Қан жүйесінің патологиялық физиологиясы

Мазмұны

Кіріспе

Негізгі бөлім
1.1. Қан жүйесінің патологиялық физиологиясы
1.2. Анемия және олардың түрлері
1.3. Лейкоцитоздар, лейкопения және олардың түрлері
1.4. Қан айналысының патологиялық физиологиясы
1.5. Дененің бір мүшесінде қан айналысының бұзылуы
1.6. Қан тамырларының аурулары

Қорытынды
Кіріспе

Ішкі жұқпайтын ауру басқа ауруға қарағанда өте көп кең тараған аурулардың бірі, ішкі жұқпайтын аурулардың ерекшеліктері мынада: дәрігерлік көмек көрсетіп жүрген айқын ауру малдан басқа, ақуыз, көмірсу, витамин, минералды заттар алмасу процестері бұзылған көптеген малда да кездеседі. Бұлмалға анық ауру белгілері болмаса да дәрігерлік көмек көрсетілуін талап етеді.
Қан тамырлар жүйесі – мал организміндегі ең басты жүйенің бірі. Оның негізгі қызметі – ағзалар мен ұлпаларды оттегімен, сумен және түрлі нәрлі заттармен қамтамасыз еткізіп, зат алмасуынан қалған керексіз заттарды денеден шығару.
Малда қан тамырлар аурулары көбінесе індетті немесе түрлі жұқпалы емес аурулардың асқынуынан болады. Кейде, негізгі ауруды жойғаннан кейін малдың шығынға ұшырауына қан тамырларының қайтадан орнына келмейтіндей болып өзгеруі себепкер болады. Бұл аурулар арнайы бағыттандырылған шаруашылықтар мен өнеркәсіптік кешендерде жиі кездесіп тұрады. Осы бағыттағы өндіріс барысында кездесіп тұратын көп себептер (малдың тығыз орналасуы, үздіксіз жұмыс істеп тұрған тетіктердің шуылдары т.б.) малды ылғи үрейлендіріп, жүйкелерін қажытып, қан тамырлар жүйесінің қызметтерін бұзуларына әсер етілуі.
Қан тамырлар қызметінің бәсеңдеуі көбінесе жүрек етінің жиырылу қабілетінің әлсіреуінен болады. Тыныс алу және басқа да жүйелер мен ағзалардың аурулары әр түрлі дәрежеде жүрек пен қан тамырлары қызметтерінің бәсеңдеуіне себепші болады.
Қан – организм тіршілігіне қажетті маңызды функция атқарады. Қанның негізгі функциялары мыналар: қоректендіру, тыныс алдыру, қорғану, жылу реттеу және мүше функцияларының өзара байланыстылығы.













Аннотация

Бұл курстық жұмыстың кіріспе бөлімінде ішкі жұқпайтын ауруларға жалпы шолу жасап, қан тамыр жүйесі ауруларына тоқталып өттім. Қан организмдегі ең маңызды функция.
Негізгі бөлімде қамтылған тақырыптар: қан жүйесінің патологиялық физиологиясы; анемия және олардың түрлері; лейкоцитоздар, лейкопения және олардың түрлері; дененің бір мүшесінде қан айналысының бұзылуы; қан тамырларының аурулары және олардың себептері, белгілері, дамуы, өлекседегі өзгерістер, өту барысы, анықтау, болжамы мен емдеу тәсілдері, сақтандыру шаралары жөнінде жаздым.
Өзіндік зерттеу бөлімінде өзіндік тәжірибеде жарақаттанған малға алғашқы ветеринарлық жәрдем көрсету, яғни жарақаттанған аяғының қанын тоқтату тәсілдерін атап көрсеттім.
Техникалық қауіпсіздік бөлімінде хирургиялық операция кезінде асептика және антисептика ережелері мен тәртіптерін қатаң сақтау, фармакологиялық дәрі-дәрмектерді дұрыс қолдану, жалпы қауіпсіздік ережелерін сақтау жөнінде айтылады.
Қорытынды бөлімінде өз ойымды тұжырымдап, пайдаланылған әдебиеттер тізімі, сонымен қатар тіркелген мәліметтерде тақырып бойынша 2 сурет, 1 кесте көрсетіледі.
        
        Мазмұны
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Қан жүйесінің патологиялық физиологиясы
2. Анемия және олардың түрлері
3. Лейкоцитоздар, ... және ... ... Қан айналысының патологиялық физиологиясы
5. Дененің бір мүшесінде қан айналысының бұзылуы
6. Қан тамырларының аурулары
Қорытынды
Анықтамалар
Гиперволемия – қан ... ... – қан ... ...... де, ... де көп ... (қан аздық) – қан көлемінің ... ... мен ... ... ...... ... нормадан артып кетуі.
Лейкопения – лейкоциттер санының нормадан кеміп кетуі.
Лейкоз – ... ісік ... ... – жеке бір органда немесе ұлпа ... ... көп ... (қанның бір жерде азаюы) – ұлпаның белгілі бір учаскесіне
артерия арқылы келетін қанның баяулауы немесе тоқталуы салдарынан
онда қан ... ... – ұсақ ... ... ... қан жүруінің
тоқтап қалуы.
Белгілер және қысқартулар
мм – ......... – тағы басқа
сағ – сағат
мин – минут
% -- ... ... ауру ... ... ... өте көп ... аурулардың бірі, ішкі жұқпайтын аурулардың ерекшеліктері
мынада: дәрігерлік көмек көрсетіп жүрген айқын ауру малдан басқа,
ақуыз, көмірсу, ... ... ... ... ... ... малда да кездеседі. Бұлмалға анық ауру белгілері
болмаса да дәрігерлік көмек көрсетілуін талап етеді.
Қан тамырлар жүйесі – мал организміндегі ең басты ... Оның ... ...... мен ұлпаларды оттегімен,
сумен және түрлі нәрлі заттармен ... ... ... ... керексіз заттарды денеден шығару.
Малда қан тамырлар аурулары көбінесе індетті немесе түрлі
жұқпалы емес аурулардың асқынуынан ... ... ... ауруды
жойғаннан кейін малдың шығынға ұшырауына қан тамырларының қайтадан
орнына келмейтіндей ... ... ... ... Бұл ... ... ... мен өнеркәсіптік кешендерде
жиі кездесіп тұрады. Осы бағыттағы өндіріс барысында кездесіп
тұратын көп ... ... ... ... ... ... ... тетіктердің шуылдары т.б.) малды ылғи үрейлендіріп,
жүйкелерін қажытып, қан тамырлар жүйесінің ... ... ... ... ... ... көбінесе жүрек етінің
жиырылу қабілетінің әлсіреуінен болады. Тыныс алу және басқа да
жүйелер мен ... ... әр ... ... жүрек пен қан
тамырлары қызметтерінің бәсеңдеуіне себепші болады.
Қан – организм ... ... ... ... ... ... функциялары мыналар: қоректендіру, тыныс
алдыру, қорғану, жылу реттеу және мүше функцияларының өзара
байланыстылығы.
Аннотация
Бұл ... ... ... ... ішкі ... жалпы шолу жасап, қан тамыр жүйесі ауруларына тоқталып
өттім. Қан организмдегі ең ... ... ... ... ... қан ... физиологиясы; анемия және олардың түрлері;
лейкоцитоздар, лейкопения және ... ... ... бір
мүшесінде қан айналысының бұзылуы; қан тамырларының аурулары және
олардың себептері, ... ... ... өзгерістер, өту
барысы, анықтау, болжамы мен емдеу тәсілдері, сақтандыру шаралары
жөнінде жаздым.
Өзіндік зерттеу ... ... ... ... алғашқы ветеринарлық жәрдем көрсету, яғни
жарақаттанған ... ... ... ... атап ... қауіпсіздік бөлімінде хирургиялық операция
кезінде асептика және антисептика ережелері мен тәртіптерін ... ... ... ... ... ... ережелерін сақтау жөнінде айтылады.
Қорытынды бөлімінде өз ойымды тұжырымдап, ... ... ... ... ... ... тақырып
бойынша 2 сурет, 1 кесте көрсетіледі.
Өзіндік зерттеу
Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ішкі ... емес ... ... практикалық дәріс
өту барысында жалпы қанды тоқтату ... ... ... ... ветеринарлық жәрдем көрсеттік.
Ветеринария ғылымының кандидаты пән оқытушысы Өсербай
Асқар ағай бағыт-бағдар көрсетіп тұрды.
Бірінші жәрдем қан ... ... Қан көп ... ... ... және ... қан ... жұмысы
бұзылады, сондықтан организмнен кеткен қанның орнын толтыру керек.
Қансыраған қойдың басын төмен қаратып, аяқтары мен бөксесін жоғары
көтереді. Аяқтардан қанды сырып ... ... ол үшін мал ... ... ... тұяғынан бастап таңамыз. Өйткені ... ... мал ... ... ... ... жүрек
жұмысы нашарлап, қан ... ... Бұл үшін ... бірі ... ... жою. ... ірі ... жіберсе, қан қысымы тез қалпына келеді.
Бір ретте 2-3 л ерітінді енгізу қажет. Оны ... 2-3 ... да ... ... ... тыс қанды сұйылтуға
болмайтынын ескеру ... ... ... ... ... ... ... жерге дәріленген дәке-тампон ұстап, қан тиылғанша таңып,
тоқтатуға болады. ... сол қан ағып ... ... 1,5 ... ... 10 пайыздық ерітіндісіне ... ... 4 ... ... ... сіңірілген дәке тампонын таңған жөн.
Қыздырылған парафинге 60-65 градус ятрен қосып (1 г ... ... ... ... дәке ... ... да болады. Артерия қан
тамырлары өте тереңде болмаса, жараланған жерден ... ... ... үстінен қысып немесе қан тоқтатқыш қысқыштармен
қан ағуды уақытша тоқтатқан жөн.
Қан тамырлар жүйесінің аурулары
Қан жүйесінің патологиялық физиологиясы
Қан – ... ... ... ... ... ... негізгі функциялары мыналар: қоректендіру, тыныс
алдыру, бөлу, қорғану, жылу реттеу және ... ... ... ... ... қан ... оның морфологиясы,
биохимиялық және физико-химиялық қасиеттері ... ... өзі қан ... ... ... ... әсер ... шаруашылық малдарында қалыпты жағдайда қанның жалпы
массасы дене ... 5-9 % ... ... ішінде 55-60 % сұйық
бөлігіне (плазма), 40-45% формалы элементтерге ... ... ... ... жалпы көлеміне
формалық элементтердің проценттік мөлшерінің қатынасын ... деп ... Бұл ... ... ... 35-48 ... ауытқиды. Бұл қатынасты нормоволемия деп атайды.
әр түрлі патология жағдайында айналыстағы қан мөлшері
және ... мен ... ... қатынас түрліше өзгереді.
Мұндайда жалпы қан көлемі ... ... ... байқалады:
гиперволемия және гиповолемия.
Жалпы қан мөлшерінің көбеюін гиперволемия деп атайды.
Гиперволемияның үш түрі ... ...... ... ... біркелкі көбеюі. Бұл денеге көп мөлшерде қан құйғанда,
қарқынды дене жұмысы кезінде ... ... қан мен ұлпа ... келгенде уақытша байқалатын сирек құбылыс.
Олигоцитемиялық гиперволемия – жалпы қан мөлшерінің
ондағы сұйық есебінен көбеюі, ал формалық ... ... ... ... ... кемиді.
Мұндай күй бүйректің кейбір ауруларында, ісіну қайтқанда,
физиологиялық ерітінді және қан алмастыратын сұйық ... ... қан ... ... ... т.б. пайда
болады.
Полицитемиялық гиперволемия – эритроциттер ... ... ... ... ... қан ... органдарда
қатерлі ісіктің зардабынан, ал биік таулы ... ... ... ... Мұндайда гематокрит көрсеткіші ұлғаяды.
Жануарларға жүргізілген эксперименттерде, қанның жалпы
массасының 100 % ... ... ... ... ... Ал қан көлемі 150 % және одан астам ... ... ... ... ... қан мөлшерінің кемуін гиповолемия немесе олигемия
деп атайды. Гиповолемия да үш түрге бөлінеді:
Қарапайым гиповолемия – ... және ... ... ... Көп қан ... ... ... қанның едәуір көлемі айналысқа қатыспағанда пайда болады.
Мұндайда гематокрит көрсеткіші өзгермейді.
Олигоцитемиялық гиповолемия – эритроциттер ... ... ... есебінен қан көлемінің азаюы. Көп қан
кетіп, азайған қан көлемі тамыр арнасына ... ... ... толғанда байқалады. Гематокрит көрсеткіші кемиді.
Полицитемиялық гиповолемия – қанның сұйық бөлігінің кемуі
есебінен оның көлемінің ... ... ... мөлшері
бірқалыпты болады. Алайда қан қоюланғандықтан оның көлем бірлігі
бойынша эритроциттер ... ... ... 55 % және
одан да астам артады. Денеде су азайғанда (іш өткенде, ... ... ... тер көп ... ... күйік шалғанда
өршиді.
Эритроциттердің сандық және сапалық құрамындағы
өзгерістер. Қандағы формалы ... ... ... ... ... ... (эритроциттер өнімі) және эритродиерез
(эритроциттердің бүлінуі) процестері ... ... ... Осы процестердің өзара қатынасының бұзылуы қандағы
эритроциттерді көбейтуі ... ... ... ... ... ... ... деп, эритроциттер санының
көбеюі арқылы қанның өзгеруін айтады. ... ... ... ... ... ... ... процесі активтенгенде
эритроциттер саны көбейеді. Мұның өзі әр ... ... ... ... (өкпе ауруы, жоғары гипоксия). Гипоксия
жағдайында ... ...... гуморалдық
қуаттандырғыштары ұлғаяды. Организмдегі эритропоэтиндердің басты
көзі – бүйрек.
Салыстырмалы эритроцитоздар организмде су азайғанда пайда
болады. Мұндайда плазма көлемі ... ... ... ... ...... де,
гемоглобиннің де көп мөлшерде болуы. Эритремияда негізінен қан
құрау ... ... ... Эритремия кезінде қан
тамырларында қоюланған қанның жалпы массасының ... ... ... ... жұмысы қиындайды, капиллярлар
кеңейеді, оларда қан ағысы баяулайды, соның салдарынан ... ... ... ... ... ... ... және оның түрлері
Анемия немесе қан аздық деп, қан көлемінің бірлігімен
салыстырғанда эритроциттер мен гемоглобиндер ... ... ... әр ... ... ... бүйрек, ішкі секреция
бездерінің), улунудан, қан құрауға қатысатын ... ... ... ... ... т.б. пайда болады. Анемия кезінде қанның ... ... ... ... анемия ... ... ауыр ... ... ... өлуі ... ... функциялық күйіне сәйкес (қан құрау типі
бойынша) анемияның мынадай түрлері бар:
Регенеративтік анемия жілік майының ... ... ... ... ... бұл ... қан кеткенде және эритроциттер гемолизінде байқалады.
Гипорегенеративті анемия. Анемияның бұл түрінде
эритропоэз ... ... ... ... Қан ...... жеткіліксіздігінен немесе организмде
темірдің аздығынан, авитаминоздардан, ашығудан, үнемі қансыраудан,
уланудан және инфекциялық аурулардан эритропоэз бұзылуы мүмкін.
Арегенеративті ... ... ... ... функциясы
едәуір тежеліп, эритропоэз процесі мүлде тоқтауы мүмкін. Жілік
кемігі сарғаяды. Анемияның арегенеративтік формасы да ... ... Бұл ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Дизэритропоэздік анемияда, басқаша айтқанда, тиімсіз
эритропоэзда, эритроидты клеткалардың көпшілігі ... ... ... ... ... ... ... бүлінеді.
Этиологиясы бойынша анемия былайша бөлінеді:
а) постгеморрагиялық
б) гемолиздік
в) анапластикалық.
Анемияның дамуының басты факторлары – ... ... ... және қан ... ... салдарынан
эритроциттердің бөлінуінің жеткіліксіздігі.
Постгеморрагиялық анемия әр түрлі себептерден қансырау
нәтижесінде пайда болады.
Гемолиздік анемия қан арнасына ... қан ... улы ... ... ... ... ... болады.
Гемолиздік анемияда қан көбейгендіктен және тканьдерде
билирубин ... ... сары ... ... ... ... көзі бұзылған эритроциттердің гемоглобині болып
саналады.
Пайда болу себептеріне қарай гемолиздік анемия жүре ... және туа ... деп ... жүре ... ... ... ... көбінесе тамыр
ішіндегі эритроциттер гемолизімен ерекшеленеді. Оның ... ... улы, ... ... ... да факторлармен зақымдануы нәтижесінде пайда болады.
б) туа біткен (тұқым қуалайтын) гемолиздік ... ... ... ... ақаулы
эритроциттердің (эритроцитопатия) тұқым қуалауы нәтижесінде пайда
болады. Эритроциттер РЭС ... ... ... ... ... ... ... жасалу және
жетілу процестері бұзылады. ... ... ... ... ... ... ... Вирус жілік майын зақымдайды,
эритропоэз кемиді, қызбаға шалдығады, өледі.
Анапластикалық анемия азықтандырудың, зат ... ... ... ... т.б.
пайда болуы мүмкін.
Лейкоцитоздар, лейкопения және олардың түрлері
Лейкоциттер санының ... ... ... ... кетуін лейкопения деп атайды.
Лейкоцитоз бен лейкопения дербес аурулар емес, олар ... ... және ... кейбір физиологиялық күйлерінде
ілеспе реакция ретінде дамиды.
Лейкоцитоз абсолюттік және ... ... ... болып бөлінеді.
Абсолюттік лейкоцитоз қан көлемінің ... ... ... ... ... ...... бір түрінің кемуінен екінші түрінің
көбеюі арқылы пайда болады, мұндайда лейкоциттердің жалпы саны
елеулі ... ... ... ... ... жаңа ... төл ... (алғашқы екі тәулік
ішінде);
б) ас қорыту лейкоцитозы ... ... ... 2-3
сағатта пайда болады);
в) миогенді лейкоцитоз дене жұмысына байланысты;
г) буаз ... ... ... ... лейкоцитоз инфекциялық аурулардан, уланудан,
қабыну процестерінен, ішкі секреция бездерінің, қан ... ... ... ... ... е й к о п е н и я. ... мөлшерінің кемуімен
сипатталады. Лейкопенияның пайда болуына мынадай факторлар ықпал
етеді:
а) лейкоциттердің қан арнасына ... ... тез ... олардың теңбе-тең
(адекватты) өнімдерінің толықпауы;
в) лейкопоэздің ... ... ... шошқа обасында, бұзау
сальмонеллезінде, өкпе ... ... ... ... ... сәулесінің көп дозасы
сәулелендіргенде, ионды радиация әсер еткенде байқалады.
Лейкоциттердің ... ... ... ... әр түрлі формаларына баға бергенде-ақ денешіктердің
жекелеген формаларының проценттік ... ғана ... ... да, атап ... ... ... ... көңіл бөледі.
Нейтрофильдердің негізгі массасы сегментті-ядролы болады.
Нейтрофильдер саны көбеюмен ... ... ... ... ... саны, нейтрофильдердің жас формалары
көбейеді, ... ... ... яғни ... ... қарай
ығысады.
Сонымен, ақ қандағы сапалық ... ... қан ... ... ... ерте ... болуы деп есептеу қажет.
Лейкоздар. Лейкоз – қанның ісік сипатындағы ауруы.
Мұндайда қан ... ... ... ... лейкоздардан лейкоздың ерекшелік
сипаты мынада: қан ... ... ... лейкоциттер саны
едәуір, оның үстіне үдемелі, әрі тұрақты ... ... ... ... мәселен, миеолоциттер,
миелобласатар, лимфобластар т.б. пайда болады.
Лейкоз түрлері. Лейкозға гемобластоздар жатады.
Гемобластоздар деп ісік ауруларын ... оның ... – қан ... және ... ... ... көбеюі, сонымен бір мезетте клеткалық жіктелудің бұзылуы
(бластома-ісік).
Пролиферацияланатын ... ... ... ... ...... ... ретикулоз т.б. болып бөлінеді.
Клиникалық белгісіне қарай лейкоздар жіті және созылмалы
болып бөлінеді.
Шеткі қан көрінісінің және лейкоциттер санының ... ... ... ... ... ... бөлінеді (лейкемия -- ақшыл қан -- лейкоздар).
Лейкоз кезінде, әсіресе оның жіті ... ... ... бұзылып, өнімділігі кемиді, анемияға шалдығады, күн санап
арықтайды. Лейкоз созылмалы түрге айналғанда мал ұзақ ... сау ... ... ... ... жағдайда арықтағандықтан
және әр түрлі аурулардың әсерінен (қарсы тұру ... ... ... Қан ... ... ... ... біркелкі орналаспауынан, олардың көптеп
бүлінуінен, сондай-ақ қан құрайтын аппарат функциясының бұзылуынан
болуы ... ... ... (тромбопения) зілді
лейкемиядан, қатерлі анемиядан және кейбір инфекциялық аурулардан
(инан, қан теңбілді ауру) ... ... ... бензолмен
уланғанда, сәуле ауруларында да өршиді. Тромбопенияда, әсіресе
оның қатерлі ... ... ... ... тері және ... ... кілегей қабықтары қанталайды.
Тромбоциттер мөлшерінің көбеюі – тромбоцитоз қан
қоюланғанда, полицитемияда, ... ... ... ... ... ... бастаған кезде байқалады.
Қан айналысының патологиялық физиологиясы
Патологиялық күйде қан айналысының жетімсіздігі пайда
болады. Организмдегі қан ... ... ... жүйесі тканьдерге оттегі мен қоректік заттарды жеткізуді
қамтамасыз ете алмайды.
Даму ... және ... ... ... ... ... екі формасы болады:
Жүрек жұмысының әлсіреуінен болатын ... ... ... ... қан ... ... ... функциясының әлсіреуінен пайда болады. Оның
себептері мынадай:
а) ... ... ... ... ... (инфекциялардан,
энергиялық ресурстың жетіспеуінен т. б.);
в) жүрек қан айналысының бұзылуынан.
Қан тамырлары тонусының және ... ... ... ... ... болатын тамырлардағы қан
айналысының жетімсіздігі. Қан ... ... ... ... және ... (декомпенсацияланған форма)
болуы мүмкін.
Қан айналысы ... ... ... ... (цианоз), жүректің тез соғуы (тахикардия) жатады.
Сонымен қоса, қанның іркілуі және ісіну пайда болады. Сол жақтағы
жүрек қарыншасының ... ... ... кезде қан
айналысының кіші шеңберінде қан іркілуі басталады. Сол жақтағы
қарынша ... ... қан ... ... ... туғызып, соның әсерінен бауыр едәуір ұлғаяды. Қан ұзақ
уақыт ... ... ... ... ... ... тканьдер көбейіп, соның салдарынан цироз (бүрісу) пайда
болады.
Қанның іркілуі басқа органдарда да – ... ... ... мида байқалады.
Қан көбірек іркілген орында ісіну пайда болады. Оң
жақтағы қарынша жұмысы ... ... ең ... ... Сол ... ... ... әлсірегенде өкпе ісінеді.
Ісінуден кейін қуыстарға су толады.
Жүрек ... зат ... ... да едәуір
ықпал етеді.
Дененің бір мүшесінде қан айналысының бұзылуы
Шеткі қан айналысы деп, артерялардағы (майда артерия),
прекапиллярлардағы, ... ... және ... қан ... ... ... ... немесе органдардағы қан
айналысының бұзылуы жалпы қан айналысының ... ... ... ауру ... ... қысымның
артуынан көп жағдайда дененің бір мүшесінде қан ... ... қан ... ... ... ... қан ... бұзылуы
мүмкін. Жүрек қызметінің әлсіреуінен жалпы қан ... ... және ... ... ... ... құбылысын
туғызады.
Осымен қоса дененің маңызды органдарында, әсіресе ми ... ... ... қан ... ұзақ ... түйілуінің
салдарынан жалпы қан айналысының бұзлуына елеулі нұқсан келтіреді.
Тамырлардың бітелуі басқа учаскелердегі қан айналысына әсер етеді.
Мәселен, өкпе ... ... ... ... қан
тамырлары түйілуі мүмкін.
Шеткі қан айналысының бұзылуының пайда болуында
микроциркуляцияның, яғни ... мен ... ... қан ... қан ... бұзылуының
ерекше ықпалы бар.
Шеткі қан айналысының бұзылуының ... ... ... жекелей анемия (ишемия), стаз, қан ... ... – жеке бір ... ... ... учаскесінде
қанның әдеттегіден көп болуы. Артериалдық және веноздық ... ... ...... тамырлар арқылы өтетін
қан мөлшерінің көбеюінен органға қанның толуының артуы.
Гиперемияны физиологиялық және патологиялық деп бөледі.
Физиологиялық гиперемия. Оған ... ... ... т.б.) ... күшейген кезде пайда болатын жұмыстық
гиперемия жатады.
Физиологиялық деп, физикалық немесе химиялық факторлардың
(суық, жылу, горчичник т.б.) ... ... әсер ... пайда
болатын рефлекторлық гиперемияны айтады. Физиологиялық ... ... ... ... де пайда болуы мүмкін.
Патологиялық гиперемия ауру ... ... ... ... әрі оған қан ... мен ... функциясы
күйінің арасындағы сәйкессіздік тән сипат – мұндайда тіпті тыныш
тұрған ... да қан ... ... гиперемия зардабы. Артериалдық гиперемия
тканьдердегі қан айналысын өзгертіп, жеке органдардағы қан ... ... ... патологиялық жағдайда артериалдық
гиперемия әсерінен ... ... қан ... ... ... нерв жүйесі тамырларының гиперемиясы өте қатерлі.
Веноздық гиперемия. Веноздық (іркілу) гиперемия – ... ... ... ... және одан ... ... ... ағуының бөгелуі тамырдан тыс та, тамырдың ішінде де ... ... ... ... әрі ... ... қайтымсыз өзгеріс туғызады.
Ишемия (қанның бір жерде азаюы). ... ... жеке ... қан ... деп, ... ... бір учаскесіне артерия
арқылы келетін қанның баяулауы немесе тоқталуы салдарынан онда ... ... ... ... тыс (жаншылу) және оның ... ... яғни ... ... ... ... ... себебіне және пайда болу жағдайына қарай ишемия
бірнеше ... ... ... – артерияның немесе ... ... ... ... өзі ... ... ісіктен, тыртықтан немесе бөгде заттардан тамырдың
жаншылуынан болады.
Рефлекторлық ишемия -- әр ... ... ... тері мен ... ... рецепторлары, тамырлар мен
тканьдердің ... ... ... ... т.б.) әсер ... пайда болады. Эмоциялық
афектіден де ишемия байқалады.
Стаз (тоқталып қалу, іркілу) – ұсақ ... ... қан ... ... қалуы. Стаз кезінде
қанның гемолизі және ұю болмайды. Стаз – қайтымды құбылыс.
Инфаркт (латынша кептелу, ... – қан ... ... ткань учаскесінің өлі еттенуі. Тромбоз, эмболия немесе
артерияны қоректендіретін тамырдың ұзақ уақыт тарылуынан инфаркт
пайда болады. Артериясында анастомоздары аз ... ... ... ... ... embole – ену, ... ... – қан мен лимфа
тамырының қан не лимфа ағысына ілесіп келген тромб, май ... ... ... ... бөлшектермен (эмболдармен) бітеліп
қалуы.
Қан тамырларының аурулары
Ауыл шаруашылық ... қан ... ... ... ... ... жиі кездесетіндері тамырдың
әктеніп ... ... мен ... қан ... ... ... ... (Arteriosclesis) тамырдың
қабырғасында дәнекер ұлпалардың өсіп қалыңдауымен бейнеленеді. Бұл
аурудың пайда болуына, көбінесе артериосклероз – тамырдың ... ... (май ... зат) ... ... ... болады.
Себептері. Артерияның әктеніп қатаюының өздігінен пайда
болуы сирек кездеседі, егер кездессе онда кәрі ... ... Көп ... ол ... ... ... зат ... бұзылуынан және індетті,
құрт жұқпалы емес ... да ... ... ... ... пайда болады. Тамырдың қатаюына себепкер болатын бірде-
бір жағдай, тамырдың қызметіне көп уақыт бойы ауыр ... ... ... күш ... көп ... ... қомақты азықпен
азықтандыру т.б.).
Дамуы. Артериосклероз, малдардың көпшілігінде ... ... ... ... тамырдың ішкі қабатында
(интима) май қату, ... ... ... шіру ... болады да, сонан соң тамыр қабырғаларына дәнекер ұлпалар
өсіп кетеді. Ауыр ... ... ... ... ... ... ... шығуына байланысты, әктелініп кетеді.
Аталмыш өзгерістер тамыр қабырғаларының серпімділігін төмендетіп,
тесіктерін тарылтып қан ... ... Ол ... ... ... сол ... жұмысын күшейтеді.
Қан айналымындағы қатты ауытқулар сауыт ... ... және ми ... ... анық ... ... ... азғындық өте қатты болғанда, олар
жарылып кетіп малдарды аяқ асты өлтіреді немесе шала не ... ... ... қан ... ал ... оның ... мен жайылған жеріне байланысты болады.
Тамырлардың бәрі бірдей біркелкі дерттенбесе, олардың кей жерлері
кеңейіп (аневризм) ... де, сол ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мәселен, жылқылар делафендиозбен
ауырғанда алдыңғы шажырқай артериясы кеңейіп кетеді де организмде
қаттырақ салмақ түскенде ... ... ... ... Қан тамырларының қабырғаларына
дәнекер ұлпалардың өсуіне ... олар ... Ауыр ... жағдайда, қан тамырларының қабырғаларының
әктелінгені анықталынады. Тамырлар жарылған жағдайларда қан аққан
жерлер көрінеді.
Белгілері. Көп ... ауру баяу ... ... ... онша ... ... басқа да еске алатын ... ... мол ... ... ... қысқалау
болғандықтан, оларда артериосклероздың белгілері толық дамып
үлгере алмайды. ... ... ... ... ... ... ... жайылып жүрген кездерінде тез
шаршағыш келеді. Терілерінің созылғыштық ... ... ... ... ... ...... ет күш-
қуаты, шартты рефлекстері, әсіресе жұмыс істегеннен кейін
нашарлайды. Сырт қан ... ... ... Жүрек
дыбыстарының бірінші үні ұзарады, басыңқы естіледі, ал екінші үні,
көбінесе қолқада күшейеді және ... ... ... ... жылқылар мен сиырларда қысымның ең жоғарғы
көрсеткіші 160 мм сынап бағанасына дейін көтеріледі.
Барысы. Ауру ылғи ... ... ... де ... ... ... бауырдың берішін, бүйректердің
склерозын, асқазан мен ішек-қарындардың кілегей қабықтарының
созылмалы ... ... Қан ... ... қан ... өлшеуге,
малдардың жұмысқа қабілеттілігі мен өнімділігінің өзгерулерін еске
алуға негізделінген.
Болжамы – ... ауыр ... ... ... Артериосклероздың толық дамыған кезінде емдеу нәтиже
бермейді. Жылқыларды жеңіл жұмысқа ауыстырады да жүйелі түрде
демалып тұруын ... ... ... ... кезеңінде
азықтандыруды реттеумен қатар йодты препараттар, жүрек-қан тамыр
дәрі-дәрмектерін қолдану жақсы нәтиже ... ... ... ем де қолданады.
Сақтандыру шаралары. Ауруды алдын-ала ескертудің
негізінде малдарды толық сапалы ... ... ... тиімді пайдалану керек. ... ... ... дер ... емдеу керек.
Тамырда қанның ұюы (Trombosis-тромбоз сосудов) -- артерия
не вена қан тамырларының ұйыған қанмен толық не ... ... Өз ... ... ... ... ... не қабынуынан пайда болады. Қосалқы
ретінде, ауру ... ... ... ... табақшалар мен шіріген жердің ыдырауынан
пайда болады. Тамырдың ұйылмалы бекітілуіне, қан ... ... ... қызметінің нашарлауы, қан ... ... ... ... Ауыл ... ... қарағанда вена көбірек зақымджалады. Көбінесе
дұрыс тесе білмегендіктен не дәрі-дәрмектерді қателікпен сыртқы
қабатына ... ... ... көк ... ... оның ... ... Бұл ауру қан тамырларының ішкі қабатының
сезімталдығы күшейіп ... ... де ... ... ... болған қан ұйылымы кейде жұмсарып қайта
таралып кетеді, кейде тығыздалып қан ... ... ... ... ... ... бекітілуі, көп
жағдайларда тиісті ағзалар мен ұлпалардың қызметін бұзып, оларды
шірітіп, ... ... ... ... ... малдың
жұмысқа қабілеттілігі мен өнімділігі күрт төмендейді. Ірі қан
тамырлардың, ... іш ... ... артериясының бекітулері,
әдетте, малдарды тез арада өлтіреді.
Өлекседегі өзгерістер. Ірі ... ... ... өсіп кеткен тромбоциттер, лейкоциттер,
фибрин талшықтарынан, эритроциттерден құралған ақ түсті қан ұйығын
көруге болады. Олардың құрылысы ерекше ... ... ... де ... ... қан ... қан ұйығы
көбінесе фибрин талшықтарынан, эритроциттерден, лейкоциттерден,
тромбоциттерден тұрады.
Белгілері. Қан ... ... ... ... ... көлеміне байланысты болады. Мысалы, жүрек
етінің күре тамыры қан ұйылуынан бітелінсе, оның қай ... ... ... ... ... ... ... бекітілсе «бүйрек шаншуы» пайда ... қан ... ... тұну жылдамдығы да тездетіледі және
дақты лейкоциттер көбейеді.
Аяқтарының ірі веналарында қан ұйыса малдар орындарынан
тұра алмай қалады. ... ... ... ... ... ... қалтырайды, тырысады, терлейді, ентігеді, жүрек соғуы
жиіленеді. Алдыңғы қуыс көк ... ... ... бас пен
алдыңғы аяқтарындағы веналар қанға толып ... ... ... ... ... қуыс көк ... ... дененің артқы жақ
веналарында қан іркіліп, іш шемені ... ... ... көк
тамырының бітелуі асқазан мен ішек-қарында қанды іркілтіп жалпы
қоректенуді бұзады. Туғаннан ... ... ... ... ... ... ... микробтар денеге жайылып
веналарды қабындырып, қуыстарын бекітіп тастауы ... ... ... ... ... ... аяқ веналарына жайылады.
Ондай малдарда қызба қайталамалы түрде ... Кей ... ... ... майда тамырлардың бекітілуінің
сырт белгілері онша білінбей өтеді.
Барысы. Тамырдағы қанның ұюы көбінесе созылмалы ... Егер де ... қан ... ... қанның ағымы қайтадан
қалпына келеді, ал ұйыған қан ... ... ... ... қан ... ... майда тамырлар арқылы жүреді. Ауру
қайталануы мүмкін. Жүрек, ми, ... өкпе ... ... тез ... өліп ... ... жайындағы мәліметтерді еске ала ... ... дәл ... негізделінеді.
Болжамы – шүбәлі не тиімсіз.
Емі. Малдарға толық тыныштық жағдайлар жасайды. Жаңадан
болған бекітілуде қанға фибринолизин, гепарин ... ... ... ... ... ... ... дәрі-дәрмектер
қолданады. Түрлі індетті аурулардың ... ... ... ... мен ... әдейі арналған дәрі-дәрмектер –
антибиотиктер, сульфаниламидтер қолданылады. Аталынған және басқа
да ... дер ... ... ем ... нәтиже
бермейді.
Қорытынды
«Малдың жұқпалы емес ішкі аурулары» бөлімі жұқпалы емес
ішкі аурулардың пайда болу себептерін, өту ерекшеліктерін ... ... ем ... және сақтандыру шараларын
зерттейді.
Бұл, жалпы биологиялық, ... ... және ... ... ... ... ... бағыттандырылған ауыл шаруашылық кәсіпорындар мен
мал шаруашылығы өнімдерін (сүт, ет, жүн және ... ... ... ... кешендерді нәтижелі
пайдалануды тек қана аурулардан сақтандыру бағытындағы теориялық,
методологиялық және ... ... ... ... ... ... ала ... сонымен қатар
ауру малды дара және топтап емдеуді ары ... ... іс ... ... ... Соған байланысты малды, түрлі
жағдайларда аурулардан сақтап қалу үшін ... ... ... ... ... ... не жұмысқа қабілеттілігін жарым-
жартылай не ... ... ... ем ... ... ... ... және ем әдістерін таңдарда ауру малдың
тұқымын, түрін, жасын және дербестік ерекшеліктерін ескеру қажет.
Кейінгі ... ауыл ... ... ... ... бағыттандырып өндіретін жағдайда малды жұқпалы емес
ішкі аурулардан сақтау жоспарлы түрде және ... ... ... емес ішкі ... ... және ... ... организмнің біртұтас екендігі,
білінбейтіндігі еске алынады. ... дерт ... ... ... ғана ... ... бір ... басқа да ағзалар
және жүйелер қоса қатысады.
Негізінен мал ... ... ...... ... ... алу, ерте емдеу. Ауру бірден пайда
болмайды, организмде өзгерістер, ауытқулар ... сырт ... Міне ... ең ... мақсат ауруды алдын алу
болып табылады. Бұл үшін ... ... ... өте зор,
емдеудің тиімділігін арттыруда өте көп мүмкіндік береді. Малды
қандай ауру болмасын дер кезінде ... ... де ... Бұл ... маманының қолында түрлі дәрі-дәрмек, емдеу түрлері мен
әдістері болу керек.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалар және жасөспірімдердің өсуі мен дамуының жалпы заңдылықтары. Тұқым қуалаушылық және ортаның ролі22 бет
Балалар мен жасөспірімдердің жалпы өсу мен даму заңдылықтары3 бет
Өсімдік морфологиясы6 бет
Өсімдіктер физиологиясы6 бет
Өсімдіктердің дамуы6 бет
Өсу мен даму антропометриясы5 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы8 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы және функциялық реттелу жолдары31 бет
Адам мен жануарлар физиологиясы (2-бөлім. Висцеральдык жүйелер)74 бет
Бағалы терілі аңдар физиологиясы және тауартану. Тері бағалауда пайдаланылатын жаңа әдістер6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь