Бүкіл тірі организмнің негізі - көміртек

Мазмұны.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...1

1 бөлім
Бүкіл тірі организмнің негізі . көміртек ... ... ... ... ... ... ... ..2
Әлемдегі әсемдік бұйым ретінде танымал, табиғаттағы ең қатты зат. алмас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 графиттің түрлері мен өнеркәсіпте қолдануы ... ... ... ... ... ... 11
1.4 графиттің алынуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.5 графит пен алмастың ұқсастығы мен айырмашылығы ... ... 13
1.6 көміртектің химиялық. физикалық қасиеті ... ... ... ... ... ... ... .14
1.7 табиғи қосылыстарда көміртектің ерекшелігі ... ... ... ... ... ... .15
қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24

1,8 пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Кіріспе

көміртек өте көп тараған элементтер қатарына жатпайды,
дегенімен оның маңызы ерекше, себебі: көміртектің қосылыстары бүкіл тірі органимніің негізі болып табылады.
сонымен қатар, көміртек ыдырауының нәтижесінде өнеркә-сіпте кеңінен таралған тас көмір, мұнай және минералдардың
құрамында көптеп кездеседі.
көміртегінің екі аллотропиялық түрі бар: алмас пен графит
алмас-дүние жүзіндегі нарықтық сұранысқа байланысты
зергерлік бұйым ретінде қолдануда, дегенімен өнеркәсіптерде
кеңінен қолданыс тауып келеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1глинка н.л. жалпы химия алматы: мектеп, 1986 ж 650
бірімжанов б.а нұрахметов н.н жалпы
1 химия, алматы:ана тілі,1992
2 бірімжанов б.а жалпы химия алматы: қаз мұу 2001
3 қазақ энциклопедиясы 4-5-6-11 томдар.
        
        Мазмұны.
Кіріспе.................................................................
..............................................1
1. бөлім
Бүкіл тірі организмнің негізі - ... ... ... ... танымал, табиғаттағы ең қатты ... ... ... мен өнеркәсіпте
қолдануы........................ 11
1.4 ... ... пен ... ... ... ... ... физикалық
қасиеті.............................14
1.7 ... ... ... ... өте көп ... ... қатарына жатпайды,
дегенімен оның маңызы ерекше, себебі: ... ... тірі ... ... болып табылады.
сонымен қатар, көміртек ыдырауының ... ... ... таралған тас көмір, мұнай және ... ... ... екі аллотропиялық түрі бар: алмас пен
графит
алмас-дүние жүзіндегі ... ... ... бұйым ретінде қолдануда, дегенімен өнеркәсіптерде
кеңінен қолданыс тауып келеді.
1бөлім
1,1
көміртек ... ... с , ... ... ... ... элемент, реттік нөмірі 6, атом массасы
12,01115
көміртек өте көп тараған элементтер ... ... оның ... ... ... оның ... бүкіл
тірі организмнің негізі болып табылады.
көміртек жаратылыста дербес күйде, әрі ... ... әр ... ... ... ... ... ыдырауының нәтижесінде ... ... ... және т.б ... ... ... ... заттар да, көпшілік минералдардың ... ... ... жер ... әр ... тау-тау болып, жиналып кездесетін
кальцит-caco3 (әктас,мрамор,бор түрлерінде)және ма ... mgcо3 ... ... , mgco3 көміртек ... ... ... ... айнала қоршаған атмосферада және табиғи сулардың ... ... ... ... ... ... екі ... және c(1.108%) ... ... ... ... изо топтары бар.с14 түзіледі мұнан басқа массасы ... ... ... ... екі ... түрі бар: ... және
графит, сондай-ақ амофты көміртек ... ... ... ... ... ... оңай түседі.
қыздырғанда оттекпен ... ... қос ... со2,
оттек жеткіліксіз болса, көміртек тотығын
со ... қос ... қос ... ... ... ... газ,
со2-көміртектің оттекпен қосылысы. көміртек тотығымен ... ... ... дәмі және иісі бар, ауыр газ. ... ... 0с және 1атом) қалыпты температурада 58,46 атом ... оның ... 0,771 кг/ л. газ ... суда және ... ... ... сұйық көміртек қос тотығы қатты ... ... ... ... ... мұз дейді. сумен әрекеттескенде көмірқышқыл түзіледі к.қ.т.
қызуға төзімді. тек 2000с –тан астам температурада ғана көміртек ... түзе ... ... ... ... ... негіздермен
көмірқышқылының ангидриді ретінде әрекеттесіп,карбонанттар түзеді. к.қ.т.
фотосинтез процесінде маңызы зор, ол ... зат ... ... басты өнімдердің түрі. лаборатория
к.қ.т-н кибб аппаратында мәрмәрді тұз ... ... ... оны ... не ... ... арқылы алады. сасо3 сао+со2-
42520 кал
бұдан шыққан к.қ.т-н арнайы әдістерімен ... ... ... ... т.б) ... құрғақ тұз, тағамдарды консервілеу
үшін, өрт сөндіруде, химия өнеркәсібінде сода өндіруде қолданады.
көміртек галогендерімен cf4,ccl4,cbr4 cj4 қосылыстарын ... ... ... ссl4 ол ауа, ... концентрациялы
күкірт қышқылы т.б әсеріне төзімді.қалыпты тем-да ... ... ... ... хлорлы
көміртекті
қосып қыздырғанда тиісті көміртегі алынады.
денсаулыққа зиянды, оның ауадағы конц 0,02 ... ... ... ... ... газ, суда ... ериді. cbr және cs4 кристалл заттар.
көміртек тотығы- иіс ... со,- ... ... ... ... улы газ. ... тем.-191,5 с, бауқу тем-205с , суда
нашар(0 с ... 100 ... , суда ... ... ... ... оның 12,5-74%-тік ауамен қоспасы
өздігінен тұтынады. жоғары тем-да ... ... ... ... ... ... ... қос тотығы түзеді
ккал/моль жылу ... де ... ... ... сасl2 газы ... ... ... заттарды алуда ... ... , ... бос ... ... (co cu fe
pb mn ar ni sn) ... ... к.т –да ... ... ... тас ... ... қышқыл газын өткізу арқылы
алынады. со+с= 2со ... ол ... ... қыздырылған
концентрациялы күкірт ... ... ... мен әсер ... ... ... бұдан бөлінген суды ... ... ... ... ... ... ... шикі
затының
бірі мыс. одан ароматты альдегидтер,фщрмамид, ... ... ... ... май , т.б өте ... ... ... к.т-
тыныс алғанда қандағы оттекті ығыстырып , ...... ... ... ... ... қалмауы
үшін өндірістегі және бөлмедегі к.т-ның мөлшері 0,03 ... ... ... ... ... ... ету ... к.т мөлшерін анықтайды. иіс тигенде дәрігер
келгенше адамды таза ... ... ... ... ... ... ... дәрі беру, тәтті шәй ішкізу керек.
көміртектің ... ... ... мыс. ... ... ериді,ол металды сақындатқанда ... ... ... ... көміртек кәдімгі жағдайда инертті зат
бірақ жоғары тем-да химиялық активтеніп, ... ... да, ... ... ... әсіресе
оттекпен жақсы қосылады сондықтан оны
тотықсыздандырғыш ретінде қолданады.
қатты заттардың ... ... газ, бу және ... ... алу қабілетін --адсорбция дейміз.
1785 ж ... ... т.е. ... ... еріген заттарды
адсорбциялайтындығын алғаш ашып, оны этил ... ... ... күші адсорбциялаушы
заттың табиғатына , оның бетіндегі бөлшектердің арала
суына тәуелді. ... ... ... ... ... да ... ... бөлшек қозғалмайтындай болып бекімейді.,үнемі
тербелісте болады. кейбіреулері
үзіліп ... оның ... ... ... ... ... ... демек келісімді мерзім
ішінде адсорбциялағыштық беті қанша
бөлшек үзіліп ... ... ... ... ... ... және температура
ле шателье приципі бойынша әсер етеді.
ле шателье –браун ... ... ... ... ... ... әсердің салдарынан сол жүйеде осы ... ... ... болады деп тұжырымдайтын принцип.
мыс.тепе-теңдік ... ... ... ... ... жылудың жұтылуымен,
ал суыту кезінде жүйеде жылудың ... ... ... мыс. ... ... болады.
қысымның артуы кезінде тепе-теңдіктің ығысуы ... ... ... , ал ... кемуі
көлемнің өсуімен қабаттаса жүреді.
тепе-теңдіктің ... ... ... ... голлардия химигі я. вант. гофф
айтқан 1884 ж ал, оның жалпы ... ... ... а. ле . ... ... 1884 ж ... түрдегі дәлелін неміс ғалымы к. браун 1887 ж
келтірген. ле. ... - ... ... термодинамикалық тепе-
теңдіктің жалпы шартынан ... мах ... ... ... бұл прицип термодинамикалық жүйе
тепе-теңдігінің ығысу бағытын ... ... ... ... мүмкіндік береді.
адсорбциялық процестердің сырын ашуға н.а. щилов
в.г.хлопин еңбектері көп ... ... ... химигі ссср ға-ның
академигі соц. еңбек ері ... ... ... ... және
тех
қайраткері. хлопин платина тобына жататын ... ... ... ... ... ... салуды ұйымдастырып сол заводта алғаш алған және
радиэлементтер ... ... ... ... ... ... және сұйық фазалар арасында микрокрмпоненттің
таралу заңдылығын анықтады.
оны ... заңы деп ... ... заттың бөлшектері ( молекула, атом, ион) белгілі тәртіппен
рналасатындығын білеміз. заттың сыртқы ... ... ... бөлшектерден басқа жағдайда болады. ішкі бөлшектегі (а) ... ... ... қоршап тұр.ол бөлшектің басқа бөлшектерді
өзіне тарту күші көрші сондай күшімен кездесіп бірін-бірі ... ... ... бөлшектің(б) сыртқы бет жағында көрші бөлшектер жоқ
болғандықтан, оның ... ... ... бос тұр. ... ... сыртқы
бетінде бос тұрған тарту күші тұрады, міне сол күш ... ... ... сыртқы бетке жанасқан газ,бу және ... ... оған ... ... ... өрістің күші ад-шы
заттың табиғатына, оның бетіндегі бөлшектеріне тәуелді.
1,2 алмас
алмас( грек adamas -бұзылмас , жеңілмес ... ... с ... ... ... ең ... зат-
алмас кубтың сингонияда кристалданады.
куб, октааэдр, рембододекаэдр,, тетраэдр, ... ... ... ... ... және
нарықтық сұранысқа байланысты алмас кристалдары\ зергерлік алмас
және ... ... ... ... ... ... ... жарықшасыз
қоспасыз )аса берік болуы ... ... ... ... ... бірге капитал сақтаудың сенімді
тәсілі
техникалық алмас –ұнтақ немесе тиісті ... ... ... ... ж және 1995 ж ... ... 100 млн карат алмас
өндірілді. оның ... ... ... зергерлік
алмастық үлесі 15 % жартылай асыл түрі 40% ... ... ... ... 45 %-і ... ... тұтынудың
үнемі 10% -ке өсіп отыруына
байланысты. 20-шы ғасырдың 50-ші ... ... ... ... ... ... 250 млн
карат жолға қойылған. алмастың ірі кендері
оңтүстік ... ... ... саха-якутия орналасқан.
қазақстанда ірі құмдыкөл ... кент ... ... қосуға
дайындалған 1997 ж ондағы техникалық алмастың 1 т ... ... ... . ... ... ерітіндісімен киімдерді, заттарды және
емхана бөлмелерін залалсыздандырады.
халық мед-да тері ауруын мерезді ... дәрі ... ... ... түйіршіктерінің салмағы әдетте
0,1-1,0 караттан аспайды. салмағы 100 ... / 20 г ... ... өте ... ... және ... жеке ат ... оңтүстік африкада 1905 ж табылған дүние жүзіндегі ең
ірі **куллинан** алмасының ... ... ... г/ ... кейін одан әр түрлі пішімді 105 бриллиант алынды.
алмастың меншікті салмағы 3,5-4,0 г/см3 ... морт ... жері ... ... ... ... ... өткізеді.
түссіз, ақ, сары қызыл, жасыл болып келеді. алмас түсінің
әр ... ... ... ... ... қоспалар 15 процент
дейін (si al ca mg co cr fe )т.б ... ... ... ... ... ... ... графит, кварц,
feo) сұйық су, газ, азот т.б күйіндегі ... да ... ... мен ... ... әсеріне
берік, селитра мен соданың қоспасында 500 с гр-та ериді. ауада 850-
1000с-та 15-20 мин-тай ... ... ... ... ... ... ... тектестермен салыстырғандағы алмасты
орасан қаттылығына оны ... ... ... ... ... ... ... себепші. алмас үлкен
тереңдікте, жоғарғы мантия,аумағындағы зор ... ... ... ... болады. ол қопарылыс түтіктерін толтыратын
кемберлит құрамында кездеседі.
басқаша айтқанда ... ... ... ... ... ... ... табылады.
1,3 ... гр: ... ) ... ... ... жиі ... әрі тұрақты гексодондық полиморфтық түрі
гексогональдік сингонияда кристалданады
табиғатта кристалы ... ... жиі ... ... қабыршақ
түйіршік кейде домалақ агрегаттар ... ... ... сұр ... ... май сияқты қолға жұғады.
металдфй жылтыр қат т1, ал қабат ... 5,5 ... ... ... балқу т 3850+50с гр ... ... ... ... ... ... тем-да ғана тотығады
отқа берік, балқыған металға салса еріп, амфотерлік қасиеті ... ... ... ... ... ... ... майысқыш
нейтрон сәулесінен әсер еткенде ... ... ... ... ... ... ал жылу өткізгіштігі күрт
төмендейді.
құрылымы жағынан графит айқын кристалды ... және ... ... бөлінеді.
графиттің негізінен құрамында битумды зат ... ... ... ... түзілген кристалды
тақта тастан ... ... ... ... ... ... ... одан да асады.
кентастағы графит ... ... ... ... ... жасанды жолмен алуға да болады.
элекр пешінде 2200 с ... ... ... тас ... ... ... домна пештерінде балқыған ... ... оны ... ... ... ... жолмен ажыратқанда карбиттік
графит бөлінеді. графиттің химиялық-физикалық ... оны ... ... ... ... ... графиттен отқа төзімді металдар ... және ... ... балқу тигельдері ракета
қозғалғыштарының кейбір ... ... ... ( ... элементтер, сілті
аккумуляторлары ) ... хим ... ... ... таза ... ... ... ядро техникада
нейтрондарды баяулатқыш ретінде ... ... пен бояу ... ... ... ... алатын болды. ол үшін кокстың
ұсақ ... ... және ... ... араластырып,
күшті тоқ жібереді, соның салдарынан кокс қоспасы ... ... ... ... ... графитке айналып болады.
жасанды графиттің табиғи графиттен сапасы ... ... ... атомдарырың әр түрлі орналасуы-
арқылы түсіндіріледі.
алмас пен ... ішкі ... ... ... арқылы анықталады. алмаста ... ... ... басқа 4 атоммен ... ... ... ... бірдей, 0,154
көміртек атомдары алмаста sp3 ... ... ... ... ... ... дұрыс тэтраэдр төбесінде
орналасқан. сонымен ... ... ... ... ... ... мұндағы атомдар арасындағы байланыс
ковалентті, ... ... ... ... ... ондай заттар
әдетте , балқуы қиын, әрі өте ... ... ... ... дұрыс алты бұрыштың
бұрыштарында ... ол ... ... ... жатады. әрбір көрші ... ... 0,134 нм, ... ... көрші атомдардың арасы 0,145 нм , жазықтар ... ... ... ... ... көміртек атомдары графитте sp2 гибриттік
күйде болады.
алмас пен ... ... ... ... ... ... түрі бар
карбин шымқай қара ... зат. ... ... ... ... ... полимер. карбин шала
өткізгіш, көміртектің бұл ... ... ... ... ... ... ... құрамында
көміртек көп
заттардың бірі -түрлі ... ... ... және газ ... ... ... қазба көмірлер, шымтезек, ағаш және жанғыш
слонецтер.
сұйық отын—мұнай және олардың ... ... ... генератор, су , кокс ... ... ... ... ол ... қай ... болмасын,
ауыл шаруашылығында, үй шаруашылығында шешуші орын алады. отын
құрамында ... ... пен ... көп ... сол ... ... қабілеті жоғары болады
қатты отынға жататын --- шемтезек
шымтезек ... ... ... ... ... ... ... талшықты жердің өсімдігінен/ мүк / түзеді.
шымтезекте ... ... ... кемістігі –күл көп қалады. шымтезек те
жергілікті отын. шымтезекпен ... ... ірі ... ... ... ... айдаса, бірнеше химиялық ... ... ... ... ... ... ... газы болғандықтан , оны ... ... ... қолданылады.
ағаш отында 50 проценгттей ... ... ... ... өнеркәсіпте қолдануы азайып кетті.
жанғыш ... ... ... ... органикалық затпен ... ... ... ... жылуды көп беретін
жақсы отын бірақ оны отын етіп ... ... ... , ... ... және ... ... , әсіресе газ түріндегі
өнімдер алған әлде ... ... ... ... отындар ішіндегі ең бір қолай-
лысы .өндірістердің көпшілігінде отынның жылу ... оның ... ... ... оның ... алатын ең жоғарғы температурасы қажет.ол
температураныжанудыңпиромитриялық ... ... ... ... ... онша ... отын мұнайды---форсунка деп аталатынаспаппен
оттықтың ... ... оның ұсақ ... ... өте ... ... гөріжоғарылақ тем-ға береді.
газ түріндегі отын ауамен өте жақсы ... оның ... ... ... ... оның үстіне
жанғыш газды да, ауаны да ... ... ... ... ... ... ... 1800гр-қа дейін қызу бере алады. мұндай
қызуды басқа еш отын бере ... газ жер ... ... ... ... ... ... және басқа қанық көмір
сутектерден тұрады. табиғи ... өте ... ... ... ... ... , ол органикалық
синтезге, әсіресе, ... ... өте ... жатқан полимер.
қатты отын
қазба көмірлер—отынның көп тараған түрі
бұл ерте замандағы ағаштардың ... ... ... ... мұндай айырылу кезінде
оттек пен сутек бөлініп шығады, демек ... ... ... ... ерте ... ... көміртек ішінде
көбірек болады. қазба көмірлерді тікелей жазуға да, әрі ... ... ... отын, газ түріндегі отын да пайдалануға
болады. дүние жүзінде ... ... ... қоры 8000 ... қазба көмірдің қоры жағынан совет ... жер ... ... ... ... басқа екібастұз сияқты жердің көмірі
өте көп екендігі ... олда іске ... ... ... 3 түрі ... ... көмірлердің ескісі, тығыз, жылтыр болады.
құрамында 96%-тей көміртек ... ... ... ... ең көбі, тығыз , қара түсті,
құрамында 85-91%көміртек болады.
қоңыр көмір- көмірлердің ... күлі көп/ 7-38%/ ... ... ... ... ... ... соңғы кезде қоңыр көмірді катализатор
қатынасында сутекпен ... ... ... ... / бензинге, керосинге айналдырады.
көмірдің соның ішінде ағаш көмірінің, адсорбциялағыш қабілетіне өте
күшті, өйткені ол кеуек, екінші ... оның ... ... қираған алты
бұрышы сипатты болғандықтан ... ... ... бос ... ... ... активтеу дейтініміз оның ... ... ... оан су буын не көміртек диоксидін үрлейді активтелген
көмірді көп жерлерде қолданады. мыс: ауа араласқан ерітіштің буын ... ... ... бензин буын бойына бірі және 1941 ... ... ... ... ... ... ... катализатор ретінде қолданылады.
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1915 жылы ... ... улы ... ... ... үшін ... ... ұсынысы бойынша активтелген ... ... ... ... көмір газ тазалағыштер противогаз қолданады Николай Дмитривич
зеленский- совет химик – ... ссср ... ... ... ... салушылардың бірі. соц еңбегері 1884 ... ... ... ... ... және ... ... москва университетінің профессоры 1911 жылы патша
үкіметінің халық ... ... ... ... болып
питербургке қызметін ауыстырады. ... және ... ... олардың қасиеттерін анықтаған. катализдік
гидрогендеу және дегидрогенелиз процестерін, ... ... және ... хлорлы аллюминимен әрекеттесу ... ... зор ... ... ... ... ... қажетті көмірсутектерді мұнайдан алудың ... ... улы ... қорғау үшін активтелген көмір қолданылды бүкіл
одақтық ... ... ... ... ... рет ... орденімен парапатталған.
Көміртектің химиялық қасиеті.
Кәдімгі температурада көміртек инертті, тек күшті тотықтырғыштармен
ғана ... ... ... ... ... ... бейметалдарменде реакцияланады ... ... ... деп ... ... сутек, оттек,
күкірт, кремний ,бор т.б қосылыс түзеді.
Көміртектің ... ... ... ... ... танысып өтеміз карбиттер көміртектің
металдармен және ... гөрі ... ... кем ... ... карбиттер деп ... ... ... ... ... өзін не ... ... қыздырғанда
карбит түзіледі. карбиттер қатты кристалдық заттар ерімейді ұшпайды
балқуы да қиын ... ... ... жоғары температурада
реакцияласа бастайды металлургияда тотықсандырғыш ролін атқарады.
Карбит үш ... ... тұз ... карбидтер- бұл периодтық кестенің 1-3 топтарындағы
электр оң ... ... ... ... ... болады өздері тұссыз, мөлдір ... өз ... ... ... ... ... ... болады су және
сұйық қышқылдардың әсерінен көмірсутек бөлініп ... ... ... – бұл ... кестенің 4,5,6 қосымша
топтарындағы ... ... ... түзілген металдардың
кристалдық торларында металл ... ... бос ... ... құрамы кішкене болғандықтан сіңіп кетіп
түзіледі
қасиетері ... да ... - ... өте ... балқуы қиын,
су және қышқыл ... ... ... ... - 7,8 ... топтағы металдардың және cr
мен мо ... ... сіңу ... ерекше қасиет жоқ
бұлар судың әрекетінен ... ... ... ... ... ... сас2 оны электр пеште жоғары температурада мына ... ... ... түссіз, иіссіз ауадан жеңіл улы газ ... -267 ... суда аз ... әрі ... ... иіс газы деп те ... өйткені иіс тиіп бас
ауырып улану бәрі пештегі отын шала ... ... ... ... ... шығыһатын көміртек оксиді әсерінен болады. бірақ,
ол ... ... ... ... ... ... ... оксиді 0,05 бар ауамен 1 сағат 0,03 ... 15 мин дем ... адам ... өлуі ... оның ... ол қанның гемоглабинімен қосылып ... ... ... таси ... ... ... таза ... әсерінен ол қосылыс
айырылып гемоглабин атқара ... ... иіс ... ... ... ... газы, не ауа газы қызған көмірдің ара—арасымен ауа
үрленгеннен ... бұл ... алу үшін ... пеші болады су
газы генератор ... ... ... ара- ... су ... түзіледі.
Мұнда әрі көмір оксиді әрі ... ... оның ... ... су газы ... ... ... алу үшінде
қолданылады.
Су газы ... ... ... ... ... тез суып ... олай болмас үшін генераторға 1 есе ... есе су буын ... 1 есе ауа ... 1 есе су ... сонда жер
жүзінде бірінші болып жер астынан газ ... ... ... 1934 жылы ... газ ... ... ... көмір қазу жұмыстарына жұмыс өнімділігі
жоғары машина ... бір ... ... етіп пайдаланып
әрі оларды бір орталықтан автоматты ... ... ... ... ... тәсіл бойынша лавада жер астында көмір ... ... және ... тар алымды комбайн, ... ... ... ... ... лава ... тіреу бір
уақытта орындалады.
бұрын бір лавада 300-400 т көмір ... ... ... ... ... т, ... шахталарда лавалардың ... ... ... өнеркәсібі-ауыр индустрияның аса маңызды салаларының бірі.
қазіргі кезде ... ... ... ... 1-ші орын алады:еліміздегі ең үлкен көмірлі
аймақтар:донбас, кузбасс, қарағанды, печора, канск ... ... ... ... ... обаған, тунгус, иркутск, лена, таймир.б
бассейндері ссср-де ... ... қоры 6лрд т оның 520 ... ... ... өндіруге тиімді өнеркәсіптік қор ... ... ... ... ... 3 есе ... ... пәкістаннан 50 есе көп ... ... ең ... ... 1833 жылы ... көмір өндірісінің өркендеуіне екібастұз ... ... оның ... қоры 10 млрд т жер ... таяу
жатқандықтан ең тиімдісі ашық әдіспен қазылып ... ... ... 2000 ... ... жетеді мұнда 1954 жылы бастап 3
үлкен разрес ... ... бірі ... разрезі оның жылдық
өнімділгі 45 млн т ... егер осы ... ең ірі ... ... 12 – 13 мың т ... берсе боготирь тәулігіне 120 130 мың т
ашық әдіспен алады жұмыс ... ... ... үлесіне
өндірілетін көмірдің ашық ... ... ... ... өндіруді
млн тоннаға жетті екібастұзда млн ... ... н.л. ... ... ... ... 1986 ж ... б.а нұрахметов н.н жалпы
2. химия, алматы:ана тілі,1992
3. бірімжанов б.а ... ... ... қаз мұу ... қазақ энциклопедиясы 4-5-6-11 томдар.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Органикалық заттар медицинада10 бет
Органикалық қосылыстар жөнінде түсінік6 бет
Фотосинтез туралы жалпы ұғым және оның маңызы5 бет
Қоректік заттар және денсаулық9 бет
Биомасса, фотосинтез, энергия ағыны14 бет
Зат алмасу5 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары. Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы. табиғи ресурстардың классификациясы. Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы. Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері11 бет
"Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлоралары. Олардың маңыздылығы. Дисбактериоз."5 бет
XVIII ғасыр ортасындағы тірі табиғат туралы метафизикалық ұғымдар13 бет
Аморфты алмазтектес көміртекті қабықшаның электронды қасиетінің модификациясы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь