Психикалық дамуы тежелген балалардың жалпы тіл кемістіктерінің ерекшеліктері

Психикалық дамуы тежелген балалардың жалпы тіл кемістіктерінің ерекшеліктері (І.ІІ дәрежедегі)


Балалардың психикалық дамуының тежелу мәселесі дүниежүзілік психологтар мен педагогтардың бірден.бір көкейтесті мәселенің бірі брлып табылады. Олар ақылдылар қатарына жатпайтын, сонымен бірге білім қорының көлеміне қарай олар қорытуға жеткілікті икемділіктері барын кең «дамудың жақын аймағын» көре білді, белгілі категориялы балаларды іріктеп алады. Бұл балалар ерекше топқа кіреді . психикалық дамуының тежелуі бар балалар. Берілген бұзылулар олигофрения мен интеллектінің қалыпты дамудың арасындағы аралық орын алады.
Психикалық дамуы тежелген балалардың тек қана психикасы бұзылған деп қарамау керек, сонымен қатар олардың дене мүшелері мен тілдерінде де дамымаушылық кездеседі. Әдетте психикалық дамуы тежелген балалардың тілінде кемістік болады. Бірақ бұл жағдай да түрлі сөйлеу патологоиясымен байланысты. Яғни, ол ақыл.есі дұрыс балаларда да көрініс беретін кез.келген сөйлеу мәнерінің бұзылуы болып табылады. Алайда психикалық дамуы тежелген оқушылар тобында да сөйлеу мәнерінің фонетикалық.фонематикалық тұрғыда дамымай қалу жағдайы кездесіп жатады.
        
        Психикалық дамуы тежелген балалардың жалпы тіл кемістіктерінің
ерекшеліктері (І-ІІ ... ... ... ... ... ... ... педагогтардың бірден-бір көкейтесті мәселенің бірі брлып табылады. Олар
ақылдылар қатарына жатпайтын, сонымен ... ... ... көлеміне қарай
олар қорытуға жеткілікті икемділіктері ... кең ... ... ... ... ... ... балаларды іріктеп алады. Бұл балалар ерекше
топқа кіреді – психикалық дамуының тежелуі бар ... ... ... мен ... ... ... арасындағы аралық орын алады.
Психикалық дамуы тежелген балалардың тек қана психикасы бұзылған ... ... ... ... олардың дене мүшелері мен тілдерінде де
дамымаушылық кездеседі. ... ... ... ... ... ... болады. Бірақ бұл ... да ... ... ... ... ол ... дұрыс балаларда да көрініс беретін кез-келген
сөйлеу ... ... ... табылады. Алайда психикалық дамуы тежелген
оқушылар тобында да ... ... ... ... қалу ... ... ... заманғы мектептердегі ең өзекті мәселелердің бірі – ... ... ... ... мен ... ... ... табылады. Ал оны шешу үшін мекемелердегі оқытудың түрі мен
тәсілін жетілдіру керек және ... ... ... ... жаңа ... ... ... айтуынша бұл аталмыш мәселе әсіресе
альтернативті білім беру мекемелерінің пайда болуы мен білім берудің ... ... ... ... өрлей түсті.
Көптеген түрлі себептермен оқу бағдарламасын белгіленген уақытта және
қажетті көлемде меңгере алмайтын оқушылар саны бүгінде ... өсу ... ... деректеріне сүйенсек, қазіргі таңда олардың саны ... ... ... Білім министрлігінің берген ... ... ... 78 ... ... ... ... арнайы тәсілі мен түріне зәру
екен.
Жалпы психикалық дамуы тежелген балаларды оқыту ісі ... ... ... ... қарай қолға алына бастаған. Бірқатар зерттеушілер
бастауыш сыныптарда оқитын оқушылардың үлгерімінің төмендігін олардың ақыл-
ойларының ... ... ... деген қорытындыға келеді. Бұл
оқушылар арнайы категорияларға бөлінген.
Ал, К.С.Лебединскаяның клиникалық зерттеулерінің ... ... ... ... ... ... айқындалған:
- конститутционалды немесе гармониялқ инфантелизм түрінде ... ... ... Бұл ... ... ... ... мынандай: эмоциялары мен жігерлік қасиеттерінің тежеліп, жас
жағынан көп кіші балаларға тән мінез, еркелеу, қуаныш-реніш, ... ... ... ... ... өз ... тән іс-
әрекеттерге (оқу, жаттау, ойлану, сапалы іс ... ... ... ... ... ... ... Бұл топтағы балалардың психикалық
дамуының тежелуінің негізгі себептері: баланың іштен туа, немесе ... ... ... өкпе ... жиі ... ... ауруларының әсері
сияқты соматогендік зақымданушылар балаларда астениялық жағдайларды
қалыптастырады. Осыдан барып, балалардың психикалық ... ... ... тежеледі. Жиі кездесетін клиникалық ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда келтірілген жоғарыда келтірілген кемістіктер
отбасындағы тәрбиенің дұрыс болмауынан, баланы ... ... ... ... ... ... ... бір жағдайда ата-ананың баланы
қорғаштап, оның айтқанын істеп шамадан тыс еркелетіп, олардың өз бетімен
талаптанып, ойланып, ... ... ... ... ... ... дамудың тежелуі. Бұл топтағы балалардың психикалық
дамуының тежелуінің негізгі себебі: баланың жас кезінде ... ... ... ... ... ... ... күйзеліске ұшырайды. Баланың эмоционалдық және ... өте ... Бала ... ... ... әр нәрсеге, әр адамға
күдікке қарайды, жалтақтап, сезіктеніп тұрады.
- церебральды-органикалық психика дамуының тежелуі. Бұл ... ... ... ... басты себебі –жоғарғы жүйке жүйесінің
әрекеттінің жеңіл түрде зақымдануы, ... бас ... ... ... ... ... Сондықтан бір қарағанда
психикалық тежелу күрделі, кем ... ... ... ... ... бұл патология дер кезінде
анықталса, жан-жақты емдеу –түзету әдістеріқолданылса балалар уақыт өте
келе өз ... дені сау ... ... ... жетеді.
Сонымен, жоғарыда көрсетілген психикалық дамудың тежелуінің ... ... ... этио ... ... мен ... ... клиникалық белгілер алынған. Бұл өзгерістерді білікті
мамандар (дәрігерлер, педагогтар, психологтар, логопедтер, дефектологтар)
ғана анықтай алады.
Психикалық дамудың ... ... тез ... мен ... әсерінен ынта мен қабілеттің төмендеуі;
- сезім мен еріктің жетілмеуі;
- жалпы ... пен ... ... шектелуі;
- сөздік қорының жеткіліксіздігі;
- интеллектуалды іскерлік, ойлау әдетінің қалыптасуы;
- ойын іскерлігінің толық ... ... ... ... логикалық операциясының ойымен қиылыспауы;
- ақыл-естің барлық түрлерінің әртүрлі ... ... ... ... ... мен оны ... ... ұзақтығы;
- өзін-өзі бақылау деңгейінің төмендігі;
- мектеп жасына келгенде оқу, ойлау операцияларының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... дәрежесіне сай, баланың жасын ескере отырып, оларды
әлеуметтік бейімдеу, ... ... және ... ... айқындалады.
Л.С.Выготский, Ж.Пиаже, А.Валлон, А.Н.Леонтьев, А.Р.Лурияның зерттеулері
ойлау мен тілдің байланыс ... ... ... ... ... қатар бұл мәселенің аса маңызды ... ... ... ... ... тіл ... мәселелерін онтогенездегі
тіл мен ойлаудың даму бағыттары мен ... ... ... ... сөзге қатынасын анықтауға мүмкіндік береді.
Бала тілінің дамуының ерте кезеңінде ойлау мен ... ... ... Бір ... тілдің қалыптасу бастамасына дейін интеллектуалды
реакцияларда көрінеді, екінші ... ... ... ... байқалады.
Психикалық дамуы тежелген балаларда дыбыс жеткізудің бұзылуы ... Е.В. ... 3 ... атап көрсетеді:
1- топ тек бір ғана дыбыс тобын қате ... ... ... аппараттың құрылым аномалиясын, ... ... ... топ ... ... бар ... топ сөйлеу тілінің барлық жетілмеген түрі. ... ... ... ... ... ... дамуының
бұзылуы байқалады.
Р.Е.Левина психологиялық-педагогикалық классификация құрамында фонетикалы-
фонематикалық жетіспеушілігін ашып көрсетеді
Фонетикалы-фонематикалық жетіспеушілік –түрлі тілдік ... ... ана ... ... жүйесінің қалыптасу процестерінің бұзылуы.
Жалпы тіл кемістігі - есту ... мен ... ... ... ... ... жағына қатысты сөйлеу тілі
құрамының компоненттерінің бұзылуынан ... ... ... ... бұзып айтуын, фонетикалық есту қабілетінің дамымауы, сөздік
қоры мен грамматикалық сөйлем құрылысының артта ... ... ... ... балалапрдың барлығына тән кемшілік.
Сөйлеу тілі дамымауының бірінші деңгейіне – ... ... ... ... ... ... ... Бұл деңгейдегі балалардың кісімен
тілдескенде анық байқалатын тіл кемістіктері ... ... ... ... жеке дыбыстарға еліктейді, ... зат ... ... ... ... ... етістік сөздерді пайдаланады,
сөйлемді былдырлап мүлде түсініксіз етіп ... ... ... ... әрі ... ... ... Олар айтайын деген
ойын қолдарын ербеңдету арқылы бет-аузын ... ... ... ... мүмкіндігі төмен баланың өмірден алған тәжірибесі аз ... өмір ... ... ... ... болып келеді.
Бұл деңгейдегі балалар дыбыстың талдау жолын түсінбейді. Сөйтіп жалпы ... ... ... ... сипаттауға болады:
1. Сөздік қоры жоқтың қасы. Ол былдырлап түсініксіз ... ... ... ... ... ш-ш-ш, з-з-з/
күнделікті қолданылатын кейбір оңай сөздерден тұрады. /ту-су/
2. Баланың енжар сөз қоры пайдаланатын сөз ... ... ... ... сөз ... тым ... ... бірнеше рет
қайталанған таныс ситуацияда түсінеді. Мысалы: ... ... ... ... бала ... орындауы мүмкін, «қалтаңды көрсет»
дегенде ол көрсете алмайды. Өйткені ол қалта деген сөздің ... ... ... ... ... ... ... дыбыстың, буынның құрамын сақтап қайталамау қабілеті
дамымаған.
Сөйлеу тілі дамымауының екінші деңгейіне ауысудың белгісі, онда ... ... ... ... ... ... да айтарлықтай тиянақты жалпы
қолданылатын сөздер пайда болады. Мысалы: Қыт. Бадя тан тет туй. ... шана ... ... көп ... ... тілі ... ол өзі ... заттардың
аттарын атаумен және қимыл –іс әрекеттерін айтып берумен ғана шектеледі.
Бірінші деңгейдегі ... ... ... ... және ... бойынша
әңгімелеуі қарапайым, әрі қысқа болғанымен грамматикалық құрылысы мен сөз
тізбегі ... ... ... ... ... ... жетілуі
қанағаттарлық емес екендігі сөйлеу материалы күрделенген кезде ... өзі ... ... ... аз қолданған сөздер мен сөз тіркестерін айту
қажет болып қалған жағдайда ғана оңай білінеді. ... ... ... ... түрін білдіретін жалғаулардың мағынасын жете түсінбейді. Жұрнақ,
жалғауларды пайдаланып сөз өзгерту кездейсоқ ... ... да ... әр ... ... көп ... Сөзді тар мағынада жиі
қолданады, ауызша талдап қорыту ... өте ... тіл ... екінші деңгейіндегі балалар төмендегідей
сипатталады:
1. Балалардың белсенді сөздігі зат ... ... сын ... ... ... Сәтсіз болса да бұл ... ... ... ... мен
жұрнақтарды пайдалана бастағанда байқалады.
3. Балалар сөзді байланыстырып сөйлей бастайды.
4. ... ... ... ... және енжар сөздіктері толығады.
5. Көп дыбыстарды және ... ... ... ... ... ... ... игеруге дайын еместігі байқалады.
Логопедиялық жұмыстың мақсаты мен мазмұны сөйлеу тілі ... ... ... ... ... және теңелту, орнына келтіру
мүмкіншіліктері ... ... ... ... ... баланы
қаншалықта қызықтырып әкете алатындығымен, ... ... ... ... үшін ... ... білуімен көп байланысты.
Сөйлеу тілі дамуының бірінші деңгейінде балалармен жұмыс істеудің ең басты
міндеттері:
- сөйлеу тілін түсінуін ... кез ... ... ... ... ... ... белсенді
дамыту;
- ықыласын және есте сақтау қабілетін дамыту;
Логопед баланың ауызекі ... ... ... ... ... қалыптастырады: 1- бір сөздік сөйлемдерді және тұлғасыз сөз
түбірінен сөйлемдер ... 2- ... ... ... ... ... ... 2-3 тұлғасыз сөзді біртіндеп қосып өз бетінше
сөйлем құрастыруға үйрету керек.
Сөйлеу тілі ... ... ... ... ... ... сұрақтарға жауап беруімен ғана шектелмей, енді өз беттерінше де
бір-біріне сұрақтар қойып, сөйлеу тілі ... ... ... ең алдымен баланың айналасындағы күнделікті көріп, ... ... ... мен ... ... оның ... жөнінде болуы керек
/қағазды жолақшалап кес, жолақшаны бүкте, жолақшаны желімдеп жапсыр, және
т.б./ жаттығулар ... ... ... ... ... ... ... әңгімелерінің барысында өздеріне түсінікті сөз
тіркестері мен ... ... ең оңай ... орнығып бекиді. Логопед
мәнерлі дауыс ырғағымен сұрақтар қою ... ... ... ... ... арнасына қарай бағыттап отырады.
Сәйлеу тілі жалпы толық дамымаған балалар өлеңді жадында ұзақ ұстап тұра
алмайды, сондықтан ... ... өлең ... ... ... ... дамуы тежелген балалармен жүргізілетін түзету жұмыстар
жақсы нәтижелер беру үшін түзету жұмыстарды дұрыс жоспарлау қажет:
- жазу тілінің бұзылуы ... ... ... ... ... психикалық
дамуының тежелуінің дәрежесіне, түріне сәйкес болады;
- жазу тілінің ... ... ... үшін алдымен ауызша тілді түзету
қажет;
- психикалық дамуы тежелген балаларды түзете-дамыта оқыту үшін ... ... ғана ... ... ... тежелуін де анықтау
қажет;
- психикалық дамуы тежелген балалардың жазу тілін түзету жұмыстың ... мен ... ... алу керек. Сонымен қоса, жұмыс барысында
тіл түзетуде психикалық процестерді дамыту жұмысын да ... ... ... ... ... балалармен түзету жұмысатарын жүргізу ... ... ... ұзақ уақытқа созылады.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
«дағдарыстық күйлер және посттравмалық бұзылыстар »7 бет
Гамма-көрсеткіштер9 бет
Оқу үлгерімі төмен оқушылар туралы жалпы түсінік6 бет
Сақ дәуірі тайпаларының шаруашылығы, тұрмысы және қоғамдық құрылысы14 бет
Сөйлеу қабілеті бұзылған балалардың ерекшелігі5 бет
Қазақстан Республикасының экономикасының тарихы13 бет
Қазақстан экономикасының тарихы30 бет
Ұйқы гигиенасы7 бет
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь