Арктикалық және субарктикалық белдеулердің табиғат зоналары

М а з м ұ н ы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.Арктикалық және субарктикалық белдеулердің табиғат зоналары ... ... ... 6
2. Қоңыржай белдеулердің табиғат зоналары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
3. Жерорта теңіздік белдеулердің табиғат зоналары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
Кіріспе

Жер жүзі халқының жартысынан астамы тұратын жердегі ең зор құрлық массиві – Евразия материгі экватор мен 77 0 с.с аралығында орналасқан, оны төрт мұхит – Солтүстік Мұзды Атлант, Тынық, және Үнді мұхиттары шайып жатады.
Евразияның ауданы -53,4 мли. км 2 . Материктің зор көлемді болуы оның табиғат жағдайларының өте күрделілігін және әр түрлілігін анықтайды. Евразия жерінде дүниенің екі бөлігі – Европа мен Азия жатыр
Европамен Азияның дүниенің әр бөліктері түрлі екендігі туралы түсінік өте көне заманнан, тіпті бүкіл материктің тұтас пішіні мен ақиқат мөлшері туралы географиялық түсінік қалыптасудан да едәуір ерте пайда болды. Сондықтан, Жвропа мен Азияның дүниенің әр түрлі бөліктері ғана емес, сондай-ақ әр түрлі материктер екен деген ұғым ұзақ уақыт орын алды.
Европа мен Азияны тек қана бір материк ретінде қарастыруға болады. Оны дүние бөліктеріне бөлу физикалық – географиялық емес, тарихи негізге сүйенген және бұл адам баласының дүниенің бөліктері туралы түсінігі жалпы дүние туралы түсінікпен анағұрлым ерте пшадйда болуымен де байланысты. Жердің аса зор материгінің Евразия аталуы да оның екі бөлігі Европа мен Азияның аттарынан шығатындығымен түсіндірледі. Европаның топығағы қалыптасуы жағынан төрт белдеуге - артикалық (полярлық), ворсальдық, суббореальдық, суптропиктік белдеулерге бөлінеді.
Сонымен қатар Европа 4 ірі аймаққа бөлінеді. Шығыс Европа (1,2 млн км2), С олтүстік Еуропа (1,3 млн км2) Оңтүстік Еуропа (101 млн км2)
Табиғат жағдайларына келетін болсақ. Ландшафтылардың әр түрлілігі, су және агроклиматтық қалалар, қоңыржай белдеу мен Жерортатеңіздік климат, рекреациялық ресурстар экономикалық дамытуына өте қолалйлы.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Власова Т.В. Материктердің физикалық географиясы А 1984 ж.
2. Ерамов Р.А. Физическая география Зарубежной Европы. М. 1973 г.
3. Серия – «Страны и народы» Зарубежная Европа и Азия М. 1979-1982
4. Атлас мира: Западная Европа. М. 1973. 54 с.
5. Биро П., Дреш Ж. Средиземноморье. М. 1960
6. Грацианский А. Н. Природа Средиземноморья. М. 1971.
        
        М а з м ұ н ы
Кіріспе.....................................................................
.............................................5
1.Арктикалық және субарктикалық белдеулердің табиғат зоналары............6
2. ... ... ... ... ... ... ... жүзі ... жартысынан астамы тұратын жердегі ең зор құрлық
массиві – Евразия материгі ... мен 77 0 с.с ... ... ... ...... ... Атлант, Тынық, және Үнді мұхиттары ... ... -53,4 мли. км 2 . ... зор ... ... табиғат жағдайларының өте күрделілігін және әр түрлілігін анықтайды.
Евразия жерінде ... екі ...... мен Азия ... ... ... әр ... түрлі екендігі туралы
түсінік өте көне заманнан, ... ... ... ... пішіні мен ақиқат
мөлшері туралы географиялық түсінік қалыптасудан да ... ерте ... ... ... мен Азияның дүниенің әр түрлі бөліктері ғана емес,
сондай-ақ әр түрлі материктер екен деген ұғым ұзақ уақыт орын ... мен ... тек қана бір ... ... қарастыруға болады.
Оны дүние бөліктеріне бөлу физикалық – географиялық ... ... ... және бұл адам ... дүниенің бөліктері туралы түсінігі жалпы
дүние туралы түсінікпен анағұрлым ерте ... ... де ... аса зор ... ... аталуы да оның екі бөлігі ... ... ... ... түсіндірледі. Европаның топығағы
қалыптасуы жағынан төрт ... - ... ... ворсальдық,
суббореальдық, суптропиктік белдеулерге бөлінеді.
Сонымен қатар Европа 4 ірі аймаққа ... ... ... (1,2 ... С ... ... (1,3 млн км2) ... Еуропа (101 млн км2)
Табиғат жағдайларына келетін болсақ. Ландшафтылардың әр түрлілігі, ... ... ... қоңыржай белдеу мен Жерортатеңіздік климат,
рекреациялық ресурстар экономикалық дамытуына өте қолалйлы.
Арктикалық және субарктикалық белдеулердің ... ... ... - ... ... жерінде, Жаңа
Жердің солт. бөлігінде.
Арктикалық белдеудің киыр солтүстігіндегі аралдарды арктикалық шөл
зонасы алып жатыр. Жазы өте суық және ... ... ... ... ... Қарлы борандар мен тұмандар жиі болып ... ... ... мұз ... ... ... бос жерлерде мүк, қына,
балдырлар өседі, топырақ қалыптасып жетілмеген. ... ақаю ... ... ... ... құс ... айналады. Соңғы кезде ақ
аю саны азаюда. Субарктикалық белдеуді ... мен ... ... ... жатыр. Тундра дегеніміз - толық ... ... ... ... және ... өсімдіктерден тұратын климаты қатал белдеу. Мұнда
күшті желдер мен қарлы борандар жиі соғады. Сондықтан ... ... ... ... ... бұғы мүгі ... көп ... ол солтүстік
бұғыларының негізгі азығы болып табылады. Оңтүстікке қарай ... ... ... ... ... ... тундра зонасы орманды тундраға
ауысады. Бұл зона мүктер мен бұталарға біршама бай болған-дықтан, ... ... жаз ... ... ... ... аю, қоян ... орман
жануарлары мен саңырау құрды да кездестіруге ... ... мұз ... бері ... ... ... ... Тундра мен орманды тундра
зоналарында көп жылдық тоң таралған, жазда оның ... ... ғана ... аз, температура төмен болғандықтан, батпақтар көп. Аталған
зоналардың табиғаты климатының қаталдығына байланысты ... ... аз ... XX ... 70 жылдарынан бастап мұнай, газ кен
орындарының қарқынды игерілуіне байланысты адамның ... ... ... ... ... қайталанбас табиғат ерекшеліктері бар тундраны
қорғау бүгінгі күннің өзекті мәселесі болып отыр.
Арктикалық белдеудің қиыр ... ара ... ... ... алып ... Жазы суық және ... Қыста температура -40°С-та төмен
болады. Қарлы борандар мен тұмандар ... ... ... түгелдей
дерлік мұз жатыр. Мұздан бос жерлерде мүк, ... ... ... ... ... аю мен ақ түлкі кездеседі, жағалаулары
жазда базарына айналады. Сонғы ... ақ аю саны ... ... ... мен ... зоналары алып жатыр. Тундра ... ... ... ... мүкті, қынаны және бұталы өсімдіктерден
тұратын, климаты белдеу. ... ... ... мен ... ... соғады.
Сондықтан бұталы өсімдіктер жерге төселіп өседі. ... бұғы ... көп ... солтүстік бұғыларының негізгі азығы ... ... ... ... сайын жел бәсеңдей жылылықтың артуына байланысты
тундра зона ... ... ... зона мүктер мен бұталарға біршама болғандықтан, солтүстік бұғымен
қатар жаз ... ... ... ... аю, қоян ... орман жануарлары мен
саңырау құрды да кездестіруге болады. Исландияда мұз басу ... ... ... ... ... Тундра мен орманды тундра зоналарында көп
жылдық тоң таралған, жазда оның беткі ... ғана ... ... аз,
температура төмен болғандықтан, батпақтар көп.
Полярлық Шпизберген аргипелагының мұздан бос кеңістіктерінде ... і ... ... және тасжарған, полдяр, көкнәрі, кейбір дәнді
өсім діктер сияқты жер бетін ... ... ... аласа шөптерден
тұратын арктикалық тундра етек жайған.
Шетелдік Европада типтік жазық ... жылы ағыс ... ... ... ... кеңінен етек алмаған.
Шығыс Европа тундра басым болатын ... ... ... ... ... ормандар етек жайған. Тундралар ойпатты ... ... ... мен ... ... ... зайналады,
сөйтіп олар таулы тундралар белдеузін құрайды. ... ... ені тар ... ... үшін тундра өсімдік тері арасында пайда
болатын шоқ-шоқ, қисық ... мен ... ... тән. ... орманды жазақ тундралар Исландия Скандинавияға әсіресе Финляндияға
тән.
Қоңыржай белдеудің табиғат зоналары
Қоңыржай белдеудегі ең ірі ... ... ... ... мен орманды
тундраға қарағанда жаз біршама жылы және ұзақ. Соның нәтижесінде ағаш текті
өсімдіктердің өсуіне жағдай бар. ... тек қана ... ... ... Тайганың топырағы күлгін (күлтүстес), көбінесе батпақты болып
келеді. ... ... ... ... ... ... түбегі мен Финляндияда, Ресейдің еуропалық бөлігінде қарағай
мен шырша өседі. Ал Ресей ... ... ... ... ... бөлігі
Сібірде суыққа төзімді майқарағай, сібір қарағайы (самырсын) және қыста
қылқандарын түсіретін ағаш ... ... ... ... ... ... ... тайга зонасы еуропалық бөлікпен салыстырғанда
оңтүстікке ... ... және ... ... ... алып ... ... қоңыржай континенттік аймақтарында жалпақ
жапырақты ормандардың оңтүстігінде орманды ... ал одан әрі ... дала ... ... ... оңтүстігі, Қырымның солтүстігі,
Төменгі Волга маңы құрғақ ... ... ... ... қиыр ... және ... келеді. Қара және қызыл қоңыр топырақты жер-лерді
егіншілікке ... ... қант ... ... т. б.
дақылдарды егу үшін) ... үшін ... ... ... дала және
дала өсімдіктері көп сиреген. ... ... және ... таулардың төменгі ... ... қуаң ... ... ... ... ормандар мен бұталар өседі. Мұндағы
ормандарда көбірек кездесетіні — тас, кермес және тоз ... ... ... қарағайы мен итальяи қарағайы. Жерорта теңізі маңындағы таулы
өңірлерде ... ... ... мен бұталар белдеуінен і жоғарыда
(солтүстігінде 300—400 м-, ден, ... ... ... ... ... жалпақ жапырақты ... ... ... ... жапырақты (шырша, мап ... ... ... ... ал ... биік тауларда одан жоғарыда субальпілік және альпілік
өсімдік белдеуі ... ... ең ірі ... ... тайгада тундра мен орманды
тундраға қарағанда жаз біршама жылы және ... ... ... ... ... жағдай бар. Тайгада тек қана қылқан жапырақты ағаштар
өееді. Тайганың ... ... (күл ... ... ... болып
келеді. Климаттың батыстан шығысқа қарай қаталдануына байланысты
Скандинавия ... мен ... ... ... бөлігінде қарағай ен
шырша еседі. Ал Ресей жерінің Оралдан шығысқа ірай жатқан ... ... ... ... ... ... (самырсын) және қыста қылқандарын
түсіретін ағаш балқарағай таралған. Сібір ерінде климаттың ... ... ... ... ... бөлікпен салыстырғанда оңтүстікке қарай
ығысқан және ... ... ... алып жатыр.
Тайга мен биік таудағы ... ... ақсы ... ... де ... ... бай. ... зубр, булан, марал,
жыртқыштардан қоңыр аю, қабан тіршілік етеді. Шығыста қорғауға алынған ... ... ... ... ... ... терісі бағалы,
кәсіптік маңызы бар аңдар мен құстар өте көп.
Аралас және ... ... ... зоналарда материктің батысында
Орал тауына дейін тұтас белдеу жасап, Қиыр шығыстағы жағалық белікте тайта
жалғасады. Аралас ... ... мен ... ... ормандар аралығында
орналасқандықтан құрамыңда қылқанды, жалпақ және ұсақ жапырақты ағаштар
аралас өседі, шөптесін есімдіктерге ... ... ... ... ... Тынық мұхит жағалауындағы аралас орманда муссонды климат әсерінен
емен, жөке, амур, арқыт ағашы, жабайы ... мен ... ал ... корей самырсыны мен балқарағайы, шырша және Сібір майқарағайы
өседі. ... ... ... ... көп ... қтысы мен
шығысында ғана орналасқан. Құнарлы топырақта өсетін бұл орманның ағаштары
жылу сүйеді, ылғалды көп ... ... ... ал көп ... ... ... жазғы және қысқы температураның айырмашылығы артқан ... ... ... және т.б. ... ... орманға ауысады. Ормандар халық
тығыз қоныстанғаң аудандарда өсетіндіктен және ... ағаш ... ... ... Ағаш ... әр ... ... қажетеріне пайдаланылады. Әсіресе,
шамшат пен еменнен жасалған жиһаздар айрықша бағаланады.
Кесілген ормандардың ... ... пен ... ... ... елді мекендер салынған. Аралас және жалпақжапырақты ормандар зонасының
бағалы ... мен ... бара ... жануарлар дүниесін қорғау
мақсатында көптеген қорықтар ұйымдастырылған. Польша мен Белорусь ... ... ... нуы қорығында зубр қорғауға алынған. Байқал көлі
мен айналасындағы ... ... ... қорғау мақсатында ... ... ... ... ... тірі ... ... Байқал итбалығы (нерпа) және т.б. ... ... ... дала және дала ... ... ... мен ... Сібір
жазықтарының оңтүстігінде тұтас жолақ түрінде Алтайға ... ... ... қайта жалғасады. Ылғал молырақ түсетін Шығыс Еуропаның орманды дала
зонасында жалпақ жапырақты ағаштар (емен, үйеңкі) мен ... ... ... ... ... қысы ... ... Батыс Сібірдің орманды
даласына ұсақ жапырақты ағаштар (қайың, ... және ... ... ... ... боз, ... тән. Бұл ... ете құнарлы
қара топырақ таралған. Сондықтан зоналар ... ... ... Жылу ... ... ... болғандықтан дәнді дақылдар (бидай, қарабидай,
қарақұмық, арпа, сұлы) және қант ... мен ... ... ... ... ... жиі ... тұратындықтан, егістіктер
қосымша суаруды қажет етеді.
Орманды ... ... мен ... ... қатар кездеседі. Негізгі
жануарлары: қасқыр, қарсақ, түлкі және кемірушілерден: саршұнақ, дала
күзені, дала ... ... ... ... ... дала зонасы
ежелден қарқынды игерілгендіктен, мұнда бұрын кең ... ірі ... мен ... саны ... ... күрт кеміп кеткен. Сон-дықтан дала
зонасының табиғи өсімдік жамылғысы мен кейбір жануарлары қорықтарда ғана
сақталған.
Шөлейт және шөл ... ... маңы ... ... ... Орта ... тұтас жолақ түрінде қамтып, Монғолия мен Қытайдың тауаралық
ойыстарында ... Жазы ... ... құрғақ, ал қысы суық, кейде қарлы
боранды ... ... ... континентті климаты топырақ, өсімдік
жамылысының дамуы мен ... ... ... ... ауа райы ... қарлы борандар жиі
соғып, ауа температурасы -40°С-қа дейін ... ... ауа райы ... ... көктайғоқ, яғни жер бетін басқан жұқа мұз ... ... ... ... ауа ... жиі байқалуы жұтқа әкеп ... ... ... ... тән, тұзы ... ... ... сортаңдар
да кездеседі. Шөлейттерде кең таралған жусандармен қатар селеу, бетеге,
бұйырғын және т.б. ... ... ... континенттілігі артады, жаздағы ыстықтар +50°С-қа
дейін жетеді, жылдық буланушылық мөлшері түсетін жауын-шашыннан 10-12 ... ... сүр ... ... тән. ... құмды шөлдер тіршілікке
неғұрлым бай болып келеді. ... ... ... ... ... ... ... айналған, құрғақшылыққа төзімді өсімдіктер (ксерофиттер)
кеңтаралған. Сондай өсімдіктердің бірі сексеуіл аса ұзын ... ... ... ... әрі ... ... ... құмдарда сирек
жаңбырлардан жиналған ылғал көктемде шөлдің ... ... ... ... ерте ... тұқымын шашып үлгеретін өсімдіктерге
(эфсмерлср) өздеріне ... ... ... ... ... ... ... басым болатын сазды шөлдер мен Гобиге тән тасты шөлдер
де (хамадалар) кездеседі. Шөл ... жер асты суы ... ... мен өзен ... ... ... қалыптасады. Шұраттара
ағаштар мен әр түрлі бұталар, шалғынды өсімдік жамылғылары мен ... ... ... өте аз ... жылжымалы сусыма құмдар мен тасты шөлдерде
тіршілік жоқтың қасы. Шөлейттер мен шөлдерде су мең азық ... ... ... ірі ... ... ... түріне, қулан, ақбөкен, қарақұйрық,
кемірушілер мен ... ... ... ... Бұл зоналарда сары
шаяндар, бүйі, қарақұрт сияқты улы жәндіктер де кең ... ... ... ... зоналары
Жерорта теңіздік аудан мен Янцзы бассейнің қысқы жағдайларындағы
айырмашылықтар бар екенъдігі ... ... ... ... ... әсер ... байланысты қысы өте жылы, ең суық айдың орташа
температурасы +100 –тан 120 с-ге ... ... ... ... ... ... екі ... жуық төмен, тіпті одан да едәуір төмендеуі
мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... ... ... шекарасы да Жерорта теңізі алқабыжмент ... Ол ... ... ... деуге болады. Бұл зона Жерорта теңізінің
биік тауларымен қоршаған жағалауын алып жатыр. Мұнда жазыстық, құрғақ, ал
қыс ... ... ... ... ... тер жыл бойы өсуін
жалғастырып, ... ... ... алады. Ылғалдығы, жылы қыста шөптесін
өсімдіктер қаулап өседі. Зонада ... ... ... құн ды
топырағы таралған. Ормандарда кесу нәтижесінде өсімдіктер ... ... ... де тас едмен, тығын емені, қолшатыр тәрізді Жерорта
теңіздік ... ... лавр ... мен лавр ... ... ... ... ағаштары өседі. Географиялық беддеулер климаттық
белдеулерге сәйкес келеді және ... ... ... Әр ... климат жағдайларының тұтастығымен ерекшеленеді. Солтүстік ... ... ... ... 4 ... ... белдеуге
бөлінеді. Олар: экваторлық, тропиктік, коңыржай және полярлық белдеулер.
Негізгі географиялық ... ... ... ... ... Өтпелі белдеулерге суб (латынша - «кіші, таяу») деген сөз ... ... ... және ... ... тропиктік және қоңыржай ... ... ... ... және ... белдеулердің
аралығын бөледі. Әр географиялық ... ... ... жиынтығынан
тұрады. Зоналар ондағы басым өсімдік жамылысының атымен аталады.
Қорытынды.
Географиялық ... ... ... ... келеді және
солардың атымен аталады. Әр географиялық белдеу климат ... ... ... және ... ... ... ... географиялық белдеуге бөлінеді. Олар: экваторлық, тропиктік,
қоңыржай және полярлық белдеулер.
Негізгі географиялық ... ... ... ... алып
жатады.
Субэкваторлық белдеулердің, субтропиктік тропиктігін және қоңыржай
белдеулердің, субполярлық қоңыржай және полярлық ... ... ... Әр ... ... геоградфиялық зоналар жиынтығынан
тұрады. ... ... ... ... ... атымен аталады.
Сол сияқты Европаның щгеографиялық белдеулері мен Зоналары ... ... ие ... ... ... Т.В. ... физикалық географиясы А 1984 ж.
2. Ерамов Р.А. Физическая география Зарубежной Европы. М. 1973 г.
3. Серия – «Страны и народы» ... ... и Азия М. ... ... ... ... Европа. М. 1973. 54 с.
5. Биро П., Дреш Ж. ... М. ... ... А. Н. ... ... М. 1971.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еуропа6 бет
Мәңгі үсу аудандарын игерудегі зардаптар8 бет
Орман және орман-парк шаруашылығындағы жаңа техника мен технологияның ролі3 бет
Солтүстік Америка материгіне физикалық-географиялық сипаттама28 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
Қазақстанның климатына сипаттама22 бет
Азияның географиялық табиғат зоналары16 бет
Асқын өткізгіштік. Бравэ торлары. Бриллюэн зоналары. Кристалдың трансляциялық симметриясы. Элементар ұяшық. Негізгі векторлар8 бет
Топырақтың табиғатта таралу заңдылықтары. Тәуелсіз мемлекеттер достастығы елдерінің негізгі топырақ зоналары12 бет
ШҚО егіншілік зоналарына сипаттама4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь