Түлектердің мамандық таңдау мәселесі

МАЗМҰНЫ



КІРІСПЕ 3


I ҚАЗІРГІ ЖАСТАР ПСИХОЛОГИЯСЫ
1.1 Мамандық таңдау түсінігі және оған әсер ететін факторлар 5
1.2 Мамандық таңдауды қарастырған отандық және шетелдік зерттеулер 10
1.3 Бітіруші түлектердің психологиялық ерекшеліктері 14

ІІ БІТІРУШІ ТҮЛЕКТЕРДІҢ МАМАНДЫҚ ТАҢДАУ МӘСЕЛЕСІН ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ЗЕРТТЕУ

2.1 Зерттеу пәні, міндеті, мақсаты, болжамы 18
2.2 Зерттеу әдістеріне сипаттама 22
2.3 Зерттеу барысы 26
2.4 Зерттеуден алынған нәтижелер 31


ҚОРЫТЫНДЫ 34

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 37
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
I ҚАЗІРГІ ЖАСТАР ПСИХОЛОГИЯСЫ
+ Мамандық таңдау түсінігі және оған әсер ететін факторлар 5
+ Мамандық таңдауды қарастырған отандық және шетелдік зерттеулер 10
+ ... ... ... ... ... БІТІРУШІ ТҮЛЕКТЕРДІҢ МАМАНДЫҚ ТАҢДАУ МӘСЕЛЕСІН ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ЗЕРТТЕУ
2.1 Зерттеу пәні, міндеті, мақсаты, болжамы ... ... ... сипаттама ... ... ... ... ... ... нәтижелер 31
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... бағыт алу мәселесі мектептің психологиялық қызмет аясында жүргізілетін аса ... да ... ... бірі болып отыр. Бала үшін болашақ мамандықты таңдау өмірлік жолын дұрыс ... ... ... ... біз, ... ... ақылмен емес, біреудің сөзіне ере отырып, немесе ата-анасының ықпалымен деген көзқарастармен болып жатқанын байқаймыз. Ақпараттың көптігі де, өзін-өзі ... ... де, ... ... ... керектігін білмегендіктен түкке жарамсыз болып қалатын жағдайлар жиі кездеседі. Басқаша айтқанда, ... күні ... ... тану ... мамандық таңдауда дұрыс бағыт алуы және оған бейімделу мәселесі туындауда. ... ... ... ... өз ақыл ... ... ... қабылдау үшін психолог маманның көмегі керек. Осы мақсатты іске асыру барысында төмендегі бағдарламаны 4 ... ... ... ... ... ақыл ... сала ... таңдау үшін өмір жолына дұрыс бағыт керек. Ал өмір ... ... жеке ... ... яғни ... ... тану арқылы ғана іске асады.
Мамандықтың адам ... ... оның өмір сүру ... әсер етуі ... ... ... отырып деген сұраққа жауап беруіміз керек. Бұл сұраққа жауап табу үшін ... ... ... ... ... ... түсіну, өз тілегінің бұл өмірдегі талаптарға қайшы келмеуін анықтау үшін бағытында ұзақ жолды жүріп өтуі шарт. Тек ... ... ... ... құру ... қандай мамандықты таңдау керектігін шешеміз. Сонда ғана мамандықты ... ... ... бола ... бағыттағы жұмыстарды іске асыру үшін өзін-өзі тану тақырыбын мамандық туралы тақырыппен ... ... ... өзін жеке адам ретінде түсіну.
деген мамандық таңдау ... ... ... қоямыз. ,-деген мысалдан біз қажеттіліктің жеке тұлға негізін ... ... ... жеке ... ... ... сүйене отырып, сол арқылы тұлғаның мінезін, икемділігін т.с.с жеке басының ерекшеліктерін дамытуына ықпал ету арқылы бейімделудің әсерін арттырамыз. ... ... ... іске асыру үшін жеке тұлға, адамгершілік құндылықтар аумағында жұмыстар ... ... ... ... ... ... және бейімдей оқыту тәсілдерін пайдалану оқушының екі ойлы болып, қобалжуын басады. Оқушыға әр ... ішкі ... ... оның ... ... әр ... ... көрсету арқылы оның көлеңкелі жақтарын да айыра алатындай жағдай жасау керек.
Осы бағыттағы жұмысты іске ... үшін ... ... ... ... ... ... мамандық салаларын талдауда ойын - жаттығуларын қосу ... ... ... ... ... ... ... өмір жолын таңдаудың, арман мен қиялдан өзгешелігі сол, оны іс жүзінде ... ... ... ... ... ... деңгейінен қарай отыра оның және айырмашылығын түсініп, өз таңдауын жасауы керек. . ... ... ... ... ... оған жету жоспарлары жасалып, іске асыруға белсене кірісу керек.
Осы бағытта біліктілікті белсенді жүзеге арттыру үшін жеке тұлғаны дамыту бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... тағы бір ... мамандық таңдау барысындағы жүргізу болып табылады.
І ҚАЗІРГІ ЖАСТАР ПСИХОЛОГИЯСЫ
+ Мамандық таңдау ... және оған әсер ... ... ... ... ... бар: қажетті, маңызды, қызықты. Мамандық таңдау - кез келген адамның өміріндегі ... сәт. Бұл сәт ... ... ... жас буын үшін ... себебі мамандық таңдай отырып, олар өз болашағына жол салады. Әр мамандық өзінше ерекше, алайда оны дұрыс таңдай білу ... ... ... мен ... қоғамдағы адамның кәсіби қызметі туралы түсінік қалыптастыру, тәрбиеленушілердің мамандық таңдаумен байланысты өз қызығушылықтарын, қабілеттерін ... ... ету ... 2011 ... 20 сәуірде Шығыс Қазақстан облыстық балалар ауылында ШҚО Балалардың құқықтарын қорғау департаменті, ШҚО Білім басқармасы, облыстың кәсіптік, техникалық оқу ... БАҚ ... ... және ... орталығы директорының қатысуымен тақырыбында дөңгелек үстел болып ... ... ... ... ... Д.Ж. ... облыстағы оқу орындары, білім алу кезінде төленетін шәкіртақы түрлері мен көлемдері, ... ... ... ... гранттары туралы мәлімет берді.Балалар ауылындағы осы оқу жылының 11 түлегіне облыстың оқу орындарында беретін мамандықтар туралы толығырақ ... ... ... ... Оқу ... ... әр ... ерекшеліктері, білім алу мен бос уақытын өткізу үшін студенттерге ... ... ... ... ... ... - оқу ... аяқтағаннан соң жұмысқа орналасу мәселесі, бұл сауалға облыстық білім басқармасының маманы жауап берді. Ол қазіргі уақытта жүзеге асырылып жатқан ... ... ... жол ... - 2020 ... ... ... берді. ШҚО Балалардың құқықтарын қорғау департаментінің бас ... А.Ә. ... ... ... техникалық және жоғарғы оқу орындарында білім алуы кезінде Қорының қайырымдылық материалдық ... ... ... ... ... алатынын түсіндірді. Қатысушылар арасында бұрынғы түлектер де болды, олар мамандық таңдаудағы өз тәжірибелерімен бөлісті. Надежда, С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан ... ... 3 курс ... бала ... өлең шығару мен әңгіме жазуды ұнататын. Мамандығын тәрбиешілер мен ұстаздарымен кеңесе отырып таңдаған, қазір Надя тілші ... ... ... ... және өз ... ... деп ... Былтырғы жылы елімізде 165 мыңға жуық жеткіншек білім ошағын тамамдап, үлкен өмірге қанат қақты. Олардың үш мыңнан астамы ... ... ... ... ұпай ... ... ... дәлелдеп шықты. Сонымен қатар 11 жыл бойы жинаған білімдерін сындарлы сағатта дәлелдей ... опық ... ... де аз ... ... те, ... бітірген әр түлектің алдында тағы бір маңызды қадам күтіп тұр. Ол - мамандық таңдау. Қазіргі уақытта ... қай ... ... көз ... де, ... ... көресің. Дені - жастар. Нақтырақ айтсақ, тесттің теперішінен өтіп, болашағына бағдар болатын мамандық таңдауға келген жеткіншектер. Ал ... бірі - ... ... ... ... қойғанымен, түсер-түспесін білмей дал болса, енді бірі - әлі ... ... ... ... таңдарын білмей шарқ ұрып жүр. Себебі бірі - ҰБТ-дан жинаған балына қарап, бірі - ... ... ... ... ... Ал ... ... барлар оған бас ауыртып жатпайды. Бірақ ешкім , деген сауалдарға ойланбайды. Шындыққа көз жүгіртсек, қай ата-ана болсын деп ... ... көз ... ... тарт деп жас ... ... ... күн туады.Он жылдықтан шыққандар оқу іздеп,Юрфакқа түсуге ұмтылады.Не демекпіз шөліркеп дала жатса,Не болмақшы теңіз, құм араласса?Жұмыс іздеп, ... ... ... өз ... ... ... Оны ешкім жаратпады,Заң маманы болуды қалап бәрі.Ақиқатқа құштар ма, мына ұрпақ,Армандап жүр ... ... ... ... ... осы өлең ... алса да, әзіл артында зіл жатқанын анық аңғаруға болады. Себебі бүгінгі жастардың дені заңгер, экономист, қала ... ... ... ... ... да қазір жоғары оқу орындарын бітіргендердің көбі, яғни 4-тен 3 бөлігі аталмыш мамандық ... ... ... ... , деп ... ... қыруар қаржы төлеп, баласын осы мамандықта оқытатындар да ... ... Рас, ол ... ... ... ... қарағанда қомақты болар, бірақ бәрінің жұмыс тауып, айы оңынан туары екіталай. Аяғында бірі - ... ... ... ... бірі - тіпті құрылысшы, күзетші болып, күнін күйттейді. ... ... ... бүгінгі күнде маркетолог, web-дизайнер, химик, ақпараттық технолог, өнеркәсіп саласы мамандары ... Ал ... ... ... ... ... мамандары мен механик, картогроф, геодезист мамандығына еліміз аса ... Бұл ... ... қатары жоқтың қасы болса, қажеттілік жылдан-жылға артып келеді. Күннен-күнге заманауи технологиялардың сан түрі шығарылып жатыр. Қазір кезінде ... ... ... ... ... жеті қат көкті де, жерді де зерттеп-зерделеді. Ғаламат ғарышқа да табан ... Яғни ... әлем ... ... ... болды. Осыған орай еліміз де ел экономикасының ... ... ... ... ... және энергетикалық салаға баса назар аударып отыр. Бірақ бір бұл ... ... ... ... жоғары болғанымен, оған жастардың қызығушылығы төмен. Әдебиет пен тарих сынды гуманитарлық пәндерден ... жан ... ... ... ... мен ... кел - генде амалсыз тосылып қалады. Оған ұлттық бірыңғай тест барысындағы көрсеткіштер куә бола алады. ... ... ... ... Азия ... сол ... небір түрлері жасалады. деп кеуде кере мақтанғанымызбен, оларды игеруге келгенде өзгелермен иық ... ... Ал ... ... елдерде, байқап қарасақ, қазба байлық та шамалы ғана. Бірақ олар тыңнан түрен салып, әлем елдерінің алдыңғы қатарына шықты. ... ... ... мен ... ... ... ... да да - мы - ту керектігін ... ... Ал бұл ... да - ... ... биология, биотехнология сынды ғылымдардың да дамуына мүмкіндік туады. Еліміздің облыстарындағы комбинаттар мен зауыттар 5400 техникалық мамандыққа зәру ... ... ... ... ... ... денсаулық сақтау, әлеуметтік қамтамасыз ету, ауыл шаруашылығы салаларына қажетті мамандар саны 2010 жылы Ақмола облысына - 600-ге жуық, ... ... - 360, ... ... - 865, ... ... - 123, Шығыс Қазақстан облысына - 423, Жамбыл облысына - 387, ... ... ... - 600-ден аса, Қарағанды облысына - 558, Қостанай облысына - 811, ... ... - ... аса, ал ... - 575, ... - 387, Солтүстік Қазақстан облысына - 622, Оңтүстік Қазақстан ... 500-ге ... ... Бұл ... ... ... жобасы бойынша қамтамасыз етіліп жатыр. Мамандар деген тұжырымға келіп отыр. Сол ... де ... ... ауылшаруашылық мамандарын даярлауға мемлекет тарапынан бөлінген грант саны артып отыр. Мәселен, өткен жылы ... ... сала ... бөлінген 35 мың гранттың 11мыңы еңбек нарығында сұранысқа ие аталмыш ... ... ... екен. Биыл да бөлінген жалпы грант санының 11 ... ... ... ... ... ... отыр. Өткен жылы Алматы облысының бірқатар аудандарын аралау барысында аудан басшылары өздеріне , ... - ша ... ... жас ... дені ... ... ... бойынша білім алғандар екенін, бұлай бола берсе, болашақта ауылды ... ... ... ... ... ... ... болса, деп дабыл қағуда. Сонымен қатар елімізде ... ... ... атап айтқанда, ихтиологтар, балық өсіруші-технологтар, балық шаруашылығы инженерлері және ... ... ... ... мұқтаждық салдарынан осы сала мамандарын ТМД елдерінен шақыруға мәжбүр болып отырғанымыз да жасырын емес. Ресми деректерге сүйенсек, еліміздегі 663 аңшылық ... тек ... ғана ... ... ... ... ... болса, олардың тек оннан бірінің ғана осы сала бойынша дипломы бар екен. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқына арнаған жыл сайынғы ... ауыл ... ... мән ... Атап ... 2009 жылы халыққа арнаған Жолдауында: , - десе, биылғы Жолдауында: , - деп атап ... ... ... бұл ... ... үшін ... мамандар қат. Ал өмір бойы қолын жылы суға малып ... қала ... ... ... барып, кетпен, күрек ұстамасы анық. Тіпті ауылдан шыққан жастардың өзі де қалада ... ... ... ... мектеп бітірген түлектің кез келгені ауыл шаруашылығы мамандығын даярлайтын оқу орнының есігін қаға қоймайды. Мәселен, өткен жылғы ... ... ... ... ... және ... мамандықтарға түсу үшін 100 балдан 70-тен асыра жинаған талапкерлер мемлекеттік білім беру грантын жеңіп алса, экономикалық, заң мамандықтары ... ... ... 98 ұпай және одан ... ... ... мен ... ғана ие бола алды. Осыдан-ақ деген ойға қаласың.Ж.Аймауытов: , - ... Рас, жас ... тек өз ... ... ғана ... ... ... бола алады, яғни мамандық таңдау - жай ғана оқып, диплом ала салу емес, өмірлік жолыңды айқындау. Бірақ ... ... ... оған мән ... ... ... қаламаған мамандыққа еріксіз апарады. Оның нәтижесі қандай? Олардың бірі - ... ... бірі - ... ... бойынша ілініп-салынып жұмыс істеп жүреді. Осы арада біз бірқатар оқу ... ... ... жүрген талапкерлер мен оқуын бітіріп, бірақ жұмыссыз жүрген жастармен тілдескен едік.Айдана АХМЕТОВА: (Алматы облысынан келген) ... ... ... ... ... .Айбын: (Шығыс Қазақстан облысынан) .Динара: (сатушы) .Шалқар ӘЛИҚЫЗЫ: (сатушы) . Міне, жастар болашақ мамандық ... ... ... ... ... бір ... ... қағаз алып шығу ғана мақсат сияқты. Бұрнағы жылдары облыс, аудан әкімдерінің өздеріне қажетті мамандықтарға байланысты мақсатты жолдаулары болатын. ... ... ЖОО өз ... жолдама арқылы республиканың түкпір-түкпіріне қызметке жіберетін. Ал қазір барлық оқу орны дипломдарын қолдарына ұстата сала, қош айтысады. Ал ... жас ... өзі ... Қала берді, ата-анасы қалтасындағы соңғы тиынын біреуге беріп, ұл-қызын жұмысқа орналастырады. Сондықтан мамандық таңдау барысында ... де, ... да ... ... ... қарастырған отандық және шетелдік зерттеулер
Жас ұрпақтың дүниетанымындағы өзгерістердің мәнін ой ... ... ... міндеттер тұрғысынан қалай зәру болса, өмірлік мақсат-мүддеден де солай маңызды. Қоғам дамуының жаңа арнаға түсуі, яки еліміздің егемендік алуы -- ... ... ... жол ... Қоғамның күллі бағыт-бағдары, ізгі мұраттары, қажеттіліктері мен себеп-салдарлары ... ... ... ... жастардың ой-санасына, өмірлік ұстанымдарына әсер-ықпалы болмай қалған жоқ.Алдыңғы толқын -- ... ... ... -- ... яғни ересек, егде кісілердің өскелең ұрпаққа деген көзкдрасы қалай? "Қорқамын кейінгі жас балалардан" деген Абай атамыз сияқгы олар да күдікпен үрке ... ... жоқ па? ... шу тарткан сол "ересектеріміздің" өзі күні кеше қандай еді? Ұлы ... ... ... ... ... бесігімізді түзедік. Бірақ балаларымыз қандай болмақ? Төрткіл дүниеден хабардар, көргені де, естіп жатқаны да жетерлік. Барлығын алақанға ... өз ... ... ... тірі ... -- бүгінгі ұрпақ қайда бармақ?Осынау сұрақтардың қай-қайсысы да айрықша ден қоюды қажет етеді және оларға түп-түгіл, ег-жей-тегжейі ... ... ... ... түспейді.Біз ешкімді енжар қалдырмайтын қызықта таңғажайып уақытта өмір сүріп отырмыз; қоғам өмірінде, адам санасында, жастар дүниетанымында жүріп жатқан орасан зор ... ... ... ... ... үшін ... ... айналды. Дәл осы түста оқырман назарын мынаған аудара кеткім келеді: XX ғасырдың алпысыншы жылдарындағы жастар мен адамзат баласы естіп-білмеген неше ... ... ... XXI ғ. -- ... ... ... арасында, жер мен көктей демей~ақ қояйын, бірақ елең етерліктей айырмашылық еріксіз қайран қалдырады.Олар, шынында да, қандай еді? ... ... ... жылдарындағы жастар "жарқын болашақ" -- коммунизмді орнату идеясына алаңсыз ... ... ... ... ... тіршілігіне деген қатынасты айқындайтын біртұтас кұндылықтың негізі мықтап орныққан-ды. Дәлірек айтқанда, ол заманда жас ұрпақгың рухани әлемі еңбек ... ... ... өмір ... ... ... тән көрінісі, әрі сапалық белгісі, әрі принципі ретінде тек біріккен қоғамдық пайдалы еңбек жағдайында жүзеге асты. Бір ... ... ... ... ... ... белсенді және саналы бөлігі комсомол маңына топтастырылды; екіншісі, әлеуметтік тұрғыдан ... әлі ұйым ... түсе ... ... ... ... ержетіп келе жатты. Е.М. Бабосов пен М.Х. Титма атап ... ... ... топ өз қатарына тартатын жекелеген жеткіншекке мынадай талаптар қоятын: талапы тапсырмалар алып отырады (бір немесе ... ... ... және ... істі бәрінен де маңызды деп санауға тиісті. Ал әлгі ... ... ... тұрақты қоғам-дық тапсырмасы болмайтын және олар үшін қоғамдық-саяси өмірдің бары да, жоғы да бірдей еді. ... ... ... ең басты шарт еді, әлеуметтік деңгейдің өлшеміндей бағаланатын, қоғамның бар сипатындай ... Сол ... ... ... ... ... жемісті болса, соғұрлым жақсы өмір сүретіндіктерін жанымен ұғынатын. ... ... ... сыйластық олардың адамгершілік өресінің аса маңызды көрсеткіші тұғын. Социалистік қоғамда жас адамның тұлға ретінде қалыптасуы -- ... ... ... кең ... және оның ... ... жағдайында қалыптасуы шамамен осылай еді, мұның өзі оның ... ... ... ... ... ... топ ... өзгеше қасиеттерге ие екені белгілі, Бұл не қасиеттер? Ең әуелі, олардың "рухының беймазалығы", болмысқа сын ... ... ... ... болғысы келмейтін "өзімшілдігі", ақиқаттан, тіпті қоғамнан іргесін аулақ салуға ұмтылуы, саяқ жүріп, қара басының қамын ... биік ... ... көңіл деген -- көк дөнен, өз ... ... ... ... қанша өзгеше қасиеттерге ие болмасын, ол таптан, әлеуметтік топтан тысқары өмір сүре алмайды. Сондыктан да ... ... ... ... қозғау салатын кең көлемдегі әлеуметтік проблемалардан да ауқымды һәм күрделі. Жетпісінші жылдары ... ... ... ... арасында "өмірді түсіну түйсігін жоғалту" деп ата-латын дерттің тез таралуы туралы ... ... ... ... Сол ... ... журналдың бір санында осы тақырыпқа әр қырынан келген 200 сұхбат негізінде АҚШ жастары мен студенттерінің Декларациясы жарияланды. Содан үзіңді: ... ең бір қиын ... -- ... өз ... табу, Бәрі сендердің болашақ туралы мазасыздануларыңның жөні жоқ: білімдісіңдер, таланттысыңдар деп иландырады. Бірақ қоғамның ... ... ... сол ... біз ... ... ба деп ... Сексенінші жылдары Батыста жастардың әлеуметтік қарсылылығы ... ... Оны тек ... ... ... және 60-70-жылдардағы жеңілістерден қөңілдері қарадай қалып, түңілуден немес еңсе басқан ... ғана деп ... жөн ... ол ... тән ... ... әйтсе де, бәрінен бұрын, күллі жүйедегі бұрынғы күндылықгың алмасуынан. Ядролық соғыстың жүйке тоздырарлық болашағы мен экология-лық апат ... ... ... ... етек алуына себеп болды. "Менің зауытым!", "Менің бригадам!" -- бұл Совет жастарының асқан шабытпен айтатын ... еді. ... ... ... шаруаларының сапында жүргенін мақтаныш ету, өзі қалаған кәсіпке деген сүйіспеншілік ... жас ... ... ... ... елімізде мемлекет пен қоғамды басқару істеріне барша мамандық пен барлық жастағы еңбекшілер аса белсенділікпен қатысады. Комсомолдар мен ... ... ... ... Біз ... ... да барлық істе жасампаз жастарға бұрынғыдан да бетер арка сүйейтін боламыз, оларды лениндік халықгар достығы, советтік патриотизм, Отанымыздың кез келген ... ... ... ... береміз". Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Д.А. Қонаевтың осынау сөздерінде әрбір жас ... пен қыз ... ... қамқорлық пен қолдауды; сондай-ақ қоғам алдындағы және өздерінің бір-біріне деген жауапкешілікті; талап-тілекті анық сезінетін еді. Бұл ... ... ... ол ... ақиқаты. Қалай болғанда да, жастардың бір толқынынан екіншісінің өзгешелігі неде? Өмір ... ... ... Ең ... ... сөз жоқ, ... ... қоғамның саяси-әлеуметтік, мәдени, экономикалық жүйесіне, әрине, оның әр түрлі кезеңіндегі нақты даму артық-шылықтарына тікелей байланысты.X. Шельски XX ғ. ... ... үш ... ... ... Оның ... ... -- романтикалық. Бар болмысы идеалистік филосо-фияға ... бұл ... ең ... ... тән ақыл-парасат, ізгілік және түсіністік қасиеттер басым болды. Екіншісі -- уайымшыл деген шартты атқа ие ... ... ... бұл ... әр ... ... бірлестіктерде, қозғалыстарда, партияларда өздерінің құқықтарын қорғау үшін саналы түрде бірігіп, алға қойған мұраттарын жүзеге. асыруға ұмтылды. ... ... ... -- ... ... мен құндылықтарға деген сенімсіздікті бойына сіңіріп өскен күдікшіл ұрпақ. ... ... ... кең ... ... ұсынған ғалым -- Хосе Ортега-и-Гассет. Оның ойынша, бұқара мен жеке адам арасында ымырашылдық бар; қандай болса да ... ... ... ... бар. Ортега тарихи ұрпақ деп атақгы адамдардың атымен атайды, ұрпақ жалғастығын 15 жылмен есептейді. Ұрпақтың даушарғысы дәстүрлі рухани ... ... ... пен ... қатер төндіреді-мыс. Ортега-и-Гассет қоғамды мырзалар мен бағыныштылар, яқи мықтының айтқаньша көніп, айдағаньша жүретіндер деп бөлу көзқарасын-да тұрғанын ашық ... ... ... ... ... емес деген байламға келеді. Бір кездегі немесе осы заманғы жас толқын өмірдің ең шешуші позициясына шықты деген ... ... ... ... ... ... ... бөлу үрдісі бар. Осы кезең-кезеңге бөлу үрдісіне сай, біріншісі -- революционерлер ... ... ... 1905 ж. революциямен, азамат соғысымен, социалистік құрылыстың басталуымен тікелей байланысты. Екінші ұрпақ -- XIX ғ. ... ... ... ... ... ... ... және азамат соғысына катысу кезеңдерімен айқындалады, жастық шақтары Yenлы Отан ... ауыр ... ... ... және ... -- ... белсенділіктің шыңы. Үшінші ұрпаққа шамамен 1910 жылдан 1929 жыдды қоса есептегенде ... -- ... ... ... ... ... ... жатады, Ұлы Отан соғысының қиын-қыстау жылдары, қираған халық шаруашылығын қалпына келтіру кезеңі солардың ... ... ... ... -- 30-шы және 40-шы ... туғандар. Олар тың жерді игеру және алғаш ғарышқа ұшу жылдарында қалыптасты. Субъективизм, жеке басқа табынушылық, қоғамдағы күрделі саяси және ... ... - ... ... ... өмір кезендерін бастан кешірулеріне тура келді. Бесінші ұрпақ -- 1950 ж. ... ... Бұл -- ... шаруашылық және мәдени құрылыс жоспарьш жузеге асыру жолындағы күреске жұмылдыру жылдары. Бүгінгі жастар -- алтыншы ұрпақ. Тұзы ... ... ... ... ... жүрдай, тек техникалық жетістіктерге ғана малданып отыр деп текке жазғарады. Барға бөлену -- ... ... ... ... ... ... ... ізденуге, білім іздеп, өнер қууға мүмкіңдік береді. Рас, бұған дейінгі ұрпақтардағы өмірлік, әлеуметтік тәжірибе, ақыл-парасат бұларда жоқ шығар, ... бұл ... ... ... ... өз ... жүріп-тұратындығын, максимализмін жоққа шығаруға болмайды және оны алдыңғы буынға ... қою ... ... қарым-қатынастарындағы әлдекімдердің ізімен жүргісі келмейтін "өзімбілемдіктеріне" күдікпен қарау да ... ... ... А.И. ... ... деп атап ... ... қалғанды әрқашан жалғасын табу үшін не қалды деп ой елегінен сын көзбен ... оның ... ... алу, алғаныңды жаңаша іске асыру керек және т.б. Ендеше, ұрпақ сабақтастығы объективті байланыс бола тұрып, сонымен бірге ұрпақтардың саналы түрдегі ... ... ... жағдай да болады".Ұрпақ алмасуына орай қоғамдық санадағы ... ... ... ... ... ... сөз жоқ, қоғамдық өмірде батыл да ашық, алайда оларда тәжірибе және ... ... ... ... көп ... ... ... қажет етеді. Бүгінгі танда жастарда бұған дейінгі тәжірибені толық меңгеру үшін уақыт бар, өткеннің сабақтарын үйрену осы ... ... ... ... сөз. М. Мид ұрпақтардың мәдени сабақтастығы мәселесін зерделей отырып, мынаған назар аудартады: ... ... үш түрі ... атап ... ... ... ең ... болашаққа бағдар береді. Дәл осы мәдениетте үлкендер өз балаларынан үйренеді. Жас адамдар қазір өз аталары мен әжелері, әкелері мен ... ... ... ... ... ... ... алып қана қоймайды, өздері де өмірдегі бар проблемаларға жауап іздеуге тырысады. Сондық-тан ... ... және ... деңгейі, саяси мәдениеті, әлеуметтік шындықты түсініп, зерделеуде жаңа ұрпақты, оның кемшіліктеріне қарамастан, әрине, аға буындардың жас ... ... ... ... сөз ... жайларды талдай келе, біз сеніммен былай дейміз: жас толқын ~ бұл ... ал ... ... - ... Мына ... -- жастар өз балаларымызға не бере алғандаймыз, олар қандай өмір тәжірибесі мен ... ... ... ... бен ... мирас етпек?
+ Бітіруші түлектердің психологиялық ерекшеліктері
Қазіргі таңдағы Қазақстан Респупликамыздың жастарының психологиялық жағдайы өте ... және де өте ... ... ... те ... өзге ... қарағанда сол себептті біз міндетті түрде ұлттық бұрыннан дамыған мінезімізге көңіл бөлгеніміз өте орынды деп санаймын .Қазақстанда жағымсыз жат ... ... ... нарықтық қатынасқа ену мен мынадай: жумыссыздық акшанын кұнсыздануы, өндрістердін кұлдырауы ... ... ... болуы үлкен әсер етіп отыр. Әрине, бұл феномендердің көріп отырғандай ... ... ... жастардың жат әрекеттері өсіп отыр.Біздің көзкарасымыз бойынша, жастардың жағымсыз жат әрекеттерімен ... ... -- бір жол ... ... ... ... ... мақсаты-табысты әлеуметтенуте жағдай жасау мен адамдарда қабілететтілік, жауапкершшіліктік қасиеттерін қалыптастыру процесіне көмек ету ... ... ... -- бұл ... ... ... жалпы процесінін кұрама бөлігі, қылмыспен күрестегі басты бағыт, "өз ішіне медициналық педагогикалық, аспектіні алатын басты ... ... ... бұзу ... ... ... ... ескерту не болмаса баска да асоциалды кубылыстар жайлы ескерту максатында, антиқоғамдык, өмір салтын жүргізіп жатқан жеке ... ... ... іске ... ... ... әсердә болжайды. Бұл анықтамаларды өз жұмыстарында көптеген социологтар берген. Бұл түсініктер, әрине, бір түпті негіздейді. ... ... ... ... калыптасқан бірлестігі мен ірі топтары болып саналатын этностын, ұлттың, халықтың өмір тіршілігі мен әлеуметтік жағдайының, ... ... ... ... ... пен ... ... өзіндік мінез-құлыктарының ерекшеліктері болатындығы -- тарихи шындық және ... ... ... ... ... ... өзге ... ерекшеленігі тұратын өзіндік сипатқасиеттері бар, Ыбырай Алтынсарин еңбектерінде өз ... ... ... тән ... ... атап ... ... анықтауынша, қазақ, халқына қарапайымдылық пен кішіпейілдік, ашық-жарқын ... мен ... өзге ... адамдарға деген достығ және сыйластық көзқарас, қонақжайлылық, пен пайымшылдық, сияқты қасиеттер тән. Сондай-ақ ... ... өзге де ... ... бар. ... ... қазақтардың, өз жері мен Отанына, туған еліне деген шексіз суйіспенпеншілігі, мал шаруашылығымен айналысуға икемділігі, меймандостығы мен балажандығы, ... ... мен ... ... ... сөз ... ... шешендік қабілеті, еңбексуйгіштігі мен шыдамдылығы олардың жалпы ұлттық қасиеттері болып табылады.
Егер сен бала ... ... ... ғарышкер болғың келсе және осы уақытқа дейін өз таңдауыңның дұрыстығына ... - ... ... ... жоқ. Анаң және апаң не ... да, химия және биология бойынша оқулықтарға қызығушылық танытасың немесе үйірмесіне барасың және мектеп бітірген соң не ... ... ... Егер осылай болса, онда сен ... ... ... ... ... ... ... балаларда , қайда оқуға түскім келеді және жалпы оқу орынына барғым келе ме деген мәселелер шешілмеген. Мамандықты таңдау мәселесінің ... өте ... - бұл ... ... және ... ... білдіреді. Егер саған бәрібір болса, ең жаманы сол: анаң қолыңнан ... ... ... ... ... ... тарих ), содан соң саған қағаздармен жұмыс істеу және адамдармен қарым-қатынас жасау ұнамайтындығы анықталады. Кәсіби өз тағдырын өзі шешудің қиыншылықтары ... екі ... ... ... ... осы өмірде әлі қызықты еш нәрсе тапқан жоқ. ... ... ... қандай да бір пәнге деген қызығушылық тудыра алмаған, ал ... ... ... ... ... жақсы оқи алады, бірақ ештеңеге әуестіктері жоқ, олардың өмірі зеріккен немесе бір сарынды. Міне, сондықтан немен айналысатындығын анықтай алмайды, ... ... ... ... ... ерекше еліктіре алмайды. Неден таңдау жасайды? Әдетте, олар әкелері қайда жұмыс істейтінін, ихтиолог деген кім екенін білмейді және ... ... ... ... балалар. Балалардың екінші категориясы оқуда да және белсенділіктің басқа формаларында да өте ... ... ... қызықты, бір уақытта үш үйірмеге, бес факультативке және он ... ... ... ... қолынан бәрі келеді. Егер адам талантты болса, онда барлығында талантты дегендей. Қолына не алса да, барлығында табысқа жетеді. ... ол да ... не ... өз өмірін немен байланыстыратынын анықтай алмайды. ... ... ... ... Психологтардің есептеуінше, мамандықты таңдауда адамның психологиялық ерекшеліктері мен мамандықтың сәйкесінше сипаттамалары сай келуі керек. Мамандық ҚЫЗЫҚТЫ болуы ... Егер ... ... жануарлар ұнаса, онда өз кәсіби іс-әрекетіңде тірі табиғат объектілерімен кездесу сен үшін ... ... Егер сен ... ... - онда оған ... қызығушылық инженер - конструктор немесе физик-теоретик іс-әрекеттерінде қолдау табады. Кез келген ... ... деп ... ... талап етеді, мысалы, корректорға зейінділік, суретшіге - бейнелік ойлау және т.б. Сондықтан, қандай да бір ... ... ... сенде кәсіби маңызды сапаларға сәйкес ҚАБІЛЕТТЕР бар ма екендігін ұғыну қажет. Мамандықты ... ... ... сенің қабілеттерің толығымен жүзеге асатын болса, бұл іс-әрекетте үлкен жетістіктерге қол жеткізесің. ... ... ... типі ... тұлғалық, мінездік типіңмен сәйкес келуі керек. Егер сен ... ... ... түсе ... болсаң, онда саған көптеген қарым-қатынастар орнатумен байланысты мамандық таңдау ... Егер ... ... емес болсаң, онда сен ұзақ уақыттық зейін шоғырланушылығын талап ететін, бір ... ... ... алмайсың.
Сонымен, мамандықты таңдау үшін, ең алдымен өзіңді тануың қажет. Сен өзіңе , , ... ... жиі ... ... ... ... ... және бұл сұрақтардың бір бөлігіне жауап беруге (бұл сұрақтарға толығымен ешқашан жауап бере алмайсың) қарапайым ... ... ... ... адамның көзқарасымен қара. Өзің жақсы білетін нақты адамның, мысалы, досыңның, партада бірге отыратын көршіңнің, анаңның ... ... ... ... Өз қылықтарыңды басқа адам шынайы мотивтерін білмей қалай түсіндіре алса, сондай етіп түсіндіруге ... Сені ... ... ... көретінін түсінесің, бірақ екінші жағынан, субъективизмнен айырыласың, өйткені өз кемшіліктерін көру адам үшін өте ауыр. Сенің ... әлі ... ... ... ... ... және артист мамандығынан сен өзіңді деп есептеуіңе байланысты бас тартуыңа болмайды. Күрес, өзіңмен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... қызығушылықтар немесе мінез сипаттары) өте майыспалы, өзгергіш сапалар екенін естен ... ... ... ... жоқ, бірақ онымен айналысуға тілектері өте жоғары адамдарда, музыкалық естуді ... ... ... ... өте көп. Ең ... ... іс-әрекет барысында қалыптасатындығын есте сақта. Еңбектенуге, жұмыс істеуге ... ... ... ... ... ... ... қызығушылық - тұрақты зат емес. Көптеген ... ... да бір оқу ... ... ... деп ... бірақ шын мәнінде оларға мұғалім өте ұнайды. Сонымен бірге саған психология немесе экономика пәндерінің ұнайтындығын түсіну ... ... бұл ... ... қабырғасында оқытпайды.... Мамандық таңдауда қателік жасамас үшін ... ... ... қатынас шеңберін кеңейту керек. Ересектерге олардың кәсіби іс-әрекеттері жайлы сұрақтар қойыңдар - әдетте, ... ... ... ... және ... ... жайлы үлкен тілекпен айтып береді. Сол кезде сен бұл аймақ саған қызықты ма, әлде сен өз құжаттарыңды тапсырғалы ... ... тек атын ғана ... ... шеше ... ... өз ... қызығушылықтарыңды және тұлғалық сипаттарыңды біле отырып, енді сен мамандықты емес, жоғары оқу ... ... ... ... Сені ... ... түріне қандай мамандықтар және маманданулар сәйкес келетінін анықта. Бұл тек бір жақты сәйкес келулер емес ... жаңа ... ... ... ... алу ... Шешім қабылдау психологиялық емес көптеген факторларға негізделуі керек: УНИВЕРСИТЕТТІҢ беделі және ... ... ... ... оқу ақысы. Параққа ерінбей әрбір нұсқаның оң және теріс жақтарын ... ... шық. ... ... ... және ... ... Ең соңғы таңдау тек өзіңде, өйткені мамандықты таңдай отырып, ... ... ... ... ... ... ... әкелуі (тек оң эмоциялар) және сенің (қоғамға пайдалы) мүмкіндіктеріңнің толықтай жүзеге асуын қамтамасыз етуі тиіс.
ІІ БІТІРУШІ ТҮЛЕКТЕРДІҢ ... ... ... ... ...
2.1 Зерттеу пәні, міндеті, мақсаты, болжамы
Мен өз мамандығым бойынша білімімді тәжірибемен ... ... атты ... ... ... 9-сынып оқушыларына арналған психологиялық жетелеу құралын әзірлеп, оны ... ... Осы ... біліктілікті белсенді жүзеге арттыру үшін жеке тұлғаны дамыту бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... тағы бір ... мамандық таңдау барысындағы жүргізу болып табылады.
Бағдарлама 11 психотехникалық сабақ ретінде ... ... Бұл ... ... ... ... ... сондықтан топтық немесе ұжымдық атмосфераны ұйымдастыру, позитивті (оң) және негативті ... ... ... ... ... ... Ал егер мектеп психологы жүргізетін болса онда бұл сәттерді міндетті түрде өткіземіз. Көрсетілген сәттерді қосып ... ... ... саны ... ... бір рет 90 минуттан өткіземіз (немесе 2рет 45 минуттан).
Бағдарламада 5 ... блок ... ... жүргізіледі:
* Өзін-өзі тануды дамыту (1-3 - сабақтар).
* Жеке тұлға ... ... ... (4-6 - сабақтар).
* Мамандықтар туралы ақпараттармен терең таныса отырып ішкі ерекшеліктерін айыра білуге икемделу (3,5 -11 ... ... ... оған ... ... (6-8 - сабақтар).
* Белсенділіктерін арттыру (6 -11 сабақтар).
бағдарламасы
Мамандық таңдаудың алдын алу ... ... ... ... ... ... ... жетелеу жоспары
Мақсаты: Оқушылардың мамандық таңдауда өзін - өзі тану арқылы, дұрыс бағыт ... ... ... ... көрсету
Міндеттері:
* Мамандық таңдаудың алдын алатын алғашқы баспалдақтан, оқушылардың болашақ өмір жолдарының басталуына ... ету ... - ... тануды дамыту;
* Мамандықты жеке бас ерекшеліктерімен байланыстыра таңдауға көмектесу;
* Заман ... сай ... ... - ... ... ... тез бейімделуіне ықпал ету;
* Мақсат қойып , оған ұмтылуға баулу, ... ... ... ... ... ... ... танып, икемділіктерін дамытып, болашақ мамандыққа дұрыс бетбұрыс алып, соған қарай бейімделген, ... ... тез ... ... ... ... құзіретті жеке тұлға қалыптастыруға ықпал ету.
Тиімділік критерийлері:
Жоспарланып отырылған ... ... және ... ... әсерін анықтау мақсатымен балалардың өзі туралы және қоршаған ... ... ... ... жеке тұлға ретінде адамгершілік құндылықтары жоғары сатыға көтерілгенін анықтайтын, мамандықтың ішкі ерекшеліктерін саралай алу үшін ... ... ... ... ... ... Дембо Рубинштейннің
шкаласы;
* Р.С. Немовтың сы; (ТІРКЕМЕ 3)
* Ризапкинаның байқайтын тесті;
* Рокич әдістемесі
* );
* , ... ... ... 2)
* ... ... ... сауалнама жүргізу.
Бағдарламаның 9-сынып оқушыларына арналуы осы кезеңдегі жас өспірімдердің жас ерекшелігімен ... ... ... - сензитивті кезең, екіншіден - осы кезеңде балалар концепсиясына көп қызығушылықта болады, үшіншіден балалар профильдік пәндерді таңдау қарсаңында тұрғандықтан ... ... ... ... ... ... беріліп отырылған психотехникалардың маңызды элементтері болып ментальдық деңгейде бәрін қағаз бетінде түртіп ... ... - ... ... да бір жазулар, схемалар, модельдер, суреттер, күнделік жүргізу. Осылардың позитивті ... таза ... ... ... ережелер арқылы ескеріледі. Максуель Мольцтың айтуы бойынша позитивті оң мақсатқа ұмтылу - бақытты ... ... : . ... ХХ ... ... жартысында өзінің тарихи бастауын күнделік жазбаларын оқудан бастағаны белгілі. Олардың ... ... ... ... оны ... ... ... көп көңіл бөлмеген. Қиялдың шарықтап дамуына үлкен ... ... дәл осы ... ... ... қағаз бетінде бекіту береді. Сондықтанда бағдарламада осы негізге сүйенген көптеген психотехникаларды ... ... отыр ... ... жүргізу, схемалар, модельдер жасау, суреттер салу, күнделік жүргізу) олар оқушылардың ... ... ... ... мамандық таңдау - бала үшін аса маңызды әрі жауапты істердің бірі және ... ... ... ... ... ... ... етеді. Ол адамға тән ойлану процесстері, мәдениет және оның құндылықтар контексінде қаралатын, өмірден, әлеуметтік ортадан өз орнын табудағы бүгінгі ... ... ... ... адам ... еркін сезініп, өзін өзі тұлға ретінде талдай алатын ... ... ... оған жету ... ... алатын болса; жағдайды саралап оны өз қызығушылығымен салыстыра алса; ақпараттармен жұмыс жасап оны білімге және таңдауына айналдыра алса - бұл ... не ... ... білетін құзіретті тұлғаның қалыптасқанын білдіреді. Ендеше ұсынылып отырған бағдарлама мектеп жұмысындағы педагог- психологтарға және сынып жетекшілеріне тұлғаны қалыптастыру ... өз ... ... ... ... ... бір жақсы, маңызды, әлеуметтік мәнді іс тындырғысы келеді, бірақ оның бәрі ... ... ... де, ... ... ... гөрі өмірлік жоспар-бұл әрекет жоспары, сондықтан ол біріншіден, мамандық тандауға тіреледі. Жеке ... үшін ... ... ... ... ... Мамандық таңдаудағы басты жетекші бұл өзіміздің қалауымыз, яғни таңдаумыз өз көңілімізден шығуы. Мамандық таңдау ... кең ... ... ... жағынан дәл сондай ауыр. Белгілі бір іске өзінің қабілеттілігі, икемділігі және ... ... ... ... бар ... ...
Өзін-өзі анықтау бар да өзін-өзі тежеу де бар. Оқушы профессионалдық қатынаста әлі ешкім емес, таза парақ. Ол ... ... ... ... ... Жеке тұлғаның тиімді кәсіби мамандық таңдауда өзін-өзі анықтау әр қырынан көруге болатын көп ... ... ... ... ... ... айналып келе жатқан адамға қоятын қызметтер сериясы. Ал бұл ... ... бір ... ... оны шешуі тиіс. Екіншіден, шешім қабылдау процесі сол арқылы тұлға өз қабылеттері мен ... ... ... ... Үшіншіден, жеке өмір стилін жасау, ал оның бір бөлігі болып, ... ... ... Осы үш ... ... әр ... анықтайды: біріншісі қоғамның сұранысынан туындайды, екіншісі тұлғаның қабілеті, үшіншісі екеуінің ... ... ... ... бұл ... де ... ... біріншісі-әлеуметтік, екіншісі-әлеуметтік-психологиялық,үшіншісі-дифференциалдық-психологиялық.
Қазақстан Республикасының білім жүйесін жаңартудың басты ... ... ... қамтамасыз ету білім беру жүйесінің барлық компоненттеріне жеке тұлғаның, қоғам мен ... ... ... ... ... ...
Жеке тұлғаның тиімді кәсіби мамандық таңдауда өзін-өзі бағалау мәселелері психологияда өзекті де, күрделі ... бірі ... ... Өзін-өзі бағалау мәселесін теориялық жағынан толығырақ қарастырылған Б.Г. Ананьев, Л.И.Божонович,И.С.Кон.
Жеке тұлғаның негізгі ерекшілігі -өмірлік ... ... ... өмірлік жоспар тұлғаның өз алдына қойған мақсаттарының ұлғаюынан және ауыспалы мақсаттарды ... ... ... тұрақты ядросының құрылу нәтижесінде туады. Екінші жағынан, мақсаттар мен уәждердің нақтылуанымен дифференциялану процесі жүріп жатады.
Өмірлік жоспар-бұл ... ... ... ... Жеке тұлғаны кезендегі дамуда кім болу /кәсіптік өзін-өзі анықтау/ және қандай болу /моральды ... ... ... ...
Жеке тұлғаның бір жақсы, маңызды, әлеуметтік мәнді іс ... ... ... оның бәрі ... ... ... де, жарқын болатын арманнан гөрі өмірлік жоспар-бұл ... ... ... ол ... мамандық тандауға тіреледі. Жеке тұлға үшін мамандық таңдау-белгілі деңгейде моральды мәселе. Мамандық ... ... ... бұл ... ... яғни ... өз ... шығуы. Мамандық таңдау диапазоны кең болған сайын, психология жағынан дәл сондай ауыр.
Белгілі бір іске ... ... ... және ... ... көрсету мүмкіндігі бар шаруалар кіреді.
Өзін-өзі анықтау барда өзін-өзі тежеу де бар. ... ... ... әлі ... емес, таза парақ. Ол слесарь, дәрігер, косманавт болуы мүмкін. Жеке тұлғаның тиімді кәсіби мамандық таңдауда ... ... әр ... ... ... көп ... ... Біріншіден, қоғамның жаңадан тұлғаға айналып келе жатқан адамға қоятын қызметтер сериясы. Ал бұл тұлға белгілі бір уақытқа дейін оны ... ... ... ... қабылдау процесі сол арқылы тұлға өз қабылеттері мен таңдауын оптимистік тұрғыда қарайды. Үшіншіден, жеке өмір стилін жасау, ал оның бір ... ... ... ... ... Осы үш кіріспе жұмысты әр қырынан анықтайды: біріншісі ... ... ... ... тұлғаның қабілеті, үшіншісі екеуінің келісу мүмкіндігін көрсету, бірақ бұл үшеуі де бірін-бірі толықтырады; біріншісі-әлеуметтік, екіншісі-әлеуметтік-психологиялық,үшіншісі-дифференциалдық-психологиялық.
+ ... ... ... ... ... жұмыстар өткізу арқылы өзін-өзі бағалау деңгейлерін байқау.
2.Мамандық түрлерінің адам ... ... ... ... Бала ... байланысты А3 жеке беттері, қалам, қарындаш, фломастерлер, ватман, жеке жұмыс дәптерлері .
2-сабақ
Мақсаты: Өзін-өзі тануды дамыту, өзгенің пікірін сыйлап ... ... ... өз ... арттыру. Мамандықтың салаларымен танысу.
Керекті құралдар: А3 жеке беттері, қалам, қарындаш, фломастерлер, бор.
3-сабақ
Мақсаты: Өзін-өзі тануды, басқалардың сезіміне сыйластықпен қарауға ... ... ... адамгершілік құндылықтарын арттыру. Мамандықтың саласына ... осы ... ... адам ... ... ... құралдар: жеке жұмыс дәптерлері.
5. Мамандықтың саласына шолу жасалады, балама-жақын түрлерімен танысу, оған ... ... ... ... МЕН ... мағлұмат алу, түсініктерін кеңейту, өзін өзі тануды дамытуды жалғастыру, өз құндылықтарын арттыру.
Керекті ... : жеке ... ... кісі басына А 4 форматты қағаз.
5-сабақ
Мақсаты: өз өміріндегі оқиғаларға адамның өзінің қаншалықты әсер ететіндігін түсіне білу, бақылау ... ... ... ерекшеліктерін байқау.
Мамандықтың саласына шолу, осы салада қажетті адам қасиеттеріне талдау жасау.
Құрал ... жеке ... ... А 4 ... ... жету ... ... ондағы маңыздылығын көрсету.
Маманық түрлерімен таныстыруды жалғастыру: .
Құрал жабдықтар: жеке жұмыс дәптерлері, ватман, фломастерлер.
7-сабақ
Мақсаты: және ... ... оған жету ... ... ... ... ... жалғастыру: .
Құрал жабдықтар: жеке жұмыс дәптерлері.
8-сабақ
Мақсаты: Белсенділікті арттыру, шығармашылықты, таңдаған мамандығына қажетті қасиеттерді дамыту.
Құрал жабдықтар: жеке жұмыс дәптерлері, бастау.
9-сабақ
Мақсаты: ... ... ... ... ... ... ... түсінуге көмектесу;
Кейбір мамандықтардың ерекшеліктерімен спецификалық (өзіндік) сәттерін сезіну.
Құрал жабдықтар: жеке ... ... ... ... ... ... еңбек туралы білімдерін өзектеу (актуализациялау), кеңейту;
Мамандық өрісіндегі түсініктерін жоғарылату.
Құрал жабдықтар: жеке ... ... ... Әр ... ... ... ... тауып көрсете алуды дамыту; Мамандық стереотиптерін айыра ... ... ... ... икемшіліктерін арттыру; өз жұмыстарының қорытындыларына бақылау көзқарас;
Құрал жабдықтар: жеке жұмыс ... , жеке ... ... ... ... тандауда профессионалды түрде кәсіби кеңес өткізу керек.
І Жалпы мағлумат
ІІ Оқушылардың ... ... ... және ... ... ... мамандық таңдаудағы мақсат пен міндеттерді шешуге психологиялық қызметімен таныстыра кетейін.
Мақсаты: Оқушының мамандық таңдауына, өзі-өзіне жеке қызмет анықтауына ... ... ... ...
1. ... қызығушылығын оятуға, қабілеттерінің бейімділігіне, жеке ерекшеліктеріне диагностика
2. Өзін-өзі анықтау және өзін-өзі жетілдіру сияқты жеке құндылық ... ... ... ...
3. Жеке ... дамуында көрінген келеңсіз факторларды өз уақытында алдын-алу
4. Ата-аналармен, мұғалімдермен, қурдастармен қарым-қатынаста әлеуметтік мәселелері шешуде ... ... ...
5. ... ... әртүрлі ортада танымдық және кәсіптік мамандық таңдау бағыты болуына ... ... ...
6. ... ... ... ... және мамандық таңдау бағытының сапасын көтеру үшін практикалық ... ...
7. ... беру процесінде оқушылардың психологиялық бағытта динамикалық өзгеруін анықтау
8. Оқушылардың бойында ыңғайлы оқу мотивациясын қалыптастыру
9. ... ... ... ... ... ... беруге көмек
10. Мұғалімдер мен ата-аналар арасында психологиялық бейімділікке үгіт-насихат жүргізу.
ІІІ Жоғары сынып оқушыларының ... ... және ... ... ... бағыт берудегі психологиялық қызметтің мазмұны.
1. Таңдау мамандығының талабымен әр ортадағы ... ... ... ... ... және ата-аналарды таныстыру. 2. Оқушылардың психологиялық ерекшеліктеріне қарай кешенді диагностикалық өткізу
3. Оқушылардың кәсіби таңдау ... ...
4. ... ... ... ... ... отырып, жеке топпен кеңесті жандандыру.
5. Белгілі шығармашылық ортадағы бейімділікті анықтау.
6. Жеке бағыттағы оқытуды ... ... ... ...
7. Оқушылардың шығармашылық және арнайы қабілеттерін, интеллектуалдықтарын, жеке бас есебін және құндылық-мағыналық өзара ... және ... ... байланысты психологиялық тренингтер өткізу.
8. Әлеуметтік-психологиялық кедергілердің және оқушыда жетілуін анықтау үшін жұмыс жасау.
9. Кәсіби қызығушылық ... ... жеке ... ... ... ... ... жекелендіру.
10. Мұғалімдер, ата-аналар және оқушылар арасында педагогикалық-психологиялық білімдерін анықтау үшін тақырыптық семигар, әңгіме, сынып сағатын өткізу.
11. Кәсіпалды ... және ... ... ... ... нақты мәселелерді шешуге оқушыларға, ата-аналарға, мұғалімдерге көмек көрсету 12. Өткізген психологиялық қорытындағы, оқу ... мен ... ... ... ... ... ... оқуға деген жағдайының тиімділігін жетілдіру.
13. Кәсіби оқытудағы педагогтың жұмычстың даярлығын, маманның біліктілік деңгейін анықтау
14. Мұғалімдер және ... ... ... ... ... ... ...
15. Осы заманның психологиялық құралдарын пайдалана отырып, оқушылар арасында маскүнемдік, таксамандық, наркомандықтың таралуын болдырмау үшін ... ...
16. ... жеке ... ... ... отырып, корекциялық жұмыс бағдарламасын енгізу.
V Психологтың жауапкершілігі
1. Берілетін ақыл-кеңестің дәлелдігіне, түзетімдік әдістер мен ... ... ... ... ... ... ... психологтық жеке тұлға ретінде жауапты.
2. Психологиялық қызметті бейнелейтін құжаттардың сақталуына, олардың сауатты жүргізілуіне психолог тікелей жауапты.
3. Мектептің ... ... ... ... ... ... материалдық - техникалық құралдардың сақталуына психолог жауапты.
VІ Психологиялық қызметтің құжаттары
1. Психологиялық ... ...
2. ... ... 1 ... арналған жұмыс жоспары
3. Кәсіби оқыту, кәсіби ... ... ... психологтық-педагогтық бағдарлама
4. Психодиагностикалық әдістемелердің банкі
5. Оқушылардың психологиялық дамуының жеке карталары
6. ... ... ...
7. Жеке ... берілген кеңестердің журналға тіркелуі.
8. Психологиялық қызметің жұмысбарысына есеп беруі
Жастарды еңбекке баулу және мамандық таңдау-маңызды мемлекеттік ... ... ... ... ... біліктілігі бар мамандықты таңдауда оқушылардың белсенді және дұрыс қатынасы болуы өзін-өзі анықтау керек деп ойлаймын.
Болашақта жеке ... ... ... ... ... анықтау барысында одан да көп жұмыстарды жалғастырамын деп ойлаймын.
2.3 Зерттеу барысы
1-сабақ
Барысы:
1. Диагностикалық байқауды өткізу: ... , ... ... (ЦО), ... Жалпы мамандық түрлері туралы әңгімелесу. Оқушылар білетін мамандықтардың тізімі құрылады. , ұғымдарына жеке жеке тоқталып, әрқайсысына түсініктеме ... ... ... беру ... мына сұрақтар қамтылуы мүмкін:
* Мамандықты меңгеру үшін не қажет?
* Мамандықты ... нені ... ... Бұл ... қай жерде оқып, меңгеруге болады? т.б сұрақтар ортаға салынып талқыланады.
* Мамандық түрлері туралы ... ... әр ... адамның өміріне қалай әсер ететінін және қандай рөл атқаратынын ... ... Ол үшін әр ... ... ... таныс бір мамандықты алып , оның адам өміріне және әсерін сызбалы ... ... беру ... ...
1. ... орындалады. Әрбір оқушы деген сұраққа 20 пікір жазу керек. ... ... 10 ... ... пікірлері міндетті түрде талқылануы тиіс.
2. Балалардан 5 минут уақыттың ішінде деген сұраққа ... ... ... ... салып беруін сұраймыз. Жұмыстар жиналып салынады. Басқа да осы тақырыптардағы суреттер қорымен қосып аралыстырамыз. Бір-бірлеп алынып балаларға таратылады. ... ... ... әрқалай түсініп, әртүрлі елестететіне аударамыз. Біраз талдаудан кейін бір затты әркімнің әрқилы түсінетіндігі, елестететіндігі туралы қорытынды жасаймыз. Соңынан ... ... ... ... ма, жоқ па ... талдау жасалады. Әр адамның ерекше, қайталанбас екенін, әр адамның орнын ешкім толтыра да, ауыстыра да алмайтынын ... ... ... ... ... ... керектігі айтылады.
3. жаттығуында оқушылар жұпқа бөлініп жұмыс жүргізеді. Дәптерде екі бағанға өзін жанындағы жұбымен ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін жазып беруін сұраймыз. Тапсырма орындалып, талқыланған соң аталған ... ... ... ... ... ... ... жаттығуы: әркім басқаларды күн сәулесіндей өзіне тартатын өз бойындағы жақсы, жағымды қасиеттердің ... ... ... ... ... ... Бұл ... оқушының өз құндылығын түсінуге, арттыруға әсер етеді.
5. Немовтың диагностикалық байқауын өткізе отырып, қорытындысы ... ... ... , , , болып бөлінетіндігін, оның қайсысына бейімділігі бар екенін байқау.
3-сабақ
Барысы:
1. Өткен кездесудегі суреттерін, сипаттауларды ... ... ... ... ... ... ... Біздің бір-бірімізге ұқсайтынымыз, айырмашылықтарымыз туралы айта келе, деген сұраққа жауап береміз.
Сонымен бірге төмендегі сұрақтарды талқылауға ... :
* ... ... ... ... көзқарас деген не?
* Неге біз біреуге деген нақты сезімімізді басқалай айтуға ... ... ... ... ... күннің келбетінде толықтыру. Күн сәулелерінің көп болуына тырысу керектігін ескерту.
3. жаттығуы. Топ екіге бөлінеді, оларға өзін ... ... ... бар және ... қасиеті жоқ екі жасап беру тапсырмасы қойылады. Бір адамды қалған топ мүшелері ... ... ... ... ... ... жест ... . Экскурсия жетекшісі сайланып, екінші топтың неге осындай түсіндіріледі. Ал онымен келісуі немесе келіспеуі мүмкін, олар өз ... ... ... ... ... ... келіп тіреледі).
* Ендеше алға мақсат қойып, оған ұмтылуға үйренейік. Ол үшін бүгін төмендегідей жаттығу - ... ... ... бос ... ... ... ... Көзімізді жұмамыз (баяу әуен қосылады), өз болашағымызды көз алдымызға елестетеміз. . Енді ... ашып ... ... ... ... ... ... салып бейнелейік (10-15 минут). Ол үшін болашақта кім болғың келеді? Қандай ... ... Қай ... өмір ... ... ... айналысқың келеді? Не иеленгің келеді? деген тізімнен баста. Ойыңды жинақтап, 10-15 минут бойында қарындашыңды жұмыс істеткіз. Өзіңді ... ... ерік бер, ... ... ... Қорыта келе, неге қол жеткізгің келеді. Соны жаза отырып мынандай ... ... Өз ... тек қана оң, позитивті терминдермен ғана жаз;
* Нақтысын жаз: өзіңе қалай көрінетіндігін, мақсатыңа ... ... ... сезінетініңді, не болатынын анық көз алдыңа келтіруге тырыс; Ұстап көр, ... ... ... көр. ... сезімге бай болса соғұрлым сенің миың оны іске асыруға ұйымдастырады.
* ... ... ... ... жеткенде не болады, өзіңді қалай сезінесің, жалпы ұмтылғаныңа қолыңды жеткіздің бе, жоқ па оны неге қарап білуге болады?
* ... оған жету ... тек қана ... байланыстылығын ескере құрастыр. Біреу істеп береді деп арқаланба, өз ұмтылысың тек қане ... ... ... ... тек қана ... ... тиіс.
* Болашаққа өз мақсатыңды проекциялай отырып, бүгінгі ұмтылысыңның салдары ... ... ... ме ... ... ... де өзгеге де пайдалы, таза, зиянсыз болуға ... ... ... ... өмірлеріңнің өзің ойлағандай болуы үшін, оған ұмтылудағы ... және алыс ... ... ... Ең ... ... жету үшін және (5-6 жылға), (3-4 жылға) уақыттық перспективалары ойластырылады.
3. ... . ... ... ... ... ... автопортрет - фильмге эскиз ретінде жасалады.
2.4 Зерттеуден алынған нәтижелер
Зерттеуден алынған ... ... ... көптеген мамандықтардың ішінде бір - біріне ұқсас жерлерін көптеп табуға болатындығына оқушылардың ... ... ... ... басында металмен жұмыс істейтін мамандықтар аталса, ортасында автокөлікпен байланысты, ал аяғында - ... ... ... ... ... ... ... - аспазшы - ет ... - ... ... ... - ... - ... ... - эстрада әртісі (ол да көп ... ... ... - ... ... - ... ... т.с.с.)
Осындай әр түрлі мамандықтардың арасындағы күтпеген байланыстар бір ғана мамандықты таңдаумен шектелмеуге шақырады. ... одан ... ... ... ... ... мүмкіндігін пайдалануға болатындығын айқындайды.
Ойынды екі реттен артық өткізбеген жөн. Егер оқушылар күлкілі немесе көңілді ұқсастықтар ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіші деп қараңыз.
Ойын-жаттығу ;
Жүргізуші қатысушылардан бүтін бір ... ... ма жоқ па?, ... зат ... әңгімені бұзбады ма? - деген сұрақтар қояды. Егер әңгіме түсініксіз болса ... ... өз ... ... не ... ... қандай оқиғалардың болғанын айтып беруін өтінеміз. Сол сияқты оның ... ... және ... ... ... ... екенін талдауға болады. Ойынды екі реттен артық өткізбеген жөн. Күнделікпен жұмыс.
Байқаулар қорытындысымен жұмыстар.
Рефлексия.
Ең біріншіден, мектеп ... және ... ... ... ... таңдау - өте маңызды және жауапты қадам туралы сөйлескім келеді! Мұнда кейін опық жемеу үшін және мамандықта босқа 4-5 жыл ... ... үшін ... өте ... Ең ... сізге не қажет екенін білу. Мәселе сіздің болашақ ... және ... ... ... ... бітірушілері жиі бір қателікті жасайды: қалайда оқуға түсу және диплом алу үшін жарысы аз немесе ... ... ... ең ... ... ... ал ... мамандық - үшінші сұрақ деп жиі ойлайды.
Шын мәнісінде, мен аздап келісемін. Егер ... ... ... ... ... ... ... болашақта мамандығы бойынша жұмыс істемеу немесе жұмыс істеу, бірақ дипломсыз - онда мен білім үшін ... ... ... ... ... және оның ... орта ... бар маманға қарағанда жақсы қарайды.
Бірақ дегенмен екі қоянды өлтіріп көрейік: дипломды да алайық және сіздің мансабыңызда керек ... ... де. Бес ... ... ... ... ... оның анасы есепшілерге көп төлейді деді) сізден ешқандай есепші шықпайтынын (сіз үшін бұл ... өте қиын және ... ... емес) түсінгенге қарағанда бұл туралы ертерек ойлаған дұрыс болады.
Мен біріншіден ең үздік, сәнді және бағаланатын университет, және кейін сізге ұсынылғанның ... ... ... ... және содан кейін ғана университетті таңдауды ұсынамын. Мамандықты таңдауды неден бастау керек? Бір ... ... ... және онда үш ... ... ... ... , және деп атау керек. бағанына сізге ұнайтын, сіз сүйсінетін және сіз істегіңіз келетін мамандықтарды жазыңыз. ... ... ... бар ... жазыңыз. Мысалы, сіз математиканы жақсы білесіз, , деп жазыңыз. Егер сіз шыармаларды жақсы жазсаңыз, мүмкін өзіңізде журналистикада көресіз ба? Өлең ... - деп ... Және ... ... дарындылығыңызды тағы бір рет жақсылап талдаңыз деп кеңес беремін. Және мұнда өз өзіңізбен адал болу өте ... Егер ол ... олай ... деп ... ... жоқ. Егер сіз ... ... болсаңыз, деп айтпаңыз. Сізде достардың көп болуы, сізді көпшіл етпейді, коммуникабельді адам - ... ... ... ... оңай ... ... ... біз келістік: сіз өз дарындылықтарңызға нақты қарайсыз және өзіңіздің қасиеттеріңізді тым ... ... ... сіз ... ... оңай жеңесіз? Егер сіздің алдыңызда тау тұрса, ал ... ... ... дәл ... ... ... және сіз қиын ... да жоғары барсаңыз, бұл сізден жақсы кәсіпкер, басқарушы шығатынын ... Сіз ... ... бастысы мақсатқа жету, онда сізді не кәсіпкерлік тәуекел, не салық қызметтері не басқасы да қорқытпау ... Егер сіз ... ... ... келсе: бұл ұзақ болғанмен қауіпсіз, онда сіз біреуге істегеніңіз ... ... Бұл ... ... емес ... ... және сіз ... сатысы бойынша баяу, бірақ сенімді көтеріле аласыз.
Басқалардың пікірін сіз қаншалықты тыңдайтыныңызды ойлану керек. Егер сіз туралы басқалары не ... ... ... бәрібір болса, онда сіз бөлім бастығы, басқарушы, директор (өткені директор бағынышты адамдарға ұнамайтын шешімдерді жиі қабылдайды) бола ... Оған ... ... пікірі сізге қызық болмаса, сіз мансап сатысы бойынша ... ... ... өте аласыз. Тағы да сіз ғалым, өнертапқыш, суретші, музыкант, ақын бола ... Дәл осы ... ... өз ... көп сынады және олардың тіпті есуас деп есептеді, бірақ бұл оларға ... ... олар ... ... ... біреудің пікірі сіз үшін маңызды болса, сіз - өте жақсы бағынышты адамсыз, тамаша көмекшісіз. Сіз ... ... ... ... ... бірге сіз жақсы журналист, жазушы және музыкант болар едіңіз, өйткені сіз сізді қоршайтын адамдардың пікірін тыңдайсыз. Сіз ... ... ... және ... ... ... жазасыз.
Сонымен, енді сіз өз мүмкіндіктеріңізді азды-көпті түсіндіңіз. Бірақ соның үстіне кәсіптік ... ... ... ... ұмытпайық, бұл артық болмайды. Енді біздің тізімнің үшінші ... ... ... ... ... және ... ... жазыңыз. Өйткені университет бітіргеннен кейін, бір жерде істеу керек қой! Интернетте қандай ... ... ... ... және аз емес ақша ... көріңіз. Бірақ есіңізде сақтаңыз, келешекке қарай керек!
Яғни, егер мамандық қазір танымал болса, бұл ол бес жылдан кейін де талап етілген ... ... ... ... ... ... қазір дәл осы мамандыққа көңіл аударды, онда төрт-бес жылдан кейін мамандар өте көп болады және жақсы жұмысты табу өте қиын ... ... егер бәрі ... ... ... сіз ... Тағы өзінің байланыстарыңызды ескеріңіз: егер сіздің көкеңіз ... ... ... бұл ... еркін деп жазыңыз, өйткені жұмысқа орналасуға сізге көмектеседі.
Енді сіз көріністі толығымен бағалай аласыз. Егер ... үш ... бір ... болса, бұл сіздің сұрағыңызға жауап! Сәттілік тілейміз!
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмыстың әсіресе, 9-сынып оқушыларына арналуы осы кезеңдегі жас ... жас ... ... байланысты. Біріншіден - сензитивті кезең, екіншіден - осы кезеңде ... ... көп ... ... үшіншіден балалар профильдік пәндерді таңдау қарсаңында тұрғандықтан ... ... ... есептеледі.
Барлық төменде беріліп отырылған психотехникалардың маңызды ... ... ... ... бәрін қағаз бетінде түртіп отыру есептеледі - олар: қандай да бір жазулар, схемалар, модельдер, ... ... ... ... позитивті болуы, таза болуы кездесу ... ... ... ... ... ... (6) ... бойынша позитивті оң мақсатқа ұмтылу - бақытты өмірдің кілті : . ... ХХ ... ... ... ... ... ... күнделік жазбаларын оқудан бастағаны белгілі. Олардың мазмұндарын саралай отырып психологтар оны жүргізудің психотехникалық маңызына көп көңіл ... ... ... ... ... ... күшті дәл осы ойыңды, қиялыңды, жоспарыңды қағаз бетінде бекіту береді. Сондықтанда бағдарламада осы негізге сүйенген көптеген психотехникаларды пайдалану қаралып отыр ... ... ... ... модельдер жасау, суреттер салу, күнделік жүргізу) олар оқушылардың белсенділігін арттыруғада әсерін тигізеді.
Бүгінде мамандық таңдау - бала үшін аса ... әрі ... ... бірі және ... ... ... ... түрде көмекті қажет етеді. Ол адамға тән ойлану процесстері, мәдениет және оның құндылықтар контексінде ... ... ... ... өз орнын табудағы бүгінгі әрекеті болып саналады. ... адам ... ... ... өзін өзі ... ретінде талдай алатын болса; мақсат қойып оған жету ... ... ... ... ... ... оны өз қызығушылығымен салыстыра алса; ақпараттармен жұмыс жасап оны білімге және таңдауына ... алса - бұл ... не ... ... білетін құзіретті тұлғаның қалыптасқанын білдіреді. Ендеше ұсынылып отырған бағдарлама мектеп жұмысындағы педагог- психологтарға және сынып жетекшілеріне тұлғаны қалыптастыру ... өз ... ... ... ... тұлғаның бір жақсы, маңызды, әлеуметтік мәнді іс тындырғысы келеді, бірақ оның бәрі ... ... ... де, ... ... ... гөрі өмірлік жоспар-бұл әрекет жоспары, сондықтан ол біріншіден, мамандық тандауға тіреледі. Жеке ... үшін ... ... ... ... ... ... таңдаудағы басты жетекші бұл өзіміздің қалауымыз, яғни таңдаумыз өз көңілімізден ... ... ... ... кең ... сайын, психология жағынан дәл сондай ауыр.
Жеке тұлғаның негізгі ерекшілігі -өмірлік жоспарларының құрылуы.Бір жағынан өмірлік жоспар тұлғаның өз ... ... ... ... және ауыспалы мақсаттарды бағындыратын құндылықты бағыттың тұрақты ядросының ... ... ... ... ... ... мен ... нақтылуанымен дифференциялану процесі жүріп жатады.
Жастарды еңбекке баулу және мамандық ... ... ... Сондықтан мемлекеттік сұранысқа байланысты біліктілігі бар мамандықты таңдауда оқушылардың белсенді және дұрыс қатынасы ... ... ... керек деп ойлаймын.
Болашақта жеке тұлғаның кәсіби ... ... ... ... ... одан да көп ... жалғастырамын деп ойлаймын.
Жас ұрпақтың дүниетанымындағы өзгерістердің ... ой ... ... ... ... тұрғысынан қалай зәру болса, өмірлік мақсат-мүддеден де солай маңызды. Қоғам дамуының жаңа арнаға түсуі, яки ... ... алуы -- ... ... құндылықтарға жол ашты. Қоғамның күллі бағыт-бағдары, ізгі мұраттары, қажеттіліктері мен ... ... ... ... өзінің жастардың ой-санасына, өмірлік ұстанымдарына әсер-ықпалы болмай қалған жоқ.Алдыңғы толқын -- ... ... ... -- ... яғни ... егде кісілердің өскелең ұрпаққа деген көзкдрасы қалай? "Қорқамын кейінгі жас балалардан" деген Абай атамыз сияқгы олар да ... үрке ... ... жоқ па? Бүгіңде шу тарткан сол "ересектеріміздің" өзі күні кеше ... еді? Ұлы ... ... ... өсиет еткендей, бесігімізді түзедік. Бірақ балаларымыз қандай ... ... ... ... ... де, ... ... да жетерлік. Барлығын алақанға салғандай өз көзімен көріп, соның тірі куәсі -- ... ... ... бармақ? Осынау сұрақтардың қай-қайсысы да айрықша ден қоюды қажет етеді және оларға түп-түгіл, егжей-тегжейі жауап беру, әрине, ... ... Біз ... ... ... ... ... уақытта өмір сүріп отырмыз; қоғам өмірінде, адам санасында, жастар дүниетанымында жүріп жатқан орасан зор ... ... ... ... талас үшін таптырмайтын азыққа айналды. Дәл осы түста оқырман назарын мынаған аудара ... ... XX ... ... ... ... мен ... баласы естіп-білмеген неше алуан оқиғалармен басталған XXI ғ. -- бүгінгі таңдағы жастар арасында, жер мен көктей ... ... ... елең ... ... ... қайран қалдырады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
* Бектаев Қ. Үлкен қазақша - орысша, орысша - ... ... ... ... ... ... ... Божович Л.И. Личность и ее формирование в детском возрасте. М., 1968.
* Журнал . Баспа үйі . РФ, ... ... ... Кон И.С. ... юношеского возраста. М.,1979.
* Қазақстан Республикасы 12 жылдық орта жалпы білім берудің жалпыға міндетті мемлекеттік стандарты. Негізгі ... ... 2006.-73 б. ... ... ... М. Я - это Я, или как стать счастливым. М. , ... : ... - ... ... ... ... : Человек - художественный образ, М.:Молодая гвардия, 1987.-383с.
* : ... - ... ... ... ... ... : Человек - техника/ М 63-М.Мол.гвардия, 1988. -335 с.
* ... ... ... ... в ... ... ... по профессиям. Краткий справочник для молодежи, выбирающей специальность и работу. Алматы: Аль-Фараби.1998.-192с.
* Резапкина Г.В. Я и моя ... ... ... самоопределения для подростков:учебно-методическое пособие для школьных психологов и педагогов.-М.: Генезис,2004.
* Ресми - ... тіл: ... - ... ... ... ... ПВ. 2005,-376 б.
* . Психологические программы развития личности в ... и ... ... ... ... ... . ... 1998г.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері"3 бет
Аудиттің стандарттары және аудит жүргізудің дәйектілігі мен сапасын бақылау10 бет
Вуздағы кафедра құжат айналымын DELPHI көмегімен дамытуды ұйымдастыру27 бет
Еліміздегі жоғарғы әскери оқу орындарындағы қазақ бөлімінде оқитын болашақ офицер мамандардың кәсіби маңызды сапалық қасиеттерін эксперименттік тұрғыдан зерттеу60 бет
Еңбек іс-әрекеті және жас мамандардың кәсіби қызметке бейімделуінің теориялық мазмұны40 бет
Еңбек шарты туралы5 бет
Жалпы білім беретін мектептерде стандартты емес кәсіптік бағдар беру сабақтарын өткізу әдістемесі24 бет
Жас өспірімдік шақ4 бет
Жасөспірімдерге психологиялық көмек көрсету7 бет
Жасөспірімдерге психологиялық көмек көрсету жайлы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь