Педагогиканың əдіснамасы

Ғылым дамуының басты шарты-жаңа деректермен үздіксіз толығып бару. Ал деректердің жинақталуы мен олардың түсініктемесі ғылыми негізделген зерттеу əдістеріне тəуелді келеді. əдістер, өз кезегінде, ғылым аймағында əдіснама атауын алған теориялық принциптердің бірлікті тобымен міндетті байланыста болады.
Қазіргі заман ғылымында əдіснама деп ғылыми-танымдық іс-əрекеттердің түзілу принциптері, формалары мен тəсілдері жөніндегі білімді айтамыз. Ғылым əдіснамасы зерттеу жүйесіндегі құрылымдық бірліктердің –нысаны, талдау пəні, зерттеу міндеттері, зерттеу құралдар тобы т.б. сипаттамасын береді. Сонымен бірге зерттеу міндеттерінің шешімін табу процесіндегі əрекеттер бірізділігін белгілейді. Осыдан, педагогика əдіснамасын педагогикалық таным жəне болмысты қайта жасаудың теориялық ережелер топтамасы ретінде қарастырған жөн.
Əрқандай əдіснама қалыпты көрсетпе-нұсқау жəне реттестіру қызметтерін атқарады. Дегенмен, əдіснамалық білім екі күйде іске асырылуы мүмкін: дескриптивтік не прескриптивтік.
Дескриптивтік əдіснама – ғылыми білімдердің құрылымы мен ғылыми таным заңдылықтары жөніндегі білім ретінде зерттеу процесіне бағыт-бағдар береді, ал прескриптивтік əдіснама –зерттеу іс-əрекеттерін реттеп барудың жол жобасын белгілеп, көрсетеді. Дəстүрлі əдіснамалық талдауда ғылыми іс-əрекеттерді жүзеге асыру тиімділігімен танылған ұсыныстары жəне ережелеріне байланысты құрастыру міндеттері басымдау болса, ал дескриптивті талдауда ғылыми таным процесінде іске асырылған зерттеу əрекеттерін қайталап баяндау, түсіндіру қызметтері атқарылады.
Əдіснамалық білімдер тобы төрт деңгейлі келеді (Э.Г. Юдин):
        
        Педагогиканың əдіснамасы
1. Педагогика əдіснамасы жөнінде түсінік
2. Педагогиканың философиялық ... ... ... ... ... ... ... əдіснамалық принциптері
1. Педагогика əдіснамасы жөнінде түсінік
Ғылым дамуының ... ... ... ... толығып бару. Ал
деректердің жинақталуы мен олардың түсініктемесі ғылыми негізделген зерттеу
əдістеріне тəуелді ... ... өз ... ... ... ... алған теориялық принциптердің бірлікті тобымен міндетті байланыста
болады.
Қазіргі заман ғылымында əдіснама деп ... ... ... формалары мен тəсілдері жөніндегі білімді айтамыз.
Ғылым əдіснамасы зерттеу жүйесіндегі ... ... ... пəні, зерттеу міндеттері, зерттеу құралдар тобы т.б. сипаттамасын
береді. Сонымен бірге зерттеу ... ... табу ... ... ... ... ... əдіснамасын
педагогикалық таным жəне болмысты қайта жасаудың ... ... ... ... ... əдіснама қалыпты көрсетпе-нұсқау жəне реттестіру қызметтерін
атқарады. Дегенмен, əдіснамалық білім екі ... іске ... ... не ... əдіснама – ғылыми білімдердің құрылымы мен ғылыми ... ... ... ретінде зерттеу процесіне бағыт-бағдар береді,
ал прескриптивтік əдіснама –зерттеу іс-əрекеттерін реттеп ... ... ... көрсетеді. Дəстүрлі əдіснамалық талдауда ... ... ... ... ... ... ... жəне ережелеріне
байланысты құрастыру міндеттері басымдау болса, ал дескриптивті талдауда
ғылыми таным процесінде іске ... ... ... ... түсіндіру қызметтері атқарылады.
Əдіснамалық білімдер тобы төрт ... ... (Э.Г. ... ... ... нақты ғылымдық жəне технологиялық.
Əдіснаманың ең ... ... ... ... ... принциптері мен
бүкіл ғылымның категориялар құрылымын ... ... ... ... ... ... ... атқарады. Екінші – жалпы
ғылымдық –əдіснама ... ... ... не ... мүмкін теориялық тұжырымдарды белгілейді. Үшінші деңгей – нақты
ғылым əдіснамасы ... да ... ... пəн ... ... ... мен ... жиынтығын құрайды. Нақты ғылым əдіснамасы
белгілі саладағы ... ... тəн ... ... ... келген əдіснамалық деңгейлерге ... алға ... де ... ... ... ... ... жобалау (моделдеу) проблемалары. Төртінші ...... ... əдістері мен техникасын белгілеп, деректі ... ... ... өңдеуден өткізіп, кейін оларды ғылыми
білімдер ... қосу ... ... ... Бұл ... ... нақты көрсетпе-нұсқау сипатына ие. Əдіснаманың ... ... ... ... ... ... ... келеді.
Ал əрқандай əдіснамалық деп танылған білімнің мазмұндық негізі философиялық
деңгейден іздестіріледі, себебі ... ... мен ... ... жасау
əрекеттерінің дүниетаным, көзқарас бағдары осы философиямен айқындалады.
2. Педагогиканың философиялық негіздемесі
Қазіргі кезеңде адам зерттеулеріне байланысты ... ... ... ... ... ... теориялық
көзқарастар бір қатар жасауда. Солардың ... ... ... ... ... келесі философиялық білімдерді ... ... ... ... ... ... ... немесе адамның ... ... ... Бұл ... ... ... ... Н.А. Бердяев, Л.И.
Шестов (Ресей), М. Хайдеттер, Г. ... ... Ж. ... А. ... Э. Брейзах, П. Тиллих (АҚШ) т.б. ... ... ... – өз ... шомған жекеленген адам болмысы.
Экзистенциалистер түсінігінде шынайы дүниенің мəні оның ... ... ... Олар ... ... ... мен объектив шындықты
мойындамайды. Сырттай дүние əр адамның ішкі ... ... ... ... ... ... ... қоғамның жеке адамды күйреуге соқтыратын,
оның өзіндік ерекшелігін жойып, қауымнан ... жəне ... алға ... ... қиыншылықтан құтылудың жолын олар əр
адамның ... ... ... ... ... ... ... пікірінше, оқушыларды өзін-өзі қалыптастыруға
үйретіп, өз «менін» жасауға қажет тəрбие, білім беру.
Шынайы білімдерге қарсы ... ... ... ... ... мен ... қарсылық білдіреді. Білім құндылығы мен
қажеттілігі əр нақты тұлға үшін ... ... ие ... ... оқу, ... ... игеруде оқушыға толық еркіндік беріп, оның
ынта-ықыласы мен ... жол ашу. ... мен ... ... ... ... Ал ұғу процесі санаға негізделмей, бала ... ... ... орай іске ... ... ... оқытудың
философиялық негіздемесі ретінде танылып отыр.
Неотомизм – орта ғасырлық діни ... Фома ... ... əдіснамалық бағыт. Бұл ағымның ерекшелігі – сана объективтігін
мойындайды. Бірақ мұның астарында сыр бар: сана ... үшін ... ... мен ... ... ... ықпалын күшейте түсу
құралы ретінде ғана қажет.
Ғылыми білімдердің адамдар өміріне жан-жақты, ... ... ... ортағасырлық Ф.Аквинский идеяларын осы ... ... ... сəйкестендіре қолдануға мəжбүр болып отыр. Алайда ... ... екі ... ... жəне ... Заттасқан болмыс- ең
төмен деңгейлі, өлі, мақсаты мен мəні жоқ дүние – оны зерттейтін ... ... ... ... ... дүние мəнін ашуда
қауқарсыз, себебі ол мəн ... ... ... ... ... пікірінше, Жаратқан ақылымен ғана танылады, оның ... ғана ... ... қонады.
Адам – екі тарапты, қосарланып жүретін заттасқан жəне рухани дүниеден
тұрады. Соңғысы жоғары ... ... ... тұлғаның адамгершілік
сипатын көрсетеді. Бұл адамға мəңгі өмір берген Алла тартуы.
Неотомистер мектептің шектен тыс ... ... ... оны ... ... дейін тума берілген астарын
қалайтын ... ... ... ... ... пен ... ... жадтан шығарғандығымен айыптайды. Сондықтан барша оқу жəне
тəрбие жүйесі баладағы Алладан дарыған санаға дейінгі ұмтылысты ... ... ғ.ғ. ... ... ... жəне т.б. жаратылыстану
ғылымдарының өрістей дамуымен философия сахнасында жаңа – ... ... ... Бұл ... өкілдері табиғаттану пəндері мен оларда
қолданылатын əдістерді əсіре дəріптеп, сандық зерттелген ... ... та ... деп ... ... күрес, қоғам дамуы, əлеуметтік
қайшылықтармен байланысты проблемаларды тіпті де жалған, ғылыми деректеуге
келмейді деп жариялады. ... үшін ... бір ... ғылымдар – бұл
математика мен табиғаттану, ал ... ... ... ... ... ... өз ... позитивизмді қолдай отырып,
қазіргі заман ұғымдары мен ... ... осы ... ... орын ... Педагогика əлсіздігін, неопозитивистер,
оның шынайы деректермен іс-əрекеттерге орынды мəн ... ... ... ... бой ... көреді. Олар білім беру жолында мазмұнға
емес, əдістерге елеулі мəн беріп, оқу мен ... ... ... ... ал оны ұғу мен ... ... - ... тұжырымды алға тартты.
Неопозитивизмнің көрнекті өкілі- ірі атомшы ғалым, АҚШ-тың саяси ... Дж. ... Оның ... ... орта ... ... ... атты еңбектері АҚШ педагогикасының өркендеуіне зор үлесін қосты.
Прагматизм философиялық ағым ретінде XIX-XX ғ.ғ. ... ... ... ... жəне өндірістің қарқынды дамуы материалистік
философияның тұғырын бекіте түсіп, ... ... ... ақау
салды. Прагматистік бағытты қалаушылар идеализм мен ... жаңа ... ... ... ... ... басты
ұғым- «тəжірибе», «іс»(грекше «прагма»), осыдан олар ... ... ... ... ... деп ... де ... білімдерді мойындаудан
бас тартады. Олардың пікірінше, адамның ... ... ... ол үшін құндылықты болған білімдер ғана шынайы сипатта
болуы мүмкін.
Прагматизмнің аса көрнекті өкілі- ... ... ... ... ... ... педагогика көптеген елдердің,
əсіресе АҚШ-тың мектептік білім жүйесінің қалыпқа түсіп, өркендеуіне зор
ықпал жасады, əлі де ... ... ... ... ... Дж.Дьюи ескі, схоластикалық мектепті сынай ... оқу ... орай аса ... ... ... ... алға ... Олардың
ішіндегі бала белсенділігін дамыту, бала оқуының ... ... ... беру ... ... ... игертудегі басты міндет деп
есептеді.
Прагматизмнің тірек ұғымы «тəжірибеге» сүйене отырып, Дж.Дьюи ... ... ... ... іс-əрекеттік тəжірибесінде болатынын
уағыздады. Оның ойынша, ... ... ... ... ... мен ... өзіндік көрінуіне ықпал жасау. Дж.Дьюи жəне
оның ізбасарлары (Т.Брамельд, А.Маслоу, Э.Келли жəне т.б.) ... ... де осы ... ... ... қарастыруды
дəріптейді. Адам өз əрекет-қылығын басқаруда алдын ала ... мен ... ... ... ... ... мен ... орай белгілі əрекетке кірісуі қажет екендігін мақұлдайды. Жеке
табысқа жету жолында жəрдем бергеннің бəрін ... ... ... ... ... ... қоғам жəне ойлау процестерінің
жалпы қозғалыс жəне даму ... ... ... ... ... ... туындады. Ол XXғ., əсіресе социализм елдерінде кең ... Бұл ... ... ...... жəне ... қоғам
тарихын танудың құралы материализмді жариялай отырып, теориялық таным үшін
қоғамдық тəжірибенің рөлін негіздеді, материализм мен ... ... ... ... ... ... келесідей: материя –
бірінші, ал сана – одан ... ... ... ... ... ... болатын өнім (материалистік монизм принципі); объектив
дүние мен сана құбылыстары ... ... ... ... жəне
тəуелді (детерминизм принципі); барша заттар мен құбылыстар қозғалыс
жағдайында болып, дамиды жəне ... ... ... философиясында аса маңызды орын диалектика
заңдарына берілген: сандық өзгерістердің ... ... ... мен ... ... жоққа шығару.
Диалектикалық материализм педагогикасының негізгі идеялық ұстанымы-
тұлға қоғамдық қатынастардың объекті де, субъекті де. ... ... мен ... ... ... себепті тəуелділікте
(детерминирован), сонымен бірге сол ... ... ... ... ... ... жетекшілік рөл – тəжірибеде. Ал тəрбие тарихи
жəне таптық сипатқа ие болған күрделі ... ... ... жəне ... ... тұтастық құрайды, яғни тұлға іс-əрекетте, еңбекте
көрінеді жəне қалыптасады.
Жаңаланған дəуір педагогикасы философиялық деңгейлі əрқилы ... ... ... бас ... ... ... ... қолданып,
пайдалануы қажет.
3. Педагогиканың жалпы ғылымдық əдіснамасы
Жалпығылымдық əдіснама қоршаған болмыс құбылыстары мен ... ... жəне ... ... негізделген жүйеліліктен
танылуы мүмкін. Ол əрбір зерттеуші мен практикті ... ... ... ... ... ... ие өмір құбылыстарының ... ... ... орай əрқандай салыстырмалы дербес бірліктер өз
бетінше шектелмей, өзара ... даму мен ... ... ол ... ... ... көріне бермейтін біріктіруші жүйе
қасиеттері мен сапалық белгілерді анықтауға көмектеседі. ... жəне ... ... ... ... принциптерін бірлікте іске
асыруды қажет етеді: тарихилық, нақтылық, ... ... мен ... ... ... ... ... пен практика
тұтастығы орындалады.
Теориялық негізде жобаланған экспериментте біршама тексерілген ғылыми
білімдер мен ... ... ... ... мен ... ... ... білімнің жаңа ... ... ... ... ... ... дұрыстығына арқау
болады, ал білім тəжірибесіне ... ... ... ... ... ... ... ететін жаңа сұрақтардың туындауына жол
ашады.
4. Педагогикалық зерттеулердің əдіснамалық принциптері
Ғылыми-педагогикалық зерттеулер жүргізуде төмендегідей принциптерді
басшылыққа алу ... ... ... ... мен ... ескеру,
себебі дүниедегінің бəрі өзінің ішкі объектив заңдары, қарама-қарсылықтары
жəне себепті-салдарлы байланыстарына орай жасайды əрі дамиды;
- ... даму ... ... бір құбылысты екіншілерімен өзара қатынаста байланыстыра зерттеу;
- зерттеу процесінде ... ... ... ... ... ... көптеген əдістер кешенімен орындалатынын естен шығармау;
- зерттеу əдістері зерттелетін құбылыстың мəн-мағынасына сай ... даму ... сол ... ... күші жəне даму көзі саналатын оның
қарама-қарсылықтарына негізделген өзіндік қозғалыс жəне ... ... ... ... ... ... зиян келтіретін, адамгершілік-
инабаттылық талаптарына қайшы болатын ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы » пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы11 бет
«Қаржы менеджмент» пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы24 бет
Ауылшаруашылық малдарын ғылыми əдіспен азықтандыру10 бет
Мал шаруашылығында қолданылатын биотехнологиялық əдістер15 бет
Оқу əдістері жəне құрал жабдықтары 12 бет
Педагогикалық зерттеу əдістемесі мен əдістер жүйесі16 бет
Тəрбие əдістері20 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
"Оқытуды ұйымдастыру формалары және әдістемесі16 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь