Эмпатия мәселесіне арналған әдебиеттерді талдау

Эмпатия әртүрлі бағыттар бойынша қарастыру
Эмпатия дегеніміз гректің «patho» сөзінен шыққан (күшті терең сезім, қайғы- қасырет сезімінен жақын). Префике «em» ішке бағыттау дегенді білдіреді. Эмпатияның алғашқы түсініктері философиялық пән этика жәнеэстетикамен және басқа симпатия деген атқа ие болады. Ежелгі гректер симпатия сөзіне космсстық мән берген, заттардың рухани жалпылаған, адамдардың бір- біріне көңіл білдіруін айтқан. ХҮІІ-ХІХ ғасыр Смит Спенсер және Шопенгауэрдің философиялық- этикалық жүйесінде адамдар арасындағы өзара қарым- қатынастарды реттейтін ар- ұят, әділеттілік, альтруизм сұрақтарына жауап беретін, симпатия адам жанының қасіреті ретінде қарастырылады. Эмпатияның жиі кездесетін үш анықтамасы бар:
1. Басқа адамдардың сезімдері мен қажеттіліктерін түсіну.
2. Табиғатты, өнер объектісін оқиғаны сезіну.
3. Психотерапевтің кәсіби қасиеті.
Қазіргі заман психологиясы эмпатия феномені әлеуметтік
психологтармен психотерапевтердің аса қызығушылықтарын байқатады. әрине бұл бізге түсінікті себебі: басқа адамдармен аффективті байланыс, адамдармен топтың күйімен бөлісу. Эмпатия ең алдымен қарым- қатынаста көрінеді. Эмпатия қабілеті психотерапевт маманының кәсіби маңызды салаларының бірі болып табылады. Ал егермедицина тарихына бұрылып қарасақ, мына ежелгінақыл сөзді еске түсіруге болады. «ауруды емес, сау адамды емдеу керек». Қазіргі заман психологтарына пациентпен қарым- қатынасында эмпатияға үлкен мән береді, толық құшнды контактінің болуы шартты.

Эмпатия түсінігінің гуманистік бағыт бойынша қарастыру
Карл Роджерс клиенттің актуализазиясы үшін эмпатия процесінің маңыздылығын айтты. «Актуализация» маңызды шарты, эмпатиялық түсіну болып табылады, олсыз сөзсіз қабылдау жай ғана диферренцияцияланбаған бәріне деген кең- пейілдік қатынасқа айналады. Эмпатиялық адамның ойын ғана түсіну емес, сонымен қатар адамдардың сезімдерін түсіну, проблемаларға сол адамның позициясынан қарау, сол адам орднвна өзін қою. К.Роджерс
        
        Эмпатия мәселесіне арналған әдебиеттерді талдау
Эмпатия әртүрлі бағыттар бойынша қарастыру
Эмпатия дегеніміз гректің «patho» сөзінен шыққан ... ... ... ... ... ... ... «em» ішке бағыттау дегенді білдіреді.
Эмпатияның алғашқы түсініктері философиялық пән этика жәнеэстетикамен ... ... ... атқа ие ... Ежелгі гректер симпатия сөзіне
космсстық мән берген, заттардың рухани жалпылаған, адамдардың бір- ... ... ... ... ... Смит Спенсер және Шопенгауэрдің
философиялық- этикалық ... ... ... ... ... ... ар- ұят, ... альтруизм сұрақтарына жауап
беретін, симпатия адам жанының қасіреті ретінде қарастырылады. Эмпатияның
жиі кездесетін үш анықтамасы ... ... ... ... мен қажеттіліктерін түсіну.
2. Табиғатты, өнер объектісін оқиғаны сезіну.
3. Психотерапевтің кәсіби қасиеті.
Қазіргі заман психологиясы эмпатия феномені әлеуметтік
психологтармен психотерапевтердің аса қызығушылықтарын байқатады. ... ... ... ... ... ... аффективті байланыс, адамдармен
топтың күйімен бөлісу. ... ең ... ... ... ... қабілеті психотерапевт маманының кәсіби маңызды салаларының бірі
болып табылады. Ал егермедицина тарихына бұрылып қарасақ, мына ... еске ... ... ... емес, сау адамды емдеу керек». Қазіргі
заман психологтарына пациентпен қарым- қатынасында эмпатияға үлкен ... ... ... ... ... шартты.
Эмпатия түсінігінің гуманистік бағыт бойынша қарастыру
Карл Роджерс ... ... үшін ... ... ... «Актуализация» маңызды шарты, эмпатиялық түсіну болып
табылады, олсыз сөзсіз қабылдау жай ғана ... ... кең- ... қатынасқа айналады. Эмпатиялық адамның ойын ғана түсіну
емес, сонымен қатар адамдардың сезімдерін түсіну, ... сол ... ... сол адам ... өзін қою. К.Роджерс эмпатиялық
түсінуді біулімнің интерперсоналды феноменологиялық ... ... ... ... ... ... субъективті әлемінеөтуі
ретінде жобаланады. Бұл түсінудің ... ... ... көз- ... ... сөздерін түсінуі мен келісуінен ... үшін ... кері ... үшін ... болывп табылады,
конструктивті қарым- қатынас ... ... егер ... ... ... сәйкес келмесе.
К.Роджерс «Болмыс әдісі» атты кітабында эмпатияға толық анықтама
берді. Эмпатиканың ... ... ал ... табиғатын белгілеп,
К.Роджерс былай деп жазады: «Эмпатия бұл ... ... ... кіруі және негіздеп өзінесендірудіайтады. Үнемі өзгеріп
тұратын басқа адамның сезімдік мәндеріне сензетивтілікті жобалап ... ... ... өтетін қорқынышқа, ашуға нәзіктікке толы уаымайтын
сезімдер. Эмпатия бұл басқа адамның өміріне увақытша ... ... ... жасаудан бас тарту ... ... бұл ... адам ... мағыналарды саналауды көрсетеді, бірақ кейбір ... ... ... ұмтылусыз, себебі ол пациент үшін қауіпті болуы
мүмкін». Роджерс терапевтің міндетін келесідей суреттейді: « Сіз ... ... ... ... ... оның ... нүктесі, оның
тәжрибесінде болағн мүмкін мағыналарды көрсетесіз, бұл ... ... ... ... және ... тереңірек кіруіне көмектесесіз. Басқамен
бірге болу, ... ... бір ... ... сіз ... көз- қарастарыңызды шетке алып қоясыз, басқа ... ... кіру ... ... бір ... бұл, ... өзінің
Менін шетке алып қоювн айтады ».
Терапевтің эмпатиялық түсінуі, клиентпен өзін қабылдауғ,а және өзінің
ішкі ... ... жету үшін ... бірте- бірте онымен
сезілетін психологиялық изолияцияны үзуге мүмкіндік береді. Бұл процесті
жеңілдету үшін ... ішкі ... ... ... ... ... ... көрсетпейді, көбінесе ло клиенттің ішкі ... ... үшін ... ... клиентін қамқорлығымен және ... ... егер оны бір ... ... ... ол ... жолынан бас
тартып кетпеу үшін. Нақты эмпатияда ... ... адам ... ... ... ... нақты жәнетолық түсіну қабілетін айтады. Роджерс
өзінің соңғы ... ... ... Эмпатия
психотерапевтің түсінуімен клиенттің түйсінуі, өзінің жеке әлемін ... ... өзі ... ... ... ... ... емес, ал сол сияқты тәжрибенің символизацияланбаған аспектілерінтабуды
айтады. Епті психотерапев клиенттің ішкі әлемін өзінікі болғандай ... ... де ол » ... жұрнақты қосқанда. Егерде ол сапаны жоғалтса, ... ... ... Роджерс айтады «эмпатия идентификацияға»
айналған кезд, консультант ... ... ... ... себебі
оны жасау үшін ол өзінің объективтілігін сақтау қажет.
Рудестам: басқа адамның ішкі әлемінде не ... ... ... көз- ... қажетті, бірақ бұл жақсы комуникацияның ... ... ... ... ... айтпай эмоцианалды сфераның
тәрбиелігін жазады, ол ең алдымен басқа адамдар мен уайымын бөлісе ... ... ... жан ... ... ... қуанышын және қайғысын
өзінікіндей сезіне ... ма? деп ... ... ... ... ... ... эмпатия- бұл әлемдібасқа адамдар көзімен
көре алу ептілігі, оны ... ... ... ... ... сол ... ... түсінуін басқаларға айту қабілетін және бұл
түсініктерді бекітуге немесе терістеуге мүмкіндік беру.
Эмпатия түсінігін психоаналитикалық ... ... ... ... ... ... ... эмпатияны қайтаперенос
түрлерінежатқызуға тырысты. Бұл ... ... ... ... айқын көрсету қажеттілігін ... Бұл ... ... ... ... түсінігінеқаншалықты
кеңмазмұн беруінде. Фрейд пен Ракер сияқтыәрбір ойды бейсаналық негізінде
көретінболса, былай деп бекітеді, эмпатия бұл ерекшелік ... ... ... ... ... ... да, олар әрқашанда психикалық
өмірдің бастапқы ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ал адам рухы
түсінген физиологиялық бағдарды ... оның ... ... ... теориясы дамыды. Бастапқыда Дильтрей эмпатияны рух ... ... ... ... ұсынады, кейінірек тарихи
процестерді зерттеу қызығуларында, ол тәжрибеге орын береді.
Бұл идеяны дамыта ... ... ... ... ... және түсінуші психологиясында айырмашылықты
енгізеді. Концнптуалды құралға белсенді практикалық қолдануды тапты.
Ясперс 2 типтің ... ... бөле ... ... қол ... және ... ... процестер. Мысалы,
итиотиямен фенилкетонурияны келесі жағдаймен түсіндіруге ... ... ... ... оның ... ... ... алмайды. Бұл процестер орталық нерв жүйесінің дамуна әсер
көрсетеді. Басқа жағынан реактивті депрессия ... бола ... ... ... ... адамның орнына қоя ... ... ... түсінудің 2 базалық типін қарастырады:
статикалық және генетикалық. Статикалық түсіну сана ... ... ... ... ... алады, тәжрибе көмегімен. Генетикалық түсіну
мотивтер байланыстар арқылы түсіндіріледі, ... ... бір күйі ... бір
күйден туындайды. Генетикалық түсіну екі көз қарасқа ие. ... ... ... ... ... ой ... келісім арқылы ұғамыз- солай
айтылған сөздерді ... ... ... ... ... адамды
түсінуге көмектеседі, психологиялық қарым- қатынас аясына ... ... ... ... ... ... ... инстурменттерін
бекітеді. Ясперс ұсынған анықтамалардан шыға ... мен әрі ... ең ... бір адам басқа бір адамды сезіне алуқабілеті ретінде
анықтаймын және басқа адамның ... ... ... ... ешқашан ерекше көңіл бөлген жоқ және оған
оған арналғанбөлек зерттеу ұсынған жоқ. ... ... және ... кеткендей Фрейд эмпатия психоаналитикалық емдеу поцесінде алатын
орнының шын маңызын атап кетті. Мысалы 1913 жылы ... ... ... мынадай сұрақ туындайды, қандай уақытта интерпритация
басталу керек деген. Ол ерекше айтып ... ... ... ... және раппортты бекіткенде дейін. Бірақ бұл бекітілген байланыс
әлсірей алады. Бұл жетістіктің жоғалының ... ... ... түсіну
пазициясынан басқа марализаторлық позицияы алатын болса, 1905 жылы "әзіл
және оның бейсаналыққа қатынасы" атты жұмысында ... ... екі ... ... пайда болуын белгілеу, әзілмен аусатын. Фрейдтің
айтуы бойынша ... ... бар ... өзін ... ... ... қоя ... де психологиялық энергияның реализациясы жүзеге асады.
"Психология масс и ... Я" атты ... ... ... ... ... айтады. Өзінің Меніне бастапқыдан бөтен нәрселерді түсінуге маңызды
орын алады. Фрейдтен кейін көптеген аналитиктер эмпатия түсінігін ашу ... ... ... бірақ бұл жұмысқа аса бір ... ... ... Оның ... ... ... икеділігі"
атты эссесінде, бұл жұмыс аясында ең оригиналды және ... ... ... ... ... ... икемділігі” атты жұмысында ойландыратын
пункт психоанализдің ғылыми табиғаты болып ... ... ... ... және психоаналитикалық техника прициптерімен таыс адам,
психоанализді тәжрибеде табысты қоланыла алады. ... бұл ... ... жеке ... бар. ... ... түрде жұмыс істеу керек.
Эмпатия пациентке не айту керек және не айта ... ... ... пациентке керексіз қиындықтарды ... үшін және ... ... ... ... аналитик деп, бұл шын мәнінде
қажетті уақытта сөйлеуге және тыңдауға ... ... ... ... жәе сетименталды болуға құқылы емес. Ол ... ... ... ... оың санасы қайғыға ортақтасу өз- өзін бақылау және ... ... ... ... эмпатияға арналған эссе жазды, Гринсон бойынша басқа
адам сезімдерінің эмоционалды білімі пациентті түсінуге көмек беретін, ... ... ... жіп- жіңішке тепе-теңдіктің болуын, басқа адамдар
сезімдеріне өту мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... ... кем болса, аналитик эмпатиялы емес деп ... ... ... ... ... эмпатияны басады немесе
кең дистанция ... ... ... ... ... ... кіріп кетуі тым интенсивті болады, бұл ... ... ... және ... ... айырады. Гринсон
эмпатияны симпатиядан ... ... адам ... ... ... ... Сол сияқты эмпатияны интуициядан ажыратады,
себебі бірінші ... ... ал ... интелектімен. Мелани
Кляйн идеяларындамыта келіп, Нора ... ... ... ... ... ... анықтама береді. Симпатия қайғы мен уайымды
бірге бөлісу қабілетін көрсетеді. Эмпатия бұл ... ... ... қайғы, бұл жағдайда идентификация субъект ... ... ... ... ... маңызды шарты деп эмпатияны
айтты және өзін ... адам ... қоя ... ... ... сол ... ойлары мен тілектерін сезініп бөлісу. Соңғы
жылдары эмпатия проблемаларын ... ... ... ... ... жасады. Оның жұмыстарының ғылыми траекториясын визуалды түрде үлкен
дөңгелек сәулесі түрінде көрсете ... ... және ... ... ... дөңгелегі. Бірінші жұмыстардың өзінде
Кохут психологиялық фактілер тек қана интроспекция және ... ... деп ... Ол сол сияқты эмпатия және интроспекция ... ... ... ... есептеледі деп бекітті. Кохут сессия
кезінде пациентпен аналитик арасындағы болатын ... ... ... ... әдістің мәнді компоненті ретінде ... ... ... жандық ретінде психикалық немесе психологиялық бақылау әдісі,
интроспекциямен эмпатияны мәнді құрастырушылары ретінде есептейміз. Мұнда
революциялық жаңа енгізу бекітілді: ... ... ... ... ... ... және оны дұрыс емес қолданудың ... ... ... емес ... ... ... ... емес анимистік қабылдауға әкеледі.
Күрделі психикалық процестерді зерттеуде эмпатияны қолданудан бас
тарту, бір ... ... ... ... ... адамның психикалық
реалдылығының инерттілігі механикалық бейнесін құрастыруға әкелетін.
Кохут эмпатияны танымның ерекше түрі ... және ... ... ... ... қарастыруға болады, ол өзін танушы
психология өкілі деп санады. ... ... және жеке ... қана ... ... ... ғана болу керек емес, сонымен қатар
эмпатиялық ұстанымнан бас тарта алу керек. Егер ... ... оған ... ... және ... ... түседі. Егер психолог
эмпатия арасында қадам жасай алмаса оған жаңа ... ... ... ... ... ... ... түсіндірме
бере алмайды. Кхуттың соңғы жұмысында «Анализ қалай емдейді» атты, оның 9
бөлімінде эмпатияның психоаналитикалық ... ролі атт, ... ... нарцистік уақытын шартсыз қабылдау ... ... ... жұмысында Кохут былай деп айтты: Мен психологиясына
сүйене отырып аналитик эмпатияның жоғары ... жете ... ... шын ... эмпатияның мәні тек қана Мен ... ... ... ... ... ... «Мен» объектілер теориясында эмпатия
түсінігі қайта қарастырылады. Мен объект түсінігі эмпатиямен ... ... ... ... сақтау үшін Кохут пациент
өзін «жаулық» қауіпті сезіне алатын ... бас ... өзі ... ... ... ... ұмтылу
керек деп айтты. Біздің дискуссиямыздың соңында ... ... ... басқа
адам сезімдерін түсінуге көмектесетін. Басқа адам ауруымен бөлісуге, ... ... ... толығымен ауруды адам өмірінен алып тастау
мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... ... біз пациентпен «бір толқында» ешқашан тұра алмас едік.
Эмпатия ... ... ... ... ... ... ... факторларға тәуелді, күрделі комплексті контексте әсер
етуші. Факторлар мен стимулдардың көптігін ескере отырып, ... ... екі ... ... қате деп біз ... ... ... Ол әрқашан
сана күйіне тәуелді өз конфликтерге тәуелді-қайта ... ... ... ... ... әртүрлі түсінуге болады, бұл
түсініктерге қандай мазмұн қоюына ... Анни Райх ... ... ... ... эмпатия мен қайта переносты шектеуге
ұмтылады. Ракер және оның ... ... ... ... ... ... Бірақ эмпатияны фактілерді жинауға
көмектесетін әдіс ... ... жоқ. Мен ... эмпатия
берілгендерді жинау инструменті ретінде көрінеді.
Эмпатия эмоционалды тәжірибенің құндылығы ретінде және оның тұлға-аралық
қарым-қатынастағы орны
Қазіргі уақыттағы ... ... ... ... және ... ... проблемалық тақырып болып табылады.
Қоғамның құндылық бағдарларының анық еместігі, қазіргі заман балаларының
санасын өмір ... ... ... ... бір ... ... «осында және қазір» дамытады, сөйтіп өмір болашағының
мәнді проекциясы кесіледі. Эмоционалды ... ... ... ... ал адам ... ... ... жақындау
эмпатияға қандай да бір жоғалатын абстракцияға айналады. Шын мәнінде ... ғана ... ... ... ... ... ... жеке
мәнді мағыналарды, тұлғаның мотивациялық ұстанымдарын, тұлғаны әлеммен
байланыстыратын және ... ... ... ... эмпатия.
Эмпатияның методологиясына үлкен үлес ... ... ... ... ... ілімі. Ухтомский Доминантаны адам
руханилығының жұмыс атқарушы ... ... ... сананың
табиғатын түсіндіруші, әрекеттің жалпы адамдық принципі ретінде, және жүріс-
тұрыстың механизмі ретінде. ... сана мен ... ... ... ... Бұл ... ... әрбір сәтінде
басқа адамның қызығулары мен өзгешелігін өз қызығуынан жоғары қою, жаңа
және ... ... ... дайын болу. Таным мен тұлға аралық
қатынас Ухтомский бойынша адамдағы ... ... ... ... бұл ... ... құрылымдарға ие емес. Сөйтіп эмпатия таным
процесінің интеграциясын көрсетіп қана қоймайды, сонымен ... ... ... индивидтің рухани ар-ұяттық өсуінің алғы шарты болып
табылады. Әңгімелесу тірі адамдармен ... ғана ... ... ... өмір ... ... қатынасында. Өткен ғасырларда өмір
сүрген генийлер адамдардың ... ... ... ... әңгімелесуші адаммен ашықтық, бүкіл әлемге сияқты, эмпатияны таным
процесі жасап қана қоймайды, сонымен қатар ... ... ... ... ... уақыттан тыс сипаттағы байланысқа өзгертеді. Бұл
факторлар эмпатиялы ... ... ... және эмоционалды тәжірибеге баулу
жолын көрсетеді.
Эмпатияға негізделген болмыс деңгейі-айналадағы нәрселердің ортақтығы
туралы сезімді беретін. Өмір үлкен ағыс ретінде ... Бұл ... ... ... ... ... әкелетін синтез.
Нәтижесінде пайда болатын ... ... ... ... ... көре ... ести алатын, сипап сезе алатын әлемде
тіршілік етеміз, бұның астарында ... бір ... бар. ... ... ... бір түзулікпен тіршілік етудің қызықсыздығына
қарсы ... Бұл ... ... біз ... ... ... қабылдаған. Егер қабылдайтын қондырғы дұрыс жұмыс істейтін болса,
онда басқа адамдармен қабылданған бағдарламаның қайта келу ... ... ... бұл ... ... ... ... дін, болмыстың
толықтығы адамның демалысы, табиғат пен өнердің бояулары, шығармашылық пен
махаббат эмпатиямен сінген.
Эмоционалды ... ... ... ... ету ... ... отандық психологтар жұмысында Т.П.Гаврилова және
Л.П.Стрелкова қарастырған. Т.П.Гаврилова эмпатияны эмоционалды уайымдау
формасы ... ... Бұл ... индивидтің өткен тәжірибесімен
байланысты, одан эмпатия әртүрлі белгіге және модалдылыққа ие. ... ... ... ... ... ... адамдармен әрекет ету
ситуациясында, бұл уайымда индивидтің ... ... ... ... ... ... ... көрінеді элементарлы және
аса күрделі интеллектуализацияланған жоғары формаларға дейін. ... ... ... ... ... процестер орын алады ес, қабылдау,
бағалау, қиялдау олар ... ... ие. Бұл ... ... ... ... себептеледі. Интеллектуализацияланған
формаларына автор ... ... ... ... ғой деймін.
Т.П.Гаврилова эмпатияда бірге уаымдау стадияларын көрсетеді және ... ... ... ... ... және ... ... бір-бірін
толықтырып тұрады. Бірге уайымдау негізінде индивидтің жеке ... ... ал ниет ... ... ... адам игілігі үшін
қажеттілік. Бұл жағдай біз үшін өте актуалды, өзін жақсы көрмей ... ... ... ... ... ойға ... аралық қарым-қатынаста көрінетін тұрақты эмпатия Гаврилова
бойынша индивид өзіне тән ... ... ... бірдей көрсете алу
қабілетін айтады. Басқаша айтқанда ... ... ... ... ... өз-өзі бола алу қабілеті туралы біз айта аламыз. Гаврилова
өз жұмысының нәтижесінде методологиялық маңызды тұжырымдарға ... ... ... ... ... ... ... және
эмоционалдық процестер өзара шартты құрайтын ортақтастық, актуалды
қажеттіліктің ... және ... ... ... ретінде олардың
әсері негізінде дамыды.
Б. Эмпатияның дамуы эмоциялардың даму және олардың когнитивизация процесі
емес, сонымен қатар басқа адам ... үшін ... ... қалыптасу
процесі.
В. Эмпатия басқа адамдар уайымына жауап бере алу ... ... ... ... ... ... психологтардың бір қатары эмпатияның ... ... ... ... көрсетеді. Адам есеюмен үлкен өмірлік және
рухани тәжірибе жинаумен ... ... ... пайдасы үшін мотивациясы
өседі, эмоционалды уаымдау интеллектуализацияланады, субъективті эгоистік
позиция объективизацияланады.
Психологтар жас ... ... ... қарама-қайшылығына және
тұрақсыздығына көңіл ... бұл ... ... ... ... Балаң жас тұлға қалыптасуында түйіспе болып
табылады, индивидтің өзіндік «Менінің» басқалар арқылы өзіндік ... ... ... ... процесі жүреді. Американдық ... ... ... ... жас ... ... ... сәйкес келеді. Өзін және әлемді тану қалауымен бұл категорияларды
өзінің санасында сәйкестендіруге талаптануында жас ... көп ... ... ... өлшеп көреді. Бұл жасқа тән маскалардың
парады, рефлекцияның белсенуімен және сыртқы әлемнен алған әсерлерді ... ... ... ... жаңа өзгерістердің ашылуы және
әлемнің өзгеруі қиялдың активизациясына толығымен ықпал жасайды. Шың ... ... ... ... ... эмпатияның әрі қарай даму
динамикасы көп ... ... ... ... ... ... ... Негізгі анықтаушы орынды бұл процесте ... ... ... ... ... ие адамның тұлғалық қасиеттерінің
тізімін көрсетті:
Альтруистік жүріс-тұрыс
Толеранттылық, мейірімділік
Басқа адамның ... ... ... ... ... және ... ... субъект-субъектілік қатынасқа қабілеттілік.
К.Юнг және А.Маслоу эмпатияны эмоционалды тәжірибенің шарты және шыңы ... деп ... және ... ... ... бойынша эмпатия
тұлғаның өте құнды қасиеті ... ... ... даму ... ... ... шыдамдылықтың жоғары деңгейі, басқа адамдарға
көмектесуге дайындық ... ... ... бар ... ... дәлелдейді. Эмпатия тұлға ... ... ... және ... әлеуметтік жүріс-тұрысқа итермелейді,
топтағы конфликтілерді азайтады. Жоғары дамыған эмпатия деңгейі асоциалды
жүріс-тұрыс алдында бөгет қояды, ал ... ... ... әлеуметтік
жағымсыз және қылмыстық жүріс-тұрысқа мүмкіндік береді.
Бізге белгілі, психикалық науқас адамдардың жоғары ... ... ... ... айтылған ой-тұжырымдары келесідей қорытынды жасауға әкеледі,
эмпатия тұлға қасиеттерінің ең жоғары дамыған қасиеті болу керек деген. Ол
аса ... ... ... ... ... мұғалім маманы болуға
дайындалатын адамдарда даму керек. Эмпатияның үлкен ... ... және ... ... және балаларда эмпатияны дамытуға
ұмтылу керек.
Эмпатия басқа адамды түсінуінің ерекше әдісі ретінде анықталынады.
Бірақ бұл ... біз ... ... ... рационалды мағыналауды
келтіріп отырған жоқпыз, ал оның мәселесіне ... ... ... ... ... бұл аффективті түсіну, оның ... ... ... ... ... ала ... ... ал соны
сезіндіру. Эмпатия механизмінің ... бір ... ... ... бұл ... де өзін басқа адамның орнына қоя ... орын ... ... ... ... ... қарай алу. Бірақ
заттарға басқа адам ... ... ... ... өзін сол ... ... айтпайды. Егер мен ... ... бір ... ... онда бұл мен ... ... сол басқа
адамның жүріс-тұрысындай құрастырар едім. Егер мен эмпатияны көрсететін
болсам, мен оның ... ... еске алар ... ... өзімнің жеке
жүріс-тұрыс бағытымды мүлдем басқаша құрастыра аламын.
Эмпатия ерекшеліктері:
Эмпатиялық процесте эмпатияландырушы ... жеке ... ... ... адам арасында психологиялық дистанцияны сақтау,
немесе басқа сөзбен эмпатия процесінде эмпатияланушы және эмпатияландыратын
адамдар арасында сезімдердің және ... ... ... ... ... ал ... ... эмпатия
феноменінің сипаты. Бұл ерекшеліктер көптеген авторлармен айтылған.
Эмпатияның деңгейлері:
Зерттеушілердің бірі эмпатияны ... ... ... ал ... ... және ... процестерге жатқызады.
Бұл феномен тұлғалық қасиет пе әлде процесс ... ... ... ... ... ... Н.Н процесс ретінде қарастырады және оған когнитивті,
эмоционалды әрекет ... ... ... Оның ... ... ... деңгейге ие.
Бірінші деңгей: иерархиялық құрылымдық – динамикалық моделі негізінде
когнитивті ... ... ... ... ... ... адамның
психикалық қалпын түсіну түрінде көрінетін.
Екінші деңгей: эмоционалды эмпатияның болуын айтады, басқа ... тек қана ... ... ғана емес ... ... ... ... және
оған ниет бңлдіруде, эмпатиялық ... ... ... бұл түрі ... ... Біріншісі қарапайым уайыммен бөлісумен байланысты, оның
негізінде өзінің игілігіндегі қажеттілік болады. Екінші ... ... ... ету ... ниет ... ... оның
негізінде басқа адам игілігіндегі қажеттілік болады.
Эмпатияның үшінші деңгейі –ең жоғары формасы, когнитивті, ... ... ... ... Ол ... тұлға аралық
идентификацияны көрсетеді, тек қана ... ... және ... ... қоймайды сезімдік және әрекет етуші болады. Эмпатияның бұл деңгейінде
реалды әрекеттер және ... ... ... ... ... үш формасы арасында күрделі өзара тәуелділіктер бар. Эмпатияның
бірінші деңгейі таза когнитивті ... ... және ... эксперименталды эерттеу нәтижелері куаландыру
негізінде, симпатия эмпатияның көрінуінің негізгі ... ... ... ... алып ... адамдардың белгілі биосоциалды ерекшеліктерінің ұқсату
принципімен шартталады.
Егер ұқсату принципі білім алып ... ... ... ... туралы айтады. Сәйкессіздік әсіресе қарама-
қайшылық көрінсе, бұл когнитивті құрылымдарда дисгармонияны ... ... ... ... әкеледі.
Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, көп жағдайда тұлға аралық қатынастар
ұқсату принціпіне ... ал ... ... ... принціпінде.
Соңғысы мысалы достарды, жолдастарды болашақ жұбайын таңдаған кезде,
адамдар ... ... ал ... ... ... өздерінің өзара
қажеттіліктерін қанағаттандыру принціпі ... ... ... негізінде позитивті тұлға-аралық қатынастар даму мүмкін.
Ниет білдірудің көрінуі тұлға-аралық қатынастарда бір стадиядан
келесі ... ... ... сол ... ... қатынастарды
тереңдетеді және кеңейтеді. Симпатия антипатия сияқты бірбағытты болуы
мүмкін және ... ... ... ... түсінігіне «синтондылық» түсінігі өте жақын, басқа ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастағы
қажеттілікпен шарттанады.
Эмпатияның әртүрлі формалары адамның өзінің немесе басқа адам ... ... ... ... ... ... ... ретінде эмоционалды жауап беру және басқа адамның эмоционалды ... ... ... ... ... деңгейде саналануы мүмкін.
Эмпатияның жоғары деңгейіне ие адамдар, басқа адамдарға ... ... ... ... және ... ... төменгі деңгейіне ие адамдар қарым-қатынасты орнатуда қиналады,
өзіне бағытталған және регидті.
Эмпатия ... ... ... ... ... ... және тұрақтануына ықпал жасайды.
Эмпатия және тұлға типтері:
Әртүрлі тұлға типтері эмпатияға бейімділіктің әртүрлі ... ... ... деңгейде талантты. Егер бұл қатынаста партнерлердің
біреуі талантты болса, қарым-қатынастың ... ... үміт көп. ... партнер да талантты емес болса шанстар аз болады. Бірақ бұл ... ең аз ... ... бара ... бұл құдірет, этикалық даму функциясының болуын ... ... ... ... ... ... ... моральдық принциптерін.
Доминантты және шығармашылық тұлғалар орташа эмпатияға ие, этиканың
дамыған функциясына ие ... аса көп ... ... ... ... төменгі деңгейіне ие.
Эмпатия актінің құрылымы:
Индивидуалды және әлеуметтік көз-қарастан қарастырсақ эмпатия тұлғаның
құнды қыры ... ... ... ... ... даму ... және ... жоғары деңгейі арасында, бір-біріне жақсы ниет
және басқаға ... ... ... ... ... бір ... көрсетеді. Сөйтіп эмпатия тұлға аралық контактілерді жақсартуға
альтруистік жағымды ... ... ... ... және ... азайтады. Эмпатияның жоғары деңгейі
асоциалды жүріс-тұрыс алдында ... ... ... ал төменгі
деңгейі әлеуметтік жағымсыз немесе қылмыстық жүріс-тұрысқа итермелейді. Сол
сияқты ... ауру ... ... ... эмпатиялық сезімдерге
қабілетті емес. Шизофренияда және ... ... ... ... ... сезімдерінің төменгі деңгейінен тұрады. Жоғарыда айтылған
ой-пікірлер келесі қорытындыға әкеледі, эмпатия тұлға ... ... ... бірі болу ... ... ... мәнін ата-аналар
педагогтар ерекше саналап балаларда эмпатияны дамытуға тырысу ... ... ... ... орнын психотерапевтік өзара әрекеттестік процесі кезінде
қарастыруды Барретт-Леннард эмпатиялық жауап беру циклын ... ... ... ол келесі фазалардан тұратын.
Алдын ала шарт фазасы. Терапевт клиентке байланысты эмпатиялық ұстанымға
ие, ол қалайда болса ... ... ... Бұл стадия терапевт
жағынан белсенді ашықтықтың болуын клиентпен ... ... және ... ... ... ... ... фазасы. Алдын-ала фаза шарттары келесі ... ... ... ... ... ... және ... оның санасында белсендіретін, эмоционалды резонансқа кіреді.
Резонациалауды терапевтің өзінің ішкі әлеміне зер салуы ретінде анықтауға
болады, бұл дегеніміз ... ... ... ... бұрылып
қарау, ол клиентпен бірге сезініп, ... және ... ... ... ... ... ... Бұл фаза терапевтпен эмпатиялық жауап ... ... ... ... ... түсіну қабілетін болуын ғана
қоспайды, сонымен қатар клиентке түсінікті ... ... ... білу ... ... реакция мақсатты және еріксіз көрінуі
мүмкін, сөйлеу және вербалды емес сигналдар ... ... алу ... ... ... эмпатиялық жауап беру
процесінің аяқталу этапын мүмкін жасайды. Адекватты эмпатия клиентте оны
естіді және оған ... да бір ... ... ішкі ... ... ... ... шығарады, бұл эмоционалды жеңілдеуге және мәннің қайта
табуына әкеледі.
Кері байланыс ... Бұл ... ... ... ... әсерінің
нәтижесін вербалды немесе вербалды емес түрде көрсетеді. Егер ... ... ... ... болса, бұл позитивті салдарға әкеледі,
мысалы терапевтік үнсіздікке немесе процестің тереңдеуіне. Терапевтің ... ... ... ... өзінің уайымдарын аса анық жеткізу
ұмтылысына әкелу мүмкін, ал терапевтің мүлдем ... емес ... ... салдарға әкелуі мүмкін, мысалы үмітсіздікке, жалғыздыққа немесе
агрессияға.
Баррет-Леннард ... ... ... ... ... ... ... алуы мүмкін. Табысты эмпатиялық тыңдауда бір эмпатиялық цикл,
өзіне белгіленген этаптарды қосатын, басқа ... ... және ... әрі қарай, бірақ мұқиятты бақылаған кезде ... ... ... ... енді ... көрсеткенді эмпатиялық процесті нақтырақ
қарастыру үшін қолданайық. Алдын ала шарт фазасын ... ... ... ... ... Терапевтің эмпатиялық ұстанымы үшін күшті
сынақ болуы мүмкін, егер пациент өзінің уайымдарын бөлектеп анық ... ... ... ... ... ... қарапайым емес жағдайда
терапевт өзінің лезде ой-пікірлерін ұстауға қабілетті ... ... ... ... жеңе алу ... және ... пен
анықсыздықты уайымдауға дайын болу керек»
Мынандай жағдайды елестетейік: терапевт пациенті тыңдап отыр, бірақ
оның оған нені ... ... ... түсініп отырған жоқ. Дәл осы
сәтте пациент өзінің уайымдарын анық көрсете алмай жатқанын сезуі ... ... ... екі жақ ... ... да бір ... Бұл анықсыздық пен айқынсыздықты бірге уайымдау жағдайында,
пациент айқын ... ... емес ... ... мынандай сұрақ қоюы
мүмкін. «Менің айтып тұрғаным түсінікті ме? » ... ... ... ... ... емес ... резонанстың күрделі моменттерін
түсінгенін және есепке алғанын демлнстрациялау. Эмпатиялық резонанс ... бір ... ... қосып қана қоймайды, сонымен қатар сезімдер,
образдарды және идеяларды саналауы, ол көріп тұрған, естіп тұрған ... ... ... тұрғандарға жауабы ретінде пайда болатын. «Терапевт
клиенттің ішкі ... ... ... ... вербалды хабарларын және вербалды емес сигналдарын
сәйкестендірудің ... ... Сол ... ... ... ... ішкі ... Бұл ішкі референттер соның ішінде пациенттің
уайым тәжірибесіне ұқсас, сол ... ... ... ... ... ... жиналған білімдер, пациенттің
феноменологиялық әлемімен сәйкестендіру процесіне қол ... ... және сол ... ... ... ... терапевт белгілі
шешімге тоқталады, дәл қазіргі моментте оған ең дұрыс, уақтылы және ... ... ... ... ... және түсінуін көрсету ниеті келесі
этаптың бастамасы ... ... ... ... көрсету фазасы.
Эмпатия коммуникациясы пациенттің рухани өмірін түсінуін ... ... ете ... ... оның ... терапевт
өзінің түсінгенін бөлісе алады. Терапевтік жағдайға адекватты және ... ... ... білу - бұл ... ... және ... дағдыларын қосатын.
Терапевтің эмпатиялық реакциясы вербалды және вербалды емес деңгейде
сәйкес ... ... ... ... емес ... және сөйлеу
конгруэнттылығы онымен айтылғанды күшейтеді және бекітеді. ... ... емес ... оның ... ... терістеуі мүмкін, оның
салдары пациентті шатастырады. Сөздер және ... емес ... ... ... келген жағдайда адамдар көбінесе дене тіліне ... ... ... ... ... және араласу формаларын сәйкестендіру
–эмпатиялық коммуникацияның тағы бір маңызды элементі. ... ... ... жауап беру формаларын, өзінің әрекеттерін саналауын талап
етеді, бұл дегеніміз, ол неге жетуді көздейді және ... ... ... ... қалыптастыруын түсіну.
Эмпатиялық хабарды терапевтпен жеткізу эмпатиялық циклдың аяқталу
стадиясына өтуін айтады. ... ... ... ... ... және оны терапевтік өсу үшін пайдалану, сол ... ... ... ... ... талпыныстарын жеңе білу қабілеті
және оларға адаптивті жауап беру-менің пікірім ... ... ... ... әрекеттестік эффективтілігіне деген қосқан мәнді үлесі.
Терапевт пен эмпатияны көрсету ... ... ... бермейді.
Роджерс терапевтік коммуникацияның маңызды шартын көрсетіп кеткен –бұл
пациенттің терапевт ... ... ... ол оны ... ... деп ... Эмпатия –екі жақты қатынас болғандықтан,
терапевтіңэмпатияны көрсетуге ... ... ... ... өзінің
ішкі әлеміне басқа біреуді кіргізуге дайындығына ... ... ... Менінің әлсіз байланысының себебінен басқа адамның
эмпатиялық реакциясын қабылдауға қиын ... ... ... ... ... ... қалайтын пациенттер бар». Эмпатия көмегімен алынатын
жақындық өткен жасырын тәжірибені жандандырады, ертеде бас ... ... ... ... ... бір ... ... жоғалту тәжірибесінің қайталануынан қорқады. Басқаша айтқанда, эмпатия
жараланған жанды емделуіне потенциалды әкеледі, ... ... ... ... ... ояну болып табылады және ... ... ... ... ... өңдеу, бұл қарсыласу реакцияларын түсіндіреді.
Тэхкэ біздің зейінімізді мынаған аударады, эмпатиялық ... ... ... ... ... ... жағынан күтпеген негативті
реакциялар кездесетінін айтады. «Мұндай реакциялар көбінесе, ... ... ... ... ... ... ... күйде қалғаннан кейін
пайда болады, өзін жақсы ата-ана ретінде ... ... ... ... ... және түсінуші, енді онымен ... ... ... ... ... ... /43, ... өзгеріссіз белгілеп кетті, терапевтің ... ... ... Мені ... ... көретін болады, «Бұл дұрыс па?»
деген сұрақты клиентке астарлап ... ... ... көз-қарастан
мынандай сұрақ өте маңызды болып келеді, терапевтің эмпатиялық хабарларына
пациент қалайша реакциялар береді деген.
Пациенттің реакцияларын бағалау үшін ... ... ... ... байланысты еңбегінен біз таба аламыз. Дұрыс
эмпатиялық реакцияның ... ... ... отыру белгілі қанағаттануы, ол
бүкіл дененің босансуымен және терең демалуымен қосылып ... ... ... уақытқа дейін болып тұрады, оның артынан терапевтік
зерттеуде келесі қадамдар ... Одан ... ... ... ... ... біз басқа бір адамға бір нәрсе айтуға қатты тырыстық және оған
ақырында жеттік, басқа ... еш сөз ... ... Адам ... ... ... ... напряжение өзінің демалуын ұстап қалады, ақырында
мәні айтылғаннан кейін ... ... анық ... ... ... ... дем ... ұқсас. Мұндай үнсіз отыру моменттерін
қабылдау өте ... ... оны ... ... ... адам ішкі
қанағат сезімін сезеді, басқа маңызды нәрселерге ... ... әсер ету ... ... және ... ... ... ретінде қолдану-эмпатиялық реакциялау циклында бір уақытта аяқталу
нүктесі және жаңа эмпатиялық актының басталу моменті. Терапевтің ... ... ... ... ... ... шығады. Терапевтің араласуына
деген реакциясы терапевтке өзінің жеке ... ... және ... ... кіруіне мүмкіндік береді, сөйтіп нақты эмпатия үшін
жағдай жасайды.
Эмпатия орнын терапевтік коммуникацияда ... ... ... ... үшін ... бірнеше идеяларды көрсеткім
келеді.
Терапевтің эмпатиясы психотерапевтпен пациент арасындағы ... ... ... ... ... пікір жалпыға қабылданған.
Терапевтік эмпатия пациенттің ішкі ... ... ... және оның ... ... ... болуын айтатындықтан,
сол сияқты терапевтік қатынаста билікті бөлісу тіке салдары ... ... ... ... болады.т Шын мәнінде солай ма? Бұл жағдайға
байланысты әртүрлі ой-пікірлер бар. ... ... ... ... ... ... ... мақұлдап жауап береді. Терапевтік
диадада бірлесіп жұмыс істеу пікірімен бөлісетін болса да, бірақ ... ... бір ... ... ие ... ... ұстанады.
Терапевтік қатынастағы теңдік ата-анамен бала арасындағыдай болатын
дәрежеде мүмкін деген пікір бұл терапевтік процестегі ... ... ... түсіреді. Терапевтің эмпатия арқылы алынатын пациенттің
информациясына қол ... ... ... оның билігінің және
әсер етуінің қайнар көзі ретінде шығатыны бізге мәлім. ... ... бір ізді ... пациент үшін бір текті гарантиясы болып
табылады, пациентті ... ... ... ... ... ... болып одан қамқор алу болып табылады, ал оған ... ... ... ... ... ... ... қатысты, тағы да бір
маңызды сұрақ бар-бұл пациенттің өзіне және өзінің жеке тәжірибесіне деген
критикалық ... ... ... ... және ... ... критикалық қатынасты жұмсату, менің ойымша терапевтік
процесте эмпатияның маңызды функцияларының бірі ... ... ... ... ... қатысы пациентті өзінің ішкі
критикадан қорғауды қамтамасыз етеді, ішкі ... ... ... ... мүмкін, оны орынсыз және мағынасыз деп айтып. ... ... ... ... ... ол ... жеке ... кіреді және осы уақытқа дейін түсініксіз және анық емес
болғанды, ... айта ... ... ... өзі ... ... ... екенін табуы және қателіктеріне реакциялануын
тікелей көру тәжірибесі-пациенттің ... ... ... тағы бір
мүмкіндігі. ӨЗінің қателіктерін мойындайтын терапевтер пациентке үлгі
көрсетеді, қалай өзінің кемшіліктерін ... ... ... және ... ... ... ... жағдайда қатынас жасауы.
Түсінбеушілікті уайымдауды конструктивті шешу, ... ... ... ... және ... ... ... сенімінің артуына
үлес қосады.
Эмпатия емдеу агенті ретінде
Көп ... бойы ... ... ... ең басты агенті не болып табылады деген сұрақ ... ... ... ... аффективті байланыс па
немесе интерпритация арқылы когнитивті түсіну ме? Эмпатия бұл дебаттардың
ең ... ... ... ... бір ... ... терапевтік
атмосфераны жасауда көмектеседі және терапевт пенпациент арасындағы
қатынасты ... ... ... эмпатия терапевті пациенттің ішкі
әлемін түсіну үшін маңызды ... ... ... сол ... құралы және өз уақтылы терапевтік ... ... және ... ... ... ... актының бөлінбейтін
элементтері, көз-қарасына сәйкес Столороу, Брадшафт және Атвуд келесі
пікірді жақтайды, ... ... ... ... табиғатына
қатысты инсайттар аналитикпен аффективті байланыстың жаңа әдістерімен қолма
–қол бірге жүреді деген. «Бұл екі ... ... ... ... өсуіне ықпал көрсетеді. Аналитик пен пациенттің
аффективті уайымдарын ... ... және ... ... ... терапевтік байланыстың интерсубъективті контекстін
бекітеді, онда пациенттің субъективті өмірінің изоляцияланған аймақтары
табылып ... ... ... ... көп ... Мен
–объектілі уайымдар, пациенттің өзінің жеке аффективті ... ... ... ... ... қабылдаушы, жұбатушы
позициясын алу қабілетінің ... ... ... ... ... ... ... ұзақ және сенімді әрекеттесуінің
тәжірибесінің маңызын сол сияқты белгілеп кеткен және оның және ... ... ... ... оның ... Бір ізді эмпатиялық әрекет
маңызды функцияның күшеюін қамтамасыз етеді пациенттің аффективті реттеу
функциясы. Эмпатиялық жауап көмегімен ... ... оны ... ассимиляциялауына ықпал жасайды».
Оған ұқсас Снайдер идеясы оған келісу бойынша, терапевтің ең ... ... үшін ... жеке ... әлеміне кіру мүмкіндігін
жеңілдететін модель жасау және оны ... ... ... үздіксіз қалыптастыру және тәжірибені рефлексивті формада
интерпретациялау қабілетін ... ... ... ... ... пациентте
өзіндік эмпатияның болуын белсендіреді, бұл ... ... ... ол оған бір ... ... нәзік сезіну және
олардан бөлек болуды айтады. Эмпатияның терапевтік әсерінің шекаралары
жөніндегі ... жиі ... Бір ... ... ... ... ... интерпретациялық іс-әрекетінде тек алдын-ала шарты
ретінде маңызды, оның терапевтік әсері переноспен ... ... ... ... ... ... ... бірақ пациенттің тұлғасының
құрылымдық өзгеруінің мүмкіндігі аз.
Бұл көз-қарасқа ... ... ... да бар. ... ... бойынша, эмпатия мәселені шешудің тікелей деңгейінде де
терапевтік өзгеру потенциалына ие және сол ... ... ... де. Вагнер эмпатияның келесі қасиеттерін көрсетеді:
Эмпатияның ... ... өзі ... «өзі ... ... ... жасайды. Индивидуалды вариациялар болса да, «өзі
таба алатын»өңдеу ... ... ие, адам ... ... ... ... ... текті эмпирикалық мойындауды жасайды,
тәжірибенің жаңа аспектілерін әкеледі, пациенттің өмірлік нормативтерін
қайта жасауға ... ... ... көрсететін адамның эмпатиясы- Мен –объектінің ... ... ... ... қалу және ... ... негізін қалаушы болады. Терапиядағы эмпатиялық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... әрбір әдістің жүрегі болып терапевтік әсер етудің
концепциясы болып табылады, терапевтің ... ... ... мен бағалауын
мазмұнына енгізетін, терапевтің әрекеттерін және гипотезаларын мақсатқа
бағытталған психотехникалық ... ... ... маңызды
реттеуші функцияны атқарады. ... ... ... фразалау және
сезімдерді бейнелеу сияқты техникалық әдістерді суреттеді. Бастапқыда
Роджерс ... ... ... ... ... ... когнитивті және ... ... ... бейнелеу» және «қайта фразалау» ... ... ... ... Бұл ... ... «техникасы», клиентке-бағытталған мектеп ... ... ... ... ... ... жеткізу әдісін анықтауындағы
талпыныс эмпатияға теңделетін. Бозарт бұл сұрақты келесідей анықтады:
Бейнелеу- бұл әдіс, оның ... ... ... бола ... клиентті
түсініп отыр ма соны тексереді, сол сияқты өзінің түсінгенін оған айтып
отырады.
Бейнелеу ең басты ... ... ал ... үшін ... ... ... ішкі ... ену әдісі. Бұл сондай клиенттің әлеміне «серуен»,
оның ... ... ... ... ... Бұл ... ... болуға көмектесетін
әдіс.
Эмпатия –бұл бейнелеу емес, процесс болып табылады, оның ... ... ... ... ... де» ол сол ... орнында болса.
Бейнелеу-бұл техника, сол процеске көмектесетін.
Эмпатияның басқа ... ... ... ... ... оңай
бақылай және талдай алмаймыз.
Қайта фразалауды басқа сөздерге қайтып келу ретіндеанықтауға болады, әдетте
қысқаша және ... ... ... ... қайта бейнелеу клиенттің эмоцияларын вербалды
немесе вербалды емес түрде көрсету оның жауап ... ... ... ... ... ... ... маңызды, уайымдаудың маңыздылығын бағалау
өзіне тек қана оның сапасы туралы ... ... қана ... ... ... ... ... көріністі. Басқа адам үшін қандай да бір
маңыздылықты толық түсіну үшін біз ... білу ... ... ол ... қаншалықты маңызды екенін білу талап. Әрине, егер ... ... ... ... ... ... ол
басқа адамның эмоционалды уайымын ... тең ... және ... ... ... және ... бағдарманған терапияның негізін
салушыларының бірі, ... ... ... ... ... ... Олардың пікірі бойынша терапевт эмпатиялық
реакцияларының мақсаты болып, сезімдер болып табылады. Эмоционалды уайымдау
фокусында ... Мен ... ... ... өзін ... ... ... 1. Эмоционалды реакциялаудың нысаналары
Эмоционалды процестер
| • ... ... ... ... Бұл ... фокус |
|базалық сезімдер мен ... және ... ... ... ... ... ... қайғы сезімдері сияқты |
|немесе қорғаныс пен ... ... және ... байланысты |
|әрекетке деген тенденциялар. ... ... ... ... ... Бұл ... фокус |
|ядролық бейімделмейтін сезімдерде, тастап кету қорқынышы, базалық ... ... ұят ... Өйткені тәжірибеде қандай да бір ... бұл ... ... ... ... еді, ал ... бұлар |
|мәселелердің себебі болады. ... ... ... процестер. Бұл жердегі фокус сезімдерде болады, |
|бастапқы уайымдарға жауабы ретінде уайымдалатын, мысалы, ашулануды ... ... ... ... қорқыныш болады және депрессиялық сезімдер өзін |
|критикалау нәтижесінің ... ... ... ... ... ... ... эмоционалды көрсетулерінде, |
|басқа адамдарға әсер ету мақсатында қолданатын мысалы симпатияны алу үшін |
|жылау. Когнтивті процестер |
| ... ... ... Уникалды мағыналар. Белгілі бір жағдайдың немесе уайымның әсерін |
|субъективті көруі және сол ... ол үшін ... ... ... ұйымдастырушы сенім. Базалық алғы ұсыныстары, оның мағыналылығын|
|ұйымдастыратын, құндылықтарында, стандарттарында да және өзі және ... ... ... сенімінде. ... ... ... ... ... негізінде, біз келесі
қорытындыларға келеміз. Эмпатия бұл күрделі көп құрылымдық қасиет. ... ... ... ... ... ... тұлғаның
бойында жоғары жауапкершілік, белсенділік, күшті сапаларымен қоса нәзіктік
және ... ... ... ... ... ... ... алатын орны шексіз, тұлға
аралық түсіністікті ... ... ... ... ... ... ... қатынастар орнатады. Адамдардың қарым-
қатынасын үйлесімдіреді.
Психологпен клиент арасындағы өзара қарым-қатынасты орнатудың ... ... ... ... ... ... ... үшін психологиялық
фактілерді жинаудың құралы болып табылады. Терапевтік ... өте ... әдіс ... ... оның ішкі ... ... ... мұғалім, тәрбиеші мамандарында бұл қасиет кәсіби
қасиеттерінің бірі болады. Жұмыс істеу ... ... ... Бұл ... ... ... ... жасау және жүргізу керекпіз.
Жоғарыда айтылған ой-тұжырымдары келесідей қорытынды жасауға ... ... ... ең ... ... ... болу ... деген. Ол
аса интенсивті түрде дәрігер, мейірбике, психолог, ... ... ... ... даму керек. Эмпатияның үлкен мәнін әсіресе ... және ... ... және ... эмпатияны дамытуға
ұмтылу керек.
.Эмпирикалық зерттеу бөлімі
Зерттеу ... ... және ... мақсаты: Психолог студенттердің эмпатиясын зерттеу және эмпатияның
көріну ... ... және ... ... ... ... жасау.
Зерттеу міндеттері: Жұмысымыздың ... ... ... алдымызға қоямыз.
1). Шет ел және отандық әдебиеттерді талдау негізінде эмпатия мәселесін
зерттеу.
2). Тұлғалық қасиеттердің ... ... ... ... және ... ... мінездемелер арасында байланысты табу.
4). Психолог студенттер мен математик студенттердің эмпатиясын және
тұлғалық ... ... ... бойынша психолог студенттерге әдістемелерді өткізу.
6). Алынған мәліметтер ... ... ... ... болжамдары:
1. Психология мамандығында оқитын студенттерде және ... ... ... ... ... мәнді айырмашылықтар бар.
2. Кейбір тұлғалық мінездемелер және эмпатияның көрінуі деңгейі арасында
өзара тәуелді байланыстар ... ... ... және ... ... ... ... өңдеу үшін, Стьюдент критериін және Пирсонның
коррекциялық коэфицентін қолдандық, олар мына ... ... ... ... формула (1), Пирсон коэфициенті, формула
(2) арқылы есептелінеді:
t= ; ... Μ ... ... ... ... шаманың қателіктері;
Пирсон коффициенті: rxy = ; ... топ ... ... топ ... көрсеткіштері;
n- зерттелінушілер саны
Тестілеуден алынған мәліметтерді Excel программасының көмегімен
өңдедік. Өңделмеген мәліметтерді және ... ... ... ... ... ... студенттердің эмпатия деңгейін анықтау үшін Казандық
психолог Юсупов И.М ... және ... ... ... ... ... ... әдістемесін алдық.
Әдістеме 36 сөйлемнен тұрады. Ол сөйлемдерге арнайы жауаптарды ... ... ... ... ... Егер ... деген жауап берсеңіз онда 0-балл.
2. «Жоқ ... ... ... ... ... ... немесе «жиі» жауабына 3-балл.
5. «Көп жағдайда» жауабына 4-балл.
6. «Иә ... ... ... ... ең алдымен жауаптарды сенімділік шкаласымен
сәйкестендіреміз, егер 3,9,11,13,28,36 ... ... ... және ... ... «иә әрқашан» деп жауап берсе, онда
нәтижелері сенімді болып ... Бұл ... ... ... ... ... ниет білдірген жоқ. Әдістеменің нәтижелеріне сенуге
болады егер зерттелінуші сенімсіз жауаптан 3-тен артық жауап бермесе, ... ... ... онда ... ... ... болады, егер 5
сенімсіз жауап ... онда ... ... болып табылады.
Жалпы ... білу ... және 32 ... бойынша,
балдардың қосындысын аламыз. Сосын оның ... ... даму ... сәйкестендіреміз.
Егер 82-90 балл жиналса, онда бұл эмпатияның өте ... ... ... өте ... ... ... ... сияқты
әңгімелесушінің көңіл-күйіне реакциялайды. Қиын адамдардың ортасында өзін
ауыр сезінеді. Ересектермен балалар ... ... ... ... және сізден кеңес алуға ... ... ... ... және ... ... ... амандасуынан өзіңізге орын таба
алмайсыз. Өте сезімталсыз. ... ... ... сіз ... ... ... ... мұндай қатынаста сіз невротикалық симптомдарға
жақын боласыз.
63-81 балл арасында ... ... ... ... ... мәселелеріне жәнеқажетсінулеріне сіз өте сезімталсыз, ... сіз ... ... ... шынайы қызығушылықпен қарайсыз.
Сізге олардың жүзін оқу және олардың болашақ өмірін болжау ... ... ... ... ... ... тез
орнатасыз. Айналадағы адамдар сіздің руханилығыңызды бағалайды. ... ... ... және ... ... ... ... өзіңіздің сезімдері мен интуицияңызға сенесіз. Жалғыз
жұмыс істегеннен бұрын, сіз адамдармен жұмыс істегенді ... ... ... ... ... қажетсінесіз.
37-ден 62 балл бұл эмпатиялықтың қалыпты деңгейі, адамдардың көбісіне
тән. Айналадағылар сізді қалың терлі деп айта алмайды, ... сол ... аса ... ... қатарына жатпайсыз. Тұлға аралық қатынаста сіз
адамдардың қылықтарына қарап баға ... ... жеке ... ... Эмоциялар сізге бөтен емес, бірақ сіз оларды көбінесе
қадағалайсыз. Қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... тым көп ... әсеріне шыдамайсыз. Көркем
туындыларды оқу ... және ... көру ... ... қарайсыз, оның уайымдауына қарағанда. Адамдар арасындағы қарым-
қатынастың дамуын сіз болжауға қиналасыз, сондықтан олардың қылықтары ... ... ... ... ... жоқ және бұл сізге адамдарды
толыққанды қабылдауға кедергі жасайды.
12-36 балл арасында эмпатиялықтың төменгі ... ... ... ... сіз қиналасыз, үлкен компанияда ... ... ... ... ... ... ... түсініксіз және мәнсіз болатын сияқты. Жалғыз өзіңіз жұмыс істегенді
ұнатасыз көп адамдармен жұмыс істегеннен бұрын. Сіз ... ... ... шешімдердің жақтаушысысыз. Сізде достардың аз болуы ықтимал, бар
достарыңыздың ішінде сіз іскерлік қасиеттері айқын ой үшін ... балл өте ... ... ... ... ... Әңгімелесуді бірінші бастауға қиналасыз, қызметтес адамдардың
ішінде өзіңізді ... ... ... ... және ... ... байланыстар өте қиын.
Әдістеме сұрақтары қосымша мәлімет Ә-ден көруге болады.
Келесі ... ... бұл ... ... ... 105 ... тұрады «С» формасы.
Әдістеме Р.Кэттельдің тұлғалық сұрақтамасының бейімделген вариантын
көрсетеді, 16 тұлғалық факторларды ... үшін ... ... 105 ... ... ... ... қасиеттеріне тиісті
ұстанымдар мен қызығуларды қамтиды, әдістеме ... ... ... ... ... етіп толтырылады: 3 ... ... ... ... келесі тұлғалық факторларды қамтиды:
Қосымша мәлімет-Ә
Бұл әдістеме Казандық психолог И.М.Юсуповпен эмпатиялық тенденцияларды
зерттеу үшін ... Біз бұл ... ... зерттеуімізде
қолдандық.
Эмпатиялық тенденциялар деңгейін зерттеу
Жас:
Жыныс:
Факультет:
Нұсқау:
«Эмпатиялық тенденциялар деңгейін анықтау ... ... ... жауап
бергенде келесі сандарды қойыңыз: егер сіз «білмеймін» деп ... ... «жоқ ... «кейде»-2, «жиі»-3, «көп жағдайда»-4, «иә, әрқашан»-
5».
1. Маған көінесе саяхаттар туралы кітаптар ... ... ... ... Есейген балалар үшін ата-аналардың қамқорлығы ұнамайды.
3. Маған басқа адамдардың ... мен ... ... ... Көптеген музыканың ішінен мен уақытқа сәйкес музыканы ұнатамын.
5. Науқас адамның шағымдарына және көңілсіздігіне шыдау ... ... бойы ... ... ... адамға сөзбенен де көмектесуге болады.
7. Таныс емес ... екі адам ... ... ... дау-дамайға
араласуға керегі жоқ.
8. Әдетте кәрі кісілер себепсіз ренжи береді.
9. Балалық шағымда мұңлы ... ... ... ... көзіме жас
толатын еді.
10. Ата-анамның көңілсіз көңіл-күйі менің көңіл-күйіме әсер етеді.
11. Маған айтылған критикаға мен мән бермеймін.
12. Маған ... ... ... ... ... ... Мен ... ата-аналарыма кешірімдімін, олар дұрыс емес болған
жағдайда ... Егер ат ... ... онда оны ... соғу ... Мен адам өміріндегі қайғылы жағдайлар туралы оқыған кезде, олар
менімен ... ... ... ... ... әділетті қарайды.
17. Ұрысып тұрған жас өспірімдерді ... ... ... ... Мен өзімнің ата-аналарымның нашар көңіл-күйіне зейін бөлмеймін.
19. Мен көп уақыт ... ... ... шетке қойып, жануарлардың жүріс-
тұрысын бақылаймын.
20. Кітаптар мен ... тек қана ... ... ... ... ... емес адамдардың бет әлпетіне қарау өте ұнайды.
22. Балалық шағымда мен үйге мысықтар мен иттерді әкелетін едім.
23. ... ... ... ... ... ... емес ... қарап, маған оның өмірі ... ... ... ... ... кішкентай балалар менің артымнан жүретін еді.
26. Жараланған жануарды көрген кезде мен оған көмектескім келеді.
27. Адам кішкене жеңілдейді егер оның шағымдарын ... ... ... ... ... ... ... мен куәгерлердің ішінде болмауға
тырысамын.
29. Кішкентайларға ұнайды мен ... ... ... ... ойын-
сауықты ұсынсам.
30. Адамдар жануарлар өзінің иелерінің көңіл-күйін сезу ... ... ... конфликтілі жағдайдан адам өзі шыға алу керек.
32. Егер бала ... ... онда оның ... ... ... кәрі ... ... өтініштерін қанағаттандыруы керек.
34. Мен тапқым келер еді не үшін ... ... ... ... ... үй жануарларын ұстап, оларды өлтіру керек.
36. Егер ... ... ... жеке ... менімен талқыласа мен
әңгімені басқа тақырыпқа ауыстыруға тырысамын.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ажырасу мәселесіне арналған әдебиеттерді талдау19 бет
Поли және моноэтностық топтарға арналған әдебиеттерді талдау49 бет
Психологиялық кеңес5 бет
Агрессивтік мінез-құлықтың теориялық мәселелері12 бет
Жоғарғы оқу орындарындағы оқу процесiнде әлеуметтiк педагог тұлғасын қалыптастыру мәселелерi4 бет
Ойын терапиясы7 бет
Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеу үрдісін зейін қасиеттерін дамыту64 бет
Педагогикалық қатынастағы ықпал етудің негізгі тәсілдері» бойынша терминологиялық сөздік және жеке практикалық тапсырма6 бет
Эмпатиялық қабілеттіліктерді өзіндік бағалау22 бет
Қарым-қатынас ұғымы және оның мәні6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь