Жоспарлау мен болжаудың түсінігі және маңызы


Жоспар

1. Жоспарлау мен болжаудың түсінігі және маңызы
2. Жоспарлау мен болжаудың методологиясы
3. Жоспарлау жүйесі және жоспар мен болжаудың түрлері
4. Мемлекеттің даму жоспарлары

Пайдаланған әдебиет
Экономиканың обьективті түрде өсуі өндірушілер мен еңбек күшінің бөлінісін толық, әрі жоспарлы түрде зерттеуден басталады. «Анти-Дюринг» еңбегінде Ф. Энгельс дамыған қоғам туралы: «Өндірістегі анархия енді қоғамдық қажеттіліктерді қамтамасыз ететін және қоғамның әр мүшесінің қажеттіліктерін қамтитын жүйемен алмасады» деп жазды. Өз заманында К. Маркс та қоғамдық жүйені өзгертуді, соның ішінде еңбек бөлінісін дұрыс ұйымдастыруға шақырды.
Жалпы экономикада халықаралық, халық шаруашылығы, салааралық, әр саланың саланың өз ішінде, өндірісаралық және аймақтық жүйелер арасында белгілі бір тепе-теңдік пен тығыз байланыс бар. Бұл көрсетілгендердің барлығы бір-біріне тәуелді болып келеді және бұлардың барлығы халық шаруашылығының жоспарлы түрде дамуына және жоспардың жасалуына алып келетін алғышарттардың бірі болып табылады. Олар экономиканың өсу қарқынын, тұрақтылығын, қоғамдық еңбек бөлінісі мен өнімділікті анықтайтын, экономиканың өсу қарқынын көрсететін, белгілі бір уақытта жоспарланған жоспардың орындалуын көрсетеді. Сонымен жоспарлау мен болжау адамдардың саналы түрде, белгілі бір экономикалық заңдарға бағына отырып, бір-бірімен тығыз байланысты өндіруші жүйелерді ұйымдастыруы мен қолдану қызметін атқарады. Сондықтан жоспарлау халық шаруашылығында үлкен маңызға ие. Мақсаты, экономиканың өсу кезеңіндегі жағымсыз және белгісіз әсер етуші факторлардың алдын алу болып табылады.
Жаңа шаруашылық қатынастар кезеңінде, яғни әміршіл-әкімшіл жүйеден нарыққа ауысуынан жоспарлау жаңадан өзіне тән бағыт-бағдар мен міндеттерді алады. Сапалы жоспарлаудың бір қыры ол әкімшілік тарапынан ғана емес, сондай-ақ басшылықтың келісімімен қатар, аймақтық, жергілікті ұйымдармен қоса кәсіпорындар тарапынан да қызу талқыға салынады. Яғни, жоспарлау процесіне барлық мүшелер қатысады деген сөз. Нарық өнімділікті жомпарлауда бірден-бір сарапшы және тексеруші рөлін атқарады және
Пайдаланған әдебиет:

1. Сундетов Ж. Планирование и прогназиравание в условиях рыночной экономики; Учебное пособие – Алматы: Экономика, 2004
2. Стратегичечский план развития Республики Казахстан до 2010г.
3. Назарбаев Н. А. «Казахстан-2030»-1997 жыл

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге




Жоспар
1. Жоспарлау мен болжаудың түсінігі және маңызы
2. Жоспарлау мен болжаудың методологиясы
3. Жоспарлау жүйесі және жоспар мен болжаудың түрлері
4. Мемлекеттің даму жоспарлары
Пайдаланған әдебиет

Экономиканың обьективті түрде өсуі өндірушілер мен еңбек күшінің бөлінісін
толық, әрі жоспарлы түрде зерттеуден басталады. Анти-Дюринг еңбегінде
Ф. Энгельс дамыған қоғам туралы: Өндірістегі анархия енді қоғамдық
қажеттіліктерді қамтамасыз ететін және қоғамның әр мүшесінің
қажеттіліктерін қамтитын жүйемен алмасады деп жазды. Өз заманында К. Маркс
та қоғамдық жүйені өзгертуді, соның ішінде еңбек бөлінісін дұрыс
ұйымдастыруға шақырды.
Жалпы экономикада халықаралық, халық шаруашылығы, салааралық, әр
саланың саланың өз ішінде, өндірісаралық және аймақтық жүйелер арасында
белгілі бір тепе-теңдік пен тығыз байланыс бар. Бұл көрсетілгендердің
барлығы бір-біріне тәуелді болып келеді және бұлардың барлығы халық
шаруашылығының жоспарлы түрде дамуына және жоспардың жасалуына алып келетін
алғышарттардың бірі болып табылады. Олар экономиканың өсу қарқынын,
тұрақтылығын, қоғамдық еңбек бөлінісі мен өнімділікті анықтайтын,
экономиканың өсу қарқынын көрсететін, белгілі бір уақытта жоспарланған
жоспардың орындалуын көрсетеді. Сонымен жоспарлау мен болжау адамдардың
саналы түрде, белгілі бір экономикалық заңдарға бағына отырып, бір-бірімен
тығыз байланысты өндіруші жүйелерді ұйымдастыруы мен қолдану қызметін
атқарады. Сондықтан жоспарлау халық шаруашылығында үлкен маңызға ие.
Мақсаты, экономиканың өсу кезеңіндегі жағымсыз және белгісіз әсер етуші
факторлардың алдын алу болып табылады.
Жаңа шаруашылық қатынастар кезеңінде, яғни әміршіл-әкімшіл жүйеден
нарыққа ауысуынан жоспарлау жаңадан өзіне тән бағыт-бағдар мен міндеттерді
алады. Сапалы жоспарлаудың бір қыры ол әкімшілік тарапынан ғана емес,
сондай-ақ басшылықтың келісімімен қатар, аймақтық, жергілікті ұйымдармен
қоса кәсіпорындар тарапынан да қызу талқыға салынады. Яғни, жоспарлау
процесіне барлық мүшелер қатысады деген сөз. Нарық өнімділікті жомпарлауда
бірден-бір сарапшы және тексеруші рөлін атқарады және барлық субьектілермен
тығыз қарым-қатынас жасауға бағыттайды. Мысалға, аймақтық және жергілікті
ұйымдардың кәсіпорындармен қарым-қатынасы.
Нарықтық экономика жүйесінде бәсекелестік пен жеке меншік толықтай
дамыған кезеңде мемлекет экономиканы өсіру үшін жоспарлауды да қолданады.
Нарық жүйесінде мемлекеттен бастап барлық субьектілер өніиділік пен өнімді
жоспарлаусыз жұмыс істей алмайды.
Нарықтық бостандықта ешқанда да декларация немесе кодекстер емес, тек
жоспарлау ғана көптеген елдерде тиімді жұмыс істеп келеді. Жоспарлау мен
болжаудың қажеттігі келесідей себептерден туындайды:
Біріншіден, экономиканың өсу қарқынымен қатар ҒТР, жаңа технологиялар
дамып келе жатыр. Өнім арттырудың инновациялық, ұтымды тәсілдері, еңбек
күшінің техникамен алмастырылуы қарқынды өсіп келе жатқандықтан, нәтежиесін
жоспарлау мен болжау қажет,
Екіншіден, жоспарлау мен болжау экономиканы реттеу үшін мемлекет
тарапынан жиі қолданылады. Экономикалық циклді реттеп отыру үшін қажетті.
Халықтың әлсіз топтарының қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін де мемлекетке
тиімді.
Үшіншіден, нарықта кез-келген фирма өзінің саласына қарамастан,
белгілі бір нәтежиеге жету үшін, жұмысқа кіріспес бұрын алға қойған
мақсаттары мен жоспарын, кәсіпкерлік стратегияын жасауға міндетті. Дұрыс
бағыт-бағдар таңдау арқылы ғана экономиканың қажетті түрде дамуына болады.
Жоспарлау – атқарылатын іске бағытталған, ақпаратты саналы түрде
талдау процесі. Кез-келген шаруашылық қызметтің мақсатқа жетуі, ғылыми
немесе логикалық тұрғыдан нәтежиесін болжаудың әсерінен болады. Болжау
болашақта туындауы мүмкін қиындықтар мен жағдайларды алдын-ала қарастыруға
мүмкіндік береді. Сонымен, болжаудың екі түрі болады: теориялық-танымдылық
және басқарушылық болжау.
Жоспарлау мен болжау – бұл, Экономиканың обьективті тәуелділігі мен себеп-
салдар нәтежиесінде, әлеуметтік және ғылыми-техникалық прогрессте, қоғамдық
өнімділіктің дамуы мен нәтежиесін алдын-ала ғылыми тұрғыдан көре білу.
Зерттелетін процеске қарамастан болжаудың үш сатысы болады:

Алға қойған мақсаттың орындалуында жоспарлау мен болжау келесідей
жолдармен жүзеге асырылады:
- Экономиканың даму бағытын анықтау;
- Мақсатқа жету үшін ұтымды жолдар мен шешімдер табу;
- Нәтежиеге қажетті ресурстарды анықтау;

Жоспардың өзіне тән қасиеттері:
Біріншіден, жоспарда нақты мәліметтер, өндіріс құрамы мен қызметі, мақсатты
тапсырмалары және оларды шешу тәсілдері толығымен жазылады;
Екіншіден, экономиканың даму инфрақұрылымын қарастыра отырып, жоспарларда
еңбек күші, материялдық және қаржылық ресурстары толығымен көрсетіледі.
Үшіншіден, жоспар – бұл нарық субьектілерінің арасындағы келісім жасайтын
тиімді құрал және ол қоғамға мемлекеттің экономикалық саясаты туралы
ақпарат беру қызметін атқарады.
Төртіншіден, экономиканың дамуы үшін жоспарларда экономикалық болжау
жасалынады.
Осының нәтежиесінде, мемлекет жоспар көрсеткіштері арқылы экономикалық
өзгерістерді және жеке кәсіпкерлік фирмалардың даму қарқыны туралы
мәліметтер алып отырады.
Болжау мен жоспарлаудың әдістеріне негізінен экономикалық заңдардың
толық есебі, ғылыми тұжырымдар, әртүрлі жағдайлар, жоспарлау мен болжаудың
мақсатқа сай жасалуы, жүйелер, құрылымдар, логика және ұйымдастыру жатады.
Болжаудың негізгі принципі – жоспарлық есептің ғылыми негізделуі және
нақты шама болуы. Бұл барлық экономикалық заңдылықтарды, ғылымның жаңа
жетістіктерін қолдануды, техника мен технологиялық жетістіктерді меңгеруді
өнімділікті ұйымдастыра білу мен басқарудан құралады.
Экономикалық тепе теңдікті сактау және талдау жасай білу керек. Яғни,
нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың көрсеткіштерін толық зерттеу. Соған сай
жоспар мен болжамды икемдеу керек.
Жоспарлаудың тағы да бір маңызды принципі бұл – мемлекеттің, қоғамның,
шаруашылық субьектілерінің, салааралық, аймақтық ұйымдардың көзқарастары
мен мүдделерін де қарастыру.
Жоспар жасауда ең бірінші айналысатын саладағы тиімді және ұтымды
шешімдерді қарастыру керек. Бұл болашақта әр кәсіпорынның, әр саланың,
шаруашылықтың дұрыс дамуына мүмкіндік жасайды.
Жоспар жасалу барысында, тексеріле отырып, түзетулер мен толықтырулар
енгізілуі мүмкін.
Бүгінгі таңда ғалымдардың есептеуі бойынша жоспарлау мен болжау
жасаудың 150-ден астам әдісі бар. Бірақ тәжерибе жүзінде негізінен соның
ішінде 15-20әдісі қолданылып келеді.

Сонымен қатар, болжалдау ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жоспарлау мен болжаудың түсінігі
Қаржылық жоспарлау мен болжаудың теориялық негіздері
Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен болжаудың теориялық және методологиялық негіздері
Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен болжаудың теориялық және методологиялық негіздері туралы
Басқару маңызы мен түсінігі
Жоспарлау түсінігі, мақсаты және міндеті.
Болжаудың түрлері
Әлеуметтік жұмыста болжаудың типологиясы
Өкілдіктің түсінігі мен маңызы. Сенімхат
Стратегиялық жоспарлау: жалпы сипаттама және оның маңызы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь