Мұнай-газ саласын дамыту

Бағдарламаның құрылымы
1. Бағдарламаның паспорты 4.6
2. Кіріспе 7.8
3. Ағымдағы жағдайды талдау 9.54
3.1. ағымдағы жағдайды, саланың елдің әлеуметтік.экономикалық және қоғамдық.саяси дамуына әсерін бағалау
9.17
3.2. саланың мықты және осал жақтарын, мүмкіндіктері мен қауіптерін талдау 18.21
3.3. саланы дамытудың негізгі проблемалары, үрдістері мен алғы шарттары 22.36
3.4. қазіргі бар нормативтік.құқықтық базаның, қолданыстағы парктиканың және дамуды қамтамасыз ету жөніндегі іс.шараларды іске асыру нәтижелері сипаттамасын қоса алғанда, саланы дамытудың қолданыстағы мемлекеттік реттеу саясатын талдау


37.47
3.5. Қазақстан Республикасының жағдайларына бейімделуі мүмкін қазіргі бар проблемаларды шешу бойынша оң шетелдік тәжірибені, сондай.ақ жүргізілген маркетингтік зерттеулердің нәтижелеріне шолу жасау

48.54
4. Саланы техникалық реттеу 55.58
5. Жер қойнауын пайдалану келісім.шарттары бойынша қазақстандық үлесті дамыту 59.61
6. Білікті кадр ресурстарымен қамтамасыз ету 62.68
7. Қоршаған ортаны қорғау және төтенше жағдайлардың алдын алу 69.79
8. Бағдарламаны іске асырудың мақсаттары, міндеттері, мақсатты индикаторлары және нәтижелерінің көрсеткіштері 80.96
8.1. салалық бағдарламаның мақсаттары 80.82
8.2. мақсатты индикаторлар 83.84
8.3. бағдарламаның міндеттері 85.90
8.4. әрбір міндет бойынша белгіленген нәтижелердің көрсеткіштері 91.96
8.5. мақсаттарға, мақсатты индикаторларға, міндеттерге, нәтиже көрсеткіштеріне қол жеткізуге жауапты мемлекеттік және өзгеде органдар 97
9. Бағдарламаны іске асыру кезеңдері 97
10. Қажет ресурстар 97
10.1. бағдарламаны іске асыруда қолданылатын қаржы.экономикалық, материалдық.техникалық, еңбек және басқа да ресурстар, сондай.ақ қаржыландыру көздері
10.2. іс.шаралар, оларды іске асыру мерзімдері бойынша болжамды қаржыландыру көлемдері
11. Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс.шаралар жоспары
        
        ЖОБА
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ
МҰНАЙ-ГАЗ САЛАСЫН ДАМЫТУДЫҢ
2010 – 2014 АРНАЛҒАН
БАҒДАРЛАМАСЫ
Астана, 2010 жыл
Бағдарламаның құрылымы
|Бағдарламаның ... |4-6 ... |7-8 ... ... ... |9-54 ... ... саланың елдің әлеуметтік-экономикалық және | ... ... ... ... |9-17 ... мықты және осал жақтарын, мүмкіндіктері мен қауіптерін |18-21 |
|талдау | ... ... ... ... ... мен алғы |22-36 |
|шарттары | ... бар ... ... ... | ... және дамуды қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды | |
|іске асыру нәтижелері сипаттамасын қоса ... ... | ... ... ... ... саясатын талдау |37-47 |
|Қазақстан Республикасының жағдайларына бейімделуі мүмкін | ... бар ... шешу ... оң ... ... | ... жүргізілген маркетингтік зерттеулердің нәтижелеріне |48-54 ... ... | ... ... ... |55-58 ... қойнауын пайдалану келісім-шарттары бойынша қазақстандық |59-61 |
|үлесті дамыту | ... кадр ... ... ету |62-68 ... ... ... және ... ... ... алу |69-79 ... іске асырудың мақсаттары, міндеттері, мақсатты |80-96 |
|индикаторлары және нәтижелерінің көрсеткіштері | ... ... ... |80-82 ... ... |83-84 ... ... |85-90 ... ... бойынша белгіленген нәтижелердің көрсеткіштері |91-96 |
|мақсаттарға, мақсатты индикаторларға, міндеттерге, нәтиже |97 ... қол ... ... ... және өзгеде | ... | ... іске ... кезеңдері |97 ... ... |97 ... іске ... ... қаржы-экономикалық, | ... ... және ... да ... | ... ... көздері | ... ... іске ... ... ... болжамды | |
|қаржыландыру көлемдері | ... іске ... ... ... жоспары | |
1. ... ... ... Республикасының 2010-2014 жылдарға ... ... ... ... ... ... |
|Әзірлеу ... ... ... ... ... дамыту жөніндегі 2010 - |
| |2014 ... ... ... ... |
| ... Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 |
| ... 19 ... № 958 ... |
| ... ... ... |
| ... және жаңа ... |
| ... ... 2010 жылғы 19 наурыздағы |
| ... ... 05-43 ... |
| ... ... ... ... мұнай және газ министрлігі|
| | ... ... ... тиімді басқару жолымен республика |
|мақсаты |экономикасының тұрақты және ... ... |
| ... ету ... ... және газ ... ... бойынша |
| ... ... ... ... |
| | |
| ... ... шикізатын (мұнай-газ) өңдеу |
| ... ... |
| | |
| ... ... көлемін ұлғайту және мұнай өнімдерінің |
| ... ... |
| | |
| ... ... мен ... ішкі ... |
| ... ... ету; |
| | |
| ... мен газ ... ... ... |
| ... |
| | |
| ... құны ... ... ... экспорттау |
| ... ... |
| | |
| ... ... қорларын толықтыруды молауюын|
| ... ету және ... ... ... ... |
| ... ... |
| | |
| ... ... ... ... ... |
| | |
| ... ... қазақстандық үлес |
| ... ... |
| | |
| ... ... ... ету және қоршаған |
| ... ... ... ... ... асыру мерзімі|2010-2014 жылдар ... ... ... ... ... ... көлемін 2014 жылы 85,0 млн. тоннаға |
| ... (2009 ... ... 111,1 %); |
| | |
| ... газ ... ... 55,8 млрд. тек.м. дейін |
| |(2009 ... ... 155,0 %); |
| | |
| ... экспортының көлемін 75,0 млн. тоннаға дейін |
| |(2009 ... ... 110,1%); |
| | |
| |2014 ... ... ... ... ... көлемін |
| |15,1 млн. ... ... (2009 ... ... 124,8 ... | |
| ... өңдеу тереңдігін 87% дейін; |
| | |
| ... ... ... ... ... ... сапа |
| ... дейін; |
| | |
| |2014 жылы газ ... ... ... 129,3 |
| ... ... |
| | |
| ... ... ... ... ... 87 |
| ... ... КҚК – ... 67 млн.тоннаға |
| ... ...... 20 ... |
| ... |
| | |
| ... қаласындағы битум өндіру көлемін жылына 400 |
| |мың ... ... |
| | |
| |хош ... ... өндіру көлемін - бензолды|
| ... 133 мың ... ... ... жылына |
| |496 мың ... ... |
| | |
| |2015 ... ... полипропилен мұнай-химия өнімінің |
| ... ... 500 мың ... ... ... ... 800 мың ... дейін; |
| | |
| |2015 ... ... ... ... ... 300 |
| ... ... |
| | |
| |2015 ... ... жер ... ... |
| ... ... 70 % ... ... ... ... ... кредит қаражаты, |
|көздері мен ... ... ... ... ... ішінде мемлекеттің қатысуымен ұлттық |
| ... мен ... ... ... |
| ... ... |
| ... және жергілікті бюджеттерден |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... |
2. ... ... 2010-2014 жылдарға арналған мұнай-газ
саласын дамыту бағдарламасы (бұдан әрі - Салалық бағдарлама) 2010 жылғы ... ... ... ... № 958 ... ... Республикасын үдемелі индустриалық-инновациялық дамыту жөніндегі
2010-2014 жылдарға ... ... ... ... ... ... шеңберінде әзірленді.
Ел экономикасындағы мұнай-газ саласының ролін ... ... ... ... әзірлеуге себеп болды.
Мұнай-газ саласы еліміздің және оның жекелеген өңірлерінің дамуына
маңызды әлеуметтік-эконикалық әсер келтіреді, шын ... ... ... үшін алға тартушы күш болып табылады, экономиканың басқада
салаларының дамуына ... ... Өңір мен ... ... ауқымындағы
анағұрлым маңызды әлеуметтік бағдарламалардың іске асуы мұнай-газ ... ... ... ... серпінді дамуы Қазақстанның бүкіл экономикасы үшін
өте маңызды. ... ... ... ... ... ... құрылымында айқындаушы роль ... ... ... деректері бойынша 2009 жылы ІЖӨ-дегі мұнай-газ
саласының үлесі 20,8 %, ал 2008 ... есеп ... - 21,8% ... ... ... ... салық жеңілдіктеріне қарамастан, мұнай-
газ саласынан түсімдер мемлекет бюджетінің елеулі көлемін ... ... ... сала ... 2008 ... салыстырғанда 1,2
проценттік тармаққа ұлғайып, 1531,2 ... ... 40,5 % ... қорға мұнай-газ саласының төлемдері алдындағы жылдағыдай 1371,4
млрд. теңге немесе мемлекеттік кірістердегі 36,3% ... жылы ... ... инвестициялар көлемі 3,2 трлн.
теңге (21,4 млрд. $ АҚШ) ... ... ... ... секторы серпінді дамитын болады,
бұл еліміз үшін өндірістік, әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... дамыту жоспарларын
жасақтау жолымен барлық мүдделі тараптардың үйлесімді жұмысын талап етеді.
Бағдарлама қаралып отырған кезеңдегі ... мәні бар ... ... ... ... тиісінше, оларды шешуге бағытталған
өзара байланысты ұйымдық, ... ... ... ... және ... да ... ... қалыптастырады.
Бағдарламаны іске асыру қорытындылары бойынша саланың тиімділігін
арттыру арқылы көмірсутегі шикізатын өндіру және ... ... ... мен газ ... ... ... ... транзит
көлемдерін өсіруден әлеуметтік-экономикалық әсерді ұлғайтуды қамтамасыз
ету, сондай-ақ еліміздің ... ... ... ішкі нарықты
мұнай өнімдері мен газға қажеттіліктерін үздіксіз және толық қамтамасыз ету
көзделеді.
Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және экономикалық ілеспе объектілерін ... ... ... ... ... ... жағдайды, саланың елдің әлеуметтік-экономикалық
және қоғамдық-саяси дамуына әсерін бағалау
Көмірсутегі шикізаты бойынша ... ... ... ... 50-ші ... ортасынан жүргізіле бастады. Қазіргі уақытта
республиканың шамамен 900 мың ... ... ... және ... Қазақстан мен Ресейдің әртүрлі ұйымдары жасаған өңірлік, іздеу
және егжей-тегжейлі ... ... ... ... ... гравиметрикалық және магниттік түсірілімдермен қамтылған, олардың
негізінде Республиканың ... және ... ... жасалған.
Гравиметрикалық зерттеулердің жаңа техникасы мен технологиялардың ... ... ... ... ... жасалып
шығарылды, ол Қазақстанның бүкіл аймағының геологиялық құрылымын зерттеуге
геофизикалық ... ... ... ... ... ... толық
суреттемесін береді және өңірлік геологиялық, тектоникалық және ... ... ... ... ... геологиялық-геофзикалық
зерттеулер кезінде негіз ретінде ... ... ... ... ... геологиялық түсіру жұмыстары, параметрикалық, іздеу
және барлау ұңғымаларын бұрғылау арқылы зерттелді.
Негізінен геологиялық барлау жұмыстары 5 ... ... ... ... Оңтүстік Маңғышлақ, Үстірт Бозашы, Оңтүстік Торғай және Шу
Сарысу бассейндердің аймағында ... ... ... ... 240
көмірсутегі шикізатының кен ... ... ... күні ... ... 100ден астам көмірсутегі шикізатының кен орындары
игерілуде. Пайдалы қазба қорларының мемлекеттік балансында ескерілген ... 65% ... ... газдың 70% астам пайдалануға тартылған.
Бұдан басқа он ... ... ... ... ... Солтүстік
Қазақстан, Теңіз, Іле, Балқаш, Алакөл, ... ... маңы ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасындағы көмірсутегі шикізатының жалпы болжамды
шығарылатын ресурстары 17 млрд. тонна ... ... 8 ... тоннасы
Каспий теңізінің қазақстандық секторына (бұдан әрі – ... ... ... ... ... әлемдегі 15 жетекші елдердің санына
кіреді. Қазақстан көмірсутегі шикізатының елеулі ...... 3,3% ... ... ... ... қорлары 4,8 млрд. тонна және,
Каспий қайраңындағы жаңа кен ... ... ... газ ... ... тек.м асады, ал ықтимал ресурстары 6-8 трлн. тек.м деп бағаланады).
Республиканың 172 мұнай және 42 ... кен ... ... ... 80 ... ... мұнай-газды аудандары Қазақстан аймағының
шамамен 62% ауданын алып ... ... ... ... ... ... ең ірі 15 кен ... шоғырланған, олар – Теңіз, Қашаған,
Қарашығанақ, Өзен, Жетібай, Жаңажол, ... ... ... ... Бозашы, Әлібекмола, Орталық және ... ... ... жартысы – екі алып мұнай кен орны Қашаған мен Теңізде.
Кен орындары Қазақстанның он төр облысының алты ... Бұл ... ... Қазақстан, Қарағанды, Қызылорда және Маңғыстау облыстары. Бұл
ретте ... ... ... 70% ... ... ... барланған қорлары Атырау облысына тиесілі, оның
аймағында өнеркәсіптік санаттағы 930 млн. тонна қормен 75 ... кен ... ... ... кен орны ... Қазақстан облысының аймағында
орналасқан. Мұнай-газдық әлеует тұрғысынан Ақтөбе облысы тағы ... өңір ... ... ... 25тей кен орын ашылды. Маңыздығы
бойынша Қазақстанның бесінші мұнай-газдық провинциясы – Қызылорда ... ... ... ... ... негізін Құмкөл кен орындар
тобы құрайды.
Каспий және Арал ... ... ... ... ... ... жер қойнауын зерттеулер Қазақстанның мұнай-газ саласының ресурстық
әлеуетін одан әрі молайтуға ықпал етеді.
Каспийді солтүстігінде 2000 жылы ашылған 2,02 ... ... ... ... Қашаған кен орны ... 30 жыл ... ... ең ... ... деп аталды.
Мұнай мен газды іздеу перспективаларын Каспий маңы ойпатындағы, Арал
маңындағы зерттелмеген терең жатқан ... ... ... және ... ... ... айқындалған сейсмикалық
барлау нәтижелерімен байланыстырады.
Қазақстан үшін табиғи газ неғұрлым перспективті энергия тасығыш болуда,
оның қорлары бойынша Қазақстан ... 14 ... және ТДМ ... ... ... мен ... кейінгі 4 орынды иеленуде.
Географиялық тұрғыдан газ ... 98% ... ... ... және ... облыстарының аумақтарына тиесілі ... ... ... ... ... ... ... 70 % астамын АҚШ,
Қытай, Ресей, еуропалық елдердің шетелдік инвесторлары қамтамасыз етеді,
ExxonMobil, Сhevron, Agip, BG, ... Shell, Total, INPEKS, ... Оман Ойл, Eni ... және тағы ... ірі ... және трансұлттық
компаниялар жұмыс істеуде.
Мұнай мен газды өндіру
2009 жылы республикада 2008 жылмен ... 8,3% ... ... газды өндіру көлемі шамамен 76,5 млн. тонна құрады, мұнай мен ... ... 68,1 млн. ... ... 8,4% өсті.
Қазақстан Республикасының аймағында 2009 жылдың қорытындылары бойынша
«Теңізшевройл» ЖШС (22,5 млн. тонна), ... ... ... ЖШС (11,9 млн. ... «ҚазМұнайГаз» БӨ АӨ (8,9 млн. тонна), «СНПС-
Ақтөбемұнайгаз» АҚ (6,0 млн. тонна) және «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ (5,7 ... ... ... ... компаниялар болып табылды.
Республика аймағындағы көмірсутегі шикізатының құрылықта игеріліп
жатқан кен орындарының көбі жылдық өндірудің ең ... ... ... ... одан әр өсуі ... кезекте Теңіз және Қарашығанақ
кен орындарының интенсивті игерілуіне байланысты. 2012 ... ... кен ... ... ... ... іске асыра бастау
жоспарлануда. Құрылықтағы қалған кен орындарда (Теңіз бен Қарашығанақты
есептемегенде) өндіру ... 45,0 млн. ... ... 2009 ... ... 58,8% құрайды, 2014 жылы бұл көрсеткіш 44,9 млн. тоннаға дейін
немесе жалпы өндіру ... 52,8% ... ... ... жер ... ... газды
өндіруі өндіру көлемдерінің тұрақты өсу үрдісін растайды – 2009 жылы ... тек. м газ ... бұл 2008 ... газ ... ... ... Петролеум Оперейтинг Б.В.» (15,0 млрд. тек. ... ЖШС (8,9 ... тек. м), ... АҚ (3,0 ... м), «Толқынмұнайгаз» ЖШС (2,3 млрд. тек. м), “ҚазМұнайГаз” БӨ АҚ (0,4
млрд. тек. м) Қазақстан Республикасы ... ... газ ... ... табылады (2009 жылғы деректер бойынша).
Қазақстанның оңтүстік өңірлерін тұрақты ... ... ... ... ... кен орындары тобын 300-330 млн. тек. м/жыл одан
әрі игеру газ өндіру құрылымындағы орны ... Бұл кен ... ... әрі ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің кен орындарының
табиғи газын сату бағасын кезең-кезеңмен көтеріп отыру саясатына байланысты
болады, ... ... ... ... өсуіне тосқауыл қою жер
қойнауын пайдаланушы компанияларға кен орындарының келісім-шарттық аймағын
барлау және игерудің ... ... ... асыру үшін қажет
қаражат көлемін шоғырландыруға ... ... ... газдың елеулі көлемін жер қойнауын пайдаланушылар өз
қажеттіліктеріне пайдаланатынын немесе кері айдау үшін ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш болып табылады
(1-кесте).
1-кесте
2009 жылдағы тауарлық газды өндіру және ... ... тек. ... |Көрсеткіштің атауы ... |
|1 ... газ ... ... |36,0 |
|2 ... ... ... о.і. |16,3 ... ... және өз ... |7,5 ... ... ... ... |8,8 |
|3 ... газ ... о.і. |19,7 ... |жер ... ... өз ... |3,0 |
| ... ... (ГТУ және т.б.) | ... ... ... ... газ |15,6 ... |Газды ПХГ айдау |1,1 ... ... 36% газ ... есебінен қамтамасыз етіледі, ол
Қарашығанақ газын Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... ... Өзбекстан арқылы, сондай-ақ Қостанай
облысына Ресей арқылы ... ... ... ... ... ... облыстардағы газ магистралі жүйесінің кеңестік газ
тасымалдау жүйесі салынған ... ... ... ... жылдағы тауарлық газды тарату теңгерімі
|Көрсеткіштің атауы ... ... тек. |
| |м ... ... ... газ |15,6 ... |3,1 ... ... ... о.і. |18,7 ... ... |8,6 ... |10,1 |
* - СВОП ... ... мен газды өңдеу
Бүгіні күні Қазақстан Республикасында үш мұнай өңдеу зауыты жұмыс
істеуде, олар ... ... ... ... (АМӨЗ), Павлодар мұнай химия
зауыты (ПМХЗ) және Шымкент мұнай өңдеу зауыты ... (ҚР ... ҰК АҚ ... ... ... АҚ ... ... “АМӨЗ” ЖШС 99,49% үлесін, “ПКОП” ЖШС 49,7% ... және ... ... кешенінің меншікті иесі және 58%акцияларының иесі ... ... Company RT» ЖШС ... ... 100% ... ... ... АҚ қалған 42% акцияларын Қазақстан Республикасы Қаржы
министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру ... ... ... ... деңгеймен салыстырғанда 2009 жылы нақты мұнай өңдеу көлемі
12,1 ... ... 98,8% ... 2000 және 2009 ... ... ... негізгі түрлерін
тұтыну өндіріс құрылымы мен мұнай өнімдерін тұтыну арасындағы белгілі бір
дисбалансты көрсетті (3-кесте).
3-кесте
2000 және 2009 ... ... пен ... ... ... ... ... тонна
|№ |Атауы |2000ж. |2009ж. |
| | ... ... ... ... |
|1 ... ... ... |3 412,0 |2 589,1 |
|2 ... ... ... |3 582,8 |3 795,3 |
|3 ... |183,0 |60,1 |415,8 |373,5 |
|4 ... ... ... ... |3 237,0 |
| ... ... ... |8 662,8 |9 994,9 |
Авиа отынды тұтыну ... ... ... ... ... бұл
түрін өндіру артта қалуда, ... 47% ... ... ... ... ... ... және тұтыну жағдайы да осылай қалыптасты,
бұнда да ... ... өсуі орын ... ... ... жоғары октанды
бензинді тұтынушылық өсуде. Жалпы автомобиль бензинін тұтынудың 70% жоғары
октанды ... ... Бұл ... жоғары октанды бензинге қажеттіліктің
35% импорт есебінен жабылады.
Авиа отынды және жоғары ... ... ... ... мен ... мен ... ішкі тұтынудан артық өндіру мұнай өнімдерін тұтыну қарқыны
мен құрылымындағы өзгерістерді қанағаттандыра ... ... ... ... ... ... ... және Шымкент МӨЗ технологиялық мүмкіндіктері шектеулі және
мұнайы терең өңдеуге ... ... ... пен ... газойлды өңдеу
процестері болмағандықтан, бұл өнімдері өндіру үлесі жоғары.
Қазіргі уақытта Павлодар МХЗ ... ... ... ... өңдеуде, Шымкент МӨЗ 50% дейін ресей мұнайын
өңдейді. Жалпы, ... ... ... ... ... барлық
мұнайдың 50 % ресей мұнайының көлемдері құрайды.
Павлодар ... ... ... ... дамымағандығы
ресейлік мұнай жеткізілімдеріне тәуелді болудың бірден бір себебі болып
табылады, ... шикі ... ... уақытында салынған мұнай құбыры бойынша
жеткізіледі. Сонымен бірге, Қазақстанның Батыс өңірінен ... ... ... ... салу ... жағынан тиімсіз болып табылады.
Республика экономикасының ... ... ... ... көмірсутегі шикізатының негізгі көлемі экспортқа жіберіледі
және отын нұсқасы ... ... ... ... ... ... ... кешені ҚСРО бірыңғай кешенінің құрамдас
бөлігі ретінде қалыптасып, ортақ өндірістік технологиялық тізбектегі аралық
буын ... ... ... ... ... және ... кен орындарында
көмірсутегі шикізатын өңдеу мұнай мен газды сепарациялаумен ... ... одан әрі ... ... ... ... ... кейінгі алғашқы мұнай-химия
өнімдерін алудың жоғары технологиялық ... ... ... қажетті шикізат ресурстарының болмауы салдарынан өнеркәсіптің мұнай-
химия саласы кәсіпорындары қолда бар өндірістік ... ... ... ... ал бұл өз ... ... ... құнмен сапалы тауар өнімі
көлемдерін шығаруды жолға ... ... ... ... ... ... 30 жыл бұрын құрылған ... ... бар ... ... ... ... сырттан
әкелінген (Ресей Федерациясы) шикізатпен шектеулі көлемде шығарып отырды.
Ағымдағы сәтте Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... резина техникалық ... шина ... ... ... ... ... өрт сөндіруге арналған
көбік шығарушылар, тоттану ... ... ... ... ... ... және т.б.) шығаруда. Барлық мұнай-химия
кәсіпорындары өз ресурстары болмағандықтан, негізінен Ресей Федерациясынан
импортталатын шикізатпен жұмыс істеуде.
Сонымен бірге, ... ... ... бар ... мен ... Республикасының әртүрлі өңірлеріндегі кен орындарын (Теңіз,
Каспий) игерген кезде табиғи және ілеспе газдар ... ... ... этан бар ... ... ... ... 13тен 16 %ке дейін
және одан жоғары болады, ал бұл негізгі мұнай-химия ... - ... үшін ... ... және ... басымдық болып
табылады.
Жол маркалы битумды ... үшін ... ... ... және
Қаламқас кен орындарынан өндірілетін мұнай қарастырылуда. Қаражанбас кен
орнындағы мұнайдың тұтқырлығы ... - 20(С ... ... ... ... парафині аз (2,22 % масс.), құрамындағы қара май мен
асфальтені жоғары (13,28 % масс., 1,86 % ... ... ... ... ... ... талдау нәтижелеріне сәйкес мұнайдың жоғары сапалы
жол битумын өндіру үшін қойылатын талаптарға сәйкес ... және ... ... ... қауымдастықтың EN 12591 белгіленген және
кем дегенде ҚР СТ ... ... ... ... ... ... келетін битум шығаруға мүмкіндік беретіні анықталды.
Республиканың мұнай-газ кешені өндіретін газ негізінен ілеспе газ болып
табылады, сондықтан кейіннен ... мен ... ... газ жасау үшін оны газ өңдеу зауыттарында өңдеу қажет. Қазіргі
уақытта республикада ... ... ... жылына 12,3 млрд. тек. м газ
құрайтын үш газ ... ... ... газ ... ... ... әрі - ҚГӨЗ);
Теңіз газ өңдеу зауыты ... әрі - ... газ ... ... (бұдан әрі - ЖГӨЗ).
Газ өндіру көлемі аздау кен орындарында ... ... ... ... ... кешенді дайындау қондырғыларында (бұдан әрі ... ... ... 2009 ... ... аралықта мұнай өндірісі 2006
жылдағы 64,9 млн. тоннадан 2009 жылдағы 76,5 млн. тоннаға дейін және ... ... ... 36,0 ... ... ұлғайтылған кезде, газды
кәдеге жарату жөніндегі іс-шараларды орындау ... газ ... ... ... ... ... яғни 1,4 млрд. тек.м. қысқартуға мүмкіндік
туғызды. Бұл ретте кәдеге ... ... ... 23,9 млрд. тек.метрден
34,3 млрд. тек.метрге дейін, яғни 10,4 ... ... ... ... ... ... бекітіліген Ілеспе газды кәдеге жарату
бағдарламаларын орындауға тұрақты мониторинг жүзеге асырылады.
Жалпы, жер ... ... ... ... ... жөніндегі іс-
шараларды орындауы қуаты 256 МВт астам 12 газ турбиналық ... ... 12 ... ... ... ... ... және жылына 8 млрд. куб.
м газ өңдеуге және 350 мың ... ... ... газ ... газ ... ... қамтитын жаңа кәдеге жаратылатын газды
пайдалану инфрақұрылым құруға мүмкіндік туғызды.
Тарихи қалыптасқан ... және газ ... ... ... ... газ ... 14 облысының тоғызына жеткізіледі.
Қазақстан Республикасының Үкіметі республиканың елді мекендерін ... ... ... назар аударады. 2006-2009 жылдары осы
мақсаттарға республикалық ... 15 ... ... ... ... ... ... Ақтөбе, Атырау, Қостанай, Батыс Қазақстан,
Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан ... 80 елді ... ... ... 46 ... үй мен 4 мың жеке үйді ... газбен қамтуға
мүмкіндік берді.
Газдандыру жөніндегі белсенді жұмыстар жергілікті деңгейде ... ... ... ... 2007-2009 жылдары осы мақсаттарға 30
млрд. ... ... ... ... 400 мың адам тұратын тұрғын үйлер
газдандырылды.
Мұнай мен газды ... ... ... ұлғаюы мұнай мен газ тасымалдау
инфрақұрылымын қарқынды дамытуды талап етеді. Қазіргі ... ... ... ... негізгі экспорттық бағыттары Атырау – ... КҚК ... ...... ... ... ... жылы қазақстандық мұнайдың ең үлкен көлемдері КҚК мұнай құбыры
бойынша – 27,5 млн. ... және ... ... ... – 17,5 ... ... Қытайлық бағытта – 7,7 млн. тонна, оның 6,2 ... ... ... ... ... экспорты - 11,1 млн. тонна
құрады, темір жол бойынша 4 млн. тонна тиелді. Орынбор ... 1,8 ... газ ... ... 2009 жылы Қазақстан аймағы бойынша ҚХР-ға
ресей мұнайының транзиті 1,5 млн. тонна құрады, 2010 жылы 2,0 млн. ... ... ... құру және ... ... ... өзекті жұмыс
болып табылады. 2009 жылы Каспий Құбыр арнасы Консорциумының ... әрі ... ... ... ... ... кеңейту туралы шешімді қабылдады,
Қазақстан Каспий тасымалдау жүйесін құру ... ... ... ... құбыры жобасының 2ші кезеңін салу жалғасуда.
2009 жылдың ішінде қазақстандық газ экспортының көлемі 7,0 млрд. тек. м
құрады, ... ... ... ... ... ... ... 73,2 млрд. тек. м, оның ішінде ресейлік газ – 48,0 млрд.
тек. м, ... газы – 11,9 ... тек. м, ... газы – 13,4 ... тек. ... Республикасының аймағы бойынша ... ... ... ... Азия – Орталық” (орта азия газы), «Бұхара газды өңір ... ... азия ... ... газ ... учаскесі (орта азия газы), «Орынбор-Новопсков» (ресей газы), «Бұхара-
Орал» (ресей ... ... ... газ ... ... ... ... дейін транзит көлемі жыл сайын шамамен 100 млрд. тек. м
құрады. 2009 жылы транзит ... ... ... Республикасы мен
“Газпром” ААҚ арасындағы экономикалық келіспеушіліктердің кесірінен 2009
жылдың сәуірінен бастап ... ... ... Азия – ... газ ... бойынша Қазақстан Республикасының аймағы арқылы
түркмен газын тасымалдаудың тоқтатылуына байланысты ... Азия – ... ...... ... және “Окарем –
Бейнеу” магистралды газ құбырларын дамытуға инвестициялардың негіздемесі
шеңберінде Түркменстан мен Өзбекстаннан өсе ... ... газ ... ... ету мақсатында 2007-2008 жылдарда “Орта Азия –
Орталық”–4 магистралды газ ... жаңа ... ... Азия ... ... құрылысы және «Опорная» компрессорлық станциясындағы
жаңа турбо компрессорлық цех-4 құрылысы аяқталды, бұл ... Азия ... ... газ құбырының бүкіл жүйесінің өнімділігін жылына 60
млрд. тек. ... ... ... ... ... үлес ... ғана жер қойнауын ... ... ... $16-18 ... құрайды, олардың шамамен 25% – тауарлар,
75% – жұмыстар мен қызметтер, оның ішінде құрылыс ... ... ... мен ... ең ірі тапсырыс берушілер мұнай
компаниялары. 2009 жылы ... ... ... ... ... 450 ... теңгеден астам сомаға, ал 2008 жылы 802 ... ... ... ... ... мен қызметтер (бұдан әрі ТЖҚ)
сатып алды.
Әлемдік энергетикалық нарық бағалардың түсу ... ... бір ... ... де Қазақстан өндіру жобаларының тұрақты дамуын көрсетуде,
ірі де, шағын да ... ... ... Көрсеткіштерге қарағанда,
ғаламдық қаржы-экономикалық дағдарыс жағдайында да шетелдік инвестициялар
ағыны жалғасып, тиісті төлем ... бар ... ... Азия ... ... ... ... әрбір 5
доллардың 4-шісі Қазақстан ... ... ... ... ... ... ішінде Қазақстан экономикасына барлық көздерден 60
млрд. доллардан ... ... ... ... ... инвестициялар
капиталы жыл сайын өсе келуде, бұл Қазақстан экономикасының өсуін және
дамуын қамтамасыз етеді. ... ... ... 55% ... атап ... ... кен орындарын игеруге жіберілді.
3.2. Саланың мықты және осал жақтарын, мүмкіндіктері мен қауіптерін
талдау
|Мықта жақтары ... ... ... ... ... ... тау-геологиялық, |
|және экономикалық дамудың жоғары ... және ... ... ... ... ететін |жағдайлар; ... ... ... ... ... ... ... бен |
|әрі конструктивтік ішкі және ... ... ... ... ... |
|саясаты; ... ... ... ... ... ... |Негізгі әлем ... ... ... ... ... |Пайдалы қазбаларды игеру жөніндегі |
|инвесторлардың ... ... ... ... ... ... әрі – |
|Жоғары инвестициялық белсенділік |ИОК) мүшелері мен сарапшыларының ... ... ... бойынша жүктемесінің |
|Бая табиғи минералдық-шикізаттық |көп болуы; ... және оның ... ... үшін|Еуропаның және үшінші елдердің ... ... ... шығу үшін ... ... мен ... ... |тасымалдау жүйесіне қол ... ... ... ... ... елдерге тәуелді |
|мұнай-газ тасымалдау ... ... ... ... ... ... қажет |
|Жаңа мұнай-газ тасымалдау қуаттарын |етушілігі және қаржы нарықтарындағы |
|дамыту жөніндегі әлеует; ... ... ... ... ... ... ... |ресурстардың тапшылығы; |
|дамыған газ шығару базасы; ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан|өңдеу зауыттары қорларының әбден |
|келісім-шарттық реттеу жүйесі; |тозуы, оларды ... ... ... газ ... ... ҰК|іс-шаралардың жеткіліксіз ... және ... ... ... ... ... |Жұмыс істеп жатқан МӨЗ ... ... ... ... ... технологиялары, мұнай өңдеу |
|инфрақұрылымдық құрылымдардың болуы;|тереңдігінің төмен болуы және ... ... ... ... |шығарылатын мұнай өнімдерінің |
|Мемлекеттік ... ... ... ... |
| ... мұнайының жеткізілімдеріне |
| ... ... ... құбыры бойынша |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... үшін ... |
| ... ... |
| ... кен орындарын игерудегі |
| ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... ... және орталық|
| ... ... ... ... |
| |ету үшін ... ... газ |
| ... ... ... ... өңірлерден өз газын жеткізетін|
| |газ ... ... ... |
| ... мен ... ... газ |
| ... ... болу; |
| ... газ ... ... |
| ... ... ... ... |
| |заң ... ... ... |
| |ҚР ... ... ... |
| ... қаржыландырудың |
| ... |
| ... ... ... |
| ... ... және газ |
| ... желілеріне қызмет |
| ... ... ... пен ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ету |
| ... ... бағдарламаның |
| ... |
| |Газ ... ... үшін қаражат|
| ... ... ... |
| ... ... органдардың |
| ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... өңдеу бойынша өз |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... газды пайдалану |
| ... ... ... |
| ... ... ... газды кәдеге |
| ... ... ... ... және |
| |т.б.) ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... |
| |МӨЗ бен ... сондай-ақ жер |
| ... ... үшін ... |
| ... жеткізілімдер болған |
| ... ... ... үшін |
| ... ... ... |
| ... ... ету |
| ... |
| ... ... тасымалдау |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
|Мүмкіндіктері ... ... келе ... елдердегі (соның |Техногендік авариялар тәуекелі; |
|ішінде Қытайда) экономикалық өсудің |Каспийдің экологиялық ... ... ... ... ... |аймағында мұнай өндіру; |
|сұраныстың жаңа ... ... ... қысымы және мұнайдағы |
|қорларының молаюынан асып түсуі ... ... ... ... |Кен ... ... ... |
|Көмірсутегі шикізатын іздеуге бір |бекітілген ... ... ... объектілердің |талаптарын орындамау; ... ... ... тарапынан мұнай мен|
|Әлемдік көмірсутегі ресурстары |газ ... ... ... |
|қорларының шектеулі болуы; |өзгеру ... ... ... ... ... |Транзиттік елдерді тарифтердің |
|бағалардың экономикалық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... газ ... зауытында (бұдан |
|ұмтылуы; |әрі – ... газ ... ... ... ... ... мұнай-химия |Қазақстандық газды үшінші елдерге |
|өндірісі үшін ... ... ... үшін Ресей газ тасымалдау|
|көмірсутегілерге жоғары сұраныс; |жүйесіне тең қол жеткізу ... ... ... ... беру және ... Шығыс Азия) мұнай-химия |қазақстандық газға әділ нарықтық |
|өніміне, соның ішінде off – take ... ... ... ... ... ... сұраныстың|ААҚ-пен келіспеушіліктер; |
|болуы; ... іске ... ... ... тауарларын қосқанда, қосымша |кідірту және олардың құнының ... ... ... шығару; |қымбаттауы; ... ... ... ... ... газ ... ... интеграциялану; ... ... ... ... сауда мен ... ... ... ... Иранды белсенді |айналып өтіп ... ... ... ... ... ... ... ... ... шикізаттық және отындық |
|дамуы; ... ... ... ... тауарлар мен |Көмірсутегілерінің теңіз кен ... ... ... ... ... мен жағалау ... ... ... ... дамыту арасындағы |
|қамтамасыз ету; ... ... ...... ... ... елдерде (Әзірбайжан. Ресей) |
|құрылыс индустриясын, сервистік |теңіз жобалары ... ... ... ... флотын дамыту |қуаттардың және үлкен жинақталған |
|және жаңғырту. ... ... бұл ... |
| ... артықшылықтарын |
| ... |
| ... ... ... |
| ... тиісінше жақын (Ресей, |
| ... және алыс ... Араб |
| ... ... ... |
| ... бәсекелестіктің |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... шектелуі немесе |
| ... ... ... |
| ... баж алу; |
| ... мен ... |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... инвесторлардың салада |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... және жоғары буындағы инженер |
| ... ... ... ... ... негізгі проблемалары, үрдістері мен алғы шарттары
Мұнай мен газ өндіру
Өндірістің одан әрі өсуі ... және ... кен ... ... ... кен ... ... игерудің басталуына
байланысты. Жоба операторларымен бірге аталаған кен ... жаңа ... үшін ... зерттеу жалғасуда.
Теңіз кен орнын одан әрі игеруді дамыту үшін осы әсер ету ... ... алу және ... кері ... ... мен ... сараланған шешім қабылдау мүмкіндігін алу үшін өндіру және айдау
ұңғымалары қорының, олардың ... ... ... ... айдау
технологиялық жобалық құжатқа ... ... ... жұмыстарды
жандандыру талап етіледі. Бұған «Теңізшевройл» Екінші Буын ... мен ... және ... ... ... ... ... болады.
«Теңізшевройл» ЖШС «Болашақ кеңейту жобасы» (БКЖ) шеңберінде шикі
мұнайды кері айдау технологиясын ... ... одан әрі ... ... БКЖ ... мақсаты – мұнай өндірудің жалпы көлемін
ұлғайтумен, шикі мұнайды тәжірибелік кері ... және оның ... ... таралудың табысты өтуіне негізделген, ... одан әрі ... ... ету ... ... ... ... 12 млн. тонна мұнай өңдеу ... ... ... Осы уақытта БКЖ жобасы 2-фазаның аяқталу сатысында тұр. ... ... 3-ші ... ... ... ... ұзақ жасалатын материалдар
мен жабдықтарға ерте тапсырыс жасау) 2010 ... ... 4-ші ... ... (егжей-тегжейлі жобалау және құрылыс)
2016 жылға жоспарланды.
БКЖ іске ... ... ... ... ... 2-ші ... кезде ұсынылатын жобалық шешімдірді негіздеу ... ... ... жобаның техникалық және экономикалық көрсеткіштерін
талдаудан кейін қабылданатын болады.
БКЖ зауытын салуға шығындар (мұнайды сепарациялау және ... ... газ ... ... ... ... және ұңғымаларға
арналған алаңдарды, сондай-ақ сағалық қысымды төмендету ... ... ... ... ... кен ... ... перспективалары кеңейтуді талап ететін жер
үсті құрылыстарының өнімділігі мен ... ... ... ... және газ ... ... қорын ұлғайту және ұңғымалар жұмысының
технологиялық режимін оңтайландыру жөніндегі ... ... ... ... жаңадан өсу мүмкіндігі болып табылады.
1997 жылғы 18 қарашадағы ... ... ... кен ... ... ... бөлу ... түпкілікті келісімнің (бұдан әрі -
ӨБТК) шарттарына сәйкес кен орнын игерудің келесі ... - ... ...... қол ... одан әрі ... (11 ... және газдың артық көлемдерін кәдеге жарату мақсатымен ... ... ... іске ... нұсқасын таңдаған кездегі жалпы стратегия
коллектор мен ... ... ... ... ... ... тартымдылығын ескере отырып, сұйық
көмірсутегілерінің жеткізілімдері көлемін барынша көбейтуде.
Қазақстан Республикасының өндірілетін газдың өсе ... ... ... ... мәселесін шешуі 3-Кезеңді іске асырудың негізгі ... ... ... байланысты 2007 жылғы 31 мамырда Мердігер (КПО
б.в.) мен ... ЖШС ... ұзақ ... ... ... ... жасалды.
2006 жылы Мердігер Қарашығанақ жобасының 3-Кезеңін іске ... ... ... Қазіргі уақытта 3-Кезеңге қатысты
келіссөздер ... ... кен ... ... 3-Кезеңі
тұжырымдамасына техникалық шолу жүргізу көзделуде.
Қашаған кен орныны игерудің 2-Кезеңі Базалық Жобалау сатысында, оның
2011 ... ... ... ... ... ... тәуілігіне 1 млн.
баррельге дейін (46 млн.т/жыл) өндіру деңгейіне қол ... ... 275 мың ... екі ... ... ... бірге,
Солтүстік Каспий жобасының Операторы (Норт Каспиан ... ... ... ... игерудің 2-Кезеңі құнының шығындарын төмендету және оның
экономикалық тартымдылығын арттыру ... ... ... кен ... алып көмірсутегі қорларын әртүрлі компаниялардың
күшімен, бірлесіп қана ... ... ... бұл кен орны бойынша әсер
ету әдістері мен ... ... жете ... ... ... Қазіргі
уақытта консорциум осы бағытта жұмыс жүргізуде.
Геофизикалық, петрофизикалық және ... ... ... ... ... ұңғымалар сынаудың, компьютерлік геологиялық-
гидродинамикалық модельдеу нәтижелерін басшылыққа ала ... ... ... жаңа ... кен ... тәжірибелік-өнеркәсіптік
игеру жобасын дайындап, мемлекеттік органдардың қарауына жолдады.
Жобаға сәйкес Қашаған кен орнының шығыс ... кен ... ... ... үшін ... ... қабылдау мақсатында ілеспе газды қайта
айдау тиімділігін зертеу және ... ... ... ... ... Осы жоба іске ... ... 2015 жылға
қарай Қашаған кен орныны игеруді әрі ... ... ... мен
перспективалары туралы ақпарат пайда болады.
Жоғарыда аталған барлық ... ... ... ... және әлеуметтік мәселелерді жан-жақты қарау талап етіледі.
Қазақстанда мұнай өндіру болжамы келесі 4-кестеде көрсетілген.
4-кесте
2010-2014 жылдарға ... ... ... ... ... |2009 ж. |2010 ж. |2011 ж. |2012 ж. |2013 ж. |2014 ж. |
| ... | | | | | ... және газ |76,5 |80,5 |81,0 |83,0 |83,0 |85,0 ... | | | | | | ... кен ... бойынша, игерудің соңғы сатыларында, негізінен
«ҚазМұнайГаз» БӨ» АҚ жер қойнауын ... ... ... ... ... ... ... туындайды.
Экономикалық тұрғыдан игерудің соңғы сатыларына мынадай белгілер тән:
- мұнай ... ... үшін ... ... ... басым
бөлігі жасалып қойды – ұңғымалар бұрғыланды, жайластыру объектілері жұмыс
істеуде;
- қолда бар негізгі ... ... ... тозу ... және жаңа ... ... етеді (дублер-ұңғымаларды
бұрғылау, құбыр жүйесі мен өзге де жабдықтарды ауыстыру);
- өндірістің ... ... ... үшін ... ... ... ... жетістіктерді, сондай-ақ қабаттарды ашудың
жаңа технологияларын (тік ... ... және ... ... кесу)
енгізуді дәлелдеу қажеттілігі туындайды;
- кез келген ... ... ... ... рөлі ... ... кодексі Үкімет деңгейінде суланған, аз дебитті, қоры
таусылған кен орындарын, тұтқырлығы жоғары ... ... ... игеретін, сондай-ақ рентабельдігі төмен келісім-шарттар бойынша
қызмет ... ... жер ... ... үшін ... ... мүмкіндігін көздейді. Ауыр геологиялық сипаттағы кен ... ... ... ... ... сңғы сатыларындағы, ауыр
өндіру жағдайларымен кен орындарын неғұрлым ... ... ... кен ... игерудің соңғы сатысының техникалық-экономикалық
сипаттамасы қазіргі уақытта және ... ... ... мұнай
компаниялары үшін өндірістің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету, қол
жеткізілген мұнай өндірісі деңгейлерін ... ... ... ... ... аясын кеңейту міндеттері өзекті міндеттер болып
табылатынын көрсетті.
Игерудің соңғы сатылары үшін экологиялық проблемаларды шешудің маңызы
зор болады. Бұл ... ... және ... ... ... жоғары
техногендік жүктемесіне, сондай-ақ пайда болған әлеуметтік және коммуналдық
инфрақұрылымның жоғары тығыздығына байланысты. Осыған орай ... ... ... бағалаудағы әдістемелік жолдарды айқындау
қажеттілігі туындайды.
Тиісті қаржыландыру болған жағдайда:
- кен орындарының нақты жағдайлары үшін мұнай қайтарымдығын арттыратын
ағындарды ... ... ... және ... ... жоғары және ауыр мұнайды жылыту әдісімен өндірудің жаңа
жоғары тиімді жылыту әдісін негіздеу және ... кен ... қиын ... ... ... өндіру үшін
қабаттарға газбен және су-газбен әсер ету ... ... ... ... және газ ... ... ... және бекіту сапасын
арттыру;
- мұнай және газ ұңғымаларындағы селективтік оқшаулау әдістері;
- өнеркәсіптік құбырлардағы тоттанумен күресу;
- мұнай қайтарымын ... ... кен жар маңы ... ... ... ... ... мамандандырылған зертханалар
құру жөніндегі жобалар сияқты мәселелерді шешу мүмкін болар еді.
Газ өндірісін ... ... жаңа және ... базалық:
Қарашығанақ, Теңіз, Жаңажол, Толқын және «ҚазМұнайГаз» ҚК ... ... бір ... ... ... ... ... кен орындарын
(Қашаған және т.б.) дамыту жолымен қамтамасыз етіледі.Өндірілетін газ
негізінен ілеспе газ ... ... ... отырып, тауарлы газды
өндіру және ... ... ... өңдеу қарқынымен және кен орнын игеру
бойынша қабылданған ... ... ... газды кері айдау)
айқындалады.
Болжам бойынша 2010 жылы ... газ ... ... ... ... ... тек. м, ал 2014 ... қарай – шамамен 55,8 млрд. тек.м
құрайтын болады.
Өз қажеттіліктеріне пайдаланатын газды, сондай-ақ кері айдау ... 2009 жылы ... ... ... және ... балансы және 2014
жылға дейін күтілетін болжамды көлемдер 5-кестеде көрсетілген.
5-кесте
2009 жылы тауарлы газды өндіру және ... ... 2014 ... ... болжам
млрд. тек.м.
|№ |Көрсеткіш атауы |2009ж |2010ж |2011ж |2012ж |2013ж |2014ж |
|1 ... ... ... |36,0 |37,0 |43,6 |44,8 |53,5 |55,8 |
| ... | | | | | | |
|2 ... ... ... |16,3 |14,5 |16,4 |15,9 |20,0 |22,3 |
| |о.і. | | | | | | ... ... |7,5 |6,1 |6,0 |5,5 |7,7 |7,7 |
| ... о.і. | | | | | | |
| ... ... | | | | | | ... ... айдау |8,8 |8,4 |10,4 |10,4 |12,3 |14,6 |
|3 ... газ ... |19,7 |23,3 |27,2 |28,9 |33,5 |33,5 |
| |о.і. | | | | | | ... қойнауын |3,0 |3,3 |3,6 |3,6 |4,0 |4,0 |
| ... өз | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... (ГТУ және | | | | | | |
| |т.б.) | | | | | | ... тауарлы |15,6 |20,0 |23,6 |25,3 |29,5 |29,5 |
| ... газ | | | | | | ... ПХГ ... |1,1 |0,0 |0,0 |0,0 |0,0 |0,0 ... ... болжамды өсімі минералдық-шикізаттық ... ... ... ... ... қалыптастыруды талап етеді.
Ресурстық база жаңа ... ... кен ... ... ... Республиканың дайын құрылымдарының қоры іс
жүзінде ... ... ... ... ... ... тұз асты ... көшіп-қонуы моделдері жоқ.
Жүргізілген зерттеулер барланған қорлардың негізгі және көмірсутегі
шикізатын ... ... ... ... ... күткен жөн екенін
көрсетті.
Каспий теңізінің қазақстандық ... ... ... іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының II-кезеңіне сәйкес
2005 жылғы желтоқсанда ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі
Каспий теңізінің қазақстандық ... ... ... емес ... арқылы мемлекеттік геологиялық зерттеу жүргізуді ұйымдастырды.
2006-2009 жылдары Каспий теңізінің ... ... ... ... тыс шектерде МОГТ-2Д эксклюзивтік емес сейсмикалық
зерттеулер жүргізілді. Осы уақытта толық еселі 8241,92 қума км ... ... ... ... қазақстандық секторының солтүстік бөлігінде
3241,795 құма км, оның ішінде: Шағала = 680,191 қума км; ... = ... км; ... = 860,990 қума км; Мәдина = 525,625 құма км; III-Р-2 ... қума км; ... = 50,600 қума км; III-Р-1 = 40,850 қума км; ... = 267,750 қума км; ... ... ... ... жатқан Каспий
теңізінің қазақстандық секторының оңтүстік бөлігінде 5000,125 қума ... ... ... уақытта Каспий теңізінің қазақстандық секторында «ҚазМұнайГаз» ҰК
АҚ «Н», Жамбыл, Жамбай, ... ... Аташ және ... ... геологиялық-барлау жұмыстарын жүргізіп жатыр.
Дархан, Шағала, Исатай, Абай, ... ... ... ... ... да ... көмірсутегі иірімдерін барлауға перспективтік объектілер
болып табылады, олар бойынша ұлттық компания геологиялық барлау жұмыстарына
дайындау жөніндегі іс-шаралар ... ... ... ... мен газға перспективті құрылымдарының
геологиялық қалыптасу шарттарын, сондай-ақ құрылықтағы ... ... ... ... ала отырып, жоғарыда аталған учаскелер ... ... деп ... заңнамаға сәйкес барлау келісім-шарты мерзімін екі рет,
әрбір кезеңнің екі жылға дейінгі ұзақтықпен, ұзарту ... алты ... ... ... ... әлемдік жұмыс тәжірибесі барлау
жұмыстары басталып, ... ... ... алынғанға дейін 8-10 жыл
өтетінін көрсетті. Осыған орай 8-10 жылдан кейін ... ... ... ету үшін қазірдің өзінде көмірсутегі шикізатын барлау үшін ... ... ... ... ... ... өткізу қажет.
Қазіргі уақытта жеке инвесторлардың есебінен жер ... ... 75 ... ... ... және өндіру бойынша 76 келісім-
шарт жасалды. Олардың ... ... ... 19 ... ... 13 – 2008 жылы және 7 ... – 2009 жылы жасалды.
Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларына сәйкес жер қойнауын
пайдалану құқын беру екі ... ... ... ... ... ... компаниямен тікелей келіссөздер жүргізу арқылы. 2007 ... ... ... ... ... ... ... жаңа объектілеріне жер қойнауын пайдалану құқықтарын ұлттық
компания ғана ... ... ... ... жер ... ... құқын алу конкурстары ... ... ... ... ... шарттарының ашықтығы (транспаренттік);
- объектінің нарықтық бағасын айқындау;
- дәйекті түрде негізді инвестициялық тәуекелдерді қабылдау;
- қол жеткізілген уағдаластықтарды сақтау;
- ең технологиялық және ... жер ... ... ... ... жұмыстарын толығымен республикалық бюджет есебінен
жүргізу орынсыз. Осыған орай ... ... ... ... ... ... алып ... қажет. Бүл ретте геологиялық тәуекелдерді
жер қойнауын пайдаланушыларға ауыстыру жолымен, ... ... мен ... ... ... ... ... жалпы жоғары технологиялық процестер мен
көмірсутегі шикізатын терең өңдеу ... ... ... зауыттардың көрсеткіштері озық мұнай
өңдеуші кәсіпорындарының осы ... ... ... ... ... себеп – зауыттардың ең қарапайым конфигурациясы, мұнай өңдеу
тереңдігінің төмен болуы, өнім ... аз және ... ... бұл ... ... өзгеріп жатқан сапа ... ... ... ... ... негізінен ПМХЗ мен
ПКОП-тың өндірістік қуаттарының ... ... ... ... әсер ... ... ... бағаларына тәуелді жеткізілетін
мұнайдың құны ... ... ішкі ... ... әсер ... жылы ... мұнай өндірісі мен мұнай өнімдерінің негізгі түрлерін
шығару және 2014 жылға дейінгі болжам ... ... жылы ... ... ... ... ... және тұтыну
және 2014 жылға дейінгі болжам
мың тонна
| |2009 ж. |2010 ж. |2011 ж. |2012 ж. |2013 ж. |2014 ж. ... |12 135,1 |13 099,4 |13 100 |13 300 |14 200 |15 100 ... | | | | | | ... |Тұтыну |Өндіру ... | | | ... | | ... | | ... | | ... | | | ... | | ... | | ... | | ... | | | ... | | ... | | ... | | | ... | | ... | | ... | | | |
| | | ... ... бағыты:|Жаңалары: |
| | | |Газ ... ... |
| | | |млн. тек. |н газ ... |газ шығару, |
| | | |м ... |млн. ... ... |
| | | | |мың ... | ... ... ... |
|1 ... |- |2 900 |110 |- |- |
|2 ... ГӨЗ |- |12 000 |1 150 |- |- |
|3 ... ... |2012 ... |200 |4 000 |280 |
| |II – ... | | | | | |
|4 ... ... |2013 ж.|- |- |3 000 |500 |
| |ГӨЗ | | | | | | |
|5 ... ГӨЗ | |- |- |3 000 |140 |
| |ГӨЗ ... ... | |18 900 |1 460 |10 000 |920 ... кешенді дайындау қондырғылары |
|1 | ... Газ» ЖШС | |700 |- |- |- |
|2 ... ЖШС | |500 |90 |- |- |
|5 ... ... АҚ | |150 |50 | | |
|6 ... кен ... |2012 ж.|- |- |1550 |320 ... ... ... |1 350 |140 |1550 |320 ... бен ГКДҚ | |20 250 |1 600 |11 550 |1 240 ... ... жарату бағдарламасы шеңберінде республиканың жер қойнауын
пайдаланушылары сұйытылған газды ... ... ... ... сұйытылған көмірсутекті газды (СКСГ) үш – Теңіз, Қазақ, Жаңа
жол газ өңдеу зауытында, үш – ... ... Ойл ... ЖШС (ПКОП),
«Павлодар мұнай-химия зауыты» АҚ (ПМХЗ), «Атырау ... ... ... ... өңдеу зауытында шығарылады.
Мұнай-газ өңдеу зауыттарының (МГӨЗ) 2009 жылы сұйытылған газ шығару,
СКСГ ... мен ішкі ... ... ... және 2014 жылға
дейінгі болжам 8-кестеде келтірілген:
8-кесте
2009 жылы сұйытылған газ өндірісі және 2014 жылға дейінгі ... ... |2009ж |2010ж |2011ж |2012ж |2013ж |2014ж |
| ... | | | | | ... ГӨЗ | | | | | | ... ... |1256 |1282 |1247 |1250 |1250 ... ГӨЗ |129,5 |150 |180 |250 |300 |300 ... |92,3 |100 |100 |100 |100 |100 ... ... |80 |100 |140 |140 |140 ... |50 |80 |80 |80 |80 ... | | | | | | ... МӨЗ |365,0 |409 |404 |413 |429 |538 ... |220,0 |254 |254 |263 |271 |282 ... |137,0 |142 |142 |141 |144 |147 ... |8,0 |13 |8 |9 |14 |109 ... газ | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |520 |520 |520 |550 |600 |600 ... ішкі | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... ... ... құны жоғары
экспорттық мұнай-химия өнімін шығару бағытында саланы әртараптандыруға
мүмкіндіктердің бар ... ... ... ... ... ... толық технологиялық циклді жоғары технологиялық өндірістерді
дамыту, отандық нарықты базалық мұнай-химия ... ... ... бәсекеге қабілеті бар қазақстандық өнімді жеткізу үшін ... ... ... ... ... ... ... құру
әзірленген мұнай-химия өндірістерін құру инвестициялық жобаларын және ... ... ... ... ... іске ... ... мен өнеркәсіптік әлеуетін белсенді дамытып жатқан
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... салуды қамтамасыз ететін бір қатар айқын басымдықтары бар, ... ... ... ... ... ресурстары (мұнай мен газ) бар, Қазақстан
Республикасы өңірлеріндегі (Теңіз, ... кен ... ... ... ... ... ... көлемінің 13-тен 16 % дейін құрайтын табиғи
және ілеспе ... ... ... бұл базалық мұнай-химия өнімін –
этилен өндірісі үшін негізгі экономикалық және технологиялық басымдық болып
табылады;
2) ... ... ... кең ... өндіру үшін
пайдалануға болады, бірақ ... ... үшін ... ... ... полиэтилен мен полипропилен, стирол мен полистирол, этилен
гликоль және этил бензол және өнімнің ... ... ... да түрлерін
шығару тиімді болып табылады;
3) ... ... ... ... ... ... және жете
жабдықтау жүргізілді және басқа да мұнай-газ өңдеу зауыттары бойынша да
осындай ... ... бұл ... көлемдердің және мұнай-газ
шикізатынан алғашқы өңделген өнімнің кеңейтілген ... ... ... үшін шикізаттың қосымша ... ... ... ... ... ... және жоғары полиэтилен, әртүрлі
маркалы полипропилен Қазақстан экономикасының индустриалдық ... ... ... ...... базалық өнім
экономиканың шектес салалары үшін қосымша құны жоғары өнеркәсіптік және
тұрмыстық бағыттағы ... ... ... қаптау материалдары және
пластмасса аспаптар мен бұйымдар, оның ішінде түрлі диаметрлі ... ... орау және ... материалдарын, түрлі бағыттағы
қабықшалар мен ыдысты (орайтын және шөлмекті), радиоэлектроника, машина
жасау, ... ... және ... ... ... ... мен ... техникалық аппаратура бөлшектері, электр оқшаулау
материалдары, сондай-ақ композициялық қаптау материалдарын және т.б. ... ... ... ... ... мұнай-химия өндірісі үшін шикізат базасын құру үшін, ... ... ... ... сапасын жақсарта отырып, жұмыс
істеп жатқан МӨЗ-дерді жаңғырту жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру қажет.
Мысалы, инвестициялық ... ... ... «Атырау МӨЗ-де
хош иісті көмірсутегілерін (бензол мен параксилол) өндіру ... ... ... іске асырылуы мұнай өңдеу тереңдігін ұлғайтуды
және Қытай мен Орталық және ... Азия ... ... қосымша құны жоғары мұнай-химия өнімдерін өндіру үшін Қазақстанда
құрылған (2014 жылдан кейін) отандық ... ... ... хош ... ... ... ... мұнай-химия өнімінің халықаралық нарықта өз орнына ... үшін ... ... сату нарықтарының ... ... ... есебінен түпкілікті бағаның қымбаттайтынын ескерген өте
маңызды.
Экспорттық ... жер ... ... үшін ... ала отырып, МӨЗ үшін мұнай ... ... ... ... ... мұнай-химия жобаларын шикізатпен ... ... орын ... мен ... ... ... дамыту
Қазақстан үшін мұнай мен газ өндірісінің ұлғаюы болжамдарын ескере
отырып, мұнай-газ ... ... ... ... ... күнге
маңызды болуда, жаңа экспорттық жүйелерді салу және ... ... ... ... ... ... табылады.
Мұнай-газ ресурстарын пайдаланудың тиімділігін арттыру ... ... ... ... төмендетілген жағдайда қазақстандық
көмірсутегілерін неғұрлым тартымды сату нарықтарына тасымалдау ... ... және іске ... жалғастыруы тиіс. Мұнай мен газды
экспорттау қуаттары мен ... ... ... мен ішкі ... ... ... ... ұзақ мерзімді
уағдаластықтардың болуына, сұраныс ... және ... ... жағдайға сәйкес келуі тиіс. Мұнай экспортының болжамды
көлемдерін бағалау бойынша 75 млн. ... ... өсу ... жылы мұнай экспортының көлемдері және 2014 жылға
дейінгі болжам
млн. ... ... |2010ж |2011ж |2012ж |2013ж |2014ж |
| |2009ж | | | | | ... ... |68,1 |73,0 |73,0 |74,0 |74,0 |75,0 ... | | | | | | ... (алдыңғы |109,8 |107,2 |100,0 |101,4 |100,0 |101,4 ... | | | | | | ... | | | | | | ... мұнайын тасымалдаудың экспорттық бағыттарын дамыту және
әртараптандыру мақсатымен мына жобаларды іске ... ... ... ... ... ... ... мұнай құбырын кезең-кезеңмен
кеңейту, Баку - ...... ... ... ... ... Жүйесін құру (бұдан әрі – ҚКТЖ) және Қазақстан-Қытай ... ... ... ... ... ... экспорты
көлемдерінің негізгі бағыттары келесі 10-кестеде көрсетілген:
10 кесте
Мұна й экспортының негізгі бағыттары
млн. тонна
|№ |Атауы |2010ж |2011ж |2012ж |2013ж |2014ж |
|1 ... және ... |80 |81 |83 |83 |85 |
| |газ ... ... оның | | | | | |
| ... | | | | | ... |РФ ... |7,0 |7,5 |8,0 |8,0 |9,0 ... |  |  |  |  |  |  |
|2 ... ... барлығы: |87,0 |88,5 |91,0 |91,0 |94 ... |  |  |  |  |  |  |
|3 ... ... ... ... |13,1 |13,3 |14,2 |15,1 ... | Битум зауыты |  |0,5  | 1,0 |1,0  |1,0  |
|4 ... ... * |73,0 |73,0 |74,0 |74,0 |75,0 |
| ... ... ... бойынша: | | | | | ... |15,0 |15,0 |15,0 |15,0 |15,0 ... ... ... |28,0 |28,0 |28,0 |32,0 |37,0 |
| ... | | | | | ... |10,0 |12,0 |14 |20 |20 ... |2,0 |2,0 |2,0 |2,0 |2,0 ... ... |11,0 |10,0 |10,0 |3,0 |2,0 ... жол ... |7,0 |6,0 |5,0 |2,0 |1,0 |
* - ... ... ... бөлу бағалық болып табылады
Мұнай құбырларын кеңейту жобаларын ескере отырып мұнай мен ... ... ... ... экспорт негізгі екі ... ... ... және ... ... ... болады. Ақтау теңіз порты бағытында темір ... ... ... ... ... ... ... жүйесі кеңес газ тасымалдау жүйесі ... ... ... ... Орталық Азиядан Ресейге және ... ... ... ... ... ... қала бермек,
сондықтан Ресей қазақстандық газдың экспорты кезінде негізгі бағыт болып
қала ... Ұзақ ... ... ... газы ... көлемін ұлғайып
келе жатқанын, ... ... ... ... шешу қажеттігін назарға ала отырып, газ тасымалдау ... ... ... ... ... ... бойынша көлемі 2014 жылы 122,3 ... ... ... ... ... ... газ транзитін дамытуға жеке назар
аудару қажет.
Көмірсутегілерді ішкі және сыртқы нарықтарға жеткізудің көп ... ... ... ... газ ... және экспорттық бағыттары
бойынша барлық экономикалық ... ... ... ... ... сәтте газ экспортының ресейлік бағытына бәсекелесетін баламаның
жоқ ... және ... сату ... Республикасы мен Ресей
Федерациясының шекарасында жүзеге асырылып ... ... ... ... уәкілеттік берген ұйым арқылы жеткізуді жүргізіп әділ
нарықтық баға алу ... ... ... ... Бұл ... уәкілетті
органдармен (“Трансферттік баға белгілеу туралы” Заңға сәйкес) Қазақстан
Республикасы мен ... ... ... эксперттік бағаны келісу
және бекіту үшін ... ... ... ... ... ... жұмыс жүргізу.
Ішкі газбен жабдықтауды дамыту тұрғындардың ... ... ... ... ... басымдықтарының бірі болып қала
бермек. Қазіргі ... ... 30 және одан да көп жыл ... ... ... 11 мың км. ... орта және төмен қысымды газ тарататын
желілерінің басым бөлігі өзінің беріктілік қорын тауысқан. Таратушы ... ... ... ... ... мен жабдықтың жоғары
дәрежелі тозуымен сипатталады.
“ҚазТрансГаз-Аймақ” АҚ бөлімшелері пайдаланатын газ тарату ... газ ... ... 18% ... ... жағдайда. Бұл ретте,
болат құбырларды пайдаланудың нормативтік мерзімдері 30 жыл болса, жабдық
пен құбырлардың 12% 35 ... ... ... ... Бұдан басқа, газ
құбырларының жылдам тозуы жер асты ... ... ... ... ... (2001 жылы – 70% астам) пайдаланылуынан болып отыр. Газ
реттеу пункттерінің (бұдан әрі - ГРП) жартысына ... және ... ... ... ... әрі - ШГТП) үштен бір бөлігі жөндеуді немесе
алмастыруды қажет етеді.
Газ ... ... ... ... ... ... ... жобалыққа дейін арттырған жағдайда газдың шығуы артып, әбден тозығы
жеткен ГРП мен ШГТП ... іске ... ... (іске қосылмай қалады).
Осы газ құбырларын пайдалану қосымша шығыстарды, оның ішінде авариялық
өтінімдерді орындау және жою ... ... ... ... Қосымша құрылыс техникасын сатып алу, техникалық ... ... ... ... қорларын және тиекті арматураны ... ... қоса ... жер ... көлемі ұлғаюда. Таяу жылдары газ
құбырларының қирауы, әсіресе сейсмикалық қауіпті аудандарда және ... ... ... ... ... жүйелі сипат алуы
мүмкін.
Сонымен қатар өнеркәсіптік кәсіпорындардың дамуына және ... ... ... ... өсіп ... Бұл ... ... газ тарату желілерін жаңғырту ... ... ... Газ ... ... ... ... ету және пайдалану
шығыстарын азайту үшін жаңғырту бағдарламасын әзірлеу мақсатында газ тарату
желілеріне кешенді диагностика жүргізу ... ... ... ... ... болжамды газ тұтыну көлемі 2014
жылы 13,8 ... ... м. ... бұл 2009 ... 1,6 ... ... кезеңдерін қоса алғанда Каспий теңізінің қазақстандық
секторын (КТҚС) игеру перспективаларын, ... кен ... іске ... ... ... ... және ... өнімді тасымалдау және сақтау
үшін қажетті жағдайды қамтамасыз етуді, экология мәселелерін шешуді ... ... ден қою ... ... ... объектілерін
салуды қамтитын жағалау инфрақұрылымын уақытында және барабар дамытуға
ерекше мән беріледі.
Түпқараған шығанағының ... және ... ... ... ... қолдаудың қажет объектілері Каспий теңізінің
солтүстік бөлігіндегі теңіз көмірсутегі кен орындарын толық ауқымды ... ... ... ... күні ... ... жағалауында
және ауданында Теңіз мұнай операцияларын қолдау базалары, Теңіз кемелеріне
май құю станциялары, Тас ... тиеу ... ... ... ... ... ... полигондар, Қолдау базасы салынған және жұмыс
істейді.
Түпқараған ... ... және ... ... ... ... – метал конструкциялар зауыты үшін
өндірістік алаң, бұрғылау ерітінділерін ... ... салу ... ... теңіз операцияларын қолдау базасының құрылысы аяқталып келеді.
Атырау ... ... ... ... Солтүстік Каспий мұнайдың
төгілуіне ден қою экологиялық базасы құрылысының ... іске ... ... солтүстікке қарай Ақшұқыр ... ... КТҚС ... ... ... ... өндіру жөніндегі өнеркәсіптік
кешен құрылысы басталды.
Оператор КТҚС жағалау инфрақұрылымын ... ... ... ... назар аудармай, Қашаған жобасын іске асыру мерзімдері мен құнына
едәуір ... ден қоя ... ... ... біркелкі орналастырылмауы,
Солтүстік Каспий жобасының ІІ фазасы мерзімінің белгісіздігі ... ... бұл ... ... ... ... жеткізу
бойынша қосымша қуаттарды құруды кідіртіп отыр.
Мына ... - ... ... өндіру зауытының құрылысы, кеме
верфтерін, кеме жөндеу қуаттарын дамыту, инженерлік инфрақұрылыммен (электр
желілері, сумен ... ... ... ету, кадрлық
қамтамасыз ету тиісті назарды талап ететін болады.
Судың тереңдігі 5 ... ... 80 ... дейін болғанда Каспий
теңізінің айлағындағы барлау, бағалау және пайдалану мұнай-газ ұңғымаларын
бұрғылауға арналған “Өздігінен ... ... ... ... және ... перспективалық жобалардың бірі болып табылады.
Өндірістік қуаттарға деген қажеттілікті талдау Қазақстанның қазіргі ... ... ... ... ... ... 90 мың ... көп емес (160
тонна/жыл дейін ұлғайту ... ... ... ... алатынын
көрсетті. Бүгінгі күні ондағы жұмыс істеушілердің саны шамамен 2 мың адам
болады.
ТШО, ҚПО б.в. ... ... және ... ... ... және Қашаған кен орнының теңіз және жер бетіндегі
жобаларын (ІІ фаза) назарға алатын ... онда ... ... ... ... ... 60 адамды құрауы мүмкін. Перспективада КТҚС үшін ... ... ... үшін ... ... арнайы
бағдарламасын әзірлеу қажет.
3.4. Қазіргі бар нормативтік құқықтық ... ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды іске асыру нәтижелерін
сипаттамасын қоса алғанда саланы ... ... ... ... ... ... ... бар мемлекеттік реттеу саясатының ... ... ... ... Жер ... ... келісім-шарттық міндеттемелерінің
орындалуын бақылау - мемлекет тарапынан саланы реттеуді ... ... ... ... Республикасының жер қойнауын пайдалану туралы
заңнамасына сәйкес ... ... ... жер ... ... талаптарын орындауы мониторингі және
бақылау кіреді.
Келісім-шарттар талаптарының орындалу мониторингі жер ... жер ... ... ... ... ... келісім-шарттардың талаптары мен заңнама талаптарының орындалуы
жөніндегі есептілік, жазбаша түсіндірме ... ... ... ... жер ... ... ... сәйкес мониторингке
қатысатын және жер ... ... жер ... ... операцияларды жүргізген кезде Қазақстан Республикасы заңнамасының
талаптарын сақтауын мемлекеттік бақылауды жүзеге ... ... ... ... ... асырылады.
Келісім-шарттар талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру
мақсатында мониторингке қатысатын және (немесе) ... ... жер ... жер ... ... ... операцияларды жүргізген
кезде Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтауын мемлекеттік
бағалауды жүзеге ... ... ... ... ... және ... бақылау деректерін Құзыретті органға береді.
Көрсетілген мәліметтерді мына мемлекеттік органдар береді:
1) индустриялық саясатты және жаңа технологияларды ... ... ... ... – тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатып
алуға қатысты қазақстандық үлес бөлігінде;
2) тұрғындарды жұмыспен ... ... ... саясаттың іске
асырылуын үйлестіретін уәкілетті орган - қазақстандық ... ... ... үлес, сондай-ақ оларға кемсітпеушілік негізде жағдайды
және оларға еңбекақының төленуі бойынша;
3) қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган жер ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік саласындағы уәкілетті орган жер қойнауын
пайдаланушылардың ... ... ... ... ... денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган денсаулықты сақтау
заңнамасының және тұрғындардың санитарлық-эпидемиологиялық ... ... ... ... мемлекет алдындағы салық міндеттемелерінің орындалуын салықтық
бақылауды қамтамасыз ететін уәкілетті орган жер ... ... ... ... бөлігінде;
8) жер қойнауын зерттеу және пайдалану жөніндегі уәкілетті орган жер
қойнауының ұтымды және ... ... ... ... сақталуы
бөлігінде.
Құзыретті орган мониторинг деректерін талдауды жүзеге асырады. Егер
бақылау барысында жер қойнауын пайдаланушының ... ... ... анықталса, онда Құзыретті орган мұндай жер ... ... ... және ... ... сәйкес
шаралар қолданады.
2) Жер қойнауларын ұтымды игеру мәселелері жер қойнауын пайдалану
жөніндегі ... ... ... ... ұзақ ... ... кен
орындарын игерудің экономикалық ... ... бұл ... және жер ... ... мәселелерінің шешілуін қамтамасыз ететін
негізгілері болып табылады. Осы ... іске ... ... ... ... және ... ... тиімді әдістерін талдауды,
әзірлеуді және қолдануды ... ... ... қазбаларды барлау және
игеру жөнінде орталық комиссия” (бұдан әрі - ... ... ... ... құру көзделіп отыр. Комиссия жер қойнауын пайдаланушылар
ұсынатын пайдалы қазбаларды барлау және игеру ... ... ... не бас ... ... ұсынымдарды қарайды және жер қойнауын зерттеу
және пайдалану жөніндегі уәкілетті органға енгізеді.
Жер қойнауын ұтымды игеруді реттеудің және бақылаудың ... ... ... оны қазіргі заман талаптарына бейімдеу жөнінде ... үшін ОБӘК ... ... ... ... және ... жүргізу
қажет.
3) Көмірсутегі саласындағы ... ... ... ден қою, ... кен ... игерудің кен сатысында немесе
жер қойнауының өнімі аз учаскелерін пайдалануды ... үшін ... ... салу ... икемді саясат жүргізу үшін негіздер.
Игерудегі қиын алынатын қорлардың жоғары ... ... ... ... ... ... ... ұтымды ету қажет. Ол ... ... ... ... ескі ... қабаттарды тереңінен
сумен жару, қабаттарға неғұрлым тереңінен кіргізіп қайталама префорациялау,
қабаттың кенжар маңына әртүрлі физикалық-химиялық әсер ету ... ... ... кен ... ... ... ... жөніндегі қазіргі
заманғы технологияларды кең ауқымды пайдаланудың экономикалық мүмкіндігін
қамтамасыз етеді. Осы технологияларды қолдану ... ... ... аз ... жаңа ... ... асып кететін дебиттер өсімін
алуға мүмкіндік береді.
4) ... ... ... ... ... және жаңа
кезеңге арналған стратегияны ... ... ... ... ... ... жағынан инвесторлардың геологиялық барлау
жұмыстарына қатысуының азаюына алып келеді.
Мамандардың ... ... ... ... ... алынатын қорлары қазіргі өндіру деңгейінде шамамен 60-70 жылға
жетеді, алайда, ірі мұнай-газ кен ... өсіп келе ... ... ескерсек, көрсетілген уақытша шектеулер едәуір қысқаруы ... ... ... одан әрі ... жаңа кен ... ашу ... өсуімен қамтамасыз етілуі тиіс.
Қазақстанда көмірсутегі қорларын ұлғайтудың шынайы перспективалары бар,
сондықтан Қазақстанның жер ... ... әлі де ... ... ... ерекше назар аударған жөн.
5) Мемлекеттің Ұлттық компания тұлғасында негізгі жобаларға қатысуын
күшейту
Мемлекеттің ықпалының ұлғаюы ... ... ... ... басты үрдіске айналды. “ҚазМұнайГаз” ҰК АҚ Үкімет саясатын
жүргізуші болды, оны ... ... ... ... ... жаңа активтерді сатып алуға ынталандырады.
Атап айтқанда, жер қойнауы және ... ... ... оған біріншіден,
тікелей келіссөздер негізінде конкурс өткізбей жер ... ... ... ... қайраңының қазақстандық секторын игеру жөніндегі
жобаларда үлес мөлшерінің кемінде 50% алу ... ... кен ... ... ... жер ... пайдаланушы
құқығын және Қазақстанда сатуға шығарылатын кез келген мұнай активтеріндегі
үлесті алу басымдықты құқығы ұлттық компания ... ғана ... ... ... ... ... ... бірыңғай мемлекеттік саясатты
іске асыруға мүмкіндік береді. ... ... ... ҚМГ мұнай-газ
секторының басқа да ойыншыларымен қатар бірдей ... мен ... ... ... компанияның республиканың мұнай-газ кен орындарын
игеруде қатысу үлесі төмен деңгейде қалып отыр. ҚМГ-нің ... ... ... ... ... 2010 жылы 28% ... қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы” ҚР ... ... ... қолданысқа енгізілген сәттен бастап жер ... ... ие ... ... ... ... және (немесе)
жанама шешімді анықтауға және (немесе) жер қойнауын пайдаланушы ... ... ... ... бар ... ... иеліктен шығарылатын
жер қойнауын пайдаланушы құқығын (оның бір бөлігін) және (немесе) ... ... ... арналған мемлекеттік басым құқығын іске асыру рәсімімен
проблемалар туындауда.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай ... ... ... іске ... ... ... басымдықты құқықты жүзеге асыруының
түпкілікті рәсімінің болмауына байланысты даулы жағдайлардың ... ... жер ... ... ... ... асыру шеңберінде жер
қойнауын пайдалану құқығымен байланысты иеліктен шығарылатын жер ... ... ... бір ... және ... ... ... алу
(сатып алудан бас тарту) туралы шешімдерді қабылдау рәсімін егжей-тегжейлі
регламенттеу арқылы бұл кемшіліктің орнын толтыру қажет.
6) Өңдеуші ... ... ... жылдың желтоқсанында Мемлекет басшысының Жарлығымен Атырау
облысында “Ұлттық ... ... ... ... ... (АЭА) ... АЭА ... 3475,9 га. құрайды.
Өзара байланысты мұнай-химия өндірістерінің құрылысы Атырау облысындағы
“Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі” арнайы экономикалық аймағында
жүзеге ... ... ол ... мұнай-химия өнімінің өзіндік
құнын төмендетуге және оның халықаралық ... ... ... ... ... ... жүрген Салық кодексі АЭА аумағында
мұнай-химия өнімдері өндірісін жүзеге асыратын ... ... ... жер ... ... ... ... төлеуден босату
түрінде жеңілдіктер көзделген, Қазақстан ... ... ... ... ... ... - шетелдік және қазақстандық тауарлар арнайы
экономикалық аймақтың тиісті аумақтық шекараларында тауарлар ... ... ... кеден бажы алынбай, тарифсіз реттеу шаралары
қолданылмай орналастырылады және пайдаланылады.
7) ЖЖМ нарығын реттеу
Қазақстан Республикасының мұнай өнімдері ... ... ...... ... жекелеген түрлерін өндіруді және олардың
айналымын мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... асырады.
Қолданыстағы заң 2003 жылы қабылданды. Бүгінгі күні бірқатар енгізілген
өзгерістер мен толықтыруларға қарамастан қолданыстағы заңның жеткілікті ... бар және ... күні ... ... бермейді.
Заңға 2004 жылы әкімшілік реформа шеңберінде енгізілген түзетулерге
сәйкес екі уәкілетті ... ... ... мен Энергетика және минералдық
ресурстар министрлігінің функциялары біріктірілді. Бұл жағдай Энергетика
және минералдық ... ... ... ... ... өз
функцияларын іске асыруда бірқатар мәселелерді тудырады.
Сонымен ... ... ... ... ... нарығында баға
белгілеу саясатын тиімді және ... ... ... ... Сыртқы
нарықтардың елеулі ықпалы және ... ... ... ... ... ... әлеуметтік мәнге ие және ел экономикасына елеулі
әсер ететін мұнай өнімдеріне бағаның күрт ... әкеп ... ... ... ... өсуіне әкелмек және Қазақстан
Республикасының экономикалық қауіпсіздігіне қатер төндіреді.
Мемлекет басшысының ЖЖМ нарығын реттеу жөніндегі жұмысты күшейту туралы
тапсырмасын орындау үшін және ... ... ... өсуіне жол бермеу үшін
осы ... ... жаңа ... ... қажеттігі туындады.
Саланың ерекшелігін және оның мемлекетіміз үшін маңыздылығын ... ... ... ... нарығын реттеудің жаңа тетігіне көшуді
көздейтін жаңа заң әзірледі.
Республиканың ішкі ... ... ... ... осы ... ... желтоқсанынан бастап қолданылып келеді және іс ... бері өз ... ... өнімдері туралы заң жобасының ережелерін іске ... ... ... және ... нарықтар туралы” Қазақстан
Республикасының Заңына түзетулер енгізілуде.
Қолданылып жүрген “Табиғи монополиялар және реттелетін ... ... ... Заңында көзделген бағаларды мемлекеттік реттеу
тетігі маңызды әлеуметтік мәнге ие ... ... және ... баға ... ... ... ... бүкіл ел ауқымында
бағаларды тиімді және уақытында ... ... ... ... ... өнімдері нарығы секілді осындай нарықтың ... ... ... Осы тетіктердің болмауы тұрғындар мен ел экономикасын
мұнай өнімдері нарығындағы баға факторына тәуелді етеді.
Өз ... ... ... ... заң ... ... монополиялар
саласында және реттелетін нарықта басшылықты ... ... ... ... ... ... саласындағы уәкілетті органның келісімі
бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... реттеу белгіленген мұнай өнімдерін бөлшек сатуға арналған шекті
бағаны белгілейді деп көзделген.
Заң жобасы реттелетін нарық ... ... ... ... ... ... уәкілетті орган белгілеген шекті бағаны
Қазақстан Республикасының заңнама актілерінде көзделген жағдайларда асырмау
міндеттемесін ... ... ... ... және реттелетін нарықтар саласындағы
уәкілетті орган үшін Қазақстан ... ... ... ... бағаларды нарық субъектілерінің сақтауы бөлігінде оларды
бақылау бойынша пәрменді тетігі ... Ішкі газ ... ... ... ... яғни ... мен ... қатынастар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 11
маусымдағы №568 қаулысымен бекітілген ... ... ... ... және
сату ережесiмен, Сұйытылған көмiрсутектi газдарды жеткізу, тасымалдау және
пайдалану ережесiмен реттеледі.
Елдің индустриялық-инновациялық дамуына байланысты газ ... ... ... деген сұраныстың ұлғаюын көздейді және ... ... ... ... ... Газ сату бойынша баға ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы газдың
өткізу бағасы еуропалық газ нарығымен салыстырғанда ... ... ... қарай мың текше метрі 23-тен бастап 143 АҚШ долларына ... ... ... 2020 жылдан кейін елдің ресурстық мүмкіндіктері күрт
шектеледі және бүгінгі күннің өзінде мың текше ... 250-340 АҚШ ... ... ... ... ... бағалар ескеріле отырып,
Қазақстанда газ бағасы шарасыз өсе бермек.
Шектес елдердің (Ресей Федерациясы және т.б.) газ ... ... ... байланысты Қазақстанда газ бағасын кезең-кезеңмен
ырықтандыруды енгізу ... ... ... қажет.
Мынадай баға саясаты болжанып отыр:
а) 2015 жылға дейін кезең-кезеңмен ішкі нарықтағы бағаны тасымалдау
шығыстарын алып ... ... ... 20-25 алып ... баға ... көтеру;
б) 2020 жылдан бастап тасымалдау шығыстарын алып тастағанда еуропалық
бағаға тең ішкі нарықтың бағасына көшу.
Қазақстанның ... ... ... ... ... ету
мақсатында Қарашығанақ газының өзбек газымен СВОП операциялары жүзеге
асырылуда.
Сұйытылған газ ... ... ... ... ... ... белгілі бір тауар нарығында үстемдік (монополиялық) ... ... ... ... қатынастар негізінде қалыптастырылады.
Тауар нарығында 35% жоғары орынға ие ... ... ... ... ... ... жатады.
9) Қазақстанның экспорттық және транзиттік әлеуетін дамыту
Оны іске асыру мақсатында ... ... ... ... ... ... қол ... Республикасының 2009 жылғы 14 мамырдағы №160-IV ҚРЗ Заңымен
ратификацияланған Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... Каспий жағалауы газ құбырын
салудағы ынтымақтастық туралы келісім.
Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 4 желтоқсандағы №218-IV Заңымен
ратификацияланған ... ... ... мен ... ... ... ... Қазақстан - Қытай газ құбырын салу ... ... ... ... ... 2008 ... 5 ... №18-IV Заңымен
ратификацияланған ... ... ... мен ... ... ... ... газ өңдеу зауытының базасында
шаруашылық қоғам құрудағы ынтымақтастық туралы келісім;
2009 жылғы 14 қазанда
2009 жылғы 14 ... 2007 ... 18 ... ... ... мен Қытай Халық Республикасының Үкіметі ... ... ... газ ... салу мен ... ... туралы келісімге
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҮАК ... қол ... ... тасымалдау саласындағы тарифтік саясат
Бұл бағытта, бір жағынан, шығындары тұтынушылардан жеткізілетін өнімге
соңғы ... ... ... ... ... негізділігін
бақылауды қамтамасыз ету, екінші жағынан ... ... ... ... ... рентабельділігінің қажетті деңгейін қамтамасыз
ету қажет.
“Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар ... ... ... ... ... ... ... салаларына магистралдық құбырлармен мұнай және (немесе) ... ... ... қызметтер жатады. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... үшін қажетті шығындар құқынан төмен болмауы және
субъектінің тиімді жұмыс ... ... ... ... алу ... ... Магистралдық құбырлармен мұнай тасымалдау бойынша
қызметтерге арналған тарифтерді есептеу әдістемесі учаскелер ... ... ... ... 1000 км-ге 1 тонна мұнай айдауға арналған үлес
тарифінің негізінде есептеледі деп ... ... ... ... субъектілерінің тартылған активтерінің ... ... ... ... ... ішкі ... үшін ... аралығына қарамастан
әрбір 1000 текше метр газ тасымалдауға есептелген магистралдық ... ... газ ... ... ... тариф қолданылады.
Тауар нарықтарында үстем орын алатын нарық субъектілерінің ... ... ... ... ... ... ... арқылы қазақстандық өнімді тасымалдаған ... ... ... ... ... ... жүйелеріне
кемсітпеушілік қол жеткізуді қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік ... ... жөн. 2002 ... 7 ... ... ... мен Ресей Федерациясы Үкіметінің арасындағы мұнай транзиті туралы
келісімге ... 2009 ... 1 ... ... ... қолданылған
деңгейде “Транснефть” АК” ААҚ ... ... ... ... ... тасымалдау тарифтері 5 жыл мерзімге
белгіленген. Бұл ретте, 2010 жылдан бастап инфляция ... ... ... ... ... ... ... арқылы транзиттік жеткізген жағдайда баламалы
бағыттармен салыстырғанда бағыттың бәсекелестікке қабілеттігін ... ... ... газ ... және ҚР ... бойынша экспортқа
арналған тариф шарттық негізде жүзеге асырылады.
11) Каспий теңізінің қазақстандық секторын игеру мәселелеріне ... ... ... ... Президентінің 2003 жылғы 16
мамырдағы Жарлығымен бектілген ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламасына (бұдан әрі - Мембағдарлама), ... ... 2003 ... 21 ... № 843 қаулысымен бекітілген
Мембағдарламаны іске асыру жөніндегі 2003-2005 жылдарға ... (I ... ... ... Теңізде мұнай өндіру инфрақұрылымын дамытудың
бас жоспары және ... ... ... ... жағалай алаңын
дамытудың кешенді жоспары әзірленді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 13 шілдедегі № ... ... ... іске асырудың 2006-2010 жылдарға
арналған (II саты) іс-шаралар жоспарына ... ... ... және ауданындағы жағалау инфрақұрылымы объектілері енгізілді.
12) Магистралдық құбыр елде өндірілетін көмірсутегі шикізатының едәуір
үлесін ішкі және ... ... ... қамтамасыз ететіндіктен
экономиканың стратегиялық маңызды саласы болып ... ... елді ... және ... ... ... ... рөлі осы салаға қатысты мемлекеттік ... ... ... талап етеді.
Магистралдық құбыр саласындағы қатынастар “Жер қойнауы және жер
қойнауын пайдалану ... ҚР ... 5 ... ... ... ... жер қойнауын пайдалану туралы” ҚР Заңы жер қойнауын ... ... ... және жер ... ... ... және
пайдалануға бағытталған. Сонымен қатар магистралдық құбыр саласындағы
қатынастар өндірістік ... ... да ... ... және ... ... және пайдалану кезеңіне жатпайды.
Қазіргі уақытта қолданылып жүрген нормативтік құқықтық ... ... ... ... кешенді реттемейді, осы
құқықтық қатынастардың маңызды ... ... ... реттелмеген. Нақты
нормативтік құқықтық базаның болмауы магистралдық құбырлар инфрақұрылымының
дамуын тежеуілдетеді.
Қазіргі кезде заңнамада Қазақстан Республикасы ... ... ... және ... ... ... ... құбырлар саласындағы ... ... және ... өкілеттіктер нақты ажыратылмаған. Бұдан басқа, бүгінгі таңда
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мүдделерін қандай да бір болмасын тетіктер
бекітілмеген.
«Магистралдық құбыр туралы» ... ... ... ... ... ... қызметтің құқықтық негіздерін белгілеуді,
мемлекеттік органдардың осы қызметті реттеу жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... айқындауды көздейді және магистралдық құбырларды ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
магистралдық құбыр ... ... ... ... ... ... ... ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін
стратегиялық маңызын ескере ... осы ... шешу жеке заң ... аса ... ... ... ... Үкіметінің 2003 жылғы 11 ... ... ... ... газды жеткiзу, ... және ... ... көмiрсутектi газдарды жеткізу, тасымалдау және
пайдалану ... газ ... ... ... ... құқықтық актілер болып табылады. Газ өндіру және ... ... ... ... (Қазақстан Республикасының
Азаматтық кодексі (Негізгі бөлім), «Мұнай туралы», «Жер ... және ... ... ... ... ... Заңдары) жанама
реттеледі.
Алайда, газ саласының бар шынайлығын толық көлемде көрсететін, газбен
жабдықтауды және газды тұтынудың ... ... ... және оны ... ... ... мақсатында осы салаға инвестиция ... ... ... ... акті ... заңды әзірлеу қажеттігі газ саласының заң жүзінде реттелмеген,
оның ... ... ... ... және жергілікті өзін ... ... ... саласындағы мемлекеттік қадағалау және бақылау
органдарының рөлі мен ... ... газ ... ... газды
жеткізу, тасымалдау, сақтау және сатып алу мәселелеріне қатысты кең ауқымы
құқықтық қатынастардың ... ... мен ... ... заң ... және ... Республикасының газ нарығының
субъектілері арасындағы қатынастар реттелген жағдайда ... ... ... химия өнеркәсібі үшін шикізат ретіндегі ... ... ... ... ... ... техникалық прогресс қамтамасыз етіледі,
газдың республика ішіндегі тұтынылуы және ... ... газ ... ... пен ... ... бұл ... елдің кірістерінің ұлғаюына әкеледі.
13) Қазақстандық тауарлар мен қызметтер
Қазақстандық ... ... ... ... Республикасының
Үкіметі нормативтік құқықтық базаны қазақстандық үлес бөлігінде дамытуға
бағытталған ... іске ... ... пайдаланушы кәсіпорындармен жасалған меморандумдар ниет
декларациялары болып қалмас үшін ... ... ... ... келісім-шарттық міндеттемелер ... ... ... мәселе қоюға мүмкіндік беретін заң ... ... ... ... 2010 ... 23 сәуірдегі №345 қаулысымен
бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге ... ... ... ... 2010 жылғы 1 сәуірдегі №267 қаулысымен бекітілген
«Жер қойнауын пайдалану жөніндегі ... ... ... ... мен ... ... сатып алу ережесі, «Самұрық-Қазына»
АҚ Директорлар кеңесінің 2009 ... 18 ... ... №32 хаттама,
бекітілген «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» ... ... ... (қатысу үлестерінің) елу және одан да көп ... ... ... ... ... ... ... жанама «Самұрық-Қазына»
АҚ-қа тиесілі ұйымдардың тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатып алуы
туралы ... ... ... ... ... бірінші
кезекте, сатып алуды жүргізу кезінде ашықтықты және ... ... ... бар кемшіліктерді жою және жер қойнауының меншік ... ... ... ... ету үшін заң жобасы дайындалды.
Заң жобасында қазақстандық үлеске деген ... ... ... ... ... үлес бойынша заңнаманың және келісім-шарттық
міндеттемелердің сақталмағаны үшін құқықтық жауапкершілікті арттыруы тиіс.
Келісім-шарттық міндеттемелерді бұзған компанияларға ... ... ... әкімшілік шаралар, айыппұл санкциялары қолданылады.
Заң жобасында жер қойнауын пайдаланушыларға олардың сатып ... үлес ... ... ... күшейтіледі. Атап айтқанда,
компанияның шығыстарынан Қазақстаннан тыс жерлерден, сондай-ақ ... ... ... ... ... және ... сатып алу
бойынша шығындар алынып тасталады.
14) Экологиялық талаптарды күшейту
«Мұнай туралы» Заңның талаптарына сәйкес, ... ... ... ... мен қоршаған ортаға қауіпті қоспағанда, факелдерде
ілеспе немесе табиғи газды жағуға үзілді-келіслді тыйым салынады.
Заңнама нормаларының кесімділігі көптеген ... ... ... ... және ... одан әрі ... ... еткен жоқ. Осыған
байланысты кәсіпорындарға ... ... ... ... ... көздейтін Көмірсутегі шикізатын өндіру кезінде ілеспе газды кәдеге
жарату мәселелері бойынша заңнамаға жекелеген түзетулер қабылданды. Мұндай
бағдарламаларды Қазақстанның ... жер ... ... әзірледі.
Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің талаптарына сәйкес, оның
ішінде Газды ... ... ... да ... қорғау заңнамасының
талаптарына сәйкестікті айқындау үшін Қоршаған ортаны қорғау министрлігінде
мемлекеттік экологиялық сараптамадан ... ... ... аз кен ... үшін газ ... атап ... мұнай кәсіпшілігін жылыту, көмірсутегі
шикізатын технологиялық жылыту үшін пайдаланылады деп көзделген. ... кен ... үшін ... жарату электр энергиясын өндіру, жер асты
қабаттарына айдау, өңдеу зауыттарына не болмаса сату үшін ... ... ... үшін газ ... сату ... жүзеге асырылатын
болады.
Кебір нормативтік құқықтық актілерді, бірінші кезекте, Каспий теңізінің
жағалау аймағының ... ... ... ... ... жұмыс
жүргізу қажет. 2011 жылы теңізде және Қазақстан Республикасының ішкі су
айдындарында мұнайдың төгілуінің алдын алу және ... ден қою ... ... ... ... ... ... ету және
жоғары халықаралық сапа стандарттарына ... ... ... ... ... бәсекелестікке қабілеттілігін қамтамасыз ету
мақсатында өндірілетін автомобиль ... ... ... ... ... ... ... Республикасында Еуростандарттар талаптарына сәйкес ... ... ... және ... оған өту үшін Үкімет қаулысымен
«Бензин, дизель отыны және мазут ... ... ... ... қабылданды..
Техникалық регламентке сәйкес бензиннің, дизель отынының және мазуттың
Қазақстан Республикасының аумағында айналымы кезінде, ... және ... ... үшін ... ... және ... ... өндірген кезде
олардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптарды ... ... ... және ... ... ... талаптар» мынадай экологиялық
нормативтер енгізіледі: Евро-2 ... ... - 2010 ... 1 ... ... ... ... - 2014 жылғы 1 қаңтарынан бастап,  
Евро-4 экологиялық сыныбы - 2016 жылғы 1 ... ... ... ... ... ... ... қазіргі бар
проблемаларды шешу бойынша оң шетелдік тәжірибені, сондай-ақ жүргізілген
маркетингтік зерттеулердің нәтижелеріне шолу жасау
Ресей аумағындағы ... кен ... ... оның ішінде
Татарстанның кен орындары да ... ... ... ... өндіруді азайтумен сипатталатын пайдалану сатысында. Қазіргі
уақытта Татарстан Республикасының балансында өңірді 30 жылдан ... ... ... ... қамтамасыз ететін 800 млн. тоннадан астам
алынатын қор бар.
Өңір ресурстарды ... ... ...... ... ... ... неғұрлым баяу қарқынмен немесе уақыттың белгілі бір
кезеңінде оңтайлы деңгейде тұрақтанатын алынатын ... ... ... ... кезең.
Татарстанда мұнай өндірудің төмендеуі шекті деңгейге жетті және ол одан
әрі төмендеген кезде ... ... ... ... ... қанағаттандырылмайды. Сонымен қатар, қол жеткізілген деңгейде
өндіруді тұрақтандыру республиканың ... ... ... ... сатысына жетуінен, қорлар құрылымының күрт нашарлауынан, өндірісті
жандандыру және жаңа кен ... үшін ... ... ... ... ... табылады.
Қоры қиын алынатын кен орындарын салықтық ... ... ... ... ... кен орындарындағы аз дебитті және сулылығы
жоғары ұңғымаларды пайдалану «Жер қойнауы туралы» РФ Заңының, ... ... «Жер ... ... және ... және газ ... ... мүмкін болды.
Осы құжаттарға сәйкес мұнай өңдеу кәсіпорындары, егер мұнай өндіру 85%
астам суланған кен орындарынан, коллекторлық қасиеттері төмен ... ... ... ұңғымалардан, сондай-ақ мұнайды үшінші әдіспен өндірген
кезде мұнайға ... ... ... ... ... ... өндірудің осы
санаттары үшін мүлік салығының, минералдық-шикізат базасы ұдайы өндірісінің
қорына аударымдардың, роялтидің ... ... ... ... ... ... ынталандыру бойынша мүмкіндіктер толық көлемде
пайдалану мұнай өндіру кәсіпорындарын ... ... ... ... ... өндіру технологияларын енгізуге ынталандыруға қабілетті, алайда,
көрсетілген жеңілдіктері алу рәсімі көп еңбектенуді талап етеді.
Татарстанның мұнай өндіру кәсіпорындары үшін аталған ... ... ... іс жүзінде жүзеге асырылуы Тозған, аз дебитті және
сулылығы жоғары ұңғымалардан ... ... ... ... институты мамандарының әзірлеуі және республиканың Экономика
министрлігі бекіту нәтижесінде мүмкін болды.
Татарстанда жүргізілген салық эксперименті ... ... ... ... берген салық жеңілдіктері) жоғарыда
жазылған факторларды ескеретін, икемді ... ... ... ... ... еңбекпен қамтылуды (қызметкерлердің жәрдемақы емес, жалақы
алуы), жалпы экономикалық (табыс салығы) және жанама салықтарды және ... және ... үшін ... басқа да мультипликативтік нәтижелілікті
сақтау есебінен мұнай ... ... ... және ... нәтижелердің өсуіне әкелетінін көрсетті.
Әлемнің көптеген елдерінде (АҚШ, ... ... ... Ресей
және т.б.) газ туралы жеке заң бар. Ресей Федерациясында газ ... ... заң ... ... ... газбен жабдықтау саласындағы қатынастар мынадай
заң актілерімен: Ресей Федерациясындағы газбен ... ... ... және ... негіздерді айқындайтын және
мемлекеттің энергетикалық ресурстардың стратегиялық түрлеріне ... ... ... «Газбен жабдықтау туралы» РФ Заңы,
сондай-ақ ... ... кен ... ... ... және газ ... немесе сұйытылған күйде тасымалданатын ... ... «Газ ... туралы» РФ Федералдық заңымен реттеледі.
Бұл ретте газбен жабдықтау тұтынушыларды ... ... ... ... оның ... барланған газ кен орындарының қорын
қалыптастыру, газды ... ... және ... ... ... энергиямен жабдықтаудың нысандарының бірі ретінде қаралады. РФ
газбен жабдықтау жөніндегі заңы Ресей ... ... ... үшін
стратегиялық мәнге ие объектілердің ерекше режимін ... ... ... ... негізделген, сондай-ақ Ресей Федерациясының
аумағында бірыңғай газ нарығын құру және ... ... ... РФ ... жабдықтау туралы» Заңының ерекшелігі ... ... ... ... ... иесі), монополиялық
экспорт есебінен газ тасымалдау жүйелерін дамытуды ... ... ... және тұтынушылар үшін газ бағасын реттеуге
негізделген.
Осы елдің оң тәжірибесі ... ... және отын ... ... және ... (газдандыруды дамыту) кеңінен енгізілуі негізінде
газды тұтынушылар ... ... ... ... ... ... өзара тиімді қатынастарын құру, бірыңғай газ
нарығын дамытуға бағытталған мемлекеттік баға ... ... ... тигізетін болады.
Беларусияда газбен жабдықтау саласындағы қатынастарды реттеудің
құқықтық, экономикалық және ... ... ... ... ету ... ... ... жабдықтау жүйелері объектілерін
тиімді, сенімді және қауіпсіз пайдалану үшін ... ... ... ... ... жабдықтау туралы» Заңымен айқындалады. Осы
Заңның қолданылу аясы мемлекеттің және тұтынушылардың ... ... ... ету ... ... ... жабдықтау
объектілерін жобалау, салу, жөндеу және ... ... ... ... ... ... ... консервациялау және (немесе) жою
кезінде туындайтын газбен жабдықтау саласындағы ... ... ... ... ... ... ... құру, пайдалану, консервациялау
және жою кезінде қолданылмайды.
Әзербайжанда ... ... Заңы газ ... ... ... ... тасығыш ретінде тұтынылатын газдың ... ... ... қосқанда) өндіру, өңдеу, тасымалдау, сақтау, тарату,
сату және пайдалану бойынша қызметті реттейді.
ЕҚ шеңберінде ... ... ... ... Еуропалық газ
директивасының жалпы ережелеріне сәйкес келетін газ туралы өз ұлттық заңын
қабылдады, ... олар ... ... газ саласының белгілі бір сипатта
қарай ерекшеленеді.
ЕҚ мемлекеттерінің, Канаданың, Австралияның газбен жабдықтау
саласындағы заңнамасында нарықты қайта реттей бағытындағы даму ... ... ... жекелеген мемлекет (провинция) шеңберінде
газды тасымалдауға және таратуға монополия белгіленген, газ тасымалдау
жүйелеріне тең қол ... ... ірі ... ... ... ... ... тасымалдау тарифтерін реттеу көзделген.
АҚШ газ өндірушілері арасындағы дамыған ... ... ... газ тасымалдау қызметтері монополиясының, тасымалдау
тарифтерін реттеудің, тиісті қызмет көрсету аймағында тәуелді ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізуінің құқықтық негіздерін белгілейтін
газбен жабдықтау саласындағы дамыған заңнамалық базамен сипатталады.
ТМД ... газ ... ... ... төмен деңгейін
және керісінше, алыс шетел мемлекеттеріндегі (атап ... ... ... ... атап ... жөн. Бұл өз кезегінде жалпы
алғанда бірқатар факторларға тәуелді газ ... ... ... ... газ ... инфрақұрылымын дамыту деңгейі;
- экономикалық қызмет тығыздығы (нарықтың сыйымдылығы, кен орындарынан
шалғай орналасу, төлемге қабілетті сұраныстың болуы);
- өзге де энергия ... ... ... ... ... факторлар және т.б.
Осылайша, газ саласын табысты дамытуды құқықтық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... бар елдердегі құқықтық
реттей тәжірибені, сондай-ақ газ саласының тұрақтану кезеңіндегі дамыған
елдердің тәжірибесін ескерген ... ... ... тұтынудың өсуіне байланысты және ... ... ... ... ... ... Одақ
бензин мен дизель отынына қатаңдатылған Еуро-3 ерекшелігін енгізді, 2005
жылдан бастап неғұрлым қатаң талап – ... ... 2009 ... ... ... енгізу туралы Еуропалық одақ Директиві қабылданды.
Экологиялық таза бензинге талаптарды ... ... ... ... өзекті. Мысалы, АҚШ-та реформацияланған бензинге – экологиялық залалды
азайтуды қамтамасыз ететін және көлік құралдарының ... ... ... бір ... ... бар ... талаптар белгіленген.
Еуропа бірте-бірте автомобиль бензиндерінің сапасына қатаң талаптарды
енгізуде, яғни оларда мыналардың болуын ... ... ... хош ... көмірсутегілерді, өйткені хош ... ... ... ... ... ... белгісіз көмірсутегілердің – себебі тұмша пен Жердің озон қабатының
жойылып кетуі;
- ...... ... ... ... ... және ... жете жағу үшін у болып табылады, металдардың тоттануына ... ... ... ... бар – ... ... қышқылы бар
қоспаларды қосу.
ТМД елдерінде бензинге қойылатын талаптар қолданыстағы стандарттардың
талаптарына ... ... және ... ... 5%-тен көп емес, хош иісті
қоспалар мен олефиндер – ... ... ... 0,05% ... немесе
500 ррм. болу нормалары.
Еуропалық одақтың экологиялық бағдарламасына ... ... - 2, 3, ... ... өту) ... шарттар талаптарында құрамында
бензол (3-5% көп емес), хош иісті қоспалар - 43% (Еуро-3) және 30% ... ... ... 18% ... және 14%; ... – 0, 0150 ... ... 150 ррм и 0, 003 - 0,001 ... ... Еуро-4-тте 30 - 10
ррм. болу бойынша неғұрлым қатаң нормалар.
«Атырау МӨЗ-де хош иісті заттарды шығару ... ... ... ... іске ... ... және кейін құрамында бензол,
хош иісті көмірсутегілер, күкірттің болу нормалары және ... ... ... ... ... жоба іске ... ... және кейін АМӨЗ өнімдеріндегі
кейбір құрамдас бөліктердің болу нормаларын салыстыру
|Көрсеткіштің атауы |Жоба іске ... іске ... ... ... |
| ... | | |
| |а ...... | | | ... ... % |5,0 |1,0 |5,0 | 1,0 ... | | | | ... емес | | | | ... болуы ppm, |1000 |30 |500 |150 |50 ... емес | | | | | ... ... |48,7 |35 |50 |42 |35 ... % | | | | | ... көп емес | | | | | ... ChemSystems» (2005 жыл) және «Jacobs Consultancy» (2008 жыл)
компаниялары Қазақстанда шығарылатын өнімдерді ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсынысқа талдау жасады және Қытайдың
және Батыс Еуропаның, сондай-ақ Азия мен Таяу ... ... ... ... ... ... ... өнімінің
бәсекелестік қабілеті қаралды. Зерттеулер нәтижелері бойынша қазақстандық
мұнай-химия ... құру ... ... ... бәсекелестікке
қабілетті деп анықталды. Қазақстандық өнімнің негізгі артықшылығы – шикізат
құны.
Дисконтталған ... ... ... болатын Сауд Арабиясындағы
полипрпилен өндіру жөніндегі зауытынан кем ... ... ... ... ... ... шығыны төмендердің бірі болуы мүмкін.
«Nexant ChemSystems» халықаралық ... ... ... ... дамытудың мастер-жоспарын әзірледі.
Сонымен қатар «Jacobs Consultancy UK Ltd» компаниясы халықаралық нарықтағы
Қазақстанда ... өнім ... ... отырып, мұнай химия өніміне
деген сұраныс пен ұсынысқа талдау ... ... ... ... ... оның ... 2008 ... 2015 жылдар бойынша кезеңде
полиолефинге ... ... ... ... ... ... ... мұнай-химиясын және одан әргі қайта жасауды
дамыту – ІЖӨ ... ... ... ... ... бірі
болып табылады. Бұдан басқа, бұл отын нарықтарына тәуелділікті азайтуға
мүмкіндік береді және ... ... құн ... ... Шығанағы елдері
бұны тоқсаныншы жылдары түсінген және қазір мұнай өңдеу және ... ... жыл ... өсіп ... Иран ... экспортына 100%
тәуелді болмас үшін мұнай-химияның көмегімен өзінің ... ... ... ... және ... да өңірлердің кен орындарын игеру
тәжірибесін зерттеу жаңа тарихтағы мұнай өндіруші елдердің ешқайсысы, ... ... ... үшін аса ... болғандықтан жергілікті үлес
мәселесін қызу талқылауды айналып өткен ... ... ... ... ... ... жобалардың өзінен,
сондай-ақ қызмет көрсету саласында көп жұмыс орындары санын алу, сондай-ақ
жергілікті ... ... және ... неғұрлым көп
көлеміне қол жеткізу ниеті болуына негізделген. Екінші ... ... ... мердігерлер оларға ұзақ уақыттан бері үйреншікті
және сенімді қызмет ... ... ... ... ... және ... барынша пайдалану мүмкіндігін
алғылары келеді.
Басқа елдердің тәжірибесі мен ... ... ... егер ... ... ... және қолданылса, сондай-ақ
тараптар осы мәселенің шешілуіне ... ... бұл ... табысты
шешілуі мүмкін.
Норвегияның, Малайзияның, Қытайдың, Пакистанның, Оңтүстік Кореяның
тәжірибелерін зерттеу отырып, аталған елдердегі жергілікті үлестің дамуына
шығайы ... ... мына ... атап ... ... ... ... өнімдер өндірісін дамытуға ықпал ететін ... ... ... қолдану, сондай-ақ жалпы алғанда салық жүйесін
оңайландыру;
- жоғары сапа мен ... бір ... ... ... ... ... кешенге қаражат салатын шетелдік инвесторларды
қолдау;
- ҒЗТКЖ-ға мемлекеттік инвестицияларды ұлғайту;
- дайын өнім импорты үшін тарифсіз тосқауылдар ... ... ... және ... ... әріптестігінің
жоғары деңгейі;
- инвестициялық жобалардағы жергілікті үлес бойынша міндеттемелерді
белгілеу.
Мысал ретінде норвегиялық экономикалық даму жолын ... ... ... ... бола ... Норвегия қырық жылдан кем уақытта, мұнай-
газ кешенін дамыту нәтижесінде, бүгінгі ... өмір ... және ... өмір ... ... ... индексі бойынша әлемдегі жетекші орынға ие.
«Норвегиялық арманды» жүзеге асыру үшін ... ... елге ... және газ ... ... озық ... білім алу, мұнай-
газ өндіру саласындағы ... ... ... ... ... ... яғни ресурстарды дамыту үшін барлық қажеттілерді алу
талап етілді. Мұнай саласының барлық түрлерін ... ... ... ... ... ... басқа норвегиялық индустриямен біріктірілген
мұнай негізінде өнеркәсіптің жаңа салаларын дамыту үшін жағдай жасалады.
Жер ... ... ... ... ... ... жергілікті үлесті дамыту көрсетілген (жергілікті кәсіпорындарды,
жергілікті еңбек ресурстарын тарту, ҒЗТКЖ шығындары) сатып алу ... кен ... ... ... ұсынады. Мұнай Директораты жоспарлары
тексереді, ұсынымдар ... ... ... 2 жыл ... ... ... мониторинг жүргізеді. Талаптар орындалмаған
жағдайда лицензияны қайтарып алуға дейін айыппұл санкциялары қолданылады.
Бұдан басқа, Норвегияда шетелдік ... ... ... ... ... шетелдікті жұмысқа қабылдаған кезде норвегиялық маманды
оқыту бойынша талаптар және оны 3 жылдың ішінде ... ... ... сондай-ақ ішкі стандарттарды халықаралықтармен үндестіруді
табысты жүзеге асырды, стандарттау және сертификаттау жөніндегі, ... ... ... ... ... ... және ... халықаралық ұйымдар мен компанияларды ... ... және өзге ... ... ... үлес мәселесіндегі талаптардың бірі мұнай өңдеу
өнеркәсібінде норвегия тілін пайдалану болып табылады.
Норвегияда өте аз уақыттың ішінде, бір ... ... ... ... ... ... ал екінші жағынан ұлттық мүдделерді
ескеретін және сақтайтын ... ... ... ... үлес ... ... саласының сұранысының нәтижесінде жеке
сервистік индустрияны құрылып бұлжымай өсті. Бүгінгі күні ... ... ... 140 мыңы ... ... ... бизнеспен
айналысады.
Норвегиялық Үкіметтің күш-жігерінің нәтижесінде жергілікті үлестің 60-
80% жоғары салмағына қол жеткізілді. ... ... 2020 ... ... ел ... ... ... халықаралық орталығы болуға ниетті. Бұл үшін
ғылымды ... ... ... ... инвестицияларды тарту ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз ету жоспарланып отыр.
Бразилияда мемлекеттік сектор ерекше маңызды рөл атқарды және атқарып
жатыр. ... ... ... мен ... және тау-кен
өнеркәсібі министрлігінің арасындағы ынтымақтастық ... ... үшін (3 ... 110 мың ... ... ... құрылымдауда
және бөлуде анықтаушы болды. ... ... ... ... атап ... жеткізушілер жүйелері
субъекторларына және негізгі инфрақұрылымға, ... ... ... ... ... ... ... үшін жер үлесті дамыту жөніндегі ... рет ... ... ... келісімдер есептіліктің
салыстырмалы жеңілдетілген формуласын қоса алғанда жергілікті үлесті дамыту
бойынша ғаламдық талаптарды көздеген болады. В ... этих ... по ... ... ... ... ни один ... жасалған келісімдерде және қосымша директивтер жеткізу жүйесіндегі
санаттарға қарай ... ... ... ... ... техникалық реттеу
Қазақстан Республикасының әлемдік экономикаға шоғырлану қажеттігі,
сондай-ақ Қазақстанның Дүниежүзілік Сауда ... (ДСҰ) ... ... ... техникалық базасын жетілдіру қажеттігіне әкеледі. ДСҰ
талаптарына сәйкес ДСҰ мүше елдің ... ... ... ... келтірмеуі тиіс және халықаралық стандарттардың талаптарымен
үндесуі тиіс.
1994 жылдан бастап Қазақстан ... ... ... ... (ИСО) ... ... ... Қазақстан Республикасы мұнай-
газ саласының халықаралық техникалық ... ... өту ... үшін ... салада қолданылатын стандарттарды әзірлеумен
айналысатын ИСО техникалық ... кіші ... және ... ... кеңейтті, бұл Қазақстан Республикасы мұнай-газ
компаниялары ... ... ... жасауға тікелей
қатысуға, қажетті тәжірибе ... ... ... ... өз елінің
мүдделерін белсенді қорғауға мүмкіндік береді.
2005 жылдың мамырында “Техникалық реттеу туралы” Қазақстан ... ... енуі ... Республикасының шетелде қабылданған және
халықаралық стандарттарға негізделген техникалық реттеу ... ... ... ... ... ... алдында үлкен міндеттер тұр.
Оларды халықаралық стандарттармен үндестіріп бірқатар жаңа ... ... ... бар ... оның ... ... (ССТ) қайта қарау, мемлекеттік ретінде бірқатар халықаралық
стандарттар қабылдау қажет.
Әлі күнге дейін мұнай-газ саласы ... ... КСРО ... ... ... ... қайта қарау және қысқа мерзімдерде
өңдеу мүмкін емес, өйткені ол ... пен ... ... ... талап
етеді.
“Техникалық реттеу туралы” Қазақстан Республикасының Заңы күшіне енген
сәттен бастап магистралдық ... ... ... ... ... ... ... және бақылауға, газ өнеркәсібі объектілерін
пайдаланған кезде авариялар қаупін бағалауға, газ құбырларының сенімділігін
арттыруға және т.с.с ... 250) ... газ ... бірқатар
стандарттары өңделді. Олардың ішінде бірқатары ИСО халықаралық стандарттар
(үндестіру) негізінде ... бұл ... ... тиіс жұмыстардың жалпы көлемінің аз ғана
бөлігі, өйткені ... ... ... атап айтқанда мұнай-газ
жабдығына, теңіз құрылыстарына және т.б. ... ... және ... саны шектелген мұнай-газ бейіні ғылыми-
зерттеу институттарын тартуды талап етеді. Саланың кадр ... ... ... ... ... өтуі ... Зерттеу
институттары мен мұнай-газ саласы ... ... ... ... ... және метрология комитеті төрағасының бұйрығымен
“Мұнай, газ, ... ... ... мұнай, мұнай-химия және ... үшін ... ... және ... (ТК 58) ... құрылды. ТК 58 мұнай-газ саласындағы стандарттау бойынша негізгі
жұмыс бағыттарын ... оған ... ... объектілері бойынша
жұмыс жүргізу, мемлекеттік стандарттар және ... ... өзге ... ... және мемлекетаралық және халықаралық стандарттау бойынша
жұмысқа қатысу үшін құрылды.
ИСО ынтымақтастықты жандандыру ... ... ... ... ... ... және ... комитетіне өтінім беру, қажетті
құжаттарды ресімдеу), осылардың нәтижесінде Қазақстан ... ... ... ТК 193 ... ... техникалық комитетінің
мүшесі болып тіркелді.
Қазіргі уақытта мұнай-газ саласының кәсіпорындары осы ... ... ішкі ... мен ... ... ... сондай-
ақ ТК 67 “Мұнай және газ өнеркәсібіне ... ... ... ... және ... 12 жұмысына қатысып жүр.
Қазақстанның халықаралық стандарттарға жедел өтуі жөніндегі жоспарды
іске асыру мақсатында министрлік газ ... ... 9001 және ... сапа ... және ... ... халықаралық
стандарттарын енгізу жөніндегі қызметін ... ... ... OHSAS 18001 және SA 8000 ... стандарттарына сәйкес
менеджмент жүйесін енгізу жөніндегі ауқымды ... ... ... ... комиссияның “Орталық Азиядағы газ
секторында газ өлшемдері мен сапасы практикасына ... ... ... мен ... ... ... ... қатысты, оның
басты міндеті қауіпсіздік және газ саласының ... ... ... ... ... бағытында одан әрі ... ... ... отырып, маңызды халықаралық стандарттар мен
ережелерді ... ... ету ... ... ... ... және сертификаттау кеңесінің
шеңберінде, оларды кейіннен Мемлекетаралық кеңеске мүше ... ... ... газ ... ... ... регламенттері әзірленуде.
Нормативтік бағаны жетілдіру барлық газ саласын дамыту үшін ... ... ... техникалық реттей саласындағы халықаралық
ынтымақтастыққа қатысуы стандарттар әзірлеуге қажетті тәжірибе ... ... және ... ... ... мен ... кезінде Қазақстанның мүдделерін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... өнім сапасы және қауіп саласында барынша пайдалануға
мүмкіндік береді.
Қазақстанның ИСО комитеттеріне ... ... ... ... ... жұмысында сала ұйымдарының қатысуын жандандыру қажет,
ол бұл газ ... ... ... ... ... ... туралы ғана емес, сондай-ақ осы сатыда жұмысқа
қосылу үшін әзірлену ... ... ... ... ... ... алу ... береді.
Саланың халықаралық техникалық реттеу моделіне жылдам өтуі мақсатында
Министрлік жыл сайын салалық стандарттау жоспарын жасап, бекітеді.
2008-2009 ... ... ... 40 ... стандарты
әзірленіп, бекітілді, олардың көп бөлігі ИСО стандарттарының негізінде
әзірленді. ... ... ... 2009 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай
бойынша мұнай-газ ... ... ... 92,3 % ... ... туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес газ
толтыру станциялары мен газ ... ... ... жабдықтау
жүйелерінің, жанар, улы және сұйытылған газ ... ... ... ... әзірленді.
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің 2007 жылғы 30 қазандағы №320-
ө өкімімен бекітілген ... ... ... ... ... ... отынының, энергиясының шығыстарын нормалау
жөнінде жаңа ... ... және ... ... ... сәйкес жанар-жағар материалдары, жабдықтар, қосалқы бөлшектер мен
материалдар, авариялық қор, магистралдық газ ... ... ... ресурстар, компрессорлық станциялар, жер асты газ
қоймалары шығысы нормаларын, газ магистралдық ... ... жеке ... мен ... шығындарға, ғылыми-зерттеу және
тәжірибелік конструкторлық жұмыстарды жүргізуге және жаңа ... ... газ ... нормаларын есептеу бойынша 30 әдістемелік
нұсқаулық әзірленді.
Газ саласының нормативтік-техникалық базасын жетілдіру үшін ... оның ... КСРО ... бері ... келе ... ... және ... әзірлеу қажет:
- жер асты газ қоймаларының, магистралдық газ құбырлардың және газ
турбиналық қондырғылардың қауіпсіздігіне, ... ... ... ... ... ... көрсетуге, магистралдық газ құбырларын, газ
тарату желілерін және өзге де газбен жабдықтау желілерін күзетуге ... ... ... және ... газ құбырларын пайдалануға және газбен
жабдықтайтын ұйымдардың қызметіне қатысты нормативтік-техникалық құжаттар
(әдістемелер, әдістемелік нұсқаулар, ... мен ... оның ... ... ... ... және сатуды жүзеге асыратын ұйымдар
персоналы санының үлгі нормативтерін, Қазақстан Республикасының Энергетика
және ... ... ... ... ... 2008 ... ... №322 бұйрығымен бекітілген Газ желісі ұйымдарының газ ... газ ... ... ... ... ... көмірсутегі газын жұмсауын есепке алу
әдістемесіне ... мен ... ... ... ... ... ... газ құбырларын, олардың
электр-химиялық қорғағыштарын тексеру, ресурсты ұзартуға қатысты ... ... ... сондай-ақ автомобильге газ толтыру
компрессорлық станцияларын жобалау нормалары (қала көлігін газға ауыстыру
жөніндегі пилоттық ... іске ... ... Республикасының барлық үш мұнай өңдеу зауытының (ПКОП, АМӨЗ,
ПМӨЗ) өзінің ... ... ... шикізат пен шығарылатын
өнімнің қолданылып жүрген нормативтік құжаттарға (ҚР СТ, ... ТШ, ... т.б) ... ... ... ... ... белгіленген
тәртіппен аккредиттелген орталық зауыттық зертханалары (ОЗЗ) ... ... ... ... ... ... жол битумдары
өндірісі битум зауытының ... ... ... ... ... ОЗЗ ... көзделіп отыр.
5. Жер қойнауын пайдалану келісім-шарттары бойынша қазақстандық ... ... ... Қазақстан үшін өндіруші сектор, сондай-ақ
жеке экономикасының ... ... ... ... ... Бұл ресурсты
қосылған құнының үлесі неғұрлым ... ... ... ... озық ... үшін жағдай жасау мақсатында пайдаланған жөн.
«Қазақстандық үлес» ... ... үшін жер ... ... қызметтің экономикалық нәтижелілігін ұлғайту үшін пайдаланылуы
тиіс болатын жол ... ... ... ... ... әдетте, Қазақстанда жасалатын жер
қойнауын ... ... ... жер ... ... мұнай операцияларын жүргізу технологиялары мен әдістерін ... ... ... ... ... ... және әділ ... атап өткен жөн. Әрине, бұл ... ... ... ... ... ... ... қазақстандық тауарлар мен қызметтердің
барлығы мұндай деңгейге сәйкес келе ... жер ... ... ... ... ... операцияларын қалай келісім-шарттық мерзімдерде әлемдік деңгейде
орындауды ... ету және бір ... ... жергілікті
өндірушілерді тарту туралы талаптарды орындау.
Өнімі мұнай-газ саласында неғұрлым қажет болып табылатын өндірістік
кәсіпорындардың ... ... ... ... ... негізгі
проблемалар:
- жалпы алғанда Қазақстандағы өңдеуші өнеркәсіптің жеткіліксіз дамуы.
Мысалы, ... ... ... салаларының салымы: өнімі мұнай-газ
саласында неғұрлым қажет болып табылатын машина жасау, металлургия және
химия салалары, ... ... ... 1,76%, 8,48% және ... ... технологияларды пайдалануды көздейтін ... ... жоқ ... ... болу алдында.
- отандық компаниялардың төмен ... ... ... ... пайдаланылмайтын өндірістік қуаттармен
(қуаттардың шамамен 70% пайдаланылмайды) ұзақ мерзімді ... ... және ... кірісінен жеке кәсіпорнын дамыту
үшін дәйекті инвестициялық саясатты ... ... жоқ. ... ... ... компаний. Многие предприятия
ввиду ... ... ... ... с заказчиками, с
неиспользованными производственными мощностями (около 70% ... ... и, ... ... доходом не в состоянии
проводить последовательную инвестиционную ... для ... ... ... ... кәсіпорындардың
жеткіліксіз технологиялық жарақтандырылуы;
- өндірістік, сондай-ақ басқарушылық деңгейлердегі жоғары білікті
кадрлардың тапшылығы ... ... ... және ... ... ... ... дағдарыстың келеңсіз әсері жағдайында ерекше мәнге ие болып отыр.
Жыл сайын барлық мұнай-газ ұйымдары жұмыстарды орындауға және ... ... ... ... көп санын тартуда. Алайда,
ұлттық деңгейде қазақстандық үлесті дамыту қажеттілігі мен маңыздылығын
жалпы ұғынуға ... ... ... бағдарламаларды әзірлеу
және мониторингі жекелеген операторлар деңгейінде және жеке ... ... ... ... ... ... қазақстандық үлесті арттыру жөніндегі
міндеттердің табысты орындалғаны бойынша көптеген мысалдарды көруге ... ... ... ... ... назар аударғандықтан өзінің
толық әлеуетін пайдалана алмаған кәсіпорындарды да ... ... ... ... компания қазақстандық үлесті ұлғайту
жөніндегі ... ... ... ... 2010 ... ... «ҚазМұнайГаз» компаниялар тобының сатып ... ... 635 ... ... ... бұл ретте, қазақстандық үлес салмағы 425
млрд. теңгені құрады немесе 67 процент болды.
Бұл ... ... ... ... ҚР ... ... №1298
қаулысымен бекітілген негізгі көрсеткіші отандық ... ... ... ... оның болып табылатын Ұйымдардың тауарларды, жұмыстарды
және қызметтерді сатып алу кезінде қазақстандық қамтуды ... ... ... ... ... ... тобы ... ерекшелігін ескере отырып,
ҚМГ Басқармасының шешімімен (№59 хаттама) 2010 жылға арналған ... ... ... ... дамыту тиімділігінің мынадай
көрсеткіштері бекітілді: мұнай өндіруде – 50 %; мұнай тасымалдаған ... ... %; газ ... ... – 60 %; ... ... - 56 %; в сервистік
жобаларда – 60 %.
Қазақстандық үлесті дамыту ... іске ... ... ... ... ... өзгертуге, елдегі әлеуметтік-экономикалық
жағдайды жақсартуға мүмкіндік береді.
Осылайша, тауарлардағы, сатып ... және ... ... ... ... іске ... ғаламдық дағдарыстың елдің
экономикасына әсерін жұмсартуға ықпал ете ... ... ... ... шаруашылығын дамыту үшін, қазақстандық азаматтарды жұмысқа орналастыру
үшін нақты жағдай жасайды.
Жер қойнауын пайдалануға ... ... ... ... және жер ... ... ішкі ... даярлау
бағдарламасын әзірлегеніне қарамастан, мұнай-газ ... ... ... ... ... ... ... жоғары
лауазымдарға шетелдік жұмыс күшін тартуда. Ірі инвестициялық жобаларды іске
асырған кезде шетелдік жұмыс құрылыс мамандарының ... саны ... жылы ... ... ... ... ... қазақстандық жұмыстарды, қызметтерді көрсетуші деген жаңа
айқындама енгізілді. Бұл ... ... үлес ... ... резиденті деп Қазақстан азаматтары және (немесе) Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған, оның аумағында ... ... ... ... ... ... жалпы санында Қазақстан
Республикасы азаматтарының кем ... 95% ... ... және оның ... тыс ... тұратын жері бар олардың
филиалдары мен өкілдіктері танылады.
Резиденттіктің осындай ... ... ... жер ... ... ... істейтін немесе қызметтер көрсететін заңды
тұлғалар тартылатын шетелдік қызметкерлердің ... ... ... ... (қызметтерді) жеткізуге арналған шарттарда қазақстандық ... ... ... ... мердігерлік шарттардағы қазақстандық
үлес салмағы ескеріледі. Сәйкесінше қазақстандық ... ... ... ... ... олардың қазақстандық өндірушілер ретінде
мәртебесін айқындаған кезде мердігерлерге, сондай-ақ қосалқы мердігерлерге
қолданылады.
Осы түзетулерді енгізу қазақстандық ... ... ... ... ... шығарылған тауарларға, қазақстандық өндірушілердің
жұмыстары мен қызметтеріне сұраныс бойынша мәселелерді шешу қажеттігіне
байланысты ... үлес ... ... екі форматта жүргізу ұсынылады –
бірі барлық жер қойнауын пайдаланушылар үшін стандартты ... ... ... Қарашығанақ ірі жобалары айналасында, олардың ауқымы
ескеріле отырып – кеңейту жобасына ... ... ... ... ... ... ... кадр ресурстарымен қамтамасыз ету
Тікелей жер қойнауын пайдаланушы компаниялардың білікті ... ... ету ... ... ағымдағы мамандарды даярлау
жүйесі шеңберінде, сондай-ақ өз компанияларының біліктілікті арттыру
бағдарламаларымен ... ... іске ... ... іске ... ... жобалардың құрылыс кезеңінде, сондай-ақ пайдалану кезеңінде
(әсіресе саланы дамытудың негізгі бағыттары ... ... ... ... етілуіне негізгі назар аударған жөн.
12-кесте
Іске асырылып жатқан жобалардағы ... ... ... | ... ... ... ... ... |ың ... қажеттілік, | |
| |қан | ... | |
| ... | |уы | | |
| | | | | ... ... |
| | | | |2010 г. |2011 г.|2012 г. |
| ... |- |63 |577 |577 |1 017 ... қажеттілік өсуші жиынтықпен көрсетілген.
Ескерті: ПКОП және ПМХЗ жобалары бойынша кадрларға деген қажеттілік жобаның
ТЭН әзірленгеннен кейін айқындалатын болады.
Құрылыс кезеңіндегі ... ... ... ... күшіне деген жалпы
қажеттілік 2010 жылы – 2267 адамды, 2011 жылы – 5815 ... 2012 жылы ... ... 2013 жылы - 3137 адамды құрамақ. Пайдалану кезеңінде жұмыс
күшіне деген жалпы қажеттілік 2011 жылы – 63 ... 2012 жылы – ... жылы - 577 ... ... ... интеграцияланған газ-химия кешенінде жұмыс істеу
үшін Қарабатандағы кешенді салуға және ... ... ... ... оның ... ... ... (1 500 адам)
босатылған қызметкерлерді тарту көзделіп отыр.
Ақтау пластикалық ... ... іске ... ... «Жол ... ... зауыт құрылысы» инвестициялық ... ... ... Aktau» ЖШС персоналы қысқартылғаннан ... жоба ... ... ... ... АҚ («KPI» АҚ) ... битум зауытын
салу бойынша 250 адам ... ... ... еңбекпен қамту
органдары «КРІ» АҚ басшылығымен бірлесіп, 2010 жылы іске қосу ... ... ... үшін ... ... ... кәсібі мамандарын даярлау
жөніндегі іс-шаралар жоспары әзірленуде.
Білікті кадрлық ресурстармен қамтамасыз ету жөніндегі мақсаттарға ... үшін ... және ... ... және қосымша
кәсіби білімнің өзара байланысқан жүйесін қамтитын үздіксіз білім моделін
қалыптастыру, ... ... ... ... ... ... мамандарды тарту үшін мемлекет пен бизнестің өзара іс-қимылы
жөніндегі іс-шаралар жүзеге асырылатын болады.
Мұнай-газ және ... ... мен ... ... ... ... ... жоғары оқуы орындары мен техникалық және
кәсіби білім оқу ... ... ... мамандарды даярлау
шеңберінде орны толтырылатын болады. Мұнай-газ және мұнай-химия ... ... ... ... ... және ірі ... ... гранттары негізінде жүзеге асырылатын болады.
Қазіргі уақытта мұнай-газ және мұнай-химия салалары үшін ... ... ... ... ... төрт негізгі жоғары оқу
орындарында (бұдан әрі - ЖОО) жүргізілуде:
- Қ.И.Сәтпаев атындағы Қазақ Ұлттық ... ... ... ... университеті;
- Атырау мұнай және газ институты;
- М.Әуезов атындағы ... ... ... ... .
Аталған ЖОО-да оқу мемлекеттік гранттар бөлу және ... ... және ... ... ... жыл ... ... модельдеу және компьютерлік бақылау жүйелері білімімен мұнай
өңдеу, терең мұнай-химия синтезі, органикалық синтез ... ... және ... ... ... саласындағы қазіргі заманға
сай деңгейдегі білікті мамандар шығарылады. Қазақстан-Британ техникалық
университеті 2011 ... ... ... оқу ... ... ... ... тестілеуді жүргізуді жоспарлап отыр (Chemical Engineer
Proficiency Test).
Елдің жоғары оқу орындарына студенттерді қабылдау жоспарларына ... ... 050721 - ... ... ... ... бойынша көмірсутегі шикізатын өңдеу ... ... ... ... ... туралы ақпарат төмендегі 13-кестеде
келтірілген.
13-кесте
«Органикалық заттардың химиялық технологиясы» мамандығы бойынша
Жас мамандарды шығару жоспары
|Жылдар|Количество ожидаемого выпуска по ... |
| |Қ. ... ... ... ... |Жиыны: |
| |атындағы ... ... газ |тан ... | |
| ... ... ... |Оңтүстік | |
| ... | ... ... | |
| ... | | ... | |
| | | | ... | ... |85 |116 |32 |69 |302 ... |77 |117 |28 |73 |295 ... |61 | 131 |24 |44 |260 ... |48 |95 |32 |22 |197 ... |70 |107 |30 |40 |247 ... |566 |146 |248 |1301 ... | | | | | ... ... мен ... ... әрі – КБО) дамыту мына бағыттар бойынша
жүзеге асырылатын ... ... бар оқу ... ... базасын
жаңарту;
- жаңа техникалық және кәсіби білім (бұдан әрі – ТжәнеКБ) орындарын
салу. Жобалар республикалық және ірі кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... іске асырылатын болады;
- Атырау қаласында мұнай-газ саласы ... ... ... ... ... ... бар ... базасында индустриялық
инновациялық даму жобалары жөніндегі ... оқу ... ... дамып келе жатқан әлеуметтік-экономикалық жағдайларда кәсіби-
техникалық білім ұдайы жетіліп отыруды талап етеді. Осы ... ... ... ... технологиялық деңгейде кәсіби оқу
орталықтары ... ... ... ... ... инновациялық әзірленімдерді апробациялау және
енгізу үшін өндірістік компаниялардың жетекші техникалық университеттермен
бірігу стратегиясы қолданатын болады.
Бұдан ... ... оқу ... ... ақпараттық
технологиялар оқуын енгізу қызметкерлердің жұмыс орнынан қол үзбей даму
процессі рентабельділігін ... оқу ... ... да ... ... жаңа ... деген қажеттілікті қанағаттандыру және компаниялардың өнімділігі
мен рентабельділігін арттыру болып табылады.
Білім жүйесінің мүмкіндіктерін пайдаланумен ... ... ... қамтамасыз ету үшін:
- өңірлік еңбек нарықтарынан, оның ішінде жұмыссыздар арасынан қажетті
кадрларды (қызметкерлерді) іздеу;
- вахталық ... ... қоса ... ... ресурстары көп өңірлерден
еңбек ресурстарын тарту;
- шетелдік жұмыс күшін ... ... ... бөлу арқылы нақты
жобаларға деген сұранысқа сәйкес шетелдік ... ... ... ... ... ... ... тетіктері пайдаланылатын болады.
Сыртқы еңбек миграциясын реттеу жоғары білікті жұмыс күшіне деген
сұранысты қанағаттандыруға, ішкі ... ... ... ... ... ... ... технологиясы» мамандығы бойынша облыстар (қалалар) қимасындағы
техникалық және кәсіби білім оқу орындарынан ... ... ... ... ... ... ... бойынша жас мамандарды шығару жоспары
|Жылдары |Жалпы |оның ішінде облыс колледждері қимасында |
| ... |
| |т | |
| ... |
| |ся | |
| | ... ... ... |
| | «JR ... | ... |8 000 |12 000 ... | | | | |
| 2.| «KCOI» ЖШС | ... |12 000 |16 000 |
| 3.| ... АҚ| ... |15 000 |15 000 ... | Aker ... | ... |25 000 |25 000 ... |60 000 |68 000 ... ... металл |10 000 |11 560 ... ... үшін ... | ... ... есептеу | | ... ... ... |13 200 |14 960 ... ... үшін ... | ... ... ... | | ... ... істеп жатқан және салынып жатқан металл конструкциялары
зауыттарын есепке ... ... ... ... ... ... құрауы мүмкін:
| ... ... ... |
| ... ең аз |ең көп ... ... ... үшін | ... ... ... |15 833 |21 560 ... ... үшін ... | | ... ... ... | | ... ... ... |20 900 |28 160 ... жасау үшін жұмыс | | ... ... ... | | ... ... ... жалпы қажеттілік өндірістік қуатқа және
шығарылатын металл конструкцияларының күрделілігіне ... ... ... ... ... шығару жағдайында жұмыс
кадрларына деген қажеттілік ... 22 мың ... ... өзгеріп отыратын
болады, күрделілігі орташа металл конструкцияларын өндіру кезінде – ... ... ... ... және ... 28 мың ... дейін өзгеріп
отырады.
«ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ болжамы бойынша ... ... ... үшін ... ... 5 жылда 15 000 адам білікті кадрлар қажет ... және ... ... ... отырып, талап етілетін
қызметкерлер саны шамамен 30 000 адамға дейін өсуі ... ... ... ... ... TCO, KPO ... ... Қашаған кен орындарының қажеттіліктері
ескерілетін болса, білікті жұмыс күшіне деген сұраныс 60 мың ... ... ... ... ... мамандықтарды дайындаудың отандық жүйесінің әсіресе
өнеркәсіптің жаңа секторларында уақыттың экономикалық ... ... ... ... ... сондай-ақ ҚР және шетелде қабылданған
жұмыс күшіне сұраныс пен ұсыныстардың біліктілік және кәсіби құрылымындағы
өзгешеліктер орын ... ... ... компаниялардың өз күшімен
даярлау көп уақытты алады, өйткені персоналды оқыту қазақстандық верфтердің
бейінді ... түрі ... ... Бұл ... ... ... ... іске асыру Қашаған жобасының 2 ... іске ... ... ... атап өту қажет.
Солтүстік Каспий жобасын дамытудың екінші кезеңі қазіргі уақытта
Базалық жобалау сатысында, оның ... 2011 ... ... ... ... ... ... бөлу туралы 2008 жылғы 31 ... ... ... Шарт ... ... 2-нші кезеңді базалық
жобалау аяқталғаннан кейін Мердігер 2-нші кезеңнің өндірістік және қаржы-
экономикалық ... ... ... кен орнын игеру жоспарына
және бюджетіне тиісті түзетуді Өкілетті органның қарауына ұсынуы тиіс.
2-нші кезеңді базалық жобалау ... ... және оған ... ... дейін Өкілетті орган 2-нші кезең шеңберінде қандай ... ... ... мен ... ... алуға рұқсат бере
алмайды.
Сонымен бірге, Базалық жобалау нәтижелерінсіз Солтүстік Каспий жобасын
дамытудың 2-нші кезеңі шеңберінде металл конструкцияларының ... ... ... болмай отыр.
7. Қоршаған ортаны қорғау және төтенше жағдайлардың алдын алу
«Қоршаған ... ... ... ... ... Республикасы
Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2003 ... 9 ...... бекітілген Экономика салаларын дамытудың мемлекеттік, салалық
және өңірлік бағдарламаларын, ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаға әсерін бағалау
ережесіне сәйкес Бағдарлама үшін ... ... ... ... ... даму ... ... жобалардың жүзеге асыруын қамтамасыз етеді, қажет
реттеу құжаттарын және стандарттарды әзірлеу және қабылдау.
Бағдарламаның әрбір ... ... ... ... ... жағдайды жақсартуға, биологиялық әр алуындылықты сақтауға, сала
кәсіпорындарының қоршаған ортаға әсерін төмендетуге бағытталған іс-шаралар
әзірленетін болады.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... сапасын басқару жүйесін жетілдіру, соның ішінде:
заңнамалық базаны жетілдіру және қоршаған ортаға ... сала ... ... тетіктерін енгізу;
қоршаған ортаның бірыңғай өндірістік мониторингі, соның ішінде
аэроғарыш мониторингі жүйесін ... ... ... ... және ... ... соның ішінде:
биологиялық әр алуандылықты сақтау;
Каспий теңізі қайраңының және шектес аумақтың ... ... ... ... ... ден қою және ... ... және су ресурстары ластануының және әуе бассейні ластануының алдын
алу;
өндіру және тұтыну қалдықтарын ... ... және ... ... ... сала қызметкерлері мен тұрғындар денсаулығына қоршаған ортаның теріс
әсерін төмендету.
Бағдарламаны іске асыру өндірістің ... өсуі ... ... ... басқару деңгейін арттыруға мүмкіндік береді. Қоршаған
ортаға ... ... ... және саладағы ... ... ... 2014 ... ... ... ... мақсатты
көрсеткіштеріне жоспарлы түрде қол жеткізу қамтамасыз етілетін болады.
Көмірсутегі шикізатын қарқынды игеру аудандарында ... ... әсер ету ... ... ... кезіндегі техногендік жүктеме
дәрежесіне, адамның, жануарлар мен өсімдік әлемінің өмір сүретін ... ... ... ... тигізетін салдарымен, сондай-ақ
топырақты-өсімдікті қабатының, жерүсті және жерасты су ауасының жай-күйін
қоса ... ... ... ... орта балансының бұзылуымен байланысты.
Қоршаған ортаның мұнаймен, мұнай өнімдерімен және олардың туындыларымен
ластануы күрделі экологиялық зардаптарға ғана ... ... ... асыратын кәсіпорындардың, ... ... ... да әсер ... ... сипаттағы зардаптарға да соқтыруы
мүмкін.
Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі республикалық бағдарламалар шеңберінде
жүргізілген зерттеулер мұнай өндіру кәсіпорындарының ... ... ... ... 100 жыл ... Каспий жағалауының бірқатар
аудандарының ... ... ... ... ... бар деп ... ... ластанулар проблемалы жағдай болып қалуда.
Сонымен бірге, сала кәсіпорындары ... ... жою ... ... ... қалған технологиялық мұнай ... ... ... ... ... жүргізуде.
«ЦППН технологиялық қамбасын жою жөніндегі 2004 жылдан ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді бағдарламаның» қолданылу
кезеңінде қамбаның ауданын 84-тен 30 га дейін қысқартуға қол жеткізілді.
2009 жылы ... ... 1,1 ... ... ... ... бағытталған қаржы қаражатының жалпы көлемі 1,6 ... ... аз ... технологияларды енгізу, жоғары өнімді
жабдықты пайдалану қалдықтарды басқару жөніндегі мақсатты жұмыстың маңызды
бағыты болып ... ... ... ... АҚ-та тәжірибелік-
өнеркәсіптік жұмыстар шеңберінде көмірсутегілерінің құрылымын ... ... ... ... ... ... ... беретін цеолитті-микробиологиялық әдіспен мазутталған аумақтарды
қалпына келтіру жүргізілуде.
Қиын бұзылатын мұнайды ... ... ... өнімді жабдық,
термодесорбция әдісімен мұнай қоқыстарын өңдеу жөніндегі ... ... ... ... ... ... аз жою жұмыстарын жүргізу
үшін мазутталған топырақты және мұнай қоқысын өңдеу жөніндегі өнімділігі
сағатына 30 ... ... ... ұтқыр кешендер қолданылады.
Болашақта Қашаған кен орнын қазғанда, қазіргі таңда ... ... ... ... келелі мәселе болып қала бермек. Экологиялық
мониторигтің бірыңғай салалы жүйесі жоқ болып ... ... ... саласының қарқынды дамуы қоршаған ортаның
ластануымен қоса ... және ... ... ... ... ... анағұрлым озық әдістердің қолданылуын талап етеді.
Іздестіру-барлау жұмыстарының ... ал ... ... мұнай кен орындарын игеруге ... ... ... ... ету ... аса ... Теңізде болуы мүмкін
мұнайдың төгілуінің алдын алудың және жоюдың тиімді жүйесін құру мәселесі
де өткір.
Еңбек қауіпсіздігін ... және ... ... ... теріс әсерін
төмендету жөнінде жүйелі шараларды іске асыру шеңберіндегі жұмыста мынадай
негізгі бағыттарды атап көрсетуге болады:
1. Тарихи ластанулар ... шешу ... ... ... ... институттарды тарта отырып мыналарды бағалау жөнінде
жұмыстар жүргізу ... ... ... суы ... ... және Каспий теңізінің
қазақстандық секторы шегіндегі мұнай ұңғымаларының жай-күйін:
- мұнай ... ... ... ... ... іске ... ... әзірлеуді;
- мұнай ұңғымаларының сенімділігін арттыру жөнінде техникалық шешімдер
әзірлеуді қоса алғанда;
2) олардың баланстық ... ... ... аса ... ... ... консервациялаудағы «иесіз» ұңғымалардың жай-
күйін:
- консервациялаудағы «иесіз» ұңғымалардың сенімділігін арттыру ... ... іске ... ... әзірлеуді;
- «иесіз» ұңғымалардың сенімділігін арттыру жөнінде техникалық шешімдер
әзірлеуді қоса ... ... ... ... ішінде мұнайдың төгілуінің алдын алу
және ден қою және олардың ... ... ... ... ... ірі кен ... серіктес
газдың бойында күкірт қышқылы деңгейі өте жоғары және шектен тыс ... ... бар ... ... ... орта талаптарында жұмыс жасауға байланысты ... ... ... ... қоса (өрт ... ) жоғары қауіпсіздік әрекеттерін талап етеді.
Апаттық жағдайдың алдын-алу және болдырмау мақсатында лақтырындыға
қарсы құрылғы элементтерінің жағдайын ... ... ... және ... ... КТҚС 43 ... бұрғыланған, 3 жасанды арал салынған,
бұрын құрлық ... ... және ... теңіз деңгейінің көтерілуі
салдарынан су басқан 187 ұңғыманың 24 жойылған.
Атырау және ... ... ... ... ... бар ... көлемі мен құрамы бойынша әртүрлі мұнай өндіру,
өнеркәсіп және тұрмыстық қызмет қалдықтарының жиналуы ... ... ... ... ... ... көздері болып табылатын ондаған
мұнай және газ кен орындары игерілуде.
Перспективада жаңа барлау және ... ... ... жасанды
аралдар, мұнай құбырлары мен газ құбырларын ... ... ... ... әрі ... отырып Каспий теңізінің акваториясы мен жағалаулық
аймағында мұнай операцияларын ... ... ... бұл ... қоршаған ортаның жай-күйіне теріс антропогендік жүктеменің артуын
болжайды.
Каспий теңізінің тұйықтығына және Әлемдік ... ... ... оның ... ... ... оның
акваториясында мұнай операцияларын кеңейту Қазақстан ... ... және ... құқықтық актілердің шарттарына
сәйкес теңіз жобаларының операторлары мен қатысушыларының өңірдің, соның
ішінде мұнайдың ... ... және ... ... жою ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз етуін талап етеді.
Мұнай операцияларын жүргізудің халықаралық практикасына сәйкес төгілген
мұнай көлеміне, ластану және ... ... ... жою үшін тартылатын материалдық, қаржы және адам ресурстарының
санына қарай мұнайдың төгілуінің үш деңгейін ажыратады. 1-інші ... ... және жою үшін ... да, мамандандырылған
мердігерлік ұйымдардың да меншікті ресурстарын пайдалану ... ... ... ... жою ... ... ... пайдалануды, ал 3-інші деңгейдегі – ірі ... ... ... мен ... тартуды талап етеді. Бұл ретте,
Мұнайдың төгілуіне ден қоюдың ұлттық ... ... ... және ... ... ... ... және жою үшін жер ... ал ... ...... ... ... ... төгілуін жою жөніндегі техникалық және адам
ресурстарымен жер қойнауын ... ... ... ... күні қолда бар 1-інші және 2-нші деңгейдегі мұнайдың төгілуін
оқшаулау жөніндегі ... мен ... ... кеткендігін және
ұңғымалардың бақылаудан шығу жағдайларын айтпағанның өзінде, ... ... жою үшін ... екендігін көрсетіп отыр.
Қазіргі таңда мұнайдың төгілуіне қарау-бақылау жүйесі Қашаған ... ... ... ... Аджип ККО компаниясының базасында құрал-
жабдық және техникасы бар ... ... және ... ... ... ... ... «Ойл Спилл Риспонс
Лимитед», және т.б.) ... ... ... бөлектенген күштерінің
арқасында жүзеге асып жатыр.
Мемлекеттік қолдауға ие болып, Солтүстік-Каспий экологиялық базасының
қарау жоғарғы деңгейлі құрылыс жобасы ... ... ... ... ... ... Секторының солтүстік
бөлігінде теңіз ... ... іске ... ... ... 2-
ші дәрежелі төгілуіне қарау қызметінде ... ету үшін база ... ... базасын қараудың негізгі міндеті жануарлар
әлемін қайта ... ... және ... мониторингті өткізу,
мұнайдың төгілуін жоятын жабдықтың техникалық ... оны ... ... ... ... мұнай операцияларын жүргізу қауіпсіздігі
авариялық ... ... және ... ... жөніндегі қаржылық,
техникалық және адам ресурстарымен толық қамтамасыз етілмегендігі уайым
тудырады.
Сонымен бірге, Каспий теңізінің ... су ... ... ... ... ... ... кен орындарын барлау және игеру ... ... ... ... ... ... экологиялық апатқа әкеліп
соқтыруы мүмкін екендігін атап өткен ... ... түп ... әр түрлілігіне (солтүстік – таяз сулы, ал
оңтүстік – терең сулы) байланысты КТҚС-та мұнайдың ... ден ... ... қамтамасыз ету таяз су үшін және терең су үшін бөлек, теңіздің толқуы
жағдайында өту қабілеті (шөгуі), ... ... ... ... да әртүрлі үлгідегі мамандандырылған ... ... өрт ... фонтанға қарсы, құтқару, мұз жарғыш және
басқа), сондай-ақ арнайы ... ... ... ... ... ... көрсетіп отырғандай аварияларды жоюға арналған жаңа бірегей
жабдық әзірлеуге тура келіп отыр.
Сондықтан да кем дегенде үш ден қою ... құру ... ... ден ... ... ... басталуы мен оны оқшаулау және зардаптарын
жою уақыты арасындағы уақыт ... ... ... ... ... ден қою және ... ластану жөніндегі соңғы халықаралық құжаттар (Мұнайдың төгілуіне
Қазақстанның ден қою дайындығы жөніндегі ЕҚЫҰ Дөңгелек ... ... ... ... ... ... Тегеран хаттамасы) аясында
Каспий теңізінде қауіпсіздіктің ... ... үшін ... болады.
Осыған байланысты КТҚС мұнайдың төгілуі салдарының алдын алу үшін 3-
інші деңгейдегі төгілуге ден қоюдың ... ... ... ... ... заманғы техникалық құралдармен және жабдықпен жарақтау, сондай-ақ
жоғары білікті мамандарды ... ... ... ... ... ... ... Президенті жанындағы Қауіпсіздік
Қеңесі деңгейінде қарауға аса қажеттілік болып ... ... ... ... ... де бар. Мысалы, нақты
жер қойнауын пайдаланушымен шарт жасасқан мұнайдың авариялық ... ... ... ... ұңғымаларды сөндіру және өрт сөндіру
құралдары жоқ, күш пен ... ... ... ... жағдайда басқа
келісім-шарттық учаскеде мұнайдың төгілуі үшін жауап бермейді және ... ... жоқ. ... ... ... ұйымдар тартылған
жағдайда кедендік рәсімдерді оңайлату жөнінде проблемалық мәселелер ... ... ... және жасалған келісім-шарттарға өзгерістер мен
толықтырулар енгізуді талап етеді.
1) Мұнай төгілгені үшін жауапкершілікпен қоса ... ... ... құқықтық мәселелерін;
2) Ұңғымалардағы қысымды бақылайтын лақтырындыға қарсы ... ... ... апатқа қарсы техникалық құрал-
жабдығының жағдайын;
3) Оқытуға қолданылатын шараларды және ... ... ... ... ... ... ... жабдықталғанын, қауіпсіз химикаттарды, биорагенттерді,
қышқылдарды, төгілген мұнайды өртеуге арналған құралдарды, компания-
операторлардың апаттардың алдын-алуына ... және ... ... ... жөнінде жұмыс атқару қажет.
Мемлекеттік органдар сияқты «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ та КТҚС ... ... ... ТЖ ... алу және ден қою ... ... ... қабылдайды. Мәселен, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы
6 мамырдағы қаулысымен бекітілген ... және ... ... ... ... ... ... алу және оған ден қою жөніндегі
ұлттық жоспар» әзірленді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... жоспардың төтенше шаралар жүйесі:
1) жауапкершілік құрылымын және бағыныстылық жүйесін, сондай-ақ ... мен ... ... ... жеке ... ... ұйымдастырушылық жоспарды;
2) жабдықтың маркасы мен үлгісін, оның өнімділігін, орналасқан орнын,
тасымалдау ... ... ... және ... ... ... көрсететін ірі авариялар мен төтенше жағдайларға қарсы ... ... ... ... мен ... тізбесін;
3) билік орындарын хабардар ету жүйесін, әрбір тұлғаның міндеттерін,
төтенше жабдықты ... және ... ... және ... ... жасауды,
ірі авариялар мен төтенше жағдайлардың зиянды салдарын шектеуге ... және ... ... ... қоса ... сигнал беру және
коммуникациялық жүйелерді анық сипаттайтын іс-шаралар жоспарын қамтуы ... ... ... да ... маңы елдерінің қатысуымен Каспий маңы
елдерінің оффшорлық авариялары салдарының алдын алу және ... ... ... ... ... жалпы басқарушы/бақылаушы агенттікті құру
көзделсін.
«ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ мұнайдың төгілуінің ... ... ... ... ЕТҰ ... әдіснамалық ұсынымдар ретінде
Қазақстан Республикасының ... ... ... келісілген
мынадай бірқатар корпоративтік басшы құжаттар әзірлеген болатын.
1) «Мұнайдың төгілуіне ден қоюдың корпоративтік жүйесі»;
2) ... ... ... және жою, теңізде мұнай операцияларын
жүргізу кезінде персоналды эвакуациялау, құтқару және оның тіру ... ... ... ... ... практикаға сәйкес ТЖ біріздендіру, бағалау, ... ... ... ... басқа «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ 2006-2015 жылдарға ... ... ... іске ... ... ... осы ... және әлеуметтік аспектілерін ескере отырып, корпоративтік
өндірістік ... ... ... ... ... уақытта оның бірінші кезеңі іске ...... ... қоршаған ортаның аэроғарыштық экологиялық
мониторинг жүйесі енгізілді және жұмыс істеуде, ... ... ... ... ... ... ... экологиялық мониторинг жүйесі «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ
жауапты барлық аудандар мен учаскелерді КТҚС ... ... ... ... мониторингті, радиолокациялық зондтау технологиясын пайдаланып оларды
тіркеуді, біріздендіру алгоритмі арқылы мұнай дақтарын табуды, ... ... мен ... ... ... ... ... модельдеуді қоса алғанда үздіксіз қадағалап отырады.
Мыналар:
1) атмосфералық ауаның, соның ішінде ілеспе мұнай газын жағу жөніндегі
жұмыс істеп ... ... ... ... ... анықтау,
таралуын модельдеу;
2) мұнай дақтарын және ластану көздерін, соның ішінде теңіздегі, ... ... ... газ ... мен мұнай құбырлары ... ... ... ... ... ... ... жою серпінін және мұнай
қамбаларын бақылап тексеру;
5) теңіздегі мұнай жағдайларын бақылап тексеру;
6) барабар басқару шешімдерін жедел ... ... ... жүйелендіру және ... ... ... ... аэроғарыш мониторингінің негізгі міндеттері
болып табылады.
Корпоративтік өндірістік экологиялық мониторинг жүйесін құрудың келесі
кезеңі ... ... және ... ... ... және ... оңтайлы желісін ұйымдастыру болып ... ... ... ... ... ... пилоттық жоба «ҚазТрансОйл» АҚ Ақтау мұнай айдау станциясы
базасында іске асырылды.
Қазіргі ... ... ҰК ... ЕТҰ ... құрал-
жабдықтық базасына талдау жүргізілді. ... ... ... ... жалпы экологиялық мониторинг жүйесінің басқа
құрамдас бөліктерінің корпоративтік желісін бұдан әрі ... ... ... анықтау қажет.
Бұл айтарлықтай қаржылық және материалдық ресурстарды, санаткерлік
әлеуетті ... ... ... ... ... ететін
күрделі және көп жақты жұмыс екендігін атап өту ... ... ... ... жағдайында «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ ЕТҰ
мұнайдың авариялық төгілуін жою жоспарларында (МАТЖЖ) ... ... ... ... көзделген.
Осы мәселенің өзектілігін назарға ала отырып, «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ
«Семсер - Өрт сөндіруші» ЖШС еншілес ... ... ... отырып мұнайдың
төгілуіне ден қоюдың корпоративтік жүйесін құру жөнінде жұмыс жүргізуде.
Әрбір нақты жоба ... ... ... ... толық бағалау осы
жобалардың техникалық көрсеткіштеріне байланыстырылып, оларға экологиялық
сараптама және қоғамдық ... ... ... ... ... ... хаттамасы бойынша міндеттемелерді орындау шеңберінде саланың
энергиялық тиімділігін арттыру, ресурстарды және ... ... ... және ... газ ... ... ... әдістерді пысықтау және іске асыру талап етіледі.
8. Бағдарламаны іске асыру ... ... ... және ... ... ... бағдарлама мақсаттары
Бағдарламаны іске асыру қорытындылары ... ... ... ... мынадай мақсаттарға қол жеткізу қажет:
1. Мұнай мен газ өндіру саласында
Мұнай мен газ ... ... ... іске ... ... өндіру көлемдерінің үдемелі өсуін қамтамасыз ету болып табылады.
Теңіз, Қарашығанақ, Қашаған ірі ... ... іске ... ... кеңейтудің негізгі көрсеткіштері анықталды және ... іске ... ... экономикалық мүдделерін сипаттайтын келісілген
шешімге қол ... ... және ... ... ... бекітілген жер
қойнауын тиімді пайдалану жөніндегі заңнама талаптарына сәйкес мұнай мен
газ игеруді жүргізілсін. ... ... және ... ... кен орындарын игеру жобаларын орындалсын.
Қажетті техникалық сараптаманы жеткілікті көлемде тартуға мүмкіндік
беретін, кен ... ... ... ... ... қарау мен бақылаудың тиімді жүйесінің жұмыс істеуін ретке
келтірілсін.
Өндіру деңгейін тұрақты ... ... ... ... ... ... ... қорларының өсімі жөнінде қажетті жұмыстар
жүргізілсін. Іздестіру жұмыстары ... жаңа ... ... ... ... ... ... құны жоғары өнім – базалық мұнай-химия өнімінің жоғары сапалы
мұнай өнімдерінің алынуын ... ... ... ... ... бастап терең өңдеуге дейін толық технологиялық ... және ... ... ... ... ету, бұл ... қабілетті
өнімнің экспорттық жеткізілімдерінің өсуіне әкеліп соқтырады.
ҚР мұнай өңдеу зауыттарына ... ... ... ... МӨЗ ... ... ... қсуін қамтамасыз ете отырып, жаңа сапалы
деңгейге ... және ... 4 ... ... сәйкестік
деңгейіне қол жеткізіп мұнай мен газдың халықаралық ... ... ... ... ... ... өнім ... кеңейтілуде.
Бұл ретте республиканың ішкі экономикасының өсуі үшін мұнай өнімдерінің
негізгі ... ... ... ... авиаотын және дизель отыны),
базалық мұнай-химия өнімдеріне (әртүрлі ... ... ... хош ... ... битум және т.б.) ... ішкі ... ... толық қанағаттандыру аса маңызға
ие.
ЖЖМ, ... және ... газ ... ашық ... ... және ... баға деңгейінде тұр.
Жүргізілген жаңғырту арқасында ... ... МӨЗ ... ... ... ... бәсекелес бола алады.
Базалық мұнай-химия өнімін ... және ... ... тұтынушы
тауарлар өндіру жөніндегі көмірсутегі шикізатын өңдейтін жаңа өндірістерді
дамыту үшін қажетті инвестициялық жағдай жасалған.
Қазақстанның газ саласы ... өсу ... аяқ ... ... ... балансындағы газдың үлесі барынша өсті. Ішкі нарықта ... тез өсіп ... ... ішкі ... ... ... ... қажет.
Кен орындары өндірілетін газды өңдеу жөніндегі қуаттармен кепілді
қамтамасыз етілген.
3. ... және ... ... ... ... дамыту мұнай мен газдың өсіп отырған көлемін Қазақстан
бойынша және экспортқа жеткізілуін ... ... ... ... ... газ көлемінен тәуелділігі төмендетілді. Өнімді
экспорттау бағыттарын әртараптандырудың жоғары дәрежесіне қол жеткізілді.
Құбыр желісі жүйесінің жақсартылған техникалық мүмкіндіктері, сондай-ақ
икемді ... ... жер ... ... ... ... ... транзиттік көлемін арттыруға ықпалын тигізеді.
Алдағы ірі инфрақұрылымдық жобалар бойынша негізгі көрсеткіштер мен
шарттар келісілді.
КТҚС мұнайды өңдіру және ... үшін ... мен ... ... көрсеткіштерін ескеріп, қазақстандық үлестің даму кешенділігін
ескеріп қажетті объектілердің уақтылы енгізілуі, ... ... ... ... ... ... ... арналған танкерлік флот пен кемелердің
дәйекті ... КТҚС ... ... сервистік және
инфрақұрылымдық объектілерін құру жалғастырылсын.
4. Саланы техникалық ... ... ... ... секторындағы қызметке
қойылатын нақты талаптарды айқындайды, республика ... ... ... ... ... ... мақсаттарға қол жеткізу
үшін жағдай жасайды, жаңа ... ... ... ... қысқаруына ықпал етеді.
5. Жобалардағы қазақстандық үлес жөнінде
Бағдарламаны жемісті іске асыру мұнай-газ секторы үшін ... мен ... ... артуына ықпал етеді. Жұмысты
ұйымдастыру жаңа ... ... ... – министрліктердің, жер ... ... ... ... мен ... ... ... Осы бағыттағы істің нақты жай-
күйін ... және ... ... ... ... мүмкіндік беретін
қол жеткізімді есептілік жүйесі қалыптастырылды.
Мұнай-газ секторының салалық бағдарламасының маңызды стратегиялық
мақсаттарының бірі ... ... ... қызметтер нарығын құру және
саланы отандық ғылыми және технологиялық әзірлемелермен қолдауды қамтамасыз
ету болып табылады.
Жер қойнауын ... ... ... ... ... ... ... ақпарат қол жеткізімді, конкурстарды өткізу шарттары
қазақстандық компаниялар үшін кемсітілушілікті болып табылмайды, бағалаудың
қолданылатын ... ... және ... ... ... жабдықты қоса алғанда тауарларды, қызметтерді жеткізудегі
үлесі өсуде. Мұнай секторы өнеркәсіптің ... ... ... ... ... даярлау саласында «дәстүрлі кәсіпорындар» (мұнай ... ... ... ... ... ... ... деңгейдегі артуда. Ірі мұнай-газ жобалары бойынша ұлттық менеджерлер
негізгі тұғырларды алуда, жоғары және орта ... буын ... ... ... адамдар дайындалған.
6. Білікті кадр ресурстарымен қамтамасыз ету
Саланың жаңа бағыттары ... ... ... ... ... ... кеме верфтері) бойынша жаңа өндірістер үшін
барлық деңгейде ... ... және ... ... ... дайындалған.
Ірі инвестициялық жобаларды іске асыру үшін тартылатын мердігерлік
құрылыс компанияларының персоналы бойынша ... ... ... ... қол ... ... ... күшін тартуға арналған рұқсаттарға
қажеттілік төмендетілді.
Мемлекет еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру үшін ... ... ... ... ... және төтенше жағдайлардың алдын алу
Тарихи ластанулармен байланысты экологиялық ... ... ... ... күкірт). Көмірсутегілерін барлау және өндіру
қоршаған ортаға ең аз әсер ... ... ... жағдайларға ден
қоюдың тиімді жүйесі қызмет етуде.
8.2. Мақсатты индикаторлар
1. Мұнай және газ ... ... ... ... 2014 жылы 8,487 ... ... ... жылға қарағанда 111,1%) қамтамасыз ету, 2014 жылы мұнай экспорты 7,9
млн.тоннаға арттырылды (2008 ... ... ... газ ... ... 54,9% ... қол ... құрғақ газ
экспорты көлемін 7,6 млрд.текше метрге арттыру.
Барланған қор өсімі 300,0 млн.тоннаны құрайды.
2. Өңдеу өндірістерін дамыту ... ... ... (МӨЗ) ... ... көлемі 2014 жылы 2,8
млн.тоннаға (2009 жылға қарағанда 123,6%) артады.
Мұнай өнімдерін тұтыну ... ... ... ... ... шығарылатын өнім ассортиментін оңтайландыру
және арттыру.
Мұнай өңдеу тереңдігін 87% жеткізу.
Жылына 420,0 мың ... ... ... өндіру жөніндегі қуаттарды
енгізу (Ақтау пластикалық массалар зауыты).
2014 жылы жылына 133 мың ... ... ... 496 мың ... ... хош ... ... өндіруді қамтамасыз ету. Шығарылатын өнім
сапасы еуро-3 дейін жақсарады.
3. Тасымалдау және инфрақұрылымды ... ... жылы ... мен газ конденсатын экспортқа тасымалдау көлемі 75
млн.тоннаны құрайды (2009 жылға қарағанда ... жылы ... газ ... жалпы көлемі жылына 129,3
млрд.текше метр деңгейінде (2009 жылға қарағанда 141,9%) жоспарлануда.
Болжамды деректер бойынша 2014 жылы халықаралық газ ... ... 101,1 ... метрге дейін артады.
1-қосышаға (КТҚС жағалаулық инфрақұрылымы басым объектілердің тізбесі)
сәйкес ... ... ... ... ... реттеу
Мұнай-газ саласы ұйымдарының техникалық реттеу саласындағы нормативтік
құқықтық актілермен және нормативтік техникалық құжаттармен ... ... ... ... үлес ... ... қарай мұнай-газ компанияларының сатып алуындағы қазақстандық
үлес деңгейін тауарлар бойынша 16% дейін, жұмыстар мен ... ... ... ... ... кадр ... қамтамасыз ету
Жобалардың қажеттіліктеріне сәйкес қажетті мамандарды даярлау жүзеге
асырылды.
7. Қоршаған ортаны ... және ... ... алдын алу
Газды кәдеге жарату бағдарламаларына сәйкес мұнай мен ілеспе газды
өндіруді жүзеге асыратын жер ... ... 2012 ... қарай
өндірілетін барлық ілеспе газды (жағылатын газдың технологиялық ... ... алып ... ... ... ... 2014 жылға
қарай өндірілетін ілеспе газдың ... 95% ... қол ... ... ... ... және газ ... саласында
Бағдарлама мақсаттарының іске асырылуын қамтамасыз ету үшін Қазақстан
Республикасының ірі кен орындарын кешенді игеру, негізгі кен ... ... ... ... ... қажет. Қашағанда мұнай өндіруді
жүзеге ... ... ... қазақстандық секторы аумағында гравимагниттік
түсірулер ... ... ... Қазақстанның болжамды көмірсутегі
шикізаты шамасы ең ... ... ... ... 60%) және
республикадағы жалпы қордың 80% астам баланстық қорлары бар, негізгі ... ... ... болып табылатын Каспий маңы шөгінді бассейнінде
геологиялық барлау ... ... Осы ... ... жаңа кен
орындарын ашудың әлеуетті мүмкіндіктері зор. Әрі ... кен ... ... юра мен бор ... ғана ... ... ... сондай-ақ шамамен 6500-7500 метр ... ... көзі ... ... ... ... ... барлау жұмыстарын Каспий маңы ойпатының орталық бөлігінде,
сондай-ақ ойпаттың негізгі өнеркәсіптік мұнайлы-газды аудандармен шектес
жағалаулық және ... маңы ... ... ... және ... іздестіру сейсмикалық барлау ... ... ... ... және іздестіру
ұңғымаларын (соның ішінде ойпаттың орталық бөлігінде 1 аса терең ... ... ... ... ... мынадай мақсаттармен ... ... ... ... ... жобасы бойынша
жұмыстар жүргізу: ҚР 15 шөгінді ... ... ... бұрыннан белгілі мұнай перспективті аудандарды,
облыстарды қайта бағалау және ҚР шөгінді бассейндері бойынша ... ... ... ... жаңа ... ... шығару, сондай-
ақ жүргізіліп отырған геологиялық барлауды және ҚР аумағында ГБЖ ұзақ
мерзімді негізделген ... ... ... жылдар кезеңінде мынадай мақсаттарда «» жобасы бойынша
жұмыстарды жүзеге асыру: ... маңы ... ... ... ... және ... Маңғышлақтың негізгі құрылымдық-тектоникалық
бөлшектері бойынша шөгінді ... пен ... ... ... ... ... ішкі ... зерттеу және мұнайлы-газды
перспективті аймақтарды қимада болжау.
Алынатын геологиялық ... ... ... және ... ететін орталықтандырылған керн қоймасын құру.
Жер қойнауын пайдалану ... ... ... ... ... алу жөнінде жұмыстар жүргізу. 2011 жылы көмірсутегі шикізатын
барлауға жер қойнауын пайдалану құқығын алуға конкурс өткізу.
Мыналарға:
- газ ... және ... ... ... тізбегінің үздіксіз
жұмысын қамтамасыз етуге;
- газды өндірумен, өңдеумен, тасымалдаумен, ... ... ... газбен қамтамасыз ету объектілерін ... және ... ... ... ... ... мемлекеттің органдардың, ұлттық компаниялардың функциялары мен
құзыреттерін ажыратуға;
- газбен ... ету ... ... ... және ... анықтауға;
- республиканың энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге;
- газ нарығында баға белгілеудің ашық жүйесін қалыптастыруға;
- газ ... ... ... ... ... ... ... бағытталған заң жобасының қабылдануын жеделдету.
Мұнай-газ саласында ғылым мен инжинирингті дамыту жөнінде
Мұнай-газ саласындағы ғылыми-техникалық прогресті дамыту мақсатында:
- Күрделі ... ... ... ... ... қабаттарға екінші және үшінші реттік әсер ету әдістерін дамыту,
өнімді қабаттардың ... ... ... ... ... ... ... зерттеулерді күшейту.
- Жетекші ғылыми-зерттеу және ... ... ... ... ... және ... жүзеге асыру.
- Тиімді инновациялық шешімдер негізінде мұнай операцияларын жүзеге
асыру ... ... ... ... Мұнай-газ және энергетикалық жобалардағы базалық шешімдерді
қамтамасыз ететін отандық инжинирингтің рөлі мен ... ... ... ... ... қалдықтары мен ілеспе өнімдерін
кәдеге жаратудың ... ... ... ... және ... ... Энергияны үнемдейтін технологиялар мен ... ... ... ... ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды
дамыту.
- Халықаралық тәжірибені пайдаланып инновациялардың, ... ... ... ... ... ететін құқықтық
және экономикалық жағдайлар жасау қажет.
2. Өңдеу өндірістерін дамыту саласында
Алға қойылған мақсаттарға қол ... ... ... өндіріс қуаттарының жүктемесін арттыру;
- қолданыстағы өндірістік қуаттарға жаңғырту және қайта жаңарту жүргізу
үшін инвестициялар тарту;
- жаңа технологияларды енгізу ... ... ... ... дамыту;
- мұнайды өңдеудің орташа тереңдігін 87% жеткізіп өңдеу кешенділігін
арттыру;
- ... ... ... ... ... ... бағытталған шығарылатын өнім ассортиментін ... ... ... өнімнің сапасын арттыру және олардың ... ... ... ... ... жекелеген түрлерін өндіру және олардың ... ... ... ... ... «» жаңа
Заңның қабылдануын жеделдету, бұл ... ... ... ... ... мұнай өнімдерін өндіру
және олардың айналымын реттеу саласындағы мемлекеттік басқару жүйесін ретке
келтіруге;
- маңызды ... мәні бар, ... ... ... әсер ететін мұнай өнімдеріне бөлшек ... ... ... ... қолдануға мүмкіндік береді. Осы ... заң ... іске ... ... «Табиғи монополиялар және реттелетін
нарықтар туралы» Заңға түзетулер әзірленді;
- мұнай өнімдерін көтерме сауда жеткізушілер ... ... ... ... ... ... өнімдерін көтерме сату нарығына қол жеткізу
жөнінде біліктілік талаптарын ... ... ... Бұл ... заң
жобасында мұнай өнімдерін көтерме жеткізушілер үшін аккредитациялау рәсімі
көзделуі тиіс. Осы ереже мұнай ... ... ... ... әсер ететін делдал құрылымдарды нарықтан шығаруға мүмкіндік береді;
- мұнай ... ... ... ... тең ... қол жеткізуін қамтамасыз ету мәселелерін шешуге;
- еліміздің өңірлерінде отандық ... ... ... ... ... ... ... кепілдік жеткізілуін қамтамасыз
ететін мұнай өнімдері өндірісі және айналымы нарығын реттеудің жаңа тетігін
енгізуге;
- мұнай ... ... үшін ... ... ... ... маңызды ынталандыруы болатын, мұнай өнімдерін
өндірушілердің инвестициялық бағдарламалырн бекітуге ... ... ... бұл ... меншікті қуат есебінен ішкі нарықты мұнай
өнімдерінің барлық түрлерімен толық ... ... ... және ... ең ... ... стандарттарға дейін жеткізуге мүмкіндік береді;
- мұнай өңдеу зауыттарына мұнайды жеткізуден бастап ... ... ... ... ... ... және ... мониторингті
жүзеге асыру, бұл республиканың барлық өңірлерін мұнай өнімдерімен тиісінше
қамтамасыз етуге жедел ден қоюға мүмкіндік береді.
3. ... және ... ... ... ... ... ... әлеуетті
дамыту және ішкі нарық қажеттіліктерін қамтамасыз ету ... ... іске ... ... ... сатысында:
Каспий Құбыр арнасы Консорциуымы (КҚК)
Мұнай құбырының өткізу қабілеттілігін кеңейту.
Қазақстан-Қытай мұнай құбыры
Қазақстан-Қытай мұнай құбырының өткізу ... ... ... ... Тасымалдау Жүйесі
Перспективада Қашаған және Теңіз кен орындарынан Каспий теңізі мен Баку-
Тбилиси-Джейхан мұнай ... қоса ... ... ... ... арқылы мұнайды халықаралық ... ... ... Каспий Тасымалдау Жүйесінің жобасын іске асыру жоспарлануда.
ҚКТЖ ... ... ... және ... ... ... мұнай құю терминалын, ... ... ... ... ... ... мен ... Каспий теңізінің
әзірбайжандық жағалауындағы ... ... ... ... ... ... қамтитын Транскаспий жобасынан (ТКЖ)
тұрады.
Қазақстан-Қытай магистралдық газ құбыры (1-інші учаске)
Түркіменстанда шығарылған газды ... және ... ... ... ... магистралдық газ құбырының құрылысын
аяқтау.
Бейнеу-Бозой-Шымкент ... газ ... ... газ құбырының 2-нші учаскесі).
Магистралдық газ құбырын салуды мынадай мақсаттарда басымдылығы бойынша
жүзеге ... ... ... ... ... қарай Қазақстан
Республикасының Өңтүстік өңірлерінің табиғи ... ... ету және газ ... тәуелділікті жою;
• Қытай Халық Республикасына экспорттық газды тасымалдау үшін;
• Қытай Халық Республикасына транзиттік ... ... ... ... ... (Қашаған кен орны бойынша) іске асыру
кезеңдерін ескеріп КТҚС жағалаулық инфрақұрылым объектілерінің ... ... ... ... ... объектілер (6 объект) – 1-қосымша;
- Іске асырылуы ықтимал объектілер тізбесі (15 объект) - ... ... ... ... КТҚС ... ... және ... жөніндегі жұмыстар үшін
қызметтерді;
2) мұнай тасымалдау және сақтау жөніндегі қызметтерді;
3) қоршаған ортаны қорғауды және ... ... ... ... ... ... мен ұңғымалардағы авариялар, ... ден қою ... ... ... ету ... ... ... ұлғайту жөніндегі жобалар мен мәселелерді;
5) қосалқы инфрақұрылым жөніндегі мәселелердің ... ... ... ... ... ... ... объектілер енгізіледі.
Бағдарламаны іске асыру жөніндегі жалпы Іс-шаралар жоспарына КТҚС
жағалаулық инфрақұрылымын дамыту жөніндегі іс-шаралар бөлімі ... ... ... ... ... арналған іс-шаралар
шеңберінде елді мекендерді ... ... ... ... ... ... ... ету жүйесінде өңірлік газ желілерін
қайта жаңартуға, ... және ... ... инвестициялық
жобаларды іске асыру, сондай-ақ BG Group пен Алматы қаласы әкімдігінің
қатысуымен ... ... ... ... ... газға
ауыстыру» пилоттық жобасын іске асыру жоспарлануда.
4. Саланы техникалық реттеу
Мұнай-газ секторы компаниялары мен ... ... ... және сынақ әдістерін регламенттейтін қолданыстағы халықаралық
нормативтік-техникалық ... ... ... ... ... ... ... және газ министрлігі 2011-2013 жылдарға
арналған Мемлекеттік стандарттау жөніндегі жұмыстар жоспарына (бұдан әрі ... ... үшін ... және жаңа ... ... ... жіберген болатын. Осы өтінім бойынша 2011 жылы республикалық бюджет
есебінен 19 ... ... ... ... ... ... ... әдісі, қату температурасы, мұнай және мұнай өнімдері
сынамаларын қолмен іріктеу жөніндегі ... және т.б.), 2012 жылы – ... ... ... ... ... анықтау әдісі, күкірт құрамын
анықтау және т.б.), 2013 жылы – 19 ... ... ... ... ... ... нафталинді көмірсутектерін, электр өткізімділігін
анықтау және т.б.) халықаралық (шетелдік) нормативтік-техникалық құжаттарды
үйлестіру ... ... ... ... 2014 ... кезеңінде магистралдық құбыр көлігі
бойынша заңнамалық ... ... ... 14 техникалық
регламенттер және 185 (соның ішінде сынақ ... – 98, ... – 80 ... ... - 7) мемлекеттік стандарттар қабылдау жоспарлануда.
Өндірістің метрологиялық қамтамасыз етуге және машина ... ... мен ... ... ... ... ... және
физикалық-химиялық өлшемдердің мемлекеттік эталондары жаңғыртылатын болады.
Газ саласының нормативтік-техникалық базасын жетілдіру үшін ... бері ... келе ... ... құжаттарды қайта қарау және
мыналарды:
- нормативтік құқықтық актілерді, соның ... ... ... ... газ құбырларының және газ ... ... ... ... ... ... ету
қызметтерін көрсету, магистралдық газ құбырларын, газ тарату ... ... ... ... өзге де ... ... ережесіне қатысты
техникалық регламенттерді;
- нормативтік –техникалық құжаттар, ... ... ... ... газ ... және ... ... ету ұйымдарында шикізатты,
материалдарды, отынды, энергияны жұмсау нормалар мен ... газ ... ... қызмет көрсетуге, жөндеу жұмыстарына, газ
құбырларын зертетуге, оларды электр-химиялық қорғауға және газ құбырларының
ресурсын ұзартуға қатысты газ саласының мемлекеттік ... ... ... ... кезінде ілеспе газды және (немесе) табиғи
газды жағу нормативтері мен көлемдерін ... ... ... ... ... газды шырақтарда жағуға рұқсат беру ережесін және ... ... ... ... ... газ ... мен темір жол
эстакадаларының қуаттарын ... ... және «Жер ... және ... ... ... ... Республикасының жаңа редакциядағы
Заңынан және басқа да ... ... ... ... да ... ... қажет.
5. Жобалардағы қазақстандық үлес жөнінде
Мұнай-газ компанияларының ТЖҚ сатып алудағы қазақстандық үлесін
қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... жер қойнауын пайдалануға арналған келісім-шарттардағы ... ... ... арттыру;
- жер қойнауын пайдаланушылардың келісім-шарттық міндеттемелеріне алдын
ала белгіленген кезең ... ... ... ... ... шетелдік жұмыс күшін қазақстандық кадрлармен ауыстыру туралы
талапты енгізу;
- Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінде ... ... ... ... жер қойнауын пайдаланушылардың есептілік
ұсыну тетігін жетілдіру;
- келісім-шарттар бойынша қаржы міндеттемелерінің орындалу ... жер ... ... ... алуындағы қазақстандық үлес
бөлігіндегі талаптарды бұзу ... ... ... ... «Жер ... ... ... жүргізген кезде пайдаланатын
тауарлардың, жұмыстар мен ... және ... ... ... ... негізінде жер қойнауын пайдаланушылардың
жүргізілген және жоспарланған ... алуы ... ... ақпараттық
платформаның қалыптасуына ықпал ету қажет.
6. Қоршаған ортаны ... және ... ... ... ... ... сәйкес жер қойнауын пайдаланушылар
құрған жою қорларында техногендік қызметтің салдарын ... ... ... ... ... ... ... қызмет етуін қамтамасыз
ету.
8.4. Сандық және сапалық жағынан өлшенетін, жоспарланған мәнге ... ... ... кезең (орта мерзімді немесе ұзақ ... ... ... шешу ... ... мәндер
ретінде әрбір міндет бойынша белгіленетін нәтижелердің ... ... және газ ... ... жылы шикі мұнай өндіру көлемінің өсуі 2009 жылға қарағанда 54,9%
(өндіру өсімі 19,8 млрд.текше метр).
Қашағанда ... ... 2014 жылы ... 13,2 млн.тоннаны құрайды.
2010-2012 жылдарда Каспий теңізінің қазақстандық секторында жалпы
ауданы 115 000 шаршы километрде масштабы 1:100000 ... ... ... ... КТҚС мен ... Торғайды қоса алғанда Батыс
Қазақстанның, сондай-ақ Оңтүстік, ... ... және ... 15 шөгінді бассейндері мұнай-газдылығының перспективасына 1
жыл іске асыру мерзімімен талдау жүргізу.
2010-2012 ... КТҚС ... ... және шектес жағалаулық
аймақта (№№1-5 бейіндер) және КТҚС оңтүстік бөлігі ... (№6 ... 4000 қума ... ... ... ... 6 тобын
пысықтау, 174 000 ... ... ... далалық ... ... ... қума ... көлемде).
Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен конкурсқа
шығарылатын жер қойнауы учаскелерін (блоктарын) дайындау және ... ... ... ... бекітілген тізбесіне сәйкес конкурстар
өткізу. Жыл сайын барлау жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... жылы келісім-шарттар бойынша қаржылық міндеттердің орындалуын
кемінде 70% деңгейіне дейін ... ... ... дамыту саласында
Мынадай инвестициялық жобаларды іске асыру көзделеді:
1. Мұнай өңдеу қуатын жылына 5 000 мың тоннаға және ... ... ... бензол өндіруді – жылына 133 мың ... және ...... 496 мың тоннаға жеткізіп Атырау МӨЗ ... ... ... мұнай өнімдерінің сапасын Еуро-4 стандартына дейін жақсарту.
І-кезең: «Хош иісті көмірсутегілерін өндіру кешенін салу»
Іске асыру ... ... ... «Мұнайды терең өңдеу жөнінде кешенді салу»
Іске асыру мерзімі: 2010-2014 ... ... және АМӨЗ баяу ... ... вакуумдық
блогын қайта жаңарту, вакуумдық блоктың қуатын жылына 1800 мың тоннаға
дейін және баяу ... ... ... 1 000 мың ... дейін жеткізу.
Жобаны іске асыру мерзімі: 2010 жыл.
2. ПКОП МӨЗ мұнай өңдеу қуатын жылына 6 000 мың ... ... ... ... 90% ... арттырып қайта жаңарту және жаңғырту,
мұнай өнімдерінің сапасын Еуро-4 стандартына ... ... ... ... ... ... жылдар.
3. ПМХЗ қуатын жылына 6 000 мың ... ... ... ... 90% ... ... қайта жаңарту және ... ... ... ... ... дейін жақсарту. Жобаны іске асыру
мерзімі: ... ... ... МХЗ ... мұнайдан тәуелділігін
азайту мақсатында тек құбыр желісі бойынша жылына 2 млн.тоннаға ... ... ... және ... ... салу ... Ақтау пластикалық массалар зауыты базасында Қазақстанда жол битумын
өндіру. ...... кен ... ... ...... 420 мың тонна жол битумы. ... құны – 290 ... ... іске асыру мерзімі – 2012 жыл.
5. ҚР Президенті Н.Назарбаевтың 2009 жылғы 6 ... ... ... ... ... орындау үшін отандық жағар май
өндірісін ұйымдастыру міндеті қойылды. ... ... ... ... май ... ... ... зерттелуде.
6. Атырау облысында полипропилен өндірісі – жылына 500 мың ... ... ...... 800 мың ... ... ... газ-
химия кешенін салу.
Осы мақсаттарға қол жеткізілген кезде ... ... және ... өнімдерін
өндіру жөнінде мынадай көрсеткіштерге қол жеткізілетін болады:
3. Тасымалдау және инфрақұрылымды дамыту жөнінде
Каспий Құбыр арнасы ... ... 67 ... ... ... ішінде қазақстандық мұнайды – жылына
52,5 млн.тоннаға дейін кеңейту (тасымалдау жөніндегі деректер ... ... ... ... ... ... ... іске асыру фазалары:
1 фаза (2012 жыл, жылына 40,6 млн.тонна, соның ... ...... 33,5 ... ҚР аумағындағы жұмыс көлемі: жұмыс істеп
тұрған екі МӨС (Теңіз, Атырау); 116-204 км (88 км) ... ... ... ... жүйесін монтаждау.
2 фаза (2013 жыл, жылына 31,2 млн.тонна, соның ішінде қазақстандық
мұнай – ... 49,3 ... ҚР ... жұмыс көлемі: жаңа АМӨС-4
салу және іске қосу-бабына келтіру; Атырау-АМӨС-4 учаскесінде ЖЖ-220 кВ ... ... желі ... фаза (2015 жыл, ... 67 ... ... ... қазақстандық мұнай
– жылына 52,5 млн.тонна). ҚР ... ... ... жаңа ... ... ... жүйесін және сыртқы энергиямен жабдықтау
объектілерін іске ... ... ... ... – 2015 ... ... құбыры
Мынадай жұмыстарды орындау отырып өткізу қабілетін жылына 20
млн.тоннаға ... ... ... және Кеңқияқ-Атырау мұнай құбырының өткізу қабілетін 12 МТГ
дейін арттыру;
• Кеңқияқ-Құмкөл және Атасу-Алашанькоу мұнай ... ... 20МТГ ... арттыру;
• «ҚазТрансОйл» АҚ-тың ... ... ... ... ... іске ... уақыты Қазақстан-Қытай мұнай құбырының
жүктемемен ... ... ... ... ... ... ... Жүйесі
ҚКТЖ өткізу қабілеті алғашқы кезеңде жылына 23 млн.тоннаны ... ... ... 35-56 ... дейін арттырылатын болады.
Жоба Қашаған кен орнын игерудің 2-фазасына жоспарланған, тиісінше ... ... ... ... ... ... құрумен байланыстырылатын
болады. 2010-2015 жылдарда қажетті келісімдер мен рұқсаттарды алып, ... ... ... ... жоба алды және жобалық жұмыстар
жүргізу, сондай-ақ ... мен ... іске ... шарттарын анықтау
жоспарлануда. 2016-2019 жылдарда бірінші кезеңді салу және пайдалануға
енгізу жоспарлануда.
Қазақстан-Қытай магистралдық газ ... жылы ... газ ... жылына 30 млрд текше метр өткізу
қабілетін қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... ... тасымалдау үшін кейіннен жылына 40
млрд.текше метр газ ... ... жылы ... ... 5 ... метрге дейінгі Бейнеу-Шымкент
газ құбырының 1-кезегін (Қазақстан-Қытай магистралдық газ ... ... ... ол қуаттар енгізілуіне қарай еліміздің оңтүстік
өңірлеріндегі газға деген қажеттіліктерді ... етуі және ... ... жоюы ... газ құбыры арқылы газ тасымалдау мыналарды құрайды:
2012-2013 жылдарда – жылына 3,6 ... ... жылы - ... 5,0 ... ... газбен қамтамасыз ету инфрақұрылымын дамыту мақсатында 43,1
млрд.теңге сомаға инвестициялық жобалар іске асырылатын болады.
«Оңтүстік ... ... газ ... ... ... - ... ... іске асыру Шымкен қаласының және Оңтүстік ... ... бар және жаңа ... табиғи газбен үздіксіз және
авариясыз қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
«Алматы қаласы және Алматы ... газ ... ... жаңарту» -
15,9 млрд.теңге. Жобаның мақсаты Алматы қаласы мен Алматы облысында табиғи
газды тұтынудың болжамды өсуін ... ету ... ... қаласының шағын аудандарын және Алматы облысының елді мекендерін
983 214 мың теңге ... ... ... газ ... ... ... Қаралып отырған кезеңде
жобалау жұмыстарын жүргізу жоспарлануда.
Қолданыстағы газ тарату желілерін 8,8 млрд.теңге мөлшерінде тиісті
жағдайда күтіп-ұстау.
Құны ... ... ... ... ... ... газға ауыстыру» пилоттық жобаны іске асыру.
2014 жылға дейін – КТҚС 7 жағалаулық объектілерін енгізу.
4. Саланы ... ... ... ... 2009 ... 29 желтоқсандағы №2243
қаулысымен бекітілген Техникалық регламенттер әзірлеу ... ... 5 ... ... ... ішінде 2009 жылдан ауысқан 3
регламент әзірленетін болады:
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 ... 1 ... ... ... ... ... отынының және ... ... ... ... ... ... көлік құралдарына арналған ... мен ... ... қойылатын талаптар» техникалық регламенті
Қазақстан Республикасының Үкіметінде бекітілу сатысында;
- «Бензин қоспаларының ... ... ... ... ... ... Үкіметінде бекітілу сатысында;
- «Магистралдық мұнай құбырларының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар»
техникалық регламенті ... ... ... ... ... ... ... 2011 жылғы маусым;
- «Суасты құбырлары мен ... ... ... ... ... ... органдардың қарауында, Қазақстан
Республикасының Үкіметіне енгізу мерзімі 2011 жылғы маусым.
«Жер қойнауы және жер қойнауын ... ... Заң ... ... техникалық регламент – «Магистралдық газ құбырларын пайдалану ережесін»,
«Магистралдық мұнай құбырларын ... ... ... ... ... ... үлес жөнінде
Жер қойнауын пайдаланушылардың қазақстандық үлес бойынша келісім-
шарттық міндеттерді орындауы 2014 жылға қарай 70% ... ... ... және жер ... пайдалану туралы» Заңға сәйкес
қазақстандық үлеске деген көзқарас ... ... үлес ... және ... ... ... үшін құқықтық
жауапкершілік артты. Жер ... ... ... ... үлес ... мұнай-газ компанияларының міндеттемелері
орындау мониторингі жүргізілетін болады. Министрлік тауарлардағы, ... ... ... ... қазақстандық үлес бойынша сандық
көрсеткіштерді көрсетіп жер қойнауын пайдаланушылармен қосымша ... ... ... қарауды жоспарлауда.
Мәселен, 2015 жылға қарай мұнай-газ компанияларының сатып алуларындағы
қазақстандық үлестің ... ... ... 16% ... ... ... бойынша 85% дейін жеткізу жоспарлануда.
Кадрлардағы қазақстандық үлес деңгейіне қатысты мынадай көрсеткіштерге
қол жеткізу жоспарлануда:
- ... ...... ... ... және орта ... ... бар мамандар – кемінде 80%;
- білікті жұмысшылар – кемінде 90%.
6. Қоршаған ортаны қорғау және төтенше жағдайлардың ... ... ... және жер ... пайдалану туралы» Заң жарық көргеннен
кейін мынадай НҚА қайта қаралатын ... ... және ... ... ішкі су айдындарындағы мұнай
операцияларымен байланысты теңіз ғылыми зерттеулерін жүргізу ережесі;
- Теңізде, ішкі су ... ... ... ... және аса ... ... аумақтарда мұнай операцияларын
жүргізу ережесі;
- Жасанды аралдарды, бөгеттерді, құрылыстарды және ... ... ... ... өзге де ... ... және қолдану ережесі;
- Бос өткізу қуаты бар болған жағдайда магистралдық құбырлар ... ... ... ... ... ... ... алдын алу жөніндегі және оларға теңізде ... ... ішкі су ... ден қою ... ... Жағалаулық белдеудің нақты орналасқан орнын анықтау тәртібі.
8.5. Мақсаттарға, мақсатты индикаторларға, ... ... қол ... үшін ... ... өзге де органдар
Салалық бағдарламаны іске асыру үшін мынадай мемлекеттік ... ... ... және жаңа ... министрлігінің, Қаржы
министрлігінің, Экономикалық даму және сауда министрлігінің, Экология ... ... ... ... ... ... ... шаруышылығы министрлігінің, Білім және ғылым министрлігінің, ... ... ... ... ... ... ... әкімдіктерінің, «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат ... ... Даму ... АҚ ... қажет.
9. Бағдарламаны іске асыру кезеңдері
Бүгінгі күні сала тұрақты жұмыс істейтін және ... ... ... ... ... ... ... табылатындығын, сондай-ақ
жобаларды іске асырудың бағдарламаны іске ... ... ... ... ... ... жекелеген кезеңдерді бөліп
ажырату тиімсіз болып отыр.
10. Қажетті ... ... ... ... және ұйымдардың қаражатын,
сондай-ақ заем қаражаттарын қоса ... ... ... ... ... ... бағдарламалық бағыттарын ресурстық
қамтамасыз етудің негізгі көздері болып табылады.
Республикалық және жергілікті ... ... ... ... ... бюджеттерді қалыптастыру кезінде нақтыланатын
болады.
КТҚС мұнай операцияларын жүргізу іздестіру және геофизикалық ... ... кен ... игеруге және қндіруді ұйымдастыруға,
өндірісті кеңейтуге, тасымалдау мен сатуға, ... және ... ... ... ... мен ... дамытуға арналған инвестициялардың мол көлемін қажет етеді,
бұл 2010-2014 жылдарда шамамен 193 млн.АҚШ долларын талап етеді.
Елді ... ... ... үшін ... ... бюджеттен шамамен 14 млрд.теңге бөлу көзделеді.
«Ұлттық индустриалдық ... ... ЕЖА ... ... ... ... 022 ... индустриалдық мұнай-химия
технопаркі» ЕЭА қызмет етуін қамтамасыз ... 064 ... ... ... ЕЭА ... салу және аумағын қоршау»
бюджеттік бағдарламалары шеңберінде көзделген.
Мұнай-газ саласының нормативтік ... ... ... ... есебінен әзірлеу және үйлестіру ... ... ... ... және инвестициялық жобаларды іске ... ... үшін ... ... ... құрайды.
Негізгі іс-шаралар бойынша қажетті құралдарды бағалау Іс-шаралар
жоспарында ... ... ... мен ... өндірістік және
басқарушылық қызметін автоматтандыру және ақпараттандыру ... ... ... үшін ... ... деректерді
енгізуді, сақтауды, өңдеуді, шоғырландыруды, көзбен ... ... ... және ... ... ... ... (GIS) енгізу қажет. Бүгінгі күні мұнай-газ компанияларында әртүрлі
геоақпараттық жүйелер енгізілген, іске асырылған және ... жер ... ... газ ... ... жер ... ресімдеу
жөніндегі жобалау-іздестіру, топографиялық және жер жайластыру жұмыстары;
- магистралдық құбырлар;
- компанияның жылжымайтын мүлік объектілерінің корпоративтік тіркелімін
жүргізу үшін;
- өндірістік инфрақұрылымды ... алу және ... ... ... шешу ... ... ... және басқарушылық
қызметін автоматтандыру үшін және т.б.
Әдетте, ... ... ... ... үшін бірдей немесе ... және ... ... бір ... ... ... ... географиялық деректер (Еуразия және Қазақстанның ... ... ... ... ... ... газ құбырлары,
суағарлары), мұнай айдау және газ-компрессорлық станциялар, су сорғылық
станциялар, өндіру инфрақұрылымы ... және т.б.) ... ... ... ... ... құрумен байланысты уақыттық, өндірістік
және қаржылық шығыстарды қысқарту үшін ... ... ... ... бірыңғай банкін іске асыру және басқа GIS-жобалар
тарапынан оған қол ... ... беру ... Осы ... ... ... мамандандырылған географиялық және атрибутивтік деректер ғана
әзірленетін болады, ал ... ... ... ... алуға болады.
Бірыңғай деректер банкін картографиялық және атрибутивтік ақпаратпен
толықтыру мен жаңарту осындай ... ... ... ... ... жүргізілуі тиіс. Осылайша Жүйе жалпы деректермен алмасу
жөніндегі ... ... ... және ... ... ... ... рөлін атқаруы тиіс, бұл өз кезегінде геоақпараттық
технологиялар мен жүйелерді енгізу және ... ... ... ... құру ... ... ... қызметінің
тиімділігін арттыруға әкеліп соқтырады.

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 97 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай-газ саласының бәсеке қабілеттілік жағдайын арттыру жолдары, мәселелері және дамыту болашағы7 бет
Көлік инфрақұрылымы18 бет
Талғар аймағының туризм мен демалыс саласын дамытудың негізгі87 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Қазақстан мен Германия6 бет
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі көлік стратегиясы96 бет
Қостанай облысының әлеуметтік – экономикалық дамуының 2009-2011 жылдарға арналған негізгі бағыттары128 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
3-сыныптарда оқушылардың тілін дамыту48 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь