Тұлғаның өтірік айту мотиві

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

І АДАМНЫҢ ЖАЛҒАН СӨЙЛЕУ МОТИВАЦИЯСЫН ТЕОРИЯЛЫҚ ТАЛДАУ
1.1 «Тұлға», «жалған сөйлеу», «мотив» ұғымдарына жалпы шолу
1.2 Бала тәрбиесіндегі өтірік айту мәселесін алдын алу
1.3 Өтірікті ажырату бойынша психологиялық тәжірибе

ІІ ТҰЛҒАНЫҢ ЖАЛҒАН СӨЙЛЕУ МОТИВІН ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ЗЕРТТЕУ
2.1 Зерттеу пәні, міндеті, мақсаты, болжамы
2.2 Тұлғаның жалған сөйлеуін анықтауға тәжірибелік техникалар


ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
        
        Тұлғаның өтірік айту мотиві
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
І АДАМНЫҢ ЖАЛҒАН СӨЙЛЕУ МОТИВАЦИЯСЫН ТЕОРИЯЛЫҚ ... , , ... ... ... Бала ... өтірік айту мәселесін алдын алу
+ Өтірікті ажырату бойынша психологиялық тәжірибе
ІІ ТҰЛҒАНЫҢ ЖАЛҒАН СӨЙЛЕУ МОТИВІН ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ...
2.1 ... ... ... мақсаты, болжамы
2.2 Тұлғаның жалған сөйлеуін анықтауға тәжірибелік техникалар
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Халық ішінде бір жақсы сөз бар: . Өмір бізге ешнәрсенің кесіп ... ... ... ... ... заңдылық екенін, заңдылық дегеніміздің кездейсоқтық болып шығатынын да көрсетті. Осы заңдылықтар мен ... ... ... адам бір күні ... ... айта алатынын да білді. Кездейсоқ білді. Бірақ ол ... еді. Ең ұлы ... ... ... секілді. Ешқашан өтірік айтпау деген әрқашан шындықты айту ... ... ... хал - қы ... ... ай - та - ды? ... ... мынадай ұғымдармен береді: суайт, бөспе, судыр, алдампаз, сужұқ - пас т.б. ... , , , се - кіл - ді ... ай - қын - ... ... ... - мыздай, қазаққа аңғал өтірік тән секілді. Алдампаз кейіп - кер - лері өз ... өзі ... қа - ... ... бек көп. Бы - ... айтқанда, біз көбіне өз - гені алдадық деп, өзімізді алдап отырамыз.
2008 жылы белгілі бір халық - аралық компания әлемнің 19 елін - де ... ... нә - ... ... ... ұйға - рым ... адамдар өткен онжылдықтарға қарағанда қазір өті - рікті ... көп ... бо - лып ... ... ... ... ... ерлер әйелдерден аспаса, кем түспейді екен. Мұ - ны ... ... ... еді? Әр ... ... бір идеямен немесе пәлсафалық ұғыммен ашылып, анықталып отырады. Үміт дәуірі, Сенім дәуірі, Кек дәуі - рі ... ... Бұл ұйға - рым - ға ... алда ... - дық ... келе ... сыңай - лы. Адамдар барлық құнды - лық - тардан бас тартып, алдам - шы, өтпелі идеяларға бой ұруы мүм - кін. Оған ... ... са - наға ... ... бастаған Ақыр - заманның жақындап қалуы туралы түсінік десек қа - телесе қоймаспыз. Сондықтан да адамдар тек бүгінмен өмір ... ... ... - абст - ... ... - ... Бүгін өтірік айту өмір сүрудің тә - сіліне айналып үлгерген. Кәрі ... ... өті - ... ... ... шын - ды - ғын, ... шындығын, зама - нақырдың шындығын, ғаламдық жылынудың шын - ... ... ... ... ... білу ... алғанда адамға қажет пе? Адам он - сыз да оны біледі. Ал адам ба - ласының табиғат ... ... ... де жеңе - ... ... ... ға - лам - ... алуға болатыны ту - ралы әдемі өтіріктер өмір сүруге деген құштарлықты оятады. Дегенмен әркімнің қандай шын - дықты ... ... ... бар. ... ... дертке шалдыққандардың өзі қанша өмірі қалғанын білуге құқылы. ... ... ... бір ... ... қой - ған ... Өмір тыныш болады.
Күнделікті өміріміздегі өтір - ік - терге қатысты қарапайым ғана мысалдар ... Екі адам ... ... отыр делік. Біріншісі: , екіншісі: ; ; Мұнда негізгі басымдық көңілге қарауда. ... адам ... ... ... ... ... дәл ... дүние төңкеріліп кет - песін білгендіктен, бәріне ма - құл. Екеуінің кез келгені бір-біріне , , , ... Осы төр - ... тағы да ... ... ... үшін ... сөздерді толық шындық дей алмайсыз. Кезекті сөздер.
Адамдар өтірікті өзгені немесе өзін қорғау үшін, шындықты мойындаудан қо - рыққанда немесе істің ың - ... ... деп ... сөзін өткізу үшін, жауап - кер - шіліктен бас тартқанда, жа - ... ... өзін ара - ша - лау ... ... ... я өмі - рін ... қалу ... мем - лекет ішіндегі я бір әулет ішін - дегі үйлесімді ұстау үшін, тағы да басқа себептермен айтады. Зиян - сыз, ... яғни отба - ... ... ... ... ажалдан алып қалатын өті - ріктер дінде де жоққа шы - ... Ал жас ... ... ... қазіргі заман пси - хологтары деген ұғым - мен анықтауға қарсылық біл - діріп отыр. Өйткені бала нақ - ... пен ... дү - ... аражігін толық біл - мейді. Сондықтан да оның өті - рігі - күнәсіз.
Бірақ үлкен адам - ның, көп ... ... - ... ... ... ... шын - дықты жасыруы оң нәтиже бе - ре бермейді. Ол тіпті бара-ба - ра патологиялық алдамшы - лық - қа ... ... ... Ба - ... жан-дүниесін зерттеуші мамандар балаға сұрақ қойған - ның өзінде ол өтірікке сұра - нып ... ... қа - да - ... өтінеді. Мысалы сұ - рақ дегенге қарағанда деген се - кілді болуын талап етеді. Калифорния ... - те - ... ... патологиялық (өтірік айтпаса тұра алмайтын жә - не өз өтірігіне өзі сенетін) өті - рікшілердің миының жай адам - дар ... ... еке - нін ... ... ... жүйке жасушасының негізгі элементі - нейрондардың (сұр зат) ... ... ... ақ заттың (жүйке талшық - та - ры - ның) ұлғайғанын ... ... ... ... ... ... - ... ақ және сұр заттардың ойыны, күресі. Қайсысы басым түссе, адам соған қарай ыңғайланады. Сонымен, адамдар неге ... ... Оған бір ғана ... бар ... адамдар шындықты қорғау үшін өтірік айтады. Түсінікті ұғыммен айтқанда - өмір сүру ... Ал өмір ... ... ... ол да бала қия - ... ... ... Бір күндік өмірді сүру үшін ай - тыл - ған өтірік ертеңгі келген күн - мен ... ... шы - ... ... - ... ... ...
І АДАМНЫҢ ЖАЛҒАН СӨЙЛЕУ МОТИВАЦИЯСЫН ТЕОРИЯЛЫҚ ТАЛДАУ
+ , , ... ... ... - жеке ... ... ... әлеуметтік, психология қырларын ашып, адамды саналы іс-әрекет иесі және қоғам мүшесі ретінде жан-жақты ... ... ... әлеуметтік қасиеттерішң жиынтығы, қоғамдық даму жемісі мен белсенді ... ету мен ... ... ... жеке ... ... ... жүйесіне енгізудің жемісі.
Тұлға психологияда өзінің өмір жолын белгілей алатын, қайталанбас даралық ерекшелігін сезінетін субъект. Тұлға адам ... гөрі ... ... ие. ... адам ... сипатты иелену үшін өз "менін" өзге "меннен" ажыратып, есейіп, өз бетінше дербес әрекет ету мүмкіндігін ашуы ... ... ... бір мәнді іспен айналысатын, азды-көпті білімі, өмірлік тәжірибесі, дүниетанымы мен ... бар ... ... деп ... Қазақ ұғымында бала мұндай азаматтық атқа бозбалалық шақта ие бола бастайтынын "Он үште отау иесі" деген мақалдан көруге ... ... ... ... ... ... ... адамды ерекше қастерлеп, кісілігі бар тұлға дейді. Тұлға бойындағы ... ... ... кір ... ... ... ұстауынан байқалады.
Тұлға философиялық тұрғыда адамды "адам" ретінде тануға, яғни оның рухани-адамгершілік, ділдік, мәдени қырларына баса назар аударумен ... ... ... ... тән күш-жігерін, мінез-құлқын,психо-физиология ерекшеліктерін зерттейді. Социологияда тұлға қоғам мүшесі ретінде қарастырылып, оның әлеум. қырлары, ... ... ... ... ... ... ... саласының қай-қайсында болсын адам орталық мәселе болғандықтан олар тұлға ұғымын ортақ қолданып, әрқайсысы әр қырынан зерттеп-таниды және осы ... ... ... ... ... ықпалдастығы мен бір-біріне әсері бар. Әр ғылым саласы тұлға сөзіне өзіне тән танымдық-ұғымдық мағына сыйғызады.
Тұлға проблемасы бірқатар ғылымдардың-философия, социология, психология, ... ... ... ... ... Осы ... және ... да ғылымдардың ғылыми мәліметтеріне сүйене отырып, әлеуметтану ... ... ... ... белсеңді түрде араласатын, әлеуметтік қатынастардың субъектісі ретінде қарастырады. Тұлға - әлеуметтанудың өзекті проблемаларының бірі, өйткені қоғамдағы ... ... ... ... мен ... сол ... ... адамдар мен әлеуметтік топтардың іс-әрекеттерінің себептерін, мәнін жеке тұлғалардың мәнді сипатты белгілері арқылы ... ... ... ... жеке тұлғаның мінез-құлқы арқылы тұтас топтың, қоғамның өмірін түсінуге болады.
Жалған сөйлеу - адам мінезіндегі нашар қасиет. ... ... шын ... ... ... бұрмалауға бағытталады. Өтірік айту өтірікшіге ғана емес, оны тыңдайтындарға да опық жегізеді. Өтірікші адам жалған ... ... ... елге ... ... ... ... "өтіріктен тілін тия алмаған адам арамдықтан ындынын тия алмас", С.Сараи "өтірік сөз - ... ... ... да, орны ... деп ... ... зиянды құбылыс екендігін атап көрсеткен.
Тілеген мақсатына жету үшін, қоршаған адамдар алдында өзін мадақтау үшін не жағымсыз жағдайдан құтылу үшін ... ... ... ... өтірікшілік болып табылады. Өтірікшілік тұлғаның өзін ұстауының қалыпты жағдайына айналып тұлғаның көрсеткіші болады. Балалар өтірікшілік дифференциясы мен оның ... ... ... осы ... ... болу ... мен ... дұрыс түсінген жағдайда ғана мүмкін болады.
Өтірік -- шын мәніндегі жағдайды әдейі ... ... ... ... ... ... дереу тексерілуі қиын не мүмкін емес сөздік хабарламалардың мазмұнында білінеді не көрініс табады. Өтірік сөздік қарекеттің реципенттерді шатастыру мақсатын ... ... ... ... өнім болып табылады. Әдетте Өтірік нақты бір жағдаяттарда жекелей не ... ... ие ... ... туындайды.
Оған тән сипат индивид өзінің өтірігін орнықсыз және уақытша бірдеңе деп ... ... ... да бастапқыда оған жаңа қуаттамаларды көптеп ойлап табуға тырысушылық, ал кейіннен ол туралы мүлдем ештеңе ... ... ... ... ... ... ... әр уақытга құрал болып көрінетін болса, психопотология саласында ол ... ... ... процесінің өзінен қанағаттанарлық сезімге бөленіп, көңілі толатын ... -- ... ... ... ... береді.
Жалған, жалғандық -- белгілі бір іс-әрекет ... ... ... ... ... ... ... ақиқатқа қарама-қарсы ұғым. Адам баласының ақиқатты тану жолындағы шындыққа сай келмейтін, бірақ ақиқатқа баланатын (шын деп ... ... ... жалғандық та қоғамдық сананың жемісі. Діни сана тұрғысынан алғанда, ... ... ... ... ... абс. күш ... болса, жалған -- адамды Құдайдың әміріне қарсы шығаратын және осы ақиқатты тану ... ... ... күш. Құранда: "Іс біткен заман (ахиретте) шайтан: Расында Алла сендерге шындықты уәде ... ... мен де ... уәде бердім, бірақ мен сендерді алдадым. Негізінде сендерді (жалған жолға) ... ... ... жоқ еді", -- ... (14:22). ... айту ... ... алдау немесе оған зиян келтіру, я өзгелердің алдында басымдылыққа қол жеткізу ниетінен ... ... ... ... ... ... саналады. Алайда ислам дінінде жақсылыққа себеп болған жалған сөз ... ... ... (ғ.с.) хадистерінде үш жағдайда ғана жалған айтуға болады делінеді, олар: соғыста (жауға), адамдардың арасын жарастыруда және ерлі-зайыптыларды татуластыруда. ... ... ... ... сөз ... ... ақын былай дейді: "Түзу жолға бастаған жалған артық, Бұзықтыққа сеп болған мұндай шыннан". Сонымен қатар, жалған ... ... ... ... дін ... өмір мен өлім, фәни мен бақи мәселесіне байланысты "мәңгілік" ұғымына қарсы мәнде қолданылады. Мұнда адамның қамшы сабындай ... ... ... ... ... ол нағыз ақиқат өмірге -- " о дүние -- ... ... жол ... Өмір мен өлім ... ... ғақлиятты ой кешу үрдісінде әр кезеңде әркелкі сипатталынса да, бәрінің тоғысар тұсы -- "дүние жалған" болып келеді. "Мынау ... ... ... ... ... ... 15 -- 16 ... "Жігіттер, жалған дүние бізден қалар, бір күні ажал келіп жаныңды алар" (Шал Құлекеұлы, 18 -- 19 ғасырлар)"Қайғы емес қаза, ... ... ... ... бір өлім" (Шәкерім, 19 -- 20 ғасырлар) деген секілді өмірдің өтпелі кебіне мойынсұнған өлең жолдары тіршіліктің шектеулі ... ... ... ... ... ... ... motіvo - мелодия (әуен), тақырып) - 1) шағын музыкалық құрылым, үзінді. Өзіндік көркемдік сипатқа ие, бір ... ... ... 1 - 2 тактіге немесе бірнеше ноталар құрамына сиып кететін мотив негізінен мелодияның болмысын анықтайды. Ауыспалы мағынада ... әуен яки ... ... ... ... 2) Мотив (латын тілінде moveo - қозғаушы, итермелеуші) - адамды белгілі бір ... ... ішкі ... ... оның ... мен ... білдіруге бағытталған саналы, мақсатқа сәйкес әрекет. Пиғыл, ынта, мақсат ұғымдарымен үндес. Мотивті жүзеге ... ... ... ... береді. Табиғи және қоғамдық ортаның талаптары адамның ... ... ... ... ... жұмылдыруды қажет етеді. Тұлғаның іс-әрекеттеріне, қылықтары мен пиғылдарына баға беру үшін оның мотивтерін айқындау керек. ... ... ... мен ... ... ... заң, этика ғылымдары шұғылданады.
Мотив (түрткi) -- адамның бағыттылығына ықпал етiп, оны итермелеп отыратындай себептер мен күштер.
Адамды ... ... ... ... ... ... ... ие адамды әрекетке келтіруші нысандар - саналы түзілген бейне не ... ой не ... идея ... ізгі ... ... ... мүмкін.
Психологияда мотив түсінігіне келесідей анықтама беріледі: мотив - бұл адам санасында қаланып, оны белгілі бір қажеттілікті қанатағаттандыру үшін ... ... ... күш. Ал кең ... ... - ... сай заңдылық ретінде ықпал жасап, объектив қажеттілік түрінде корінетін болмыс. Ал ... ... ... пен ... ... реттеудің ерекше түрі (Р. Г. Агеева). Қорыта айтканда, ... ... ... оның ... ... күштеріне байланысты.Сонымен, адамның қалаған іс-әрекетінің негізінде оны осы іс-әрекетке ынталандырушы мотив жатыр. ... ... ... және оны ... ... ... да бір ... көзделген нақты әрекетін шектелмейді, оның нәтижесіне жетумен адам келесі әрекетке ұмтылады, іс-әрекет барысында мотив өзгеруі мүмкін және ... бір ... ... ... ... ... бірін-бірі ауыстырып баруы да орынды. Мотив дамуы мен ... ... ... ... та ... ... мотив іс-әрекет жобасынан бұрын қалыптасады, ал кейде кешеуілдейді, осыған байлапысты әрекет нәтижесі де әр түрлі ... ... ... ... ... іс-әрекеттің бір бөлігі емес, жеке адамның мотивтік-кажетсіну аймағы деп аталатын күрделі ... ... ... ... ... жеке ... өмір бойы қалыптасып, дамып баруы барша түрткілерінің жиынтығын аңдатады. Тұтастай бұл аймақ қозғалмалы, өмірлік жағдайларға байланысты түрленіп, дамуда ... ... да ... кей ... біршама тұрақты, басымдау келіп, адам өмірінің бағыт-бағдар өзегіне айналады.Мотивтердің қайдан және қалай пайда болатыны жөніндегі мәселе психологиядағы басты ... ... ... ... негізін бірінен-бірі деңгейі 1 бойынша жоғарылай түскен қажетсінулер тобы деп ... олар ... ... ... ... сыйластық, абырой қажеттігі мен ең жоғары қажетсінулер: өз ... ... ... ... ...
+ Бала ... өтірік айту мәселесін алдын алу
Енді қайттім?! Балам өтірік айта бастады... Бұл -- бала тәрбиесінде ағаттық ... ... ... ... бармақ тістеп, бас қатырып айтар сөзі. Баланың өтірік сөйлей бастауы оған ата-анасы тарапынан дұрыс көңіл бөлінбеуінен болатын ... ... ... ... тым жас ... ... ... мамандар деген ұғыммен шатастыруға болмайтынын айтады. Себебі бала қиялы мен нақты топшылаған ойының ара-жігін ажырата ... ... де, ... бәтуа жасауға асықпай, алдымен психологтардың сараптамасы бойынша баланы өтірік айтуға итермелейтін нендей нәрселер екеніне көз жүгіртіп көрсек, 5-7 жастағы балалар ... 1) ... ... ... ... ақталу үшін; 2) өзіне көңіл аударту үшін; 3) мақтау есіту үшін; 4) достарының алдында мақтану үшін айтатын ... 8-14 жас ... ... ... ... 1) ... дұрыс баулылмағандықтан, арты еріншектікке, оның соңы бітпеген жұмысының жауапкершілігінен құтылу үшін; 2) ата-анасы онымен ашық сөйлеспегендіктен одан сыр жасыру ... 3) тым ... ... ... ... үшін ... болады екен. Бұлар бейресми талдаулар. Дегенмен жаны бар. Талайларды сан ... ... мен ... ... мен ... ... мен ... ұрылар осы балалардан шықпасына кім кепіл? деген аталы сөз бекер айтылмаған, ендеше, бұл дерттен ... ... ... ... әр ... әр бала өз ... өз мінез-құлқымен ерекше. Оны өтіріктен тыйып, адалдыққа баулудың нақты әрі қатып қалған қағидасын ешкім жасап бере алмасы ... ... де, ... қарастырып көрсек...
Арай Тілеуханова, психолог: -- Баланың өтірік айтуының әр түрлі себептері болуы ... ... ... баланың сана-сезімінің дамуымен де, отбасылық әр түрлі жағдайлармен де ... 7 ... ... ... ... қиял мен шындық қабат араласып, олар ненің шындық, ... қиял ... ... жібереді. Егер сәби ата-анасымен өз ойынан шығарылған әңгімелерімен бөліссе, онда тұрған ештеңе жоқ. ... ... ... баланың шығармашылығын дамытады. Бірақ, өкінішке орай, өтірік айтудың басқа да себептері болуы мүмкін. Балаға ата-анасының қамқорлығы, ықыласы жетпесе, бала ... ... ... ... ... ... Бала өтірік айтқаннан кейін, ата-анасы сөгіп, зекіп ұрсады. Бізге, үлкендерге, оны түсіну қиын болса да, бала ... ... гөрі ... көбірек қабылдайды, жан жүйесіне әсер етеді. Сәби үшін үлкендердің ... - ең ... ... 10 ... ... баланың ылғи да өтірік айтуы терең талдауды қажет етеді. Бұл шақта бала күрделі даму кезеңінде болып ... ... ... ... ата-анасының көңілінен шықпадым деген сияқты қорқыныштар өтірік айтудың себебі болуы мүмкін. Көбінесе, бала ... ... ... ... ... ... ... амал таппайды.
Баланың өтірігін тыю үшін, ең бастысы, үлкен адамдар баласымен ... ... үшін ... ... ... керек. Неге олай істеді екен, себебін ашусыз, кінәламай ... жөн. ... айту ... ... ... ... ... қарама-қайшы екенін, адамдар арасында қарым-қатынас құруға зиян келтіретінін сабырлы түсіндіруі ... ... ... Абай ... ... университеті, ұлттық тәрбие кафедрасының профессоры, педагог-ана, сарапшы:
-- Баланың өтірік айтуға бейімделуі ата-ананың ықпалымен ... ... өзін ... ... ... ... ... ұстауы керек. Егер бір жәйтке қатысты өз ойын айтпақшы болған баланы әке-шешесі ықыласпен тыңдаса, істейтін ісінің дұрыс-бұрыстығына кеңес берсе, онда бала ... ... ... ... Ал ... ... тұрған балаға дүрсе қойып, оны қорқытып, бетін ... ... ... түсініспеушіліктен кейін бала өтірік айтуға мәжбүр болады. ... -- ... ... Егер ... ... ... сөйлеп отырсаң, ешуақытта оған адал болудың әліппесін ... ... ... бәрі кеш ... Мысалы, ата-ана: , -- десе немесе келген қоңырауларға қолдарын айқастырып, ишаратпен ... ... ... өзі ... ... ... өтірік айтуына қапа болып, өкпелемесін. Өзіне өкпелесін. Ең қорқыныштысы -- ... Ол ... бар деп, ... жоқ деп ... үйренуі керек.
Адамзаттың асыл тәжі Пайғамбарымыз (с.а.с.) деген. Яғни балаға ... бір ... сол ... ... кетеді деген пікірден аулақ болған жөн. Себебі ... ... ... ... мен ... ... қалыпты жағдай етіп қабылдауына . Сондай-ақ, дана Абай атамыз да ... қара ... -- деп, ... ... күйініп сынға алған. , -- деп ... бір ... ... ... де, ... ... ... сөз, оның сізден көрген-түйгені өзіңіздің алдыңыздан шығатыны бар. Айналып келгенде, баланың адал да шыншыл болуы, ... ... ... өсуі -- ... ата-ананың өзіне кеп тіреледі. Сондықтан да, бала -- ата-ананың ... ... ... жөн, ... ... пікірін бала тәрбиесіндегі басты құрал етейік.
Сұрақ: Жас отбасылардың біріміз. Бес жасар балам өтірік айтатынды ... жүр. ... де, мен де ... ... ... ... ол өтірік айтуын қоятын емес. Неліктен бала өтірік айтады? Осыны жан-жақты түсіндіріп, себептерін жазсаңыздар екен. Мүмкін, ... ... ... ... ... қойдыра алатын шығармыз.
Жауап: Баланың үлкендерге өтірік айтуы көбінесе ол балаға ... ... ... бөлінбейтіндіктен деп түсіндіреді мамандар. Бала ересектердің көңілінен шығу үшін және өзін қорғау үшін, ... шығу үшін де ... ... ... ... ... ... бай, яғни, ойынан құрастырып шығарғысы келетін балаларда көп кездеседі. Әсіресе, 5-6 жас-тағы балалар ... ... ... ... ... ... қиялдауға бейім.
Есіңізде болсын! Егер балаңыз өтірік айта бастаса, оның ішкі жан-дүниесінде қандай да бір ... ... ... ... ... ... не ... өздерін қалай ұстауы керек? Мысалы, балаңыздың өтірік айтқанын біліп тұрсыз, тіпті, дәлеліңіз де бар. Психологтар ... ... ... ... ... ... тілдескен жөн дейді. Психолог Алан Фромм балаңызға, әсіресе, мына ... ... ... ... ... деп ескертеді.
Ешуақытта баланың теріс әрекетін көре сала оны қорқытып-үркітіп, ... деп шара ... ... Оны одан ... өтірік айтуға итермелейсіз. Сондықтан, баланың ішкі эмоциясы басылғанын күтіңіз. Төтеннен ашуға мініп, дөрекілік көрсететін болсаңыз, сізге сенбей ... ... ... өсуі мүмкін. Бұл жерде балаға өтірік айтқызбаудың бірден-бір кепілі - сенімділік. Яғни, бала мен үлкен адам ... ... ... ... ... авторы, американ психологы Пол Экман бұл мәселені жеңу үшін ... ашық ... ... екенін айтады.
. Балаға өтірік айтудың соңы неге апарып соқтыратынын мысалдармен түсіндіріп беріңіз. Ертең үйден тыс бөтен ортадағы адамдармен араласа бастаған ... ... да ... ... ... ... алдап-арбаулар балаңыздың алдынан кездесуі мүмкін ғой. Мысалы, қатарластары, құрбы-құрдастары, одан ересектері... оларға қалай сенуге ... ... ... ... керек? Өмірде кездесетін мысалдарды, оқиғаларды айтып беріңіз.
Әрине, біз ... ... ... ... ... ... мұндай нәтижеге қол жеткізу үшін тіпті ең кішкентай деген мәселеге дейін әділ болуыңыз ... ... ... ... ... ба, онда не себепті ондай болғанын айтып, балаға түсіндіруіңіз қажет және ... ... ... етпейді.
Әдетте ата-ананың балаға деген немқұрайлылығы, салқынқан-дылығы теріс мінездердің қалып-тасуына әкеліп соқтырады. Өзіңіз ойлаңызшы, өмірде ... ... ... ... ... ... шығады? Олардың тағдыр жолдарын талдап қарағанда балалық шағы дұрыс қалыптаспағаны белгілі болған. Әсіресе, ... 4-5 ... ... мән ... ... ... ... бұған балалық деп қарайды. Басында балалар әке-шешесінің ... ... ... ... ... бастайды. Қалағанын алу үшін өтірік айту қауіпті. Тіпті, жалған сөйлеуді етіп алады. басталған өтіріктер әрі қарай да баланың ... ... ... ... жол ашады.
Сондықтан, отбасында бала қандай жағдайда өтірік айтады, соны анықтап алыңыз. Оның өтірік айтуының себебі не? ... ... ... ... қарым-қатынастың дұрыс болмауынан, қатар-құрбыларының арасындағы қарым-қатынастың қиындауынан болар. Мұны біліп алған соң, енді жай ... ... ... ... өтірік сөйлеуіне итермелейтін жағдайларды болдыртпауға тырысыңыз.
+ Өтірікті ажырату бойынша психологиялық тәжірибе
Ал шындық дегеніміздің өзі не еді? ... ... ... ... гөрі ... ... туралы шындықты айтқан да жақсы. Шындық туралы шындық пен өтірік туралы өтіріктің арасалмағы шамалас екенін байқау қиын емес. Шындық туралы ... ... ... ... ... туралы өтірік айтуға болмайды. Неге десеңіз, біреудің шын - дығы ... ... ал ... өті - рігі ... ... Жал - ... ... жеке адамдық өтіріктерден құ - ралатын секілді. Өйткені та - рих - ты адамдар жазады. Кей өті - ... туу ... тым ... тым көне ... оның туу ... ... ... - ген - діктен оның салдары ең ұлы шын - дық секілді көріне береді.
Бай - қап көріңіз, мамандардың зер - ... ең бір ... адам - ның өзі бір ... төрт өті - рік - тен елу ... дейін, ал әсі - лінде адам бір күнде екі жүз өті - рікке дейін айтады екен. Тіп - ті онысын өзі де ... қа - л - ады. ... жыл өмір ... адам ... ... мың өтірікті қол - дануы анық болып отыр. Сон - да тұтас бір халықтар өзінің өмір сүру ... ... өті - ... ... ... мүмкін? Мә - селен, психологтардың пайым - дауынша, батыстықтар өтірікті көбірек айтады ... ... өті - ... ... ... себеп - тері және өтіріктің түрлері бар. Платонша айтқанда () яғни әр ал - уан ... ... түсі - ... үшін ... деп та - ны - ... ... қана ... шы - ғыс халықтары да ерек - - ше ... ... Ал ба - тыс - та ... бірін - ші орында итальяндықтар, со - дан кейін француздар, немістер, ағылшындар және ... ... - да ... ... жылы ... бір ... - ... компания әлемнің 19 елін - де жүргізген сауалнама нә - тижесін ұсынды. Сондағы ұйға - рым бойынша, адамдар өткен онжылдықтарға ... ... өті - ... ... көп ... бо - лып шыққан. Онымен қоймай, өтірік айтуда ерлер әйелдерден аспаса, кем ... ... Мұ - ны ... ... ... еді? Әр ... ... бір идеямен немесе пәлсафалық ұғыммен ашылып, анықталып отырады. Үміт дәуірі, Сенім дәуірі, Кек дәуі - рі деген ... Бұл ұйға - рым - ға ... ... - дық дәуірі келе жатқан сыңай - лы. Адамдар барлық ... - лық - ... бас ... алдам - шы, өтпелі идеяларға бой ұруы мүм - кін. Оған негізгі себеп са - наға ... ... ... Ақыр - ... ... ... туралы түсінік десек қа - телесе қоймаспыз. Сондықтан да адамдар тек Бүгінмен өмір сүруге дағдылануда. Ертең - абст - ... ... - ... Бүгін өтірік айту өмір сүрудің тә - сіліне ... ... Кәрі ... ... өті - ... ... ... шын - ды - ғын, өлімнің шындығын, зама - нақырдың шындығын, ғаламдық жылынудың шын - дығын, жердегі ... ... ... білу ... ... ... қажет пе? Адам он - сыз да оны біледі. Ал адам ба - ... ... ... ... өлімді де жеңе - тіні, биоқорды басқа ға - лам - шарлардан ... ... ту - ралы ... ... өмір ... деген құштарлықты оятады. Дегенмен әркімнің қандай шын - дықты болмасын білуге ... бар. ... ... ... ... өзі қанша өмірі қалғанын білуге құқылы. Бірақ кейде белгілі бір шындықтарды ... қой - ған ... Өмір ... ... ... өтір - ік - терге қатысты қарапайым ғана мысалдар келтірелік. Екі адам өзара әңгімелесіп отыр делік. Біріншісі: , екіншісі: ; ; ... ... ... көңілге қарауда. Екінші адам іштей келіспей тұруы мүмкін, бірақ дәл ... ... ... кет - ... білгендіктен, бәріне ма - құл. Екеуінің кез келгені бір-біріне , , , дейді. Осы төр - кіндес тағы да ... ... ... үшін айтылатын сөздерді толық шындық дей алмайсыз. Кезекті сөздер.
Адамдар өтірікті өзгені немесе өзін қорғау үшін, ... ... қо - ... ... ... ың - ғайында қажет деп таппағанда, сөзін өткізу үшін, жауап - кер - шіліктен бас тартқанда, жа - ... ... өзін ара - ша - лау ... ... мүддесін я өмі - рін сақтап қалу үшін, мем - лекет ішіндегі я бір әулет ішін - дегі ... ... ... тағы да ... ... ... Зиян - сыз, кінәсіз, яғни отба - сының беріктігін сақтайтын, кісіні ажалдан алып қалатын өті - ріктер дінде де ... шы - ... Ал жас ... ... ... қазіргі заман пси - хологтары деген ұғым - мен анықтауға қарсылық біл - ... ... ... бала нақ - ... пен ... дү - ... ... толық біл - мейді. Сондықтан да оның өті - рігі - ... ... ... ... ... ма? Өтірігі шыққаннан кейін, оған қалай ғана сендім деп таң ... ... ... бе? ... ... 10 жолы ... толық жазған едік. Бүгін адамның өтірік айтып не айтпай тұрғанын көз арқылы қалай ... ... ... ... ... ... мәлімдеуінше, ортастатистикалық адам 10 минуттық әңгімеде 3 рет өтірік айтады екен. Әрине, оның жақсы мақсатта істеуі де ... ... ... ... ... еш себепсіз өтірік айтқанын тіпті байқамай да қалады екен. Нейролингвист психологтарының айтуы бойынша, ... ... ... ... оның ... мен ... қарап тапса болады.
Егер адам өтірігін саналы түрде айтып, сізді алдағысы ... ... тік ... ... ... ... ... көргісі келеді. Ал егер ыңғайсыз сұрақпен абайсызда үстінен түссеңіз, ол өтірігін тез ... оның ... ... ... ... ол ... ... басқа нәрсеге аударғысы келіп, басқа бөлмеге кетіп қалады, не қолына қағаздар алып қарай бастайды, заттарды ақтарып, бірдеңені іздегендей болады.
Өтірікшінің бет ... шеше ... ... мына ... есте сақтап жүріңіз.
* Өтірік соққанда адам мойынын ұстағысы келіп, қайта-қайта не галстугын түзеп, не мойнындағы моншақтарын ... ... ... сыры ... Адам өзі өтірік айтқысы келмей, өзі-өзін қылқындырып тұрғандай болады.
* Сөйлесіп ... кісі ... ... ... ... отыр ма? Бұл оның ерекше әдеттерінің бірі емес. Қайта ол ... ... ... өзін тыныштандырып отырған болар.
* Қол алысып қоштасқанда досыңыздың қолы суық екенін ... ... бұл адам ... ... ... не ... айтып отыр. Қолының суық болуы - қорыққандықтан. Бірақ ол қан айналу жүйесінде қиындықтары бар кісі болып қалуы да мүмкін.
* Тағы ... ... - ... ... айтып жатқан оқиғасыннақтылап, әр тетігіне дейін айтуы. Яғни ол өтірігі жайлы ойланып, сізді көндіргісі келіп, еш жайтты ... ...
* ... ... ... ... досыңыздан тура сол әңгімені, бірақ кері қарай айтып беруін сұраңыз. Өтірік айтқан адам мұны істей ... ... бір ... ... есте ... ... қиын.
* Адамның көздерінің жыпылықтағанына назар аударыңыз. Өтірік айту қандай адамға да стресс болғандықтан, ол ... ... ... ...
* Адамға сұрақ қойып, жауап бергенде оның көзіне назар аударыңыз. Көзін шетке апарғаны - ойланып есіне түсіргісі келгенінің белгісі. ... бұл ... ... қай ... ... ... Мына ... суреттерге қарап, адам көздерінің не айта ... есте ... оң ... Шын ... оқиғаны бейнелер мен кескіндерді еске алу арқылы есіне түсіргісі келіп тұр.
Жоғары сол жаққа. Қиялдап, жалған нәрсені ойлап тапқысы келіп ... оң ... ... ... Адам не ... еске ... айтқысы келіп тұр.
Тура сол жаққа. Не айтарын ойланып тұр. Шындық болып естілетіндей сөздерді іздеуде.
Төмен оң жаққа. Өзі сенімді нәрселерді ғана ... тұр. ... сол ... Шын ... мен иіс, дәм ... ... есіне түсіріп тұр.
Тура. Сізді мұқият тыңдап, ақпаратты дұрыс қабылдап тұр.
ІІ ТҰЛҒАНЫҢ ЖАЛҒАН СӨЙЛЕУ МОТИВІН ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ЗЕРТТЕУ
2.1 Зерттеу пәні, ... ... ... ... өз мамандығым бойынша білімімді тәжірибемен шыңдау мақстатында атты мамандық таңдау бағытындағы 9-сынып оқушыларына ... ... ... ... ... оны ... ... Осы бағытта біліктілікті белсенді жүзеге арттыру үшін жеке тұлғаны дамыту бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... тағы бір ... ... таңдау барысындағы жүргізу болып табылады.
Бағдарлама 11 психотехникалық сабақ ретінде ... ... Бұл ... ... ... мүмкіншіліктері ескерілген, сондықтан топтық немесе ұжымдық атмосфераны ұйымдастыру, позитивті (оң) және негативті (кері-теріс) байланыстар, ... ... ... жазылмаған. Ал егер мектеп психологы жүргізетін болса онда бұл ... ... ... ... ... ... ... өткізген жағдайда сабақтардың саны артады.
Сабақты жұмасына бір рет 90 минуттан өткіземіз (немесе 2рет 45 минуттан).
Бағдарламада 5 ... блок ... ... ... ... тануды дамыту (1-3 - сабақтар).
* Жеке тұлға қасиеттерін тану, арттыру (4-6 - сабақтар).
* Мамандықтар ... ... ... ... ... ішкі ерекшеліктерін айыра білуге икемделу (3,5 -11 ... ... ... оған ... ... (6-8 - ... Белсенділіктерін арттыру (6 -11 сабақтар).
бағдарламасы
Мамандық таңдаудың алдын алу бағытындағы 9-сынып оқушыларымен жүргізілетін бейімделу жұмысына психологиялық жетелеу жоспары
Мақсаты: Оқушылардың ... ... өзін - өзі тану ... ... ... ... бейімделуіне психологиялық көмек көрсету
Міндеттері:
* Мамандық таңдаудың алдын алатын алғашқы ... ... ... өмір ... ... ... ету мақсатында - өзін-өзі тануды дамыту;
* Мамандықты жеке бас ерекшеліктерімен байланыстыра таңдауға көмектесу;
* Заман талабына сай ... ... - ... ... ... тез ... ... ету;
* Мақсат қойып , оған ұмтылуға баулу, белсенділікті арттыру.
Күтілетін әсер:
Мамандық таңдаудың алғашқы баспалдағында өзін-өзі танып, ... ... ... ... ... бетбұрыс алып, соған қарай бейімделген, уақыт-заман талаптарына тез ... ... ... сыйлайтын, құзіретті жеке тұлға қалыптастыруға ықпал ету.
Тиімділік критерийлері:
Жоспарланып отырылған жұмыстың басында және соңында бағдарламаның әсерін анықтау ... ... өзі ... және қоршаған адамдар туралы көзқарастарының өзгергенін, жеке ... ... ... ... ... ... ... анықтайтын, мамандықтың ішкі ерекшеліктерін саралай алу үшін байқау диагностикалары өткізілуі шарт:
* А.М.Прихожан модификациялаған Дембо Рубинштейннің
... Р.С. ... сы; ... 3)
* ... ... ...
* ... әдістемесі
* );
* , әдістемелері;
* Әдістеме ... 2)
* ... ... ... ... ... 9-сынып оқушыларына арналуы осы кезеңдегі жас өспірімдердің жас ерекшелігімен тығыз байланысты. Біріншіден - сензитивті кезең, екіншіден - осы кезеңде ... ... көп ... ... ... ... ... пәндерді таңдау қарсаңында тұрғандықтан мәселе өзекті болып есептеледі.
Барлық төменде ... ... ... ... элементтері болып ментальдық деңгейде бәрін қағаз бетінде түртіп ... ... - ... ... да бір ... схемалар, модельдер, суреттер, күнделік жүргізу. Осылардың позитивті болуы, таза болуы кездесу ... ... ... ... ... ... ... бойынша позитивті оң мақсатқа ұмтылу - бақытты өмірдің ... : . ... ХХ ... ... ... ... ... бастауын күнделік жазбаларын оқудан бастағаны белгілі. Олардың мазмұндарын саралай отырып психологтар оны ... ... ... көп ... ... ... ... дамуына үлкен дамытушы күшті дәл осы ойыңды, қиялыңды, жоспарыңды қағаз бетінде бекіту береді. Сондықтанда бағдарламада осы ... ... ... ... ... қаралып отыр (жұмыс дәптерлерін жүргізу, схемалар, модельдер ... ... ... ... ... олар ... белсенділігін арттыруғада әсерін тигізеді.
Бүгінде мамандық таңдау - бала үшін аса ... әрі ... ... бірі және ... ата-ана тарапынан міндетті түрде көмекті қажет етеді. Ол адамға тән ойлану процесстері, мәдениет және оның құндылықтар контексінде ... ... ... ... өз ... ... бүгінгі әрекеті болып саналады.
Егер адам өз-өзін еркін ... өзін өзі ... ... ... ... болса; мақсат қойып оған жету құралдарымен қамти алатын болса; жағдайды ... оны өз ... ... ... ... ... жасап оны білімге және таңдауына айналдыра алса - бұл ... не ... ... ... ... ... ... білдіреді. Ендеше ұсынылып отырған бағдарлама мектеп жұмысындағы педагог- психологтарға және сынып ... ... ... барысында өз көмегін тигізеді деген ойдамыз.
Жеке тұлғаның бір жақсы, маңызды, әлеуметтік мәнді іс тындырғысы келеді, бірақ оның бәрі көбінесе ... ... де, ... ... ... гөрі ... жоспар-бұл әрекет жоспары, сондықтан ол біріншіден, мамандық тандауға тіреледі. Жеке тұлға үшін мамандық ... ... ... ... ... таңдаудағы басты жетекші бұл өзіміздің қалауымыз, яғни таңдаумыз өз көңілімізден шығуы. Мамандық таңдау диапазоны кең ... ... ... ... дәл ... ауыр. Белгілі бір іске өзінің қабілеттілігі, икемділігі және тұлғаның өзін-өзі көрсету мүмкіндігі бар шаруалар кіреді.
Өзін-өзі анықтау барда ... ... де бар. ... ... ... әлі ... емес, таза парақ. Ол слесарь, дәрігер, косманавт болуы мүмкін. Жеке тұлғаның тиімді кәсіби мамандық таңдауда өзін-өзі ... әр ... ... ... көп ... ... Біріншіден, қоғамның жаңадан тұлғаға айналып келе жатқан адамға қоятын қызметтер сериясы. Ал бұл тұлға белгілі бір ... ... оны ... ... ... ... ... процесі сол арқылы тұлға өз қабылеттері мен таңдауын оптимистік тұрғыда қарайды. Үшіншіден, жеке өмір стилін жасау, ал оның бір ... ... ... ... ... Осы үш ... ... әр қырынан анықтайды: біріншісі қоғамның сұранысынан туындайды, екіншісі тұлғаның қабілеті, үшіншісі екеуінің келісу ... ... ... бұл ... де ... толықтырады; біріншісі-әлеуметтік, екіншісі-әлеуметтік-психологиялық,үшіншісі-дифференциалдық-психологиялық.
Қазақстан Республикасының білім жүйесін жаңартудың басты міндеті саналы біліммен қамтамасыз ету ... беру ... ... ... жеке тұлғаның, қоғам мен мемлекеттің болашақ талабымен сәйкестендіру болып табылады.
Жеке тұлғаның тиімді кәсіби мамандық таңдауда өзін-өзі бағалау мәселелері ... ... де, ... ... бірі болып отыр. Өзін-өзі бағалау мәселесін теориялық жағынан ... ... Б.Г. ... ... ... ... негізгі ерекшілігі -өмірлік жоспарларының құрылуы.Бір жағынан өмірлік жоспар тұлғаның өз алдына ... ... ... және ... ... ... ... бағыттың тұрақты ядросының құрылу нәтижесінде туады. Екінші жағынан, мақсаттар мен уәждердің нақтылуанымен дифференциялану процесі ... ... ... ... ... ... тәртіптегі құбылыс. Жеке тұлғаны кезендегі дамуда кім болу /кәсіптік өзін-өзі анықтау/ және қандай болу ... ... ... ... ерекшеленбейді.
Жеке тұлғаның бір жақсы, маңызды, әлеуметтік ... іс ... ... ... оның бәрі ... ... Белсенді де, жарқын болатын арманнан гөрі өмірлік ... ... ... ... ол ... ... ... тіреледі. Жеке тұлға үшін мамандық таңдау-белгілі деңгейде ... ... ... таңдаудағы басты жетекші бұл өзіміздің қалауымыз, яғни таңдаумыз өз ... ... ... таңдау диапазоны кең болған сайын, психология жағынан дәл сондай ауыр.
Белгілі бір іске өзінің қабілеттілігі, икемділігі және тұлғаның өзін-өзі ... ... бар ... ... ... анықтау барда өзін-өзі тежеу де бар. ... ... ... әлі ... емес, таза парақ. Ол слесарь, дәрігер, косманавт болуы мүмкін. Жеке тұлғаның тиімді ... ... ... ... ... әр ... ... болатын көп баспалдақты процесс. Біріншіден, қоғамның жаңадан тұлғаға айналып келе жатқан адамға қоятын қызметтер сериясы. Ал бұл ... ... бір ... ... оны шешуі тиіс. Екіншіден, шешім қабылдау процесі сол арқылы тұлға өз ... мен ... ... тұрғыда қарайды. Үшіншіден, жеке өмір стилін жасау, ал оның бір бөлігі болып, мамандырылған іс-әрекеті саналады. Осы үш кіріспе жұмысты әр ... ... ... қоғамның сұранысынан туындайды, екіншісі тұлғаның қабілеті, үшіншісі екеуінің келісу мүмкіндігін көрсету, бірақ бұл үшеуі де ... ... ... ...
2.2 ... ... сөйлеуін анықтауға тәжірибелік техникалар
1-сабақ
Мақсаты: 1.Алғашқы диагностикалық жұмыстар өткізу арқылы өзін-өзі бағалау деңгейлерін байқау.
2.Мамандық түрлерінің адам ... ... ... ... Бала санына байланысты А3 жеке беттері, қалам, қарындаш, фломастерлер, ватман, жеке жұмыс дәптерлері .
2-сабақ
Мақсаты: ... ... ... ... пікірін сыйлап түсіне білуге баулу, өз құндылықтарын арттыру. Мамандықтың салаларымен танысу.
Керекті құралдар: А3 жеке ... ... ... ... ... Өзін-өзі тануды, басқалардың сезіміне сыйластықпен қарауға баулу, дамытуды жалғастыру, адамгершілік құндылықтарын арттыру. Мамандықтың саласына шолу, осы ... ... адам ... талдау жасау.
Керекті құралдар: жеке жұмыс дәптерлері.
5. Мамандықтың саласына шолу жасалады, балама-жақын түрлерімен танысу, оған ... ... ... ... МЕН ... ... алу, ... кеңейту, өзін өзі тануды дамытуды жалғастыру, өз құндылықтарын арттыру.
Керекті құралдар: : жеке ... ... кісі ... А 4 форматты қағаз.
5-сабақ
Мақсаты: өз өміріндегі оқиғаларға ... ... ... әсер ... түсіне білу, бақылау қабілітін дамыту, икемділік ерекшеліктерін байқау.
Мамандықтың саласына шолу, осы ... ... адам ... ... ... ... жеке жұмыс дәптерлері, А 4 беттері.
6-сабақ
Мақсаты: Табысқа жету жолдарын саралап, ондағы маңыздылығын көрсету.
Маманық түрлерімен таныстыруды жалғастыру: .
Құрал ... жеке ... ... ... фломастерлер.
7-сабақ
Мақсаты: және мақсаттарды қойып, оған жету ... ... ... ... ... ... ... жабдықтар: жеке жұмыс дәптерлері.
8-сабақ
Мақсаты: Белсенділікті арттыру, шығармашылықты, таңдаған мамандығына қажетті қасиеттерді дамыту.
Құрал жабдықтар: жеке жұмыс дәптерлері, бастау.
9-сабақ
Мақсаты: ... ... ... ... құндылықтары екенін сезініп, түсінуге көмектесу;
Кейбір мамандықтардың ерекшеліктерімен спецификалық (өзіндік) сәттерін сезіну.
Құрал жабдықтар: жеке жұмыс дәптерлері, ... ... ... ... ... туралы білімдерін өзектеу (актуализациялау), кеңейту;
Мамандық өрісіндегі түсініктерін жоғарылату.
Құрал жабдықтар: жеке жұмыс ... ... Әр ... ... ... қасиеттерді тауып көрсете алуды дамыту; Мамандық стереотиптерін айыра білуге баулу; топтық жұмысқа икемшіліктерін арттыру; өз жұмыстарының қорытындыларына бақылау көзқарас;
Құрал ... жеке ... ... , жеке ... ... ... ... тандауда профессионалды түрде кәсіби кеңес өткізу керек.
І ... ... ... ... ... алдын-алуға дайындығы және жоғары сынып оқушыларының мамандық таңдаудағы мақсат пен міндеттерді шешуге психологиялық қызметімен таныстыра кетейін. ... ... ... ... өзі-өзіне жеке қызмет анықтауына психологиялық қызмет көрсету.
Міндеттер:
1. ... ... ... қабілеттерінің бейімділігіне, жеке ерекшеліктеріне диагностика
2. Өзін-өзі анықтау және өзін-өзі жетілдіру сияқты жеке құндылық мағынасына ... ... ...
3. Жеке ... дамуында көрінген келеңсіз факторларды өз уақытында алдын-алу
4. Ата-аналармен, мұғалімдермен, қурдастармен қарым-қатынаста әлеуметтік ... ... ... ... көмектесу
5. Жоғары сыныптарда әртүрлі ортада танымдық және кәсіптік мамандық таңдау бағыты болуына практикалық тәжірібе қалыптастыру
6. Оқу-тәрбие процестерін психологиялық ... және ... ... ... ... көтеру үшін практикалық дәлелділікке ұсыныс
7. Білім беру ... ... ... бағытта динамикалық өзгеруін анықтау
8. Оқушылардың бойында ыңғайлы оқу ... ...
9. ... мәселелерді шешуде ата-аналарға, мұғалімдерге кеңес беруге көмек
10. Мұғалімдер мен ата-аналар арасында психологиялық бейімділікке үгіт-насихат жүргізу.
ІІІ Жоғары ... ... ... ... және кәсіптік оқуға негізгі бағыт берудегі психологиялық қызметтің мазмұны.
1. Таңдау мамандығының талабымен әр ... ... ... психологиялық мінездемесімен оқушыларды және ата-аналарды таныстыру. 2. ... ... ... ... ... ... өткізу
3. Оқушылардың кәсіби таңдау ортасындағы психологиялық
4. ... ... ... ... ... ... жеке топпен кеңесті жандандыру.
5. Белгілі шығармашылық ортадағы бейімділікті анықтау.
6. Жеке бағыттағы оқытуды таңдауға ... ... ...
7. ... ... және арнайы қабілеттерін, интеллектуалдықтарын, жеке бас есебін және құндылық-мағыналық өзара анықтау және өзара жетілдіруге байланысты ... ... ...
8. ... ... және ... жетілуін анықтау үшін жұмыс жасау.
9. Кәсіби ... ... ... жеке ... ... ... ... құруды жекелендіру.
10. Мұғалімдер, ата-аналар және оқушылар арасында педагогикалық-психологиялық білімдерін анықтау үшін тақырыптық семигар, әңгіме, сынып сағатын өткізу.
11. ... ... және ... ... ... ... ... мәселелерді шешуге оқушыларға, ата-аналарға, мұғалімдерге көмек көрсету 12. ... ... ... оқу ... мен ... жұмысына психологиялық көзқараспен оқушылардың кәсіби оқуға деген жағдайының тиімділігін жетілдіру.
13. Кәсіби оқытудағы педагогтың жұмычстың даярлығын, ... ... ... ...
14. ... және ... ... өмірге қабілетті бірізділікжұмыс жағдайын қалыптастыру.
15. Осы заманның психологиялық құралдарын пайдалана отырып, оқушылар арасында маскүнемдік, таксамандық, наркомандықтың таралуын болдырмау үшін ... ...
16. ... жеке ... ... ескере отырып, корекциялық жұмыс бағдарламасын енгізу.
V Психологтың жауапкершілігі
1. ... ... ... ... әдістер мен диагностикалық әдістердің барабарлығына, психологиялық диагностиканың нәтижелерінің шынайлығына психологтық жеке тұлға ретінде жауапты.
2. ... ... ... ... ... ... ... жүргізілуіне психолог тікелей жауапты.
3. Мектептің психологиялық қызметінің жұмысына арнайы сеніп тапсырылған материалдық - ... ... ... психолог жауапты.
VІ Психологиялық қызметтің құжаттары
1. Психологиялық қызметтің нұсқаулығы
2. ... ... 1 ... ... жұмыс жоспары
3. Кәсіби оқыту, кәсіби оқытудың даярлығына арналған психологтық-педагогтық бағдарлама
4. Психодиагностикалық ... ...
5. ... психологиялық дамуының жеке карталары
6. Психологиялық зерттеулердің нәтижелері
7. Жеке ... ... ... ... тіркелуі.
8. Психологиялық қызметің жұмысбарысына есеп беруі
Жастарды еңбекке ... және ... ... ... ... Сондықтан мемлекеттік сұранысқа байланысты біліктілігі бар мамандықты таңдауда оқушылардың белсенді және дұрыс қатынасы болуы өзін-өзі анықтау керек деп ойлаймын. ... жеке ... ... ... ... өзін-өзі анықтау барысында одан да көп жұмыстарды жалғастырамын деп ... ... ... -- өмір бойы ... ... зәру болмақ. Әсіресе, оның нәрестелік, сәбилік, балалық шақтарында, тіпті ауадай ... деп ... та ... ... біз өмір ... ... ... адамның психикасын тәрбиелеуге еш уақытта мән берген емес. Соның салдарынан балабақшаларда да, мектептерде де, ... ... оқу ... мен ... ... ... орындарында да, адамның психологиялық тәліміне көңіл аударылмады. ... ... ... ауыр кемшіліктерін ескере отырып, азды-көпті психологиялық көмектің қасиеттеріне тоқталуды жөн көрдік.
Адамзаттың асыл тәжі Пайғамбарымыз (с.а.с.) деген. Яғни ... ... бір ... сол ... ... ... ... пікірден аулақ болған жөн. Себебі баланың психологиясына өтірік ... мен ... ... ... ... етіп ... . ... дана Абай атамыз да оныншы қара сөзінде: -- деп, ... ... ... ... ... , -- деп ... бір ... айтқандай, расымен де, баланың құлағына сіңген сөз, оның сізден ... ... ... ... бар. Айналып келгенде, баланың адал да шыншыл болуы, екендігін құлағына құйып өсуі -- бәрі-бәрі ата-ананың өзіне кеп ... ... да, бала -- ... ... ... ... жөн, деген мамандардың пікірін бала тәрбиесіндегі ... ... ...
Жуырда канадалық ғалымдар қызық бiр ұйғарым жасады. ... ... көз ... үшiн ... 2 мен 16 жас аралығындағы 1200 бала бақылауға алынған. Түрлi психологиялық және басқа да сынақтар ... ... ... ... - етiп ... ... ... бiрдей бола бермейтiнi анықталған. Ал дейдi ғалымдар. Торонто университетiнiң докторы Кэнг ... ... ... ... келешекте көбiнесе банкир болуы мүмкiн...
Өтiрiк айтуға бейiмдiлiк - адамгершiлiк тұрғысынан қарағанда, әрине, адалдық қасиетiнiң қас дұшпаны. ... ... ... - ... рух пен арлылықтың, адалдықтың алғышарты. Кез келген халықтың моральдық қағидасы - осылай. ... бұл ... ... ... Александр Блок даналығы екенiн алға тартады. Ал батыс ойшылы Генрих Ибсен болса, деп, адалдықтың адамға ... ... жан ... ... ... өткен...
Сонымен... заман өзгерiп, адами құндылықтар ауыса бастаған уақытта ғалымдар әлгiндей болжам жасады. Бұл не? деген сөз бе? ... - ... бiр ... ғана ... сай ... пе? ... ол ... құндылық болудан қалып бара ма? Ал адалдық ше?.. ... ... өзi ... ... бара ... жоқ па?.. ғана ... ... байитын мына заманда, ойлап көрiңiзшi, адалдық туралы әңгiме қозғау есiауысқандықтың ... ... бара ... жоқ па?.. ... бола тұрса да, сiз адалдықты армандайсыз ба? Адал адам болып өтудi мұрат етесiз бе? ... деп ... ... бе?..
Демек, адамдардың шындықты немесе өтірікті айтуы - мидағы ақ және сұр заттардың ойыны, күресі. Қайсысы басым түссе, адам ... ... ... ... ... неге ... айтады? Оған бір ғана жауап бар секілді: адамдар ... ... үшін ... ... ... ... ... - өмір сүру үшін. Ал өмір бүгінмен өлшенген кезде, ол да бала қиялындағыдай өтірікке айналады. Бір күндік өмірді сүру үшін ай - тыл - ған ... ... ... күн - мен ... ... шы - ... ... - шындықты ашушы құбылыс.
Біз ешкімді енжар қалдырмайтын қызықта таңғажайып уақытта өмір ... ... ... ... адам ... жастар дүниетанымында жүріп жатқан орасан зор өзгерістер оқымыстылар ортасында ғылыми талас үшін таптырмайтын азыққа айналды. Дәл осы түста оқырман назарын ... ... ... ... XX ... алпысыншы жылдарындағы жастар мен адамзат баласы естіп-білмеген неше алуан оқиғалармен басталған XXI ғ. -- бүгінгі таңдағы жастар арасында, жер мен ... ... ... ... елең етерліктей айырмашылық еріксіз қайран қалдырады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* Жантану атауларының түсіндірме ... -- ... ... 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6
* "Қазақстан": Ұлттық ... ... Ә. ... - Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
* Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: ... / О 74 ... ... ... ... ... Е. Арын - ... "ЭКО" ҒӨФ. 2006. - 482 б. ISBN 9965-808-85-6
* ... › 2011 › ... › 21 ... неге ... ... ... ... баланың бір проблемасы бар
* http://massaget.kz Мені алдап көр
* http://www.kazakzaman.kz Енді ... ... ... айта ... 9 ақпан, 2012 жыл, Нұргүл Жамбылқызы
* Биекенов К., ... М. ... ... ... -- ... Сөздік-Словарь, 2007. -- 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
* Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. -- Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. ISBN ... ... ... ... qazaq.kz Адалдықты армандаймысыз? 8.06.2010,
* Журнал . Баспа үйі . РФ, Москва. ... ... Кон И.С. ... ... возраста. М.,1979.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тұлға психологиясы"4 бет
«Батырлық ертегілер»14 бет
Ахмет Байтұрсынұлының фольклорды жіктеуі20 бет
Бала тілі поэзиясы37 бет
Батырдан қалған өсиет (Бауыржан Момышұлының қанатты сөздері)17 бет
Бесік жырының тәрбиелік мәні47 бет
Ислам шариғатындағы «Жала жабу» сөзі71 бет
Исламда сауда-саттықтың орны9 бет
Мектепке дейінгі балаларға ертегі кейіпкерлерімен таныстырудың маңызы20 бет
Мектепке дейінгі мекемелердегі психолог қызметі5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь