Орталық Азия аймағындағы қауіпсіздік мәселелері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

1.ОРТАЛЫҚ АЗИЯ ЕЛДЕРІНІҢ ҚАУІПСІЗДІК МӘСЕЛЕЛЕРІНІҢ НЕГІЗГІ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Орталық Азия елдерінің қауіпсіздік жүйесінің қалыптасу негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Орталық Азия елдерінің қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастығының факторлары және алғышарттары ... ... ... ... ... ... ...


2.ОРТАЛЫҚ АЗИЯ ЕЛДЕРІНІҢ ҚАУІПСІЗДІК САЛАСЫНДАҒЫ ЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.1 Орталық Азия аймағындағы қауіпсіздік мәселесінің ерекшелігі мен қайнар көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Орталық Азия аймағындағы қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастықтың жаңа бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
..........................................
1. ОРТАЛЫҚ АЗИЯ ЕЛДЕРІНІҢ ҚАУІПСІЗДІК МӘСЕЛЕЛЕРІНІҢ НЕГІЗГІ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Орталық Азия ... ... ... ... ... Азия ... қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастығының
факторлары және алғышарттары............................
2. ОРТАЛЫҚ АЗИЯ ... ... ... ... Азия ... қауіпсіздік мәселесінің ерекшелігі мен
қайнар көздері………………………………………………........................
2.2 Орталық Азия ... ... ... ... ... өзектілігі XXғ. аяғы – XXIғ. басында ғаламдық және ... ... ... ... арасындағы өзара тәуелділік
және әлемде пайда болған жаңа қауіптерге төтеп беру үшін бірігіп қызмет ету
іс-шаралары күшейе ... ... пен ... ... ... көрініс алды. Оңтүстіктен ... ... ... – аймақтық
қақтығыстар, халықаралық лаңкестік, жаппай қырып-жою ... ... ... ... Солтүстік елдерінің басты назарын аудартып
отыр.
Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін Орталық Азияда бес тәуелсіз мемлекет пайда
болды. ... ... ... Өзбекстан, Түркменстан және Тәжікстан.
Орталық Азия посткеңестік аймақтағы маңызды стратегиялық аймаққа айналды.
Табиғи ... ... бай ... Азия ... ... ірі ... тоғысқан аймақ болып табылады. Кеңестер Одағынан бөлініп шыққан
мемлекеттер ендігі жерде өз ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында тынтымақтастық шаралары
жүзеге асырыла бастады. Ең ... Орта Азия ... ... ... ... екі ... қатынастарда
қауіпсіздік саласындағы келісімдер ... ... Осы ... ... ... ... бастады. Мұндай ұйымдардың жарқын
мысалы Шанхай Тынтымақтастық Ұйымы, Ұйымдық Қауіпсіздік Шарты туралы ... ... осы ... аясында қауіпсіздікке әсер ететін мәселелермен
түрлі бағытта күрес шаралары жүргізілуде.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев ... ... ... мүддені қорғауды және болашақта аймақтағы күштердің тепе-
теңдігін қамтамасыз етудің жолы – интеграция саясатында жатыр. Сондықтан ... ... ... өз сыртқы саясатында басты назарды Ортаазиялық
интеграциялық үрдіске бөлуі тиіс», – дейді.
Жұмыстың негізгі ... - ... Азия ... қауіпсіздік
жүйесінің қалыптасу негіздерін анықтау, сонымен қатар Орталық ... ... ... ... факторлары және
алғышарттарын, Орталық Азия ... ... ... ... мен ... көздерін, осы мәселелерді шешуге бағытталған
тынтымақтастықтың жаңа бағыттарын ашып көрсету. Осы мақсаттарға жету ... ... ... алға ... Орталық Азия елдерінің қауіпсіздік жүйесінің қалыптасу ... КСРО ... ... тәуелсіздік алған мемлекеттердің
экономикалық, саяси, ... ... ... және қауіпсіздік
саясатын қарастыру.
• Орталық Азия ... ... ... ... және ... ... ... Азия елдерінің ішкі қауіпсіздік саласындағы тынтымақтастығын
талқылау.
• Орталық Азия ... ... ... ... ... зерттеушілер қазақстанның сыртқы саясатында мемлекеттік
маңызы бар мәселелер турасында жазған белгілі тарихшы-ғалымдардың еңбектері
бар.
Қазақстанның тәуелсіздік ... ... ... ... ғаламдық,
саяси, әскери қауіпсіздігі, сонымен қатар Орта Азиядағы ішкі қауіпсіздік
жағдай мен өңірдің ... ... ... орны сияқты мәселелер белгілі
ғалым М. С. ... ... ... ... ... ... ... докторы М. Т. Лаумуллин өзінің «Тәуелсіздік алғаннан
кейінгі Қазақстандағы қауіпсіздік, ... ... және ... 1991 – 2001» [14] ... ... ... етумен байланысты мәселелерді, тәуелсіздік алғаннан кейінгі
Қазақстан Республикасы сыртқы саясатының ... ... ... ... ядролық қауіпсіздік мәселесіне және қауіпсіздікті
қамтамасыз етудің басқа аспектісіне үлкен көңіл ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық
Университетінің халықаралық қатынастар факультетінің халықаралық қатынастар
және Қазақстанның сыртқы саясаты кафедрасының оқытушылары К. Н. ... және т.б. ... ... құрылымы кіріспеден, негізгі бөлімнен, қорытынды, пайдаланған
әдебиеттер тізімінен тұрады. Негізгі бөлім ... екі ... ... ... ... Азия ... ... мәселелерінің негізгі
аспектілері. Ал екінші тарау Орталық Азия елдерінің қауіпсіздік саласындағы
ынтымақтастығы баяндалады. Жұмыстың құрылымы қорытынды және ... ... ... АЗИЯ ... ... ... ... АСПЕКТІЛЕРІ
1. Орталық Азия елдерінің қауіпсіздік жүйесінің қалыптасу негіздері
КСРО тыдырағаннан кейін Орта Азия мемлекеттері тәуелсіздіктеріне ... Осы ... ... ... ... ... дербес
субъектісіне айналғандықтан, аймақтық аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
қажеттілігі туындады. Қазақстан Орта Азия ... ... ... қауіпсіздік саласындағы тынтымақтастықты дамытуға
белсене кірісті.
Қазақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасы ... ... 1992 ... 23 ... ... 2007 ... айынан бастап Қазақстан Республикасының Өзбекстан Республикасында
Төтенше және ... ... ... ... ... ... 2008 жылдың қараша айынан бастап Өзбекстан Республикасының
Қазақстан ... ... және ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстан-өзбек арасындағы қатынастар жеткілікті түрде ... ... ... ... ... ... олар халықаралық
ұйымдар мен форумдар мысалы ШЫҰ, ТМД, ... ... ... ... Қазақстан-өзбек қатынастары ... ... ... ... ... 100-ден астам құжат құрап отыр. ҚР
Президентінің 1998 жылғы 30 қазандағы Өзбекстанға ресми сапары ... ... ... негізін салушы Мәңгілік достық туралы шартқа қол
қойылды. 2006 ж. 11 ... ... ... И. Кәрімов Астана
қаласында өткен Қазақстан Президентін ... ... ... ... 2006 ... 19-20 наурызда ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Өзбекстанға
мемлекеттік сапары барысында екі ел ... ... ... ... ... (МҮК) құру ... шешім қабылданды. Ол екі
жақты ынтымақтастықтың басым мәселелерін тиімді шешуге қызмет етеді. Ол
сондай-ақ Алматыда ... ... ... ... (2006 жылғы 17 маусым) және
Астанадағы Орталық Азия елдері президенттерінің ресми емес кездесуіне (2006
жылғы 1-2 қыркүйек) қатысты. 2006 ... 4 ... ӨР ... Қазақстанға мемлекеттік сапары ... оның ... ... Кеңесінің ережесі бекітілді. Сонымен бірге 2006-
2010 жылдарға арналған экономикалық ынтымақтастық және 2006-2008 ... ... ... ... ... жылғы 3 қарашада ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Өзбекстанға жұмыс
сапары болып, оның ... ... 1-ші ... ... 2007 ... 26-27
шілде аралығында ҚР Премьер-Министрі К.Мәсімовтің Өзбекстанға сапары болып,
оның кезінде ... 2-ші ... ... ... ... болған
уақытында оны ӨР Президенті И.Кәрімов қабылдады және ол ӨР Премьер-Министрі
Ш.Мирзиёевпен келіссөздер өткізді.
МҮК отырысы ... ... мен ... ... 2007-2016
жылдарға арналған экономикалық ынтымақтастықтың стратегиясына қол қойылды
және оны іске асыру үшін жұмыс тобы ... 2008 ... 22-23 ... ... ... Қазақстанға ресми сапары орын ... ... ... ... ... және ... қарастырды. Қазақстан мен Өзбекстан ... ... ... құру, бизнес-орталықтар және Сауда өкілеттіктерін ашу, ... ... ... және т.б. ... ... дайындауға екі
жақ уағдаластыққа келді.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаев Түрікменстанда ресми
сапармен 1993 жылғы 19 мамырда, 1999 жылғы 8-9 ... ... ... ... 23-24 ... ... қаласында өткен Каспий жағалауы
мемлекеттері ... ... ... ... ... Президенті С.Ниязов Қазақстанда ресми сапармен 1997 жылғы
27 ақпанда, 2001 жылғы 5-6 ... ... ... 2002 ... 28 ақпан – 1
наурыз аралығында Алматы қаласында өткен ТМД мемлекеттері ... ... ... 2001 ... 5 шілдеде Астана қаласында мемлекет
басшылары Қазақстан-түрікмен ... ... ... ... ... ... ... қол қойды. 2005 жылдың қараша айында
іргелес мемлекеттердің мемлекеттік шекарасында алғашқы ... ... ... ... түрде өткізілді. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... жылы ... көзделген. Қазіргі таңда біздің елдеріміз Каспий
теңізінің құқықтық мәртебесін ... ... ... ... Бұл мәселеде Қазақстан мен Түрікменстан ұқсас ұстанымдар
білдіріп,келісушілік ... ... ... ... ... уақытта Қазақстан
мен Түрікменстан арасындағы ... ... ... межелеу туралы
келісімнің жобасын ... ... ... процесі жалғасу үстінде.
Сондай-ақ Арал теңізі ... су ... ... және ... су ... ... ... қарастырылатын Аралды сақтап
қалу халықаралық қоры шеңберінде Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... ... терең
тамырластығы, тілдің, мәдениеттің, салт – дәстүрдің ортақтығы Қазақстанның
Қырғыстан Республикасымен жаңа ... ... ... ... ... Екі жақты қарым-қатынас 1993 жылы жасалған, Достық,
ынтымақтастық және ... ... ... ... ... сәйкес құрылады.
Шартта тараптардың әрқайсысы өз ... ... ... екінші тараптың
азаматтарына жалпыға бірдей танылған азаматтық, ... ... ... ... мен ... ... береді. Құжатта сауда-
экономикалық, мәдени, ғылыми-техникалық және ... да ... ... ... ... ... ... маңыз
беріледі. Тараптық қоршаған ортаның ластануын ... ... ... ... тұрғыдан қолайсызаудандарда ұтымдылықты
және ресурсты үнемдеуді қамтамасыз етуге айрықша маңыз ... ... ... ... ... ... ... әсіресе
экологиялық тұрғыдан қолайсыз аудандарда ұтымдылықты және ... ... ету үшін ... шаралар қабылдау туралы ... ... ... ... ... ... ... ірі эколгиялық тұрғыдан қолайсыз аудандарда ұтымдылықты және
ресурсты үнемдеуді ... ету үшін ... ... ... ... мндеттеме алды. Мемлекеттер сейсмология апаттардың салдарын жоюда
жәрдем көрсетуге, сондай-ақ халықтың тыныс ... үшін ... ... және ... ... ... төтенше жағдайлар туындаған
кезде өзара көмек көрсетуге уағдаласты.
Екі жақты қатынастардың шеңберінде 90-ға жуық құжаттарға қол ... ... ... ... ... туралы, Еркін
сауда-саттық туралы, Қазақстан мен ... ... мен ... ... есеп ... ... ... келісімдер маңызды
болып табылады. Жерді республикааралық пайдалану ... ... ... бар ... ... және ... саласындағы бұдан былайғы
интеграция туралы және басқа да ... ... ... ... ... негізгі арқау – сауда-экономикалық ынтымақтастықты
жан-жақты тереңдету.
Қырғыстанның Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы Біртұтас ... құру ... ... ... осы шартқа қосылуы, осы шартқа үш
тарапты құжаттың сипатын беру шын мәнінде Орталық Азия ... ... жаңа ... ... ... ... тиімді байланыстарды нығайту мақсатында күш-жігерді біріктіруге деген
ұмтылыстарын анық білдірді. Екі жақты қатынастарды кеңейту үшін ... ... 1997 ... 8 ... Қазақстанға ресми сапарының зор маңызы
болды. Екі мемлекет басшылары мәңгілік достық туралы шартқа қол қойды. Бұл
құжат ... мен ... ... ... ... белгілеп берді. Екі елдің Президенттері екі ... ... ... ... ... ресімдеудің орындылығы туралы пікір
білдірді. Осы ... ... үшін ... ... ... ... ... арасындағы шекараны делимитациялауға кірісті. Н.
Назарбаевтың 2001 ... ... ... ... барысында екі мемлекет
басшылары осы жұмысты тиісті шартқа қол қою үшін жылдың аяғына ... ... ... ... ... Ұйымы 2001 жылы «Шанхай бестігінен» (Қазақстан,
Ресей, Кытай, Қырғызстан және ... ... ... ... – Шекара
аумағында әскери саласында сенімді ... ... ... ... ... және ... ... қарулы күштердің өзара ... ... ... (1997 ... болып табылады. Аталған екі тарихи келісімнің
біріншісіне қол қою үшін 1996 жылы ... ... бес ... басшысы
кездесіп, ол «Шанхай бестігі» деген атауға негіз болды. Шанхайдағы, оған
ілесе бір жылдан кейін ... ... ... алты ... соң көп ... ... ... құрылымның негізін қалады.  Қазақстан,
Шанхай ынтымақтастық ұйымымен ықпалдасуды өзінің сыртқы саясатының басым
бағыттарының бірі ... ... ... аталған Ұйымға ерекше мән
береді. ШЫҰ осы өңірдегі мемлекеттердің қауіпсіздік және ... ... ... ... шешу ... нәтижесінде пайда болды.
Ұйымның мүдделері саяси, экономикалық және мәдени–гуманитарлық ... ... және тағы ... ... қауіптер аймақтағы
мемлекеттерді  ШЫҰ-ның құрамында бірігуге итермелейді. ШЫҰ – ... ... ... қимылдайтын әскери одақ немесе тұйық қоғамдастық емес. Ол –
халықаралық ынтымақтастыққа ұмтылған ашық ұйым. ШЫҰ-ның қазіргі жағдайдағы
мән ... ...... ... ... және
қауіпсіздікті сақтау, әсіресе, сауда–экономикалық ынтымақтастықтың дамуы.
«Шанхай үдерісінің» ең ... ...... ... ... Дипломатиялық және әскери сарапшылардан тұратын
Бірлескен Бақылау Тобы шекара ... 100  ... ... ... ... ... 2001 ... Шанхай Саммитінде
терроризм, сепаратизм және экстремизмге қарсы күрес туралы келісімшарт
негізінде ӨТҚҚ ... ... ... ... 2004 жылдан бері
Ташкентте жұмыс істейді. 2002 жылғы 7 маусымда Санкт–Петербургте ... ... ... ... ... үш маңызды құжат жасалды:
ШЫҰ-ның Хартиясы, ӨТҚҚ туралы келісім және ШЫҰ-ның мүше ... ... 2003 ... 29 ... ... ... ШЫҰ-ға
мүше мемлекеттер басшыларының кездесуінде Ұйымның бюджетін қалыптастыру
және орындалуының тәртібі ... ... қол ... 2003 жылы 23
қыркүйекте Пекинде Үкімет ... ... ... көлік,
энергетика салаларындағы қарым–қатынасты одан әрі дамыту туралы мәселелер
талқыланды. Көп жақты сауда–экономикалық ... ... ... 2004 ... ... және тағы басқа қаржы құжаттары қабылданды. 2004
жылы 15 каңтардан бері ... ... ... жұмыс істейді. 2004 жылы
17 маусымда Ташкентте ШЫҰ-ға  мүше мемлекеттер басшыларының кездесуі өтіп,
Ташкент мәлімдемесін  жасады және ... ... қол ... ... ШЫҰ ӨТҚҚ ... ... ақпаратты қорғау, есірткіге қарсы күрес
туралы келісімдерді атап өтуге болады. 2005 жылы 5 шілдеде ... ... ... ... ... ... ... мәлімдемесі
жасалды. Антитеррорлық сипаттағы маңызды құжаттар –(терроризм, сепаратизм
және экстремизмге қарсы күресуде ШЫҰ-ға мүше ... ... ШЫҰ ӨТҚҚ ... ... мүше ... ... туралы Ережесі және ШЫҰ ӨТҚҚ Кеңесінің баяндамасы бекітілді.
Сонымен қатар Пәкістан, Иран және ... ... ... ... ... беру ... шешім қабылданды. 2005 жылы 26 ... ... мүше ... ... басшылары Кеңесінің мәжілісінде
Банкаралық әрекеттесу және Төтенше жағдайды жоюға ... ... ... ... ... ... ... 2006 жылғы 15 маусымда Шанхайдағы
мерейтойлық саммитінде Шанхай ... ... мүше ... ... ... ... ... ұйымдастыру және
өткізу тәртібі туралы, Ұйымға мүше мемлекеттердің аумағына террористік,
сепаратистік және ... ... ... бар ... ... ... және жолын кесу саласындағы ынтымақтастық туралы және
2007–2009 жылдарға ... ... мүше ... ... және ... қарсы күрестің бағдарламасы қабылданды.
Қауіпсіздік Кеңесінің хатшылары және бас прокурорлар жылына бір рет
жүйелі түрде ... Ү.ж. 30 ... ... ... ... ... парламенттері төрағаларының кездесуі ... ... ... ... ү.ж. ... айына жоспарланған. 2006 жылы ШЫҰ-да
жаңа іскерлік құрылымдар – ... ... және ... ... 2006 ... ... ... ғылыми – саяси топтардың Форумы өз
жұмысын бастады. Соңғы кездерде ... ... ... ... ... ... Корея, Непал, ТМД және Еуроодақтың мемлекеттері,
БҰҰ-ның Даму ... ... ЭЫҰ, ... ... мен ұйымдар ШЫҰ-ның
іс-әрекетіне зор ықылас қойып отыр.  2004 жылы ШЫҰ ... ... ... ... мәртебесін алды, ал 2005 жылдың көктемінде
ОШАМҚ және ТМД хатшылықтарымен өзара ... ... ... ШЫҰ ... ... ... яғни ... мәдениет,
туризм және спорт алаңдарында өзара ықпалдасу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
2007 жылдың қаңтарынан бастап, ШЫҰ-ның Бас ... –  ... ... Нұрғалиев, ӨТҚҚ ... ... ... –  ... ... М.У. ... қауіпсіздік шарты ұйымы қазіргі кезеңде ... ... ... ету тек ... Азия өңірі үшін ғана емес, бүкіл
әлемдік қауымдастығы үшін де ең ... ... ... ... ... және ... қауіпсіздік пен
тұрақтылықты қамтамасыз ... жаңа ... ... ... ... ... ... болдырмау және алдын ала сақтандыру
мәселелерін ... ... ... жатқан іргелі себептерді жоюға
қолайлы жағдайларды туғызу үшін дәйекті түрде қолдау жасайды. Бүгінгі ... ... ... шарт ... ... ... тұрақтылық пен
қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі өзара ... мен ... ... бірі ... ... ҰҚШҰ – ... аймақтық
бірлестік, оның құрамына Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей,
Тәжікстан мен Өзбекстан кіреді.
1.2Орталық Азия ... ... ... ... және ... ... іс – ... және сенім шаралары кеңесі. Ресми атауы:
Азиядағы өзара ... және ... ... ... ... ... күні: АӨСШК-ні құру туралы идеяны Қазақстан Республикасының
Президенті Нұрсұлтан Назарбаев алғаш рет 1992 жылғы 5-ші ... БҰҰ ... 47-ші ... ... ... ... қатысты мәселелер бойынша пікірлесу,
келіссөздер жүргізу және келісімге келу ... ... ... ... ... ... мемлекетаралық форум. Қызметінің негізгі мақсаты
мен бағыты: Азиядағы бейбітшілік, қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз
етуге қатысты көп ... ... ... жолымен ынтымақтастықты
нығайту.Мүше мемлекеттері: Ауғанстан, Әзірбайжан, ... ... ... Израил, Иордания, Иран, Корей Республикасы, Қазақстан,
Қырғызстан, Монғолия, Мысыр, Өзбекстан, Пәкістан, ... ... ... ... ... ... АҚШ, ... Жапония,
Индонезия, Қатар, Малайзия, Украина (мемлекеттері); БҰҰ, ЕҚЫҰ және ... ... ... ... ... ... жж., ... 2006-2010 жж. екінші мерзімге қайта ... ... ... және үкімет басшыларының кездесуі (Басқосу – ең жоғары орган 4
жылда бір рет жиналады), Сыртқы ... ... ... (СІМК - екі
жылда бір рет жиналады), Аға лауазымды тұлғалар комитеті (АЛТК – ... ... ... ... Көмекші органдары: АӨСШК ... ... ... ... ... ... жұмыс топтары (АЖТ) және
Мамандырылған сарапшылардың ... ... ... ... ... ... Республикасы) орналасқан тұрақты түрде жұмыс істейтін
халықаралық Хатшылық. АӨСШК Хатшылығының ... ... ... Атқарушы директордың орынбасары Корхан Каракоч ... ... ... ... ... Иран және Пәкістан).
Хатшылықты 2010 ж. ... ... ... ... Басты
кездесулері: I-ші СІМК (1999), Бірінші Басқосу (2002), IІ-ші СІМК ... ... (2006), ... СІМК (2008). Құрылу құжаттары: АӨСШҚ-ға мүше-
мемлекеттер арасындағы қатынастарды реттейтін принциптер декларациясы (1999-
жылы АӨСШҚ-нің сыртқы істер министрлері қол ... және ... ... АӨСШҚ-нің мемлекет және үкімет басшылары қол қойған). Негізгі
құжаттары: Сенім шаралары ... ... ... ... АӨСШҚ Хатшылығы туралы келісім және оның қосымшасы – ... ... қол ... ... ... ... ... АӨСШҚ
рәміздері туралы ереже, Сенім шараларын іске асыруға арналған Бірлескен
тәсіл, АӨСШҚ-ның сыртқы байланыстары туралы ереже ... ... ... Республикасының аумағында болуы шарттары туралы
келісім ... қол ... ... ... ... ... Саяси декларациялары: АӨСШК-нің Терроризмді жою және ... ... ... декларациясы (2002-жылы), Сыртқы ... ... ... ... (2004-жылы), Мемлекет және
үкімет басшыларының Екінші Басқосуының декларациясы (2006-жылы), Сыртқы
істер министрлер Үшінші ... ... ... құру туралы идеяны ... ... ... ... ... рет 1992 жылғы 5-ші қазандағы БҰҰ ... 47-ші ... ... ... ... - Азия ... ... етудің ертеректе табысты бола алмай ... ... де ... ... ... талпыныстарды қайта жаңғыртуға ұмтылу, өйткені,
қазіргі таңға ... ... ... ... ... осындай
құрылым әлі күнге дейін қалыптасқан жоқ.
Бүгінгі таңда АӨСШК-ға мүше мемлекеттердің алатын аумағы едәуір кең.
Аталған ... ... ... ... Азия ... ... 90%
құрайды. Бұл мемлекеттерде бүкіл жер шары халқының 45% астамы ... ... ... Басқосуы. 2002 жылы 4 маусымда ... ... ... ... ... ... Осы ... Қазақстан, Ресей,
Қытай, Пәкістан, Түркия, Монғолия, Қырғызстан, ... және ... ... және ... ... ... Мысыр,
Палестина және Израильдің өкілетті ресми тұлғалары, бақылаушы мемлекеттер:
АҚШ, Индонезия, Малайзия, Жапония, ... ... ... және ... өкілдері, бақылаушы ұйымдар: БҰҰ, ЕҚЫҰ және АМЛ ... ... ... ... ... жою және өркениеттер
арасындағы сұхбатқа (диалогіне) қолдау көрсету туралы декларацияға ... және ... ... мен ... сияқты өзара жанжалды
жағдайда болған елдер басшыларының қатысуын Алматыдағы  кеңестің  үлкен бір
ерекшелігі деп айта ... Атап ... Азия ... сол ... ... мен ... реттеудің жолын іздеу мақсатындағы ... ашық ... ... деген өзінің қажеттілігін, яғни өзінің нақты
бағытын айқындап үлгерді.
Азия кеңесінің Екінші СІМК-і. 2004 жылы 22 ... ... ... мүше ... II-ші ... ... министрлерінің кездесуі
өтті. Бұл кездесу қарсаңында Таиланд Корольдігінің Азия кеңесіне он жетінші
мүше-мемлекеті болып қабылдануы ... ... ... Азия ... ... ... құрылымы Азия құрлығында күннен күнге көптеген өз
жақтастарын тауып келеді.
Сенім шаралары тізімдемесінің, Рәсімдер ережесінің және Азия ... ... ... ... ... кездесуінің
басты нәтижесі болды. Осы аталған құжаттар АЖТ-ның екіжылдық еңбектерінің
әзірлеген қорытындысы болды.
Декларацияда аймақ пен ... ... ... ... Азия ... мүше ... ұстанымдары мен бір ымыралы
көзқарастары көрініс тапты. Делегация басшылары шешілмеген мәселелерді ... ... іске ... ... ... айқындау туралы тізімдемеде
бекітілген ортақ әдістерді пайдаланудың маңыздылығын арнайы атап өтті.
Қатысушылардың пікірінше, қабылданған Азия кеңесі ... ... ... баға беру оңай ... Қауіпсіздік пен
бірқалыптылық мәселелері бойынша көпжақты ... ... ... Азия құрлығының тарихында бірінші рет болып отыр ... ... ... ... 2006 ... 17 маусымда Алматы ... 4 жыл ... ... ... ... мен Азия ... қалыптастырған
құжатқа (Алматы актісі) қол қоюдан бастап, Кеңестің істері мен ... ... кең ... ... мен ... ... ... (2004 жылы) және Корей Республикасы (2006 жылы) сынды аймақтағы
беделді елдердің Кеңеске толық құқықты мүше ... ... ... ... Сөйтіп, Азия кеңесі диалогқа бағытталған ... ... ... ... сұранысқа ие болып отыр.  Басқосу барысында көп ауқымды
саяси құжат – Азия кеңесі ... ... ... қабылданып,
форумның институттану жолындағы негізгі құжаты – Азия кеңесі Хатшылығы
туралы келісімге  қол қойылды.
Декларацияда ... мүше ... ... өңір және ... ... пен ... ... ортақ көзқарасы;
- күн тәртібіндегі мәселелерді шешу барысында әмбебап ұстанымды
қолдану және оны ... 2004 ... Азия ... ... ... кірген шараларды іске асыру және үдерістің одан әрі дамуы
принциптері;
- I-Басқосудан ... ... ... Азия ... жұмысының
қорытындылары;
- БҰҰ реформасы жөніндегі ұстанымдары көрініс тауып, жаппай қырып–жою
қаруын таратпау, аймақтық таластарды шешу, жаңа ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің ядролық
технология, материал және жабдықтарды ... ... және оны ... ... ... ... (МАГАТЭ) қауіпсіздік кепілі
жөніндегі келісім негізінде ... ... ... ... ... ядролық қарудан азат аймақты құру туралы  ұсыныстары
айтылып, халықтар ... ... пен ... ... ... ... қайта жаңғырту мақсатында туризмді дамытуға көңіл
бөлінді [16]. 
2010 жылы болатын ... ... ... ... ... ... бірі - 2008 жылы 25 тамызда Алматы қаласында өткен
ІІІ сыртқы ... ... ... болып табылады. Осы іс-шараға 19
мүше-мемлекетер, 7 бақылаушы-мемлекеттер, 6 халықаралық және ... ... ... ... ... ... ... іс-
жүзінде іске асыру мәселесіне ерекше көніл бөлінді.
Жалпы алғанда, форумның сенім шараларды дамыту және іске асыру сондай-
ақ ... әр ... ... ... ары ... дамуы мен алға
басуын болжай беруге болады. Қолда бар алғышарттар болашақта ... жаңа ... ...... ... ... ... жағдайына жеткізуге мүмкіндігін береді.
2.1 Орталық Азия аймағындағы қауіпсіздік ... ... мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
Қауіпсіздік Кеңесі ... ... заң ... ... ... ... сұхбат:
– Нұрлан Мәжитұлы, әлем елдерін қауіпсіздік проблемасы қатты ... Оның ... ... Азия өңірі де бар. Ал Орталық Азиядағы
қауіпсіздік ... ... ... ... ... Азия ... ... негізінен ұлттық қиын проблемалармен,
қалыптасқан ішкі және мемлекетаралық саяси-экономикалық, сондай-ақ аумақтық
қарсы тұрушылықпен ... ... ... ... ... ... құрылымдар мен лаңкестік ұйымдардың іс-әрекеті одан әрі
қиындата түсуде. Тұрақтылық болмаған елде ... ... ... ... ... ... ... өңірінде лаңкестік пен діни экстремизмнің таралу қаупі ұзақ ... алып ... ... ... ... ... діни
экстремистік және лаңкестік ұйымдардың қызмет ет осы. ... ... ... діни экстремистік ұйымдардың идеясы Қазақстан аумағына
таралу қаупі бар екендігін ... ... ... Мұны ... отырған
себебім, елімізде сот тәртібімен 13 халықаралық лаңкестік құрылым мен 1
экстремистік ұйым – ... ... ... ... ... Азия ... жағдайға Таяу Шығыстағы, Ирактағы, Ауғанстандағы
ұзаққа созылып бара жатқан жанжалдардың да кері әсер етуі ... Иран ... ... ... ... ... геосаяси жағдайларды да
естен шығармауымыз керек.
Орталық Азиядағы ... ... кері ... тигізетін
фактордың бірі – заңсыз көші-қон көлемінің уақыт өткен сайын өсіп ... ... ... ... Азия ... аумағы Оңтүстік
және Оңтүстік-Шығыс Азия ... ... ... ... ... база ретінде пайдаланылуда. Сонымен қатар, Ауғанстанда героин
өндірудің көлемі жыл өткен ... арта ... ... ... ... кері әсерін тигізіп отыр. Есірткі трафигінің негізгі
бағыттары көршілес мемлекеттердің аумақтары ... ... Бұл ... ... да ... есірткі құрылымдарының орнығуын және ел
ішінде есірткі заттарын қолданушылар санын өсіруі мүмкін. Бұларға ... Азия ... ... өткізгісі келетін әлемдегі жетекші
мемлекеттердің геосаяси ойындарын да жоққа шығаруға ... ... Азия ... ... қауіп-қатерге қарсы әрекет ету
мақсатында қандай бірлескен шаралар ... ... ... да ... ... ... ... қауіп-қатердің алдын алу, өңірде қауіпсіздікті
қамтамасыз ету тек көршілес мемлекеттермен тығыз ынтымақтастық ... ... ғана ... ... ... ... ... – Ұжымдық
қауіпсіздік шарты ұйымына, Шанхай ынтымақтастық ұйымына, Азиядағы өзара
ықпалдастық және сенім ... ... ... ... сондай-ақ
Орталық Азия аясында әртүрлі бағыттар бойынша белсенді саясат жүргізіп
келеді. Оның ең ...... ... ... төндіретін
халықаралық лаңкестікке, діни экстремизмге, халықаралық есірткі бизнесіне,
заңсыз көші-қонға, тағы басқа да қылмыстарға қарсы ... ... ... ... қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында барлық мәселелер
бойынша көршілес елдермен ынтымақтастықты дамытып, ... ... ... келеді. Оның ішінде арнаулы қызмет және ... ... ... өз деңгейінде деп айтуыма болады.
Бірер мысал келтірейін, 2006 жылы Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымы
(ҰҚШҰ) аясында осы ... мүше ... ... қауіпсіздігіне қатер
төндіретін лаңкестік және экстремистік ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... мен арнаулы қызметтің
лаңкестікпен және есірткімен күрес саласындағы қажеттілігі үшін бірлескен
шараларды жүзеге ... ... ... ... ... Шанхай
ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттердің сарапшы топтары да ... ... ... мүше ... ... ... ... тыйым
салынған лаңкестік, сепаратистік, экстремистік ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... отырып,
контрабандалық есірткі каналдарын жою, қылмыстық топтарды іздестіру, оларды
өз елдеріне қайтару жөнінде ... ... ... ... ... ... ұйымы аясында осы Ұйымға мүше
мемлекеттердің мемлекеттік шекаралары арқылы ... ... ... ... бағытталған “Канал” кешенді жедел-профилактикалық
операциясы жыл ... ... ... Өткен жылы кезекті осындай
операцияны жүзеге асыру барысында заңсыз есірткі айналымына ... ... ... 8 ұйымдасқан қылмыстық топ жойылды. Екі тоннаға жуық
есірткі алынды, оның 47 ... ... ... ... ... ... өңірлік ақпараттық орталығы құрылып жатыр. Бұл орталық Орталық
Азиядағы есірткіге қарсы күрес қызметін ... ... ... ... ... Қазақстанның есірткі таралуына қарсы күрес ісінде
ұстанған ұстанымын айғақтап тұр.
Менің ... ... ... күресте негізгі күшті бірлесіп
жүргізу тиімді болар еді. Ол үшін Ауғанстанның қаржы-экономикалық жағдайын
жақсартуды көздейтін ... ... ... ... ... ... жақсарса, есірткі өндірісі төмендер еді. Бірақ бұл
мәселе осы ... ... ғана ... ... әлемдегі барлық ірі
елдердің белсенді ... ... ... етеді. Бүгінде, сондай-ақ ТМД
аясында оған қатысушы мемлекеттердің 2006-2008 жылдарға арналған заңсыз
көші-қонның ... алу ... ... ... ... ... ... профилактикалық, жедел-
іздестіру және арнайы операциялар өткізу шаралары ... Ал ... ... ... ... ... негізінде заңсыз көші-қонды
болдырмау, ... ... ... ... ... ... қою ... операция өткізілді. Оның қорытындысында Қазақстан
аумағында заңсыз жүрген 10 мың ... пен ... жоқ ... ... ... 1,5 ... ... сот шешімдерімен ел
аумағынан шығарылды.
... ... Азия ... ... қай бағыт
басымдыққа ие болып табылады?
– Жаңа ... ... ... ... ... ... ... барлық елдердің қауіпсіздігіне тікелей
байланысты. Біздің сыртқы саясатымызда осы жағы ... ... ... Азия ... құру идеясын жүзеге асырудың маңызы ерекше.
Бұл ... ... Азия ... ... ... ... ұзақ мерзімдік инвестициялық ірі жобаларды жүзеге асыруға ... ... Ал ... ... тоқталар болсақ, Орталық Азияда
өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі мемлекетаралық ... ... ... ... ... ... ... бірі –
болуы ықтимал табиғи катаклизмдер саласындағы мониторинг және төтенше апат
салдарын жою тетігін құру ... ... ... ... лаңкестікпен, діни экстремизммен, есірткі бизнесімен күрес
мәселесі де ... ... бірі ... ... ... ... ... тасқынына бақылау жасаудың ... құру ... ... бірі ... ... ... Н.Ә.Назарбаев
2006 жылғы Шанхайда өткен саммитте ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер арасында заңсыз
көші-қонмен күрес ынтымақтастығы туралы ... ... ... ... ... ... құжат жобасы әріптестерімен келісім сатысында
тұр. Еліміздің қауіпсіздігі дегенде, Каспий аймағындағы ... ... ... Жақын жылдары Каспий ... ... және ... ... ... құруға бағытталған шаралар
қабылданатын болады. Трансшекаралық ... су ... ... да баса ... ... ... бір ... Қазақстан Орталық Азия елдерімен Ұжымдық қауіпсіздік
шарты ұйымы ... ... ... ... форматта әскери ынтымақтастықты
кеңейте түспек. Олардың арасында әскери-техникалық ынтымақтастыққа, Ұйымға
қатысушы елдердің әскери оқу ... кадр ... ... берілмек.
Осы тұста атап өтейін, бүгінде Қазақстанның әскери оқу ... мен ... ... оқып ... Нұрлан Мәжитұлы, Мемлекет басшысы өңірде интеграциялық үдерістерді
және қауіпсіздікті нығайтуға бағытталған бастамаларды үнемі көтеріп келеді.
Бірақ сол ... ... ... ... емес екені байқалады.
Осыған байланысты пікіріңізді білсек деп едік.
– Тәжірибе көрсеткеніндей, Қазақстанның жүргізіп отырған саясаты ... алып ... та ... ... ... ... ... ғана
емес, бүкіл Азия құрлығындағы саяси атмосфераны сауықтыру болып табылады.
Бұған көптеген мысалдар ... ... ... Қазақстан 2006 жылғы 17
маусымда Алматыда өткен Азиядағы өзара ықпалдастық және ... ... ... ... ... болды. Бір үстелдің басында көптен бері
бастары ... келе ... ... мен Пәкстанның, Иран, Палестина мен
Израильдің басшылары пікір ... әлем ... ... куә ... алғанда, Орталық Азия өңіріне көптеген елдердің қызығушылығы ... ... ... ... ... ЭСКАТО-ның 63-сессиясында
сөйлеген сөзінде Орталық Азияның орны мен рөлі туралы әлемдегі іргелі
мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... үшін емес,
дамыту үшін пайдалану қажеттігін атап көрсетті. Ол үшін Орталық Азиядағы
мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... Орталық Азия мемлекеттерінің одағын құру бастамасының
мәні зор.
– Өңірдегі өзге ... ... ... ... іс-қимыл барысы қанағаттандыра ма?
– Әрине, қанағаттандырады. Шанхай ынтымақтастық ұйымы және Ұжымдық
қауіпсіздік шарты ... ... ... Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан және
Тәжікстан қауіпсіздік кеңестері ... ... ... ... ... ... ... ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер
қауіпсіздік кеңестері хатшыларының ... ... ... ... Кездесуде
өңірлік және халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің ... ... ... ... өзара тиімді ынтымақтастықты
алдағы уақытта тереңдете түсуге толық мүмкіндігіміз бар деп ... ... ... Қазақстан аймақта геосаяси ойын жүргізе ала ма?
ШЫҰ құрамына Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік кеңесінің Қытай және ... екі ... ... ... кіруі, ұйымның халықаралық аренада
үлкен саяси беделге ие болуына және ... осы ... мен ... ... ... ... ... беруде. Сыртқы
қатынаста ШЫҰ өзге мемлекеттерге ... ... және ашық ... ... ... оған мүше мемлекеттердің бірлесіп жасалатын іс-қимылдары
әскери-стратегиялық қауіпсіздікті ... ... ... ... және экстремизмге, заңсыз көші-қонға, есірткі тасымалына,
трансшекаралық өзге де ... ... ... қою; экономикалық
ынтамақтастық, өзара сауда жүйесінде Дүниежүзілік ... ... ... жақындау; табиғи және техногенді мазмұндағы
төтенше ... ... ... сақтандыру және болдырмау, ... ... ... ... атқарылады.
Бұл нақтырақ айтқанда, Шанхай ұйымына мүше елдердің жарғысында атап
көрсетілген ... ... ... те, ... ... белсенділігі мен
геосаяси бағыты үстіміздегі жылдың 5 шілдесінде ... ... ... ... көріне бастады. Астана саммитінде тұңғыш рет «АҚШ-қа Орта
Азиядан әскери ... алып кету ... шарт ... ... ... әскери базасын әкету үшін Ақ үйге 6 ай уақыт ... Ал ... не ... ... ... – АҚШ Әндіжан оқиғасына ресми Ташкентті айыпты
деп тапты. Ал Қытай мен Ресей «Әндіжан оқиғасы Өзбекстанның ішкі ісі» ... ... ... Азияда әскери базалары бар АҚШ-қа Каримовтың, тіпті
алғашқыда ... ... ... Бакиевтің «базаларды алып кету туралы»
пікір айтуының астарында не ... ... ... ... ... мен АҚШ Президенттерінің
2006 жылы шілде айында ... ... ... ... күресі
жөніндегі жаһандық бастамаға қосылды. 2007 жылғы маусым айында Астана
қаласында Жаһандық ... ... ... ... орынбасарларының үшінші
кездесуі өтті. 2008 жылы Қазақстанда Жаһандық ... ... ... ... 6 ... Алматыда Ұлттық ядролық орталықтың ... ... ... -2008» атты ... қарсы халықаралық
оқулары өткізілді.
- 11 қыркүйекте Өскемен қ. Ульба металлургиялық зауытында «Жобалық
қауіп» атты екі ... ... өтті ... терроризм – жаһандық қауіпсіздіктің қас жауы. Алдағы 11-12 маусым
күндері Астанада Ядролық терроризммен ... ... ... бастамаға
мүше мемлекеттердің 3-ші кездесуі өтеді. Бұл бастаманы ... ... ... 2006 ... ... ... ... “Үлкен сегіздік”
елдерінің саммиті қарсаңында ... ... ... Республикасы
алғашқылардың бірі болып бұл бастаманы қолдады. Оны іске ... ... ... және оның құрамдас бөлшектерінің лаңкестер ... ... үшін ... ... табылады.
Бұл бастамаға мүше елдердің алғашқы кездесуі 2006 жылғы қазанда
Марокко астанасы Рабат қаласында, ... ... ... ... қаласында
өтсе, үшіншісі елордамыз – Астанада өткелі ... ... ... ... сүйенсек, осы кездесуге әлемнің 45 ... ... деп ... ... ... ... үшін ғана емес,
адамзат баласы үшін берер пайдасы мол. Өйткені, бүгінгі әлем қауіп-қатерге
толы екенін сіз бен біз ... ... Оның ең ...... ... осы қару ... ... мемлекетте бар. Ал, ол өз
кезегінде ғаламдық тыныштыққа көлеңке түсірмей қоймайды. Қазіргі таңда біз
терроризм, ... ... жиі ... Бетін аулақ қылсын дейік,
әлемдік ... ... ... ... ... ... ... шығармайды.
Кеңестер одағы күйрегеннен кейін Қазақстан ядролық қаруы ... ... ... ... қашанда бейбітшіл Қазақ елінің басшысы
Нұрсұлтан Назарбаевтың “ажал ошағы” – Семей ядролық полигонын жабу ... ... әлем ... ... ... Өйткені, дәл осы тарихи шешім
миллиондаған адамдардың тағдырын шешкенмен бірдей еді. Кеңес ... ... 500-ге жуық ... жарылыстар орын алды. Қазақ жерін
жарылыс ... ... ... ... ... ... қырғи-қабақ соғыс
жүргізді. Біз үшін саяси ерегістен кімнің ұтып, кімнің жеңілгені ... ең ... ... халқы шеккен зардап бүгінге дейін өз салдарын жойған
жоқ. Бүгінде әлемнің оншақты мемлекетінде ... ... ... ескерсек,
жаһандық қауіпсіздіктің діңгегі берік деп айта алмаймыз.
Қазақстан тәуелсіздігін алысымен-ақ ерікті түрде ядролық қарудан ... ... бар ... бай ... ... ... ... қауымдастықты хабардар еткен болатын. 1945 жылдан 1990 ... ... ... ие уран ... кен орындары туралы шынайы
ақпарат алу мүмкін емес, яғни жабық тақырып саналып келді. ... ... ... ... ... ... деректер бір-біріне қайшы
келіп жатты. Бүгінде Қазақстан уран қоры жөнінен әлемде ... орын ... оның ... ... ... отырмыз ба? Гәп осында болса керек.
Мәселен, жер ... ... 5 есе кіші ... ... электр қуатының
78 пайызы осы атом электр стансалары ... ... ... ... атом ... ... экономиканы дамытуда барған
сайын маңызды рөлге ие бола түсуде. Алдымызға қойылған және бүгінгі ... ... ... ... мен ... ... ... үшін бұл
саланың маңызы мұнай мен газ саласымен бірдей болады деп күтілуде. ... ... ... ... ... және жылу ... тапшылығын
айқын сезініп отыр. Мамандар бұл олқылықтың орнын атом энергиясын пайдалану
арқылы шешуге болатындығын ... ... ... атом ... ... ... ... әлеуетінің әлі де дайын еместігі
ескеріліп, мәселе бірталай жыл кейінге шегеріліп ... ... ... ... қуат ... бойынша уранмен қоса, қара алтын шығарып
келеді. Қазақстан 2007 жылы мұнай мен газ ... ... ... 64 млн.
тоннаға жеткізеді. Бұл туралы өткен жылғы 6 ... ... ... диалогына мүше-мемлекеттердің энергетика жөніндегі семинары
барысында ҚР ... және ... ... ... ... мәлім еткен болатын.
2.2 Орталық Азия аймағындағы қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастықтың жаңа
бағыттары
Елбасы жолдауларының ерекшелігі ... ... ... да көрінеді. Соның бірі де, бірегейі де – ... ... бұл ... ... маңыздылығын: “Оныншы міндет – ... ... Азия ... мен ... ... ... ... ілгерілету”, деп атап айту арқылы айшықты ... ... ... ... ... ... ... Еуропалық Одақ және Орталық Азия мемлекеттерінің ... жаңа да ... ... ... керектігі жөнінде пікір
алмасылған еді. ... орай 2007 ... ... ... ... Одақ ... Азия елдерімен қарым-қатынасын нығайту жөніндегі ... ... Осы ... екі ... ... үшін ... ала
наурыздың 28-інде Астана қаласында ... ... үш ... ... Қазақстанның және де басқа көршілес Орталық Азия
елдерінің сыртқы істер министрліктері басшылығымен кездесу өткізетін болды.
Бүгінде Еуроодақтың Қазақстанға және ... ... Азия ... ... ... маңызды себептері бар. Бірінші себебі – осы ... ... бай ... ... өз ... ... ... мүдделі. Қазақстан және көршілес елдер осыған
біраз ықпал ете алады. Еуропаның Қазақстанмен энергетикалық ынтымақтастығын
ерекше қарастыратынын екі ... ... ... ... ... ... қол қойылғаны да көрсетеді. Ол құжат тек
жаңа маршруттардың ашылуы жөнінде ғана емес, ол сонымен ... ... ... ірі қуат ... ... мүмкіндік жасайды.
Қазіргі таңда Орталық Азия аймағы, әсіресе, Қазақстан, Еуроодақтың
көлік саласындағы белді әріптесі ... ... келе ... ... ... жері ... пен ... байланыстыру үшін өте қолайлы.
Осы себептен Еуроодақ бұл өңірден ... ... ... ... ... Жалпы, Еуроодақтың осындағы өз ... ... жаңа ... ... әлемде болып жатқан
құбылыстардың заңдылығы деп қарауға әбден ... ... ... ... ... Азия ... әсіресе Қазақстан үшін
қандай нақты тиімділіктері бар деген сұрақтың жауабы сараптамашылар үшін
өте ... ... ... мүше ... сауда айналымы 20 миллиард
доллардан асып кетті. Былтыр экономикалық мәселелерді алға қойған Қазақстан
Үкіметі ЕО мемлекеттерімен ... ... ... ... кеңейтіп,
елімізді Орталық Азия аумағындағы бас әріптесі ... ... ... ... ... ... көптеген мемлекеттері мен трансұлттық
компаниялары ... ... ... ең тартымды рыноктардың бірі ... ... ... ... ... бастады. Экономикамызды
жеделдете жаңарту мақсатында Қазақстан Еуроодақпен ынтымақтастыққа аса
мүдделі. Бұл ... ... ... ... ... түрлі,
әсіресе жоғары технологияларға қатысты салаларында қолға алған ... ... ... жөн. ... ... басты экономикалық
әріптестеріміз ... ... ... ... дамыту
мемлекетіміздің сыртқы саясатындағы маңызды бағыты болып табылады. Біз ... ... ... та аса үлкен маңызға ие. ... ... ... ... ... кеңесінің 2009 жылы Қазақстанның осы аса
беделді ұйымға ... етуі ... ... ең ... осы ... ... Соңғы екі жылда бұл бағытта біраз ... ... мүше 59 ... 56-сы ... ... ... мұны айқын дәлелдейді. Аталған ұйымның Демократиялық институттар
мен адам құқықтары бюросының ұсыныстарына сәйкес, ... ... ... еркіндігін шектеген даулы түзетулер алынып
тасталды. Былтыр күзде ... ... ... ... 30 ... ... ... Бұл қадам жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту
жөніндегі ауқымды бағдарламаның маңызды бір көрінісі. Басқа шаралар ... кеше өз ... ... жария еткен маңызды жайды – Парламент
өкілеттіктерін кеңейтуді атауға болды. Қазақстанның ... ... 2007 ... соңында Мадридте өтетін ... ... ... Соған дейін қалған уақытта көздеген нәтижеге қол
жеткізу үшін бар мүмкіндікті пайдаланғанымыз жөн.
Қазақстан мен Еуроодақ қарым-қатынастарында ... ... ... ... ... ... беретін болсақ, аумақтық және халықаралық
қауіпсіздікті ... ету ... ... ... керек. Астанада
28 наурыз күні тұжырымдамалық түрінде талқыланбақ ... ... ... стратегиясы” атты құжат, көптеген басқа мақсаттарын атамағанда,
біздің аймақта тұрақтылық пен ... ... ... атап ... ... пен Орталық Азия ... ... ... деп ... ... тасымалы мен
экстремизмге қарсы күрес, экология мәселелерін қарастыруымызға болады. ... ... ... ... және ... ... де ... Орталық Азия мемлекеттерінің дамуы бірыңғай болмай тұрғанда бұл
проблемалардың шешімін таппауы бүкіл ... ... ... ... ... ... қарсы тұрмасақ, Орталық Азиядағы әлеуметтік-экономикалық,
саяси тұрақтылық әрі қауіпсіздік тұралы әңгімеміз мүлдем мәнсіз ... ... ... ... ... ... айналуы мүмкін бе?» деген сауалға
отандық сарапшылар сақтықпен жауап ... ... ... ... шарты ұйымының (ОДКБ) Бас хатшысы Николай Бардюжаның пікірінше,
«Шанхай ұйымы ... ... ... ол ... ... етуде белсенді бір ұйым болып табылады. Ал ОДКБ
Шанхай ұйымымен бірлесе қызмет етуге дайын».
«Шанхай ұйымының дәл қазір ... ... ... ... ... емес.
Өйткені біз Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымына (ОДКБ) мүшеміз. Аймақта бұдан
басқа әскери Одақ ... үшін одан ... ... ... оған Қытай енуі
тиіс. Ал ... ... ... қамын ойлау басымырақ. Дегенмен,
аймақтағы саяси ахуалдарға байланысты бәрі лезде өзгеруі мүмкін. Егер ... ... ... экспансиясы жалғасып, ол ушыға түсетін болса,
онда Қытай мен Ресей бір саяси ... бас ... ... мүмкін», - дейді
саясаттанушы Берік Әбдіғалиев.
Ал саясаттанушы Камал ... ... ... ... ... әскери Одаққа айналуы мүмкін емес нәрсе. Оның қажеті де шамалы
болып тұр. Негізінен ол ... ... ... - ... ... ... ... күрес болғандықтан, ол осы бағыттағы ... қала ... - ... ... ең ... ... ... ұйымында Астананың ұстанған позициясы
қандай болуы мүмкін, Қазақстан неден ұтылады, неден ұтады? Бұл ... ... ... ... ... Шанхайдың негізгі қаңқасын
Қытай мен Ресей құрайды десек те, бұл ойында Астананың ұтылатын жөні ... аса ірі ... ... ... ... ... ... болу
тарихи мүмкіндігі беріліп отырған сияқты. Көпжақты, күрделі ойында
Қазақстан ... ... ұпай алу ... ... ... ... тәуелді болатындай, Ресейдің немесе АҚШ-тың әскери базалары
жоқ. Қиын-қыстау кезеңде еш елге ... ... ... ... ... ... бас ... отырған база мәселесі Қазақстанда көрінбейді.
Екіншіден, Қазақстанның геосаяси жағынан орналасуы АҚШ пен ... ... ... ... ... береді. Үлкен есеппен алғанда,
Орталық Азия, ... және ... ... ... экономикалық жол
тасымалы Қазақстан арқылы өтеді.
Үшіншіден, Орталық Азия елдері арасында лидерлікке ие болып отырған
Қазақстанның ... және ... ... осы ... ... да бір
аймақтық ойында «ойыншы» бола білу де тәуекелділігін береді. ... ... ойын ... ... ... ... да ... ойын жүргізе алмайды».
2010 жылы Қазақстанның Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық
ұйымына төрағалыққа сайлануы халқымызға, ... ... ... ... ... ... Бұл Қазақ елінің келешегі жарқын, арайлы
екендігінің кепілі іспетті. Сан ғасыр бойы ... ... ... ... бүгін, міне, өзгелермен терезесі тең, тәуелсіз мемлекет
атанып отыр. Қол ... бұл ... сөз жоқ, ... ... ... ... ... екендігі де күмәнсіз. Алдыңғы қатардағы елу
елдің ішіне енуге ұмтылыс жасалып жатқанда ие ... осы ... ... үшін ... ... ... мен әкімдер енді өз міндеттерін
жаңа қарқынмен ... тиіс деп ... Азия ... ішкі ... ... және көп
тараптық сипатқа ие, оны тиімді қамтамасыз ету жағдайлар мен факторлардың
едәуір санының болуын талап етеді. ... ... ... әдістеудің
негізінде келесідей факторлар – ішкі қауіпсіздік қатерлерінің ... ... ... ... (дамудың біркелкісіздігі); тарихи –
географиялық (этникалық және конфессиялық алуан ... ... ... ... ... өзіндік ерекшелігі; Орталық Азияға
қатысты сыртқы күштер мен ... ... Азия ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін қарастыра
отырып, ішкі қауіпсіздік ... ... күш ... мен
үйлестірудің объективті ықтиярсыз қажеттілігінің авторитарлық ... ... Азия ... ... ... ... шорғырлануының көмегімен ішкі және сыртқы қауіпсіздікті
қамтамасыз ету саласындағы интеграциясының деңгейі ең ... ... ... осы ... мазмұны мен ... ... ... шектеледі.
Бүкіл Еуразиялық кеңістіктегі қауіпсіздікті толыққанды қамтамасыз ету
үшін біз Орталық Азия ... ... ... ынтымақтастықты
нығайта түсуіміз керек,- деп түйді өз сөзін АҚШ мемлекеттік хатшысының
орынбасар көмекшісі.
Азия Кеңесінің ...... БАҚ ... ... ... қатысушы елдердің лидерлері қол қойған қорытынды Декларацияда кез
келген мемлекеттің ядролық энергияны бейбіт ... ... ... ... ... Азияны ядролық қарудан ада аймақ деп жариялау
бастамасы ... ... ... Азия ... ... ... ядролық қарудан ада аймақ
құру жөніндегі бірлескен күш-жігерін атап ... ... ... ... ... ядролық қарудан ада аймақ туралы шартқа қол қою ... ... алға ... ... ... – деп атап өтілген саммит
қорытындысы бойынша журналистердің арасында таратылған Декларацияда. – Біз
мемлекеттерді олар қатысушылары болып ... ... ... ... және ... жердемдесу туралы көпжақты шарттар бойынша ... ... ... мойындаймыз және барлық
мемлекеттерді ... ... және жою ... іске ... ... ... шақырамыз. Біз лаңкестер мен қылмыстық топтардың ЖҚҚ мен
оны жеткізу құралдарын ... ... ... тыю ... барлық
мемлекеттердің күш-жігерін ынталандырамыз”. Сонымен ... ... мүше ... ... көлік және телекоммуникация желілерін, сондай-ақ
мұнай және газ құбырларын салу мен ... ... ... мен ... ... және ... секілді салаларда мүше мемлекеттер арасындағы кең ауқымды
ынтымақтастықты нығайту үшін айрықша ... бар ... ... ... жеке ... атыс ... мен ... қару-жарақтың
заңсыз айналымы бейбітшілік пен ... ... ... төндіруін
жалғастырып келе жатқаны атап көрсетілген. “Осы мақсатта біз БҰҰ-ның атыс
қаруымен және ... ... ... сауданы оның барлық қырында
болдырмау, қарсы ... және ... жою ... ... сондай-ақ АӨСШК-нің Сенім шаралары ... ... ... біздің әзірлігімізді және ұмтылысымызды тағы да
қуаттаймыз”, – ... ... ... ... ... және ... ... салдарларын жою, сондай-ақ мәдениеттер,
діндер мен ... ... ... ... қол жеткізуіне
көмектесу жөніндегі күш-жігерін жұмылдыру ... ... ... ... – деп атап өтті Н.Назарбаев [55]. ҚХР Төрағасы Ху Цзиньтао Азия
өңірінде қауіпсіздік пен ынтымақтастық мәселелерін реттеудегі және ... ... ... ... пен ... ... ... түрлі
өркениеттер арасындағы айырбасты белсенді етудегі АӨСШК-нің маңызды рөлін
оң бағалады. Ху Цзиньтао Қытай алдағы ... де ... ... қағидаттары
мен мақсаттарын басшылыққа ала отырып, Азия ... ... ету және ... ... кеңейту жөніндегі оның маңызды
күш-жігеріне қолдау білдіретініне сендірді. ҚХР Төрағасы Азия ... ... ... ... Азия ... қай ... да қауырт дамып келеді және экономикалық тұрғыда әлемнің ... ... бірі ... ... табыстары көп ретте өңірдің
барлық елдері мен халықтарының ... мен ... ... ... ... ... ... елдері Азия континентін баянды
бейбітшілік, бірлесіп өркендеу және толық үйлесім өңіріне айналдыру үшін ... ... ... ... ... басшылары мен өкілдері өңірде қауіпсіздікті,
бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз ету мақсатында ... мен ... ... ... бойынша бастамалар көтерді. Азиядағы өзара
ықпалдастық және сенім шаралары жөніндегі кеңестің ... ... ... ... ... деп атайтын бұл халықаралық құрылым енді Азия мен
Таяу Шығыстың 18 елін ... ... ... ... ... ... ... өңірлік проблемаларын Азияның өз ішінде
шешуге және ... ... ... ... береді.
Орталық Азия елдерінің сарапшылары Ташкентте өтіп ... ... ... Азия ... ... ... ... арналған
халықаралық бас қосу басталды. Бұл туралы KZ-today тілшісіне ... ... ... ... ... ... Институт кездесуді ұйымдастырушылардың бірі болып табылады.
Орталық Азия елдерінің сарапшылары аймақтық ... ... ... ... ... ... өзара ықпалдастық тақырыптарын талқылауда.
Бас қосуға ... ... ... және халықаралық сипаттағы
өзекті мәселелерді әңгімеге арқау етпекші. Атап айтсақ, ... діни ... және ... ... күрес мәселелері
сарапқа салынады. Конференцияға Қазақстан, ... ... ... және АҚШ ... мен ... ... қатысуда. Қазақстандық өкілдер құрамына қорғаныс министрлігінің,
сыртқы саясат және талдау ... ... ... іс-шараларға
ықпалдастықты қамтамасыз ету жөніндегі қоғамдық қордың өкілдері еніп ... қосу ... ... Азия ... ... ... ... әрі жетілдіруге бағытталған нұсқаулар жобасы жасалады деп күтілуде.
«Қазақстан Бүгін» Ақпараттық агенттігінің жаңалықтарын Ақпараттық
агенттіктің ... ... ... ... ... ... ақпарат:
Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық, шектеулер туралы
ақпарат. Ақпараттық агенттігінің ... ... ... ... арқылы қол жеткізуге болады:
Алматыда Орталық Азия елдерінің ынтымақтастығына мүше ... ... ... ... ... ... Азия ... ынтымақтастығына мүше
елдер СІМ кеңесінің кезекті отырысы болды. Отырыста Орталық Азия ... мүше ... 2003 жылы ... өткен Алматы
саммитінде ... ... іске ... барысы талқыланып,
ынтымақтастықты одан әрі дамыту, сондай-ақ аймақтық қауіпсіздік мәселелері
қаралды.
Орта Азиялық ... ... СІМ ... Орта ... қоғамдастығы ұйымына байланысты барлық құжаттардың ... Бұл ... ... ... құралдары өкілдерімен болған баспасөз
мәслихатында ҚР Сыртқы ... ... ... ... ... Орта-
Азиялық экономикалық ынтымақтастығы ұйымы оған мүше елдердің экономикалық
ықпалдастығын ... тиіс ... ұйым ... Оған Қазақстан,
Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан елдері ... ... ... ... ұйым ... соның негізінде Орта ... ... ... Орта Азия ... ... құру туралы
келісімге Алматы саммитінде 2002 жылы 28 ... ... мүше ... ... қол ... ... Қасымжомарт Тоқаевтың айтуына
қарағанда, Орта ... ... ... ... ... ... және
экономикалық жағдайлар себепші болған.
Сондай-ақ, Орта ... ... ... мүше ... ... ... Алматыдағы кезекті отырысында ұйым елдері арасында теле
және радио бағдарламаларды алмасу ... ... ... ... мәселесі сарапқа салынды. Қасымжомарт Тоқаев су-энергетикалық
және көлік концорциумын құру ... ... ... деп ... Бұл ... өте ... Жағдай қандай болып жатқанын жақсы
білесіздер. Дегенмен де болашақта ... ... болу ... ... барысында осы мәселені талқылап, болашақта ... ... ... ... Сондай-ақ су-энергетика концорциумын құру
жөніндегі келісім орындалмайтын болса ... су ... ... деп
мәлімдеме жасадым, - деді Қасымжомарт Тоқаев.
ҚР сыртқы істер министрі Еуропалық ... ... ... мәселелері жөніндегі бірінші форумына және "ЕО Үштігі - ... ... ... ... ... ... - ҚР ... істер
министрі Марат Тәжин 17-18 қыркүйек аралығында Еуропалық Одақтың Орталық
Азиядағы қауіпсіздік мәселелері жөніндегі бірінші форумына және "ЕО ... ... ... ... кеңесіне қатысады. Бұл ... ... ... ... ... ... мәслихатында ҚР СІМ-нің
ресми өкілі Ержан Ашықбаев құлағдар етті,- деп ... ... ... ... Еуроодақ және Орталық Азия ... ... ... ... НАТО ... ... деп күтілуде. Сонымен
қатар, жиынға БҰҰ, ШЫҰ, ҰҚШҰ, ЕурАзЭс, Дүниежүзілік Банк, Азия даму ... ... құру және даму ... өкілдері шақырылды.
Форумның басты мақсаты - үстіміздегі жылдың желтоқсанына ... ... ... ... ... ... жобасын әзірлеу.
Бұл бағдарламада қауіпсіздіктің саяси-әскери жақтарына және ... ... ... серіктестікке жіті көңіл бөлінетін болады. Форум
барысында есірткі тасымалдауға, ... пен ... ... күрес,
энергетикалық және экологиялық қауіпсіздік мәселелері қаралады. Форум
аясында Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... маұсатында бірқатар ... ... ... ... ... жағдайда «Казахстан Сегодня» ақпараттық
агенттігіне сілтеме жасау міндетті
«Қазақстан Бүгін» ... ... ... ... ... рұқсатынсыз пайдалануға тыйым салынады. Толық ақпар:
«Қазақстан Бүгін» Ақпараттық агенттігінің ... ... ... ... ... «Қазақстан Бүгін» Ақпараттық агенттігінің
жаңалықтарының толық таспасына мына ... ... қол ... болады .
Қорытынды
Қазіргі таңда Орталық Азиядағы жағдай біршама тұрақталған секілді,
бірақ ол тұрақтылық ... ... ... экономикалық және әлеуметтік
үрдістерінің сипаты мен екпініне байланысты.
Менің пікірімше, аймақтық ... ... ең ... қауіп
халықаралық лаңкестік және діни экстремизм идеяларының әсерімен келетін
сыртқы қауіп емес. Әрине, сыртқы ... ... де ... ... ... ... Азия қауіпсіздігі үшін ең басты мәселе Орталық Азия
республикаларында ... ... ... ... ... ойдамын. Бұл мәселенің негізгі себебі тұрғындардың негізгі массасының
материалдық жағдайының нашарлауының өз жалғасын табуы, экономикалық ... ... ... ... биліктің саяси құрылымдарының
тұрақсыздығында. Жағдай, сонымен бірге, саяси билікті бір ... ... ... ... ... жоқтығымен өрши
түседі. Андижан мен Бішкектегі оқиғалар осыған бір ... ... ... ... ... барысында аймақтағы ұлы және аймақтық
державалар саясатының белсендеу түсуін есепке алмауға болмайды, ... АҚШ. ... ... өз ... ... ... Үндістан,
Иран, Пәкстан, Түркия және Жапония арттыра түсуде.
Сонымен қатар, бүгінгі ... ... орын алып ... ... ... ... аталмыш аймақта да көпжақты болып келеді.
Оларды экономикалық, саяси, заңды, географиялық және мәдени-тарихи өлшемде
сипаттау ... ... Азия ... ... мен ... – жеке ... ғана емес, сонымен бірге халықаралық
ұйымдардың ортақ мәселесі. ... және ... ... қақтығыстарды
реттеу мен болдырмаудың басты жолы мемлекеттер арасындағы ... ... ... ... Осындай жолмен ғана мәселелерді шешу
мүмкін болып табылады. ... ... ... аймақтық
ерекшеліктерді ескере отырып, әлемнің өзара байланыстылығы Орталық Азия
аймағындағы жағдайға ... ету үшін ... ... ... шешім
қабылдауы керек.
Орталық Азия мемлекеттерінің ішкі қауіпсіздігі көпдеңгейлі және ... ... ие, оны ... ... ету жағдайлар мен факторлардың
едәуір санының болуын талап етеді. Аймақтық ... ... ... келесідей факторлар – ішкі қауіпсіздік ... ... ... әлеуметтік экономикалық (дамудың біркелкісіздігі); тарихи –
географиялық (этникалық және ... ... ... ... ... ... дамуының өзіндік ерекшелігі.
Орталық Азия елдерінің ішкі қауіпсіздік саласындағы интеграцияның
тереңдету мүмкіндіктерін қарастыра отырып, ішкі ... ... күш ... мен ... объективті ықтиярсыз қажеттілігінің
авторитарлық басқару тәсілінің, ... Азия ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы
қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы интеграциясының деңгейі ең алдымен
аймақ мемлекеттерінің ... осы ... ... мен ... ... болуымен шектеледі.
Сонымен бірге, ішкі қауіпсіздікке көзқарастардың ... ... ... Азия ... ... және экономикалық
даму жағдайларындағы айтарлықтай айырмалар ортақ, бүкіл ... ... ... ішкі ... ... құру ... ... қозғау мүмкіндігін
бермейді. Бірақ орасан айырмашылықтарға қарамастан, Еуропалық Одақ ішкі
қауіпсіздік жүйесін ... ... ... ... ... үшін пайдалы және қолдануға лайықты келеді.
Орталық Азия елдерінің ішкі қауіпсіздік саласындағы интеграциясының
дамуы үшін ... ... ... ... Одақ тәжірибесіне біз, ... ... ... жатқызамыз, ол «екілік стандарттар»
саясатынан ... ...... ... емес ... дамушы
елдерде жүргізіп жатқан адам құқықтары үшін күресі Еуропалық Одақ алдыңғы
қатардағы ... ... ... ... және саяси
мүдделерімен жақсы үйлестірілетіндігі құпия ... Азия ... үшін ішкі ... пен ... ... ... келудің мәнісі – Орталық Азия елдері қатарына
кіретін ... өмір сүру ... мен ... жүйелі нысанын білдіретін және ... ... ... барынша кең шеңберінің бірігу қажеттілігін ұғынуда.
Менің ойымша, интеграциялық үрдістер аймақтың ... ... екі ... ... көшбасшыларының саяси еркі мен келісімдерінің ... ... ... кең ... тұғырнамасында дамиды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Акимбеков С. М. ... узел и ... ... ... ... ... Актуальные проблемы внешней политики Казахстана.- М., 1998
3. Байзакова К. И., Губайдуллина М. Ш., ... Б. ... ... ... ... в ... Азии: основные
направления её деятельности// Вестник КазГУ.- Серия ... и ... ... 2000.- № ... ... ... ... Алматы, Москва,- 1995
Ашимбаев М. С. Центральная Азия до и ... 11 ... ... ... ... 2002
5. Васильев А. М. Постсоветская ... ... ... ... М., ... Ашимбаев М. С. Центральная Азия до и ... 11 ... ... ... Алматы, 2002
7. Динкевич А. И. Центральная Азия: новые тенденции в экономике.- М.,
1998
8. Дитер Г. Региональная интеграция в ... ... Сб. ... ... ... ... факты и коментарии.- М, 1999.- Вып.2
10. Ибрашев Ж. Европейский Союз и Центральная Азия.- ... ... ... Ж. ... Союз во ... ... Казахстана.
Алматы, 2001
www.temakosan.net
12. Ибрашев Ж. Центральная Азия во ... ... ...... ... Исингарин Н. Проблемы интеграции в СНГ.- Алматы, 1998
14. Лаумулин М.Т. Казахстан и ... ... ... Спектр.-№ 1-2. 1997
15. Лаумулин М.Т. Стратегичиские интересы ЕС и ЦА// Казахстан-Спектр.
— Алматы, 1999
16. Лаумулин М.Т. ЕС как ... ... ... ...... ... ... К.Н. Соглашение о партнерстве и сотрудничестве ЕС и РК:
основные принципы и ... ... ... ... ... - №4
18. Назарбаев Н.А. На пороге ХХI века.- Алматы, 1996.
19. Нурдавлетова С.М. Интересы Европейского Союза в ... ... ... ... Серия «Международные отношения и международное право». —
2006. - № 4-6
20. ... М.М. ... ... региона ЦА как одно из условий
безопасности в Европе // ... ... — 2003. ... Internet желісі

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Азия-тынық мұхиты аймағындағы қауіпсіздік мәселесі46 бет
Азия-Тынық мұхиты аймағындағы қауіпсіздік мәселесі және Қытайдың позициясы61 бет
Аймақтық қауіпсіздік және орталық азия мемлекеттері халықаралық қатынастар жүйесінде72 бет
Орталық Азияда аймақтық қауіпсіздік жүйесін қалыптастыру13 бет
Қазақстан-АҚШ қарым-қатынасының дамуы7 бет
Каспий аймағындағы мұнайқұбыр коммуникациялар геосаясатының экономикалық астары16 бет
ҚР Арал аймағындағы қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдалануды құқықтық реттеу22 бет
"Ақпараттық қауіпсіздік."18 бет
"тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар"5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь