Сұлтанмахмұт Торайғыровтың педагогикалық көзқарастары

Сұлтанмахмұт Торайғыров – қазақ халқының сүйікті перзенті, асқан дарынды ақыны, ағартушы, педагогі.
Аз жасаса да соңына аса бай, мейлінше қызықты әдеби мұра қалдырған классик ақын, ұлағатты ұстаз, педагог. «Қараңғы қазақ көгіне өрмелеп шығып күн болуды» арман еткен Сұлтанмахмұт Торайғыров бүкіл ғұмырын халық ағарту ісі мен шығармашылыққа арнаған.
Ақын еңбектерінде өзі өмір сүрген дәуірдің өзекті мәселелерін, яғни, оқу-ағарту жайын сөз ете отырып, заман сырын, замандас келбетін көркем кескіндей білген. С.Торайғыров - нағыз ағартушы, педагогқа тән еңбектерінің азабын тартқан жазушы. Ол шындықтың жолымен жүрді.
Ақын өмірінде көпшілікке белгісіз ақтаңдақтар бар, оның өмірінің кейбір кезеңдері туралы білетініміз де аз. С.Торайғыровтың ө мірі мен шығармашылығы егжей-тегжейлі зертеліп, туған әдебиет тарихынан олар орны сараланғанмен, оның ағартушылық қызметі саласында сіңірген еңбегі әлі де болса, өнер қазынасын мұра тұтқан ұрпақтар мойнына жұктелетінпарыз. С.Торайғыровтың педагогика саласына қосқан үлесіне бүгінгі күн биігінен жаңа көзқараспен келуіміз керек, оның шығармаларын талдау арқылы қараңғы қазақ халқын өнер-білімге, мәдениетке шақырып, көзін ашу мақсатында сіңірген еңбегі, бала оқытып, ұстаздық ету жолындағы ақынның шеберлігінің поэтикалық қуатын көрсету қажет.
Сұлтанмахмұт Торайғыров Ресей тарихының, соның ішіншде қазақ халқы тарихының аса бір өрлеу кезеңінде – тарихи дамулар, күрес – көтерілістер, қиян-кескі соғыстар, ұлы революциялар дәуірінде жасады. Осының бәрі ақынның көз алдында болды; күнделікті қызметіне, шығармаларының тақырыптық мазмұны мен жанр түріне, көзқарасына зор әсер етті, із-таңбасын салды.
Шындықтың аулын іздеп түстім жолға,
Разымын не көрсем де осы жолда.
Шаршармын, адасармын, шалдығамын,
Бірақ бір табармын деп көңілім сонда, - деп бастады. Өмір бойы осы сертін орындау жолында қызмет істеді. Жарғақ құлағы жастыққа тимей,
        
        Сұлтанмахмұт Торайғыровтың педагогикалық көзқарастары
(1893-1920 жж)
Сұлтанмахмұт Торайғыров – ... ... ... ... асқан
дарынды ақыны, ағартушы, педагогі.
Аз жасаса да соңына аса бай, мейлінше қызықты әдеби мұра қалдырған
классик ... ... ... педагог. «Қараңғы қазақ көгіне өрмелеп шығып
күн болуды» арман еткен Сұлтанмахмұт Торайғыров бүкіл ғұмырын халық ... мен ... ... еңбектерінде өзі өмір сүрген дәуірдің өзекті мәселелерін, яғни,
оқу-ағарту жайын сөз ете отырып, ... ... ... ... ... білген. С.Торайғыров - нағыз ағартушы, ... ... ... ... ... Ол ... жолымен жүрді.
Ақын өмірінде көпшілікке белгісіз ақтаңдақтар бар, оның ... ... ... білетініміз де аз. С.Торайғыровтың ө мірі ... ... ... ... ... тарихынан олар орны
сараланғанмен, оның ағартушылық қызметі саласында сіңірген еңбегі әлі де
болса, өнер ... мұра ... ... ... ... педагогика саласына қосқан үлесіне бүгінгі күн биігінен
жаңа көзқараспен келуіміз керек, оның шығармаларын талдау ... ... ... өнер-білімге, мәдениетке шақырып, көзін ашу мақсатында
сіңірген еңбегі, бала оқытып, ... ету ... ... ... қуатын көрсету қажет.
Сұлтанмахмұт Торайғыров Ресей тарихының, соның ішіншде қазақ халқы
тарихының аса бір өрлеу кезеңінде – тарихи ... ...... ... ұлы революциялар дәуірінде жасады. Осының бәрі ақынның
көз алдында болды; күнделікті қызметіне, шығармаларының тақырыптық мазмұны
мен жанр ... ... зор әсер ... ... ... аулын іздеп түстім жолға,
Разымын не көрсем де осы ... ... ... бір ... деп көңілім сонда, - деп бастады. Өмір бойы осы
сертін орындау ... ... ... Жарғақ құлағы жастыққа тимей, өзіне,
өз халқына өнер, білім, еркіндік, ... ... ... 28 ... Павлодар облысының Баянауыл
ауданында дүниеге келді. Оның туған әкесі кедей шаруа, момын, ... ... ... адам ... Болашақ ақынға бар болғаны бір жас толғанда, анасы
қайтыс ... Ол ... ... ... пен ... ... ... алты жасар күнінде, әкесінен оқып, хат таниды. Осыдан
соң 1902-1907 жылдары ауыл молдасына оқуға береді. Ол ... оқып ... ... ... ... он үш ... өлең жаза бастайды. Оның тұңғыш
жазған өлеңі «Секілді өмір қысқа жарты тұтам» деп аталады.
Ол 1908-1910 жж. Баянауыл ... ... діни ... оқиды.
1912 жылы Сұлтанмахмұт Троицк қаласына келіп, мұсылман діни мектебіне ... Онда ... ... ... ... ... іздегенім табылды, енді
дегеніме жетем деген ойға келеді. «Шәкір ойы» деген өлеңінде:
Мұздаған елдің жүрегін
Жылытуға мен кіремін, - ... ақын ... ... ... ... оқып ... өз бетімен діни емес ғылымдардың негізін
оқып ұйренеді, орыс ... ... ... ол ... ... оқиды. Оның ой-өрісі артады, дүниеге көзқарасы қалыптаса бастайды.
Ол 1913 жылы ... ... ... ол ... ... ... ... болады, ауылда ұстаздық қызметпен айналысып, аз уақыт
бала оқытады. Біраз ... ... ... ... ... оралып, сол
кездегі алдыңғы қатарлы прогрессивтік бағыттағы, өзінің терең ойымен,
демократиялық ... ... ... «Айқап» журналының
хатшылығы қызметіне орналасады. «Айқапта» (1953-1914 жж) жұмыс істеген
кезеңі оның ... ... ... ... ... ... жылдары болды. Сұлтанмахмұттың ағартушылық-
демократиялық көзқарасының қалыптасуына бұл кезеңнің мәні айырықша болды.
1914 ... ... ... ... ... елі ... ... Тарбағатайда ұстаздық етеді, бұл 1914 жылдың күзі мен 1915 ... ... ... ... ... ... ... бала оқытып,
ұстаздықпен айналысады.
Сұлтанмахмұт қиян кескі күрес – көтерілістер, ... ... ... ... жасады. Өз заманының азамат ақыны, күресшіл ақыны
болды. Бұл жағынан ол ұл Абайдың жолын ... ... мен ... ... ... ... ... әңгіме
қозғағанда ескеруді керексінетін бір жай бар. Ең алдымен біз Сұлтанмахмұтты
ағартушы, педагог ретінде ... ... ... роль атқарады. Ұлы Абай
бала оқытып, оқытушы болмаса да, оның ... ... оқу, ... ... ... ... байқалады. Ол да Сұлтанмахмұт секілді өнер-
білім қуып, қарңғы қазақты да соған жетелеген, мәдениетке шақырған.
ХХ ... ... ... ... аса ... ... ... ерекше зерттеуді қажет ететін мәселе
оның педагогикаға, тәлім-тәрбиеге және халық ... ... ... ... Ол тұрмыстың барлық тауқыметі мен зұлматын сейілтетін тек ... ... ... мен өнер деп ... – ұлы ... және ... ағартушылық идеяларын
дамытқан ақын. Абай мен ... ... ... ... ... құтқару үшін, оқуға, білімге шақырған еді, туған халқын жарық
күнге шығаруға талпынды. Жастарды өнер-білім жолына ... ... ... күшіне сенді. Дұрыс тәрбие арқылы адамгершілік
жақсы қасиеттерді қалыптастыруға болады деп есептейді. Ақын адамның ... ... ... ... деп ... ... ... мінез, сүйекпен
кетеді» дейтін көзқарасқа қарсы тұрып, өмірді өзгертуші адам, адал мінезін
қалыптастырушы ұлы күш, саналы ... ... Бұл ... ... ... қолымда болса, адам мінезін өзгертуге болмайды деген адамның ... ... ... деген қағидасымен ұштасып жатқанын аңғару қиын емес.
Ұстаздық етуден жалықпаған ұлы ағартушы «Оқу» (1911 ж) деген ... ... ... ... бе,
Көрінгенге болғаның семіз жемдік,
Ел болуға алдымен білім тірек,
Бір сөзді, бір ауызды, намыс керек, - деп білім алуға шақырады.
Алдымен ақынның өмірі өте ... ... оның ... ... ... істеген игілік істері, қазақ педагогикасына сіңірген еңбегі
өте орасан ... Бала ... ... ... ... педагогика
саласына енгізген бірден-бір жаңалығы деп айтуға мүмкіндік береді. Ол ... жөні осы екен деп ... ... ... ... алып, қалай
болса солай білім беруді қолдамай, ең алдымен балалардың жас ... ... жас ... ... ... ... дидактиканың
жеңілден ауырға қарай қағидасының негізін ұсынып отырғандығын ... ... ... ... мәні ... жұртының трагедиялық халі қаламгерді қатты тебірентеді,
тығырлыққа тіреліп қалмай ... ... ... ... ... бөлейді.
Қараңғы қазақ көгіне
Өрмелеп шығып кұн болам!
Қараңғылықтың кегіне
Күн болмағанда кім болам?!
Жарық дүниеге 27 жыл ғана ... ... ... ... ... жалғаған С.Торайғыров шығармашылығы өз ... ... ғана ... ... болашаққа ұласқан қысқа ғұмырының ұзақ та
мағыналы жолы, өнер ... ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мамандарды таңдау, тіркеу, дайындау мен тәрбиелеу8 бет
С.торайғыров пен а.байтұрсынов, м.дулатовтың шығармашылығына арналған бейне фильм сценариі4 бет
С.Торайғыровтың өмірі мен шығармашылығы (ғылыми баяндама). Міржақып пен Көкбайдың айтысы жайлы13 бет
Сұлтанмахмұт Tорайғыров өмірі туралы15 бет
Сұлтанмахмұт Торайғыров4 бет
Сұлтанмахмұт Торайғыровтың өмірі мен шығармашылығы27 бет
Торайғыров сұлтанмахмұт4 бет
Торайғыров шығармалары – 20 ғасырдың басындағы қазақ қоғамы шындығын, ондағы жаңашыл ой-пікірдің дамуын танытатын үлкен белес34 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Ақын туралы бірер сөз (С.Торайғыров)28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь