Гендік инженерия

Гендік (генетикалық) инженерияны – молекулалық және клеткалық инженерия белгілі бір мақсатпен жасанды айқын қасиеттері бар генетикалық материалдарды алдын ала құрастырып, оларды басқа клеткаға енгізіп, көбейтіп, зат алмасу процесін өзгеше жүргізу. Бұл әдіспен организмдердегі тұқым қуалайтын информацияны көздеген мақсатқа сай өзгертіп, олардың геномдарын белгілеген жоспармен қайта құруға болады.
Гендік инженерия ол функциональдық активті генетикалық құрылымдарды рекомбинаттық (ата-ана екі ДНК молекулалары арасынан пайда болған будан) ДНК молекулалары түрінде қолдан құрастыру. Гендік инженерияның мәні жеке гендерді бір организмнен алып, басқа организмге көшіріп орналастыру.
Бұл рестриктаза деген фермент пен лигаза ферментінің ашылуы негізінде мүмкін болды. Рестриктаза ферменті ДНК молекуласын нақты белгіленген жерлерін кесіп алады да, осылай фрагменттерді (рестрикция сайттарын) түзеді. Ал лигаза ферменті гетерогендік ДНК-ның фрагменттерін бүтін тігеді. Құрамында шығу тегі әр түрлі ДНК-лары бар молекуланы рекомбинаттық молекула деп атайды.
2.Рекомбинаттық ДНК= прокариоттардың және/немесе вирустардың ДНК-ы (вектор) + эукариоттардың ДНК-ы (бөтен ДНК). Вектордың көмегімен эукариоттардың бөтен ДНК-ы клеткаға еніп, геномға интеграциялана алады. Сонымен, прокариоттар мен вирустардың зерттелетін ДНК молекулалары нақты белгіленген жерден кесіліп, одан кейін бұл жерге эукариоттардың қажетті бөтен гені енгізіледі, осылайша рекомбинаттық (гибридтік) ДНК түзіледі.
Түзілген рекомбинаттық ДНК тірі клеткаға енгізіледі, жаңа геннің экспрессиясы (көріну күші) басталғаннан соң, клетка сол ген белгілеген белокты синтездей бастайды. Сонымен, клеткаға рекомбинаттық ДНК молекуласы түрінде жаңа генетикалық информацияны енгізіп, соңында жаңа белгісі бар организмді алуға болады. Мұндай организмді трансгендік немесе трансформацияланған организм дейді. Осылайша, гендік инженерияның дамуына негіз болған молекулалық биология мен молекулалық генетиканың мынадай жетістіктері бар:
1. Рестриктазалар мен лигаза ферменттерінің ашылуы;
2. Гендерді химиялық заттарды және ферменттерді қолдану арқылы синтездеу;
3. Бөтен генді клеткаға тасымалдаушы-векторларды пайдалану;
4. Бөтен генге ие болған клеткаларды таңдап, бөліп алу жолдарының ашылуы.
Алғашқы рет рекомбинаттық ДНК 1972 жылы АҚШ-та П.Бергтің лабораториясында жасалды.
        
        Гендік инженерия
1. Рекомбинаттық ДНҚ=прокариоттардың және/немесе вирустардың ДНК-ы +
эукариоттардың ДНК-ы.
2. Микроорганизмдер генетикасын практикада қолдану.
3. Биотехнологияның даму тарихындағы ең елеулі оқиғалар.
1.Гендік ... ...... және клеткалық
инженерия белгілі бір ... ... ... қасиеттері бар генетикалық
материалдарды алдын ала құрастырып, оларды ... ... ... зат ... ... ... ... Бұл әдіспен организмдердегі
тұқым қуалайтын информацияны көздеген ... сай ... ... ... ... ... құруға болады.
Гендік инженерия ол функциональдық активті генетикалық құрылымдарды
рекомбинаттық (ата-ана екі ДНК молекулалары ... ... ... ... ... түрінде қолдан құрастыру. Гендік инженерияның мәні жеке
гендерді бір организмнен алып, басқа организмге көшіріп ... ... ... ... пен ... ... ашылуы негізінде
мүмкін болды. ... ... ДНК ... ... ... ... алады да, осылай фрагменттерді (рестрикция сайттарын)
түзеді. Ал лигаза ферменті ... ... ... ... ... шығу тегі әр ... ДНК-лары бар молекуланы рекомбинаттық молекула
деп атайды.
2.Рекомбинаттық ДНК= прокариоттардың және/немесе вирустардың ДНК-ы
(вектор) + ... ... ... ДНК). ... ... ... ДНК-ы клеткаға еніп, геномға интеграциялана алады.
Сонымен, прокариоттар мен ... ... ДНК ... нақты
белгіленген жерден кесіліп, одан кейін бұл жерге эукариоттардың қажетті
бөтен гені ... ... ... ... ДНК ... ... ДНК тірі клеткаға ... жаңа ... ... ... ... соң, ... сол ген белгілеген
белокты синтездей бастайды. Сонымен, клеткаға рекомбинаттық ДНК ... жаңа ... ... ... ... жаңа ... ... алуға болады. Мұндай организмді трансгендік ... ... ... Осылайша, гендік инженерияның дамуына
негіз болған молекулалық биология мен молекулалық ... ... ... Рестриктазалар мен лигаза ферменттерінің ашылуы;
2. Гендерді химиялық заттарды және ферменттерді қолдану арқылы
синтездеу;
3. Бөтен ... ... ... ... ... ... ие ... клеткаларды таңдап, бөліп алу жолдарының
ашылуы.
Алғашқы рет ... ДНК 1972 жылы ... ... ... ... ... тасымалдау тәсілі ретінде болашақта
селекцияның тиімді тәсілі бола алады.
Гендік ... ... ... ... тұрады:
1) Басқа организмге көшірілетін құрылымдық гендерді алу;
2) Оны вектордың құрамына енгізу;
3) Рекомбинаттық ДНК-ны клеткаға тасымалдау;
4) ... ... жеке ... ... (жасанды жағдайда
клеткадан өсірілген) организм алу.
Клеткаға бөтен ... ... ... ... ... ... жүзінде дәлелденген. Болашақта молекулалық биология өнеркәсіпте,
ауыл шаруашылықта қолдану үшін құнды қасиеттері бар ... ... ... ... үміт бар. ... мал ... ретінде жоңышқа құнды ... оның ... ... бар ... аз. Неге осы ... синтезіне жауапты генді, мәселен соядан бөліп алып ... ... Бұл ... ... ... мәселелерінің бірі.
Осы әдісті пайдаланып, патогендермен зақымданбайтын сорттан ауруға
тұрақтылық ... ... ... оны ... төмен сортқа енгізіп,
өсімдіктерге – вирустарға, саңырауқұлақтарға, ауруларға төзімділік қасиетін
беруге болады.
Генетикалық ... ... ... тасымалдайтын әдіс ретінде
мәдени өсімдіктер мен жануарлар селекциясында тиімді ... ... ... ... ... ... ең алдымен өзгертілген клеткадан
трансформат-организм мүмкіндігіне байланысты. Ал, бұл әдіс ... ... ... ... ... факторларға төзімділік
қалыптастыруға және тірі организмдердің тіпті табиғатта жоқ жаңа ... жол ... ... практикада қолдану.
Тұқым қуалаушылық қасиеті өзгерген микроорганизмдердің жаңа формаларын
алуда генетика жетістіктерін кеңінен қолдануға жол ашылып отыр. ... ... ауыл ... ... медицинада баға жетпес зор көмек
көрсетеді. Бұл әдіс әр түрлі мутагендермен (әр түрлі сәулелер мен ... ... ... жабайы микроорганизмдерге әсер ету арқылы
жүзеге асады. Осылайша, алынған мутанттар бұрынғы ... ... ...... ... ... т.б. – ... тіпті жүздеген есе көбірек алуға мүмкіндік
береді.
Гендік және клеткалық инженерияның ... ... ... ... мүмкін болмаған инсулин, интерферон, адамның өсу гормоны және т.б.
заттардың алынуын айтсақ ... ... ... ... ... ... ... дақылдарының геномына енгізу арқылы ... ... ... тоқтату көзделіп отыр. Бұл тыңайтқыштарға ... ... өзен ... мен жер асты ... ... ... жетістіктердің ішінде биотехнология – ... ... ... ... күші ... келе ... ... соңғы жылдардағы жетістіктері биотехнологияның дамуына теориялық
және әдістемелік негіз болды. ... ... ... ... ... мен ... ... пайдаланып, экономикалық
жағынан тиімді заттарды (антибиотиктерді, витаминдерді, ферменттерді, амин
қашқылдарын, нуклеотидтерді, интерферонды, гормондарды, ... ... және т.б.) ... ... ерекше бір саласы
қалыптасты. Демек, азық-түлік, фармациялық, химиялық өнеркәсіптердің ... ... ... ... ... ... емес.
Сонымен биотехнология ғылыми-техникалық прогрестің осы заманғы аса жаңа
кезеңі ... ... ... ... ... ... ... биология мен микробиология тоғысында пайда болды.
Биотехнология биологиялық білімді практикада қолданып, адамзаттың
төмендегідей ... ... ... оған ... жоқ пайда
келтіреді:
- Жұқпалы және генетикалық ... ... ... ... ... ... алу мен ... жазу мүмкіндігін қамтамасыз
ету;
- Антибиотиктерді, полимерлерді, аминқышқылдарын, ферменттерді және
өзге тағамдық қоспаларды өндіретін ... ... ... мен ... ... төзімді өсімдердің сорттарын
шығару арқылы ауыл шаруашылық өнімін ... ... ... ... орта ... ... жоғары, тез
жетілетін жануарларды алу арқылы асыл тұқымды мал шаруашылығын
дамыту;
- Сыртқы ортаны ластайтын заттарды ... ... ... өзі экономикаға байланысты, ... ... ... ... үлкен экономикалық нәтиже береді.
Экономикалық жағынан дамыған ... ... тез әрі ... ... ... Бұл саладағы алдыңғы қатарлы мемлекеттерге Америка,
Еуропа елдері (Англия, Германия, Франция, Нидерланды) және Жапония ... бұл ... ... шамамен 50%-ы АҚШ-тың, 20%-ы Еуропаның,
11%-ы Жапонияның, ал 9%-ы экономикасы азырақ дамыған мемлекеттердің ... адам ... ... қолданыла бастауына бірқатар
тарихи оқиғалар себепші болды.
4.Биотехнологияның даму тарихындағы ең елеулі оқиғалар
|дата ... ... ... Хип ... рет қоян ... ... реципиентке |
| ... ... |Кар ... ... рет "биотехнология" терминін енгізді ... ... мен ... атты ... журналдың жарық |
| |көруі ... ... мен ... ... ДНК ... ... |
|1975 |Кохлер мен ... ... ... ... |
| ... ... ... |"Genentech" компаниясы адам инсулинін ішек таяқшасында |
| ... coli) ... ... ... ... соты "Diamord & ... компаниясының |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... құқығын мойындады ... ... ... ... сатылды ... ... ДНК ... өндірілетін, жануарларға арналған |
| ... ... ... ... ... ... |
|1988 ... ... ... ( PCR – ... chain |
| ... әдісінің жариялануы ... ... ... клеткаларына арналған гендік терапия |
| ... ... ... ... ... ... |"Адам геномы" жобасының ресми түрде ... ... ... ... ... ... уақыт | |

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
Адам инсулинінің гендік инженериялық синтезі4 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.мутация түрлері. гендік инженерия10 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия6 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері. Мутация түрлері. Гендік инженерия8 бет
Гендік инженерия жайлы28 бет
Гендік инженерия жайлы ақпарат10 бет
Гендік инженерия туралы10 бет
Гендік инженерия туралы мәлімет8 бет
"Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі"239 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь