Қаржылық есеп

І ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП
1.1 Бухгалтерия құрылымы және шаруашылық субъектісінің есебін ұйымдастыру 14
1.2 Қаражаттар және есептесу тәртібі 20
1.3. Негізгі құрал.жабдықтар мен материалды емес активтер 27
1.4 Тауарлы.материалды қорлар есебі және жеткізушілермен есептесу тәртібі 36
1.5 Еңбекақы және оны төлеудің есебі 44
1.6 Қаржылық нәтиже және меншікті капитал есебі 51
1.7 Қаржылық есеп 58
        
        Тақырып 1.1. Кәсіпорынның және бухгалтерияның құрылымымен, бухгалтерлердің міндеттерімен танысу
БУХГАЛТЕРИЯ
Мекен-жайы: Астана қаласы, Ақжол көшесі, 24 (№1 ... ... Тел.: 8 (7172) 700-491, 7 7172 546 ... ... - ... ... Алимгужевна
Бухгалтерия Концерннің дербес құрылымдық бөлімшесі болып табылады және ол ... ... ... және ... ... ... Бухгалтерия өз қызметінде Бухгалтерия туралы ережені басшылыққа алады.
Нормативтік құжаттар:
- Қазақстан Республикасының Заңы және ҚР Үкіметінің ... да ... ... мен ... ҚР Салық Кодексі және ҚР Үкіметінің басқа да шешімдері, ... мен ... ҚР ... ... және ҚР ... ... да шешімдері, қаулылары мен өкімдері.- ҚР Заңы.- Университет Жарғысы.
Бөлімнің мақсаттары мен міндеттері:
- Шығындар мен айналым есебін ... ... ... орындалуына, қызмет көрсету есебін жүргізу, өнім, жұмыстар мен қызмет көрсету өзіндік құнының экономикалық жағынан дәлелді есеп беру ... ... ... ... сәйкес университеттің қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелеріне нақты есеп ... ... ... ... дұрыс есептеу және уақытында аудару.- Бастапқы құжаттар мен бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... мерзімде тиісті органдарға оларды тапсыру.- Бухгалтерлік құжаттарды сақтау, оларды белгілінген тәртіпте рәсімдеу және мұрағатқа тапсыру.- Ұйым ... ... ... ... ... кезде мүлік пен міндеттемелердің мақсатқа сәйкестілігі, қолда бары және қозғалысы туралы, белгіленген ереже, норматив және сметаларға ... ... ... және ... ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз ету.- Ұйымның шаруашылық қызметінің теріс нәтижелерін болдырмау және оның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ететін шаруашылық ішіндегі резервтерді ... ... ... есеп ... ... ... есеп беру ақпараттарын өңдеу технологиясын анықтау.- Белгіленген тәртіпте ұйымның есеп саясатын қалыптастыру.
Бөлімнің ... ... ... деректі және өзара байланысты бейнелеу арқылы ақшалай түрде табиғи өлшемдер негізінде ... ... және ... ... ... ... ... капиталы, бөлінген мүлік бойынша есеп-айырысу есебін ұйымдастыру.- Ұзақ мерзімді инвестициялар мен оларды қаржыландыру көздерінің есебін жүргізу.- Негізгі қорлар, негізгі құрал-жабдықтар мен ... ... ... ... есебін ұйымдастыру.- Материалдардың түсуі мен шығуына жинақтама және талдама есеп жүргізуді ұйымдастыру.- ... ... ... ету ... ... ... бойынша есеп-айырысу есебін ұйымдастыру.
Бөлімді басқару және оның құрылымы:
Бас ... ... ҚР ... беру және ... ... келісімі бойынша университет ректорымен тағайындалады. Бухгалтерия бөлімі бас бухгалтерге бағынады.
Бөлімнің құқығы:Бөлімнің қызметкерлері:
- Барлық ұйым ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін бастапқы құжаттардың уақытында тапсырылуын талап етуге.- Ақшалай қаражаттарды, тауарлық-материалдық қорлар және ... да ... ... ... алу, ... және шығындау тәртібін қадағалауға.- Ұйымның әр қызметкерінен ... ... ... ... ... ... ішкі құжаттардың дұрыс жүргізілуін талап етуге.- Бухгалтерлік есепті жүргізу жүйесін, құпиялы ақпаратты, қызметкерлерді қорғау және ұйымның мүлігін сақтау ... ... ... ... ... енгізуге.- Бөлім қызметкерлерінің құзыретіне тиісті сұрақтар бойынша ұйымның құрылымдық бөлімшелеріне түсініктеме және ұсыныстар беруге.- Дұрыс ... есеп ... үшін және ... ... ... ... үшін ... материалдар мен мәліметтерді басқа құрылымдық бөлімшелерден сұрауға және алуға.- Ұйым қызметкерлерінен қаржылық құжаттарды дайындау тәртібінде анықталған қателіктерді жоюды ... ... ... және ... ... ... ... туралы мәліметтері бар толық ресімделмеген немесе дұрыс ресімделмеген құжаттарды ұйым ... ... ... ... өз ... ... ... талап ету қажет, өйткені ҚР Заңының 12 бабына сәйкес бастапқы құжаттар мен бухгалтерлік есеп тіркелімінің ... ... ... ... ... ... ... оларға тек қана басшылықтың рұқсаты бар адамдар қол жеткізе ... ... ... ... ... 3 ... белгілі:
* Бухгалтерлік есеп шаруашылық процестер мен қаржылық нәтижелер туралы толық әрі сенімді ... ... үшін ... ал ол өз ... ... ... үшін керек. Сондай-ақ бұл ақпараттарды ішкі және сыртқы ақпараттық пайдаланушылар (кәсіпорынның ішкі қызметкерлері, менеджерлер, сонымен ... ... ... ... ... ... салық, қаржы органдары, өзге де мүдделі тұлғалар) пайдалана алады.
* Ақпаратты мүлікке және оның қозғалысына бақылау жасау үшін, тауарлы-материалдық ... ... ... және ... ... бекітілген норма мен сметаға сәйкес мақсаткерлікпен пайдалануға бақылауды қамтамасыз ету үшін қажет.
* Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметіндегі теріс құбылыстардың дер кезінде ... ... ішкі ... ... әрі топтастыруға қажет.
Ал кәсіпорынның бухгалтериядағы мамандар мен бас бухгалтердің міндеттері келесідей:
* Бухгалтерлік есептегі мүліктік, міндеттемелер мен ... ... ... ... ... Мысалы, компьютерлік техникаға байланысты негізгі құралдар есебі, тауарлы-материалдық қорлардың есебі, өнім өндіруге кеткен шығындар есебі, сонымен қатар жеткізушілер мен ... ... есеп ... ... ... ... есеп айырысу және т.б операцияларды орындау.
* Қызмет көрсету бойынша алғашқы құжаттарды қабылдау бақылау жасау және ... ... ... дайындау.
* Кәсіпорын жұмысшылары мен қызметкерлеріне еңбекақы есептеу, салық және бюджетке төленетін ... да ... ... есептеу, заңға сәйкес жұмысшылардың еңбекақысынан аударымдарды аудару.
* Кредиторларды, инвесторларды, аудиторларды және басқа да бухгалтерлік есептілікті пайдаланушыларды ... ... ... ... бойынша нақты әрі сенімді бухгалтерлік ақпараттармен қамтамасыз ету. Мұндай есептің сәйкес бағыттарына - материалдық есептілік, тауар қалдықтары, график, ай ... және ... айға ... және шаруашылық келісімдердің есебі және т.б жатады.
* ... ... ... ... ... белгіленген ретпен топтастырып архивке жіберу.
* Ақша қаражаттарына және тауарлы-материалдық құндылықтарға түгендеу ... ... ... ... ... ... бір бухгалтер болмаған жағдайда сол бухгалтердің атқаратын жұмысын жасауы ... ... ... ... тұтас топ болып табылады.
Бас бухгалтерден өзге, есептеу бөлімінде 12 ... бар: бас ... ... еңбекақы бойынша бухгалтер, сатып алушылармен жұмыс істейтін бухгалтер, негізгі құралдар бойынша бухгалтер, көрсетілетін қызметтер бойынша бухгалтер, банктік есепшоттар ... ... ... ... ... ... және бухгалтер-материалист .
Бухгалтерлік есепті жүргізуді ұйымдастыруды, қаржылық есептілікті жасауды және ұсынуды, есеп саясатын қалыптастыруды қамтамасыз ететін бас бухгалтер ... ... ... ... автоматтандырылған жүйесі төрт ірі бөлімге бөлінеді:
* Еңбек және ... ... ... ... есебі
* Негізгі құралдар есебі
* Қорытынды аналитикалық және синтетикалық есеп.
Материалдар бойынша бухгалтердің міндеттеріне тауарлы-материалды құдылықтар бойынша есептеулер, кірісі мен ... ... ... ... есептеулер, теміржол мамандарына берілетін арнайы киімнің есебі және материалдар бойынша өзге есепеулер кіреді.
Еңбекақы есебі бойынша бухгалтердің міндеттеріне еңбекақы есептеу және оны ... ... ... ... ... ... ... қағазы бойынша еңбекақы есептеу, еңбекақыдан ұстау мен шегерімдер ұстау, әлеуметтік ... мен ... ... ... және өзге міндеттер кіреді.
Кірістер бойынша бухгалтердің міндеттеріне субъектінің ... ... мен ... ... ... салықтар бойынша есептер жәе өзге де міндеттер кіреді.
Жетекші бухгалтер міндеттеріне өзге ... ... мен ... бақылау, негізгі құралдар есебі және өзге де міндеттер кіреді. Есеп беру ... ... ... ... ісінде есепші қызметкерлердің міндеттерін өзара дұрыс бөлу маңызды болып табылады.
ЖШС-нің Есеп саясаты жөніндегі ақпарат
Концерні>> ... Есеп ... 2004 жылы 26 ... ... ... ... Заңына, Бухгалтерлік есептің халықаралық стандарттарына (БЕХС), Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі жасаған БЕХС-н қолдану бойынша әдістемелік нұсқаулықтарға және ... есеп пен ... ... ... ... ... ... да құқықтық-нормативтік актілерге сәйкес жасалған.
Тақырып 1.2. Қаражаттар және ... ... ... мен ... ... және есептесу есебі, оларды ашу тәртібі есеп айырысумен таныстым.
Ақша қаражаттары және оның ... есеп ... ... және ... ... ... құрайды.
Ақша қаражаты және оның эквиваленттеріне кіреді:
- ұллық валютадағы кассадағы ақша
- есеп айырысу шотындағы ұлттық валютадағы ақша
- ... ... ... ... ... ... ақша
- депозиттегі шетел валютасындағы ақша
- басқа ақша қаражаттары және олардың ... ... ... әр ... ... ... түсетін капиталдар жиынтығы ретінде қарастыруға болады. Оларға: инвесторлардан, кредиторлардан келіп түскен ақша ... ... ... ... негізінде алынған кірістер жатады. Бұл қаражаттар түрлі мақсаттарда қолданылады: негізгі құралдарды алу, ... ... ... ... ... қалыптастыру және де өзгелер.
Ақша ағымдарын басқару үшін маңызды қаржылық құжат болып кассадағы және банк шоттарындағы ақша қаражаттарының қозғалысының ... яғни ... ... ... Ол ... ... және инвестициялық әрекетті оперативтік қаржыландыруды қамтамасыз етуге, мемлекет пен серіктестердің алдындағы міндеттемелерді орындауға, төлем қабілеттілігінде және кәсіпорынның активтерінің ... ... ... ... ... қаражаттарының келiп түсуi мен шығысқа шығуы бойынша барлық операцияларды кассир кассалық кiтапқа жазады. Кассалық ... ... ... ... ... ... басылуы тиiс.
Ондағы беттер саны кәсiпорын басшысы мен бас бухгалтердiң қолдарымен расталуы тиiс. Жұмыс күнiнiң соңында кассир кассалық кiтапқа күн бойы орын ... ... ... ... ... ... ... ақшалардың қалдығын шығарады. Кассалық кiтаптағы жазбаларды бiр ... ... ... ... екi бетке түсiредi. Кiтаптың бiр бетi жыртпалы болады, оны ... ... ... есеп беру ретiнде барлық кiрiс және шығыс құжаттарымен бiрге күн соңында бухгалтерияға тапсырады.
Iске асып жатқан заңға сәйкес ... өз ақша ... ... қызмет көрсету мекемелерiнде сақтауға мiндеттi.
Ақша қаражаттарды есеп айырысу, ... ... және ... да ... сақтаудан, қысқа, ұзақ мерзiмдi несие алудан, оларды өтеу мен қайта рәсiмдеуден, шоттардағы ... ... қате ... ... ... ... претензиялардан банк мекемелерiмен есеп айырысу қарым-қатынастары туады. Банк мекемелерi ... ... ... есеп ... ... нысанында жүзеге асады.
Есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақша есебі.
Уақытша бос ақшаларды және қолма-қолсыз ақшаларды сақтау үшін, кәсіпорындар өзінің қалаған банкіден есеп ... ... аша ... айырысу шоты мына құжаттар арқылы ашылады:
* шот ашу туралы өтініш;
* қолдары және мөр(печать) таңбасы қойылған карточка;
* салық органынан субъектінің салық ... ... ... ... ... ... ... туралы куәліктің көшірмесін;
* жарғысының және келісімінің көшірмесі.
Банкте валюталық шот ашу үшін мынадай негізгі құжаттар қажет болады:
* ... шот ... ... ... ... куәләндырылған көшірмесі);
* Мемлекеттік тіркеуде тұрғанын куәландыратын куәлік (түпнұсқасы, көшірмесі);
* Салық органынан берілген салық төлеуші ... ... ... ... мен ... ... карточка (түпнұсқасы, көшірмесі);
* Толық тұлға екенін растайтын құжат;
* Тұлғаның жеке куәлігі (түпнұсқасы, көшірмесі);
* Қол үлгілері мен мөрі қойылған құжат (3 ... ... ... + ... ашылатын қосымша шоттардың әрбірінен 1 дана).
Банк ақшаны қабылдау, беру және аударуды келесі құжаттардың ... ... ... ... ... есеп айырысу шотына аудару;
* әр түрлі мақсаттарға кассадан алынған чек;
* ... ... мен есеп ... ... ... толтырылады;
* субъекті сатып алушыдан жіберілген тауардың құнын, орындалған жұмыстың, қызметтің ... ... ету үшін ... тапсырмасы толтырылады.
Субъектінің шотындағы барлық төлемдер күнтезбе кезегі бойынша, банкке түскен есеп айырысу құжаттары бойынша жүзеге асырылады. ... ... ... деп ... міндеттемелер бойынша төлем кезегін банк басшысы анықтайды.
Банк белгілі бір ... ... күн ... шот ... есеп ... ... болып жатқан операцияларды қосымша құжаттар арқылы, енгізі және шығару негізінде пайда болған операцияларды хабарлайды.
Касса операцияларының ... ... ЖШС ... ... саны азғантай және штатында кассиры жоқ. Сол себепті оның міндеттерін ұйым басшысының жазбаша ... ... бас ... ...
Өндірістік тәжірибеде мен есеп беруші тұлғалармен есеп айырысу есебімен таныстым. Есеп ... ... есеп ... ... құжат түрі толтырылады. Сол құжат түрлерімен танысып, қарастырдым.
Заңды тұлғалардан тауар өткізгені, ... ... үшін ... ... құру ... Оның ... келесідей алғашқы құжаттар кіреді:
* Шот-фактура
* Накладнойлар
* Тауарлық чек
* Кіріс кассалық ордеріне квитанция
* ... ... ... жеке ... ... ... кезде мынадай алғашқы құжаттар тізімі керек болады:
* Шот-фактура
* Накладной
* Тауарлық чек
* Фискальды чек
* Сатушының патент көшірмесі және ... ... ... ... ... тұлғалармен есеп айырысу есебі бойынша шоттар корреспонденциясы.
Іс-сапар шығындарының есебі.
Жұмысшылардың іс-сапар мерзімін директор бекітеді, бірақ жол жүру уақытын қоспағанда, 40 ... ... ... жіберудегі негіздеме - директормен бекітілген бұйрық болып табылады. Бұйрықта іс-сапарға жіберілуші жұмыскердің аты-жөні, негіздемесі, кәсіпорын атауы, мақсаты және ... ... ... ... ... ... ).
Бұйрықтың негіздемесіне бухгалтерияда іс-сапар шығындары алдын-ала есептеліп, яғни калькуляциясы жүргізіліп көрсетіледі. Мұнда бухгалтер бару, келу билетінің құнын, іс-сапары ... ... ... үйде тұру құнын, іс-сапар мерзімінің күндік мөлшерін есептейді. (93 бап)
Күндік мөлшер 6 ... ... ... (АЕК) ... ... ... ... есептелінген іс-сапар шығындарының соммасын кәсіпорын басшысы бекітеді. (Іс-сапар шығындарының ... ... ... басшысымен бекітілген смета шығыс кассалық ордеріне қыстырылып, іс-сапарға жіберілуші тұлғаға алдын-ала ... ... ... беріледі.
Кассадан есеп беруші тұлғаларға берілген ақша қаражаты мынадай ... ... ... Дт 1252 - Кт ... жіберілу алдында жұмысшыға іс-сапар куәлігі беріледі. Куәліктің 2 жағы да толтырылып, 1-бетінде жұмысшы кәсіпорыннан іс-сапарға жіберілді деген бұрыштама ... ... ... ... бағытталған кәсіпорынға келгенін және сол кәсіпорынна кеткенін білдіретін бұрыштама соқтыруы керек.Іс-сапарға шыққан және қайта оралған мерзімдері кәсіпорынның арнайы ... ... ... куәлігі (Қосымша ).
Іс-сапардан оралған қызметкерлер бухгалтерияға аванстық отчетты (есеп) көрсетеді. (Қосымша ... есеп - бұл ... ... ... ... барлық нақты кеткен шығындарын көрсететін құжат. Барлық нақты кеткен шығындар құжаттармен рәсімделуі керек.
Аванстық отчетқа келесідей алғашқы құжаттар ... ... ... ... әуе ... қажет болғанда)
* Теміржол билеттері
* Басқа да жолақы құжаттары
* Қонақ ... ... ... ... жерінен берілген шот-фактура
* Іс-сапар куәлігі
Аванстық отчеттың деректемелері:
* Кәсіпорын атауы;
* Жұмысшының аты-жөні, лауазымы, ... ... ... отчеттың жасалу номірі және күні
* Іс-сапар шығындары
* Кассадан алған ақша қаражаттарының мөлшері
* Нақты ... ... ... ақша ... ... (қалдығы)
Іс-сапар бойынша ҚҚС-сыз кеткен шығындарының соммасы мынадай ... ... ... 7210 -
* 7110 -
* 8048 - ... қалдық сомма кассаға аударылады. Ал құжатсыз кеткен шығындар соммасы ... ... ... Дт - 7210; Кт - ... 1.3. Негізгі құрал-жабдықтар мен материалды емес активтер есебі
Мен 2011 жылдың қаңтар ... ... ... Концерні>> ЖШС-ның негізгі құралдар түрімен, олардың ... ... ... емес ... ... ... Олар бойынша толтырылатын құжаттармен, жіктелуімен танысып, тәжірибе негізінде жүзеге асырдым. Өндірістік тәжірибеде кәсіпорынның негізгі құралдарымен ... ... ... ... ... ... ... жіктелген: жер, ғимараттар, жабдықтар, машиналар мен жабдықтар, компьютерлер, көлік құралдары, өндірістік құрал-саймандар мен керек ... ... ... перифериялық қондырғылар.
Бұл негізгі құралдарға инвентарлық номер, әрбір негізгі құралдар ... цех ... ... ... ... ... алғашқы құны, негізгі құралдардың саны, уақыт өткен сайын болатын амортизация құны есепке алынып отырады.
Негізгі құралдар ... - ... ұзақ ... бойы (бір ... ... уақыт) пайдаланылатын, өзінің бастапқы заттай нысанын (пішінін, түрін) сақтай отырып, құнын шығарылған өнімге, орындалған жұмысқа, көрсетілген қызметке біртіндеп ... ... ... материалдық активтерді айтады. Шаруашылық қызметте пайдалануға арналған ... ... ... ... немесе ақшаға айналдыруға болмайды. Ақшалай бағаланған негізгі қорлар негізгі ... деп ... Олар ... ... осы бағамен көрінеді және субьект балансында көрініс табады. Негізгі құралдар ұзақ уақыт ... ... ... циклы барысында пайдаланылады, олар бірте-бірте тозады және өзінің қасиеті мен түрін ... ... өз ... бірте-бірте жаңадан өндірілген өнімге аударады
№ 16 ХҚЕС бойынша негізгі құралдар - бұл ... ... ... ... ... ... және өндірістік емес саласында ұзақ уақыт бойы (1 жылдан аса) қолда болатын материалдым активтер.
Оған ... ... ... ... ... ... ... жәнежермен байланысты қозғалысы және олардың мақсатына зиян шектірмеу басқа объектілер);
- ... ... ... өлшеуаспабы, өндірістік және шаруашылық құрал- саймандары ірі және өнім беретін малдар арнайы құралдармен басқа да ... ... ... қор,мұражай құндылықтары,жануар әлемінің экспорттары автомобиль жолдары) және т.б.
Негізгі құралдар көптеген құралдар бойына пайдаланатын қасиетімен нысаның сақтай отырып, жанама ... ... ... ... ... ... ... біртіндеп көшіреді.
Жіктелу топтарында өндіріс процесіне қатысу сипатына қарай негізгі қорлар былай бөлінеді: өндірістік және өндірістік емес.
Өндірістік бұл - ... ... ... ... ... өндірістің негізін құрайтын негізгі құралдар. Оның құрамына мыфналар жатады: өндіріс үйлер мен ... ... ... және ... ... ... және ... да керек жабдықтар жұмысшы өнім беретін малдар, көпжылдық ... ... емес - бұл ... ... ... құралдар. Олар өндіріс процесіне қатыспайды. Ол ұжымның, мәдини, тұрмыстық ... ... ... ... (үйлер, ғимараттар, керек жарақтар, денсаулық сақтау, спорт)
Тиістілігі бойынша негізгі қорлар былайша бөлінеді: меншікті және жалданған.
Меншікті - бұл ... ... оның ... ... табатын негізгі құралдар.
Жалданған - жалдау шарты бойынша онда белгіленген мерзімге басқа субъектілердің алынған негізгі құралдар.
Пайдалану сипатына қарай ... ... ... ... ... ... запастағы.
Қолданыстағы - бұл пайдалану сатысындағы негізгі құралдар.
Қолданылмаған (тоқталған) - ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар.
Запаста тұрған - қолданылып жүрген негізгі құралдар жөнделу, жойылу, апатқа ұшырау жағдайында олар алмастырудағы негізгі құралдар.
Негізгі құралдардың тозу есебi және ... ... ... ... ... ... тозуы олардың өндіріс процесіне қатысу нәтижесінен және негізгі құралдардың пайдалануға тікелей ... ... ... ... ... ылғалдан, атмосфералық құбылыстар нәтижесінен, металдардың тот басуынан, ескіруінен (тозудың табиғи нысаны) ... ... ... ... ... тозуы техникалық процеске, өндіріс әдістерін жетілдіруге және жаңартуға байланысты ... ... ... мен ... жетілдіру жұмыс істеп тұрған негізгі құралдардың ... ... ... ... етеді. Осыған орай, пайдаланылудағы негізгі құралдар өздерінің құнының бөлігін жоғалтып, құнсызданғандай болады. Машиналардың, жабдықтардың, үйлер мен ... ... ... ... ... және ... ... малдардың жаңа немесе жақсартылған өнімді тұқымдарын, көпжылдық өсімдіктердің түрлері мен сорттарын өндіріске енгізуге байланысты пайдаланылып жүрген негізгі құралдарды ... әрі ... ... ... ... ... ... құралдардың сапалық (моральдық) тозуын мынадай факторлар арқылы анықтайды: өндірісте немесе жабдықтарды жаңартудағы жаңалықтар ... ... ... ... ... ... ... технологиялық процесті жетілдіру - жаңа технология қолданған кезде ... ... мен ... ... ... өнімнің номенклатурасын өзгерткенде және жаңартқанда (ескі машиналар мен құрал-жабдықтар жарамсыз болып танылады); жұмысшы күшінің еңбекке қамтылуындағы, жұмысшылар біліктігіндегі, өндірісті ... ... ... ... және ... ... мен жабдықтар санының азайтылуын талап ету мүмкін; өндірістің ... ... ... ... ... шығаруға қажетті шикізат құрамындағы өзгерістер өнеркәсіптің өндіретін салаларында өндіріс көлемінің қысқаруына әкеліп ... ... ... ... ... ... тозу мерзімі келгенге дейін негізгі құрал-жабдықтар объектілері жаңасына, әрі неғұрлым пайдалы (үнемді) түріне ауыстырылады. ... ... ... ... негізгі құрал-жабдықтар объектілерін қайта құрып, жаңарту жұмыстарын жүргізеді. ... және ... ... құндылықтары, кітапхана кітаптары, фильм қорлары, сәулет және өнер көрсеткіштері болып табылатын үйлер мен ... және ... ... ... ... ... тозуға ұшырайды.
Амортизация (латынның деген сөзінен) - тозудың құндық көрінісін білдіреді.
№16 бухгалтерлік есеп стандартына (ХҚЕС) сәйкес, ... - ... ... ... ... ... ... құнды тарату процесі.
Баланстық құн - кез ... ... ... және ... ... ... ... кейін актив танылатын сома. Өзіндік құн - бұл активті сатып алу үшін ... ... ... ... ... ақша ... немесе ақша қаражаты баламаларының сомасы немесе өзге қарсылама берудің әділ құны, не бұл ... ... ... ... ... Халықаралық стандарттардың, мысалы, 2- IFRS нақты талаптарына сәйкес оны бастапқы тану ... ... ... ... құн - ... құны ... ... бастапқы құны немесе бастапқы құнының орнына көрсетілген басқа сома. Амортизация - активтің амортизацияланатын ... оның ... ... мерзімінің ішінде жүйелі түрде бөлу. Нақты ұйымға арналған айрықша құн - ... ... ... ... да бір ... ... және оның пайдалы қызмет мерзімінің соңында шығып қалуына байланысты, не қандай да бір міндеттемені өтеуге байланысты пайда болатын ... ... ... дисконтталған құны. Әділ құн - жақсы хабардар, осындай мәміле жасағысы келетін және бір-біріне тәуелсіз тараптардың арасында мәміле жасаған ... ... ... ... ... ... болған залал - активтің баланстық құнының оның өтелетін сомасынан асып түсетін ... ... ... ... мен жабдықтар мынадай материалдық активтерді білдіреді: тауарлар мен қызмет көрсетулерді өндіруде немесе ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік мақсаттарға арналған; және бір кезеңнен астам уақыттың ішінде пайдалану көзделетін..
Амортизацияланған құн бастапқы құны мен жою ... ... ... ... аударым әрбір есептік кезеңнің шығысы ретінде танылады.
Толығымен амортизацияланған негізгі ... ... ... ... қорлардың құны өнімнің (жұмыстың, қызметтің) құнына толықтай ауысқан айдан кейін туатын айдың бірінші күні тоқтатылады.
Тоқтап тұрған негізгі ... ... ... ... қайта жарақтандыру барысында, консервацияға ауыстырылған кезінде амортизация есептелінбейді.
Жалға алынған негізгі құралдар бойынша ... ... ... беру ... ... шарт ... сай ... беруші немесе жалға алушы жасайды.
Құнсызданудан болған залал - активтің баланстық құнының оның өтелетін сомасынан асып түсетін сома, ... ... ... мен ... ... ... ... білдіреді.
Негізгі құралдардың амортизациясы есептеудің әртүрлі әдістері бар. Шаруашылық жүргізуші субъектінің бухгалтерлік есеп ... ... ... ЖШС ... ... ... ... есеп саясатында амортизацияны есептеудің тәсілі бойынша жасалынады, олар:
-құнын бірқалыпты (түзу сызықты) жолмен есептеп шығару;
-құнын орындалған жұмыстың көлеміне ... ( ... ... етіп ... шығару (өндірістік әдіс);
-жеделдетіп есептен шығару;
-қалдығын азайту жолыменесептен ... ... ... ... ... ... есептен шығару;
Шаруашылық субъектілерінде негізгі құралдарға ай бойы есептелген амортизациялық аударым ... ай ... ... ... ... ... мен көрсетілген қызметтердің өзіндік құнына қосылады.
Негізгі құралдарды жалға алудың есебі. Шаруашылық жасаушы субъект үшін өзінің қаражылық жағдайын және ... ... ... ... объектілерін уақытша пайдалануға,яғни жалға алған тиімді болуы мүмкін.
Жалға ... ... ... ... ... құралы мен құны; жол ақысының мөлшері; жалдық мерзімі; жалға ... ... ... шарт және қалпына келтіру бойынша тараптардың міндеттері; жол ақысын төлеудің және мүлікті қайтарудың тәртібі және ... ... ... , ... алу нысаны оның мәнін белгілейді, демек, жалға алу ... мен жал ... ... келісім-шарттың жағдайы есепке көрсетілетін операцияға да әсер етеді.
Концерні>> ЖШС кәсіпорнының жалгерлік есеп ... деп ... ... ... ... ұйымдастырып ретеледі және сонымен жол мерзіміне байланысты ... және ... ... бөлінеді.
Жал келісім-шарты қол қойылған күннен бастау алады.
Жал мерзімі көпке дейін өзгертуге жатпайтын ... ... және сол ... ... мүлік келісім-шартпен ресімделеді, сондай-ақ кез келген келесі кезеңге оның ақысы төленіп немесе ... ... ... деп - ... ... ... кез ... жалгерліктің түрін айтады. Ағымдағы жалгерлікте жалгерлік төлемі бүтін жалгерлік мерзімінің боцында жүйелі түрде әрбір есеп алушының мүлікті тек ... ... деп ... ... ... ... құрал жалға берушінің бухгалтерлік есебіндегі 2400 бөлімшесінің тиісілі субшоттарында, яғни негізгі құралдардың құрамында көрініс табады.
Алынуға жататын жал ... ... ... ... 1430- ... дебетінде және 3280,705 (жалға субъектінің негізгі қызметі болса шоттарының кредитінде ... ... егер де ... ... ... ... қажеттілігі үшін пайдаланылса 3210 шоттың кредитінде көрініс табады.
Қаржыландырылатын жал өз мәні ... ... ... ... ұзақ ... ... ... нысаны болып табылады.
Қаржыландырылатын жал-мүлікке меншіктік құқымен байланысты, жалға берушінің алжасымен қоса, онымен байланысты болатын тәуелділіктің де ... бір ... ... алушы өз жауапкершілігіне алады.
Концерні>> ЖШС кәсіпорынының жалгерлік есебінде мынандай бухгалтерлік жазбалар жасалады:
Негізгі ... ... ... ... ... шығарған кезде толтырылады. Актіні субьектінің басшысы тағайындаған комиссия немесе соған уәкілетті адам екі дана етіп тағайындайды. ... ... ... беріледі,екіншісі негізгі құрал-жабдықтардың сақталуына жауапты тұлғада болады және ол есептен шығарғаннан кейін ... ... ... ... ... ... және ... қоймаға өткізуге негіз болып табылады.
Тақырып 1.4. Тауарлы-материалдық қорлар есебі және жеткізушілермен есептесу тәртібі
Тауарлы - материалдық ... ... ... ... алуы ... жабдықтаушының қоймасынан, темір жол станцияларынан, аймақатрдан, аэропорттардан, материалды жауапты тұлғалар арқылы өз қоймаларынан. ... ... ... - материалдық қорды алған кезде алушы кәсіпорын өздерінің жауапты тұлғалары арқылы жүзеге асырылады. Материалдардың қозғалысын есепке алынған ... ... ... ... ... ... ... алу үшін материалды жауапты тұлғаға сенімхат беріледі. ... ... ... ... ... қойғызып, қолхат алу арқылы береді. № М - 2а типтік ... ... ... алдын -ала нөмірленген және түптелегн Журналға (ү.№ М-3) тіркеледі. Берілген сенімхатты есептеу журналы, сенімхатты тіркеуге және беруге жауапты ... ... ... беру үшін ... тұлғамен келісім шарт жасалады, ондай келісім шарты жоқ болған жағдайда бір жолғы сенімхаттар беріледі. Берілген сенімхатта шаруашылық ... ... оның ... ... ... ... басшысы, бас бухгалтері қол қойып, мөр басады. Сол сенімхатты алынатын ... ... ... ... ... ...
Бір қоймаға жататын тауарлы - материалдық қорлар алынған жағдайда оған бірнеше накладной керек болса, сенім беруші ... бір ... ... ... ... онда берілген барлық накладной нөмірі, күні көрсетілуі тиіс.
Пайдаланбаған сенімхатты қайтарған ... оны ... және оның ... ... ... жасайды. Жабдықтаушылар тауарлы - материалдық қорларды ... ... ... ... ... - ... қорларды бақылау жасау үшін пайдалынады. Ал 3-шісі бухгалтерияға беріледі. Тауарлы- материалдық қорларды босатып біткен соң ең соңғы партиясының құжаттырмен ... ... да ... ... ... сатып алушының қоймасына автотранспортпен тауарлы - материалдық қорларды жеткізіп берген кезде сатып алушылардың материалдары материалды жауапты ... ... ... ... тауарлы - материалдық қорлардың санын және брутто ... ... - ... ... ... ... ол екі дана жасалады. Егер олардың мәлімдемесінде айырмашылық болмаса, онда оның бір ... қол ... және ... ... ... - материалдық қорлар қабылданды деп жазады. Накладнойдың бір экземпляры материалды жауапты ... ... Ал егер ... мен ... айырмашылық болса, Акт жасалады. Ол екі дана қылып ... және оған ... қол ... - ... ... ... кезінде жүзеге асырылатын операциялардың барлығы автомобильмен, сумен, авиациямен әкелетін жүктердің операцияларына ұқсас болып келеді.
Тауарлы - ... ... ... мына ... ... болып саналады:
Шот фактура, онда: тауар нөмірі мен күні, атауы және жабдықтау мен тауарлы - материалдық ... ... ... СТН, ... ... қою туралы куәлік нөмірі, әкелінген тауарлы - ... ... ... мен саны ... ... ... - материалдық қорлардың сомасы т.б.
Кіріс ордері. Жабдықтаушылардан немесе өңдеуден түскен запастарды есепке алу үшін пайдалынады. Ол бір ғана ... ... және ол ... ... ... ... ...
Материалдарды қабылдау туралы акті. Жабдықтаушылардың ілеспе құжаттарындағы мәліметтерді сандық сапалық айырмашылықтары бар босалқыларды қабылдау кезінде қолданылады. ... ... ... құжаттармен қоса актілердің бір данасы материалдық қорлардың қозғалысын есепке алу үшін ... ал ... - ... ... ... жазу үшін , жабдықтау бөліміне жіберіледі.
Материалдық құндылықтарды өндірісте дайындалған және сақталған кезіндегі жетіспеушілігі мен ... ... ... Бұл ... ... қабылдау жөніндегі Акт - ге тіркеледі. Екі данасы толтырылады, комиссия мүшелері мен кінәлі кісілер қол қояды. 1-ші ... ... ал ... - ... ... ... ... қирауы туралы актісі. Кәсіпорындарда сынудың , бүлінудің, қираудың нәтижесінде арзандатуға және қорларды есептен шығару үшін пайдалынады. Ол 2 дана етіп ... 1- ші дана ... ... ... ... ... ... - материалдық қорларды босатқанда рәсімделетін ... ... ... ... ... ... және басқа да шаруашылық қажеттілігі үшін цехтарға, сондай - ақ ... ... ... ... сатуға босатқан кезде пайдалынады. Тауарлы - матералды қорларды цехтан цехқа берілсе, онда оны өндірістің ішіндегі қозғалысы деп ... ал егер де ... ... цех қоймасына берілсе, онда ол өндіріс шығыны ретінде ... осы ... ... жұмысшыларына берілетін арнайы киімнің есебі бойынша құжаттар ... ... ... ... ... және оны ... Талапта киім алушының, жұмысшының аты-жөні, табельдік номері, кім арқылы оның берілгені, мерзімі, талап етілген мқлшері мен нақты ... ... оның тозу ... ... ... ... есеп беруші тұлғалардың есебіне қойылады. Олар өзінің пайдалану мерзімі барысында есептен шығарылады. ТМҚ ... ... мен ... ... есепке алу тәртібімен таныстым.
Бухгалтерияда материалдың жинақтама есебінің жинақтаушы ... ... ... ... жағынан жауапты адамдардың материалдық құндылықтардың қалдықтары мен ... ... есеп ... ... ... жасалынады. Бұл тізімдемеде материалдық құндылықтардың қоймадағы немесе материалдардың жауапты адамдар арасындағы қозғалыс көрсетіліп, нақты өзіндік құнымен ... ... ... бір ... ... құндылықтардың қалдықтары мен кірісі туралы деректері шығарылады. Олардың негізінде материалдық салалық және пайыздық ауытқулары анықталады. Табылған ... ... ... ... ... нақты құны шығарылады. Тізімдеме екі бөлімнен тұрады: тізімдеменің бірінші бөлімінде кәсіпорында түскен материалдардыцң нақты өзіндік құны мен есептік бағасының арасындағы ... ... ... ... бөлімінде екінші бөлімін немесе мәліметтерінің негізінде жасалады. Бұл бөлімнің деректері 1310 мен 1330 ... ... ... ... Бас ... ... ... бөлігі төменде келтірілген.
Жеткізушілермен есеп айырысу есебі
Өндірістік тәжірибеде қарастырған келесі тақырып түрі- жеткізушілермен есеп айырысу есебі. Яғни бұл ... ... да бір зат, ... алып ... ... ... ... ақы төйлеу есебі болып табылады.
Демек, кәсіпорын жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу үшін 3310 ... ... онда есеп ... ... деңгейінде және нысандарына (алдын ала төлемақы, инкасса, аккредитивтер, чектер) қарамастан, ... ... ... ... ... атқарылған жұмыстар мен қызыметтер үшін есеп айырысу жүргізіледі. 671- ... ... ... - есеп айырысу, валюталық және басқа шоттардың кредитінен олардың төлемақысы жазылады.
Сауда мекемелерінде ... ... ... кімнен тауар жеткізілген және ол қандай түрде - упаковка жасалған немесе ... ... ... ме. ... және сапалық тауарды жергілікті жабдықтаушылардан қабылдағанда жабдықтаушының қоймасында егер ... ... ... ... онда ... егер ... көліктік жеткізушілермен әкелінсе.
Тауарларды саны мен сапасы бойынша сату кәсіпорындарда боса, тауарлардың бекітілген ... ... ... қабылданады, ол ҚР Министрлер кабинетінің қаулысымен бекітілген № 1240 09.11.1994 ж және т.б. нормативтік актілерге байланысты. Тауарды қоймадан ... ... алуы үшін ол ... ... ... және куәлік көрсетуі тиіс. Жабдықтаушылармен тауар жіберілген ... ... ... ол ... ... ... ... және тауарларды қабылдағанда жатғқан тауарлар қабылдағанда тауар көлемі, сапасы құжатқа сәйкес тексеріледі. Егер ... ... ... ... ... ... онда ... түрде ілеспе құжат жазылуы тиіс және , бұл құжат тапсырған және қабылданған адамдардың қолдарымен рәсімделеді.
Егер тауарларды қоймаға жабдықтаушы ... ... үш - төрт ... - көлік накладнойымен жеткізеді.
Түскен тауарларды қоймада қабылдауды қойма меңгерушісі және МЖА ... және ... ... қабылдайды. Жергілікті жабдықтаушылардан тауарларды қабылдау мерзімі тауар түскеннен бастап 10 күн, басқа ... - ... ... түсу ... ... - 20 күн. Тез ... тауарларды 24 сағат ішінде сапасы мен санына сәйкес қабылданады. Егер тауарды қабылдау мерзімі кешіктірілсе, ол ... ... ... ... ол ... ... ұлғаюына және табыстың азаюына әкеліп соғады. Қабылдап алынағн қоймадағы тауарларды бағытталағн түрде тіркейді, ал ілеспе жабдықтаушы тауарлардың ... ... ... Бұл үшін ... меңгерушісі арнайы штамп қояды, онда келесілер көрсетіледі:
Тауар қабылдау күні, нөмірі және ілеспе құжат күні, нақты өзіндік құны және бөлек ... ал ... ... адам ... ... - ... ... жабдықтаушы жөнелткенде оған келесі құжаттар толтырылады:
Тауарлық, есептік жіне көліктік.
Тауарлық құжат - деп, жіберілген тауарлар саны мен ... яғни ... ... беріледі. Оларға: шоттар, счет - фактуралар, тауарлы - ... ... ... Жүк ... ... және ... ... байланысты және оның счет - фактурасын немесе тауарлы - көліктік накладнойыа ... ... ... ... ... бір ... мөлшерді растайды және түскен тауарлар санын, ал басқасы - сапасы және т.б. ... ... ... сәйкес тауарлардың халық тұтыну үшін сертефикация жасалынады, ол ... ... ... ... ... 1.5. ... және оны ... есебі
Бухгалтерлік есепте еңбек ақы төлеудің 2 нысаны бар:
1-нысаны - ... - ... ... ... ... ақы ... ... өтелген уақыттағы тарифтік ставкалар немесе қызметақылар бойынша жүргізіледі. Еңбек ақы төлеудің мерзімдік нысаны мынадай ... ... ... өнім ... ... тікелей әсер ете алмайды;
* Ксімді бағалауға қажетті шығарылымның көрсеткіштері толық емес;
* Жұмыс уақытын пайдалануға қатаң бақылау ұйымдастырылған, нақты ... ... ... ... есеп ... ... ... тарифтендірген кезде, яғни жұмысшының біліктілігі орындалатын жұмыстың разрядына сәйкес келу;
* Қызметкерлерге ... ... ... ... ақы жай және мерзімді - сыйақылар болып бөлінеді. ... ... ... ақы тек жұмыспен өтелген уақытпен және қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... осы ... есептеудің 3 түрлі әдісі қолданылады:
* Сағаттық;
* Күндік ақы;
* Айлық ақы;
Мерзімдік - ... ... ақы ... тек нақты жұмыспен өтелген уақыт қана ескеріліп қоймай, сондай - ақ ... ... ... ескеріледі (белгілі бір көрсеткішьерге қол жеткізгені үшін сыйақы көзделеді).
Кесімді ... ақы ... - ... ... ... ... саны мен сапасына сәйкес, оның күрделілігі мен еңбек жағдайы ескеріліп, арнаулы бағалау арқылы төленеді. Бұл ... ... ақы ... 5 ... ... ... кесімді жүйе;
* Кесімді- сыйақылық жүйе;
* Ілгерішіл - кесімді жүйе;
* ... - ... ... ... ... ... ... еңбек ақының мөлшері тек шығарылған бұйымның саны мен өнім бірлігі үшін белгіленген бағалауға ... ... - ... ... кесімді еңбек ақы сомасынан басқа, белгілі бір сандық және сапалық көрсеткіштерге қол жеткізгені үшін сыйақы есептейдә.
Ілгерішіл - ... ... ... өнімді белгіленген нормалар шегінде тікелей бағалаулар бойынша төлеу көзделген. Ал нормадан тыс бұйымдарды шығару көтермеленген бағалар бойынша (2 есе ... ... ... ... - ... жүйе ... және жұмыс орындарына қызмет көрсетуші жұмыскерлердің еңбек өнімділігін өсіруге ... үшін ... ... ... еңбегі олар қызмет көрстетін негізгі жұмысшылар өндіретін өнімнің ... ... - ... ... ... жүйеде орындалатын жұмыстың көлемі алдын ала ... ... ... ... ... мерзімін көрсету арқылы бағаланады. Жұмысты орындауға наряд жазылады да, онда табыстың жалпы сомасы, жұмысты аяқтау мерзімі, ... мен ... ... ... ... ... - ақ ... еңбек ақылар жеке түрде және ұжымдық (бригада) түрде жүзеге асырылуы мүмкін. Бригадалық нысан әдетте ... қоса ... және ... бірін бірі ауыстыруы қажет болғанда қолданылады. Бригада ұжымының еңбек ақыны және жұмыстың жалпы ... ... ... ... ... үлесін есекере отырып сыйақыны анықтауға құқығы бар. Кәсіби шеберлігі мен кәсіптерді қоса ... үшін ... ... мен ... белгілеу жөнініде айталық. Бригадалық табысты бөлу КТУ ескерілген тариф бойынша жалақыға пара - пар ... ... ... ... ақы ... үшін және бір ... жұмыс үшін кесімді ақы алатын үшін қызметкерлер разряды бойынша белгіленген. Жұмысшылардың қызметіне ақы ... ... ... ... ал ... үшін лауазымдық қызметақы негізінде жүргізіледі. Кесімді бағалаулар қолданыстағы ... ... мен ... ... ... ... ... - бұл адам / сағат, адам / күн көрсеткіштерімен көрсетілген, жұмыс бірлігін орындауға қажетті уақыт. Шығарылым ... ... ... ... жасауға тиіс жұмыс санымен анықталады. Кесімді бағалау былайша есептейді:
1. Шығарылым нормасын қолданған кезде (Н шығ.) Б=Т/Н шығ. , ... Т - ... ... ... ... ... ... кесте айлық балансына бөлу жолымен анықтайды).
2. Уақыт нормасын қоладнған кезде (Н уақ.) Б=Т*Н уақ. ... ... ... қызметкерлердің барлық санатына қолданылады. Еңбек ақыны есептеу жұмыс уақытын пайдалануды есепке алу ... ... ... ... ақы ... ... ... ақы сомасы нақты жұмыспен өтелген сағаттардың сағаттық тариф ставкасына көбейтіндісі ретінде анықталады.
Еңбек ақы = нақты жұмыспен*сағаттық ... ... ... - мұнда істелген уақыт санына байланысты сый беру және жұмысшыға басқадай ... ... ... ... ... бекітілген тариф немесе еңбекақы бойынша төленетін жалақының бір түрі.
Мұнда еңбек жай және күрделі, төменгі және жоғарғы мамандықта болуы ... Бұл ... ... төлену жұмысы тариф арқылы жіктелініп іске асады.
Нақты істелінген уақыт (сағат) мерзімін тарифті еңбекақы мөлшеріне көбейту жолымен еңбекақыны анықтайды.
Тарифтік ... ... - ... бір ... бір күн ... бір ай ... ... жалақысының көлемін белгілеу. Сағаттық, күндік және айлық тарифтік еңбекақы ... ... ... және ... ... ... есептелетіндігіне байланысты болады.
Жұмысшылардың әртүрлі квалификациясына қарай еңбекақы төлеудің біркелкі тарифтік торы қолданылады.
Бірыңғай тарифтік торда 21 тарифтік разряды бар. Бұл жүйе ... ... ... ... ... және ... ... тәуелсіз барлық кәсіпорындарға арналған:
1-8 разрядтар бойынша - жұмысшыларға төлемдер;
6-15 разрядтар ... - ... ... ... разрядтар бойынша - орта білімді мамандардың төлемдері;
7-15 разрядтар бойынша - ... ... ... төлемдері;
10-20 разрядтар бойынша - кәсіпорынның басшылары, бөлімдердің, функционалдық қызметтер басшыларының төлемдері;
9-21 разрядтар бойынша - ... ... ... ақы ... 6-разрядтағы сағаттық тариф ставкасы 76 теңге болған кезде 182 сағат жұмыс істеген. ... ақы ... ... ... теңге.
Қызметкерлердің еңбек ақысы бойынша есептеледі:
* егер жұмыскер сол айдығы жұмыс күндерінде толыұтай ... ... онда ... ақының мөлшері қызметақы мөлшеріне сәйкес келеді:
* егер ... сол ... ... ... толықтай жұмыс істемесе, онда жалақы нықты жұмыспен өтелген уақытқа ... ... ... ... 11300 ... ... ... айдағы 26 жұмыс күнінің 20 күнінде жұмыс істеген.
Айдың орташа ... ... ... 11300/26 =434,62 теңге. Менеджердің жалақысы 434,62*20=8692,4 теңге құрайды. Жай мерзімдік жүйе жұмыскер еңбегінің түпкілікті ... мен оның ... ... ... ... қамтамасыз етпейді. Шаруашылық субъектісі жұмыскердің еңбегіне ақы төлеу үшін мерзімдік - ... ... ... ... Бұл ... ... беру ... көрсеткіштер бойынша еңбек ақы қорына (К-т 4230) немесе тұтыну қорына (562-шот) жүргізіледі:
1.Өндірістік тапсымаларды орындау және асыра орындау;
2.Еңбек өнімділігінің ... ... ... қежет етуін төмендету, шығарылымының жаңа нормасын, қызмет ... ... ... ... мөлшері орындалған жұмыстың маңыздылығы мен күрделілігіне қарай кәсіпкер мен ... ... ... ... ... сыйақы беру туралы ережеде жабдықтың тұрып қалуын қысқарту үшін кезекші слесарьларға тарифтік ставкасының 20% - ті мөлшерінде сыйақыберу көзделеді.
Техникалық ... ... ... ... қалу ... 5% ... ... слесарь есепті айда 180 сағат жұмыс жасаған. Тарифтік сатвка 100 %, ... ... ... ... - 3%.
Тақырып 1.6. Қаржылық нәтиже және меншікті капитал есебі
Кәсіпорын ... ... ... мүлкі оның негізгі құралдары мен айналымдағы қаржыларының құнынан құралады. Ұйымның меншікті капиталының көздері болып ... ... ... ... Резервтік капитал;
* Бөлінбеген пайда.
Кәсіпорындар өздерінің қызмет атқаруы барысында меншікті қаржыларынан басқа ... ... да ... Ал олардың қатарына қысқа және ұзақ мерзімді несиелер, ... ... ... және ... да ... борыштар жатады.
Жарғылық капитал есебі
Кәсіпорынның жарғылық капиталының мөлшері, сол ұйымның ... ... ... ... ... сондай-ақ бір акцияның атаулы құнына сәйкес акционерлік қоғамның, серіктестіктердің, өндірістік кооперативтердің ... ... ... ... ... ... бөлімінің:
* ;
* ;
* .
деп аталатын бөлімше шоттарында есептеледі.
Акционерлердің акцияға жазылған сомасына жарғылық қорды ... ... ... ... ... ... жарғылық қор мөлшерін өсіргенде немесе акциялардың атаулы құнын ... ... ... ... ... ... шоты
Кт: немесе шоты түрінде бухгалтерлік жазу жазылады.
Егер үлес қосушылар мен ... ... өз ... ... ... салған жағдайда:
Дт: шоты
Кт: шоты түріндегі екі жақты жазуы жазылады.
Кт: шоты түрінде бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... да ... өздерінің таза пайдасы есебінен резервтік капитал құрады. Резервтік капиталдағы ... сома ... ала ... ... ... ... шығындарды жабу үшін жұмсалады. Резервтік капиталдың жұмсалуына байланысты азаюы келесі есепті кезең ішінде қоғамның жарғысында ... ... тең етіп ... ... ... ... Кәсіпорында резервтік капиталдың есебі бөлімінің:
,

деп аталатын шоттарда есептеледі.
Резервтік капитал ұйымның таза пайдасы есебінен қалыптасқан жағдайда бухгалтерлік ... ... ... деп ... шоттар түрінде жазба жазылуы тиіс.
Ал кәсіпорынның резервтік капиталындағы жинақталған сомасы жұмсалынғанда:
Дт: немесе шоттарының тиістісі;
Кт: ;
;
немесе тағы да ... ... ... ... екі жақты жазба жазылады.
Акционерлік қоғамдар т.б ұйымдар ... ... таза ... ... әр ... ... ... қорлар құруына болады. Бұндай бағытта құрылған қор сомаларын керекті ... ... ... ... ... қалыптастыру кәсіпорын үшін міндетті болып саналмайды. Ол аталған қорлардың есебі деп аталатын шотта жүргізіледі.
Кәсіпорынның қорытынды табысынан бюджетке төленетін ... және ... ... ... ... шығындарды төлегеннен қалған сомасы есепті жылдың болып табылады. Ұйымдарда есебі:
*
* деп ... ... ... ... ... ... ... кірістелгенде) шоты кредиттелінеді. Ал керісінше бөлінбеген пайданың ... ... осы ... ... зиян ... ... жазылады.
Жалпы акционерлік қоғамның немесе т.б кәсіпорынның құрылғаннан бастап жұмсалмаған (бөлінбеген) таза пайдасы оның капиталы болып саналады. Кез-келген кәсіпорынның меншікті ... ... ... яғни ... ... ... ... міндеттемелері сомаларының қосындысын алып тастағандағы қалған сомасы кәсіпорынның немесе акционерлік қоғамның жарғысында көрсетіліп белгіленген ... ... ... кем болмауы тиіс.
Есепті жылдың соңында барлық кәсіпорындардың бухгалтериясында жетінші және сегізінші деп ... ... ... деп аталатын шотпен жабылуы тиіс, яғни бұл шоттарда қалдық қалмайды. Жетінші бөлім шоттарын жабу барысында бухгалтерлік есепте ... деп ... ... ... ... шоты ... Ал сегізінше бөлім шоттарын жабу барысында бухгалтерлік ... деп ... шот ... ... деп ... ... шоттары кредиттелінеді. Осы операциялардың қорытындысы бойынша шоттың дебеті мен кредитіндегі сомалар салыстырылып, егер дебетіндегі сома артық болған ... ... ... жылы зиян шеккендігі, ал кредиттік сома артық болған жағдайда кәсіпорынның ағымдағы жылы ... ... ... қорытындысы бойынша тапқандығы болып табылады.
Кәсіпорынның негізгі табыстарының көздерімен және олардың құрылымымен таныстым. ... ... ... ... ... ... табыстар, негізгі қызмет түрінен емес табыстар, олардың ішінде қызмет көрсетуден, жалдау операцияларынан түскен ... ... ... ... етумен, көрсетілген қызмет сапасын, өндірілген өнім көлемінің сапасына сай болуынан және еңбек ресурстарын, материалдық-техникалық ресурстарды тиімді, яғни оңтайлы пайдаланудан табыстар ... ... - ... ... ... ... көрсетілген қызмет) өткізуден түскен немесе кәсіпорынның іс әрекетінен табылған кез - ... ...
18 IAS ... ... ... бұл - ... әдеттегі қызмет барысында, осындай ағын акционерлердің жарналарыесебімен болатыннан өзге капиталдың ұлғаюына әкеліп соқтырғанда тұындайтын кезең ішіндегі эканомикалық пайданың жалпы ағыны. ... ... ... ... ... бөлінген:
-негізгі қызметтен түсетін түсім;
-қаржылық кірістер;
-басқа да кірістер.
Мекемелердің табыстарының келесі көздері пайыздар, лицензиялық төлемдер және двиденттер болады. Бұлар мекеменің активтерін ... ... ... ... ... ... танылады, егер мәмілемен байланысты эканомикалық пайда түсуінің ықтималдығы болса және табыс сомасы сенімді ... ... ... танылса
Табыс мынадай негізде танылуы тиіс :
- пайыздық табыс 39 IAS ХҚЕС - ның № ... А 6-5-А 6-8 ... ... ... ... ... әдісі негізінде танылған;
- лицензияланған төлемдер тиісті шарттың мазмұнына сәйкес есептеу ... ... ... тиіс;
- дивиденттер акционерлердің төлемдіалу құқығы орнағанда ғана танылуы тиіс;
Егер серіктестікте экономикалық пайда болып, активтер көбейіп, ... ... онда ... ... - ... табу ... ... өткізумен байланысты, әкімшілік, қаржылық, серіктестіктің күнделікті іс әрекетінен пайда болатын шығыстар.
Шығыстардың төмендегідей түрлері бар:
-жалпы және әкімшілік шығыстар;
-қаржылық шығыстар;
-корпоративтік табыс салығы ... ... да ... ... мына ... ... деп танылады:
-шығыс сомасы нақты анықталса;
-активтер азайып немесе міндеттемелер көбейсе:
Экономикалық ... ... және ... талдаудың маңызы зор болады. Олар өнімді шығару мен сату ... ... ... ... ... ... талдауы нарықтың коньюктурасын және кәсіпорынның өндірістік қорларға мұқтаждығын талдау мен паралельді жүргізіледі.
Шығынсыздықты талдау жорамалдайды:
-шығынсыз көлемді бір неше ... ... ... ... жоспармен салыстыру);
-динамикадағы кәсіпорынның дәрежесін бағалау;
-шығынсыз өндіріс көлемінің факторларын саңдық бағалау;
-межеленген жоспарлық пайда сомасы үшін жоспарлық ... ... ... ... 1.7. ... ... ... ЖШС қаржылық есепті әр тоқсан, әр жартыжылдық ... және жыл ... ... Мен ... 2011 ... 9 айы бойынша жасалған 2011 жылдың 30-қыркүйек ... ... ... ... ... ЖШС әрбір қаржылық есепке түсіндірме хат ...
... ЖШС -нің 2011 ... 9 айы ... ... ... есебі ҚР-ң Заңына, ЖШС-ның Есеп саясатына, Халықаралық қаржылық есеп стандарттарына (ХҚЕС), ҚР Салық кодексіне сәйкес құрылған. ... ЖШС -нің 2011 ... 9 ... ... қаржылық есебінің түсіндірме хаты келесілерден тұрады:
* Концерні>> ЖШС ... ... ... ... ЖШС -нің Есеп саясаты туралы ақпарат;
* Концерні>> ЖШС -нің бухгалтерлік балансындағы есепті кезеңдегі активтер мен ... ... ... Концерні>> ЖШС -нің есепті кезеңіндегі қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі жөнінде мағлұмат;
* есепті кезеңдегі ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... ... капиталдағы өзгерістер жайлы ақпарат.
11.01.2012-17.01.2012 жылы тәжірибеде ... ЖШС ... ... ,оның құрамымен таныстым. Сонымен қатар қаржылық есепті құрғандағы бухгалтерлік баланстың құрылу тәртібімен, жылдық есептемені, шығыстар, кірістер ... ... ... ... ... біздің елімізде қабылданған "Бухгалтерлік есеп стандарты" заңына сәйкес АҚ үш түрлі қаржылық есебін тапсырады:
* бухгалтерлік баланс;
* қаржылық - ... ... ... ақша қаражатының есебі.
Бухгалтерлік балансты талдасақ, кестеден көріп отырғанымыздай, ақша қаражаттары және оның баламалары есепті кезеңнің басы бойынша 67 000 ... ... ... ... ... 139 000 ... ... отыр. Қысқа мерзімді саудалық және басқа да дебиторлық бережақ есепті кезең басында 260 829 теңгені құраса, ал соңында 260 093 ... ... ... ... Ал ... ... ... ол есепті кезең басында 11 820 теңге, есепті кезең соңында 11 236 ... тең ... ... ... қысқа мерзімді активтердің барлығына келетін болсақ, ол есепті кезең басында 273 211 ... тең ... жыл ... 273 629 ... ... яғни ... құны артқан. Капитал есепті кезең басында 665 теңге болған, ал соңында 665 ... ... ... және зиян ... ... ... мақсаты - кәсіпорынның пайдасы немесе зияны жөніндегі ақпараттар алу.
Кәсіпорынның пайда және зиян жөніндегі есептілігіне тоқталсақ. Бұл ... ... ... ... мен ... ... табылады.Табыстар - есепті кезеңдегі активтердің өсуі немесе міндеттеменің кемуі ... ... ... ... ал ... - ... ... немесе міндеттеменің көбеюі нәтижесінде капиталдың және экономикалық пайданың азаюы.
Ақша қаражаттарының қозғалысы ... есеп беру - бұл ... ... ... және жұмсалған ақша қаражаттарын көрсетеді. Бұл есептілік үш түрде анықталады:
* Операциялық;
* Инвестициялық;
* Қаржылық.
АҚ ... ақша ... ... ... есептіліктің тікелей әдісін қолданады.
Жанама әдіс бұл әдісте таза табыс немесе зиян өзгерген ағымдағы активтер мен міндеттемелеріне, ақшасыз ... ... ... жылдармен салыстыра отырып, қаржылық және инвестициялық қызметтердің нәтижесі болып ... ... мен ... ... ... ... ЖШС ХҚЕС-на сәйкес есепті жүргізуге 2007 жылдың 1 қаңтарында Заңның күші бар Қазақсан Республикасы Президентінің Жарлығына өзгертулер мен ... ... ... №329 ... ... ... негізінде көшті.
Қорлар (баланстың 18 бабы)
2011 жылдың 30-қыркүйегіне консолидированный баланс бойынша қорлардың жалпы құны 843 721 мың теңгені құрады.
* ... пен ... - 640 510 мың ... ... - 5 399 мың ... ыдыс - 60 237 мың ... қосалқы бөлшектер - 1 308 мың тг;
* басқа материалдар - 31 649 мың ... ... ... - 1 978 мың ... ... өнім - 44 349 мың ... ... - 58 291 мың тг.
Ағымдағы жеке табыс салығы (баланстың 17 бабы) 571 мың тг ... ... ... ЖТС - 571 мың тг.
Басқа да қысқа мерзімді активтер, салықтар және бюджетке төленетін басқа да төлемдер (баланстың 19 ... 171 934 мың тг ... және бұл сома мына ... тұрады:
* ҚҚС - 62 482 мың тг;
* ... ... - 1 ... ... ... ... ... - 4 291 мың тг;
* басқа шығындар - 88 970 мың тг;
* ... ... - 14 934 мың ... ... ... - 7 708 816 мың ... ... ұзақ мерзімді активтер (баланстың 101 бабы)
Баланстың 101 бабы бойынша сатуға ... ... ... ... ... инвестициялар (баланстың 114 бабы)
Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек (баланстың 115 бабы)
Инвестициялық жылжымайтын мүлік (баланстың117 бабы)
Инвестициялық жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... нан зауыты>> ЖШС
Жеке тұлғалар:
Ибрагимов А.М.
Волкодавов В.
Қайта бағалау болды ма - иә.
Негізгі құралдар (баланстың 118 бабы)
Материалды емес ... ... 121 ... ... ... (баланстың 122 бабы)
Басқа да ұзақ мерзімді акивтер (баланстың 123 бабы)
Қысқа мерзімді міндеттемелер
Қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер (баланстың 210 ... ... ... және ... да ... ... ... 213 бабы)
Ұзақ мерзімді міндеттемелер
Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер (баланстың 310 бабы)
Ұзақ мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 313 бабы)
Кейінге ... ... ... ... 315 ... - 634 454 мың ... ... (баланстың 410 бабы)
Резервтер (баланстың 413 бабы)
Есепті жылдың таратылмаған пайдасы (баланстың 414 бабы)
2010, 2011 жылдардың 9 айы бойынша Пайда мен ... ... ... ... мен ... ... ... ЖШС қызметінің нәтижесін есептеу бойынша есеп болып табылады. 2011 жылдың 9 айы бойынша Концерні>> ЖШС-нің ақша ... ... ... есепке ақпарат 2011 жылдың 9 айы бойынша Концерні>> ЖШС-ндегі жарғылық ... ... ... мағлұмат Концерні>> ЖШС-нің қаржылық есебі ХҚЕС-ның Қаржылық есептілікті табыс ету (IAS) 1 стандартына сәйкес Есепті кезеңдегі айналым-сальдолық ... ... ... ... ... ... ... (№1 нысан), Пайда мен шығындар есебінен (№2 нысан), Ақша ... ... ... (№3 нысан), Капиталдағы өзгерістер есебінен (№4 нысан) және мынадай қосымшалардан тұрады: Есепті кезеңнің соңындағы ақша ... ... ... (ТМҚ) ... Дебиторлық берешектің расшифровкасы, Өткізу бағасындағы қызметтер, жұмыстар және ... ... ... ... (12 ... ... кезеңде төленетін төлемдер бойынша), Берілген аванстар бойынша дебиторлық берешек және басқа да дебиторлық берешек (12 ай ... ... ... ... ... берешектің расшифровкасы, Өткізу бағасындағы қызметтер, жұмыстар және тауарлар бойынша кредиторлық берешек (12 ... ... ... ... төлемдер бойынша), Алынған аванстар мен басқа кредиторлар бойынша кредиторлық берешек (12 ай ... ... ... ... Бюджетке төленген төлемдер, Негізгі құралдардың қозғалысының расшифровкасы,
Тақырып 3.1. Ақша қаражаттары, ... ... ... ... ... ... және ұзақ ... активтер аудиті
Тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) сатудан, демеушiлiк және қайырымдылық көмектен түсетін және ... ... ... ... ... белгілі бір жағдайлар басталған кезде олардың қайтарымдылық негізінде не ... ... жеке ... ... ... ... ... заңнамалық актілеріне сәйкес мемлекеттік мекемеге беретін бюджеттік ақша есебінен қолма-қол ақшамен есеп айырысуды жүзеге асыру үшін мемлекеттік мекемелер № КО-4 ... ... ... № 440 ... ... ... кiтап жүргiзуге тиiс.
Әрбiр мемлекеттiк мекеме нөмiрленген, жiппен қайымдалған және ... ... ... мөр ... тек бiр ғана ... ... жүргiзедi. Кассалық кiтаптағы парақтардың саны басшының, бас бухгалтердің немесе осы мемлекеттiк мекеменің бухгалтерлiк есебiн қамтамасыз ететiн бөлiмшенi басқаратын ... ... ... кiтаптағы жазу көшiргi қағаз арқылы 2 дана етiп жазылады. Парақтардың екiншi даналары жыртылады және мемлекеттік мекеменің ... ... ... бойынша уәкілетті тұлғаның есеп беруiне керек болады. ... ... ... ... ... қалады. Парақтардың бiрiншi және екiншi даналары бiрдей нөмiрлермен нөмiрленедi.
Кассалық кiтапта өшiруге және ... ... ... ... ... ... қатенi түзету, түзетудің күнi көрсетіле отырып, деген жазумен ескертiлуге және мемлекеттік мекеменің ... ... ... ... уәкілетті тұлға мен бас бухгалтерiнің немесе оны ... ... ... ... ... тиiс. ... ... жазуды мемлекеттік мекеменің кассалық операция-ларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғасы әрбiр ордер немесе тізімдеме ... ... ... ... ... ... бергеннен кейiн жазуға тиiс. Күн сайын, жұмыс ... ... ... ... ... ... ... бойынша уәкілетті тұлғасы бiр күнге операциялардың қорытындысын есептеп, келесi күнге кассадағы қолма-қол ақша қалдығын шығарады, сөйтiп екiншi жыртылмалы парақты ... ... бiр ... ... көшiрмесiн) кассалық кiрiс және шығыс құжаттарымен бiрге есеп ретiнде бухгалтерлiк қызметке берiп, кассалық ... қол ... ... ... ... ... ақша ... iс жүзiндегi қолма-қол ақшамен салыстырады.
Кассалық шығыс ордерiнде немесе тізімдемеде алушының қойылған қолымен расталмайынша ... ... ақша беру ... ... ақша ... ... үшiн ... Бұл сома кемалым болып саналады және мемлекеттік мекеменің кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғадан өндiріп алынады. Кассалық кiрiс ... ... ... ақша кассаның артық ақшасы деп саналып, 204113 204114 түсімдердің бюджеттік ... ... ... бюджеттің кiрiсiне есепке алынады.
Мемлекеттiк мекемелердің банктерден алған қолма-қол ақшасы қатаң түрде мақсатына ... ... ... ... ... ... бақылау үшiн барлық мемлекеттiк мекемелер бюджеттік ақша үшiн Альбомдағы № 453 нысаны бойынша (№ 2-қосымша) қолма-қол ... ... ... пайдаланылуын бақылау кiтабын және Альбомдағы № 454 нысаны бойынша (№ 3-қосымша) тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) сатудан, демеушілік және қайырымдылық көмектен, ... ... ... ... ... белгілі бір жағдайлар басталған кезде олардың қайтарымдылық негізінде не аудару шарттарында жеке және (немесе) заңды ... ... ... заңнамалық актілеріне сәйкес мемлекеттік мекемеге беретін қолма-қол ақшаның мақсатты пайдаланылуына бақылау кiтабын жүргiзуi қажет.
Екi кiтап ... ... ... ... ерекшелiктерi бойынша айдың басындағы қолма-қол ақшаның қалдығы, ақшаның түсуi, шығысы және айдың ... ... ... ... Екi ... ... қолма-қол ақша қалдығы жиынының сомасы айдың аяғындағы кассалық кiтап бойынша ... ... ... ... ... тиiс. ... ... мемлекеттік мекеменің кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлға ... ... пен ... ақшаның нысаналы мақсатқа пайдаланылуын бақылау кiтаптарының (№ 2 және № 3-қосымшалар) дұрыс және ... ... ... бас бухгалтерге немесе мемлекеттiк мекемеде бухгалтерлiк есеп жүргiзудi қамтамасыз ... ... ... ... ... мемлекеттiк мекеменің қолма-қол ақшамен есеп айырысу жүргiзу үшiн кассасы болуға тиiс. Касса - қолма-қол ақшаны сақталуын қамтамасыз ету үшiн ... ... ... ... жабдықталған және қолма-қол ақшаны қабылдауға, беруге және уақытша сақтауға арналып оқшауландырылған бөлме.
Кассаға кiретiн есiк операциялар жасау кезiнде iш ... ... ... тиiс. ... ... ... жоқ тұлғалардың оның бөлмесiне кiруiне тыйым салынады. Әрбiр ... ... ... кiретiн тұлғалардың тiзiмi жасалады, оған басшы мен бас бухгалтер қол қояды.
Мемлекеттiк мекеменің басшысы оның кiнәсiнен қолма-қол ақшаны сақтау мен ... ... оның ... ... ... қажеттi жағдайлар жасалмаған жағдайда тиiстi заңнамада белгiленген тәртiппен жауап бередi.
Мемлекеттiк мекемелердің барлық қолма-қол ақшасы, чек ... ... ... ... есепке алу бойынша кіріс-шығыс кітаптары және кассалық кітаптары сейфтерде немесе отқа ... ... ... олар ... аяқталғаннан кейiн кiлттелiп, сүргiш мөр басылады. Металл жәшiктердің ... мен ... ... мекеменің кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғада сақталады және олардың кiлттердi шартты жерлерде қалдыруына, ... ... ... не ... ... даналарын жасатуына тыйым салынады.
Тақырып 3.2. Меншікті капитал мен қысқа мерзімді капитал ... ... ... операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғалар пакеттерге, қобдишаларға ... ... да ... салып мөрлеген кiлттердің ескерiлген қосымша даналары мемлекеттiк мекемелердің басшыларында сақталады. Кемiнде тоқсанына бiр рет оларға комиссиялық тергеу жүргiзiледi. Кiлттің ... ... ... ... ... ... болған оқиғаны iшкi iстер органдарына хабарлап, металл жәшiктің құлпын дереу ауыстыру ... ... ... ... ... ... емес ... ақша мен басқа да құндылықтарды кассада сақтауға тыйым салынады.
Кассаның бөлмесi мен металл жәшiктердi ашар алдында мемлекеттік мекеменің ... ... ... бойынша уәкілетті тұлға құлыптардың, есiктердің, терезе торлары мен мөрлердiң сақталуын тексереді және күзет дабылының ... көз ... ... ... немесе алынған, құлыптар, есiктер мен терезе торлары сындырылған жағдайда, мемлекеттік ... ... ... жүргізу бойынша уәкілетті тұлға мұны дереу мемлекеттiк мекеменің басшысына хабарлайды, ол болған оқиғаны iшкi iстер органдарына хабарлап, ішкі ... ... ... ... ... ... шараларын қолданады.
Мұндай жағдайда мемлекеттiк мекеменің басшысы, бас бухгалтерi немесе оны ауыстыратын тұлға, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... уәкілетті тұлға iшкi iстер органдарының рұқсатын алғаннан кейiн кассада сақтаулы қолма-қол ақша мен басқа да құндылықтардың бар екендігiн тексередi. Бұл ... ... ... басталмастан бұрын жеткiзiледi. Тексеру нәтижелерi туралы 3 данада акт жасалады, оған тексеруге қатысушы барлық тұлғалар қол қояды. Актiнің ... ... - iшкi ... ... ... - ... ... әкiмшiсiне жiберiледi, үшiншiсi - мемлекеттiк мекемеде қалады.
Мемлекеттік мекеменің басшысы кассалық операцияларды жүргізу бойынша кызметкерге ... беру ... ... ... кейiн мемлекеттік мекеменің кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғаны осы Ережемен таныстырып, қолын қойдырады, мемлекеттік мекеменің кассалық ... ... ... уәкілетті тұлғамен оның толық материалдық жауапкершiлiгi туралы жазбаша шарт ... ... ... ... ... жүргізу бойынша уәкілетті тұлға материалдық жауапкершілігi туралы қолданылып жүрген шартқа сәйкес өзi қабылдап алған барлық құндылықтар үшiн қасақана ... де, ... ... салдыр-салақ қарауы немесе адал қарамауы салдарынан да мемлекеттiк мекемеге келтiрілген қандай да болсын зиян үшiн толық материалдық жауапкершiлiкте ... ... ... ... ... ... ... уәкілетті тұлғаның өзiне жүктелген жұмысты басқа бiреуге ... ... ... ... ... ... кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғасы бар мемлекеттiк мекемелерде оны уақытша ауыстыру қажет ... ... ... ... кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғаның мiндетiн атқару мемлекеттiк мекеме басшысының жазбаша бұйрығымен басқа қызметкерге жүктеледi. Бұл ... осы ... ... ... ... шарт ... мекеменің кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлға кенеттен жұмыста болмай қалған жағдайда, (сырқаттанып ... ... да ... оның ... ... ... олар өзiне табыс етiлетiн тұлға мемлекеттiк мекеменің ... ... ... ... ... ... дереу санайды. Құндылықтарды қайта санау және табыстау нәтижелерi туралы көрсетiлген тұлғалардың қолы қойылған акт жасалады.
Басшылар, бас бухгалтерлер және кассалық ... қол қою ... ... ... да ... мемлекеттік мекеменің кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғаның мiндеттерiн атқаруына болмайды.
Жекелеген ... ... ... басшысының жазбаша өкiмiмен мемлекеттік мекеменің кассалық операцияларды жүргізу бойынша уәкілетті тұлғаның мiндеттерiн толық материалдық жауапкершiлiк туралы шарт ... ... бас ... ... ... мекеменің басқа қызметкерi атқара алады.
Кассаны тексеру және кассалық тәртіптің сақталуын бақылау
Тексеріс өткізу мерзімі мемлекеттiк ... ... ... ... бiр ... жиi емес, барлық қолма-қол ақшаны парақтап толық қайта есептей отырып және кассадағы басқа да ... ... ... ... ... тексерiс жүргiзедi. Мемлекеттiк мекеме басшысының бұйрығымен кассаға тексерiс жүргiзу үшiн тиісті құжат жасайтын комиссия тағайындалады. Тексерiс кезiнде ... ... ... не ... ... жағдайда, жетiспеген немесе артық шыққан сома және оның пайда болуының мән-жайы көрсетiле ... акт ... ... ... ... ... ... республикалық маңыздағы қалалар және астана бюджеттерінен қаржыландырылатын орталық мемлекеттік ... ішкі ... ... және ... ... ішкі бақылау қызметтерінің ішкі бақылау органы, республикалық және жергілікті бюджеттерден бөлінген қолма-қол ... ... ... ... ... ... сатудан, демеушілік және қайырымдылық көмек, тиісті бюджетке немесе үшінші тұлғаларға белгілі бір жағдайлар ... ... ... ... негізінде не аудару шарттарында жеке және (немесе) заңды тұлғалар ... ... ... актілеріне сәйкес, мемлекеттік мекемеге беретін ақшаның, қолма-қол ақшаның сақталуының қамтамасыз етіуіне, олардың мақсатты пайдаланылуына ерекше назар аудара отырып, мемлекеттік ... ... ... ... ... кезде кассаға міндетті түрде тексеріс жүргізіледі.
Тақырып 3.3. ... ... ... қаржылық жағдайының аудиті
Мемлекеттік мекемелердегі касса операцияларының есебі
Мемлекеттік мекеменің кассасы жұмысшы-қызметкерлерге есептелінген еңбекақы бойынша есеп ... ... ... ... ... ... шығындарды (жанар-жағар майға) төлеп отыру үшін, кеңсе тауарларын сатып алу үшін, сондай-ақ ұйымның хат және ... да ... ... ... жөнелтуі үшін есеп айырысуға арналған. Касса арнайы жабдықталған, яғни дабылдама (сигнализация) орнатылған, және ақшаларды сақтайтын сейфі бар ... ... ... ... ... нақты ақшалар касса қызметкерінің мөрі сүргіш арқылы басылып ... ... ... ... Бұл ... ... мен сүргіш басатын мөр касса қызметкерінде, ал кілттің екінші данасы арнайы ыдысқа салынып кәсіпорындар мен ұйымдардың басшысында сақталады.Касса қызметкері әрбір ... ... ... ... жауып күзетшіге тапсыруға тиіс. Кассадағы ақшалардың түгелдігіне касса қызметкері, яғни кассир толық жауап береді. Кәсіпорындар мен ұйымдарға кассирлік ... ... ... уақытта, яғни ұйым басшысы касса қызметкерін тағайындау туралы ... қол ... ... кәсіпорын мен касса қызметкері арасында материалдық жауапкершілікке келісімшарт ... ... ... мен ... ... есеп ... ... нақты ақшаны сол есеп айырысу шоты ашылған банк мекемесі берген чек ... ... ғана ала ... Банк ... ... ақша алу үшін ... касса қызметкері чек кітапшасындағы парақты толтырады. Бұл чек парағын толтыру барысында чекке банк мекемесінен ... ... яғни ... ... ... ... ақшаларынның соммасы және бұл соманың қандай мақсатқа жұмсалатындығы жазылып көрсетілуі тиіс. Толтырылған чекке кәсіпорынның бас бухгалтері және басшысы қол ... осы ... мөр ... ... ... ... тиісті ақпараттар толтырылмағанша, чекке қол қоюға болмайды. ... ... ... ... адамдардың қолы қойылмаса (екі адамның қолдары қойылмайынша), мөр ... ... ... Кәсіпорындар мен ұйымдардың касса қызметкері банк мекемесінен нақты ақша аларда банк бақылаушысының қатысуымен ақшаны санап алуы тиіс. Сонымен ... банк ... ... ... ақша сол ... күні ... мен ... кассасына кіріске алынуы керек. Ол үшін кассир кассалық кіріс ету ордерін толтырып, содан соң оны кассалық кітапқа жазады. ... ... ... ... ... ... алу, яғни қабылдау үшін бас бухгалтердің немесе ол сенім білдірген адамның кассалық кіріс ету ... қол қоюы ... жеке ақша ... ... ... жеке ... осы толтырылған кассалық кіріс ету ордерінің квитанциясы беріледі. Осы нақты ақшаны кассаға қабылдау барысында толтырылатын ... ... ету ... ... аты немесе ақша төлеуші заңды немесе жеке тұлғаның аты -жөні, қандай мақсатқа және не үшін ақша ... ... сол ... ... ... (күні,айы,жылы) жазылып, кассир мен бас бухгалтердің қолдары ... ... ... кіріс ету ордері мына үлгілі түрде болады:
Кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ақша ... ... ету ордері немесе тиісті үлгілі түрде дайындалған басқа да ақша төлеу тізімдемелері, сондай-ақ кәсіпорындар мен ... ... мен бас ... ... ... ақша алу үшін жазылған өтініштер, шоттар және т.б. ... ... ... Бұл құжаттарға кассалық ордердің деректемесі көрсетілген мөртаңба басылуы керек. Егер кассалық шығыс ету ордеріне қоса тіркелген құжаттарда кәсіпорындар мен ... ... ... ... және қолы ... ... онда кассалық шығыс ету ордеріне оның қол қоюы аса ... ... ... Кәсіпорындар мен ұйымдардың кассасынан адамдарға кассалық шығыс ету ордері бойынша ақша берген кезде касса ... ... ақша ... адамның төл құжатын немесе өзін куәландыратын басқа да құжаттарын көрсетуді талап етуі керек. Сонымен қатар касса қызметкері осы ... ... ... ... және ол ... кім ... ... шығыс ету ордеріне жазуы тиіс. Кассадан нақты ақша алушы адамдар кассалық шығыс ету ордеріне алып жатқан ... ... ... ... ал ... ... көрсетеді. Кассалық кіріс ету ордері және оның квитанциясы, сондай-ақ кассалық шығыс ету ордері және оның орнына жүретін ... оған ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың бухгалтерия қызметкерлері сиямен немесе шарикті ... анық етіп ... ... Бұл ... ... ... ... әріптерді түзетуге, өшіруге ешқандай рұқсат етілмейді.Кассалық кіріс ету және кассалық шығыс ету ордерлерін немесе олардың орнына жүретін құжаттарды ... ... ... ... ... ... журналына тіркеп жазады. Кассалық шығыс ету ордері мына үлгілі түрде болады:
Д-т: Бағамдық айырмашылық бойынша шығын
К-т: Валюталық шоттағы ақшалар ... ... жазу ... ... ... ... ревизия
Құндылықтардың сақталуын қамтамасыз ету және кассалық қызметті дұрыс ұйымдастыру үшін мемлекеттік мекемеде кассалық операциялар ... ... ... ... ... отырады.
Мекеме кассасында сақталатын барлық банкноттар, шақа (монета) және басқа да құндылықтар келесі жағдайларда жүргізілетін дүркін-дүркін тексерістен өтіп отыруы қажет:
-тоқсанына бір ... ... ... оның ... 1 ... жағдайы бойынша жыл сайын;
-лауазымды және материалдық жауапты тұлғалар ауысқан кезде;
-мекеме басшылығының қарауы бойынша ... және тағы ... ... ... құндылықтарды сондай дәйектілікпен тосыннан бір күнде тексеруден ... - ... салу мен ақша және ... кем шығуын жасыру мүмкіндіктерінен айыру болған болар еді. Сол күні тексеру мақсатымен және ұрлауды жасыру мүмкіндігі құндылықтардың және ... кем ... ... негізде жүзеге асырылады. Осындай тексеріс кезінде барлық құндылықтардың қолда болуы, мекеменің есеп мәліметтеріне сәйкес келуі, сақтау тәртібі белгіленіп, ... ... ... ... ... ... басшысы тексеру жүргізу үшін жазбаша өкім шығарады, оның негізінде комиссия құрылады. Тексеруді құндылықтарға байланысты операцияларға жүргізумен байланысы жоқ, ... ... ... ... ... ... ... тәртібін және кассалық жұмыс бойынша Ұлттық банктің басқа да нормативтік-құқықтық актілерін жақсы білетін қызметкер ғана жүргізе алады.
Тақырып 3.4. Есеп ... ... ... түгендеу
Тексеру міндетті түрде материалдық жауапты тұлғаның қатысуымен жүргізіледі, егер ол ... ... ... ... ол ... ерекше белгіленеді. Жасалған акт комиссияның барлық мүшелері және материалды жауапты тұлғалардың қолымен расталады. Тексеру нәтижесі бойынша жасалатын актілерде касса ... ... ... ... есеп мәліметтері мен нақты құндылықтар арасында анықталған сәйкессіздіктер келтіріледі, анықталған жетіспеушіліктердің орнын толтыру үшін ... ... ... және ... ... ... ... кезде 23.07.1998 ж. №335 Қазақстан Республикасының қаржы Министрлігінің Қазынашылық Департаментінің директорының бұйрығымен бекітілген ... ... ... активтердің ревизиясын жүргізген кезде мынадай бақылау шараларын жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... оның ішінде:
-барлық есеп регистрлерінің барлығы мен жай-күй ... және ... ... паспорттардың және т.б. техникалық құжаттар-дың кұрылымын тексеру;
-бюджеттік ұйымдардың жалға, сақтауға және ... ... ... ... ... активтер құжаттарының құрылымын тексеру; бұл құжаттардың жоқ болған ... ... ... және ... ... ету қажет.
2. Негізгі құралдардың түгендеуін жүргізу және мыналарды анықтау:
-барлық активтерді ... ... ... және ... ... ... құралдар және т.б.);
-құрылған күрделі жұмыстар немесе құрылыстың және ... ... ... ... ... ... таппаған жағдайда, онда олардың баланстық құнының көбею немесе азаю ... ... ... ... ... ... туралы ескерту қажет;
-объектілердің есепте тіркелмегенін немесе оларды есеп ... ... ... ... мәліметтер дұрыс берілмеген кезде, осы объектілер бойынша жетіспейтін мәліметтері мен техникалық көрсеткіштерін түгендеу тізіміне кіргізу қажет. Сонымен ... ... ... ... ... және ... себептерін айқындау;
-соңғы түгенделуін жүргізген кезден бастап табылған және есепте тіркелмеген ... ... ... техникалық жағдайы бойынша орнатылатын нарықтық бағасы бойынша жүргізілуі қажет. Қажет еткен кезде бұл ... ... ... ... ... мамандар тартылады;
-пайдалануға және қалпына келтіруге жатпайтын активтерге осы объектілерді жарамсыздыққа әкелген себептері және ... ... ... ... ... ... құрылады. Бұл кезде мұндай объектілерді есептен шығару мемлекеттік аймақтық мүлік және ... ... ... ... ... ... бірге жалға берілген активтер де тексеріледі. Жалданған объектілердің ... ... әр ... ... ... ... ... жалға берушінің атауы мен жалдың уақыты көрсетіледі;
-жалдың келісімі шарттармен хатталған ба және негізгі құралды қолданғаны үшін жалдың ... ... ... ... ... ... құралдың тозуы мен тозу есебін жүргізудің тәртіптері ... ... ... ... ... ... ... материалдық құндылықтарды сақтауға белгілі бір шарттар мен талаптарға жауап беретін қоймалармен камтамасыз етілуін;
-барлық материалдық құндылықгар осы ... ... үшін ... ... ... ба және осы жауапты тұлғалармен толық материалдық құндылықтарға ... ... ... ... ... ... және ... мақсаттар үшін материалдық құндылықтарды жіберудің тәртіптері мен ... ... ... ... ... дұрыстығын, уақытша хаттарсыз немесе құжаттарсыз материалдық құндылықтарды жіберу жағдайларының жоқтығын;
-материалдық кұндылықтардың барлығын түгендеуін. Түгендеуді жүргізу уақытының және тәртіптерін сақтау, ... ... ... ... және ... Түгендеу қорытындыларының есепте дұрыс көрсетілуін;
-материалдық құндылықтарды түгендеу материалдық құндылықтарды сақтау жерлері бойынша және оларға ... ... ... ... Түгендеу сол материалдық құндылықтардың орналасқан орнында жүргізшуі керек. Түгендеу кезінде бір материалдан екінші материалдарға тексерудің ... ... ... керек. Түгендеу кезінде жарамсыз немесе бүлдірілген материалдар табылған кезде материалдық құндылықтардың бүліну сипатын, себебін және ... ... ... акті ... ... ... бүлінуге жауапты тұлға көрсетіледі;
-материалдық қалдықтар туралы материалды жауапты тұлғалардың сөздерінен, оларды нақты тексермегенше деректерді құжатқа енгізуге ... ... ... ... және басқа ұйымға жататын материалдық құндылықтарға меншіктегі материалдық құндылықтармен бірге түгендеу ... Бұл ... ... ... растайтын басқа құжаттарға байланысты қосымша құжат жасалады;
-жолда келе жатқан материалдар мен ... ... ... уақытында келесідей деректер келтірілетін бөлек акт жасалады, құжаттардың атауы мен көлемі, жіберу уақыты және жіберілген кездегі ... ... ... ... ... факті табылған кезде әкімшілік тексеріс жүргізілуі және жауапты адамдардан түсіндірмелер талап етілуі керек, материалдар ... ... ... ... ... ... жіберілуі керек.
-Түгендеу кезде материалдық құндылықтар түскен кезде түгендеу ... ... ... ... жауапты адамдармен қабылданады және түгендеу ... ... ... Бұл ... атты ... ... ... құжаттың датасын, түрін, көлемін және сомасын көрсетумен бөлек құжаттарға енгізіледі.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ілгерімелі қаржылық есеп63 бет
Бухгалтерлік есеп - қаржылық бақылаудың ақпарат көзі17 бет
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп жүйесін реттеудегі аудиттің маңызы мен қажеттілігі51 бет
Есеп циклі және қаржылық есепті дайындау12 бет
Кәсіпорында қаржылық есеп жүргізу92 бет
Кәсіпорынның шаруашылық – қаржылық қызметі. Бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы. Есеп саясаты70 бет
Қаржылық есеп беру40 бет
Қаржылық есеп беру - корпорация жағдайының қаржылық негізі27 бет
Қаржылық есеп беру және оның талдауы36 бет
Қаржылық есеп беру негіздері23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь