Коммерциялық банктердің қызметін талдау

Кіріспе ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1 Банк қызметінің негізі және құқықтық сипаттамасы 8
1.1 Банк қызметінің түрлері 8
1.2 Коммерциялық банк қызметінің халыққа арналған банк
қызметінің сипаттамасы 16
1.3 Коммерциялық банктің қызмет етуінің теориялық негіздері 24
2 Коммерциялық банктің қызмет етуінің теориялық негіздері 36
2.1 Банк ұғымы мен оның экономикалық мәні ... ... .36
2.2 Қазақстан Республикасының коммерциялық банк жүйесінің
қызметінің қазіргі кездегі жағдайы 45
2.3 Коммерциялық банктердің халыққа көрсететін операциялары 55
3 Коммерциялық банктердің қызмет етуін талдау 63
2.1 Банктердің экономиканы несиелендіру қызметін талдау
(«Қазақстан Халық Банкі» мысалында) ... ... .36
2.2 Қазақстан Республикасының коммерциялық банктерінің
қызмет көрсетуді жетілдіру жолдары 45
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..75
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 82
        
        Кіріспе
Банк жүйесі – нарықтық экономиканың ең маңызды әрі ажырағысыз құрылымы.
Банктер мен ақша – ... ... ... ... ... дамып, бір-бірімен
тығыз байланыста болды. ... ... ... ... халық
шаруашылығымен күн сайын тікелей байланысты. Банктер арқылы ұдайы ... ... ... ... ... отырды.
Бұл арада банктер ... ... ... ... жинақ ақшасын,
шаруашылық ұйымдардың капиталын және басқа да шаруашылық процесінен босаған
еркін ақшалай қаражатты тартып, оларды қарыз ... ... ... берді, бұл қаражатпен ақшалай есеп айырысуды жүргізді, экономикаға
басқа да көптеген ... ... ... ... ... ... тиімділігін арттыруға және қоғамдық өнімдердің айналысқа
түсуіне ... ... ... Мемлекеттік банк Қазақстан Республикасы Ұлттық банкісі
болып қайта құрылды. Облыстарда ҚР Ұлттық банктің бөлімшелері ... ... ... ... ... ... банктен орталық эмиссиялық
банкке өзгертілді және «банктердің банкі» болды.
Тәжірибе жүзінде кассалық ... ... ... ... және ... ... ... түсуі Ұлттық банкінің
мекемелері арқылы ... ... ... ... ... ... банктер қолма-қолсыз есеп айырысуларды Ұлттық банктердің
мекемелері арқылы ... ал ... ... ... ... ... алады.
Осының нәтижесінде қолма-қол және қолма-қолсыз есеп айырысу айналысы Ұлттық
банкіде және оның ... ... ... ... ең ... ... бірі болып
саналады. Несиені зерттеуге қатысты қаншама ізденістер ... ... ... ... келе жатыр, ол әлде жалғасын таба береді деуге
болады. Әсіресе, ... ... ... ... біздің еліміздің
экономикасының нарықтық қатынастарға қадам басқан жағдайында ... ... деп ... ... Қазақстандағы нарықтық экономика механизмінің
толық денгейлі қызмет атқарып кетуінің бірден-бірі маңызды алғы шарттарының
бірі - ... ... ... ... талаптарға сай ілгері
деңгейдегі дамуы болып табылатыны ... ... ... ... ... ... ... тиімді
дамуын қамтамасыз ететін экономикалық механизмінің бір бөлігі ретінде аса
маңызды роль ... ... жеке ... ... ... бос ақша ... ... капиталына айналып, несиелер
түрінде қосымша қаржы көздерін қажет ... ... бір ... ... ... ... Көп ... банктік менеджменттің бірден-бір
міндеті неселік тәуекелдерді барынша ... ... ... ... ... ... ... несие қызметтеріне бейім ... ... ... ... ... қызметіндегі тәуекелерді барынша
төмендетудің өзектілігі банк ... ... ... бірі ... ... банктер несие процесіндегі түрлі факторларға,
мәселен несиенің уақытында қайтарып төленбеуі сияқты ... ... ... Тақырыптың өзептілігін осымен айқындауға болады.
Жұмыстың бірінші ... ... ... ... және
экономикалық қатынастардағы ролі кеңінен қарастырылған. Сонымен қатар,
нарық қатынастары жағдайында банктің ... ... ... ... ... аударылған.
Бірінші тарауда Банк қызметтерінің экономикалық мазмұны, банк құрылымы,
түрлері, меншікті ... мен ... және т.б. ... ... ... ... ... қызмет ету негізі мен қазіргі жағдайы
қарастырылған. Үшінші тарауда Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... қарастырылған.
Осы дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты болып – коммерциялық ... ... ... банктік қызметтің операцияларыныың тиімді
жақтарын көрсету болып табылады. Дипломдық жұмыс жазу барысында басты ... мән – ... ... банк ... ... ... ҚР ... банктердің қызметтері мен операцияларына;
- коммерциялық банктердің ... ... ... банктердің қызметін кеңейтуге.
Бұл дипломдық жұмыста әдістемелік нұсқамасы болып, жетекші мамандардың
монографиялары, ...... ... ...... және ... және шетелдік авторлардың материалдары, мерзімді
басылымдар материалдары, ... ... ... ... ... ... бақылау және қадағалау агенттігінің веб-сайттары және
т.б. табылады.
Бұл дипломдық жұмыстың ... ... ... үш негізгі бөлім,
қорытынды, қолданылған ... ... ... 15 кестеден және 12
суреттен құралады.
1 Банк қызметінің негізі және құқықтық сипаттамасы
1.1 Банк ... ... – банк ... ... ... ... ... ұйым болып
табылатын заңды тұлға. Жалпы банктің ерекше мәні, ең ... ... ... ... ... құра ... ... төлем құралдарын шығара алады ;
- айналымнан құралдарын алуды жүзеге ... ... ... ... және ... дамуы параллельді түрде
жүрген. Ал банктік қызметтердің өндірілу мен өткізудің ... ... ... бөлуге болады. Оның әрбір сатысында ... ... ... ... ... бәсекесі бар классикалық капитализм қоғамының құрылу кезінде,
капиталисттік қатынастар ... ... ... ... коммерциялық
банктер өзінің депозиттік - ссудалық қызметтерін жетілдіруге бағытталды,
ал бос ... ... ... мен ... алушы арасында ақшалай
капиталдың қозғалысында коммерциялық банктер делдал қызметін атқарады.
Коммерциялық ... ... ... басқарушылық идеясы
субъектілердің операциялары мен жағдайлары, ... ... мен ... ... және ... ... өсу келешегі
туралы ақпараттардың объективті кешенін құруға бағытталған;
2) монополисттік ... ... ... болғаннан бастап даму
сатысында банктік ... ... ... шартталған
концентрациялар мен банктік капиталдар және өнеркәсіппен ақшаларға
глобалды ... ... ... ... жаңа ... ... яғни мұндай жағдайда коммерциялық банктер несиелік нарықтың
мүмкіндіктерін жеке уәжі (мотив) ... ... ... ... ... – ақшалай капиталға тұрақты және максималды жоғары
мөлшерін қамтамасыз ету үшін ... мен ... ... анықтау идеясы болып табылады және ... ... ... негізі құрылады;
3) технологиялық және ғылыми – ... ... ... ... ... ... ... желісін құрумен сипатталады,ал
банктік қызметтерді тарату саласы ұлттық түрге ие болды. Жаңа экономикалық
жағдайда пайданың ... ... ... ету үшін ... мен ... ... және ... бағдарлануы
талап етіледі [1, 7]. Менеджменттің бастапқы міндеті: банктік ... ... ... мен есеп айырысу рентабельділігін қамтамасыз ету
кезінде қызметтерді ... ... ... ... ... ... ... процесі оның ақпараттық
құрамдасына тәуелді,сондықтан да коммерциялық банктердегі басқару жүесін
әлемдік ...... ... ... ... ... ғалым - экономисті Дж.Ф.Синки, АҚШ-тың және басқа да дамыған
мемлекеттердің банктік жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... өзгерістері 5 негізгі факторлардың
қызметімен сипатталады:
1) ...... ... ... ... ... ... банктік операциялардың технологиясын өзгертіп
қаржы – ... ... ... және ... ... қызметін
кеңейтеді (банктік бәсекелестіктің ... Банк ... ... ... қажетті алғы ... ... ... ... автордың пікірі бойынша банктік технологиясының
дамуы қаржылық қызмет ... ... ... ... ... Дамыған экономикасы бар мемлекеттердің заңи
реформалары қаржылық қызметіндегі ... мен тиым ... ... ... ... тастауына бағытталғандықтан, бәсекелестік
үшін барьерлердің әлсіздігіне әкеледі. Қазіргі кезде,бүкіл ... ... ... ... ... ... және басқа да
банктік емес ... ... ... бәсекелестікпен кездеседі;
3) пайыздың ... және ... ... ... қиыншылықтармен байланысқан ... ... ... ... инфляция, төленбеген сыртқы
қарыздар, ... ... ... ... төмендеуі) капитал
нарықтарындағы тұрақсыздықтың өсуі, басқа факторлармен бірге нарықтарындағы
пайыздық ставкаларының кенеттен тез өсуіне әкелді, ал бұл ... ... ... ... ... ... өсуіне, банктің пайыздық
тәуекелінің көбеюіне апарады;
4) клиент үшін күрес. Дж.Синки пікірі бойынша бұл күрес қазіргі ... ... ... ... ... банктер монопольдық күшке ие болғандықтан
клиенттер үшін таласулар ... жоқ. ... ... бәсекелестіктің өсуіне және ... ... ... ... ... ... ... клиенттерге жаңа
қызметтерді ұсынуы банк қызметінің оң нәтижеге жетуінің ... ... ... ... жеткіліктілігі немесе адекваттылығы. Яғни – меншікті ... ... ... ... ... ... жоғарғы
деңгейі салымшылардың сенімділігінің дәрежесін өсіреді және коммерциялық
банктің өтімділік тәуекелін ... ал ... ... ... ... көрсеткіші болып табылады. Банктік реттеу және
қадағалау саясаты бойынша Базельдік комитет ... ... яғни ... ... ... бөлінген активтерге
қатынасы, 8% деңгейінде бекіткен ... ... ... ... ... белсенді жұмыс жасайтын банктер үшін ... ... ... ... есептеледі. Осы және басқа да факторлар
(кәсіпорындарды ... ... және ... ісінің концентрациясы,банктердің операциондық
шығындардың өсуі, банктердің банкроттық ... ... ... ... ... ... ... - тәуекелді және
тынымсыз бизнес ... ... ... ... ... ... көрсетулердің кең саласында
жұмыс істеуде. Сөйтіп, барлық банктік мекемелер, уақыт өткенімен, күрделі
ұйымдарға ... ... ... ... ... несиелеудің жаңа
схемалары, жаңа бөлімдер мен департаменттер пайда болады.
Банктік өнімдер мен ... ... ... ... “банктік
қызмет” пен “банктік өнім” деген ұғымдардың ғылыми анықтамаларын бөліп
алуымыз керек,себебі олар жиі синоним ... ... [2, ...... мүдде “банктік қызмет” ұғымының анықтамасын
көрсетеді. Экономикалық әдебиеттерде, оның ... ... ... ... – экономисттер, Абалкин Л.И., Герщенко В.В., Жуков А.И.,
Зотов М.С. және басқа да ... ... мен ... мамандар “Банковская
система России. Настольная книга банкиров” кітабында банктік қызметке
“массалық ... ... ... береді. Бұл жұмыста кейбір зерттеушілер
банктік қызметті “клиенттің тапсырмасы бойынша және белгілі бір ақы ... ... ... деп ... И.О. және Спицын Я.О. “Банковский маркетинг” оқу ... ... ... ... ... үшін ... ... қызметін
атқаруы” деп атайды.
Профессор Хруцкий В.Е. “банктік өнімнің” өзіне ... ... “… ... өнім ... ... кезде, банкпен жасалынған кез келген
банктік қызметті ... ... ... ... Жан ... ... қызметті “банктің қаржылық
мүмкіндігіне байланысты клиенттің ... ... ... ... ... ... терминалогияны, қарастырылып жатқан анықтамалар
мен терминдердің нақты сипаттамаларын беруін қажет етеді.
Сөйтіп, “банктік қызмет”, ... ... және ... ... сияқты
синонимдеріне келесідей анықтамалар беруге болады.
Банктік операция дегеніміз – нақты бір нәтижеге (ссуда ... ... ... ... және т.б.) қол ... ... ... немесе басқа банкпен жасалынған кәсіпкерлік келісім – шарт немесе
біріңғай экономикалық ... шешу ... ... бір – ... ... жиынтығы.
Банктік қызмет дегеніміз – банктік операцияға қатар белгілі ... ... ... үшін ... ... аз ... көп ... алып, көздеген жетудің алғы шарттарын жасайды.
Банктік өнім – бұл клиенттерге қызмет көрсету үшін және ... үшін ... ... ... ... құжат (немесе күәлік). Бұл
чек, вексель, ... ... ... белгілі бір сертификат (жинақ,
депозиттік), банктік пластикалық карточкалар және т.б. болу ... мен ... ... ...... қажеттіліктерін
қанағаттандыруға және пайданың алуына ... ... ... Мәселен, депозит бойынша банктік пайыз – бұл
банктік өнім, ал оның тұрақты ...... ... ... ... де
клиенттердің қажеттілігін қанағаттандырады және пайда әкеледі. Банктік шот
ашу - бұл өнім, ал шот бойынша қызмет ... - бұл ... ... бұл ... де, ... те ... табысын, комисионды түрде алуы
қарастырады.Сөйтіп, жоғарыда көрсетілгенді ... ... біз ... ... және ашық ... бере ... банктік қызмет дегеніміз
– пайда алуға бағытталған банктік операцияны жүргізу кезінде бос ақшалай
қаражаттарды тарту үшін және ... ... ... ... жағдайларды құрудағы банктің кешенді қызметі.
Жалпы банктік қызметтердің тізімі өте кең және ... ... ... ол ... ... ... ресурстық мүмкіндіктермен
және клиенттік қажеттіліктерімен анықталады. Бірақ әр түрлі ... ... ... ... қолынан келмейді, өйткені көп жағдайда
бұл тиімсіз болып шығады. ... ... ... ... ... ... менеджмент” еңбегінің авторы Питер С. Роуздың ұсынған схемасын
қолдануға болады.
Банк ... ... ... сондай-ақ банктердің “Қазақстан
Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы” заңының 30 – ... өзге де ... ...... ... ... операцияларына мыналар жатады:
а) заңды тұлғалардың депозиттерін, банк ... ... және ... жеке ... ... банк ... ашуды және жүргізуді
қабылдау;
в) банктер мен банк операцияларының жекелеген ... ... ... корреспонденттік есеп шоттарын ашу және жүргізу;
г) кассалық операциялар: банкноттар мен ... ... ... есептеу, ұсату, айырбастау, сұрыптау, қаптап буу және ... ... ... жеке және ... ... ақшасын аудару
жөніндегі тапсырмаларын туралы;
и) сенім (трасталық) ... ... ... ... үшін және ... ... ақшаны, тазартылған бағалы металлдарды
және құнды қағаздарды басқару;
л) сейфтік операциялар: сейф жәшіктерін, шкафтар мен үй ... ... қоса ... ... ... ... ... қағаздарын,
құжаттарды және қазыналарын сақтау жөніндегі қызметтер;
м) ... ... ... алынып оңай өтетін бағалы қағаздарды
және қозғалатын мүлікті кепілге алып, қысқа мерзімді несие беру;
н) төлем карточкаларын шығару;
п) ... ... ... операцияларын ұйымдастыру;
ц) лизинг қызметін жүзеге асыру;
ч) факторингтік (сауда – саттық) операциялары ... ... ... ... ... ... етіп қабылдай отырып, төлем
төлеуді талап ету құқығына ие болу;
ш) форфейтингтік ... ... ... ... сатып алушының қарыз міндеттемесін ... ... ... ... ... алу арқылы төлеу.
Сурет 1. Коммерциялық банктің ... ... ... ең алдымен, ... ... ... емес қызметтер деп бөлуге болады. Спецификалық қызметтер -
бұл банктің ... ... ... ... ... ... ... 1. Жалпы банктік қызметтерді келесідей түрде жіктеуге болады:
|Жіктеу критерийлері ... ... типі |
|1 |2 ... ... спецификасының |спецификалық қызметтер ... ... ... емес қызметтер |
|Кесте 1-дің соңы |
|1 |2 ... ... ... |1) заңды тұлғалар ... |2) жеке ... ... ... құрылу мен |активті операциялар ... ... ... ... операциялар ... ... ... |1) ақылы қызметтер ... |2) ... ... ... қызметтерге негізгі 3 операцияны жатқызамыз:
1) несиелік операциялар;
2) депозиттік операциялар;
3) есеп айырысу операциялары.
Несие – нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... ... Оны ... шаруашылық субъектілерімен қатар,
мемлекет те , үімет те ,сондай-ақ жеке азаматтар да пайдаланады.
Несиенің пайда болуын өнімдерді өндіру сферасынан емес олардың ... ... ... ... айырбастау – бұл тауардың бір қолдан екінші
қолға өтуін білдіреді десе, шынымен де, осындай айырбас ... ... ... ... ... ақша ... түсінеді. Бір жағынан қарағанда бұған негіз
бар ... ... ... шаруашылықта қарыз көбіне ақшалай түрде
берілуде. Бірақ та бұл жерде ақша мен ... әр ... ... ... әр
түрлі қатынастарды түсіндіретінін естен шығаруға болмайды.
Несие – бұл пайыз төлем қайтару шарттарында уақытша пайдалануға, ... ... ... ... қозғалысын білдіреді. Несие ақшалай
капиталдың ссудалық капиталға өтуін қамтамасыз ете отырып, ... ... ... ... ... несиелік қатынасты бейнелейді. Несиенің
көмегімен заңды және жеке ... ... бос ... мен ... жүйе ... жинақтала отырып, уақытша және ақылы негізде
пайдалануға берілетін ссудалық капиталға ... мен ... ... өзара айырмашылық бар. Несие – бұл банктің
қаражатын құрайтын көзі ретінде барлық несиелік қатынастарды ұйымдастырудың
әр түрлі формаларының ... және ... ... ... ... ... кең ... сипаттайды. Ссуда – бұл ссудалық шот ашумен
байланысты қалыптасатын ... ... ... бір ... ... категория ретінде, несие – бұл кәсіпорындар, ұйымдар ... ... ... арасындағы несие қорын құру және оларды
қайтарылу, пайыз төлеу ... ... бір ... уақытша пайдалануға
беру негізінде қалыптасатын өндірістік қатынастар жиынтығын білдіреді.
Несиелік операциялар – ... және ... ... ... Активтік операциялар бойынша несиелік операциялар деп - банктің
пайда табу ... ... ... ... ... білдіреді.
Пассивтік операциялар бойынша несиелік операциялар деп - банктің
қосымша ресурстарға ... ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Банктік несилеуді ұйымдастыру мынандай қағидаларға сүйенеді:
1) мақсаттылық қағидасы (несиені алу ... яғни ... ... ... ... ... көрсетіледі;
2) мерзімділік қағидасы, яғни берілген несие сұраған мерзім ішінде
қайтарылуға тиіс;
3) ... ... яғни ... ... ... ... төлемділік қағидасы, яғни клиент несиені алған үшін банкке сый
ақы төлеу керек;
5) ... ету ... ... ... ... 2 ... қамтасыз етілген ссудалар, яғни оған кепіл (жылжитын және
жылжымайтын мүліктер), кепіл хат, ... ... ... ... ... ... яғни оған банктік несие(сенім
несиесі) жатады.
Несиенің формалары оның құрылымымен және ... бір ... ... ... ... ... болып келеді. Несиенің формасы - бұл
несиелік қанынастар құрылымының, олардың негізгі ... яғни ... ... және ішкі ... барысында толық сақталатын көрінісін
білдіреді. Несие ... мен ... ... ... байланыстар қалай
өзгергенімен де несиенің формасы сол күйінде ... ... ... ... несиенің келесідей формаларын кездестіруге болады:
1) коммерциялық несие – бұл қарыз берушінің қарыз алушыға ... ... ... Оның ... – тауардың өту процесін
жеделдету, пайда табу;
2) банктік несие – бұл ... ... ... алушыларға ақшалай
түрде берілетін несиені білдіреді;
3) тұтыну несиесі – бұл жеке тұлғаларға тұтыну тауарларын ... ... және ... ... ... ... ... білдіреді;
4) мемлекеттік несие – мемлекет және ... ... ... қарыз алушы немесе қарыз беруші болып табылатын заңды тұлғалар
мен азаматтарға байланысты қалыптасатын ... ... ... ... ...... мен ... ресурстарын қайтару, сондай-ақ
пайыз төлеу шартында берумен байланысты ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық несие – бұл қозғалмайтын мүліктерді (тұрғын үйді, өндіріс
ғимараттарын, ... және ... ала ... ұзақ ... несиені білдіреді.
Депозиттік операциялар - банктің негізгі пассивтік операциялары
құрайды. Шын мәнісінде депозиттер, ... ... ... ... ... ... алуға делдалдық қызметінің мазмұның ашады.
Банктің есеп айырысу – ... ... екі ... ... ... ... – қол ақшалармен есеп айырысу;
2) қолма – қолсыз ақшалармен есеп айырысу.
Қолма – қол ... есеп ...... ... ... ... жасауды сипаттайды.
Мұндағы нақты ақшаларға: банкноталар және монеталар жатады. ... ... ... есеп айырысулар көбіне кассалық операциялар көмегімен іске
асады.
Есеп айырысу операцияларының басым бөлігі қолма қолсыз ... ... ... ... есеп ...... ... ашқан
шоттары көмегімен, олардың тапсырмасы ... бір ... ... ... ... ... жиынтығы.
Мұндағы, қолма қолсыз ақшалар – чектер, ... ... ... көмегімен пайдаланылатын клиенттердің шоттардағы
сақталған ақшалары.
Қолма – қол және қолма қолсыз ақшалар арасында ... пен ... бар. ... ... ақшалардың банктегі депозитке салынуы,
олардың ... ... ... ... ... ал ... ... стипендия, зейнетақы және т.с.с. төлеу үшін ақша ... ... ... ақшалардың қолма–қол ақшаларға ауысуы байқалады.
Іс жүзінде қолма-қолсыз есеп айырысулар 2 сипатта болады:
1) тауарлы сипаттағы есеп ... яғни ... және ... ... жұмыстар үшін есеп айырысу;
2) тауарлы емес ... ... үшін есеп ... бюджетке
міндетті төлемдер, сақтандыру, ... ... ... несие үшін төлемдер және т.б.
Есеп айырысу үшін келесі негізгі құжаттар пайдаланылады:
1) төлем – ... бұл банк ... ... ... ... ... ... құжаттары негізінде төлем тапсырмасында
көрсетілген ақша сомасын бенефициардың (алушы) ... ... ... чек – бұл чек ... ... ... онда көрсетілген соманы
төлеу туралы өзінің банкіне берген бұйрығы;
3) вексель – бұл ... ... ... ... ... ... ... мерзім өткеннен кейін төлеу туралы ... ... ... ... – тапсырмасы – бұл бенефициардың төлеушіге оған қызмет
көрсетуші ... ... ... ... ... ... көрсетілген қызмет құнын жіберілген есеп айырысу құжаттары
негізінде ... ... ... үкім – бұл банк ... ... ... бойынша
(сот шағымдары бойынша) төлеушінің банкіне мемлекеттік құзыретті
органдардан жіберілетін төлем құжатын ... ... – бұл ... ... ... ... ... орындалуына байланысты тауар жөнелтілгендігін растайтын
құжаттарға қарама-қарсы төлемді жасау туралы экпортердің банкісіне
берген ... ... ... – бұл банк клиентінің (экпортердің) импортердан алған ... ... ... ... соманы алып беруді ... ... ... есеп айырысу банктегі арнайы ашылған
карточкалық шоттар арқылы шоттардағы ... ... ... ... ... үшін ... ... жасауға мүмкіндік
беретін, сондай-ақ банктегі арнайы құралдар көмегімен қолма – ... ... ... ... ... ... білдіреді .
Шаруашылықтағы өнімді жабдықтаушылар мен тұтынушылар арасындағы ... ... есеп ... ... ... барысында банктер арасында
өзара есеп айырысулар туындайды. ... есеп ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Корреспонденттік шот – бұл коммерциялық банктердің өзара ... ... ... ... орталық банкінде және банктердің бір-
бірінде ашатын ... ... ... ... ... оның ... несиелік, есеп айырысу және ... ... ... ... көрсетіледі.Корреспонденттік шотқа
сәйкес банктерде ... ... ... ... ... ... шоты, яғни біздің сіздегі шотымыз. Бұл банктің балансының
активінде көрсетілетін, сол банктің басқа ... ... ... ЛОРО ... яғни ... ... ... Бұл банктің балансының
пассивінде көрсетлетін, басқа ... осы ... ... шоты;
3) ВОСТРО шоты, шетел банктің резидент банкте ... ... ... үшінші елдің валютасында ашатын корреспонденттік
шоты.
Біздің тәжірибеде корреспонденттік қатынас орнатудың банкаралық ... екі жолы ... ...... ... Ұлттық банкте немесе өкілетті
органда (КЦМР) ашатын шот;
2) орталықтандырылмаған – яғни, коммерциялық банктердің бір-бірінде ... ... есеп ... ... ... шоттар.
Спецификалық және спецификалық емес қызметтердің арасында қосымша
операциялар орын алады. Оның ... ... ... ... жасалатын операциялар, алтын, асыл металдармен және құймалармен
жасалатын операциялар ... емес ... ... қалған барлық қызметтер кіреді,
оның ішінде:
1) делдалдық қызметтер;
2) кепілхаттар мен сенімхаттарды ұсыну;
3) трасталық операциялар;
4) сейфтік қызметтер және т.б.
Қарастырылған ... ... және ... ... ... қызметтер заңды және жеке тұлғаларға бөлінеді.
Қызметтер түрлері,белгілі бір банктерде бірдей ... ... ... ... әр түрлі болады. Өйткені, халық банктің тек ... ... ... уақытша бос ақшалай қаражаттарын жинап және оларды қайта бөліп,
қажет ететін шаруашылық ұйымдарға қайтарымдылық ... ... ... ... және ... ... ... жүргізілуі
мүмкін:
1) пассивтік операциялар негізінде банктің ресурстары ... да, ... ... ... ... қызметіндегі
рөлі жоғары. Қаржы және несие сөздігінде: “пассивтік операциялар – бұл
несиелік және активтік ... ... ... ... ... ... ... – делінген.Ал басқадай оқулықтарға
сүйенсек, банктің пассивтің пассивтік операциялары нәтижесінде пассивтік
шоттағы немесе активті-пассивтік ... ... ... яғни
пассивтің активтен арту формасын сипаттайтын операцияларды білдіреді;
2) активтік операциялар – бұл банктердің табыс алу және ... ... ету ... иелігінде бар ресурстарды орналастыруды жүзеге
асыратын операцияларды білдіреді.
Көрсетілетін банктік қызметтер ақылығына байланысты ақылы және ... ... ... ... бұл қызметтердің белгілі бір типі толық
ақылы ... ... ... білдірмейді. Бұл әрбір банктің жеке ... ... ... есеп ... ... ... ақы алмауы мүмкін,
бірақ басқа да бір қызметтер ақысын міндетті түрде алады. ... - ... есеп ... ... ашқаны үшін ақы алмаса, ал сол шот бойынша есеп
айырысуларды жүргзу үшін белгілі бір көлемде ақысын алып ... ... банк ... ... ... банк ... деңгейлі банктерде (бұдан әрі банктерде) ... ... есеп ... ... ... ... ұсыну және басқа да
операциялар түрінде көрсетіледі. Банктер клиентерге қызмет ... ... ... ... ... ... Банктің сенімділігі мен
өтімділігі оның қызметінің ... ... ... ... ... ... Банк ... сәйкес орындалады. Заңда
көрсетілетін түсініктемелер:
Банк- «ҚР ... және банк ... ... ... ... банк қызметті
жүзеге асыруға құқылы коммерциялық ұйым, заңды тұлға болып табылады. ... 2 ... көре ... 2. Банк ... ... ... 50% ... енші беруші банкке тиесілі
екінші деңгейлі банк.
Филиал – ... ... ... ... банк ... ... ... және банктің атынан банк операцияларын жүзеге асыратын, банк
берген өкілеттік шегінде ... ... банк ... ...... ... – Ұлттық Банк келісімімен ашылатын, заңды
тұлға болып табылмайтын, ... ... ... жоқ, ... ... банк ... ... түрлерін
орындайтын аумақтық оқшау бөлімшесі. Банк есеп айырысу-кассалық бөлімін ашу
үшін Ұлттық Банк келісімі және ... ... ең ... ... яғни ... бар ... үшін 1000.000.000 теңге, бір есеп-
кассалық бөлімнен көп ... ... ... орталықтарда және
Алматы мен Астана қалаларында орналасқан әрбір есеп ... ... ... басқа қалаларда ашылса 10 миллион теңге, басқа елді мекендерде
орналасқан есеп кассалық бөлімдерге 5 миллион ... ... ... ... ... беру туралы мәселені үш ай мерзімінде қарайды. ... ... бас ... ... туралы мәліметтер алады, яғни
пруденциалдық нормативтердің орындалуын қарайды. Ереже бойынша банктердің
есеп айырысу-кассалық бөлімінің ... саны ... ...... ... ашу үшін мына құжаттар талап етіледі:
1) ... есеп ... - ... ... ... ... беру жөнінде
өтініш;
2) есеп айырысу-кассалық бөлімнің жүргізуге уәкілдігі болатын банк
операцияларының тізімі, ережесі;
3) ... ... есеп ... ... ... ... аты да ... қаншасыншы бөлім екендігі көрсетілуі тиіс; Мысалы
«Банк Центр Кредит есеп ... ... ... ... ашуға жергілікті өкілді және атқарушы органдардың келісімі
қажет емес.
Есеп ...... ... ... ... ... бас ... кез келген негіздер бойынша жүргізіледі:
1) ұлттық Банк, ... ... ... ... ... ... ... қалыптарды және сақталуға міндетті нормалар мен
лимиттерді сақтамау.
Есеп айырысу – ... ... ... франт - офис және бэк
офистен тұрады. Франт – офис - ... ... ... ... құратын бөлім, ал бэк - офис – орындалған операцияны тіркейтін бөлім.
Есеп айырысу – кассалық бөлімінде бухгалтерлік ... ... ... ... Халық шаруашылығы мен ... ... ... ... ... көтермей экономиканы дамыту мүмкін емес.
Бухгалтерлік есеп ... банк ... ... ұйымдастыруды жоспарлау мен
бақылау үшін ... ... және ... ... дайындау
мақсатында жүргізілетін ақпаратты жүйе.
Бухгалтерлік есеп жүйесінің сапалылығын ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді;
2) есеп беру мәліметтерін жедел түрде алуға мүмкіндік береді;
3) нақтылықты ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін азайтады.
Уақытылы, толық және обьективті есеп банк жұмысын үнемді жүргізуге, көп
шығын болдырмауға, ... ... ... ... ... ... Бухгалтерлік есеп - бұл құжаттар негізінде құрылған
шаруашылық қызметің біртұтас, ... ... ... бейнесі. Банктегі
бухгалтерлік есеп өзінің оперативтілігімен ерекшеленеді. Мысалы ... бір ... ... 3-4 ... (9-13 ... ... есеп ... кассалық, несиелік және тағы басқа ... ... ... ... ... яғни ... дербес шотында
көрсетіліп күнделікті баланс құру әдісі ... ... ... ... ... ... ... қорлар, кассадағы ақша
қаржылары, бағалы ... ... ... мен ... ... металдармен
жүргізілетін операциялар, шетел ... және ... ... бюджеттік және несиелік мекемелермен есеп айырысу, шаруашылық
шығындар және банк шығындары мен кірістері. Барлық екінші ... ... ... ... ... ... айналымымен, есеп беруді
ұйымдастыру мен бақылаудың ... ... ... ...... ... заңды және жеке тұлғалардың ... ... және ... ... түрде есеп ақша құжаттарына сай
орындалатын ... ... - есеп ... ... деп ... Есеп ... кассалық бөлімде операцияларды жүзеге асыратын және олардың сомасын
есепте ... ... ... ... деп аталады. Есеп
операция жұмысы өзінің жедел сипатымен ... есеп - ... ... ... байланыс бөлімшелері
арқылы түскен құжаттар сол күні есепке бейнеленіп, ... ... ... жұмыс күнінің басында бухгалтер ... ... ... ... ... ... отыруы тиіс;
3) мекемелерге күнделікті дербес ... ... және ... кезінде қолданылған құжаттың көшірмесін беріп отыруы керек;
4) күнделікті құжаттардың ... және ... ... ... ... жүргізіледі;
5) есеп-кассалық бөлім операциялық күннің аяқталуына байланысты
күнделікті бухгалтерлік баланс құруы керек.
Жұмысты ... ... ... аталған талаптар банк
айналымындағы ақша қорытындылары мен құндылықтардың сақталуын ... ... ... ... банк ... және бас ... оның ... мен міндеттері заң және ... ... Бас ... ... қарсы келетін операциялар бойынша қаржылық
тәртіпті бұзатын құжаттарды ... тиым ... Есеп ... ... принципі бойынша жұмыс істейді. ... ... ... ... қол ... Есеп ... ... негізгі
міндеттерін, менеджерлерге, бақылаушыға шоттардың ... ... ... бас ... ... ... белгілеуі туралы кітапқа
тіркеу арқылы жүзеге асырады. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... жою үшін ішкі ... ... тиіс. Оның
принципі мынандай: әр қызметкер өз бөлімшесінде жүргізілетін ... сол ... ... ... Есеп ... бөлімде
клиенттерден келіп түскен құжаттар клиенттік деп ... ... ... мен аға бухгалтер қол үлгісі мен мөр үлгісін ... ... Олар ... төлем тапсырысы;
2) төлем талап-тапсырысы;
3) есеп айыру чегі ;
4) ақшалай чек;
5) хабарламаға қолма-қол жарна;
6) ... ... ... ... ... ... және шығыс кассалық ордер;
3) кіріс және шығыс валюталық ордер;
4) несие беру туралы, несие бөлімінің өкімі.
Есеп айырысу-кассалық бөліміне түскен ... ... ... ... ... ... банктердің есеп айырысу-кассалық операциялары
мынандай түрге бөлінеді;
– банктік шотар ашу;
– ұлттық немесе шетел валютасында аударым операциялары;
– алдағы уақытта валюталау күні ... ... ... ... ... төлемнің шартын өзгерту не қайтару;
– валюталық операцияларға ... ... ... ... беру;
– шоттан қолма-қол ақша беру; ұсақ ақшаларды ірілеп беру;
– банктен кеңсеге дейін немесе ... ... ... ... ... ... ... қабылдау;
– коммуналдық төлемдерді қабылдау;
– басқада операциялар.
Банктер есеп айырысу-кассалық операцияларды ... ... ... операциялары мынандай белгілеріне байланысты
жіктеледі:
1) банктік емес секторлар ... ... ... ... есеп ... жеке ... ұй ... банктер арқылы есеп
айырысулар.
Есеп айырысу объектілеріне қарай:
– тауарлы ... ... есеп ... бюджет және басқа бюджеттен тыс қорлармен аударымдар;
– банк несиелері, вексельдері және басқа да ... ... ... ... қарай:
1) мемлекет ішіндегі есеп айырысулар, оның ішінде:
2) бір қаланың ішнде;
3) қаладан тыс жерлерде, аудандарда, ауылдарда;
4) мемлекет арасында есеп ... ... ... ... ... ... ... дейінгі төлемдер;
- мәміле жасалған соң, мерзімді төлемдер;
- коммерциялық несие шартында, яғни мәміле жасалған соң белгілі ... ... ... ... бұрын, яғни келіскен мерзімге дейін;
- ашық шот бойынша, яғни тауарларды алған ... ... ... ... кейінге қалдырылған, яғни бастапқы ... ... ... ... өтіп ... төлемдер.
Есеп айырысукезектілігіне қарай:
1) жалақы, бюджет, сақтандыру т.с.с. төлемдер;
2) материалдық құндылықтар үшін төлемдер;
3) несиелер үшін төлемдер;
4) сот ... ... ... ... есеп ... таңда Казақстан Республикасында 34 екінші деңгейлі ... есеп ... ... ... ... ... ... бір саясатқа негізделеді.
Банктердің клиенттерге қызмет көрсету саясаты ұзақ мерзімді серіктестік
қатынасты көздейді. Банктер клиентерге қызмет көрсетудегі банктік қызметтің
барлық спектрларын ... ... ... сапада көрсету және клиент
мүддесін қорғау үшін максималды қолайлы жағдай туғызуда. Қазіргі ... ... ... көрсетуден заңды тұлғалардан қабылданған қолма-қол
ақша түсімін мына кестеден көре аласыздар.
| |2007 |2008 |01.08 |02.08 |03.08 |04.08 ... ... |885904 |1136835 |73981 |74929 |87367 |86980 ... ... және |743973 |959716 |60665 |61975 |72684 |72772 ... ... | | | | | | ... ... |59256 |67768 |6059 |5749 |6414 |5928 ... ... |31462 |41589 |2554 |2581 |3211 |3048 ... |45690 |60859 |4333 |4258 |4669 |4757 ... | | | | | | ... |3200 |4543 |180 |252 |265 |244 ... 2. ... ж.ж ... деңгейлі банктердің есеп айырысу-кассалық
қызмет көрсеткіштері
Банктер арқылы ақшалай қаражат пен капитал бір субьектіден екіншісіне,
экономиканың бір саласынан екіншісіне ... Банк шоты ... ... операциялармен капиталдың қозғалысы қамтамасыз етіледі, яғни
оларды экономиканың бір секторына шоғырландыра отырып, ... ... ... ... ... Қайта бөлінетін банк ресурстары жұмыс істеу саласы
бойынша да, мерзімі бойынша да, ... ... да ... ... ... экономикалық өмірдің ортасында болатын банк ... ... және ... ... ... қарай
түрлендіру мүмкіндігіне ие. Сонымен, делдалдық ... – бұл ... әрі ... өндіріс субьектілерінің арасындағы қатынасты
кеңейтетін, ресурстарды ... ... ... және банк
операциясының жекеленген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың кассаларына
заңды тұлғалардан түскен қолма-қол ақша ... 3 ... ... 3. ... және банк операциясының жекеленген түрлерін жүзеге
асыратын ұйымдардың кассаларына ... ... ... ... ... 2008 жыл 3-тоқсанда кәсіпорындардың банктік қызметке
сұранысын көрсетеді, яғни 27,4% -да банктер көрсететін ... ... ... ... бұл ... ... ... жоғары болды.
Тиісінше, кәсіпорындардың 65,6%. 68,8% бұл ... ... ... 8,3% ... деңгейін көрсетті. Банктер көрсететін қызметтерге
қажеттілікті қанағаттандыру дәрежесін кәсіпорындардың қалыпты - 9,1/% ... 8,2% ... мен ... ... ... ... құндылықты жеткізу
бойынша есеп айырысу банк арқылы жүргізіледі. Бұл ақша айналымы заңмен
реттеледі. Мына ... ... ... ... ... ... ... ұйымдық - құқықтық құрылымына
қарамастан, яғни заңды тұлғалар қаржы қаражаттарын банкте ... ... ҚР ... банк ... 2000 жылғы 25 сәуірде бекіткен №179
қаулысына сәйкес, заңды тұлғалар арасындағы 4000 ... ... ... яғни 3488000-(4000*872) теңге сомасынан ... ... ... тек ... тәртіпте жүзеге асырылуы тиіс;
3) «ҚР 29 маусым 1998 жыл №237-1 ... және ақша ... ... ... ... тек ... құжаты қабылданған кезде ғана жүргізілуі тиіс;
4) ҚР азаматтық кодексінің 747-бабының 2 ... ... ... мен ... ... қызмет көрсету банктерін өз бетінше
таңдауға, бірнеше банктің қызметін тұтынуға құқығы бар.
Клиентерге есеп ... ... ... үшін шот ... тиіс.
Барлық заңды тұлғалар, ұйымдық-құқықтық негізіне қарамай (мемлекеттік,
жекеменшік т.б) және жеке тұлғалар ... ... ... аша ... шот - банктік операциялардың белгілі түрлерін орындау
бойынша банктер мен ұйымдардың ... ... және ... шоты - бұл ... және ... ... шоты.
Банкте шот ашу банк пен клиент арасында шот ашу бойынша ... ... ... ... ... үшін клиент ҚРҰБ «ҚР клиентке шотты ... ... ... №266 ... ж. ... ... ... құжаттарын
ұсынуы тиіс. Қажет деп таныса банк қосымша құжаттар талап етуі ... жеке ... мен қол және мөр ... бар ... ұсынады. Есеп
айырысу-кассалық бөлімнің заңгері ай сайын шот ... шот ... ... ... есеп ...... қызмет көрсету бойынша
негізгі реттеуші заңдар мыналар:
1) ҚР Азаматтық Кодексі;
2) ҚР «ҚР ... ... ... Заңы;
3) ҚР «ҚР Банктер және банктік қызмет туралы» Заңы;
4) ҚР ... ... мен ... ... ... екінші деңгейлі банк және банк операциясының жекеленген түрін
жүргізетін ұйымдардың кассалық ... ... ... ... банктің қызмет етуінің теориялық негіздері
2.1 Банк ұғымы мен оның экономикалық мәні
«Банк» сөзі ... ... ... ... ... сөзінен
шыққан. Банко - тауарлардың сауда-саттығы қызу жүретін алаңдарға ... ... ... ... және ... ... соғылатын әр түрлі монеталармен жүзеге асырылды:
- банк мәнін зерделеудің ... ... ... ... банк ... макродеңгейде оның қызметімен байланыстыра отырып талдау;
- оның мәнін әр түрлі тұрпаттарына қарамастан банктің біртұтас ... ... ... мәнін ашып көрсету оның басқа экономикалық институттардан
айрықшаланатын өзіндік ... ... ... банк мәнін ашып көрсету оның құрылымын ашып көрсетуді қажет етеді.
Банктің мәні банктердің тұрпаттары мен ... ... ... әрі оның мәні ... ... де, ... ... де және т.б.
барлық банктерге бірдей тән болып табылады. Бұл аталған ... ... ету аясы да және т.б. ... ... ... бұл ... банктің мәні өзгеріссіз қалады және олардың барлығына
бірдей тән. Бұл ерекшеліктер біртұтас ... ... әр ... ... шығу үшін ... ... тек банктің өзіне ғана
тән операциялар мен қызметтерді бөліп көрсету керек.
Банк өзіндік ерекшелігі бар ... ... ... ... өнімдерден көп өзгешелігі бар өнімді өндіреді. Ол тек жай ғана
тауарды емес, ақша және төлем ... ... ... ... өндіреді.
Қолма-қол ақшаны шығару – бұл банк монополиясы, оны тек банк шығара алады.
Банктің қызмет көрсету саласындағы ... ... ... ... ... ... кредит ұсыну жатады. Әрі-беріден соң кредит ... ... ... қоймайды, ол ссудалық пайыз түрінде пайда әкелетін
капитал ретінде анықталады.
Банктің уақытша пайдаланылмайтын, ... бос ... ... ... ... ... өнеркәсіп және сауда кәсіпорындарынан өз өнімінің ... ... да ол ... мен ... ... ... ... оның қызметі үлкен деңгейде өндірушілік сипатымен алға
шығады.
Кредит ісі - банк негізі, бұл оның негізгі ісі ... ... ... ол ... ... ... және жеке тұлғалардың төлем
айналымын қолма-қол ақша формасында және ... ... ... аса ірі ... ... ... ... өзіндік ерекшелігіне, оның негіздеріне және банк құрылымына
жүргізілген талдаудың ... оны ... ақша ... және ... ... ... ... айналымын реттеуді жүзеге асыратын кәсіпорын
немесе ақша-несие ... ... ... ... ... маңызды мәселесіне оның қызмет ету аясы туралы мәселе
кіреді (1 ... Оны банк ... ... ... пайдаланылатын
әдістемелік тәсілдердің көмегімен анықтау керек. Банктің қызмет ету аясы ... ... ... ... ... тек банктің өзіне ғана тән
қызметі.
Депозит ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... облигацияны және
басқа қаржы аспаптарын сатып
алу арқылы берілетін ақшалай қаражат
Акция, облигацияны және басқа қаржы аспаптарын ... ... ... 4. ... ... ... қаржы-несие институтарының рөлі
О.И. Лаврушин банктің 3 қызмет ету аясын былайша ... ... ... - ... қаражатты шоғырландыратын қызметі. Уақытша сақтауға
құндылықтарды қабылдау, сақтаулы операция ежелгі банк операцияларының бірі
болып ... ... үшін ... ... ... тек ... ғана тән
емес. Алайда уақытша бос ақшаны шоғырландырудағы ... ... ... ... ... бос бөтен қаражат банктің өз қажеттілігіне
емес, басқалардың қажеттілігіне қайта бөлу ... ... ... және ... ... ... меншік иесі –
бастапқы кредит беруші (банк клиенті);
- қаражатты шоғырландыру тек арнайы рұқсатпен ... ... әрі ... ... қызмет түріне айналады.
Екінші қызмет – ақша айналымын ... ... Банк ... ... ... алушының арасындағы, сатушы мен сатып алушының арасындағы делдал
болып табылады. Банк арқылы үлкен мөлшерде контрагенттердің ... ... ... ... қаражат айналымы, капитал жүзеге асырылады.
Ақшалай қаражат айналымы экономиканы және ... ... ... ... ... ... ... - делдалдық қызмет. Бұл арада банктің делдалдық қызметін
тек төлемдегі делдалдық ретінде ұқпау керек. Оған ... ... ... ... ... ... пен ... бір субьектіден екіншісіне,
экономиканың бір саласынан екіншісіне құйылады. Банк шоты бойынша жүзеге
асырылатын операциялармен ... ... ... ... ... экономиканың бір секторына шоғырландыра отырып, басқа салалар мен
аймақтарға қайта бөледі. ... ... банк ... ... ... саласы
бойынша да, мерзімі бойынша да, мөлшері бойынша да бір-бірімен ... ... ... ... ортасында болатын банк капиталдың
мөлшерін мерзімін және бағытын ... ... ... ... ие. ... ... қызмет – бұл тәуеклділікті
азайтатын әрі ұдайы ... ... ... ... ... ... қызмет. Қазақстан Республикасының
коммерциялық банк ... ... ... ... ... ...... клиент мүддесі үшін белгілі бір іс-әрекеттерді орындауын
сипаттуғаболады. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... мен ... беру жатады. /6, 10 б. /
Коммерциялық банктердің ... ақша ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың мемлекетке уақытша бос ақша қаражаттарының
болуы және экономика мен ... ... ... ... ... ақша ... экономикалық негізі болып
табылады.
Коммерциялық банктердің негізгі қызметтеріне мыналар жатады:
1) қаржы делдалдары ретінде;
2) уақытша бос ақша ... ... ... және ... ... ... есеп ... ұйымдастыру және жүргізу;
5) инвестициялық қызметі;
6) қаржылық ... ... ... траст, кеңес беру,
ақпараттық) [3, ... ... ... ... ... ... ... мекемелердің және халықтың уақытша бос қаражаттар сомасын
депозит түрінде ... ... ... сақтандыру жүйесі
болады, бұл салымдарды жаппай кері алу қауіптігін төмендетеді. ... ... ... ... материалдық объектілерінде
орналастырылған активтеріне қарағанда ... ... ... ... нарықта оңай өткізіледі.
2. Қазақстан Реапубликасының комерциялық банк жүйесінің қызметінің
қазіргі кездегі ... жыл ... ... ... «ҚазКРО-ғы банктер және банктік
қызмет туралы» алғашқы заң Қазақстандағы банктік реформаны жүргізудің
бастапқы ... ... 1995 ... ... ... ... ... Ұлттық банктің 1995 жылға арналған «Қазақстандағы
банктік жүйені реформалау» бағдарламасыеа сәйкес жүзеге асырылды.
Қазіргі таңда ҚР жұмысжасап отырған ... ... ... ... бөлуге болады:
1-кезең. 1988-1991 жж. – мемлекеттік салалық мамандандырылған банктер
қызметінің бір ... ... сол ... ... беру ... ... түрлендіру; алғашқы коммерциялық ... ... КСРО ... ... банктің жекелеген қызметтерін беруге
байланысты бастапқы қадамдар жасау кезеңі;
2-кезең. 1992 аяғы 1993 жылдары – ... ... бола ... ... ... орталық банктің бірқатар қызметтерін орындауға ... ... ... ... ... ... және ... норматвтік базаның қалыптасуының бастапқы кезеңі;
3-кезең. 1993жылдың қараша айынан осы уақытқа дейінгі, яғни айналысқа
ұлттық валютаның енгізілуіне ... ... ... ... ... ... толық жауапкершілік алу, бюджет және банктармен қарым-қатынас
орнатудың классикалық принциптерін енгізу, банктердің қызметін ... ... ... ... ... ... түрлендіруге байланысты бірқатар шаралар 1994
жылдың орта кезінен басталып 1995 ... ... ... кезекте 1994 жылы Ұлттық банктің ұсынысы бойынша Агроөнеркәсіп
балансы Қаржы Министрлігінің қарамағында ... ... ... ... ... беру ... іске асырылды.
Екінші кезекте, Қазақстан Әлем Банкін 1994 жылдың орта ... ... ... ... ... және әмбебап
Әлембанкке бөлу шаралары жүзеге асты.
Үшінші кезекте, мемлекеттік мамандандырылған Халық банкін әмбебап
банкке ... ... ... ... ... үш ... ... бірінші жартысы) мемлекеттік емес акционерлерден
акцияларын сатып алу ... 100% ... ... қалпына келтіру және
оның жарғылық капиталын ұлғайту ... ... ... ... Халық банкінің меншігіне беру, сондай-ақ 01.01.1992ж жағдайға
байланысты халық салымдарының индексациялау ... ... ... (1995 ... ... жартысы және 1996 жыл) Халық банкіне
пластикалық дебеттік және кредиттік ... ... және ... ... ... міндетті.
Коммерциялық банктер жүйесімен қатар коммерциялық банктер үшін қысқа
мерзімдік жоспарда тиімсіз болып табылатын нақты секторды орта және ... ... ... өз ... ... мамандандырылған мемлекеттік
банктердің болуы да қажет болды. Ондай банктерді халықаралық ... ... деп ... себебі олар үшін басты ... ... табу ... ... ... ... болып табылады [4, 26].
Қазақстанда банк секторын реформалау бағдарламасын іске асыру шегінде
Эксимбанк, Мемлекеттік даму банкі және ... үй ... ... құрылды.
Мамандандырылған банктер қатарында халыққа қызмет көрсетуге маманданған
Халық банкі болды.
Міне, мұндай ... ... ... ... ... ... пайда болуы, өз кезегінде, банктік жүйенің екі деңгейлік құрылымын
білдірді.
Банктік жүйе – ... ... ең ... және ... ... ... ... қызметінің барлық
деңгейіндегі ... ... ... ... Олар ... ұдайы
өндіріс үрдісіне қатысушыларының ... ... ... ... ... банктік сектордың дамуын сандық көрсеткіштер арқылы
көрсететін ... ... ... активтері –1,7млрд. долларға, екінші
деңгейлі банктер мен ... ... ... – 6,0 ... ... ... қорының – 1,5 млрд.долларға жетуі және банктердің
несие беру көлемінің өсуі, оның ... ... ... ... –577 ... ... – 17,8% ... ұлттық валютадағы несие
берудің –33% жетуі, шағын кәсіпкерлікке несиенің ... ... ... және ... ... ... ақша массасы –906,2
млрд.теңге, ... ақша ... – 202,8 ... ...... ... өсуіне арналған несиелер –703,3 млрд.теңгені құрады.
Бұл көрсеткіштердің барлығы банк жүйесінің дамуын, банктік қызметтің
өскендігін, ... ... ... ... ... көрсетеді. Банктер
экономиканы дамытудың негізгі факторларының бірі болып ... ... ... ... ... ... қызмет істеу аясының тар болуы. Ұлттық банктің инфляция деңгейін
қалыпты жағдайда ұстап тұра алмауы, банктердің ... ... ... ең басты проблемалар:
1) қор нарығы, нақты экономикаға капиталды тарту ... ... ... ... отыр;
2) зейнетақы қорлары мен ... ... ... әлі
негізгі инвестициялық ресурстарға жетпеуі, бұл тәжірибе әлем ... ... және ... ... негізгі факторы болып саналады;
3) құрылыс жинақ жүйесін және ипотекалық несие механизмін жетілдіру.
Бұл ... ... шешу ... Ұлттық банк және Үкіметтің
2002-2004 жж.арналған бағдарламасынан көруге болады:
1) ұлттық ... ... ... ... мен ... ... ... жинақ жүйесінің құықтық базасын кеңейту;
3) инвестициялардың көлемін көбейту, ... ... ... ... ... ... ... рөлі үлкен болмақ.
Қорыта келгенде, банктік жүйенің дамуы, оның проблемалары, ... ... ең ... ... бірі болып қалады.
Коммерциялық банктің қызметінің экономикалық талдауы банк қызметінің
қаржылық-экономикалық ... ... ... ... ... мен пропорцияларын анықтаумен, банктің ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Талдау объектісі болып әрбір жеке коммерциялық банктің қызметі және
топтары (аймақтық, ... ... ... ... ... ... ... болып келесілер табылады: коммерциялық банктер; банктің
контрагенттері; ... ... ... ... ... ... ... және орталық билік органдары; банктің нақты
және потенциалды клиенттері мен корреспонденттері; өзге де жеке және заңды
тұлғалар.
Субъектілердің әр ... ... ... ... мақсаттары бар.
Осыған байланысты талдаудың бағыттары мен критерийлері әр ... ... ... өз қызметінің талдауы негізінде пайданы
максималдау мақсатында активті және ... ... ... ... ... бар ... ... олардың
балансын нарықтық сұраныстармен қамтамасыз етуге, банктің нарықта даму және
әрекет етуінің негізделген бағдарламаларын жасауға, шешімдер ... ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл мүмкіндіктердің талдауы
банк ... ішкі және ... ... ... тарапынан жүргізіледі.
Банк қызмет ететін сыртқы шарттар мемлекеттің экономикалық саясатының
бағыттылығымен, сонымен ... ... ... ... анықталады. Банк
қызметінің ішкі шарттарын талдау оның қаржылық-экономикалық жағдайын
бағалаудан, нарықтағы жағдайынан, ... ... ... ... ұйымдық құрылымын талдаудан құрылады.
Талдау процесінде ОБ мекемелері коммерциялық банктердің ... ... ... және ... қорға
аударымдардың сақталуының деңгейін анықтайды. Банктік ... банк ... ... ... ... ... мен ... қалыптасуы мен
қолданылуын болжайды. Сонымен бірге коммерциялық банктердің қаржылық
жағдайын ... ... ... ... ... етеді және олардың
қаржылық тұрақтылығын бағалайды. Реттеу процестері банк өз операцияларын
бастағанға дейін ... ... ... банктерді лицензиялау
келесілерден тұрады:
- капиталға минималды талап – бұл шарт банк ... ... ... қою ... ... ... берілетін лицензия санын шектеу
мақсатында бекітілген;
- жетекші құрамының сапасы – ... ... және ... ... құрылтайшылары құқықтық және қаржылық жағдай тексерісінен өтуі
тиіс және тек ... бар және ... ... ... ... қатысуы мүмкін;
- меншік құқығын шектеу – банкті ... ... ... ... ... сол ... ... берілуі тиіс. Егер акционерлер тобы банктің
акционерлік капиталының көп дегенде 15-20% ие ... ... ... ... ... ... ... бұған рұқсат жоғарғы үкімет
органдарыменберілуі тиіс.
Коммерциялық банктердің есептілігін талдау процесінде ... ... ... ... ... міндеттемелерін орындау үшін қаржылық
бақылауды жүзеге асырады. ... ... ... екі формасы бар:
реттеуші (есептілікті тексеру) және ... ... ... Активті
және пассивті операциялар туралы, сонымен қатар ... ... ... мен ... ... ... негізінде бақылау органдары банк
қызметін қадағалап отырады [6,32].
Банк аудиторлары алдында банк ... мен ... ... ... ... ... ... қызметінің нәтижесін
куәландыру немесе жоққа шығару міндеті тұр. Заң ... жыл ... ... ... ... кеңес береді.
Есептілік талдауы негізінде банк ... мен ... ... ... ... оның ... даму
перспективаларын анықтайды. Алынған мәліметтерді әр ... бір ... ... және ... ... ... банктердің
балансын талдау кезінде олар өздерінің түсімдері мен ... ... ... ... еместігін ескеру қажет. Бұл банк ... ... ... ... ... ... ... мүмкін,
бұның салдарынан депозиттер азаюы мүмкін. Одан басқа ... ... ... толығуы мүмкін резервтерін ... ... ... ... банктің белгілі бір проблемаларының бар
екендігін көрсетеді. Бұл жүргізілетін саясаттың сұрақтары ... ... не ... немесе саяси түсініктерге несие
ұсыну ниетін ... ... ... ... ... ақпараттық
қамтамасыз ету сыртқы және ішкі ... ... ... ... қызметін талдауда коммерциялық банктің жалпы қаржылық есептілігін
пайдалану ерекше мәнге ие. Жалпы қаржылық ... - бұл ... ... ... жетекшілерінің, басқа да заңды және жеке тұлғалардың,
сонымен қатар ашық жариялау үшін ... және ... ... ... есептілігі.
Банктік есептіліктің жаңа формалары коммерциялық банктердің қаржылық
есептіліктерін құрастыру мен ... ... ... , ... ... ... ... есептің негізгі стандартына
біртіндеп ауысуды қамтамасыз ... ... ... ерекшелігі – оның кешенділігі, ал бұның өзі
экономикалық талдау әдісіне сейкес.қаржылық есептіліктің жеке ... ... ... ... ... ... бермейтіні белгілі, ал
жиынтықталғанда олар коммерциялық банк ... ... ... ... ... де, оның несие портфелінің қалыптасуын да бағалауға
мүмкіндік береді.
Банктің ... ... ... ... ... ... ... балансын және есептіліктің басқа формаларын талдау;
2) есеп және ... ... ... ... ... қатар құрылтайшылық құжаттардың
талдауы.
Банктің аналитикалық жұмысы құрамы мен ... ... ... ... пен жүргізу уақытының массиві бойынша өзара айырмашылығы
бар бірнеше ... ... ... ... синтетикалық есеп бойынша біріктірілген бухгалтерлік
аналитикалық есептің дербес шоттарының қалдықтарының сомасы көрсетіледі.
Одан ... ... және ... журналдарды, құрама карточкаларын,
айналым ведомостілерін қолданады.
Қазіргі кезде банктік талдау тек есепті кезеңдегі қалыптасқан жағдайды
және ... ... ... ... ... ... сонымен бірге кері тенденцияларлды анықтауға және оларды тіркеуге
ұмтылады, себебі оларпайданы жоғалту түрінде немесеактивтердің ... банк ... ... тигізумен байланысты мәселе түрінде көрсетілуі
мүмкін.
Талдау үрдісінде ішкі резервтерді ... ... ... ... ... және ... төмендету), өндірістік
салада да (еңбек ... ... ... ... ... ... ... мен негізгі құралдардың пайдаланылуын оптималдау)
болады.
Қазіргі кезде сезілетін кемшілік ... ... ... банк ... ... талдауға мүмкіндік беретін нарықта
жалпы мойындалған ақпараттық өнімдердің жоқтығы табылады.Қазіргі заманғы
банктік талдаудың ... ... ... ... ... ... алудың қиындығы жатады, сонымен қатар кешенді талдаулардың бірыңғай
стандарттарының ... ... ... ... ... ... негізгі принциптерге негізделеді:
1) историзация. Талдау жүргізу кезінде мүмкіндігінше ұзақ мерзімнің
мәліметтерін пайдалану ... ... ... құру ... ... ... ... мүмкіндік береді;
2) ранжирлеу (котировка). Талдау жүргізу ... ... ... ... оның ... банкке әсер ету деңгейін
бағалау маңызды;
3) теңестіру. Талдау алынған ... ... және ... ... салыстыруды
қарастырады, бұл банкке өзінің нарықтағы орнын анықтауға, ... кері әсер ... ... ... мүмкіндік берді;
4) салыстырмалылығы. Банк қызметін объективті бағалау үшін әртүрлі
мерзімдердегі мәліметтерді салыстыру ... ... ... ... бұл үшін ... ... ... валюта әдістері қолданылады;
5) жүйелілік.
Банктік баланс экономикалық талдау үшін негізгі қайнар көз ... Ол банк ... ... сипаттайды. Баланс талдауы өтімділікті,
табыстылықты, сонымен қатар жеке ... ... ... ... деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Баланстан алынған ақпараттың
арқасында меншікті және тартылған қаражаттардың қайнар көздерін, ... ... ... ... ... табуға болады.коммерциялық
банктердің қызметін экономикалық талдау оның жұмысының маңызды бағыттарының
бірі болып табылатындықтан, балансты «оқу» негізінде банк ... ... ... аса ... [8,13].
«Темірбанк» АҚ-ның негізі 1992 жылдың 26 наурызында ... ... ... ... ... ... филиалдық жүйесінің
Қазақстанның барлық облыс орталықтарында және 100 000 ... бар ... ... ... 50 ... бар. 01.01.06 ... ... бойынша
банк активтері 58 660 106 мың. теңгені құрады. 2005 жылдың нәтижесі бойынша
банктің таза ... 2617 ... ... ... саны – ... ... жиі ... жағдайларда банк жұмысының тұрақтылығы
клиенттермен лайықты бағаланды. 1995 ... ... ... ... ... ... үлесі 18% құрады. 1995 жылдың наурызында банктің
акциялардың мемлекеттік пакетін сатып алу ... ... ... банк толық жеке меншік болды.
1997 жылдың мамырында Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... өту бойынша бірінші банктер тобына
қосты, бұл банктің қызметі мен қаржылық жағдайының жоғары бағасы болды.
1997 жылы ... ... ... жарғылық капиталды ұлғайту
туралы екі ретшешім қабылдады, нәтижесінде ол төрт ... өсті және ... ... 1 ... ... жылы Темірбанктің акциялары Қазақстандық қор биржасының ... ... ... ... ... ... Thomson Bank Watch ... несиелік
рейтингтер тағайындады: жергілікті валютадағы қысқа мерзімді ... ... ұзақ ... – «В», яғни Қазақстан Республикасының ... ... ... ... несие рейтингін алған
қазақстандық төртінші банк болды. 1999 жылы бұл рейтинг агенттікпен екі ... жылы ... ашық ... ... ... ... Бұл ... саны 500-ден асатын кәсіпорындарға беріледі. Ашық ... ... және ... ... ... ... ... жиі
жарияланады. ҚР-ның бағалы қағаздар бойынша ұлттық ... және ... ... ашық халықтық қоғамдарға реттеу органдарының алдында ... ... да ... ... ашу ... қатаң талаптар қояды
[9,25].
Сол жылы Темірбанк мемлекеттік ... ... ... ... үш ... қатарындағы операторы болды, оның шеңберінде ... ... ... ... бірқатарын қаржыландырды. Одан
басқа, өткен жылы банк шағын және орта ... ... ... ... құру және даму ... ... бойынша жұмысын
бастады.
Бүгінгі күні «Темірбанк» - корпоративті тұлғаларға да жеке тұлғаларға
да банк ... ... ... ... ... әмбебап қаржы институты
болып табылады. Банк Еуропалық Қайта Құру және Даму Банкінің, Азиялық Даму
Банкінің және Халықаралық ... Құру және Даму ... ... ... және орта ... ... ... Кәсіпкерлікті Қолдау
Қорына қатысу үшін бекітілген банк болып ... ... ... талдауды пассивтен бастаған орынды.
Себебі, ол меншікті және тартылған ... ... ... ... мен ... ... ресурстарды пайдалану шарттарын,
формаларын және бағыттарын, яғни активтердің ... мен ... ... пассивті операциялар активтерге қатысты алғашқы және
анықтаушы роль атқарды, себебі, ... ... банк ... ... операцияларды жүзеге асырудың банктің капиталының
көлемі берілген мерзім ішінде 6 660 218 мың теңгеге өскен. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Ол
капиталдың ¾ бөлігін құрап, 2008 жылы 2006 жылмен салыстырғанда 34,8 ... ... жылы ... ... ... оның ... ... 80% болды.
Акционерлік капиталдың өсуі банктің қаржылық тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... отырған мерзімде ... ... ... ... 44,5% ... 905 910 мың теңгеге
өсіп, 1 633 854 мың теңгені құрады.
Кесте 3. Темірбанк ... ... ... ... капиталының
құрылымы
|Капитал |2006 |2007 |2008 ... |
| ... |% ... |% ... |% | ... |3077500 |70,0 |3700000 |66,9 |8840296 |79,9 |5762796 ... | | | | | | | ... |25168 |0,6 |26274 |0,5 |21185 |0,2 |-3983 ... | | | | | | | ... |12840 |0,3 |8531 |0,2 |8335 |0,1 |-4505 ... | | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | | ... |555000 |12,6 |555000 |10,0 |555000 |5,0 |0 ... қор| | | | | | | ... |727944 |16,5 |1241219 |22,4 |1633854 |14,8 |905910 ... | | | | | | | ... ... |100 |5531024 |100 |11058670 |100 |6660218 ... ... ... ... ... ... ... мен негізгі құралдарды қайта бағалау қоры жалпы капитал жиынының 1%-
ға дейінгі ... ... ... олар 2008 жылы 2006 ... ... мың теңгеге және 4 505 мың теңгеге сәйкесінше азайған. Ал банктің
міндетті резервтік қоры өзгеріссіз қалған, яғни оның ... 555 000 ... ... ... оның операцияларының маңызды және анықтаушы
бөлігін құрайды [10,14]. ... ... банк ... ... және мақсатты ... ... Ол ... ... ... қолда бар шаруашылық қаражаттарының
белгіленуін ... ... ... ... ... және ... тығыз байланысты. Несие нарығына шығу арқылы, бағалы қағаздарды сату
және ... алу ... ... әр ... қызметтер ұса отырып, банктер
өз пассивтерінің жағдайын үнемі бақылап отырады, бос ... ... ... ету ... ... капиталдың құнын қадағалап
отырады. 2008 жылы Темірбанктің ... ... ... 2 есеге
өсіп, 47 601 435 мың теңгені құраған. Міндеттемелердің 2 есеге ... ... ... ... жылы 32,5% ... өзгеріп
отыр.
|Міндеттемелер |2006 |2007 |2008 ... |
| |Мың тг. |% |Мың тг. |% ... |Мың тг. |% |
| |2006 жыл |2007 жыл ... ... | | | |06 |07 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... |5531024 |10565 342 |22 375 577 |191 |212 ... ... ... |73741137 |75,7 |269 |
|Кесте 6-ның соңы |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... ... ... ... |177 |260 ... табыстары |2587382 |4 557 136 |7 659 525 |176 |168 ... ... |2078316 |2 511 545 |4 587 715 |121 |182 ... ... |509066 |2 045 591 |3 071 810 |401 |150 ... ... ... жыл сайын барлық көрсеткіштерден өсім
байқалады:
– меншікті капитал 2007 жылы 2006 жылмен ... ... Ал 2008 жылы 2007 ... ... жалпы өсім 154,6%-
ды құрады;
– сонымен қатар банк ... де жыл ... ... 2007 жылы
2006 жылмен салыстырғанда 75,7%-ға, ал 2008 жылы 2007 жылмен
салыстырғанда ... банк ... 2007 жылы 2006 ... ... ... ... жылы 2007 жылмен салыстырғанда 260%-ға өскен;
– банк табыстары 2007 жылы 2006 ... ... ... ал
2008 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 168%-ға ... банк ... 2007 жылы 2006 ... ... 121%-ға, ал
2008 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 182%-ға өсті;
– таза табыс 2007 жылы 2006 ... ... ... ... ... жылы 2007 жылмен салыстырғанда 150%-ға өсті.
Сонымен қатар қарастырылатын кезең аралығындағы ... ... ... ... банк ... ... өскендігі
көрінеді, сонымен қатар табыс, шығын, таза табыс көрсеткіштері бойынша осы
кезеңдерде өсім ... ... ... 5. ... ... 2006-2008 жылдардағы кейбір
көрсеткіштерінің динамикасы
Суретте 2006-2008 жылдарда “Темірбанк” АҚ-ы динамикалық ... және ... таза ... өсіріп отырған. Бухалтерлік баланс мәліметтерін салыстыра
отырып, үш жыл ішінде банк активі төрт өсті, ал меншікті капитал 179% ... ... жыл 2008 жыл ... ... 3 млрд теңге.
2008 жылы банктің шығыны 2007 жылмен салыстырғанда 2 076 170 ... ... ... ... ... ... өсуі ... арналған
инвестициялық бағалы қағаздармен жасалатын операциялардың шығынының өсуіне
негізделген.
Банк активтерін орналастыру ... ... және әр ... ... ... ... асырылады.
«Темірбанк» АҚ-ның активтері 2006-2008 жылдар аралығында 155 436 092
мың теңгеге ... ... ... ... “Темірбанк” АҚ-ның
міндеттемелері 1219757 мың теңгеге немесе 169,1%-ға өсті. Міндеттемелер
өсімінің ... ... ... 10-12 млрд ... ... ... ... талдау жасау бірнеше сатыдан тұрады. Жалпы
түрде бұл сатылар төмендегідей көрсетілген:
- талдау мақсатын анықтау;
- ақпараттар жинау;
- талдауды жоспарлау;
- алғашқы ... ... ... ... ... ... қабылдауды тездету.
Нақты бөлімдерді орындау, оларды жүргізу тәртібі және ... ... ... ... ... ... мен көлеміне,
әдістемелік және ... ... ... мамандардың
квалификатциясына байланысты [16,3].
Көрсеткіштер жүйесінің негізінде “Темірбанк” ... ... ... жалпы сипаттаманы алуға болады.
2006-2008 жылдардағы “Темірбанк” АҚ-ның активтерінің құрамы мен
құрылымы 6-ші ... ... 7. ... АҚ-ның 2006-2008 жылдардағы активтерінің
динамикасы, мың теңге
|Көрсеткіштер |2006 жыл |2007 жыл |2008 жыл ... |
| | | | ... | | | |2006 |2007 |
| |
|1 |2 |3 |4 |5 |
| | | | ... | | | |2005 |2006 |
| ... % |
| |г |% | | ... өтімділік коэффиценті (К1) |0,24 |0,02 |0,8 |К1 < 0,7 ... ... ... (К2) |9,7 |2,23 |2,44 |К2 > 1,05 ... ... ... (К3) |0,75 |0,78 |0,82 |0,85 > К3 > |
| | | | |0,81 ... қаражаттарды орналастыру |0,60 |0,70 |0,33 |К4 < 1,2 ... (К4) | | | | ... ... ... (К5) |0,80 |0,55 |0,60 |К5 < 0,005 ... ... ... |0,01 |0,03 |0,01 |К6 > 0,005 |
|(К6) | | | | ... ... ... |0,12 |0,14 |0,11 |К7 > 0,005 ... | | | | |
9 ... ... АҚ ... ... ... ... жағдайда екендігі көрінеді. Егер 2006 жылы шұғыл ... ... тең ... 2007 жылы оның ... 0,02-ға тең болды. Ал
2008 жылы шұғыл ... ... 0,8-ға тең ... Толық өтімділік
коэффиценті де нормативтерге сай болып тұр. Егер 2005 жылы ол 9,7-ге тең
болып, 2006 жылы 2,23 ... 2007 жылы ... тең ... ... коэффиценті табысты активтердің жалпы активтердің
ішінде қандай үлесін алатындығын көрсетеді. Егер табысты ... ... ... бұл қалыпты деп есептелінеді. Егер 2006 жылы жалпы табысты
активтердің деңгейі 0,75 болса, 2007 жылы 0,78 ... Ал 2008 жылы ... ... ... ... коэффиценті бұл тартылған
ресурстардың қандай үлесі табысты ... ... ... оның мәні 1,2 ... ... онда тартылған қаражаттар мақсатсыз
пайдаланылғандығын ... Бұл ... мәні ... ... сай, яғни ... ... ... оңтайлылық коэффиценті бұл ... ... ... ... ... Оның мәні 0,005 ... ... керек. «Темірбанк»
АҚ-ның жалпы қабілеттілік коэффицентінің мәні 2006 жылы 0,80, 2007 ... ал 2008 жылы ... ... рентабельділік коэффиценті барлық ... ... ... мүмкіндік береді. Оның мәні 0,005-тен
жоғары болуы керек. 2006 жылы ол 0,01, 2007 жылы 0,03, ал 2008 жылы ... Яғни ... ... ... ... сипаттайтын
шегінде тұр. Капиталдың жеткіліктілік коэффиценті меншікті капиталдың
пассив құрамында ... үлес ... ... 2006 жылы меншікті
капиталдың үлесі 0,12 құраса, 2007 жылы үлкен өзгеріске ұшырамай ... ке тең. Ал 2008 жылы ... ... ... капиталдың үлесі қарастырылатын кезең аралығының басында
үнемі жоғарылап келетін болса соңғы жылы оның көрсеткіші төмендегені. Оның
үлесі ... ... ... банк сенімді және тұрақты жұмыс істейді. Бұл
банктің қаржылық тұрақтылығын дәлелдейді. Банк ... ... ... Коммерциялық банктердің халыққа көрсететін операциялары
Қызмет көрсету аясындағы банктің өнеркәсіптік ... оның ... ... байқалады. Оның негізгі өнімі «несие»
болғандықтан, банкті ... ... деп ... банк ... ... ... ... сипатына
да байланысты ажыратылады. Ол тек қана ... мен ... да ... ... ... сол ... басқа эмитенттердің бағалы қағаздарын
есепке алу және сақтауға байланысты ... ... ... ... ... десе болады. Жалпы банктің саудамен
ұқсас болуы кездейсоқтық емес. ... да, ... де ... сатып
алып, оларды сатумен айналысады.
Сауда кәсіпорны да өз кезегінде банкке ұқсайды, яғни ол да ... ... ... ... ірі ... кәсіпорындары да банк
сияқты белгілі мөлшерде ақшалай немесе ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығын оның негізінен байқауға болады.
Банктің негізі деп оның басты өнімі — несие ісі мен ... ... — бүл ... ... ... ... байланысты
қызметті білдіреді Аталған заңның 30-бабына сәйкес банктік ... ... ... түлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және
жүргізу;
- жеке ... ... ... ... ... ашу ... ... және банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге
асыратын ұйымдардың корреспондентік шоттарын ашу және жүргізу;
- заңды және жеке ... ... ... ашу және ... кассалық операциялар: банкнота мен монетаны қабылдау, беру, ... ... ... ... қаптау және сақтау;
- аударым операциялары: заңды және жеке түлғалардың ... ... ... ... есепке алу операциялары: заңды және жеке тұлғалардың вексельдерін
және өзге борыштық міндеттемелерін есепке алу ... ... ... ақы ... ... ... және ... ақшалай формада несиелер беру;
- заңды және жеке тұлғалардың, оның ішінде, корреспондент банктердің
тапсырмаларына байланысты, олардың банктік ... ... есеп ... ... ... ... операциялары: сенім білдірушінің тапсырмасы бойынша
және оның мүддесіне сай ақшасын, құйма ... ... және ... ... ... ... төлемдерді жинау, тексеру және растау, сондай-
ақ олар бойынша өзара ... алу ... ... және ... таза позициясын анықтау;
- сейфтік операциялар: клиенттердің қүжатты формада шығарылған бағалы
қағаздарын, құжаттарын және бағалы заттарын ... ... ... ... жәшіктерді, шкафтарды және бөлмелерді жалға беру.
Банк қызметін реттеу әдістері.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... реттеу
механизмінің тәртібі Ұлттық банктің екінші деңгейдегі банктердің қызметін
реттеу және қадағалау бойынша нормативтік қүқықтық ... ... жылы 31 ... ... ... жәнс банктік қызмет туралы"
ҚР заңының 41-бабына сәйкес, ҚР Ұлтгық банк екінші ... ... ... ... ету, олардың салымшыларының мүдделерін
қорғау, сондай-ақ республикадағы ақша-несие жүйесінің ... ... ... аталған банктердің қызметін реттеуді мынадай жолдармен
жүзеге асырады:
- ... ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық актілер шығару;
- банктердің қызметін тексеру;
- банктің қаржылық жағдайын сауықтандыруга байланысты ұсыныстар беру;
- банктерге ықпал ететін ... ... ... ... ... олардың лауазымды тұлгаларына санкциялар беру.
Ұлттық банк халықаралық банктік тәжірибеде қолданылатын пруденциялық
нормативтер мен ... ... ... да ... мен ... ... Ол, ... қатар банктердің пруденциялық нормативтерді
және орындауға міндетті басқа да нормалар мен міндеттерді ... ... ... ... банктің қаржылық жағдайының сәйкестігі туралы
мәселені шешу мақсатында ... банк ... ... банктің
капиталының көлемін ... ... ... немесе орындауға міндетті басқа да нормалар
мен лимиттердің нормативтік белгілері мен есептеу ... ... ... ... ... ашық валюта позициясының лимиттерін және
оларды есептеу тәртібін, резервтік талаптар нормасын және ... ... есеп ... сәйкес формаларымен, оны тапсыру мерзімін Ұлттық банк
белгілейді.
Банктік қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... қор ... міндетті. Резервтік қорлар
банктердің дивиденттерді төлеуге ... ... ... ... резервтік қорларының көлемін Ұлттық банк белгілейді.
Банктер жүргізетін операцияларының түрлері мен көлеміне ... ... ... ... ... ету үшін ... ... банктер туралы заңға ... ... ... ... ... және ... қарыздарға қарсы арнайы провизиялар
құру арқылы ... ... мен ... да ... ... ... ... қарызы — бұл мынадай талаптарға сәйкес келетін,
банктің қамтамасыз ... ... ... міндеттеме болып табылмауға тиіс;
банктің немесе онымен байланысты аффилиирленген тұлғалар талаптары бойынша
кепілдік ретінде қамтамасыз етілуге тиіс;
алдын ала ... ... ... ... ... таратылуы барысында соңғы кезекте қанағаттандырылуға тиіс
(акционерлер арасында қалған ... болу ... ... ... - ... ... ... 5 жылдан жоғары
болып келетін, меншікті капиталға жататын субординарлық қарыз.
Облигация субординарлық қарызға және ... ... ... ... ол ... заңдылықтарына сәйкес шығарылса.
Бір қарыз алушыға келетін, тәуекелдің мөлшері мыналардың сомасынан
тұрады:
банк балансында есепке алынатын, ... ... ... банк ... бес жыл ... банк балансынан шегерілген, қарыз алушыға қатысты банк
талаптары;
3) ҚР заңдарында немесе жасалған ... ... ... ... ... ... бір тұлғаның алдында алдағы 2 айдың ішінде не белгісіз
мерзімге ... ... ... банк ... ... ... ... талаптар;
4) шегерілген, қарыз алушының міндеттемелері бойынша қамтамасыз ету
сомалары, оның ішінде:
- банк қарамағына ... ... ... ҚР Үкіметі және
Ұлттық банктің шығарған мемлекеттік бағалы қағаздары, құйма бағалы
металдары, Standard & ... және ... ... ... "А" ... иелснетін банк кепіл-хаттары;
- ҚР Үкіметі және Ұлттық банкіне қатысты талаптары;
- Standard & Рооrs және ... ... ... ... рейтингінен төмен емес ұзақмерзімді қарыздық ... ... ... ... шотарына қатысты талаптары.
Өтімділігі жоғары активтерді есептеуге мыналар жатады:
- қолма-қол ақшалар;
- мемлекеттің бағалы қағаздары және Қазақстан ипотекалық ... ... ... ... өтімділігі жоғары басқа да бағалы
қағаздар;
- құйма қымбат бағалы ... ... ... Standard & Poors және ... рейтингтік агенттіктердің
"А" төмен емес ұзақ мерзімді рейтингі бар бейрезидент-банктердегі талап
егуге дейінгі депозиттер;
- Standard & Poors және ... ... ... "А" төмен емес
ұзақ мерзімді рейтингі бар ҚР банктерге берген "овернайт" займдары.
Талап етілуге дейінгі міндеттемелерге мыналар ... ... және ... ... ... дейінгі
депозиттері;
2) "овернайт" банкаралық несиелері;
3) есеп айрысу мерзімі көрсетілмеген ... да ... ... ... ... есептеуде мынадай ... ... ... ... ... активтер;
2) сенім туралы келісім-шартына сәйкес және ... ... ... ... ... ... ... ұлттық банктің офшорлық аймақ тізіміне енбеген, офшорлық ... ... ... талаптар.
Есептік мерзім ішіндс банкте кредиторлар мен депозиторлар ... ... ... ... өтімділік нормативі орындалмаған болып
саналады.
Банктср ағымдағы өтімділік коэффициентін есебімен қатар активтер ... ... ... ... ... ... ... активтер мен міндеттемелерді мерзімдеріне қарай салыстыру кестесін
толтырғанда әрбір активтер (міндеттемелер) үшін ең аз ... ... сол ... ... банк ... мен ... ... талап етуге құқы бар.
3 Коммерциялық банктердің қызмет етуін талдау
1. Банктердің экономиканы несиелендіру қызметін талдау
Несиелеу механизімі және ... ... ... ... ... ... несиелік механизімнің “техникалық қабаты” ретінде бөліп
қарастырады.
Несиелеу механизімі-несиенің берілу және ... ... ... ... сондай-ақ несиенің қозғалысына бақылауды қамтитын
несиелік механизімнің құрамдас бөлігі.
Басқаша айтқанда, несиелеу механизімі бұл ... ... ... Несиелеу механизімі бұл несиені ғылыми тұрғыда тану механизімін
сипаттайды. Бұл механизім практикада нақты ... ... ... ... бар ... ... механизімі өзінің мәні жағынан
несиелік процесс технологиясын бейнелейді.
Несиелеу процесі мынадай кезеңдерді қамтиды:
- несие ... ... ... ... ... ... ;
- несиелік келісім-шарт жасау;
- несие беру;
- несиелік мәміленің орындалуына бақылау жасау.
Банкке келіп түскен несиеге деген өтінішті қарау.
Кез келген несиелік ... ... ... Мұндай құжаттарда
қарыз алушы мен сұралатын ... ... ... ... ... мөлшері,
түрі, мерзімі, мүмкін болар қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... қосымша, яғни несиелік
операциялар сипатына байланысты құжаттар беріледі. Клиенттердің әр түрлі
топтары үшін әр түрлі ... ... ... ... ... ... пакетінің құрамына жататындар:
1) құрылтайшылық құжаттардың, жарғынының, жалға алу шартының,
тіркелген ... ... ... ... ... жерді пайдалану құқығын куәландыратын құжаттар; азаматтардың
төл құжаттары және ... ... ... құқығын растайтын басқа да
құжатардың көшірмелері;
2) ... екі ... ... ... ... және оған ... ... несиеленетін шаралардың рентабельдік деңгейін және оның қайтарылу
мерзімін сипаттайтын техникалық – ... ... ... ... ... ... ... құндылықтарды жабдықтауға және сатуға арналған ... ... ... ... және ... ... банктерден алған несиелер туралы мәліметтер (шоттар бойынша
көшірме);
6) қамтамасыз ету мақсатында кепілге берілген ... ... ... ... ... ... несиені қайтаруға байланысты міндеттемені куәландыратын құжаттар;
8) қызметін жаңадан бастаған, яғни ... ... және ... ... жоқ кәсіпорынның бизнес жоспары.
Қажет жағдайларда банк қарыз алушыдан несиені қайтаруын ... ... да ... мен ... талап ете алады. Сонымен қатар,
банкпен тұрақты несиелік ... ... ... ... үшін ... ... ... мүмкін. Қарыз алушы банкке несие алуға ... ... банк ... толтыруы мүмкін. Онда:
– фирманың жетекшісі мен қарыз алушының аты-жөні;
– қызметі және меншік түрі;
– клиенттің заңды мекен-жайы;
– ағындық және валюталық шот ... ... аты және ... ... ... ол сұрайтын несиенің мақсаты, сомасы есептік күнге берілген
баланс құрылымы және басқа да көрсеткіштер.
Тапсырылған құжаттарды оқып ... ... банк ... ... ... ... қабілетін бағалаудың шешім қабылдау үшін аса ... ... ... есеп негізінде жасалады.
Қарыз алушының несиелік қабілетін талдау кезеңі.
Қарыз алушының несиелік қабілеті-қарыз ... ... ... ... уақытылы және толық көлемде қайтару қабілетін ... ... ... ... ... ... факторлардың әсерінен
болуы мүнкін, сондықтан да, банк клиентке несие беруге шешім қабылдаудан
бұрын оның несиелік қабілетін ... Бұл ... ... ... ... ... несиелік қабілетіне талдау жасау барысында мынадай
факторлар есепке ... ... ... ... ... алушыға ссуданы бере отырып,
қарыз алушының атынан шығатын тұлғаның құқықтық қуатын анықтайтын
Жарғысы және нұсқаумен танысуға тиіс;
2) қарыз алушының іскерлік ... ... ... ... ... ... ... қарызды қайтаруға дайындығын ғана түсінбейді,
сондай-ақ келісім-шартқа ... ... ... ... ... алу қабілеті. Банк қарыз ... ... ... ... табу қабілетіне баға беруі қажет [18,3]..
Қарыз алушының табыс алу қабілетін ... ... сату ... ... ... әсер ... факторлар есепке алынады. Бұл
факторларға: қарыз алушы кәсіпорынның орналасқан жері, оның ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Несиелеудегі шетелдік тәжірбиеде бұл факторларға қоса ... ... ... ... ескеріледі.
Несиелік және кепіл туралы келісім-шарт ... ... ... ... ... банк ... ... несиелік қабілетін тексеріп
болғаннан кейін, несиелік шарт жасасу үшін несиелеу субьектісімен қатынасқа
түседі. ... ... ... ... банк пен ... ... ... негізінде шешеді.
Несиелік келісім-шарт екі жақтың өзара міндеттемелерін ... ... Онда ... ... ... ... және ... несиенің мөлшері;
- ссуданы беру мерзімі және ... ... ... ... ету ... ... үшін төленетін сыйақы мөлшерлемесі;
- несиенің қозғалысын және клиенттің қаржылық ... ... ... ... ... құжаттарының тізімі;
- несиелеу процесіндегі банктің бақылау қызметі.
Несиелік келісім-шарттың мазмұнын келісуші жақтардың өздері анықтайды.
Несиелік қатынастарды ұйымдастыру тәжірбиесінде кепіл ... ... орны ... ... ... шарт ... затына байланысты ажыратылады.
Кепіл затына: заттар, бағалы қағаздар, басқа да мүліктер және мүліктік
құқықтар жатады.
Несие беру кезеңі. Бұл ... ... шот ашу, ... ... ... ... ... толтыралуы мүмкін), ссуданы беру тәсілін
анықтайтын несиелеуді ұйыдастыру және ... ... ... ... ... әр түлі берілу тәсілдері болады.
Біріншісі - несие клиенттің шотына толығымен аударылып, қажет болған
жағдайларда жұмсалынады.
Екіншісі – несие алуға ... ... ... ... ... байланысты біртіндеп іске асады.
Үшіншіден – белгілі бір соманы алуға клиеттің құқығы бола отырып, ол
оны ... бас ... ... ... ... ... ... мөлшері оны беру барысында несиелеу ережелеріне ... ... ... ... және оған ... төлеуіне бақылау жасау –
несиелік операцияның маңызды кезеңі. Ссудалар бойынша ... ... банк ... пайдалану ұзақтығына және олардың төлем
айналымын құраудағы ... ... ... ... ... қайтарудың бірегей жасалған үлгісі жоқ.
Іс жүзінде ссуданы қайтарудың ... ... ... ... ... ... негізінде эпизодтық қайтару;
2) ... ... ... және ... ... ... ... қажеттіліктің азаю шамаксына қарай қайтару;
4) түскен түсімді бірден ссудалық қарызды ... ... ... ... ... ... ... өткен қарызды “Мерзімі өткен несиелер ”шотына аудару;
7) банк резерві есебінен мерзімі өткен ссудаларды шегеру.
Несиенің қайтарылуын ... ... ... ... да, ... ... ... қайтарылуын негіздейтін құжатттарға: клиенттің жазбаша
үкімі, банктің өзінің үкімі, соттың ... ... ... ... ... ... шегеру туралы берген үкімі жазбаша да және
ауызша да болады. Несиенің қайтарылуы қағазсыз, яғни ... ... да ... ... несиелік келісім-шарттың орындалуына, қарыз алушының алған
несиені пайдалануына және оны ... ... ... ... Осы
мақсатта қарыз алушының ... ... оның ... ... ... қажет болған ... ... ... есеп айырысу құжаттарын, ... ... ... ... Осы жерде қарыз ... ... ... ақпараттар түрлері мен басқа да ақпараттар, сондай-ақ ... ... ... ... банктің өзінің клиенттің ... ... ... ... ... ... өз ... орындамаған қарыз
алушыларға қатысты, банк: қарыз алушыға әрі қарай несиелеуді тоқтату туралы
ескерту жасауға; ... ... ... ... тоқтатуға құқы
бар. Қарыз алушы несиелік ... ... ... ... ... банк несиені мерзімінен бұрын қайтаруды талап етуге құқылы.
Несиелеу процесіне жасалатын бақылау банктің ... ... ... ... ... де ... ... банктің
несиелік портфелі оның табыс көзі және несиелік операцияларды ... ... көзі ... ... ... ... ... ҚР территориясынды несие қағаздармен
операцияларды шектеудің және ынталандырудың арнайы тетігін, коммерциялық
банктердің кқтер денгейі ... ... ... ... несиелер мен
құнды қағаздардағы банктің салымын) шектейтін белгіленген экономикалық
нормативтерден көрініс ... ... аса ірі ... ... не ... ... әрі ... ссудаларды ұсынуы мүмкін.
Мұнда ссудалық саясатты ... ... ... ... ... ... пайдалылығы ескеріледі.
Ұзақ мерзімді банк несиесі берілетін объектілерге капитал салымы үшін
кәсіпорындар, ұйымдар және құрылыс ... ... үшін ... ... ... ұзақ ... банк несиесі өндірістік және
әлеуметтік – ... ... ... қайта құруға және оны
техникалық ... ... ... ... ...... және
көлік құралдарын, үй – ғимарат пен құрылғыларды сатып алуға, сонымен бірге
бірлескен кәсіпорынды ... ...... ... құндылықтарды және өзге де ... ... ... ... ... несиедегі қажеттіліктерді ірі қарыз алушылар, әдетте,
қаражатты пайдаланбастан бұрын жоспарлап қояды. Кәсіпорындыр мен ... ... ... банк әр ... ... сұралуы мүмкін несиенің
ықтимал сұранысын анықтайды, өзге ссуда бойынша мерзімдерді және талап
етілген ... ... ... Несие өтінімі ресурстардың шегінен
асып түсетін болса, банк мыналардың ... ... тура ... ... ... өз ... ... корреспонденттік банктермен өзара пайдалы
келісімшартқа отыру немесе банк өзіне аса қажетті ... бас ... ... ... банктің өзара қарым – қатынасыны қауіп
төндіреді.
Ұзақ ... ... беру ... ... кәсіпорындармен,
ұйымдармен және азаматтармен құратын негізіне ... ... ... ... ұзақ ... ... ... несие келісімшартының ресімделуі
техникалық – экономикалық негіздемесінің ұсынылуымен бірге ... ... ... ... үшін ... ... ... ең сыйымды
баптарды (материалдық шығындар, еңбекақы және т.б.), ... ... ... ... ... ... (сметаның) есеп айырысуы
жүргізіледі.
Ұзақ мерзімде несиені пайдаланудың проценттік мөлшерлемесі, комиссиялық
сыйақысы және басқа да ... ... ... ... ... несиенің базистік мөлшерлемесін ... ... ... ... қаражатты тартудың шығыны;
- қатер деңгейі;
- ссуданы өтеудің мерзімі, бақылаудың (несиені өтей ... ... ... ... ... сайын тексеру, төлем
индексациясы және т.б ) және ... ... ... ... ... мөлшерлемелері, сондай-ақ, облигация
нарығындағы мөлшерлемелері, банк пен ... ... ... сипаты;
- өзге активтерді инвестициялау барысында алынуы ... ... [19, ... ... Банкі» АҚ қаржы нарығына белсене қатысып жүрген,
ірі ... ... және ... ... ... ... ие ... банктердің бірі. Банктің мақсаты –
акционерлері мен қызметін тұтынушылардың мүддесіне сай ... ... ... көрсету және серпінді даму. ... ... ... сапалы менеджмент, жаңа банктік технологиялар мен ... ... ... ... тұрақты жетілдіру, кәсіби
біліктілік нәтижесінде банк ... ... ... ... ... қол ... «Халық Банкі» АҚ қаржылық көрсеткіштері 2000 ... ... ... ... ... ... ... қарқынды болған. Қазақстан
«Халық Банкі» АҚ инфрақұрылымдық дамуы мен ... ... ... ... ... ... ірі ... қатарына
жатқызылады. Банк ... ... ... ... ... және ... озық технологиямен жабдықтаған. 2007 жыл
31-желтоқсандағы мәлімет ... ... 20 ... және ... 126 аудандық филиалдары 378 ... ... ... жыл ... ... ... банктің қызметкерлерінің саны
8756 адам болған.
Банктің шығарған бағалы қағаздары Қазақстандық Қор ... ... ... тізіміне енгізілген. Ал жекелеген борыштық бағалы
қағаздары Люксембург Қор биржасының негізгі ... ... ... ... ... даму ... мынадай:
Кесте 10. Қазақстан «Халық Банкі» АҚ-ның 2006-2008 жылдардағы ... |2006ж |2007ж |2008ж ... ... | | | |% |
| ... |% ... |% ... |% | ... ... |189,3 |100,0 |249,5 |100,0 |393,2 |100,0 |207,9 ... ... | | | | | | | ... |125,8 |66,5 |163,9 |65,7 |254,6 |64,7 |202,3 ... | | | | | | | ... |5,8 |3,1 |3,2 |1,3 |37,1 |9,4 |639,6 ... | | | | | | | ... |175,1 |100,0 |228,1 |100.0 |358,0 |100,0 |204,5 ... ... | | | | | | | ... |136,9 |78,2 |154,8 |67,8 |231,5 |64,5 |168,7 ... | | | | | | | ... ... |14,2 | |21,2 | |35,0 | |250,0 ... | | | | | | | ... Таза ... |1,8 | |7,4 | |8,1 | |450,0 ... ... 2008 жылы 2006 ... ... 207%
өскен. Банктің активтерінің өсуіне банктің қызмет түрлерінің ... ... Банк өз ... ... ... және ... ... инвестициялық қызметті белсенді жүргізген. Банктің
инвестициялық ... ... ... ... ... үлесі басым.
Сурет 6. 2006-2008жж. «Темірбанк» АҚ-ның ... ... ... ... таза ... 3 жылдың ішінде 432,3%-ке артқан. ... ... ... ... ... ... есебінен
болған. Банктің ... емес ... ... ... ... ... табысы 4,6 есеге артқан. Проценттік емес
табыстардың азаюына еншілес ... ... ... мен
бағалы қағаздардың табыстылығының ... ... ... емес ... ... ... ... Ол негізінен
жалақы, әкімшілік шығыстардың өсуімен ... ... 11. ... ... ... ... мен шығындары
|Банктің табыстары мен |2006ж |2007ж |2008ж ... ... ... ... |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |
| ... ... |11172,6 |20258,9 |24620,5 |220,3 |
|Оның ... | | | | ... ... ... |1156,9 |10876,5 |12237,3 |105,8 ... ... емес ... |5831,6 |2818,6 |3064,8 |52,6 |
|- ... ... |4184,1 |6563,8 |9318,4 |222,7 ... ... |8999,2 |11987,2 |14529,6 |161,4 ... |3726,0 |5285,2 |6876,7 |184,5 ... ... |1207,0 |1007,3 |1111,5 |92,0 ... ... |3229,5 |3574,7 |4513,0 |139,7 ... |836,7 |2120,0 |2028,4 |242,5 ... ... соңы |
|1 |2 |3 |4 |5 ... қызметтің |+2173,4 |+8271,7 ... |464,3 ... ... |- |- |- |- ... Болжанбаған |-302,2 |-773,5 |-1997,8 |- ... ... (+-) | | | | ... ... |- |37,9 |-4,9 |- ... ... |1871,2 |7460,3 |8088,1 |432,3 ... табыс | | | | ... ... ... жыл ... өсіп ... Оның
өсуі таза проценттік ... таза ... емес ... комиссиялық алымдардың есебінен болған.
Банктің операциялық табыстарының ... 2006 жылы ... ... ... - 49,7%, комиссиялық алымдардың ... ... ... және олардың көлемі жыл сайын өсіп отырған. ... емес ... ... ... саудалық бағалы қағаздар бойынша түсетін табыстың ... ... ... ... тұрақты әрі өзгермелі болуы мүмкін.
Тұрақты мөлшерлеме ссуданың барлық мерзімінде өзгеріссіз қалады, ал,
өзгермелісі нарық ... ... ... ... ... ... ресми жарияланған инфляция индексіне және өзге ... ... ... ... ... ... айда бір ... агенттік Қазақстан Халық Банкі АҚ активтерінің сапасын осы
уақытқа дейін ... ... ... ... ... ... атап
көрсете келіп, сонымен қатар болашақта несие портфелін тез өсіруге шебер
басшылық жасау қажет ... және жаңа ... ... ... қосу
қажетті туындайтынын ескертеді.
Сонымен қатар, мемлекеттік арасындағы ақшалай ... ... мен ... банктер деңгейінде жүзеге асыра алады. Ірі
банктердің бірігуі олардың пассивтерін үкіметтің ... ... ... ... ... қызмет ету үшін кепіл қажетті
минималды көлемге ... ... ... ... ... ... ... құның сақтауға, ал
банктер ақшалай салымдарды жүзеге ... ... ... олар ... тәуекелді ала отырып, несиелік операцияларды жүзеге асырды.
Халық сенімділігін арттыратын, ... ... ... ететін, инвестициялық қызметті берілген несиелердің бір бөлігін
жоғалтуға қорықпай жүзеге асыратын ірі және ... ... құру ... маңызды орынды алады.
Сурет 7. 2006-2008жж. «Темірбанк» АҚ-ның табыстары мен ... млрд ... ... ... Standard & Poor’s ... ... ... АҚ -на
ұзақ мерзімді “В+”, қысқа мерзімді “Вә, жекедара “Д” және “4” ... ... ... Ұзақ ... ... ... ... және қысқа мерзімді рейтингтер, сондай-ақ қолдау Standard
& Poor’s рейтингі банк ... ... ... ... өкімет
орындарынан қолдау табатын ... ... ... ... байланысты
пікірін білдіреді.
Жеке дара рейтинг Қазақстан Халық ... ... тез ... байланысты,
бірақ сонымен қатар банктің капиталдандырылуы жөніндегі ... ... де ... ... оның қызметінің табысты дамуына және өнімді
өткізу мүкіндігінің жақсы ... ... ... отырғанын да
бейнелейді.
Банктің капиталдандырылу көрсеткіштері қазір ... ... ... ... отыр ... ... ... жеткілікті
мөлшердегі коэффициенті 2008 жылдың аяқ кезінде 16,4% құрады) және банктің
тез өсу жоспарларына қарамай, ... және орта ... ... ... ... қала беретінін байқатады. ... ... ... тасқындап келіп жатқан капиталдың жалғаса түсуімен
және ішкі рыноктағы субординацияланған ... ... ... байланысты, деп санайды Standard & Poor’s сарапшылары.
Қазақстан Халық Банкі АҚ-ның ресурстары жылдан-жылға өсіп ... ... ... ... ... мен ... мынадай:
Кесте 12. Банктің ресурстарының ... мен ... млрд ... ... |2006ж |2007ж |2008ж |2006/ |
| | | | |2008 |
| | | | ... |
| ... |Үлес% |млрд |Үлесі%|млрд |Үлес% | ... ... |189,3 |100.0 |249,5 |100.0 |393,2 |100.0 |+203,9 ... ... | | | | | | | ... міндеттемелер, |175,1 |92,5 |228,1 |91,2 |358,0 |91.0 |+182,9 |
|барлығы | | | | | | | ... ... |136,9 |78,0 |154,8 |67,9 |231,5 |64,5 |+94,6 ... | | | | | | | |
|- ... ... |14,1 |7,5 |21,2 |8,8 |35,0 |9,0 |+20,9 ... қаржылық ресурстарының ... ... ... ... басым, олардың үлесі 2006 жылы - 91%, 2007 ... 2008 жылы - 91%. ... ... ... ... ... азаю тенденциясы байқалады. Сырттан тартылған қаржы
көздерінің басым ... ... ... ... ... де жыл
сайын азайып ... яғни ... 64,5 % ке ... ... ... сомасы 2006 жылмен салыстырғанда 94,6 млрд ... ... ... ... несиелік ұйымдардың
қарыздарының үлесі 2006 жылы - 22%; 2007 жылы - 32,1%; 2008 ... ... ... ... ... көзі ... депозиттік база
саналады. 2006-2008 жылдары банктің ... ... 136,9 ... 231,5 млр ... дейін ұлғайған. Оның жалпы көлемі 2006
жылы 136,6 млрд теңгені құраса, 2007 жылы оның ... 2006 ... 1,1 ... артып 154,8 млрд теңгені, ал 2008 жылы ... ... 1,5 ... артып 231,5 млрд ... ... ... ... ... ... депозиттік базаның көлемі 169,1
%-ке ... ... ... тарту мақсатында да бiраз жұмыстар жүргiзiлген. Ол
үшiн теңгемен және шетелдiк валюталармен де қабылдауға болатын, мерзiмi ... ... сан ... ... ... ... түрлерiн
қызметтерiне енгiзiлген. Банктік депозитттер ... оң ... ... банкке депозиттiк базаны ұлғайтып өзiнiң қаржы жағдайын жақсартуға
мүмкiндiк ... 13. ... ... ... ... |2006 |2007 |2008 ... |
| ... |% ... | % ... | % | ... ОЭСР ... ... |16,4 |51,2 |52,1 |84,3 |64,4 |84,2 |392,7 ... банктерінің қарызы | | | | | | | ... ... |6,9 |21,6 |1,7 |2,7 |4,1 | | ... | | | | | |5,4 |59,4 ... ... ... |- | |0,7 |1,1 |3,5 |4,6 | ... банктерінің қарызы | | | | | | | ... ... ... ... |- | |0,2 |0,3 |1,3 |1,6 | ... | | | | | | | ... ... ... |0,2 |0,4 |3,4 |5,5 |0,9 |1,2 |450,0 ... ... ... ... |1,9 |5,9 |1,9 |3,1 |0,9 |1,2 | ... ЕБРР ... | | | | | | |47,4 ... ... ... |2,4 |7,5 |1,4 |2,3 |0,8 |1,0 | ... ... ... | | | | | | |33,3 ... |4,3 |13,4 |0,2 |0,3 |0,6 |0,8 | ... қарызы | | | | | | |13,9 ... |32,1 |100 |61,8 |100 |76,5 |100 |238,3 ... ... АҚ несиелік саясаты қазіргі Қазақстан қоғамы ішіндегі
экономикалық процестеріне сай ... ... ... ... ... ... ... тұрғындар және фирмалар қолында ақша
қаражат мөлшері өсе бастады.
Сондықтан банктердің сақтау және несиелендіру қызметтерін пайдалынатын
азаматтардың және ... ... саны ... ... банктерге қарағанда Қазақстанның «Халық Банкі» АҚ-да
азаматтардың депозиттер мөлшері өсті, 2008 жылы «Халық Банк» ... ... ... ... ... ... ... жеке және заңдық тұлғаға
бірдей несие түрінде банктік өңдеуін ... ... ... ... және ... несиелер мен басқа қаржы ... ... ... ... ету ... ... несиелерді беру туралы регламент шығарылды. Регламент Еуропа қайта
қүру және даму банктің бағдармалардың ішінде берілген ... ... ... жеке іскерлер мен заңдық тұлғаларды несиелендіру туралы
шешімдер қабылдау бойынша ережелерді қабылдады.
Банктің ... ... ... көзі ... ... ... Оның көлемі 2006-07 жылдары қарқынды түрде ... Оның ... ... таза ... ... ... өсуі
ықпал еткен.
Сурет 8. 2006-2008жж. «Темірбанк» АҚ-нің депозиттік ... ... ... ... ... меншікті капиталының көлемі 2006 жылы 14187 млн теңгені
құраған ... 2007 жылы 1,49 ... ... 21238 млн ... 2008 жылы 2006 ... ... 2,47 есеге, 2006 жылмен
салыстырғанда 1,65 ... ... 35036 млн ... құраған.
Меншікті капиталдың өсуі банктің пайдасының өсуімен және ... ... ... ... ... ... ... 9. 2006-2008жж. «Темірбанк» АҚ-ның меншікті капиталдың ... ... млрд ... ... ... жыл сайын өсіп отырған. Оның ... ... ... несиелік операциялары мен инвестициялық
қызметінің артуы ... ... ... ... ... мен тарифтерінің өсуі де ... ... ... ... ... ... ... операциялар мен
бағалы қағаздар сатудан түскен ... ... күрт ... ... ... ... ... салыстырғанда 2007 жылы –
398,7%, 2008 жылы – 108,4 % ... ... ... ... ... ... болуы
Қазақстан Халық Банкі АҚ Үкіметтің ипотекалық несиелеу ... ... ... ... ... ... нарығында белсенді
қызмет етуімен байланысты. 2006 ... ... ... мәлімет
бойынша ипотекалық несилер нарығындағы Халық Банкі АҚ-ның үлесі 12%-
ті құрайды. ... ... ... саласын несиелеудің үлесі де
соңғы 3 жылда 7%-тен 13%-ке ... ... Оның өсуі ... ... ... байланысты тұрғын үй ... ... ... артуы нәтижесінде орын алған.
Сурет 10. 2006-2008жж. «Темірбанк» АҚ-ның пайдасының көлемі,
млн теңге есебімен
Несиелердің құрамында шағын және орта ... ... мен ... саны ... Клиенттердi тұрақты ету мақсатында банк несиелік
қызметтерiнiң ауқымын кеңейтiп, банк қызметтерiнiң ... ... ... ... ... тауарларын сатып алу
мақсатындағы жеке тұлғаларды несиелеудiң ... ... ... ... ... кең ... тауып, банк мәртебесiн көтеруге
ықпал еткен [21,25].
Банктің несиелік ... ... ... тенденциясында
болған. Банктің несиелерінің көлемі 2006 жылы 125816,0 млн ... 2007 жылы ... ... көлемі 2006 жылмен салыстырғанда
1,3 ... (130,3 %) ... 163888,5 млн ... ... Ал 2008
жылы банктің экономикаға ... ... ... күрт ... жылы банктен берілген несиелердің көлемі 2006 ... 2,02 ... ... 2007 ... салыстырғанда 1,5
есеге (155,3%) ... 254590,2 млн ... ... ... ... ... құрамы:
a) клиенттерге берілген қарыздардан;
б) жай ... ... ... ... ... 14. 2006-2008ж.ж банктен бөлінген несиелердің ... |2006ж |2007ж |2008ж ... |Млн т |% |Млн т |% |Млн т |% | ... ... |125 816 |100 |163888 |100 |254590 |100 |202,3 ... тұлғаларға |7511 |6,0 |18650 |11,4 |66983 ... ... ... |118305 |94,0 |145238 |88,6 |187607 ... ... қор |7811 | |10529 | |16538 | |211,7 ... ... ... ... ... және жеке
тұлғаларға қарыз түрінде берілген ... ... ... 2006 ... ... 98,8% ... ... 97,6% болған. Ал жай
вексельдермен ... ... ... 2007 жылы - 0,6%-ті, 2008
жылы – ... ... ... портфельдің қалған бөлігі басқа
несиелерге тиесілі.
Сурет 11. ... ... ... ... портфелінің динамикасы
Несиелік портфельдің құрамында жеке ... ... ... басым және ол жыл сайын өсіп отырған. 2006 ... 6 ; 2007 жылы - 11%; 2008 жылы - 25% ... ... және ... ... мен ... қаржы құралдарын ұсынумен
байланысты іс-қағаздарды ... ету ... ... ... беру туралы регламент шығарылды. Регламент Еуропа қайта
қүру және даму банктің бағдармалардың ... ... ... ... ... жеке іскерлер мен заңдық тұлғаларды ... ... ... ... ... қабылдады[22, 9].
Кесте 15. Несиелердің экономикалық секторлар бойынша бөлінуі
|Экономикалық |2006ж |% |2007ж |%% |2008ж |% ... | | | | | | ... ... |7511974 |6% ... |11% ... |25 ... |9059167 |7% |16523929 |9% ... |13 ... ... | | | | | |
| ... |16% |27434880 |16% |34043299 |12 |
|Көтерме ... ... |12% ... |16% ... |10 ... әне газ |9807910 |7% ... |8% |26191423 |10 ... | | | | | | ... |4107039 |3% |4020749 |2% |9132720 |3 ... сауда |7302901 |5% |5808358 |3% |8673253 |3 ... және | | | | | | ... |3800526 |3% |3730121 |2% |8017513 |3 ... |1493995 |1% |3114309 |2% |6892073 |2 ... |8087824 |6% |9275568 |5% |5809073 |2 ... |6068759 |5% |4388802 |3% |4586565 |2 ... |1550402 |1% ... |7% |4565767 |2 ... | | | | | | ... |- |0% |80860 |0% |4372743 |2 ... | | | | | | ... |6955365 |5% |7032601 |4% |4326369 |2 ... ... |4% |5903525 |3% |4283184 |2 ... |1495929 |1% |475261 |0% |2617025 |1 ... |1701241 |1% |464380 |0% |1557895 |1 ... |1309541 |1% |614854 |0% |1284057 |0 ... ... |4241613 |4% |923809 |1% |956434 | ... |41016 |0% |390771 |0% |537588 |0 ... | | | | | | ... ... |2% |1616499 |2% ... |0 |
|Қаржы секторы |13480693 |10% |9124120 |6% ... |5 ... ... |100 ... |100 ... |100 |
Жеке тұлғаларға берілген несиелердің ... ... ... ... ... АҚ Үкіметтің ипотекалық несиелеу бағдарламасын
жүзеге асырушы ... ... ... ... нарығында белсенді
қызмет етуімен байланысты. 2006 жылдың ... ... ... ... ... ... Халық Банкі АҚ-ның үлесі 12%-
ті құрайды. Несиелердің құрамында ... ... ... үлесі де
соңғы 3 жылда 7%-тен 13%-ке дейін өскен. Оның өсуі ... ... ... байланысты тұрғын үй ... ... ... артуы нәтижесінде орын алған.
Ұлттық өндірістің секторлары ... ... ... ... ... ... ... аса маңызды салалар мен ... ... ... мәні бар ... ... ... ... отырған. Атап айтқанда құрылыс, ауыл ... және газ, ... және орта ... ... ... ... ... сауда саттығы.
Сурет12. 2008 ж. несиелердің экономикалық салалар бойынша бөлінуі
Банк Қазақстандық Қор ... жеке ... ... беретін Қазақстандық ... ... ... ... , ... ... ... , Бүкіләлемдік төлем және ақша аударымы ... ... ... ... клиенттерге және жеке ... ... ... ... ... қызмет көрсетеді.
Дегенмен ... ... ... мен ... беру;
-заңды және жеке тұлғалардан депозиттер қабылдау;
-бағалы ... ... ... ... ... құнды металлдармен операциялар жүргізу;
-төлем айналымын ұйымдастыру және жүргізу;
Банктің шығарған ... ... ... Қор ... категориялы ресми тізіміне енгізілген. Ал жекелеген ... ... ... Қор ... негізгі листингіне
енгізілген.
3.2 Қазақстан Республикасының коммерциялық ... ... ... ... ... АҚ ... ... қазіргі Қазақстан қоғамы ішіндегі
экономикалық процестеріне сай ... ... ... ... ... ... байланысты тұрғындар және фирмалар қолында ақша
қаражат мөлшері өсе бастады.
Сондықтан банктердің сақтау және несиелендіру қызметтерін пайдалынатын
азаматтардың және ... ... саны ... ... ... қарағанда Қазақстанның «Халық Банкі» АҚ-да
азаматтардың депозиттер мөлшері өсті, 2008 жылы «Халық Банк» АҚ-ның үлесі
25%-ға жетті.
«Халық ... ... ... ... жеке және ... тұлғаға
бірдей несие түрінде банктік өңдеуін ұсынуда бекітілген банктің бөлімін
жасайды.
Шаралар және банктік ... мен ... ... ... ... ... ... ету мақсатымен ... ... беру ... ... шығарылды. Регламент Еуропа қайта
қүру және даму банктің бағдармалардың ішінде берілген несиелер қосылмай
жеке ... жеке ... мен ... ... ... ... ... бойынша ережелерді қабылдады.
Банктік несиелер ұсыну ұлттық және шетел валюталарда жасалынады да
келесі негізгі сатылар бойынша жүргізіледі:
1) ... ... алу ... өтініштерді бағалау;
2) банктік несиелерді беру туралы шешім қабылдау;
3) банктік несиені беру;
4) банктік несиелерді бақылау.
Әр ... ... ... ... ... ... ... Оның ішінде негізгі қайтару пайызы мен прайм рейт ... ... ... ... ... ... пайызы ай сайын «Халық Банкі»
АҚ активтер мен пассивтер меңгеру ... ... ... ... ... мәліметтеледі.
Несиелік портфельдің құрылымына деген талаптар туралы (валюта түрлері,
несиелендіру мерзімі, және басқа сұрақтар бойынша диверсификация) филиал
басшыларына ... ... ... Қаржылау басқармалары мәлімет
беріп отырады.
Банктік несиелер мерзімділік, қайта төлеу, төлеу, қамтамасыздандыру
және мақсаттық қолдану шарттар негізінде ... ... ... ... банктік несиелер (оның ішінде несиелік
бағыттар) қолдану мақсаты бойынша келесі түрлерге бөлінеді:
- айналым капитал ... ... ... жұмыс ... ... және ... тыс ... ... ... ... компанияларға және құрастырушыларға қаржы көмек төлеу, басқа
банктердің қарыздарын ... ... ... ... мен ... ... ... берілген ... ... ... ... ... үшін келесі мезгілдерде несие алушыға келеді:
1)айналым капиталын толтыру үшін 30 календарлық күн ... ... - 30 ... күн ... 3) ... алу үшін - 60 ... ішінде.
Тексеру нәтижесі бойынша несиелік меңгеруші несие алушы қол қоятын акт
жасайды. Несие алушымен қаражатты ... ... ... ... ... қолданудың тексеруін әр транштан кейін өткізу керек.
Келісімнің шарттарын орындамау ... ... ... жоқ ... кетуі және т.б.) несиелендіру басқармасының басшысы
және филиалдың тәуекел-меңгерушісі ... Бұл ... ... ... ал ... тыс ... бойынша филиал Филиал тордың
несиелік комитетін мәлімдейді.
Барлық іс-қағаздар, құжаттар, қызмет хаттар, есептен ... ... ... ... ... актілер және т.б. ... ... ... несиелік досьесіне кіргізілуі керек.
Филиал жеке және заңды тұлғаны несиелендіру бойынша әртүрлі қызмет
көрсетеді. Осы бағыттағы нәтижелік ... ... үшін ... Банкі» АҚ орта
және кіші бизнес субъектілеріне банктік несиені беру туралы бағдарламалар
жасайды. Осы бағдарламалардың ... өз ... ... істейді,
несиелік ресурстардың бағыттандырылу ҚР заңдарының негізінде, ҚР Ұлттық
Банк ... ... ... және ... ... ... АҚ ішкі
несиелік саясатқа келісімді етіліп орындалады.
Енді ... ... ... ... жеке ... ... сату үшін ... бағдарламасы.
Бұл бағдарлама жылжымайтын мүлік сату үшін жеке тұлғаларды ұзақ
мерзімге несиелендіруді қарастырады. ... ... АҚШ ... ЕВРО-
мен беріледі. Бағдарлама бойынша несиені 20 ... ... ... ... ... ретінде жеке тұлғалар, Қазақстан азаматтары, мекеменің жалдау
қызметтері және жеке ... бола ... ... ... ... негізгі шарты өтініш берушінің соңғы
алты ай бойы түрақты кірісінің болуы.
Кепілдік ретінде сатылған не өзінің жеке меншік ... ... ... не ... ... бола ... бағдарлама бойынша несиелендіру міндетті шарты оның ... және ... ... өз ... тұрғылықты жылжымайтын
мүлікті сатып алуға қатысуы. Несие алушының өз қаражатымен катысуы Банкпен
жылжымайтын мүліктің кепілдік бағасының 15% ... ... ... ... карызды өтеуде қос несие алушылардың қатысуы
қарастырылады.
Қортынды
Қортындылай келе банк қызметін ... және ... ... ең оңтайлы жүйесін қолданып, заңды және жеке тұлғаларға
қажетті қызмет көрсету болып ... ... бұл банк ... ғана ... ... тиіс емес. Пайда табуға ... ... ... ... ... ... ... керек. Бұл
банктің халыққа керекті тауарларды өндіру және қызметтерді көбейтуге көмек
көрсетуі керек деген ... ... ... АҚ ... ... мен ... ... Қазақстанда жетекші болып саналатын ірі банктердің
қатарына ... Банк ... ... ... ... орналастырған және оларды озық ... ... ... ... банктің активтері мен пассивтерін,
оның меншікті қаржысын ... және де банк ... ... ... ... ... ... сөйлемнің маңызы зор. Өйткені, ... ... ... да ... ... ... ... пайда табу,
әрқашанда жоғарғы деңгейлі тәуекелділікпен байланысты. Көп пайда табудың
мүмкіншілігі ... ... ... те ... ... ... ... қayiп пен пайданың өзара қатынасының ең оңайлысын табуы керек.
Банкілік менеджменттің негізін қалаушы жағдай - алға ... ... және де оған ... ... ... ... ... маркетинг, банкіге пайдалы жолмен, клиенттердің қажеттілігін
қамтамасыз ету ... ... ... тәсілдердің жиынтығы.
Банктік маркетингтің нeгiзгi құралы ретінде ... ... ... нарықты түсінуге қажетті ақпарат жинау;
- банктің қызметін ұсынатын, icтeп ... ... ... нарықты
анықтау;
- банктің қызметін керекті тиімділікпен ... сала ... ... сол ... ... ... анықтау;
- қолданылып жүрген қызметтердің көлемін өcipy, оның жаңа ... ... және ұзақ ... мақсатын белгілеу;
- көрсетілген қызметтердің сапалылығын одан түскен пайданы бақылап
отыру жағдайында ... ... ... ... туғызатындай
етіп ұсыну.
Көрсетілген активтік операциялардың ішіндегі ең бастысы қайтарымдылық,
мерзімдік және ақылық негізінде ... ... ... болып
табылады. Кейбір банктердің несиелеуден табатын табысы, ... ... асып ... ... ... ... дәстүрлі түрлерімен қатар
көптеген жаңа түрлері пайда болды. Олар ... үй ... ... ... үйді ... ... ... үйге күрделі өңдеу жүргізу үшін
берілетін ... ... ... ... алып ... ... жер ... жақсартуға, берілетін несие, оқуға және ... ... ... несиелер. Сонымен қатар, заңды ... ... ... ... ... сатып алуға несие
берілетін болды.
Бос қаржыны депозитке жұмылдырумен қатар несиелеу және есеп ... ... өте ... ... ... ... Нарық
жөніндегі ақпаратты ... ... банк ... ... ... сол ... ... бұрыннан игерілген қызметтерін, бұрынғы
клиенттеріне, немесе басқа клиенттерге сата ... ... жаңа ... ... ... сата алады, яғни әр тараптандыру стратегиясы.
Нарықта сатылатын қызметтердің ... ... ... ... ... ... мүмкіншілік береді, ал, оларды сату
жағдайларын зерттеу, банкке ... ... ... ... ... ... банктің ішкі құрылысын таңдау жөнінде дұрыс
шешім қабылдауына жәрдемдеседі.
Банктің ... оның ... ... ... ... ... банктің керекті мерзімде, толығымен өзінің міндеттемелеріне
жауап бере алатындығын сипаттайды. ... ... ... ... әсер етеді: елдегі саяси және экономикалық ахуал, ақша нарқының
жағдайы, құнды қағаздар нарығының өсу ... ... ... ... ... ... және т.т. Бұл себептер, сонымен қатар,
банктің басқа да ... ... ... жанама әсер
етеді. Сонымен, банктің өтемпаздығы мен төлем қабілеттілігі өзара белгілі
6ip байланысты ... ... ... және орта ... ... мен ... саны ... Клиенттердi тұрақты ету мақсатында банк несиелік
қызметтерiнiң ауқымын кеңейтiп, банк ... ... ... ... ... тұтыным тауарларын сатып алу
мақсатындағы жеке тұлғаларды ... ... ... ... ... ... кең қолдау тауып, банк мәртебесiн көтеруге
ықпал еткен.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі ... ... ... 1995 ... 30 ... № 2155
2. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк кызметі ... ... Заңы 1995 ... 31 ...... Ахметжанов Г., Маханов Н. ... банк ... ... ... // ... ... ... 1998 жыл, № 1
4. Ахметов А. К. Ұлттық Банктің ... ... // ... ... жыл, ... ... Т. «Что происходит в банковской системе Казахстана
(Становление банковской системы ... ... без ... ... №10 (2002 г.)
6. Жамаубаев Е. Е. «Банктік секторды дамытудың болашағы»
7. ... ... ... ... ережесін және құрылымын бекіту
туралы» Қазақстан Республикасы ... 2003 ... № 1271 ... ... ... ... секторының даму концепциясы Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкі төрағасы Г. А. Марченко сұхбат, 2003 жылғы
28 шілде.
9. ... ... ... ... ... бюллетені. 2005
жыл, № 1
10. Қазақстан Республикасы Үлттық Банкінің 2004 жылғы жылдық есебі.
11. Қазақстан Республикасы ... ... 2005 ... ... ... ... Ұлттық Банкінің Хабаршысы, 2004 жыл, № 25, 26
13. Қоңырбаев Б. М. «ҚР ҮБ ... ... ... ... // ... ... 2003 жыл, 4-шығарылым
14. Н.Қоңырбаев Б.М. «Мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы: қалыптасуы,
ағымдағы жағдайы, міндеттері» // ... ... 2004 жыл, ... ... С. «Инфляциялық таргеттеу: халықаралық тәжірибе» // Экономика
мәселелері, 2000 жыл
16. Осипов Е. В. «Қазақстан Республикасындағы банк және банк ... ... // ... ... ... ... Раев Р. ... банк жүйесі туралы» // Қазақстан Банктері, 2001
жыл, № 6
18. Сейітқасымов Ғ. «Ақша, ... ... 1999 ... ... Ғ. ... ... 1998 жыл.
20. Талқанбаев И.К. «Өтпелі экономикасы бар елдердегі ... // ... ... 2004 жыл, ... ... А. Д. ... ... реттейтін заңнама» // Юр-Инфо деректер
базасында жарияланған.
22. «Тәуелсіздікті алғаннан кейінгі 10 ... ... ... банк
жүйесінің дамуы» // ҚР Ұлттық Банкінің есебі.
23. Ұлттық алтын-валюта ... және ... ... Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкінің 2003 жылғы жылдық есебі.
24. Ілиясов К., Мельников «Қаржы», 2001 ... ... ... негізі ретінде қаржы секторының басым ... ... 2004 жыл, ... 2004 жылдың алдын ала қорытындылары туралы Қазақстан Банктері, ...... ... ... инвестор
немесе
андеррайтер
Инвестициялық
жоспарлау
Төлем және
есеп айырысу
Жинақтаушы
операциялар
Қолма қол ақша ағымын басқару
Қазіргі банк
Бас банк
Еншілес банк
Есеп айырысу- кассалық бөлім
Филиал
Өкілдік
Қаржы институттары: банктер, сақтандыру компаниялары, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етушілер (фирма,
компания, үкімет, жеке тұлғалар)
Ақшалай қаражатты пайдаланушылар (фирма, компания, үкімет, жеке тұлғалар)
Қысқа мерзімді капиталдың қаржы нарығы ... ... ұзақ ... нарығы (акция, облигация, ақша нарығы)

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік қызметінің тиімділігі89 бет
Коммерциялық банктердің несиелік қызметінің теориялық негіздері69 бет
Коммерциялық банктердің несиелеу қызметінің қайтарымдылық операциялары57 бет
Коммерциялық банктердің қызметін ұйымдастыру және банк ресурстарының қалыптасуы30 бет
Қазақстандағы коммерциялық банктердің инвестициялық қызметінің экономикадағы ролі25 бет
«АТФ банк» акционерлік қоғамының қызмет нәтижелерін талдау35 бет
БТА АҚ қаржылық қызметін талдау88 бет
Коммерциялық банктер және олардың бүгінгі таңдағы жағдайы22 бет
Коммерциялық банктердің инвестиция сферасындағы инвестициялық қызметі40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь