Абай шығармаларының тілі
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Орындаған: Мақсут Амина
Қабылдаған: Ғалия Тілеубергенқызы Майкотова
"Абай шығармаларының тілі" Р. Сыздықова
Профессор, филология ғылымдарының докторы Рәбиға Сыздықованың 1968 жылы жарық көрген "Абай шығармаларының тілі" атты монографиялық еңбегінде Абай шығармаларының тілінің сөздік құрамы мен грамматикалық ерекшеліктері жан - жақты қарастырылып, талданады. Жалпы, кітап құрамы алғы сөзден, ауқымды 3 тараудан, қорытынды мен библиографиядан тұрады.
Қазақ тілінің Абай қолданған бұрынғы төл сөздерімен қатар ақын мұрасында кездесетін араб - парсы және де орыс сөздері әңгіме болады. Ұлы қаламгер тіліндегі кейбір көне сөздермен бірге әдеби тілімізге өзі қосқан немесе жандандырған жаңа сөздердің де сыр - сипаты танытылады. Қазіргі әдеби нормалармен салыстырғанда Абайдың поэзиясының тілінде, әсіресе прозасында біршама ерекше болып көрінетін кейбір грамматикалық тұлға - тәсілдер талданып, олардың мән - мәнісі, қолданылудағы себеп - дәлелі көрсетіледі. Сонымен қатар, қазақ әдеби тілінің 19 ғасырдың 2 жартысындағы жай - күйіне, ондағы Абайдың орны мен еңбегіне баға береді. Бұл еңбек тіл білімі мамандарына, әдебиетшілерге және студенттерге арналған.
Кітаптың алғы сөзінде автор Абайдың тілі - кең тақырып екендігін атап өтіп, Абайдың тілін жан - жақты талдауға болатындай себептерді келтіреді. Сонымен қатар, Абай тілін зерттеуде оның алдындағы және тұсындағы басқа да қаламгерлердің бірі - Ыбырай Алтинсариннің тілі де қосымша талданған.
Кітаптың бірінші тарауына "Абай - қазіргі қазақ жазба әдеби тілінің негізін қалаушы" деген тақырып берілген. Бұл тараудың "Абай өмір сүрген дәуір мен орта" бірінші бөлімінде 19 ғасырдың екінші жартысындағы қазақ ағартушылары мен интеллигенциясы талқыланып, осы уақытта болған мектептер мен кітап басу ісінің айтарлықтай өсуі туралы сөз қозғалады. Сонымен қатар, тура осы уақытта ана тіліндегі баспасөздің, газеттердің шығуы мен орыс ғалымдарының қазақ тілін зерттеп, солар бойынша еңбектер жариялануына ерекше назар аударылады. Жалпы алғанда, бұл бөлім Абай заманындағы саяси, әлеуметтік, экономикалық, мәдени және идеологиялық жайттардың қазақ тілінің сол тұстағы күй - қалпы мен даму - қозғалысына әсеріне арналады. Бірінші тараудың екінші бөлімі "Абай және қазақ әдеби тілі" деп аталады. Бұл бөлімде "Абай - қазақтың қазіргі жазба әдеби тілінің іргетасын қалаушы" деген тұжырымдамаға қатысты әрқилы көзқарастар мен пікірлер ұсынылады. Жалпы бұл бөлімде Абай тірек еткен, иек артқан, барын дамытып, жоғын толықтырған қазақ әдеби тілінің сыр - сипаты мен атақ - лауазымы талданады. "Абай және кәсіби тіл" атты үшінші бөлімде қазақ философиясында күні бүгінге дейін анық - айқын мәнге ие болмай келген "кітаби тіл" ұғымына талдау жүргізіледі. Сонымен қатар, "тіл құрылысы" деп аталатын іс - әрекетке әлеуметтік күштердің саналы түрде араласуы тек кеңес тұсында ғана болғандығы туралы сөз қозғалады. 19 ғасырдың екінші жпртысында қазақ мәдени дүниесінде өмір сүрген кітаби тілдік үлгілердің сипаты, құрамы және т.б. бойынша белгілері талданылған.
Бірінші тараудың төртінші бөлімі "Абай - жаңа жазба әдеби тілдің негізін салушы" деп аталады. Бұл бөлім Абай творчествосының тілі бұрынғы қазақ әдеби тілінің жаңа этапы болып саналуына бірнеше дәлел факторлардан бастау алады. Сонымен қатар, Абайдың жаңа жазба әдеби тіл этапын бастауда ұстаған бағыт - принциптерінің ішіндегі көңіл бөлетін жайт та қарастырылады. Автор төртінші бөлімде "Абай - қазақтың сапалық жаңа типтегі жазба әдеби тілінің ... жалғасы
Қабылдаған: Ғалия Тілеубергенқызы Майкотова
"Абай шығармаларының тілі" Р. Сыздықова
Профессор, филология ғылымдарының докторы Рәбиға Сыздықованың 1968 жылы жарық көрген "Абай шығармаларының тілі" атты монографиялық еңбегінде Абай шығармаларының тілінің сөздік құрамы мен грамматикалық ерекшеліктері жан - жақты қарастырылып, талданады. Жалпы, кітап құрамы алғы сөзден, ауқымды 3 тараудан, қорытынды мен библиографиядан тұрады.
Қазақ тілінің Абай қолданған бұрынғы төл сөздерімен қатар ақын мұрасында кездесетін араб - парсы және де орыс сөздері әңгіме болады. Ұлы қаламгер тіліндегі кейбір көне сөздермен бірге әдеби тілімізге өзі қосқан немесе жандандырған жаңа сөздердің де сыр - сипаты танытылады. Қазіргі әдеби нормалармен салыстырғанда Абайдың поэзиясының тілінде, әсіресе прозасында біршама ерекше болып көрінетін кейбір грамматикалық тұлға - тәсілдер талданып, олардың мән - мәнісі, қолданылудағы себеп - дәлелі көрсетіледі. Сонымен қатар, қазақ әдеби тілінің 19 ғасырдың 2 жартысындағы жай - күйіне, ондағы Абайдың орны мен еңбегіне баға береді. Бұл еңбек тіл білімі мамандарына, әдебиетшілерге және студенттерге арналған.
Кітаптың алғы сөзінде автор Абайдың тілі - кең тақырып екендігін атап өтіп, Абайдың тілін жан - жақты талдауға болатындай себептерді келтіреді. Сонымен қатар, Абай тілін зерттеуде оның алдындағы және тұсындағы басқа да қаламгерлердің бірі - Ыбырай Алтинсариннің тілі де қосымша талданған.
Кітаптың бірінші тарауына "Абай - қазіргі қазақ жазба әдеби тілінің негізін қалаушы" деген тақырып берілген. Бұл тараудың "Абай өмір сүрген дәуір мен орта" бірінші бөлімінде 19 ғасырдың екінші жартысындағы қазақ ағартушылары мен интеллигенциясы талқыланып, осы уақытта болған мектептер мен кітап басу ісінің айтарлықтай өсуі туралы сөз қозғалады. Сонымен қатар, тура осы уақытта ана тіліндегі баспасөздің, газеттердің шығуы мен орыс ғалымдарының қазақ тілін зерттеп, солар бойынша еңбектер жариялануына ерекше назар аударылады. Жалпы алғанда, бұл бөлім Абай заманындағы саяси, әлеуметтік, экономикалық, мәдени және идеологиялық жайттардың қазақ тілінің сол тұстағы күй - қалпы мен даму - қозғалысына әсеріне арналады. Бірінші тараудың екінші бөлімі "Абай және қазақ әдеби тілі" деп аталады. Бұл бөлімде "Абай - қазақтың қазіргі жазба әдеби тілінің іргетасын қалаушы" деген тұжырымдамаға қатысты әрқилы көзқарастар мен пікірлер ұсынылады. Жалпы бұл бөлімде Абай тірек еткен, иек артқан, барын дамытып, жоғын толықтырған қазақ әдеби тілінің сыр - сипаты мен атақ - лауазымы талданады. "Абай және кәсіби тіл" атты үшінші бөлімде қазақ философиясында күні бүгінге дейін анық - айқын мәнге ие болмай келген "кітаби тіл" ұғымына талдау жүргізіледі. Сонымен қатар, "тіл құрылысы" деп аталатын іс - әрекетке әлеуметтік күштердің саналы түрде араласуы тек кеңес тұсында ғана болғандығы туралы сөз қозғалады. 19 ғасырдың екінші жпртысында қазақ мәдени дүниесінде өмір сүрген кітаби тілдік үлгілердің сипаты, құрамы және т.б. бойынша белгілері талданылған.
Бірінші тараудың төртінші бөлімі "Абай - жаңа жазба әдеби тілдің негізін салушы" деп аталады. Бұл бөлім Абай творчествосының тілі бұрынғы қазақ әдеби тілінің жаңа этапы болып саналуына бірнеше дәлел факторлардан бастау алады. Сонымен қатар, Абайдың жаңа жазба әдеби тіл этапын бастауда ұстаған бағыт - принциптерінің ішіндегі көңіл бөлетін жайт та қарастырылады. Автор төртінші бөлімде "Абай - қазақтың сапалық жаңа типтегі жазба әдеби тілінің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz