Төбетей - теріден тігілген матадан тігілген кішкентай бас киім
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Қазақстан Республикасының білім жӘне ғылым министрлігі
М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті
___________________________________ _________________________факультеті институты
___________________________________ ___________________________________ __________
___________________________________ ___________________________________ кафедрасы
КУРСТЫҚ Жұмыс (жоба)
___________________________________ ________________________________пән і бойынша
Тақырыбы: ___________________________________ _________________________________
___________________________________ __________________________________
___________________________________ __________________________________
___________________________________ __________________________________
Білімгер ______________________Тобы_________ ___________ __________________
аты-жөні қолы
Жетекші т.ғ.к қауымдастырылған профессор, факультет деканы Жаскиленова А
___________________________________ __________ ________________________ __
қызметі аты-жөні
Қорғауға жіберілді ____________________20____ж. __ _____________________
қолы
Жұмыс қорғалды __________________20__ж. бағасы ____________________
жазбаша
Комиссия мүшелері: _________________________ _____ ______________________
аты-жөні қолы
______________________________ ___ ___________________
аты-жөні қолы
Тараз 2021
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті
___________________________________ _____________________________кафедр асы
__________ тобының білімгеріне ______________________________ курстық жоба (жұмыс)
аты-жөні
Бұйымды конструкциялау пәні бойынша
ТАПСЫРМА
1.Тақырыбы___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ ________________________________________
2. Тапсырманың арнайы нұсқауы ___________________________________ ___________________________________ _____________________________________________ ___________________________________ __________________________________________
3. Есепке-түсініктеме жазбаларының негізгі тараула - ры (жұмыстары)
Орындау кестесі
Көлемі, %
Орындау уақыты
4. Графикалық материалдарының тізімі (сызулардың масштабы келтіріледі)
5. Жобаның (жұмысты) жинақтау мерзімі
6. Қорғау
Кафедра мәжілісінде бекітілген ___________________20___ ж. хаттама № ______
Жетекшісі:
______________________ ____________ _________ _________________________ ___
қызметі қолы аты-жөні
Тапсырманы орындауға қабылдадым _______________20___ж. ____________________
білімгердің қолы
Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
Жалпы сафари стильіне сипаттама ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... 5
Сафари стильі объектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
Стильдің элементтері мен ерекшеліктері ... ... ... ... ... .. 6
Жобалау объектілерінің сипаттамасы, мақсаты мен негізгі функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
Атауы және қолдану саласы ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... 9
Әзірлеудің мақсаты мен міндеттері ... ... ... ... ... ... . ... ..10
Костюмде ұлттық ою өрнектердің симметриялы заңдылықтары арқылы құрастырылуы ... ... ... ... ... ..1 1
Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
Кіріспе
Киім-адам денесінде киюге арналған бұйым, жасанды жабындардың түрлері. Қоғамның даму процесінде материалдық, рухани, әлеуметтік талаптарға сәйкес келетін киім жиі өзгеріске ұшырайды. Киім адамның дүниетанымына, эстетикалық талғамына, жеке тұлғаның әлеуметтенуіне сәйкес келетін адамның жеке басының анықтамасы ретінде қызмет етеді.
Сәннің әсерінен, қазіргі заманғы өнер саласындағыдай, қазіргі заманғы костюм моделі көркемдік бейненің әртүрлі бағытымен сипатталады.
20 ғасырда нақты қалыптасқан және бекітілген киімдегі стильдік бағыт 21 ғасырда да маңыздылығын жоғалтқан жоқ. Бұл классикалық, романтикалық, спорттық және фольклорлық стильдер . Сән ағымының өзгеруіне қарамастан, бұрын айтылған стильдер өткен ғасырда қолданылған.
Стиль мен сән бір-бірімен байланысты жүйе, олар бір-бірінсіз дамып, өркендей алмайды. Әдетте, әр түрлі уақытта бір уақытта бірнеше стильдер болады. Атап айтқанда, оларға сол кезеңде жеңіске жеткен болашақтың стилін құрайтын элементтері бар стиль кіреді. Әр елде басқа елдермен қарым-қатынас деңгейіне, саяси-әлеуметтік, акономиялық дамуға, мәдениетті өсіру дәрежесіне байланысты Коркем стилінің даму эволюциясы бар. Мысалы, Италияда мәдени гүлдену "Ренессанс" деп аталады, Германияда - "кеш дамыған готика". 1890-1900 жылдары" жаңа готика"," жаңа орыс "және т. б. стильдері болды;" артдеко "стилінде(1920) -" орыс"," африкалық"," геометриялық " стильдер және т. б.
ХХ ғасырда сән мен костюм - эклектизмнің маңызды үрдісі байқалды. Эклектиканың басты белгісі-стильдердің үйлесімі, мысалы, романтика мен спорттық стильдің үйлесімді үйлесімі.
Курстық зерттеу жұмысының өзектілігі - қазақ ұлттық костюмдерінің композициялқ негізіндегі симметрия заңдылықтары қарастырылуы және қазақ ұлттық киімдерінің безендірілетін элементтері топтастыру.
Курстық жұмыстың мақсаты - Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты ұлттық костюмнің ерекшелігімен танысу және әйел адамның ұлттық костюмің модельдеу саласынан мәлімет беру. Ұмытылып бара жатқан қазақтың ұлттық стильде жаңғырту.
Курстық жұмыстың міндеті:
Қазіргі заманға сай ұлттық стильде костюм тіге білу.
Құрылымы: жұмыс кіріспеден, жоспардан, екі тараудан тұрады.
I. Киімдерін шығу тарихы
1.1. Қазақтың ұлттық киімдерін шығу тарихы
Қазақ халқының ұлттық киімдері-киім үлгілері. Этникалық, экономикалық және климаттық жағдайларды ескере отырып, олар ежелгі дәстүрлерге сәйкес тігілген. Қазақтарда ішкі, сыртқы, мата, киім, сәндік, ал кейбіреулерінде ресми киім бар. Киім үйлену тойлары, кездесулер, шетелге сапарлар үшін сәнді киім деп аталатын қымбат маталармен безендірілген. Қазақ әдет-ғұрпы бойынша ер адам ең жақсы, ең жақсы киім киіп, емтиханға түсіп, соғысқа аттанды. Ішкі киім: көйлек, дамба, кеудеше, жамылғы; сыртқы киім: халат, свитер, кеудеше, Үлбір, шидем; Матадан тігілген киімге: шашағы бар халат, шашағы бар халат, кебенек кенепі, Сыртқы (қазақ киімі) киімі кіреді. Киім былғарыдан, жүннен және жібек матадан, киізден, теріден тігіледі. Қазақтар әсіресе Құлан, киік, жолбарыс, Жанат, бұлғын, сусар, ақ тышқан терілерін ерекше бағалайды. Пальто осы жануарлардың терісінен тігілген.
Тондар бағалы астары бар үлбірден жасалған тондар деп аталды. Бұл жүнге сәйкес, Бұлбұл қарын, қарын, Қасқыр, күзен болып бөлінеді. Іш киімі матамен, шұғамен, барқыт, атлас, көгілдір, Маната, қырмызы, торғын, ламбектің үш тобымен қапталған. Ұялар кейде Толқынға, бүйірлерге, жиектерге, бұралмалы жағаға тігіледі.Қазақ халаттарының алдынан, артынан, екі жеңді және қайырмалы жағасы бар. Артқы жағының екі жағында, алдыңғы жиектің екі жағында, оның екі жағында, бел иығына дейін екі үш лобты доғалар орналасқан. Оның белі қазір тар, бел жағы ("өру" деп аталады). Халат жеңінің екі беті бірінен соң бірі қиылысады. Ұлы жүз қазақтарының халаттары негізінен жолақты, фигуралы, ұзын жеңді, әшекейленген, ал Орта жүз тұрғындарының халаттары негізінен бір түсті матадан тігілген, белсіз, сирек ұзын жеңді, кең жеңді, шорты немесе түймелері бар. Кіші жүздің мантиясы да алыс, жеңі ұзын және кең, жүн, бижутерия, жағасы қайырмалы. Қазақтар шапан, жең, киеді.
Сыртта қымбат матамен қапталған, иленген және боялған жүннің кең таралған түрлері бар (қарағай, қайың, өсімдік, инелер, қызанақ бояуы). Ине тондарға басып шығаруды немесе жалпы кесте тігуді, тондауды, таратуды, жеңнің ұштарын біріктіруді қамтиды. Жарғақ, тайжақ, қылқа, Дага деп аталатын киімдер сыртынан тай, құлын, лак терісінен тігілген. Шалбар барқыт, мата, плюш, тибен, шибарқыт, шегрен, ламбек, малескен, Қырмызы, қамыс, бақысап, көк мата, қой терісі сияқты серпімді маталардан тігілген. Шілтер, атпен жүру - ыңғайлы, кең немесе тамырлы ұрпақтар үшін. Жеңіл шапан мен тозған етекте, сондай-ақ шалбарда батырлар мен аңшылар, балуандар ерекшеленді.Қазақ әйелдерінің ұлттық киімі негізінен көйлек, кимешек, жаулық, сәукеле, желек, тақия, қамзола, қазекей, кебіс-маси, кеудешеден тұрады. Мозаика, ашық жұмыс, төрт топқа тігілген. Бұл қыздарға арналған киім, үйлену киімдері, әйелдер мен орта жастағы әйелдерге арналған киім. Жіңішке кеуделері, жағалары, жеңдері, жеңдері, кестелері, әшекейлері бар әйелдер киімдері жасына қарай тұрақты, кең, сәнді болады.Қазақ халқының ұлттық киімдерінде геогр.халық саны.. рулық ерекшеліктер де көрінеді, және бұл көбінесе бас киім мен қалпақта көрінеді. Мысалы, 8 Сай уақ тымақ, 3 жұдырық керей тымақ; Қаракесек, адай бөрік, Арғын тымақ, қыпшақ тымақ, 6 Сай найман тымақ, 4 Сай тымақ (М.Әуезов бойынша). Аймақтың ерекшелігіне байланысты Жетісу, Арқа және қоңырат сияқты түрлер ерекшеленеді. Ерлерге және әйелдерге арналған қалпақтар, әр түрлі болды. Дәстүрлі ерлер шляпасы жұқа ақ киізден тігілген. Ақ киізден жасалған" ақ шляпалар "және жоғарыға бүктелген жалпақ қалпақ"қалпақ" деп аталды. Көктемде және күзде қазақтар міндетті түрде үлбірмен көмкерілген, төбесі биік дөңгелек нысанды бас киім киген. Қыста киінген бас киім "тымақ" деп аталды. Қалпақтар қыз безендірілді алқаларымен және шерстяными қауырсын үкі, синицы немесе тот төбе. "Камшат бөрік" құндызының терісімен жиектелген, "алтын бөрік" алтынымен кестеленген, інжу-маржандармен безендірілген қыздардың бас киімдері "қалмаржан бөрік"деп аталды. Барқыттан немесе қамыстан жасалған жазғы жеңіл бас киім - "тақия" үкі терісімен, күміс және алтын кестемен безендірілген. Әйелдердің бас киімдерінің ерекшелігі қыздардың үйлену қалпақтары сәукеле болды. Ол алтын және күміс монеталармен, інжу-маржандармен және кулондармен безендірілген. Алғашқы баласының дүниеге келуімен жас әйел кимешектің ақ матасынан жасалған бас киім киген. Қазақ халқының ұлттық киіміндегі бас киімдерді былайша топтастыруға болады: 1) ерлерге арналған бас киімдерді: шыт, кепеш (құтандай, АРМА, біз), үшқұлдир, жекей, жапетер, тақия (зерли, Үкілі, Окалы, Сарма, Шоша төбе, түйше, Катипа және т.б.), үшкіл, бөрік, жалбағай, бөрік, үшқұл тымақ, күләпара 2) әйелдердің бас киімдерін: сәукеле, Бөкебай, қарқара, кимешек, күндізгі уақыт, ескек, шаль (Жібек, шілтерлі, ою-өрнекті), камуфляж, бергек, қасаба, тақия, қылыш, қылыш. Қыста киетін шляпалар қымбат тығыз матамен жабылған.
Қазақ халық кәсіпшілігі-ежелгі заман тарихымен бірге дамып келе жатқан бай қазына. Олардың бірі Орта Азия халықтарының және орыс халқының қолөнерімен байланысты. Оның қолөнерінің негізгі бағыты-киім тігу. Ежелгі дәуірден бүгінгі күнге дейін өзінің қадір-қасиетін жоғалтпайтын және қол өнерінің озық үлгісі ретінде ғана емес, сондай-ақ көркем де ыңғайлы Қазақ ұлттық киімдері пайдаланыла береді. Олардың кейбірін күн сайын қарт адамдар киеді, кейбіреулері қыздарының, қалыңдықтардың үйлену тойларында қолданылады (қалыңдыққа сәукеле киеді), ал көпшілігі театрлардың арнайы тапсырысымен тігіледі.
1.2. Ұлттық әйел адам киімдерінің жіктелуі
Бас киімдер біздің халқымыздың эстетикалық талғамын көріп отырған ұлттық киімдердің мәнерлі де бірегей бөлігі болып табылады. Ұлттық киім ерекшелігімен қатар адамдардың жас ерекшеліктері, сондай-ақ жүздердің, рудың ерекшеліктері жақсы сақталған. Ұлттық бас киімдерді қазақтар XV ғасырдан бастап, яғни Қазақ хандығы құрылғаннан бері киген.Тымақ-төбесі биік, маңдайы, екі құлағы бар, мойнында, арқасында жотаны жауып тұратын аңның, малдың терісінен жасалған қысқы бас киім.Тақиялар-дөңгелек, жеңіл, кестелі және бас киімі бар матадан жасалған, бас киімнің астынан-кішкентай бас киім.Төбетей-теріден тігілген матадан тігілген кішкентай бас киім.Бас киім-киізден жасалған бас киім.Құлпара (бақша) - тығыз матадан тігілген бөрік.Шляпалар-былғары жабыны бар жылы шляпалар.Қыздың бас сүйегі алтын және күміс өрнектермен, монеталармен, інжу өрнектерімен, асыл тастармен, інжу-маржандармен, шашақтармен, үкімен безендірілгенКаскаба-қыздар киетін бас киімнің стильді моделі. Оның оксипитальды жағы ұзын бас сүйек түрінде ұсынылуы мүмкін.
Сәукеле-бойжеткен киген кезде киетін өте қымбат, бағалы, асыл және талғампаз бас киім.Сәукеле баскиім ғана емес, сонымен қатар өнер туындыларымен қатар қазақтың сән-салтанатының, дәстүрінің, мәдениеті мен шеберлігінің үлгісі болып саналады.Сәукеле 70см (2-3 см) биік, домалақ төбе. Ол тәж, төбе, құлақ және артқы бөлік сияқты негізгі бөліктерден тұрады.
Бөрік-ерлер де, қыздар да киетін жұқа жүн немесе жібек материалмен қапталған, шетінен, құлағынсыз, теріден тігілген бөрік. Оның жазғы және қысқы түрлері бар. Қамшат бөрік, құндыз бөрік, жанат бөрік, қарсақ бөрік, қарқаралы бөрік, құлын бөрік, сүсар бөрік, түлкі бөрік, күзен бөрік сияқты түрлері бар.Қазақ әйелдерінің басына киетін орамал-орамал жаулық деп те аталған. Әйелдер
жасына байланысты әр түрлі Жаулар жасайды.
Кимешек-қазақ әйелдеріне тән ерекше киім-кешектер-кимешектер ақ матадан, кейде жібек матадан тігіледі, жиектерімен кестеленеді және әр түрлі әшекейленеді. Кимешек-шылды жас әйелдер, орта жастағы әйелдер, кемпір киген. Әдет-ғұрып бойынша кимешекті әйел бала туғаннан кейін киеді.
Негізгі сыртқы киімге бас киім, бас киім, Үлбір, жаға, құрбақа, тұлып, қарын, жиек жатады. Қазақ халқының өмірінде бұл киімді тігуде бойлық төрт жануардың терісі мен жүні үлкен рөл атқарды, біздің ата-бабаларымыз оны мыңдаған жылдар бұрын қалай жасау керектігін білген.Тон-бұл егде жастағы адамдар, әйелдер, балалар киетін жалпы көрініс.
Тондар-құлын, тай, лак, Бөкен терісінен жасалған тондар, жазғы тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар. Иленген теріні мұқият сүртеді, уқалайды және жұмсартады, қалың кенеппен, үлгі бойынша пішілген шапанмен немесе табалдырықпен жабады. Бұл тон көбінесе жаңбырда киімге киіледі.Жақа-бұрын бай адамдар киген, жылқылардың терісінен тігілген сирек кездесетін, жағалы және асыл Жақтардың бірі. Ол тек жылқының терісінен тігілгендіктен құлынды жақ, Тай жақ, кунан жақ сүйектеріне бөледі.Серке терісінен жасалған толтырылған ірімшік. Ол сойылған малдың терісінен жасалған қапшық тәрізді, жылдың суық мезгілінде алыс жолға шыққан кезде кішкентай балаларды жатқызады. Жылқы күзетшісі, аңшы және шанадағы жолаушылар аяқтарын осындай кішкентай толтырылған жануарға жылытады. Сонымен қатар, оны суықтан қорғауға болады, оны сыртынан тондармен жабуға болады.Ұлттық киім-қазақтың дәстүрлі, сәнді және жылы киімдерінің бірі. Шалбардың ішкі бөлігі теріден, сырты Шұға, шұға, барқыт, көгілдір, манат, Қырмызыдан тұрады. Іші кең және ұзын, пальто тәрізді, сәнді, мол жағасы бар.Шегмен-түйе иірілген жіптен тоқылған бұйым. Сонымен, су да, жел де өтпейді, өйткені сумен байланысқан кезде тері серпімді және тығыздалады. Сондай-ақ, ол мата емес, өте берік және жеңіл, тез тозбайды, ұзақ уақыт тозады.
II. Ұлттық костюмді өңдеу және киімді модельдеу
2.1. Киімді модельдеу
Киімді модельдеу кезінде өнімді төсеу ғана емес, сонымен қатар оның құрамын байытатын әртүрлі өңдеу (әрлеу) қолданылады. Өңдеу бұйымның пішінін немесе бөліктерін бөлу, пішінді бөлшектеу, пішіннің бөліктерін немесе бірнеше түрлі жеке пішіндерді біріктіру, пішіннің бетінде белгілі бір бағытта қозғалысты ұйымдастыру үшін қолданылады. Өңдеу костюмнің көркемдік бейнелі сипатын байытады. Өңдеу түрлері сәндік (сәндік) және конструктивті, сәндік және утилитарлық мәнге ие. Нысаны мен материалды өңдеу өзгеріп отырады. Әртүрлілігіне байланысты оны жеті топқа бөлуге болады:
барлық бедерлі қатпарлы тігістер,қатпарлар, көйлекке жапсырмалар, алтын жалату, қатпарлар, плиссе, гофрлар, тігісті әрлеу нәтижесінде алынған әрлеу;
бұйымның матасынан немесе өңделген матадан жасалған өңдеу бөлшектері, екі қаусырмалы желдеу, желдеу, жиектеу, жиектеу тігісі, өңір, белдік, садақтар, галстуктар;
арнайы әрлеу материалдарымен өңдеу: шілтер, бау, бау, сутаж, шашақ, лента және жасанды гүлдер;
фитингтермен безендіру: түймелер, ілгектер, қапсырмалар, сәндік түймелер, темір тесіктер, холнитен, сәндік бекітпелер, ... жалғасы
М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті
___________________________________ _________________________факультеті институты
___________________________________ ___________________________________ __________
___________________________________ ___________________________________ кафедрасы
КУРСТЫҚ Жұмыс (жоба)
___________________________________ ________________________________пән і бойынша
Тақырыбы: ___________________________________ _________________________________
___________________________________ __________________________________
___________________________________ __________________________________
___________________________________ __________________________________
Білімгер ______________________Тобы_________ ___________ __________________
аты-жөні қолы
Жетекші т.ғ.к қауымдастырылған профессор, факультет деканы Жаскиленова А
___________________________________ __________ ________________________ __
қызметі аты-жөні
Қорғауға жіберілді ____________________20____ж. __ _____________________
қолы
Жұмыс қорғалды __________________20__ж. бағасы ____________________
жазбаша
Комиссия мүшелері: _________________________ _____ ______________________
аты-жөні қолы
______________________________ ___ ___________________
аты-жөні қолы
Тараз 2021
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті
___________________________________ _____________________________кафедр асы
__________ тобының білімгеріне ______________________________ курстық жоба (жұмыс)
аты-жөні
Бұйымды конструкциялау пәні бойынша
ТАПСЫРМА
1.Тақырыбы___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ ________________________________________
2. Тапсырманың арнайы нұсқауы ___________________________________ ___________________________________ _____________________________________________ ___________________________________ __________________________________________
3. Есепке-түсініктеме жазбаларының негізгі тараула - ры (жұмыстары)
Орындау кестесі
Көлемі, %
Орындау уақыты
4. Графикалық материалдарының тізімі (сызулардың масштабы келтіріледі)
5. Жобаның (жұмысты) жинақтау мерзімі
6. Қорғау
Кафедра мәжілісінде бекітілген ___________________20___ ж. хаттама № ______
Жетекшісі:
______________________ ____________ _________ _________________________ ___
қызметі қолы аты-жөні
Тапсырманы орындауға қабылдадым _______________20___ж. ____________________
білімгердің қолы
Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
Жалпы сафари стильіне сипаттама ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... 5
Сафари стильі объектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
Стильдің элементтері мен ерекшеліктері ... ... ... ... ... .. 6
Жобалау объектілерінің сипаттамасы, мақсаты мен негізгі функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
Атауы және қолдану саласы ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... 9
Әзірлеудің мақсаты мен міндеттері ... ... ... ... ... ... . ... ..10
Костюмде ұлттық ою өрнектердің симметриялы заңдылықтары арқылы құрастырылуы ... ... ... ... ... ..1 1
Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
Кіріспе
Киім-адам денесінде киюге арналған бұйым, жасанды жабындардың түрлері. Қоғамның даму процесінде материалдық, рухани, әлеуметтік талаптарға сәйкес келетін киім жиі өзгеріске ұшырайды. Киім адамның дүниетанымына, эстетикалық талғамына, жеке тұлғаның әлеуметтенуіне сәйкес келетін адамның жеке басының анықтамасы ретінде қызмет етеді.
Сәннің әсерінен, қазіргі заманғы өнер саласындағыдай, қазіргі заманғы костюм моделі көркемдік бейненің әртүрлі бағытымен сипатталады.
20 ғасырда нақты қалыптасқан және бекітілген киімдегі стильдік бағыт 21 ғасырда да маңыздылығын жоғалтқан жоқ. Бұл классикалық, романтикалық, спорттық және фольклорлық стильдер . Сән ағымының өзгеруіне қарамастан, бұрын айтылған стильдер өткен ғасырда қолданылған.
Стиль мен сән бір-бірімен байланысты жүйе, олар бір-бірінсіз дамып, өркендей алмайды. Әдетте, әр түрлі уақытта бір уақытта бірнеше стильдер болады. Атап айтқанда, оларға сол кезеңде жеңіске жеткен болашақтың стилін құрайтын элементтері бар стиль кіреді. Әр елде басқа елдермен қарым-қатынас деңгейіне, саяси-әлеуметтік, акономиялық дамуға, мәдениетті өсіру дәрежесіне байланысты Коркем стилінің даму эволюциясы бар. Мысалы, Италияда мәдени гүлдену "Ренессанс" деп аталады, Германияда - "кеш дамыған готика". 1890-1900 жылдары" жаңа готика"," жаңа орыс "және т. б. стильдері болды;" артдеко "стилінде(1920) -" орыс"," африкалық"," геометриялық " стильдер және т. б.
ХХ ғасырда сән мен костюм - эклектизмнің маңызды үрдісі байқалды. Эклектиканың басты белгісі-стильдердің үйлесімі, мысалы, романтика мен спорттық стильдің үйлесімді үйлесімі.
Курстық зерттеу жұмысының өзектілігі - қазақ ұлттық костюмдерінің композициялқ негізіндегі симметрия заңдылықтары қарастырылуы және қазақ ұлттық киімдерінің безендірілетін элементтері топтастыру.
Курстық жұмыстың мақсаты - Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты ұлттық костюмнің ерекшелігімен танысу және әйел адамның ұлттық костюмің модельдеу саласынан мәлімет беру. Ұмытылып бара жатқан қазақтың ұлттық стильде жаңғырту.
Курстық жұмыстың міндеті:
Қазіргі заманға сай ұлттық стильде костюм тіге білу.
Құрылымы: жұмыс кіріспеден, жоспардан, екі тараудан тұрады.
I. Киімдерін шығу тарихы
1.1. Қазақтың ұлттық киімдерін шығу тарихы
Қазақ халқының ұлттық киімдері-киім үлгілері. Этникалық, экономикалық және климаттық жағдайларды ескере отырып, олар ежелгі дәстүрлерге сәйкес тігілген. Қазақтарда ішкі, сыртқы, мата, киім, сәндік, ал кейбіреулерінде ресми киім бар. Киім үйлену тойлары, кездесулер, шетелге сапарлар үшін сәнді киім деп аталатын қымбат маталармен безендірілген. Қазақ әдет-ғұрпы бойынша ер адам ең жақсы, ең жақсы киім киіп, емтиханға түсіп, соғысқа аттанды. Ішкі киім: көйлек, дамба, кеудеше, жамылғы; сыртқы киім: халат, свитер, кеудеше, Үлбір, шидем; Матадан тігілген киімге: шашағы бар халат, шашағы бар халат, кебенек кенепі, Сыртқы (қазақ киімі) киімі кіреді. Киім былғарыдан, жүннен және жібек матадан, киізден, теріден тігіледі. Қазақтар әсіресе Құлан, киік, жолбарыс, Жанат, бұлғын, сусар, ақ тышқан терілерін ерекше бағалайды. Пальто осы жануарлардың терісінен тігілген.
Тондар бағалы астары бар үлбірден жасалған тондар деп аталды. Бұл жүнге сәйкес, Бұлбұл қарын, қарын, Қасқыр, күзен болып бөлінеді. Іш киімі матамен, шұғамен, барқыт, атлас, көгілдір, Маната, қырмызы, торғын, ламбектің үш тобымен қапталған. Ұялар кейде Толқынға, бүйірлерге, жиектерге, бұралмалы жағаға тігіледі.Қазақ халаттарының алдынан, артынан, екі жеңді және қайырмалы жағасы бар. Артқы жағының екі жағында, алдыңғы жиектің екі жағында, оның екі жағында, бел иығына дейін екі үш лобты доғалар орналасқан. Оның белі қазір тар, бел жағы ("өру" деп аталады). Халат жеңінің екі беті бірінен соң бірі қиылысады. Ұлы жүз қазақтарының халаттары негізінен жолақты, фигуралы, ұзын жеңді, әшекейленген, ал Орта жүз тұрғындарының халаттары негізінен бір түсті матадан тігілген, белсіз, сирек ұзын жеңді, кең жеңді, шорты немесе түймелері бар. Кіші жүздің мантиясы да алыс, жеңі ұзын және кең, жүн, бижутерия, жағасы қайырмалы. Қазақтар шапан, жең, киеді.
Сыртта қымбат матамен қапталған, иленген және боялған жүннің кең таралған түрлері бар (қарағай, қайың, өсімдік, инелер, қызанақ бояуы). Ине тондарға басып шығаруды немесе жалпы кесте тігуді, тондауды, таратуды, жеңнің ұштарын біріктіруді қамтиды. Жарғақ, тайжақ, қылқа, Дага деп аталатын киімдер сыртынан тай, құлын, лак терісінен тігілген. Шалбар барқыт, мата, плюш, тибен, шибарқыт, шегрен, ламбек, малескен, Қырмызы, қамыс, бақысап, көк мата, қой терісі сияқты серпімді маталардан тігілген. Шілтер, атпен жүру - ыңғайлы, кең немесе тамырлы ұрпақтар үшін. Жеңіл шапан мен тозған етекте, сондай-ақ шалбарда батырлар мен аңшылар, балуандар ерекшеленді.Қазақ әйелдерінің ұлттық киімі негізінен көйлек, кимешек, жаулық, сәукеле, желек, тақия, қамзола, қазекей, кебіс-маси, кеудешеден тұрады. Мозаика, ашық жұмыс, төрт топқа тігілген. Бұл қыздарға арналған киім, үйлену киімдері, әйелдер мен орта жастағы әйелдерге арналған киім. Жіңішке кеуделері, жағалары, жеңдері, жеңдері, кестелері, әшекейлері бар әйелдер киімдері жасына қарай тұрақты, кең, сәнді болады.Қазақ халқының ұлттық киімдерінде геогр.халық саны.. рулық ерекшеліктер де көрінеді, және бұл көбінесе бас киім мен қалпақта көрінеді. Мысалы, 8 Сай уақ тымақ, 3 жұдырық керей тымақ; Қаракесек, адай бөрік, Арғын тымақ, қыпшақ тымақ, 6 Сай найман тымақ, 4 Сай тымақ (М.Әуезов бойынша). Аймақтың ерекшелігіне байланысты Жетісу, Арқа және қоңырат сияқты түрлер ерекшеленеді. Ерлерге және әйелдерге арналған қалпақтар, әр түрлі болды. Дәстүрлі ерлер шляпасы жұқа ақ киізден тігілген. Ақ киізден жасалған" ақ шляпалар "және жоғарыға бүктелген жалпақ қалпақ"қалпақ" деп аталды. Көктемде және күзде қазақтар міндетті түрде үлбірмен көмкерілген, төбесі биік дөңгелек нысанды бас киім киген. Қыста киінген бас киім "тымақ" деп аталды. Қалпақтар қыз безендірілді алқаларымен және шерстяными қауырсын үкі, синицы немесе тот төбе. "Камшат бөрік" құндызының терісімен жиектелген, "алтын бөрік" алтынымен кестеленген, інжу-маржандармен безендірілген қыздардың бас киімдері "қалмаржан бөрік"деп аталды. Барқыттан немесе қамыстан жасалған жазғы жеңіл бас киім - "тақия" үкі терісімен, күміс және алтын кестемен безендірілген. Әйелдердің бас киімдерінің ерекшелігі қыздардың үйлену қалпақтары сәукеле болды. Ол алтын және күміс монеталармен, інжу-маржандармен және кулондармен безендірілген. Алғашқы баласының дүниеге келуімен жас әйел кимешектің ақ матасынан жасалған бас киім киген. Қазақ халқының ұлттық киіміндегі бас киімдерді былайша топтастыруға болады: 1) ерлерге арналған бас киімдерді: шыт, кепеш (құтандай, АРМА, біз), үшқұлдир, жекей, жапетер, тақия (зерли, Үкілі, Окалы, Сарма, Шоша төбе, түйше, Катипа және т.б.), үшкіл, бөрік, жалбағай, бөрік, үшқұл тымақ, күләпара 2) әйелдердің бас киімдерін: сәукеле, Бөкебай, қарқара, кимешек, күндізгі уақыт, ескек, шаль (Жібек, шілтерлі, ою-өрнекті), камуфляж, бергек, қасаба, тақия, қылыш, қылыш. Қыста киетін шляпалар қымбат тығыз матамен жабылған.
Қазақ халық кәсіпшілігі-ежелгі заман тарихымен бірге дамып келе жатқан бай қазына. Олардың бірі Орта Азия халықтарының және орыс халқының қолөнерімен байланысты. Оның қолөнерінің негізгі бағыты-киім тігу. Ежелгі дәуірден бүгінгі күнге дейін өзінің қадір-қасиетін жоғалтпайтын және қол өнерінің озық үлгісі ретінде ғана емес, сондай-ақ көркем де ыңғайлы Қазақ ұлттық киімдері пайдаланыла береді. Олардың кейбірін күн сайын қарт адамдар киеді, кейбіреулері қыздарының, қалыңдықтардың үйлену тойларында қолданылады (қалыңдыққа сәукеле киеді), ал көпшілігі театрлардың арнайы тапсырысымен тігіледі.
1.2. Ұлттық әйел адам киімдерінің жіктелуі
Бас киімдер біздің халқымыздың эстетикалық талғамын көріп отырған ұлттық киімдердің мәнерлі де бірегей бөлігі болып табылады. Ұлттық киім ерекшелігімен қатар адамдардың жас ерекшеліктері, сондай-ақ жүздердің, рудың ерекшеліктері жақсы сақталған. Ұлттық бас киімдерді қазақтар XV ғасырдан бастап, яғни Қазақ хандығы құрылғаннан бері киген.Тымақ-төбесі биік, маңдайы, екі құлағы бар, мойнында, арқасында жотаны жауып тұратын аңның, малдың терісінен жасалған қысқы бас киім.Тақиялар-дөңгелек, жеңіл, кестелі және бас киімі бар матадан жасалған, бас киімнің астынан-кішкентай бас киім.Төбетей-теріден тігілген матадан тігілген кішкентай бас киім.Бас киім-киізден жасалған бас киім.Құлпара (бақша) - тығыз матадан тігілген бөрік.Шляпалар-былғары жабыны бар жылы шляпалар.Қыздың бас сүйегі алтын және күміс өрнектермен, монеталармен, інжу өрнектерімен, асыл тастармен, інжу-маржандармен, шашақтармен, үкімен безендірілгенКаскаба-қыздар киетін бас киімнің стильді моделі. Оның оксипитальды жағы ұзын бас сүйек түрінде ұсынылуы мүмкін.
Сәукеле-бойжеткен киген кезде киетін өте қымбат, бағалы, асыл және талғампаз бас киім.Сәукеле баскиім ғана емес, сонымен қатар өнер туындыларымен қатар қазақтың сән-салтанатының, дәстүрінің, мәдениеті мен шеберлігінің үлгісі болып саналады.Сәукеле 70см (2-3 см) биік, домалақ төбе. Ол тәж, төбе, құлақ және артқы бөлік сияқты негізгі бөліктерден тұрады.
Бөрік-ерлер де, қыздар да киетін жұқа жүн немесе жібек материалмен қапталған, шетінен, құлағынсыз, теріден тігілген бөрік. Оның жазғы және қысқы түрлері бар. Қамшат бөрік, құндыз бөрік, жанат бөрік, қарсақ бөрік, қарқаралы бөрік, құлын бөрік, сүсар бөрік, түлкі бөрік, күзен бөрік сияқты түрлері бар.Қазақ әйелдерінің басына киетін орамал-орамал жаулық деп те аталған. Әйелдер
жасына байланысты әр түрлі Жаулар жасайды.
Кимешек-қазақ әйелдеріне тән ерекше киім-кешектер-кимешектер ақ матадан, кейде жібек матадан тігіледі, жиектерімен кестеленеді және әр түрлі әшекейленеді. Кимешек-шылды жас әйелдер, орта жастағы әйелдер, кемпір киген. Әдет-ғұрып бойынша кимешекті әйел бала туғаннан кейін киеді.
Негізгі сыртқы киімге бас киім, бас киім, Үлбір, жаға, құрбақа, тұлып, қарын, жиек жатады. Қазақ халқының өмірінде бұл киімді тігуде бойлық төрт жануардың терісі мен жүні үлкен рөл атқарды, біздің ата-бабаларымыз оны мыңдаған жылдар бұрын қалай жасау керектігін білген.Тон-бұл егде жастағы адамдар, әйелдер, балалар киетін жалпы көрініс.
Тондар-құлын, тай, лак, Бөкен терісінен жасалған тондар, жазғы тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар, күзен терісінен жасалған тондар. Иленген теріні мұқият сүртеді, уқалайды және жұмсартады, қалың кенеппен, үлгі бойынша пішілген шапанмен немесе табалдырықпен жабады. Бұл тон көбінесе жаңбырда киімге киіледі.Жақа-бұрын бай адамдар киген, жылқылардың терісінен тігілген сирек кездесетін, жағалы және асыл Жақтардың бірі. Ол тек жылқының терісінен тігілгендіктен құлынды жақ, Тай жақ, кунан жақ сүйектеріне бөледі.Серке терісінен жасалған толтырылған ірімшік. Ол сойылған малдың терісінен жасалған қапшық тәрізді, жылдың суық мезгілінде алыс жолға шыққан кезде кішкентай балаларды жатқызады. Жылқы күзетшісі, аңшы және шанадағы жолаушылар аяқтарын осындай кішкентай толтырылған жануарға жылытады. Сонымен қатар, оны суықтан қорғауға болады, оны сыртынан тондармен жабуға болады.Ұлттық киім-қазақтың дәстүрлі, сәнді және жылы киімдерінің бірі. Шалбардың ішкі бөлігі теріден, сырты Шұға, шұға, барқыт, көгілдір, манат, Қырмызыдан тұрады. Іші кең және ұзын, пальто тәрізді, сәнді, мол жағасы бар.Шегмен-түйе иірілген жіптен тоқылған бұйым. Сонымен, су да, жел де өтпейді, өйткені сумен байланысқан кезде тері серпімді және тығыздалады. Сондай-ақ, ол мата емес, өте берік және жеңіл, тез тозбайды, ұзақ уақыт тозады.
II. Ұлттық костюмді өңдеу және киімді модельдеу
2.1. Киімді модельдеу
Киімді модельдеу кезінде өнімді төсеу ғана емес, сонымен қатар оның құрамын байытатын әртүрлі өңдеу (әрлеу) қолданылады. Өңдеу бұйымның пішінін немесе бөліктерін бөлу, пішінді бөлшектеу, пішіннің бөліктерін немесе бірнеше түрлі жеке пішіндерді біріктіру, пішіннің бетінде белгілі бір бағытта қозғалысты ұйымдастыру үшін қолданылады. Өңдеу костюмнің көркемдік бейнелі сипатын байытады. Өңдеу түрлері сәндік (сәндік) және конструктивті, сәндік және утилитарлық мәнге ие. Нысаны мен материалды өңдеу өзгеріп отырады. Әртүрлілігіне байланысты оны жеті топқа бөлуге болады:
барлық бедерлі қатпарлы тігістер,қатпарлар, көйлекке жапсырмалар, алтын жалату, қатпарлар, плиссе, гофрлар, тігісті әрлеу нәтижесінде алынған әрлеу;
бұйымның матасынан немесе өңделген матадан жасалған өңдеу бөлшектері, екі қаусырмалы желдеу, желдеу, жиектеу, жиектеу тігісі, өңір, белдік, садақтар, галстуктар;
арнайы әрлеу материалдарымен өңдеу: шілтер, бау, бау, сутаж, шашақ, лента және жасанды гүлдер;
фитингтермен безендіру: түймелер, ілгектер, қапсырмалар, сәндік түймелер, темір тесіктер, холнитен, сәндік бекітпелер, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz