Бағдарламамен қамтамасыздандыру

Жоспар

Теориялық бөлім
I.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
II. Негізгі бөлім: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
2.1 Утилиттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
2.1.2 Архиватор ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
2.1.3 Totol Commander ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
2.2 Қолданбалы бағдарламалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
2.2.1 Microsoft Word бағдарламасның мүмкіншіліктері ... ..8
2.2.2 Microsoft Excel бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.3 Арнайы бағдарламалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
2.3.1 Corel Draw векторлық графикалық редакторы ... ... ... 24
2.3.2 Photoshop графикалық бағдарламасы ... ... ... ... ... ..25
2.4 Мәліметтер қорымен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
Тәжірибелік бөлім
Оқу орындары мәліметтер қоры ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36 IV. Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министірлігі
Ш.Есенов атындағы Каспий мемлекеттік технологиялар және инжиниринг
университетінің колледжі
“Бағдарламамен қамтамасыздандыруды өңдеу технологиясы” оқу-тәжірибесі
бойынша
Есеп
Орындаған: ВТ- 10-01 ... ... А. ... оқытушы Қалиева С.А.
Ақтау-2012
Жоспар
Теориялық бөлім
I.Кіріспе …………………………………………………………............................3
II. Негізгі бөлім:………………………………………………….....…...…...........5
2.1 Утилиттер………………………………………………................5
2.1.2 Архиватор.....................……………………………........5
2.1.3 ... ... ... ... Word ... мүмкіншіліктері…...8
2.2.2 Microsoft Excel
бағдарламасы......................................…14
2.3 Арнайы бағдарламалар…...………………..........…........…......…24
2.3.1 Corel Draw ... ... ... ... бағдарламасы...…………….…25
2.4 Мәліметтер қорымен жұмыс……......…………....….........…....29
Тәжірибелік бөлім
Оқу орындары мәліметтер ... ... IV. ... жүйе – ... іске ... ... ... жұмыс жасайтын
программа. Операциялық жүйе қолданушымен сұхбат ұйымдастырады, компьютермен
және оның ресурстарымен (оперативті жад, дискіде ... т.б.) ... ... ... ... ... іске қосу ... Операциялық жүйе қолданушымен, қолданбалы программалармен және
компьютер құрылғыларымен ... ... ... ... қамтамасыз
етеді. Ол адамға программаларды іске ... ... ... ... ... және олардан алуға, ... ... ... параметрлерін және оған қосылған ... ... ... ... мүмкіндік береді.
ОЖ-ның екі негізгі қызметін атап айту керек, олар:
1) Барлық қолданбалы және ... ... ... оларды бір-
бірімен және аппаратық жабдықтармен байланыстыра отырып, қамтамасыз ету;
2) Әрбір ... ... ... басқару мүмкіншілігін беру;
Компьютерді басқару ОЖ-нің командалық тілі арқылы жүргізіледі, ол ... ... ... ... ... ... кез-келген
программаны іске қосу, қажетті жұмыс режимін орнату сияқты әр ... ... ... операциялық жүйе сияқты Windows ортасының негізгі ... ... ... ішкі жүйесі, файлдық жүйесі, енгізу-шығару
құрылғыларымен ... ... ... т.б. ... бар. Ол жұмыс
кезінде мынадай мәселелердің орындалуын қамтамасыз етуі тиіс:
-компьютердің барлық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
-қолданбалы программаларды іске қосу.
Бұған қоса WINDOWS жүйесі:
-бір уақытта бірнеше программалардың жұмыс істеуін;
-әр түрлі программалар арасында мәліметтер алмасуын;
-масштабталатын ... ... ... ... ... жүйе жұмысын қамтамасыз ете алады
WINDOWS жүесінің негізгі ұғымдары
Терезе экранның төртбұрышты қоршаулы аймағы. Онда әр түрлі ... Кез ... ... ... ... және ... жүргізіледі. Терезе шекаралары- бұл терезенің периметр бойынша
өтетін тік және ... ... ... программа терезесі-бұл
терезеде негізгі қолданбалы программалар жұмысы атқарылады. Ол ... ... оны ... алып тұра алады. Экран бетінде бір мезетте бірнеше
терезе орналаса береді. Мұнда кез келген қолданбалы ... ... ... ... ... болады, бірақ олардың негізгі элементтері бірдей болып
жасалған. Егер терезені жбатын болсақ, дәл сол уақытқа дейін ... ... ... ... ... программаың жұмысы да аяқталады.
Кез келген терезенің белгілі бір шектеулі мөлшері ... ... көп ... ол ... ... қалады. Мұндай жағдайда
терезенің оң жақ шетінде (төменгі шетінде) айналу сызықтары деп ... ... ... Бұл ... ... ... осы ... терезе ішіне
симай сыртта орналасқан информацияның бар екенін көрсетеді.
Экран бетіндегі ... мен ... ... ... ... ... экранды терезе, яғни терезе экранды толығымен алып тұрады;
-қалыпты күйдегі терезе, яғни терезе экранның ... бір ... ... ...... ортасында белгілі бір қызмет атқаруға
пайдаланылатын қосымша программалар. Мұндай программалар берілгендер ... ... ... ... ... жиі ... ... (архивтейтін) компьютерді ... ... ... ... ... ... қаншалықты үлкен болғанымен ол
шектелген, жаңа мәліметтерді жазуға диеніде орын болмай ... ... ... шешудің жолы - қажет емес файлдарды жою. Ал егерде қажет ... ... ... ... де дискідегі орын болса, мұндай ... ... ... ... азайту үшін мәліметтерді сығылған түрде
компьютерде саутауға орналған арнайы ... ... бар. ... файлдер топтарының сығылу процесі Архивтеу деп аталады.
Архиваторлар – дискідегі орынды үнемдеу үшін ... ... ... ... ... ... ... Архив жасауға мүмкіндік
беретін программалардың жалпы қызметті – ... ... ... ... болуы аупаратты жазып, кейіңнен оларды өз реттіліктерің
саутай отырып алғашуы қолынуа келтіретін мүмкіндікті пайдалану.
Архиваторлар файл көлемін 10-70 %-ға ... ... ... Архивтеу
программалары тегін немесе делдалдық әдіспен таратылады. ... ... ... ... ... ART, RAR, PKZIP, PKUNZIP ... ... Архивтің файл – қысылған күйде ыр файлға еңгіділген, қажет болғанда
басталуы ... ... ... ... ыр ... ... ... жиынтығы.
Оның мазмұны және әр файлдың саутаулы ... ... коды ... Win ... ... қатарлы архивтеуге және оларды балқаруға орналған Windows-тың RAR
архиваторынын 32 разрядты нұсқасы. Әр түрлі операциялық жүйенерге арналған
ырнеше RAR ... бар. ... DOS, OS/2, UNIX, BEOS. ... ... екі ... бар: Win RAR.exe графикалық интерфейсті қолдану
нұсқасы; Rar.exe – ... ... ... ... ... тәсіліне
арналған нұсқасы. Win RAR-ды екі түрде қолдануымызға болады: ... ... ... қоршауы режимінде және командалар
қатарында. Файлдарды архивке енгізу ең ... Win RAR-ды існе қолу ... үшін Win RAR ... ... тышуанды екі рет шертеміз немесе Enter-ді
басамыз. Қажет файлдар бар бұлсаға кірген сон, ... ... ... ... ... Бір немесе бірнеше файлдарды ерекшелер
алып, қосу батырмалын шертеміз. Пайда болған ... ... ... ... Осы ... жаңа ... (RAR ... ZIP) форматын, қылу
тәсілін, том көлемін және басқа да ... ... ... ... ... үшін ОК ... ... қажет. Архивтеу кезінде
статистикалық терезе пайда болады. Win RAR терезесін ... ... ... ... ... ... ... сон, статистика терезесі
жойылады, ал ... ... ... ... файл ... ... Win
RAR терезесінде архивті белгілеп және онын атында Enter пернесін болсақ,
RAR архивті оқып, мазмұнын ... ... ... алу үшін, алдымен архивті ашып алу ... ... ... бірнеше тәсілмен жасай аламыз: Windows ортасында
архивтік файлға екі рет ... ... ... болу;
Win RAR терезесіне архивті тасымалдау. Буны ... ... Win ... ... ... ашық болмағандығын тексеріп алған жөн, себебі
тасымалданатын архивіміз басқасына қосылып нетуі мүмкін.
Бір немесе ... ... ... ... соң, Win RAR ... ... ... Totol Commander
Totol Commander – бұл файлдық менеджер, яғни программа Windows
ортасында файл мен ... ... үшін ... Өз мүмкіншілігіне қарай ол
Сілтеуіш программасындағы файлдық менеджерден жақсырақ тұрғызылған ... ... ... мен ... Norton ... MS-DOS
программасына ұқсас, осы программаның ең жақсыларын қосып атқарады.
Totol Commander-дың ... Totol ... көп ... ... ... басу ... ... Norton Commander-ге ұқсас;
• Drag & Drop қолдауы, ... ... (бар ... ... сілтемесі
арқылы апару);
• көшірімді кеңейту, ауыстырушылық, атын өзгерту және файл мен ... ... ... ... жай директория сияқты жұмыс жасау, файлды тез арада
архивке көшіруге болады немесе архивті дискке және ... ... ... ... ... ... Totol Commander меню командасына өз программасын жіберіп қосуға болады;
... ... үшін ... ... MS ... әр түрлі
параметрлер көрсетіледі;
• файл іздеудегі функцияның кеңеюі;
• текстегі файл ... ... (F3 ... ... және он алтылық
форматтағы DOS кодының мүмкіншілігін Windows-тағыдай;
• ZIP форматындағы файлды орамдау;
... ... ... үшін панель аспабын күйге келтіру және ... ... Totol ... ... негізгі меню программасын жөнге
келтіру;
• ZIP, ARJ, LZH, GZ, TAR, RAR және ACE ... ... ... ... ... ... және ... ресурстарымен сізді компьютеріндегі диск
секілді жұмыс.
Totol Commander – ОЖ-гі Windows-тың жұмыс аспабы.
Totol ... ... атап ... Norton ... интерфейсіне ұқсас. Терезенің жоғарғы жағында тақырып
жолының астында Totol ... ... ... ... ... ... бар: Files ... Mark (бөліктеу), Commands (Командалар), Net
(Желі), Show ... ... ... Start ... Main Menu команда ... ... ... ... ... ... ... Қолданбалы бағдарламалар
Қазіргі кезде түрлі типті бағдарламалар компьютерлерге ... ... ... Олар ... мынадай класстарға
бөлінеді:
- Жүйелік программалар ;
- Қолданбалы программалар;
Қолданбалы программалар – белгілі бір мамандық сапасында ... ... ... алатын әмбебеп программалар жиынтығы. ... ... ... есептерін шешеді. Сол есепке байланысты
келесі ең кең ... және көп ... ... ... ... мәтіндік редактор, графикалық редакторлар, кестелік
процессор, мәліметтер қорлары, баспа ... ... ... ... жүйесі, оқыту-үйрету программалар т.б.
2.2.1 Microsoft Word Бағдарламасының мүмкіншіліктері
MS WORD - мәтіндік құжаттарды дайындауға, түзетуге және қағазға ... ... Windows ... ... ... ... ... өңдеу барсында жүзден аса операциялды орындай
алатын ең кең тараған мәтін редакторының бірі.
Қазіргі компьютерлік технологияларда орындауға болатын кес ... ... ... ... асырыла береді. Мысалы, басқа ортада дайындалған мәтіндік
фрагменттер, кестелер, суреттер сияқты неше түрлі объектілерді ... осы ... ... ... ... Word ... типография
жұмысына керекті баспа материялдарын теруден бастап, олардың оригинал –
макетін толық жасауға дейінгі барлық жұмыс ... ... ... ... көрікті етіп , безендіруге қажет көптеген дайын шаблондар ... , ... ... ... ішкі макропрограмалар тілі ,
қарапайым графиктік бейнелерді салатын аспаптар және т. с. с. жетіп
артылады.
WORD редакторын тағайндау, іске қосу және ... ... ... аяқтау.
WORD-пен жұмыс істеуді бастау үшін Windows жүйесінің басқа программалары
сияқты оны ... ... ... ... ... компакт-
дискіден компьютерге жазып орналастыру қажет.
Орналастырылған WORD редакторын іске қосу бірнеше тәсілмен жүзеге асырлады:
1. Басқару тақтасындағы Іске қосу ... ... ... ... ... бұл тәсіл редактордың қосымша параметрлерін іске
қосуға арналған.
2. Программалардың Microsoft Office тобындағы WORD ... ... рет ... ... Windows жүйесінің Сілтеуіш (Проводник) терезесін пайдалану арқылы.
4. WORD редакторына дайындалған ... ... ... ... оны екі рет шерту арқылы т.б.
Редактормен жұмысты аяқтау кез келген стандартты ... ... ... ... меню командасын таңдау арқылы;
- WORD негізгі терезесінің жүйелік менюіндегі Жабу (Закрыть) ... ... ... ... ... ... ... курсорды сол жақ
шеттегі жүйелік меню белгісіне алып барып, тышқанды екі рет шерту немесе
батырманы бір рет басып, менюдің Жабу ... ... ... ... ... ... жолының оң жақ жоғарғы бұрышындағы Жабу
батырмасын (Х) басу;
- ... Alt+F4 ... ... ... ... ... ... мұның алдында өзгертіліп, бірақ
дискіге жазылмаған құжат бар болса, онда редактор экранға қосымша
сұхбаттасу терезесін шығарып, өзгертілген құжатты дискіге жазу (Иә-Да)
керектігін, ал ... ... оны да ... беруіңізді өтінеді.
Қалауңыз бойынша, редакторда әрі қарай жұмыс істей беруіңізге де (Болдырмау-
Отмена) болады.
Word редакторына тән қосымша ... Widows ... ... тиіс ... ... элементтер бар.
Қалып жолында мұнан басқа қара түске боялып белгілі бір режимнің іске
қосылып тұрғанын, ал сұр ... ... - іске ... ... ... ... ... бар:
ЗАП - макрокомандаларды жазу (записать) режимі іске қосылған екпінді күйде
екенін көрсетеді;
ИСПР - ... ... ... ... ... ... олар
құжаттың соңғы ңұсқасына қандай өзгерістер енгізілгенін білдіреді;
ВДЛ - ... ... ( ... выделения) F8 пернесі екпінді
күйде, яғни фрагментті ерекшелеп алып, оны кеңейту режимі іске ... ... ... ... F8 ... ... болатынын (бір символға,
сөзге, сөйлемге т.б.) көрсетіп тұрады. Ерекшеленген мөлшерді кішірейту -
Shift + F8 арқылы, ал ерекшелеуді тоқтату - Esc ... ... - ... аустыру режимі екпінді күйде, символдарды ығыстырып
енгізу режимі орындалса, ол сұр түске боялады. Бір режимнен екіншісіне
ауысу - INSERT ... басу ... ... жоғардағы режимдерді іске қосу немесе қоспау режимдері белгілі бір
пернелік командалармен ... Оған ... сол ... ... – қарсы
күйге ауыстыру қалып жолына жалғаса орналасқан қажетті индикаторға тышқан
курсорын жеткізіп, оны екі рет ... де ... ... ... ... бар көлденең және тік жылжу белдеулері мәтін ішіндегі
курсор тұрған орынды бағдарлау мүмкіндігін береді.Бірақ бұл жылжу
белдеулері Word редакторында ... ... ... ... ... сызғыш (белдеу) арқылы тышқан көмегімен:
- абзац алдындағы жаңа жол басын;
- беттің сол жақ және оң жақ ... ... тиіс бос ... ... ... ... ... кесте бағаналарының енін;
- көлденең табуляция позицияларын өзгертуге, олардың жаңа мәнін бекітуге
болады.
Тышқан курсорымен осы шамалардың мәндерін ... ... тек ... ... ... ... ... абзал.
Ал енді тік орналасқан сызғыш, терезенің сол жақ жақтау бойында
орналасқан.Оның көмегімен беттің жоғарғы және төменгі жақтарында
қалдырылатын бос ... ... және де ... жолдары биіктігін
өзгертуге болады. Тік сызғышты көрсетпей, алып тастауға ... онда ... ... орын ... ... ол бейнеленіп тұрса,
мәтінді форматтау жұмыстары жылдамырақ орындалады.
Қарап шығу режимдерінің батырмалары қалып-күй қатары маңындағы ... ... сол жақ ... ... да, олар ... тұрады:
- кәдімгі режим батырмасы – бұл қарап шығу режимі келісім бойынша
редакторға кіргенде бірден ... Ол ... ... элементтерін
қарапйым түрде көрсете отырып, беттерді бөлу шекараларын пунктир –
сызықшамен ... ... ... ... және ... шығу процесін
жылдам орындайды.
- беттерді белгілеу режимі мәтін ... ... ... ... солай
бейнелейтін режим болып есептеледі, мұнда форматтау, мәтінді ... ... ... ... ... ... көрініп тұрады.
- құрылым режимі, құжатты толық бейнелемей, теқ тақыраптарын ... ... ... мәтін тақыраптарын бастан аяқ қарап отырып, оны бақылау
мүмкіндіктерін береді. Ал оны т үйіндемей, ашылған күйде бейнелесек, өте
көлемді мәтін өңделгенде, оның ... бір ... ... ... және оның ... ... ... ыңғайлы режим болып саналады.
Аспаптар тақтасы командалар мен іс - әрікеттерді ... ... үшін ... ... жасайды. Оны пайдалану тышқан қолтетігінің немесе соған
ұқсас басқа құрылғының көмегімен жүргізіледі. Аспаптар тақтасының белгілі
бір командасын орындау сол ... ... ... тышқанмен шерту
арқылы орындалады. Бұл тақтаны әрқашанда пайдалануға болады,
өйткені,қалауымыз бойынша, ол құжат терезесінің ... ... ... ... ... ... жағында Стандарты және Форматтау әрікеттерін ғана
атқаруға арналған Аспаптар тақтасы орналасқан. Бұл екі ... ... ... ... ... ... тақталар (Сурет салу, Көмек
алу және т.б.) бар. Нақты тақталар мен олардың әр түрлі ... ... ... ... ... ... элементінің бірі болып, бірнеше мәтіндік құжаттар қатар
орналаса алатын терезелерден тұратын, ашық түске боялған ... ... ... болып саналады.
Жаңа құжатты даярлау.
Word іске қосылған соң, экранда 1- құжат (Документі) деген бос Терезе пайда
болады. Құжаттың ... ... ... Word ... іске ... ... бұл ... 1-құжатыңыз болып саналады.Келесі құжат 2-нөмірлі, онан
кейін 3-нөмірлі т.с.с. болып ... ... ... нөмірі осылай өсіп отырады.
Егер ашылған 1-құжат жабылса да, осы тереземен жұмыс істеп отырғанда (осы
сеанс ... ... ... ... ... ... нөмірленеді.
Жаңа құжат ашарда Word оны құру үшін белгілі бір шаблонды (нұсқаны)
пайдаланады. Нұсқа жаңа ... ... ... ... ... ... ... сызылымы, парақ айналасындағы бос
қалдырылатын өрістер (поля) мәні, табуляция символдары және т.б.
жатады.Нұсқалардың бұлардан басқа мынадай элементтері болуы мүмкін:
- мәтін ... ... ... төменгі колонтитулдар немесе бет
нөмірлері);
- кестелер (таблицалар);
- төртбұрышты жақтаулар ... ... ... кейбір арнайы құралдар (макрокомандалар, батырмалар, айта берсек аспаптар
тақтасы) және т.б.
Алдын ала келесім бойынша, ... ... ... ... ... (шаблон
«Обычный») бойынша жасалады.Word редакторын алғаш қы рет компьютерге
орналастырғанда оның құрамына мынадай стандартты нұсқалар кіруі тиіс, олар:
іс қағаздары, қызмет жазбалары; ... ... т.б. ... ... түрлері.
Бұл нұсқалар ішінде бірден толтырылуға тиіс стандарты өріс жолдары ... ... мен ... сөз тіркестері болғандықтан, олар әркімнің
уақыттарын тиінді пайдалануды қамтамасыз етеді. Арнаулы нұсқаларды
пайдалану ... ... ... ... ... ашу» сұхбат терезесiнiң мүмкіндіктері.
«Құжат ашу» терезесінің тек бір ... ғана - ... аты мен ... ... оны ашу ... қарастырады. Бірақ бұл сұхбаттасу
терезісінің әрбір адамға берер ... ... ... ... «Құжат ашу» терезесінің (немесе оның Аспаптар тақтасы) қосымша
мүмкіндіктері :
- файл іздеуді жүзеге асыр ;
- ... ... ашу ;
- ... басқа орынға орналастыру;
- файлды қиып алу ( алмасу буфері арқылы ) ;
- ... ... ... ... ... ;
- файылды жою;
- файл атын өзгерту ;
- файл қасиеттерін қарап шығу;
- файлды ашпай-ақ, оны жылдам ... ... ... ... тек оқу үшін ашу;
- файлды қағазға басып шығару;
- бумадағы файлдарды реттеу.
Негізінен алғанда, «Құжат ашу» сұхбат терезесі кішігірім информациялық
іздеу жүйесінің ... ... ... ... ... ... іс -
әрекеттер «Құжат ашу» сұхбат терезесінің басқару тақтасы мен тышқанның ... ... ... ... ... жанама менюлер жүйесі көмегімен
орындалады. «Құжат ашусұхбат» терезесінің басқару тақтасы көрсетілген, ал
төменде батырмалардың атқаратын қызметтері көрсетілген.
«Құжат ашу» терезесінің басқару ... ... ... ... ... ... (солдан оңға қарай):
Бір деңгей жоғары өту - бумалар сатысымен ... бір ... ... ... ... ашу - ... пайдалануына арналған буманы ашады.
Өз бумаңа орналастыру - құжатты өз бумаңа орналастырады.
Майда белгілер - ... ... ... шартбелгілері (пиктограммалары)
мен атын жазу арқылы бейнелейді.
Кесте - бумалар тізімі кесте ... ... ... ... мерзіммен
бірге бейнеленіледі.
Қасиеттерін шыару - экранға осы құжат туралы мағлұматтар
шығару : дайындалған, не өзгертулер енгізілген уақыты, көлемі және
т.б.
Ішкі мазмұнын ... - ... ... ... ... ... ... асырады .
Командалар мен режимдер - оқу, қағазға басу, іздеу, сұрыптау командаларының
тізімін ашады ... файл ... ... ... информация берілген мәліметтер жеткіліксіз
деп санасаңыз, Қасиеттерін шығару батырмасын басу қажет . Сол кезде
берілетін қосымша ... ... ... ... файылыңыз осы екенін
(немесе осы емес екенін) анықтай аламыз. Алдыңғы сабақта файл туралы
қосымша ... ... ... ... еді, енді «Құжат ашу» сұхбат
терезесі арқылы файл іздегенде сондай информацияның қажеттілігіне көзіңіз
толық ... ... ... ... ... ... ... - ақ, оның бас
жағынын жылдам қарап шығуға болады. Бұл мүмкіндік іздеу жүйесі арқылы ... ... ... файл ... өте ... болады. Табылған файлдар
ішінен керегін оқи отырып осылай анықтайды. Ішкі ... ... ... ... файлдар мәтінінің бас жағын қарап алып барып, тек
керектісін ғана терезеге шығаруға болады.
Бос құжатты даярлау.
Бірінші құжатты ... үшін ... ... ... Бұл ... информация енгізетін, ал әзірге бос құжат терезесін ашарда қажет.
Өйткені әзірше бұл құжатқа оның мәтінін форматтау немесе безендіру жөнінде
арнайы талап ... ... ... бос ... ... ... Файл → ... (Файл → Создать) командаларын таңдап алу қажет. Мұның
нәтижесінде «Құжат ... ... ... ... ... Сол ... «Кәдімгі» нұсқасын таңдап алып, ОК батырмасын басу керек.
3. Осы әрекетті басқа жолмен де – Ctrl + N ... ... ... ... ... ... ... басу арқылы да іске
асыруға болады. Осылардың нәтижесінде де «Кәдімгі» нұсқасына сәйкес жаңа
құжат ашылады, бірақ мұнда экранға сұхбат терезесі шығарылмайды.
Басқа форматтардағы ... ... ... ... Works, ... DOC-қа ... Word және
т.б. форматтарда даярланған файлдарды ашуға болады. Ол үшін Файл → Ашу (
Файл → Открыть) командаларының Файл типі жолындағы ... ... ... ... ... файлдарды қарап шығуға рұқсат беретін «Барлық
файлдар» деген жолды ... ... ... ... ... ... ... жатқан құжитты жиі – жиі дискіге жазып қою керектігін түсінген
шығарсыздар. Мәтін терліп жатқан кезде компьютердің жедел жадында болады
да, ток не ... ... ... ... ... ... ... сақтап отырған абзал. Ол көп уақыт алмайды. Ол үшін тышқан
курсорын дискеттің суреті салынған батырмаға жеткізіп, оны бір рет ... ... ... мәтін ғана қатты дискіге жазылып, қауіпсүз күйде
ұзақ уақыт сақталады.
Құжатты дискіге алғашқы рет жазып сақтау үшін оған белгілі бір ат ... ... ... ... ... білгеніңіз жөн. Егер
жұмыс нәтежесін бірнеше вариантта сақтау керек болса, олардың әрқайсысына
бөлек - бөлек ат ... ... ... сақтау үшін келесі әрекеттерді орындау қажет:
1. Файл → … деп сақтау командасын таңдау ... F12 ... ... Файл аты деген өріс жолына құжаттқа қойылатын аты енгізу, әйтпесе Word-
тың ұсынған атын (мысалы, Документ2) ... ... ... ... ... алдымен дискіні таңдап ал. Оның
аты жоғарғы кішкене терезеге шығады, ал төменгі негізгі терезеде сол
дискідегі ... ... ... Бұл ж ... ... А:, В:
таңбалары мен иілгіш диск, яғни дискет белгіленетіні есіңізде болсын,
сондықтан көбінесе С:, D: сияқты қатты дискілерді таңдауған жөн, оны ... ... ... ... Д: ... таңдап алайық.
4. Бумалар тізімінен файлды орналастыратын бума атын белгілеу керек, мысалы
BOOK атын таңдап алайық. Белгіленген бума аты жоғарғы ... ал ... – сол ... ... ... кіретін басқа бумалар мен файлдар
тізімі тұрады.
5. Қабаттасқан ішкі бумалардан да ... ... ал, ... ... PROSPECT ішкі ... ... Бумалар деңгейлерін толық қарастырып керектісін таңдап алған соң,
«Сақтау» (Сохранить) батырмасын басу қажет. Осылай ... ... ... алу қиынға соқпайды.
7. Мәтінің құрамына кіретін және оны сипаттай алатын сөз тіркестерін де
енгіземіз, оларды «Қасиеттер» сұхбаттасу терезесіне енгізіп, кейіннен
өзгертіп немесе ... ... ... «Сервис» менюінің ішкі
«Статистика» парағы өздігінен толтырылып отырады, онда мәлімет көлемі неше
беттен, абзацтан және жолдан тұратыны көрсетіледі.
Жұмыс туралы қортынды ... Файл → ... ...... терезесі көмегімен алуға болады. Бұл терезе кейіннен файлды
іздеуді оңайлататын ... мен ... есте ... ... терезесінің жолына әр файл туралы тұрақты күйде информация
енгізіп ... ... ... файлдарды көбейтіп, оның аты, бумасы
ұмытылып кетсе де, оларды іздеп табу қиынға соқпайды.
Сондай сәттерде ... ... ... ... ... ... болады. Енді осы терезені толығырақ қарастырайық.
Терезедегі «Жалпы» және «Статистика» парақтары адамдардың қатысысуынсыз –
ақ ... ... ... ... ... сұхбат терезесін толтыру үшін төмендегі әрікеттерді
орындаймыз.
1. Файл → Қасиеттер командаларын таңдаймыз. «Қасиеттер» сұхбаттасу ... ... ... ... ... ... ... тиісті мәліметтер енгізу қажет.
«Құжат» (Документ) парағына Тақырып, Автор, Мекеме,Топ, ... ... ... ... ... жинайды. Бұл мағлұматтарды әркім жұмыс
барсында өзі енгізіп, онда 255 таңбаға дейінгі әр түрлі мағлұматтардан
тұратын сөз ... ... ... ... ... ... мынадай мәліметтер береді:
- Құжаттың дайындалған, өзгертілген, ашылған даталары;
- Кім дайындады, қанша уақытта түзетілді, кім сақтады;
- ... ... ... ... беттен, абзацтан, жолдан, сөзден,
символдан, байттан тұратыны туралы жазылған мәлімет болады.
«Қасиеттер» терезесін толтыру қажет те емес сияқты болуы ... ... ... оны табу ... оны дер ... толтырудың қандай маңызы
бар екенін толық түсіндіруге болады.
2.2.2. Microsoft Excel бағдарламасы
Excel электрондық кесте құралдарымен мәліметтерді ... ... ... ... ... кең ... бірі Microsoft Excel болып табылады. Ол сандық мәліметтермен
жұмыс істеу үшін ... Бұл ... біз ... Office ... ... ... Microsoft Excel 2000 электрондық кестенің
алғашқы ұғымдарымен және жұмыс ... ... ... Excel жай ... ... оны көптеген математкалық ... ... ... үшін ... болады. Ол кестедегі мәліметтердің негізінде
түрлі-түсті диаграмммалар тұрғызып, жүргізуді қамтамасыз ете ... ... ... тек ... ... ғана емес, ғылыми
зерттеу, әкімшілік жұмыстарында да кеңінен қолданылады.
Excel даярлайтын құжат Жұмыс ... деп ... ... ... ... ... Жұмыс парағының құрылымы кестенің құрылымындай және ол
бір немесе бірнеше кестені қамтиды. ... ... аты ... ... таңбашада көрініп тұрады. Осы таңбашаның көмегімен ... ... ... тышқаннның батырмасын екі рет басу арқылы
өзгертуге болады. ... ... ... ... мен ... ... аты латын алфавитінің бас әріптерімен жазылады. Бір жұмыс
парағы 256-ға ... ... ... қамти алады. Бағандар А-дан Z әріптерінің
комбинацияларымен белгіленеді, ал жолдар 1-ден бастап ... ... мен ... ... ... ... Ол электрондық кестенің
мәлімет енгізетін ең кіші элементі болып табылады. Әрбір ұяшықтың жол ... ... ... ... ... ... А9, D21, F5, ... ұяшықтардың біреуі ағымдық ұяшық болып есептеледі және ... ... Осы ... ... ... ... ... және
тышқанның немесе басқару пернелердің ... ... ... ... енгізу, пішіндеу және басқада іс-әрекеттер осы ағымдағы осы
ұяшықта ... ... ... ... тобын ұяшықтар ауқымы ... ... тік ... ... ... ... ... белгілейді:
A7: E25. Мұндағы А7 – тік төртбұрыштың сол жақ жоғарағы, ал Е25 – оң ... ... ... ... ... ... келесі үш типінің
біреуін ғана енгізе аламыз. Ол мынадай типтер:
• Сан
• Формула
• Мәтін
Енгізілетін ... сан ... ... ... оның ... символына
қарап анықтайды. Егер енгізілетін символдың біріншісі сан болса, онда оны
сандық ... ... Егер ... теңдік белгісі болса, формула деп
қабылдайды. Егер бірінші ... әріп ... ... ... ... ... ... Enter пернесін басумен жүзеге асырылады. Енгізілген
мәліметтерді енгізбей алып тастау үшін немесе ... ... ... келтіру үшін esc пернсін басамыз немесе формулалар жолындағы
Болдырмау (отмена) батырмасын шертеміз.
Excel-де ... ... ... автоматты түрде ұяшықтардың оң
жақшетіне орналасады.
Сандық пішімде. Экономикалық есептерде санның үш ... ... ... кәдімгі сандық пішім, қаржылық және ... ... ... әр түрлі сандқ шамаларды жазуға арналған. Мысалы: қайсыбір
тауардың санын, пайзын жас мөлшерін және т.б. Ақша ... ... ... ... ... ... ... жазу үшін мерзімдік ... ... ... пішім мәтіндік жолдар мен цифрмен көрсетілген
сандық емес мәліметтерді жазу үшін ... ... ... ... поштаның индексі, телефонның нөмірі.
Ағымдағы ұяшықтың немесе ерекшеленген ауқымдығы мәлдіметтердің пішімін
өзгерту үшін Пішім > ... > ... ... ... ... пішімдеу (Формат ячеек) сұхбат ... ... ... ... таңдап алады. Сол терезеде
мәтіннің бағытын көрсетіп, оны түзеу, қарпін өзгерту, символдардың жазлуын,
фонның түсін, жақтаудың ... ... ... енгізуге болады.
Excel програмысының кестесіндегі есептеулер формулалардың ... ... ... ... ... ... сілтеме мен Excel
функцияларынан тұрады. Егер ұяшықтарға формулалар енгізілген болса, ... ... осы ... ... нәтижесі белгіленіп тұрады.
Ұяшықтағы сандық нәтижені емес, оған енгізілген формуланы көру үшін ... ... ... ... ... ... жазуға көзсалу керек.
Ұяшықтарда адрес көрсетіледі оны ұяшықтарға сілтеме деп атаймыз. ... ... ... ұяшықтарға тәуелді болады. Тәуелді
ұяшықтағы мәндер бастапқы ұяшықтағы мәндердің ... ... ... ... әр ... ... беруге болады:
• біріншіден, ұяшықтың адресін қолмен теруге ... ... ... қажетті ұяшыққа тышқанмен шерту арқылы ерекшелеп енгізуге
болады.
Салыстырмалы сілтеме. Формулаларды бір ұяшықтан екіншісіне ... ... ... ... ... тікелей тәуелді. Кәдімгі
жағдайда формуладағы ұяшықтарға сілтеме ... ... ... Бұл
формулаларды бір ұяшықтан екінші ұяшыққа ... ... ... ... өзгереді деген сөз. Мысалы: В2 ұяшығында одан бір жол солға
қарай және төмен орналасқан А3 ... ... ... Егер ... ... онда ... ... көрсеткіші сақталады.
Мысалы: А9, D25, F5 ... ... ... ... ... ... ... кезінде формула көшірілгенде сілтеменің
адресі өзгермейді, сілтеме көрсетіп тұрған ұяшық ... ... ... ... ... ... әдісін өзгерту үшін ұяшықтың
сілтемесін ерекшелеп алып F4 басу ... ... ... ұяшықтың
нөмірінің алдына $ белгісін қояды. Мысалы: $А$16, $А9, А$7. ... ... ... ... бірі ... ... салыстырмалы болып
есептеледі, бұл аралас сілтеменің мысалдары.
Әдетте кестелер қайталатын, ... ... ... ... ... ... ... бар. Оларға жататындар
автотолтыру, формулалармен автотолтыру.
Автотолтыру. Мәтіндік мәліметтерді автоматтандыру үшін авто толтыру әдісін
қолданады. Оны жұмыс ... бір ... ... рет ... ... ... пайдаланады. Мәтінді енгізу кезінде программа оны
жоғарғы жолдармен салыстырып, бірдей элементтер кездессе автоматты түрде
толтырады.
Сандарды автолтыру. ... ... ... ... ... ... Ағымдығы ұяшықтың қоршауының төменгі бұрышында кішкентай қара
түсті шаршы орналасқан. Оны толтыру маркері деп ... ... сол ... алып ... оның ... кішкентай крест тәрізді
болып өзгереді. Сол кезде маркерді тік немесе көлденең тасымалдау ... ... ... ... ... Ол үшін ... > Толтыру > Прогрессия (Правка >
Заполнить > Прогрессия) орындау ... ... ... ... ... ... қадам мөлшері, шектік мәні таңдап алынады.
ОК батырмасын басқаннан кейін Excel программасы берілген ережелер ... ... ... ... ... ... Бұл амал сандарды автотолтыру ... ... ... ... формулалардың басқа ұяшықтарға сілтеменің
ерекшеліктері ескеріледі: салыстырмалы сілтемелер ... ... ... ... ... Ал абсолют сілтемелер
өзгермей сол қалпында қалады. ... ... С ... мәні А және ... ... ұяшықтардағы мәндерінің қосындысына тең формула
есептелсін. С1 ... =A1+B1 ... ... осы ... ... ... ... барллық ұяшықтарына көшіреміз.
Автотолтыру кезіндегі сілтемелердің ... ... ... ... ... сілтеме Келесі ұяшықтағы сілтеме
Оңға толтыру кезінде Төмен толтыру кезінде
А1 (салыстырмалы) В1 А2
$А1 (бағана ... ... $А1 ... (жол ... ... В$1 ... (абсолют) $А$1 $А$1
Excel программасында стандарт функциялар тек формулаларда ғана қолданылады.
Функцияны шақыру ішін формулада функцияның атын көрсету қажет. Функция
егізілгеннен ... ... оның ... ... ... ... ұяшықтар немесе басқа да бір өрнектер алынады.
Формулалар. Егер ... ... ... ... функций)
батырмасын басу арқылы немесе Кірістіру > Функция командасын жүзеге
асыратын болса, онда формулалар жолының астында Функцялар шебері (Мастер
функций) аты сұхбат ... ... Ал оның ... функциялар тізімі
ашылады. Оның Категория бөлімінде ең соңғы пайдалынылған он функция және
төменірек басқа функциялар ... ... ... қолдану. Функция шеберінің Категория тізімінен қажетті
функцияны категориясы бойынша таңдап ... ... ... ... ... ... нақты функция алынады. ОК пернесін шерткеннен
кейін, қажеттіфункцияның аты ... ... ... Ал ... сол ... ... көрсетілген жақшалардың арасына
орналасады.
Функцияның парамерлерін енгізу. Функияның параметрлерін енгізі кезінде
формулалар терезесінің түрі өзгереді. Мұнда параметрлерді енгізуге арналған
өріс бейнеленеді. Егер параметрдің аты ... ... ... ... бұл ... ... ... енгізу қажет. Ал егер параметрдің аты
жәй қаріппен көрсетілетін болса, ол параметрді тастап ... ... ... төменгі жағында функцияның қысқаша көшірмесі
сиппатамасы мен параметірлерінің өзгеру аралықтары беріледі.
Қорытынды есептеулер. Шебердің көмегімен алынатын көптеген функциялардың
көп ... ... ... арналған. Қаржымен байланысты есептерді
орындауға арналған қаржы функциясы өз алдына бір категорияны құрайды.
Экономикалық және ... ... ... ... ... Бұл ... ортақ қасиет, олардың
параметрлерінің тізіміне енетін параметрлер саны алдын-ала белгісіз болуы
мүмкін, ... олар әр ... әр ... ал ... ... сипаттайтын ортақбір сан алынады. Осы типтес нақты функциялар
әр түрлі категорияларда орналасқан, соның ішінде көп бөлігі Математикалық
және ... ... ... ... ... ... ішіндегі ең көп
қолданылатыны қосындылау функциясы – СУММ. Стандартты аспаптар панелінде
осы ... ғана жеке ... бар – ... ... ... ... ... ағымдағы ұяшықтың немесе сол жағындағы ауқымды
қамтиды. Автоматты түрде таңдалынып алынған ауқымды қайтадан өзгертіп,
функцияның қосымша параметрлерін беруге болады.
Қортындылау есептеулеріне арналған басқа ... ... ... немесе Функциялар шеңбері арқылы алынады. Бұл функциялардың
қатарына ДИСП (дисперсия), МАКС (ауқымдағы ең ... сан), МИН ... ... сан), ... ... сандардың арифметикалық ортасы), СЧЕТ
(ауқымдағы мәндері бар ұяшықтар саны) және т.б. жатады.
Көптеген экономикалық есптерді жеңілдету үшін функциялар қолданылады.
Функциялар y = f(x) ... ... ... х – ... ... ал
у – функцияның мәні, f – функция.
Функцияларды қолдануға мысалы қарастырайық: С7 ұяшығында АВС(А7) + ... ... ... А7, В7 – ұяшықтарға салыстырмалы сілтемелер;
АВС(А7) – А7 ұяшығындағы мәннің абсалютті шамасын есептейтін функция;
LOG(В7) – В7ұяшығындағы мәннің логарифімін есептейтін функция.
Excel ... ... ... ... ... SIN, COS, TAN – ... функциялар;
• ASIN, ACOS, ATAN – кері тригонометриялық функциялар;
• МАКС, МИН, СРЗНАЧ – массивтерге қолданылатын ... LN, LOG, LOG10 – ... жай ... ... ...... он түбірді анықтайтын функция;
• ЕСЛИ, И, НЕ, ИЛИ, ЛОЖЬ – ... ... ... ... ... ... ... мәтіндік функциялар.
Бұл тізімді әрі қарай жалғастыра беруге ... ... ... саны ... ... қорғау. Excel програмасында бүкіл жұмысы кітабын кез-
келген парақты немесе ұяшықты қайсыбір көлденең жағдайлардан, сақтап қоюға
болады. Мәліметтерді қорғап қою оны ... ... ... алып
тастағанға дейін сақталады. Әдетте жиі өзгермейтін мәліметтер ( есептеу
формалары, кестенің тақырыптары, ұяшықтың аттары) ғана өзгертуден қорғалуы
тиіс
Мәліметтерді қорғау екі бөліктен тұрады:
... тиіс ... ... ... ... алынады;
• ағымдағы парақа немесе оның кейбір ауқымдарына қорғалу қасиеті
енгізіледі.
Бұдан кейін тек қорғалу енгізілген ұяшықтар мен ауқымдарға ғана ... ... ... ... Қажетті ауқымды ерекшелеп алып, содан
кейін Пішім > Ұяшықтар > Қорғау (Формат > Ячеики > Защита) ... ... ... пішімдеу (Формат ячеек) сұхбат терезесінің
Қорғау (Защита) қсытырмасындағы жалаушыларды орнатамыз немесе алып
тастаймыз.
Excel- де диаграммаларды тұрғызу
Excel программасындағы диаграмма термині ... ... ... ... барлық жағын қамтиды. Графиктік бейнелеу берілген
мәліметтер қатары негізінде ... ... ... бар жеке ... немесе бағаннан тұратын ұяшықтар тобы мәліметер тобын ... ... ... ... ... ... ... Диаграмма деп
жұмыс кітабының бір парағына енгізілген графиктік обьектіні айтады. Ол
мәліметтер тұрған парқта немесе кез-келген басқа парақта орналасуы мүмкін.
Диагамма өзі ... ... ... ... ... ... мәліметтер жаңартылатын болса, диаграмма да автоматты түрде соған
сәйкес өзгереді.
Диаграмманы тұрғызу үшін Диаграмма шебері ... ... ... ... ... ... ... диаграмма шебері батырмасының
көмегімен іске қосылады. Әдетте диаграмма тұрғызар алдында мәліметтер
орналасқан аймақты ерекшелеп алады немесе бұл мәліметерді Диаграмма
шеберінің барысында енізуге болады.
Диаграмманың ... ... алу. ... ... ... ... түрін таңдап алуымыз қажет. Стандартты қыстырмасындағы Түр
(Вид) тізімінде диаграмманың қолда бар түрлері көрсетілген. Таңдап алынған
түр үшін терезенің оң жағында мәліметтердің ... ... ... Сонын ішінен ең қолайысын таңдауымыз қажет. Стандарты емес
қыстырмасында пішімделген, толығымен ... ... ... ... түрін таңдап алынғанна кейін Ары қарай ( Далее )
батырмасын басамыз.
Мәліметтерді таңдап алу. Диаграмма шебері (Мастер диаграмм) жұмысының
екінші сатысы диаграмма ... ... ... ... ... ... ауқымы алдын- ала берілген болса, Диаграмма шебері
терезесінің үстінгі жоғарғы бөлігінде орналасқан адын-ала ... ... ... ... жуық ... ... ... Егер
мәліметтер бірдей ауқымды тік төртбұрышты қамтитын болса, онда ... ... ... ... ... бойынша таңдап алған
қолайлы. Егер мәліметер бірегей топтан емес, жеке қатарладан тұрса, онда
оны Қатар (Ряд) қыстырмасы бойынша енгізген дұрыс.
Диаграмманы ... ... ... ... ... ( Ары қарай
батырмасын шерту арқылы алынады ) ... ... ... ... ... ... төмендегі параметрлер
енгізіледі:
• диаграмманың аты, осьтерінің атаулары (Тақырыптары қыстырмасында);
• коордиаттық осьтердің кескінделуі мен ... ... ... ... осьтеріне параллель тор сызықтардың кескінделуі (Тор сызықтар
қыстырмасында);
• тұрғызылған осьтердің сипаттамасы ... ... ... ... жеке ... ... ... атауларды
бейнелеу ( Мәліметтер қолтаңбасы қыстырмасында );
• графикті тұрғызуда пайдалынылған мәліметтерді кесте түрінде көрсету (
Мәліметтер кестесі қыстырмасында);
Диаграмманы орналастыру. Ары ... ... ... басу ... ... ... сатысына көшеміз. Бұл терезеде диаграмманы жаңа параққа
немесе бұрынғы жұмыс парақтарынң біреуіне орналастыратынымыз ... ... ... ... бреміз. Дайын (готово) батырмасын шертіп, өзіміз
көрсеткен парақта орналасқан дайын диаграмманы аламыз.
Диаграмманы ... ... ... ... ... болады. Ол
келесідей элементердің жиынтығынан тұрады: тақырыбы, тақырыптық осьтер, тор
сызықтары, ... ... ... ... ... және ... ... элементін тышқанның көмегімен ерекшелеп алып,
параметрлерін өзгертуге болады. Пішім (Формат) командасының көмегімен
ашылған терезеде диаграман пішімдеуге болады. Диаграманы өшіру үшін Delete
пернесін басамыз ... ... ... ... алып ... ... ... > Тазарту (Очистка)).
Кестені баспаға шығару. Excel-де қазға шығармас бұрмын ... ... ... ... ... бар. Ол үшін Файл > ... (Просмотр)
командасын орындау керек. Стандарты аспаптар панелінен Қарау батырмасын
басу қажет. Бұл команда кестені экранға шығарып береді, бірақ кестені бұл
режимде түзете алмаймыз.
Электрондық ... ... ... ... ... базасы деп өзара байланысқан кестелер жиынтығын айтамыз. Ең
қарапайым мәліметтер базасы бір ғана кестеден ... ... ... ... Excel электрондық кестесін алуға болады.
Excel мәліметтер базасына тән барлық адамдарды ... ... ... ... ... жазбалар жиынтығынан тұрады. Әрбір
жазбаға бір өріс сәйкестендірілген. ... ... ... ал ... ... ... тақырыбымен анықталады.
Excel-дің жұмыс парағын мәліметтер базасы ретінде қарастыру үшін, оған
мынадай талаптар қойылады. Жұмыс парағының әрбір бағанына бір өріс
сәйкестендіріледі. Мәліметтер базасының ... ... ... ... ... ... бағанның бірінші жолында қайталанбайтын өріс
тақырыптары көрсетілуі керек. Өрістің тақырыбы бір ұяшықтан аспайтындай
боуы керек.
Мәлімететр базасының жазбалары ... ... ... ... орналысуы
қажет. Жазбаларды бос жол тастамай, бірінен соң бірін енгізеді. Егер бос
жол кездессе бұл ... ... соңы деп ... ... ... мәліметтер базасына тән көптеген амалдарды
қолдануға болады. Алдымен мәліметтер базасындағы кез-келген ұяшықты таңдап
алып, қажетті амалды орындай беру қажет. Сонда ... ... ... ауқымы таңдалынып алынады.
Мәліметтерді сұрыптау. Мәліметтер базасын сұрыптау үшін Мәліметтер >
Сұрыптау (Данные > Сортировка) командасын орындайды.йда болған Ауқымды
сұрыптау (Сортировка диапазона) терезесі ... ... ... алу үшін ... ... Егер осы ... ... атулары берілген
болса, онда осы таудың біреуін таңдап алу керек. Егер өріс атауы ретінде
бағандардың белгіленуі берілген болса, соған сәйкес өріс ... ... ... ... ... ... үш жолдан тұрады:
• алғашқы сұрыптау режимі (Сортировка ... ... ... режимі (Затем по);
• үшінші сұрыптау режимі (В последнюю очередь, по).
Егер алғашқы сұрыптау режимі бойынша жүргізілген сұрыптау берілген кестемен
дәл келсе, онда ... ... ... аласыз.
Үшінші сұрыпталу осылайша жүргізіледі. Кез-келген өріс бойынша жүргізілген
сұрыпталу өсу немесе кему реті бойынша орындалады. Қажетті сұрыптау ретін
таңдап алып, ОК батырмасын басу ... ... ... Мәліметтер базасы орасан зор жазбаларды қамти
алатындықтан (Excel-де жазбалар саны 65536 болады), әр қашанда ... ... ... ... ... ... ... жиынтығынан оның
аздаған экранын бейнелеу сүзгілеу деп аталады. Excel-дегі ең қарапайым
сүзгілеу әдісін автосүзгі жүзеге асырады.
Автосүзгіні қолдану. Автосүзгі режиміне көшу үшін ... > ... ... ... > ... > Автофильтр) командасын орындау керек. Команда
орындалғаннан кейін мәліметтер базасының әрбір өрісі үшін ... ... ... ... ... өріс атуының жанындағы
жібелікпен ашылады. Соны шерті арқылы мәліметтерді сүзгілеу ... ... ... Барлығы (Все) нұсқасы қолданылады. Бұл нұсқа бойынша
мәліметтер базасы сүзгіленбей сол қалпында ... ... 10 ... бір шарт ... ... ... қандай да бір жазбалар санын
( немесе пайызын ) сүзгілеп алуға мүмкіндік береді.
Сүзгіні қолданып болғаннан кейін іріктеп алған жиынтыққа енбей ... ... ... Қалып-күй жолдары мәліметтер базасы
жазбаларының жалпы саны мен сүзгіленіп алынған жазбалар саны бейнеленіп
тұрады. ... ... өріс ... көгілдіртүспен бейнеленеді.
Сүзгілеп алынған мәліметтер базасын баспаға беруге немесе ол бойынша
диаграмма тұрғызуға болады. Сонғы ... ... ... ... ... өзгертеді.
Кеңейтілген сүзгі. Егер диаграмма сүзгілеу шартының өзгеруінен тәуелсіз
болсын деп талап қойылса, онда жазбаның көшірмесін дайындап алу керек.
Мұнда көшірмені ... ... ... ... ... ... ... бірдей екі мәліметтер базасымен жүргізіледі.Әдетте
сүзгілеу шартын белгілеп қою үшін жеке ... ... ... > ... > ... сүзгі ( Данные > Фильтр > Расширеннй фильтр
) командасының көмегімен сүзгілеуді тұрған жерде орындауға немесе
сүзгіленіп ... ... сол ... ... кез-келген парағына жеке
қоюға болады.
Мәліметтерді анализдеу. Сүзгілеу құралдарымен қорытынды есептеулерді
біріктіре отырып анализдеуге ... ... ... нәтижесін құрама
кестелер мен құрама диаграмма түрінде көрсетіледі. Құрамма диаграмма құрған
кезде автоматты түрде сол мәліметер негізінде құрама кесте де ... ... ... Құрама екстені тұрғызу Құрама кесте шеберінің (
Мастер сводных таблиц и диаграмм ) көмегімен іске асырылады. Ол үшін
алдымен ... ... ... ... ... алу қажет. Сонан
кейін Мәліметтер > Құрама кесте (Данные > Сводные ... ... ... кесте шебері (Мастер сводных таблиц и диаграмм) жұмысының ... ... типі мен ... ... ... ... анықтап
алады. Ары қарай (Далее) батырмасын шерткеннен кейін, мәліметтер
базасындағы ауқым дұрыс таңдалғанына көз жеткізу керек. Тағы Ары ... ... соң ... ... орны ... ... кестені
көбіне жаңа бетке орналастырады (Жаңа бет (Новая страница) ауыстырып-
қосқышын тағайындау арқылы).
Құрама кестенің құрылымы. Құрама кесте шебері (Мастер сводных ... ... ... келесі сатысында құрама кестенің мазмұны мен құрылымын
қалыптастырып алады. Бұл ... ... ... маекті берілген. Ол төрт
аймақтан тұрады: Бет(Страница), Жол(Строка), Баған(Столбец) және
Мәліметтер(Данные).
Құрама кестенің әрбір аймағына мәліметтер базасының қайсыбір өрісі
сәйкестендіріледі. Құрама кестені толтырған ... ... ... ... ... алынып қойылады. Оны толтыру үшін осы бетте
мәліметтер базасының өріс атауларымен аталған батырмалар қолданалады.
Құрама кесте шеберін (Мастер сводных таблиц и ... іске ... ... ... сатысында Құрама диаграмма ауыстырып-қосқышын тағайындау
керек. Содан соң Ары қарай (Далее) батырмасын басып, құрама диаграмма
тұрғызылады.
Диаграмманы пішімдеу мен баптау оның жанама меню ... іске ... ... ... үшін ол тұрған аймаққа тышқанның оң батырмасын
басып, жанама менюден Диаграмма типі бөлімін таңдап алу қажет. Осылайша
жанама менюден Пішім (Формат) ... ... ... ... ... ... ... парағын бақылау. Excel-дің жұмыс парақтары құжаттарды даярлау үшін
қолданылатын болса, онда оны қате енгізілген мәліметтерден сақтау қажет.
Мәтінді енгізгенде қателерді ... ... ... ... ... енгізгенде жіберілегн қателер жай көзге көрінбейді. Көбінесе
Excel-дің жұмыс парақтарының өзі қате ... ... ... ... ... екі ... бөледі: есептелмейтін формулалар
және циклдік сілтемелер. Қате формулаларды есптегенде нәтижесін алу мүмкін
болмаған жағдайда Excel программасы сол ... ... ... ... ... Excel ... қате жайлы хабарды бірден экранға
шығарып береді. Егер формула есептеу кезінде басқа ұяшықтағы мәндерді
пайдаланса, онда осы формула сол мәндерге ... ... ... ... тұрған ұяшық тәуелді деп аталады. Керісінше, мәндері қолданылған
ұяшық формуланың мәніне әсер етіп, әсер етуші деп аталады.
Цикілдік ... ... мәні сол ... ... ... Оның ... түрі – егер ұяшық өзі-өзіне адрестелген болса. Егер ... ... ... тауыпалса, онда ол бірден қатежайында хабар
береді және циклдік сілтеменің аспаптар панелін ашып береді.
Циклдік сілтеме табылған ұяшықтар көгілдір дөңгелекшемен белгіленеді және
қалып-күй ... Цикл сөзі ... ... Циклдік сілтеменің аспаптар
панелінде циклдік сілтемесі бар ұяшықтардың тізімі көрсетіледі. Егер
циклдік сілтеме бірнеше ұяшықтарды қамтыса, онда оны тәуелсіз ұяшықтар мен
әсер етуші ... ... ... ашып, қатесі бар ұяшықтарды тауып
алуға болады.
2.3 Арнайы бағдарламалар
Арнайы бағдарламаларға графикалық, мәліметтер қорымен жұмыс ... , ... ... ... жұмыстарын орындайтын
бағдарламаларды жатқызамыз.
2.3.1 Corel Draw векторлық графикалық редакторы туралы ... Draw – ... ... ... ... ... ... компьютерлік дизайнердің құралы.
Түрлі-түсті көркемдеулерді; күрделі сызбаларды, кітаптар мен журналдар
мұқабаларының фигуралық кітапталарын, ... шын және ... емес ... ... бейнелеулерді редакциялау үшін, графикалық
Web-беттерді құру үшін, т.б. жасау үшін қолданылатын қолайлы игеруге
қарапайым құрал.
Векторлық ... да ... оның ... сапаны жоғалтпай,
бейнелеуді бірнеше есе көбейтуге болады, ал мысалы Paint ... ... ... кезінде ондай мүмкіндік жоқ.
Сorel Draw винчестерде жадының 120-дан 700 МБ алады.
Векторлық графика безендіру және сызба бейнелеулерін құру ... ... ... Қисық негізгі объекті болады. Оны
көбейткен кезде векторлық бейнелеулердің сапасы өзгрмейді.
Мысалы, Сorel-де машина жазба бетінен бірнеше ... ... ... бейнелеулерді құруға болады. Сorel-ге кіруде экранның ортасында
тікбұрыш орналасқан, мұнда өз объектінді құруға болады.
Объектті беттің ... ... да ... ал ... таңдаған беттін
форматына өз объектілерінді орналасуын және көлемін өлшеу үшін қолдануға
болады.
Сorel Draw – ... ... ... оны ... жою, басқа атымен атауға
болады.
Клон – оригиналға еңгізелген барлық өзгерістерді ... ...... - әр ... ... ... айналуларды, түсте
өзгертуді, т.б. құру үшін аспаптардың қосымша панелі.
Объект – құжаттың фрагменті. Объекттер бір-бірімен қиылысу, бір-біріне
үстіне жапсырылуы мүмкін, ... ... ... ... ... жасауға болады.
Интерактивтілік – басқарылатын режім. Интерактивті құралдар өте қарапайым
және қолдануға тиімді. Бұрынғы кезде қызметіне бірнеше меню мен ... ... ... күні ... ... көмегімен екі объекттің
арасында өткелді құру үшін тышқанмен бір объекттен ... ... ... түрлі-түсті модельдер пайдаланады:
1) RGB – (қызыл + жасыл + ...... ... шығару үшін
2) CMYK – (көгілдір + қызыл + сары + қара) – баспа өнімін жасау үшін
3) HSB – (рең + қою бояу + ... – жеке ... ... ... үшін
Кеңес:
Сorel үйреніпалу, тышқанның оң жакты кнопканы қолданыпалыңыз. Бүкіл
кнопкаларда, аспаптарда, объектлерде, экранның элементерде шертеңіз.
Контексті-тәуелділікті меню шығады, қажетті әрікеттерді ... ... ... .CDR расширение Сorelде басқа форматта файлдардың өңдеуге
болады: .CPT, .TIF, .PCX, .BMP, .GIF, .PCD, .JPG, .IMG, .ICO және ... ... ... ... ... ... объектірінің топты дайындау үшін –
форматты, түсті, орналастыру, ... үшін ... ... ... ... ...... (выбор) кнопканы шерту
2) Бірнеше объекттерін ерекшелеу – Таңдау шерту, Shift ұстап, барлық
объекттерді ... ... ... ... объекттерін ерекшелеу (мысалы, барлық
эллипстер, барлық фигурлік мәтідерін) - Правка – Найти и заменить – Найти
объект – ... ... ...... – Типы объектов – Выбрать тип
объектов, мысалы Эллипс – Далее – Далее – Готово – ... ... ... ... бірлестірілген маркерлерін алады.
4) Беттін барлық объекттер бір мезетте ерекшелеу – Ctrl + A ... ... ... все
5) Бірлестікті топтадан бір объекті ерекшелеу – Ctrl ұстап – объектте ... ... ... объекттерінін жасау үшін аспап панелімен пайдалану қажет,
мысалы Овал, Прямоугольник, Многоугольник.
Қара маркерлермен бейнелеутін өлшемді өзгертеді, кішкентай ақ ... ... ... ... – мысалы, айналдыру оны.
Тұйықты (замкнутый) объектінің заливканы түсті панелімен алу қажет.
Контурдын түсті және қалыңдық Перомен өзгерту керек.
2) Автофигураны ...... ... ... ... ... жою – ... және Del шерту.
4) Бірлестікті топтадан айырылық объекті жою ... ...... ... ала орындау.
5) Объекті көшіру – ерекшелеу оны, “+” пернені цифр пернетақтасында және
көшірме ауыстару немесе ...... Adobe ... ... ... ... - суреттерді, мәтіндерді өзгертуге, түрлендіруге,
сақтауға арналған ең танымалы графикалық ... ... ... ... ... ... түстер палитрасымен жұмыс істеуге,
суреттерді еңгізуге және шығаруға, контурларын ерекшелеуге, түс тандауға,
сурет фильтрін тандауға, өлшемі мен ... ... ... және ... шығаруға мүмкіндік береді.
Adobe Photoshop интерфейсі бағдарламамен ... ... ... қолданушыларға арналып ойластырылған. Бағдарламамен жұмыс істеу:
командаларды тышқанды басу арқылы жүзеге асыру және пернетақтада белгілі
бір перне комбинацияларын басу арқылы ... ... ... ... ... екі түрі де бір ... ... және
функцияны орындау жылдамдығымен ерекшеленеді. Әдеттегідей: бағдарламамен
енді жұмыс ісеуді бастаған адам меню арқылы жұмыс істегенді таңдайды, ал
маман пернетақта арқылы.
Adobe ... ... түс ... Adobe ... кез-келген сурет растрлық болып табылады. Ол ... ... ... бір ... ... немесе фотошоп
бағдарламасы арқылы жасалсын ол – ... ... ... ... ... тік төртбұрышты түстер қосындысынан тұрады. Әрбір нүкте-
пиксель деп аталады. Ол белгілі бір ... ... ... көрсетеді. Пиксельді
суретті үлкейту арқылы пиксельдерді бөлек- бөлек өзгертуге болады.
Adobe Photoshop бағдарламасының түстер палитрасы (Color ... ... және ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Сонымен қатар түсті сандар координатасын жазу арқылы таңдауға болады. Adobe
Photoshop бағдарламасында дайын түстерді де таңдауға болады. ... ... ... ... ... негізгі болып
алынған. Басқа палитраны қолданғаннан кейін негізгі палитраға ... ... ... > «Орналастыру» > «Негізгі палитра».
Color (Түс) палитрасы түстерді араластыруға және таңдауға мүмкіндік
береді. Бұл түстер суретті өзгерту кезіндегі ... ... Fill (құю) ... Canvas Size ... ... ... ... моделін таңдаңыз, осы кезде сурет түстерін араластыруға болады. ... үшін ... ... ... ... ... ... Түстер
таңдайтын Color Picket (Түс палитрасы) панелін ашу үшін, негізгі
төртбұрышты шертіңіз, егер ол қазір жабық болса, оны екі рет шертіңіз.
Түстер ... ... сол ... екі ... ... ... және қара. Оларды шерту арқылы түстерді белгілеуге болады: негізгі-
қара, артқы түс-ақ. Ақ және қара ... ... ... ... ... Picket ... палитрасы) мынадан тұрады:
▪ Түс таңдау бөлігі (үлкен төртбұрыш)
▪ Түс реңдерін таңдау ... Түс ... ... ... тіктөртбұрыш, ол көлденең екі
бөлікке бөлінген: үстіңгісі – нақты түс, астыңғысы – таңдалған түс)
▪ Цифрлы түстер бөлігі: HSB, RGB, Lab, CMYK ... ... ... екі ... шығуы мүмкін.
▪ Warning: out of gumut for printing - Стандартты түстер аймағынан
шығып кету
▪ Warning: not a Web safe color ... ... ... ... ... ... ... ортасында леп белгісі бар)-сіз таңдаған түсті
басып шығаруға мүмкін емес екендігін көрсетеді. Себебі CMYK стандартты
түстер аймағында сіз ... ... жоқ ... ... Осы ... ... түске ұқсас, стандартқа сәйкес түс үлгісі көрсетіледі.
Екінші ескерту (кубик)- бұл ескерту сіз ... ... Windows және ... ... ... ... ... әртүрлі көрсететінін
айтады. Себебі олар әр түрлі палитралар жүйесінде жұмыс істейтінін
көрсетеді. Осы екі ақпраттық жүйеде ... ... түс ... жанында
көрсетіледі. Сол түсті таңдау үшін тіктөртбұрышты басыңыз.
Color Picket (Түстер палитрасы) арқылы:
▪ Түстер реңінің аймағын белгілеуге ... үшін ... ... ... S, B, R, G, B, I, a ... b) және ... қозғалту арқылы.
▪ Үлкен төртбұрыштың белгілі біл аймағын шерту ... ... ... түс ... болады
▪ HSB, RGB, Lab немесе CMYK Түстер моделінен түстің цифрлық ... ... түс ... болады.
Стандартты каталогтардағы керекті түстерді қолдану үшін Custom (түстер
каталогы) мәзірін басу керек. Бұл жерде Adobe Photoshop бағдарламасының
стандартты 17 түстер каталогы ... Осы ... ... ең ... ... Мәліметтер қорымен жұмыс
Жобаны құру үшін форманы мәліметтер қорымен ... ... үшін ... ... ... ... ... бетшелерден алынған:
·       ADOConnection1 компоненті  ADO  бетшесінен;
·       ADOQuery1 компоненті   ADO  ... ... ... ... ... ... DBNavigator1 компоненттері  Data  Controls 
бетшесінен.
Қажет компоненттерді форма ... ... ... ADOConnection1
компоненті арқылы мәліметтер қорымен байланыстырамыз. Ол ... ... ... ... ... ... қасиетіндегі батырманы басамыз. Ашылған терезеден Build батырмасын
шертіп, қажетті   ... ... ... ... ... де, ... мәліметтер қорын таңдап, ОК  ... ... ... компоненті мәліметтер қорымен байланыстырылды. 
Енді ... ... сол ... ... ... Ол үшін ADOQuery1 компонентін белгілеп, ... ... ... ADOConnection1, TableName қасиетінен
қажетті кестені таңдаймыз. Таңдаған ақпаратты ... ... көру ... ... ... Active ... True ... өзгертеміз.
 Таңдаған ақпаратты бейнелеу үшін қасиеттер тақтасында орналасқан ... True ... ... ... ... ADOQuery1 компанентін
белгілеп алып, қасиеттер тақтасында орналасқан SQL қасиетін таңдап, пайда
болған үш ... ... ... диалогтік терезеге [SELECT *From
registrasia] кодын енгіземіз.
 Байланысты қосу үшін:
Енді осы кестені форма бетіндегі DBGrid1 ... көру ... ... ... DBGrid1 компонентімен байланыстыру
қажет. Ол үшін DataSource1  компонентін белгілеп, қасиеттер
терезесіндегі DataSet   қасиетінде ADOQuery1 –көрсетеміз.
Одан кейін DBGrid1 ... ... ... ... ... ... – ді көрсетеміз.
Сонда формадағы орналасқан DBGrid1 ... ... ... осы кестені басқару үшін, яғни мәліметтер енгізу, кетіру, өңдеу
секілді ... ... үшін ... ... ... ... DataSource   қасиетінде DataSource1 – ... ... ... болады:
Мәліметтер қоры.
Тәжірибелік бөлім
Оқу орындары мәліметтер қоры
Тәжірибе кезінде Оқу орындары мәліметтер ... жоба ... ... ... ... ... Label Button компонентін қолдандым. Компаненттердің
атқаратын қызметі Label Компонентін қолданып Caption қасиетіне мәтін
енгіздім. Button компонентіне шығудың кодын енгіздім.
Оқу орындары мәліметтер қоры атты ... ... label ... формаға өту үшін Form2.show коды енгізілді. Осы мәліметті шерткенде
келесі форма ашылады:
Оқу орындары мәліметтер коры.
2-формада мәліметтер ... Бул ... ... ... кестеге
жаңа мәліметтерді еңгізуге немесе кестеде еңгізілген мәліметтерді кетіруге
болады. Мысалы: ... ... ... ... ... қаланың атын енгізгенде
іздеген қаламыздагы оку орнындары ерекшеленіп көрсетіледі:
Орналаскан каласы мекен жайы ... ... құру үшін standart ... Мainmenu компонентін таңдап, форма
терезесіне орналастырамыз. Қасиеттер ... Items ... ... болған үш нүктені шерткенде төмендегідей терезе пайда болады:
12-сурет. Меню құру.
Меню ... жазу үшін caption ... ... Меню ... комбинациясы арқылы іске қосу үшін Мainmenu компонентін
белгілеп, қасиеттер ... ShortCut ... ... ... ... ... де, қажетті пернетақта комбинациясын таңдаймыз (мысалы
CTRL+O) және қасиеттер тақтасындағы Default ... true ... ... меню ... ... ... ... Бастапқы бетке өту дегенді тандап оган мына кодты
жазамыз:
procedure TForm2.N2Click(Sender: TObject);
begin
form2.Close;
form1.show;
end;
Менюдегі Шыгу ... ... ... мына ... ... ... ... жана малімет қосу командасын орындағанда келесі форма ашылады:
Жана малімет қосу.
3-ші формаға Label, DBEdit, BitBtn, ... ... ... қызметі Label-ге түсініктемесін енгіздім,
DBEdit-ті форма 2 кестемен байланыстырдым, BitBtn шығудың ... ... ... ... мәлімет қосу командасын орындаганда келесі
терезе ашылады
Өзгерту.
Бұл терезеде мәліметді өзгертеміз және сактау командасын ... ... ...... қамтамасыздандыру өңдеу технологиясы”
бойынша 27.12.11 - 07.01.12 ... ... оқу ... ... ... ... ... қондыруды үйрендім, қолданбалы жане
арнайы бағдарламаларды, утилиттерді қондырумен таныстық.
Содан кейін ... ... ... ... атты ... ... Бұл ... Delphi мен Access бағдарламаларын байланыстырдым.
Delphi бағдарламасының бірнеше компаненттерін қолдандым. ... ... ... атқаратын қызыметтерімен толығырақ таныстым.
Атап айтсақ Corel Draw, Photoshop және Visual Basic ... алып ... және ... түсініктеме бере отырып есебіме
енгіздім.
IV- Пайдаланған әдебиеттер
1. Авторы: Камардинов О.
2. Информатика. Оқу құралы.
3. Алматы 2008ж.
1. Авторы: ... ... ... техникасы және программалау.
3. Алматы 1996.
1. Авторы: Е.Қ.Балапанов
2. «Жаңа информацияның технологиялар»
3. Алматы 2001. 170-176 бет.
1. Авторы: Байжұманов М.Қ., ... ... ... ... 2004жыл.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағдарламамен қамтамасыздандыруды өңдеу технологиясы35 бет
Желіні бағдарламамен қамтамасыздандырумен танысу12 бет
C++ программалау тілі17 бет
Микрокредит бағдарламасын құру45 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
Балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамтамасыз ету жөніндегі 2010 – 2014 жылдарға арналған «Балапан» бағдарламасы7 бет
Бағдарламалық және аппараттық қамтамасыз етуді таңдау43 бет
Бағдарламалық қамтаманың сапасы5 бет
Бағдарламалық қамтамасыз етуді жобалаудың әдістері.7 бет
Бағдарламалық қамтамасыздандыру беріктігінің есебі3 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь