Екінші деңгейлі банктердің тартылған қаражаттары және оның түрлері

М а з м ұ н ы

Кіріспе 3.5 бет

I Тарау. Екінші деңгейлі банктердің тартылған қаражаттары
және оның түрлері 6 бет
1.1 Банктердегі тартылған қаражатар және оның экономикалық
мәні мен түрлері 6.9 бет
1.2. Депозитер және жинақ салымдары 10.22 бет
1.3. Банкаралық заемдар 23.26 бет

II Тарау. "Қазақстан Халық Банкі" АҚ.ның тартылған
қаражаттарын талдау және бағалау 27 бет
2..1. Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі
банктердегі тартылған қаражаттар барысын талдау 27.31 бет
2.2. "Қазақстан Халық Банкі" АҚ экономикалық қызметі
және тартылған қаражаттар барысы 32.54 бет

III Тарау. Екінші деңгейлі банктердегі тартылған қаражаттар
қызметін жетілдіру жолдары 55 бет
3.1. Банкаралық займдар . коммерциялық банктердің қаржы
саясатының құралы ретінде 55.61 бет
3.2. "Қазақстан Халық Банкі" АҚ тартылған қаражаттарын
маркетингтік зерттеулер көмегімен жетілдіру жолдары ... 62.72 бет

Қорытынды 73.74 бет

Қолданылған әдебиеттер тізімі 75.77 бет
К і р і с п е
Нарықты экономиканың өз деңгейінде тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ететін экономиканың негізгі инфрақұрылымдардың бірі -бұл елдің банк жүйесі. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасының банк жүейсі ТМД елдері арасындағы ең озық, алда десекте, экономиканың дамуында, бәсеке мен нарық механизмдері сұраныс пен ұсыныстың тепе-тең дәрежесін қалыптастыру, өз кезегінде банктерге делдалдық қызметін жүргізуде, мүмкіндігінше максималды қаражат ресурстарын банк үшін тиімді тарту, банктердің қарқынды дамуына мүмкіндік береді. Сондықтанда экономикамыздың алға ілгерлеу барысында еліміздің қаржы және несие, облыстарда 2003-2004 жылдары бірнеше заңдарға толықтырулар мен өзгерістер енгізілді.
Жалпы, банктердің негізгі табыстары делдалдық қызметпен байланысты болғандықтан, банктер бүгінгі күні мүмкіндігінше елден кәсіпорындар мен ұйымдардың, жеке азаматтардың бос ақша қаражаттарын банкке тартып - шоғырландыру, оны ел экономикасына тартып қолдануы, тек банктердің ғана қалыпты табысын қамтамасыз етіп қоймай жалпы экономиканы көтеруге мүмкіндік беретін негізгі серпін күш. Бүл өз кезегінде Қазақстан Республикасы экономикасының өсуіне, мемлекеттік бюджетке салық түсімдерінің уақытылы түсуіне қоғамның әлеуметік дамуына мүмкіндік береді.
Жалпы, банктерге тартылатын негізгі қаржының көздеріне депозиттер, тұрғын халықтың салымдары, банктер арасындағы есептеу-лер жатады. Қазіргі кезде Қазақстан банктерінде 731,1 млрд теңге депозиттері тартылған, тұрғындар салымы да 2004 жылы барлығы 343,2 млрд теңгені құраған. Тұрғындардың өз кезегінде банктерге өз ақшаларын салуы Қазақстанның негізгі коммерциялық банктерінің "Қазақстанның салымдарға кепілдік беру қорының" қалыптасуымен банктерге салымдар артып, олардың өз ақша қаражаттарын салатын банктерге сенімділіктері артты. Нарықты экономикада экономиканың маңызды мәселелерінің бірі банктерді ғана дамытпай, басқада несиелік-қаржылық институттардың қызмет етуіне мүмкіндік берілуi қажет.

Қазіргі кезде Қазақстанның екінші деңгейлі банктері шетел тәжірибелерінің жаңа прогрессивті, тиімді әдістері мен формаларды енгізу арқылы, өздерінің банк қызметін жүргізу, негізгі табыстарға
жетуде.
Соңғы жылдары қаржылық нарықтың қалыптасуы - ақша нарығы және капитал нарығындағы үрдіс дамып отыр. Бұл өз кезегінде ақша және капитал нарығымен тікелей байланысты, банк қызметі мен бәсекелік қабілетін тиянақты жүргізіп, банк үшін тиімді қаражат көздерін тартуына жаңа мүмкінідктер мен резервтерді іздеуді қажет етеді. Банктердің бұл облыстағы негізгі міндеті өз клиенттеріне әртүрлі ынталандыру іс-шараларын жүргізуі қажет, жаңа компьютерлік технология нәтижелерін қолдану арқылы, олардың мүдделері мен қызығушылығын арттыру қажет.
Жалпы дипломдық жұмыс теориялық және практикалық негіздері осы мәселелерді зерттеуші ғалым экономистердің шетел және өз елімі-здің коммерциялық банктері қызметін талдау баспасөз мақалары мен статистикалық мәліметтерінен материалдар алынды.
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты екінші деңгейлі банктердегі тартылған ақшалай қаражаттардың ролі мен банк қызмстін жүргізуден олардыд үлес салмағын құратып ерекшеліктеріне талдау жасап, Қазақстан Халықтық Банк қызметінің үлесінде тартылған қаражаттардың негізгі факторларын анықтап, оны тиімді шешу жолдарын қарастыру.
Жұмыстың негізгі міндеттері дипломдық жұмыстың мақсатына сәйкес келесі міндеттерді шешу қаралған.
• банктердегі негізгі, тартылған қаражатардың экономикалық мәні
мен олардың құрамы жіктелді.
• Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі банктсрдің және
Қазақстан Халық банкінің осы облыстағы тәжірибелеріне талдау жасау және бағалау.

• Тартылған қаражаттардың негізгі түрлері мен оны тарту
бағыттарын анықтау
• Осы облыстағы негізгі мәселелерді анықтап, оларды шешу
жолдарын қарастыру.
Жұмыстың, әдістемелік базасы (негізіне) Қазақстан Респуликасы өкіметінің, ҚР Ұлттық Банктің банк қызметін реттейтін заң және нормативті актілер, ҚР статистика Агенствасының статистикалық материалдары қолданылды. Жұмыс барысында, жалпы ғылыми, статистикалық, және біршама экономикалық-математикалық зерттеу әдістері қолданылды.
Зерттеу объектісі Қазақстан Халық банкінің нормативті, және қаржылық құжаттары мен қаржылық көрсеткішітері алынды.
1. Республикасындағы «Банктер жэне банк мекемелері тура-
лы» негізгі заң актілері, Алматы - 2002ж
2. «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан»: Указ
Президента РК, имеющий силу закона от Зіавгуста 1995 № 2447 //
Ведомости Верховного Совета РК. -1995. - 31 август. - № 15-16. с-72-
117
3. һир: // \Ү\У\Ү. гакоп. кг (
4. Қазақстан Республикасының Үлттық Банкінің статистикалық бюл-
летені, //Алматы 2001 - 2002 ж.
5. «Қазақстан Халықтық Жинақ банкі» ААҚ ОҚФ жарғысы.
6. Мақыш С.П. «Ақша айналысы жэне несие » Алматы 2000 ж.
7. Сейткасимов «Деньги, кредит и банки», Алматы -1996 ж.
8. Сейітқасымов «Ақша, несие, банктер», Алматы -2001 ж.
9. Дж. Мэнвил Хэррис «Международные банки» Москва 96
10. Лаврущина «Деньги, кредит и банки», Москва //«Финансы и стати-
стика» 2000 г
11. Р.С. Еламанова, А.М. Мушрапилов «Некоторые проблемы и гтсрсп-
ективы ипотечново кредитования жилищного хозяйства в РК» //«М.
Әуезов атындағы ОҚМУ-2003».-195-196 б.
12. «Халықтық банкіне -80 жыл!» /Айғақ N16 23 сэуір. 2003ж
13. Жангелдин Е. «Қазақстанның банк жүйесі: даму кезеңдері жоне
қазіргі жай күйі» // Егемен Қазақстан-2000- 24 наурыз-4 б.
И.Халимбетов А. «Пластиковый гарант и средство плато-.<-а»
//Казахстанская правда. 13-февраля-2003 г. 15. Бейсенбаев А «Банковсая система Казахстана» //Казахстаисқая
правда. 8-февраля-2003 г. іб.Александрова А. « Народный банк: мы взращиваем свойх клиептов»
// Казахстанкая правда-17-декабря.-2002г. 17.3иябеков Б. «Анализ текущего состония банковской системьт Рсгпу-
блики», -//Банки Казахстана N12. -2002.-стр- 8. 18.Смирнов А.В. «Риск-менеджмент и управление ресурсми
коммерческого банка» // Банки Казахстана. N11.-2002.-стр- 39. 19.Володина В.Н. «Как получить потребительский кредттт?»
//Банковские услуги . N6 -2001.-стр -22.
20. Володина В.Н. «Банковские услуги в Интернет». //Банковскис услуги
.№-2001.-стр-23.
21. Смородининов О. «Маркетинг банковских услуг для час-чых
клиентов». //Банковские технологий N2 (76).-2002 стр-26.
22. Арыстанбекова К.В. «Перспективы развития и проблсмггые
вопросы». Конгресс финансистов Казахстана//Рынок ценных бумаг.
Ш.-апрель.-2003г.
23.Бузуев В.А. «Эволюция управления кредитными рисками». Бапки Ка-захстана К6.-2002.-стр -37.
24. Челекбай. С. Рахманкулов С. «Рейтинговая оценка кредитный деят-
ельности филлиалов коммерческих банков». //Транзитная экоиомика.
N8.- 1998.-стр-2. 25.Ахметжанова Г. Маханов Н. «Основные направления развития банк-
овской системы Казахстана». //Транзитная экономика. N1.- 1998,-с тр.-
88-89. 26. Максимов К. «Выступление Председателя Правления ОАО
«Народного банка Казахстана». //Банки Казахстана N4.-2000.-стр.-2-
4. 27.Марченко Г. «Современное состояние и перспективы развитня фи-
нансового рынка и банковской системы Казахстана» //Банки I "а-
захстана. N3. 2000-стр.-2. 28.Мекешев А. «О перспективах развития рынка банковских и страхоо(.тх
услуг». // Банки Казахстана N3. 2002.-стр.-5. 29.Коленова «Повышать финансовую устойчивость банков». /. \ль
ПариШ.2001.-стр.-118. ЗО.Умбетов А. «Кредитование малого бизнеса и банки». N2. -1999-*-" р.-
31.
31. һйр// \үм^ү.һа1укЬапк. кг.
32. Жуйриков К. Страхование ответственности банков второго уровня
перед депозиторами-физическими лицами. // Банки Кзахстана. -1999
N11, стр 21-22.
ЗЗ.Нургазина Ж.К. Банковские депозиты. //Бухгалтерь -2000, N2 34.Фельдман А.А Депозитные и сберегательные сертификаты. Мсхі-гва Инфра-1999
35. Лазарева Н.В. Депозитарные расписки-проблемы и пути репи*":тя. //Финансы -2001 N3
Зб.Межбанковский заимствования-как инструмент финапсо:^ый политики банки второго уровня. //Банки Казахстапа. N5. 2000-стр.-^ 3 7 .Ро ль системы гарантирования вкладов населения в пр о: ■ ■ ■ -се увелечения депозитной политики банков второго уровня. //Бапки і 'а-захстана. N11. 2003-стр.-31
38.Бизнес контроль операции по вкладам населения. //Бап ісо ■ ■ ■ :<ие технологии. N5. 2001-стр.-2.
39.Проблемы оценки лимитов межбанковского кредитования. //Б ІІКИ Казахстана. N5. 2000-стр.-2.
40.Лаврушина Б.Д. Привлеченные средства коммерческого бапка. Ч: Инфра,1995.
41.Шуткин А.С. Повышение эффективности исполбзование госулм'лет-венных и привлеченных средств в малом предприниматс;;!. :ве. //Финансы 1998, -стр-11.
42.Куашбаев С. Особенности анализа доходнрсти коммерческогоб; іка. //Банки Казахстана Алматы 2004 N3. -стр -38-40.
43.Перротти Э. Гарантирование банковских депозитов: мировая практи-ка россиский опыт. Денгьи и кредит, 2000.
44.Маркова О.М. и др. Коммерческие банки и их операции: М: Балки и биржи 1995.
45. Банковские операции: (Лаврушин, Савинский, Олбхова.) М: Ипфра-1995.
46.Ширинская Е.Б. Операции коммерческих банков: -М:Финансы и Ста-тистика, 1995.
        
        М а з м ұ н ы
Кіріспе 3-5 бет
I Тарау. Екінші деңгейлі банктердің ... ... оның ... 6 бет
1.1 Банктердегі тартылған қаражатар және оның экономикалық
мәні мен түрлері 6-9 бет
1.2. ... және ... ... 10-22 ... ... ... 23-26 бет
II Тарау. ... ... ... АҚ-ның тартылған
қаражаттарын талдау және бағалау 27 бет
2..1. Қазақстан Республикасындағы екінші ... ... ... ... ... 27-31 ... ... Халық Банкі" АҚ экономикалық қызметі
және тартылған қаражаттар барысы 32-54 бет
III Тарау. Екінші деңгейлі банктердегі тартылған ... ... ... 55 ... ... займдар - коммерциялық банктердің қаржы
саясатының құралы ретінде 55-61 бет
3.2. "Қазақстан Халық Банкі" АҚ тартылған қаражаттарын
маркетингтік зерттеулер көмегімен жетілдіру жолдары....62-72 ... 73-74 ... ... ... 75-77 бет
К і р і с п е
Нарықты экономиканың өз ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымдардың бірі -бұл елдің банк жүйесі.
Қазіргі ... ... ... банк жүейсі ТМД елдері арасындағы
ең озық, алда десекте, экономиканың дамуында, бәсеке мен нарық ... пен ... ... ... ... өз ... ... қызметін жүргізуде, мүмкіндігінше максималды қаражат
ресурстарын банк үшін тиімді тарту, ... ... ... ... ... ... алға ... еліміздің қаржы және несие, облыстарда 2003-2004 жылдары бірнеше
заңдарға толықтырулар мен өзгерістер енгізілді.
Жалпы, банктердің негізгі ... ... ... ... ... бүгінгі күні мүмкіндігінше елден кәсіпорындар мен
ұйымдардың, жеке ... бос ақша ... ... ... -
шоғырландыру, оны ел экономикасына тартып қолдануы, тек банктердің ғана
қалыпты ... ... етіп ... ... ... ... ... негізгі серпін күш. Бүл өз ... ... ... ... ... ... ... түсімдерінің уақытылы
түсуіне қоғамның әлеуметік дамуына мүмкіндік береді.
Жалпы, ... ... ... ... ... ... ... салымдары, банктер арасындағы есептеу-лер
жатады. Қазіргі кезде Қазақстан банктерінде 731,1 млрд теңге ... ... ... да 2004 жылы ... 343,2 млрд теңгені
құраған. Тұрғындардың өз ... ... өз ... ... ... ... банктерінің "Қазақстанның салымдарға
кепілдік беру қорының" қалыптасуымен банктерге салымдар артып, олардың өз
ақша қаражаттарын салатын ... ... ... ... ... ... мәселелерінің бірі ... ... ... ... ... ... етуіне мүмкіндік
берілуi қажет.
Қазіргі кезде Қазақстанның ... ... ... ... жаңа ... ... ... мен формаларды енгізу
арқылы, өздерінің банк ... ... ... ... ... ... нарықтың қалыптасуы - ақша нарығы және капитал
нарығындағы үрдіс дамып отыр. Бұл өз кезегінде ақша және капитал нарығымен
тікелей байланысты, банк ... мен ... ... ... банк үшін ... ... көздерін тартуына жаңа мүмкінідктер мен
резервтерді іздеуді қажет етеді. Банктердің бұл облыстағы негізгі міндеті
өз клиенттеріне әртүрлі ... ... ... ... ... ... нәтижелерін қолдану арқылы, олардың мүдделері мен
қызығушылығын арттыру қажет.
Жалпы дипломдық ... ... және ... ... ... ... ... экономистердің шетел және өз елімі-здің
коммерциялық банктері қызметін талдау баспасөз мақалары мен статистикалық
мәліметтерінен ... ... ... ... ... ... деңгейлі банктердегі
тартылған ақшалай қаражаттардың ролі мен банк қызмстін жүргізуден олардыд
үлес салмағын құратып ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... ... ... қаражаттардың негізгі факторларын
анықтап, оны ... шешу ... ... ... ... дипломдық жұмыстың мақсатына сәйкес
келесі міндеттерді шешу қаралған.
• банктердегі негізгі, тартылған қаражатардың экономикалық мәні
мен олардың ... ... ... ... ... ... ... және
Қазақстан Халық банкінің осы облыстағы тәжірибелеріне талдау жасау
және бағалау.
• Тартылған ... ... ... мен оны ... анықтау
• Осы облыстағы негізгі мәселелерді анықтап, оларды шешу
жолдарын ... ... ... ... ... ... ҚР ... Банктің банк қызметін реттейтін заң және нормативті
актілер, ҚР статистика Агенствасының статистикалық материалдары қолданылды.
Жұмыс ... ... ... статистикалық, және біршама ... ... ... қолданылды.
Зерттеу объектісі Қазақстан Халық банкінің нормативті, және қаржылық
құжаттары мен қаржылық көрсеткішітері алынды.
I Тарау. ... ... ... ... ... ... ... Банктердегі тартылған қаражатардың экономикалық мәні
мен оның түрлері
Банктер қызметінің мәні оларды басқа ... ... ... ... табады.
Банк қызметін - банктің клиент мүддесі үшін белгілі бір іс-әрекеттерді
орындауын сипаттауға ... Кез ... банк ... ... қандай
да бір қажеттіліктерді қанағаттандыру қажеттілігі
жатады.
Қазіргі ... ... ... ... ... салымдар тарту
мен қарыздар беру жатады. Банктер өз ... көп ... ... ... пайыздық айырмадан алады. Бірақ осы екі ... ... ... ... ... ... шығуы мүмкін.
Қазіргі кезде әмбебап банктер банк қызметтерінің және қаржылық
қызметтердің барлық ... ... ... ... кең ... Осы ... басқа банктер бәсекелестік артықшылықты жаулап алу және
оны мықты түрде сақтандырып қалу ... ... ... ... ... ... ... мамандануға тырысады.
Коммерциялық банктердің желісі ақша нарығының қалыптасуына ықпал
етеді, ал ... және жеке ... ... ... бос ақша
қаражаттарының болуы және оны ... мен ... ... ... ... ... ақша ... экономикалық
негізі болып табылады.
Коммерциялық банктер негізінен өз ... ... ... ... байланысты несиелік есеп айырысу және
қаржылық операциялардың барлық түрлерімен айналысады.
"Қазақстан Республикасындағы ... және ... ... ... ... ... мынадай операцияларды орындай алады:
• ақылы негізде депозиттерді тарату;
• клиенттер мен ... ... ... және оларға
кассалық қызмет көрсету;
• қайтарымдылық, мерзімдік және төлемдік шарттарымен ... жеке ... ... ... ... ... инвестицияланатын қаражаттар иелерінің немесе иемденушілердің
тапсырмалары бойынша ... ... ... ... тәртіппен өз бағалы қағаздарын
шығару ... ... ... ... акцияларды және басқа да қаржылық міндеттемелерді);
• төлем құжаттарын сатып алу, сату және ... ... ... ... ... ... ... орындауды қарастыратын үшінші түлғалар үшін
кепілдеме және өзгеде міндеттемелерді беру;
• тауар тасмалын талап ету құқын, сатып алу және қызмет ... ... ... және бұл ... ... тәуекелін өз мойына алу;
• банктік ... ... ... ... көрсету,
клиенттердің тәуекелі бойынша олардың агенттері ретінде әрекет ету;
• клиенттер үшін құжаттар мен ... ... ... ... ... ... мәмілелерді қаржыландыру, сондай-ақ сату
құқынсыз ... ... ... бойынша сенімдік операцияларды
(қаражаттарды қарау және ... ... ... ... ... байланысты кеңес беру қызметін көрсету;
• лизингтік операцияларды жүзеге асыру.
Ұлттық банкінің арнайы лицензиялары бар болса, ... ... ... ... ... асыра алады. Соның ішінде шетел валюталарымен
операцияларды ... ... ... салымдарын қарау; ақшаларды
аударуға байланысты қызметтерді көрсету (инкассация).
Осы ... ... ... ... ... негізгі
қызметтерді былай құруға болады:
• уақытша бос ақшалай ... ... ... ... жәнс ... ... ... есеп ... ... және жүргізу;
• инвестициялық қызметті;
• клиенттерге басқа да қаржылық қызметтерді көрсету.
Уақытша бос ақшалай ... ... ... ... ... ... Бұл ... пассиві меншікті
капиталы мен тартылған қаражаттардан тұрады. Меншікті капитал - ... ... ... және ... ... бірақ ол оның барлық
ресурстарының тек 10%-ын құрайды. ... ... ... ресурстар құрамында меншікті капиталдың төменгі деңгейі болуы
мынандай ... ... ... ... ... ... делдалы ретінде басқа кәсіпорындардың, мекемелердің және
халықтың уақытша бос қаражаттар сомасын депозит түрінде ... ... ... ... ... ... олардың қауіпсіздігін
қамтамасыз етеді және пайдалық негізде қарызды ... ... ... депозиттерді мемлекеттік сақтандыру жүйесі болады, бұл
салымдарды жаппай кері алу ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың материалдық объектілерінде
орналастырған активтеріне қарағанда қондырғы ғимараты ыңғайлы, ... ... оңай ... ... ... осы ... міндеттемелер
коммерциялық банктерге меншікті капиталдың тартылған ресурстарға өзара
қатынасында өз ... ... ... және ... ... ... береді. Ең алдымен меншікті капитал банк қызметін бастау үшін
қажет. Сонымен ... ... ... ... алу және ... төлеу,
сондай-ақ банктік операцияларды дамытудың келесі кезеңдерінде шығындарды
төлеу үшін қажет. Меншікті капитал -банктің ... ... ... Осы
сипатты меншікті капитал маңызды, сөзсіз міндетті қор болып табылады,
банктіц тұрақтылығы мен оның ... ... ... ету ... ... ... оның рөлі өте ... айтылып өткендей, банктер өздерінің активтік операцияларын
жүзеге асыру үшін тартылған ... ... ... бөлігін
пайдаланады, сондай-ақ банктер өз ... ... бос ... ... ... тартылған ресурстарының сызбасын келесі I суреттен
көруге ... ... ... ... ... осы ... негізгі бөлігін депозиттер құрайды.
Депозит пен банктің клиенттерінің жинақ салымдарынан басқа мерзімді ... ... ... ... ... ... салымдарға тарту және оларды пайда табу мақсатында орналастыру
жұмыстары депозиттік операциялар деп аталады. ... ... ... ... ресурстарының негізгі бөлігі қүралады.
1.2. Депозиттер және жинақ салымдары
Тартылған қаражаттар ішінде ең көп бөлігін ... ... банк үшін ... ... ресурс көзі болып табылады.
Депозит бұл клиенттердің (жеке және заңды тұлғалардың) ... бір ... ... және ... ... ... қаражаттары.
Қазіргі банктік тәжірибеде салымдардың, депозиттердің және
депозиттік емес ... ... әр ... ... ... жоғарғы бәсекелестік нарықта банк қызметтеріне деген клиенттер
топтарының сұранысын қанағаттандыруға және олардың ... мен ... ... ... ... ... ... жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
• талап етуіне дейінгі депозиттер;
• мерзімді депозиттер;
• жинақ ... ... ... етуіне дейінгі депозиттер - бұл салым иелерінің бастапқы талап
етуіне байланысты әр ... ... ... ... ... алатын әр
түрлі шоттардағы қаражаттар.
Отандық банктік ... ... ... ... ... мыналар
жатады:
• мемлекеттік, акционерлік кәсіпорындардың, сондай-ақ әр түрлі
шағын коммерциялық ... ... ... қаражаттары;
• әр түрлі мақсатқа тағайындалған қорлардың қаражаттары;
• есеп айырысудағы қаражаттар;
• жергілікті бюджеттер ... және ... ... ... ... ... корреспонденттік шоттарындағы қаражат
қалдықтары.
Талап етуге дейінгі депозиттік ... ... ... иелері
үшін жоғарғы өтімділігіне байланысты ... ... ... ... шоттарға қаражаттар, шаруашылық және басқа да операциялардың
жүзеге асырылуы барысында түседі және пайдалан-ылады.
Ал кемшілігі бұл шот бойынша ... ... ... біршама төменгі
мөлшерде төленеді. Міне, осыдан келіп талап етуге дейінгі шоттардың мынадай
өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
• ақша салу және оны алу кез ... ... ... да ... ... ... шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін пайыз түрінде
немесе коммиссиондық ақы алып ... ... ... етуге дейінгі шоттарда ақшалай қаражаттарды
сақтағаны үшін өте төменгі деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де
мүмкін;
• талап етуге дейінгі ... ... ... ... ... ... міндетті резервтерге жоғарғы мөлшерде
аударымдар жасайды.
Мерзімді салым (депозит) - белгілі мерзімі бар және ... ... сол ... ... ала ... шек ... ... иесі келісілген мерзімнен бұрын алған жағдайда банк айыппұл
ретінде оған төленетін пайызды төлемей қалуға ... ... ... мен ... ... ... ... есеп айырысу үшін пайдаланылмайды, эрі мүндай шоттарға
ешқандай да есеп айырысу қүжаттары ... ... ... баяу ... ... ... ... пайыз мөлшерінің ең жоғарғы деңгейі Орталық банк тарапынан
реттеліп ... ... алуы ... ... иесінің алдын ала хабардар етуі
талап етіледі;
• бұл шоттағы қаражаттар бойынша ең төменгі ... ... бір ... ... ... түрі - жинақ салымдары. ... ... жоқ, ... ... ... ... етпейді, салымның
жоғары шегі шектелген, ақшаны салу және алу ... ... ... ... ... ... мерзімі болмайды. Бұл салымдардың ... ... ... ... ... мөлшерде пайыз төленеді.
Жинақ салымдары жинақ кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының мынадай ерекшеліктері болады:
• ақшалай қаражаттар сақтауда ... ... ... ... қаражатты алдын ала алу барысында ешқандай да
ескерту талап ... ... ... ... ... шоттан аларда міндетті түрде
ақшалай қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... тәжірибеде жеке тұлғаларға ашылатын, жинақ салымдары
салым ... ... және ... ... ... ... мерзімді жинақ салымдары;
• қосымша жарна қосатын мерзімді жинақ салымдары;
• ұтыс салымдары;
• ақшалай-заттай ұтыс салымдары;
• мақсатты және ағымдық ... ... ала ... ... ... валюталық салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға тұрақты мерзімі белгіленетін және сол мерзім
өткенше алуға ... емес ... ... ... ... салымдарына басқа
жинақ салымдарға қарағанда жоғарғы мөлшерде пайыз төленеді.
Мерзімді депозиттер және жинақ салымдары ... ... ... ... ... ... қосатын салымдар - бұл шоттағы қаражатқа алдын ала
келісілген уәде ... ... ... ... ... ... болатын
салымды білдіреді. Бұл шотта жинақталған сома ... бір ... ... ... бойжеткен кезАғымдық жинақ салымдар, негізінен, жалақы,
зейнетақы, үздіксіз төлемдерді төлеу үшін жинақталатын және ... ... ... ... бойынша өте ... ... және ... ... төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар, негізінен, жалақы, зейнетақы, ... ... үшін ... және пайдаланылатын ... ... ... бойынша өте төменгі пайыз төленеді.
Мерзімді депозиттер мен жинақ салымдарының бір түріне депозиттік ... ... ... ... және ... сертификаттары - бұл салым иесіне белгілі ... ... соң, ... қаражатты және оған есептелетін пайызды алуға
құқық беретін және оның шотындағы ... ... ... ... банктің жазбаша куәлігі.
Депозиттік және жинақ сертификаттары иемденуіне қарай екі ... ... ... ... ... сертификаттар;
Атаулы депозиттік және жинақ сертификаттары - бұл салым иелерінің
атына толтырылып беріледі. Ал ... ... ... иесінің аты-
жөні көрсетілмейді, яғни оны кім иеленсе, сол қаражаттың иесі болып
саналады.
Депозиттік және ... ... ... ... және
көрсетілген қызметтер үшін төлеуге болатын төлем туралы немесе есеп ... ... ... ... сертификаттар көбіне ірі сомада
шығарылатындықтан да, оларды заңды тұлғалар сатып алады.
Әлемдік тәжірибеде ... ... ... екі түрі бар:
1. Аударылатын;
2. Аударылмайтын.
Аударылмайтын депозиттік сертификаттар - салым иелерінің қолдарында
болып, уақыты жеткен соң банкке ... ... ... - ... бір ... скінші
нарықта сатып алу-сату арқылы өтеді.
Жинақ сертификаты жеке ... ... ... ... мерзімі 1 жылдан 3 жылға дейінгі мерзім аралығын құрайды.
Жинақ сертификаты тек жеке тұлғаларға ғана беріледі.
Мерзімді депозиттік және ... ... ... ... ... ... ... жағдайда банк сертификатты сатып алады, бірақ
төменгі мөлшерде пайыз төлейді. Коммерциялық банктер үшін бұл ... ... ... яғни ірі ... ... бір мерзімге
түсуін сипаттайды.
АҚШ-тың банктік тәжірибесінде, талап етуге дейінгі ... ... ... ... ... ... және куәландырылған чектер
сияқты депозиттер АҚШ банктерінде кеңінен қолданылады.
Нау-шоттар бұл ... ... ... депозиттер болып табылады.
Нау-шоттың мынадай өзіне тән ерекшеліктері болады:
• бұл шот түрі ... ... ... бұл шот жеке ... ... ... таппайтын ұйымдарға
ашылады;
• салым иелерінен бұл шотта ең ... ... ... ... ... - бұл куәландырылған чектерді ... ... ... ... ... дейінгі депозиттік шоттағы
қаражаттары.
Куәландырылған чектер - бұл банктің, шоттағы ... ... ... ... банктік тәжірибелерде жаңа депозит түріне ақша нарығының
депозиттік шоты жатады.
Оның мынадай ерекшелігі бар:
• ақша ... ... ... бойынша мөлшерлемелерінің
өзгеруіне байланысты, әр аптада шот ... ... ... ... шот ... ең ... ... болуының талап етілуі;
• салымдардың сақтандырылуы;
• иемденуші, үшінші жақтан төлемдер үшін айына шоттан
алты рет ... ... ... ... ... үшеуі чекті көшіріп
жазу жолымен, үшеуі телефон арқылы жүзеге асады.
Банктердегі депозиттер ... ... ... ... ... ... және ... қоғамдардағы ... мен ... ... ... ... және ссудамен қамтамасыз етілген
акциялар мен облигациялар;
➢ шетелдік валюталармен жасалатын операциялар ... ... мен ... ... мынадай қағидалармен ұйымдастырылады:
• банктік пайда алуға немесе болашақта пайда алу үшін жағдай
жасауға;
• депозиттік операциялар ... ету ... банк ... ... өтімділігін демек мақсатында
икемді ... ... ... ... банк ... ... ... дәрежеде демеп отыратын
мерзімдік салымдарға депозиттік операцияларды үйымдастыру процесінде
ерекше назар ... ... ... ... қарыздарды беру бойынша операциялардың
арасында мерзім және сомалар бойынша өзара байланыс пен
сабақтастылықты қамтамасыз ету қажет;
• депозиттерді тартуға әрекет ететін банктік ... ... ... ... ... ететін депозиттер шоттарда ... ... және ... ... ... ... ... және ұйымдардың, фирмалардың, компаниялардың, концерндердің
және басқа да заңды тұлғалардың есеп айырысу және ағымдық ... ... ... әр ... ... сақтау бойынша арнайы шоттардағы
қаражаттар;
➢ заңды тұлғалардың жекеленген ... ... ... есеп ... ... басқа банктермен есеп айырысуларға байланысты корреспонденттік шоттағы
несиелік ... ... ... ... ... ... қалдығы.
Қажет уақытында талап ететін депозиттердің ерекшеліктері мынада:
біріншіден, ақшаларды алу және салу кез ... ... ... ... те, толығымен де жүзеге асырылады; екіншіден, ақшалар шоттан қолма-
қол формада да, чек арқылы да алынуы мүмкін; үшіншіден, шот иесі ... ... үшін ... ... ... ... ... әрбір
жазылған чек үшін комиссиялық алым төлейді; төртіншіден, банк қажет
уақытында ... ... ... ... Орталық банкке мерзімді
депозиттерге қарағанда ең төменгі резервті жоғары сәйкестікте ... ... ... ... етілетін депозиттердің негізгі артықшылығы
жоғары тиімділігі, оларды төлем қаражаттары ретінде тікелей ... ... ... - ... ... ... ... белгісіз уақытта салым-шылардың
ағымдағы, есеп айырысу шоттарында болатын ақшалай қаражаттар, олар банкті
алдын ала ... кез ... ... ... ... ... ... аударылуы мүмкін. Әдетте банк талап еткенге дейінгі салымдар бойынша
ең төмен процент төлейді, ал кейбір жағдайларда олар ... ... ... ... ... ... ... заңды тәртіппен тыйым
салынған. Талап еткенге дейінгі депозиттер бірінші кезекте ағымдағы есеп
айырысуларды ... ... үшін ... Шот иесі ... әр ... қолма-қол ақшалармен, чектермен, аудырымдармен жүргізе алады.
Осындай шот ашып ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. Банктерде күнделікті төлем операцияларын жүргізу
біраз шығындарды талап етеді, алайда ЭЕМ-ді, ... ... ол ... ... әйтседе ол бенктердің шығындарының маңызды
факторы болып табылады. Клиенттің шоты бойынша күнделікті ... ... ... ... ... ... Талап еткенге дейінгі
шоттарды иеленуші клиенттерді жалпы қарастыратын болсақ, олар ... бар ... ... ал бұл банк шығындарын көп немесе аз
дәрежеде компенсацияландырады. ... ... ... ... ... тұрақты қалдық қалады, сондай-ақ ол пайда табу
мақсатымен қарызға берілуі мүмкін. Ол банктің көптеген клиенттері ... ... ... ... алып және оны бірнеше күннен немесе
аптадан кейін қайтадан толтырылып отырулары нәтижесінде қалыптасады. ... ... өз ... ... үшін ... ... ... Бұл экономиканың айналымдық сипатына негізделеді. Осы қаражаттар
қалдықтары мен талап еткенге ... ... ... ... 60, 90, ... вексельге немесе нақты несие бере алады.
Салым иелерінің категориялары бойынша депозиттер
Сурет- 3
арналған. Шот иесі ... әр ... ... ... ... аудырымдармен жүргізе алады. Осындай шот ашып клиент банкке
өзінің төлем операцияларын техникалық жүргізуге ... ... ... төлем операцияларын жүргізу біраз шығындарды ... ... ... ... техникаларды қолданумен ол
біршама азайды, әйтседе ол бенктердің шығындарының маңызды факторы ... ... шоты ... ... ... жүздеген немесе
мыңдаған бухгалтерлік өткізбелер жасалынады. Талап ... ... ... ... ... ... ... олар өз
шоттарындағы бар ақшалай қаражаттарды, ал бұл банк шығындарын көп немесе
аз дәрежеде компенсацияландырады. ... ... ... ... ... ... қалдық қалады, сондай-ақ ол ... ... ... ... мүмкін. Ол банктің көптеген клиенттері
өздерінің ағымдағы шоттарынан қаражаттарды үнемі алып және оны ... ... ... кейін қайтадан толтырылып отырулары нәтижесінде
қалыптасады. Бірақ көптеген ... өз ... ... ... ... сомасын алмайды. Бұл экономиканың айналымдық сипатына
негізделеді. Осы қаражаттар ... мен ... ... ... ... банктер 60, 90, 120 күнге вексельге немесе нақты ... ... ... дейінгі салымдар депозиттік немесе контокорренттік
шоттарды орналастыруы мүмкін. Олардың ... ... ... шот ... ... ... ... сомасын ғана алуы немесе
аударуы мүмкін, сондай-ақ ол өз ... ... ... Ал
контокорренттік есеп шоттарда - теріс немесе оң қалдықтар болуы ... кез ... ... ... өз ... алып қана қоймай, ол белгілі
бір уақытта несие алуы мүмкін. ... ... бұл ... ... шегерiледі. Қазіргі кезде клиент келісім бойынша депозиттік шоттардан
несие алуы ... Бұл ... ... ... немесе чектік шоттар деп
аталады, сондай-ақ оларға чек жазып берілуі мүмкін.
Бұл шоттардың жоғары өтімділігі, төлем құралы ... ... ... мүмкіндіктері олардың басты артықшылығы болып табылады, негізгі
кемшілік (салымшы ... - шот ... ... пайыз немесе пайыздарды
төлеудің жоқ болуы. Бұл ... ... банк ... ... ... ... ең ... резервтерді көбірек сақтауға міндетті
және ол шоттардың иелері шотты пайдаланғаны үшін банкке комиссия төлейді.
АҚШ-та талап еткенге ... ... ... ... төлеуге заң бойынша ... ... ... банктер өз
салымшыларын сақтап қалу мақсатымен депозиттік ... жаңа ... ... ол бір ... ... өтімділік деңгейін, шоттарды
есеп айырысу үшін ... ... ... етсе, ал екінші жағынан
салымшыларға белгілі бір табыс алуды қамтамасыз етті. Бұл шот - наушот деп
аталады. Ол тек жеке ... ғана ... Бұл ... ... төлемдер
үшін пайдалануы мүмкін есеп айырысу траттасы ... ... алу ... ... ол ... сияқты есеп айырысу тратталарын беруге болатын
депозитті шот, ол бойынша нарықтық мөлшерлеме пайыздық ... ... ... ... 1981 ... бастап заң арқылы АҚШ-тың бүкіл аймағында
шоттың бұл формасы рұқсат етілді.
Мерзімді ... анық ... бір ... бар, ол ... ... ... және ... салымды мерзімінен бұрын алуға шек қойылады.
Мерзімді депозиттер жеке тұлғалардың, компаниялардың, кәсіпорындардың ... ... ... ... ала белгілі бір мерзімге, әдетте 1
айдан кем емес, орналастырған қаражаттарын білдіреді.
Мерзімді депозиттердің ... ... ... ... ... ... есеп айырысуға арналмаған және оларға
чектер жазылмайды; екіншіден, шотардағы қаражатгар жай ... ... ... ... пайыз төленеді (бұл кезде пайыздық
мөлшерлеменің ең жоғары деңгейі жекеленген кезендерде Орталық банк арқылы
реттелуі мүмкін); төртіншіден, ... ... үшін ... ... ... ... қарағанда міндетті резервтердің анағұрлым төлем
формасы белгіленеді.
Біздің банктік жүйеге қатысты мерзімді депозиттердің біршама ... ... - бұл жеке ... ... ... Олардың
қаражаттары белгілі бір шектеулермен алынуы мүмкін ... ... ... ... ... экономикасы дамыған көптеген ... ... екі ... ... ... депозиттің мерзімі,
2) салымшылардың категориясы.
Аталып өткендей депозиттердің мерзімі бойынша оларды потенциалда
банктік ресурстар ретінде ... ... ... ... ... байланысты, әдетте, шоттардың келесі түрлері
бөлінеді: жеке ... ... ... ... ... ... ... органдарының, қаржылық мекемелердің,
шетелдік салымшылардың шоттары (2, 3, 4 суреттер).
Соңғы уақытта депозиттердің кейбір ... ... ... ... ... әр ... түрлерінің қасиеттерін біріктіретін
"гибридтік" шоттар пайда болуда (мысалы, қажет уақытында талап ететін және
мерзімді салымдарды бiріктіретін шоттар).
Депозиттердің екінші ... ... ... ... ... ... ... мерзімді салымдар белгілі бір ... ... ... ... үшін ... ұзақ мерзімге салудың мәні жоғары
пайыздарды табу болып ... ... банк үшін бұл ... ... ол ... ... ... қандай да бір қарыз алушыға қарыздарды
ұсыну үшін осы ... ұзақ ... бойы ... ... Мерзімді
салымдар талап еткенге дейінгі шоттарда орын алатын ағымдағы төлемдер үшін
пайдаланылмайды. Мерзімді салымдар меншікті мерзімді ... және кері ... ... бар мерзімді салымдар болып бөлінеді. Меншікті мерзімді
салымдар шот иелеріне алдын ала белгіленген күні қайтарылады, ал осы ... банк ... өз ... бойынша иемденеді. Егер шот иесі белгіленген
күні соманы кері ... онда оны сол ... ... ... шот ... ... ол өз ... кез келген келесі күндерде кері ала
алады.
Ескертуі бар мерзімді депозиттерде салымшының ақшаларды кері ... ... ... банкке алдан ала түсіруі талап етіледі. Әдетте ескерту
мерзімдері - 1 айдан 3 айға ... 3 ... 6 айға ... 6 ... 12 ... және 1 ... жоғары. Ескерту мерзіміне байланысты сәйкес пайыздық
мөлшерлемелер белгіленеді. Көбінесе тәжірибеде ... ала ... бар) ... депозиттер қолданылады.
Депозиттердің үшінші түрі - жинақ салымдары. Олардың кеңінен ... ... ... шоты немесе жинақ кітапшасы бар шот деп аталатын жинақ
салымы. Шот иесі ... ақша салу ... одан кері алу үшін ... ... ... ... керек. Депозиттердің басқа салымдарын
құнтты демеу және салымшылардың жинақтарын банктерде сақтауды ынталандыру
үшін пайдаланады. Халық пен ... емес ... ... ... ... ... ... корпорациялар, фирмалар және басқа да
коммерциялық ұйымдар үшін ... ... ... 150 мың ... белгіленген.
Корпорациялардың, фирмалардың және басқа да коммерциялық
ұйымдардың депозиттері
Жеке тұлғалардың депозиттері
Халықтың салымдарын ... ... ... ... ... ... сыйлыққа, жастарға мақсатты және т.б. ... ... ... ... ... телеграфтық, саудалық және т.б.)
ұсынуларымен бірге жүреді. ... ... ... ... ... ... иесінен ақшаны кері алу туралы алдын ала ескерту талап ... ... ... ... ... ... ... салымдардыд ең ірі түрлерін құрайды.
Мерзімдік салымдардың басқа бір түрі мерзімді депозиттік сертификаттар
болып табылады. Ол банкіге ... ... ... ... ... ... ... енгізгендігін куәландыратын ақшалай құжат.
Оларды компанияларға, фирмаларға және өте бай ... 100 ... кем емес ... ... Олар екінші рет нарықта сатылуы және
басқа тұлғаға өтуі мүмкін - берілетін және ... ... ... ... ... мерзімінің аяқталуымен, тек сертификаттарды
ұсыну ... ... ... ... ал ... - 14 ... 18 айға дейін
болуы мүмкін.
Халықтың көбірек бөлігіне 500, 1000 және 2500 ... ... ... 5 ... ... ... ұсақ ... сертификаттары шығарылуы мүмкін.
Коммерциялық банктер өз ... ... ... ... ... Бұл ... тартылған қаражаттар немесе жай
міндеттемелер деп аталады. ... ... ... займ алу ... кері ... алу ... сату, вексельдерді есепке алу ... ... ... алу, ... салу қағаздарын, банктік облигацияларды
эмиссиялау және т.б. жатады.
1.3. ... ... ... ... ресурстық потенциалының
тұрақтылығын қолдау үшін ... ... ... көзі.
Банкаралық несиелеу банктің тиімділік тенденциясын қолдау мақсатында ... және ... ... ... ... ... ... займдар
корреспонденттік қатынастар шеңберінде жүреді және банк ресурстарының басқа
көздеріне қарағанда қымбат болады.
Банкаралық займдардың ... ... ... банкаралық
ресурстар банкаралық ақша нарығынан ... ... ... ... ... ... ... корреспонеденттік
шоттардың ақшалай қаражаттардың қалдықтары шегінде жүзеге ... ақша ... ... ... және қайтарудың іс
жүзінде кез келген комбинациялы ... ... ... ... әр ... шарттары кең тараған. Осылайша ең қысқа мерзімді займ
болып «бір ... ... ... ... деп аталатын немесе «овернайт»
депозиті болып (несиелік ресурстардың ертең қайтарылуы мен ... ... «Бір ... ақшалар» ақша нарығында жоғары сұранысқа ... бұл ... ... ... ... ... кейде анағұрлым
ұзақ мерзімдік несиелік ресурстар бойынша мөлшерлеме деңгейінен бірнеше есе
асып кетеді.
Банктердің нақтылы тартылған ресурстар ... ... ... ... автоматизмді болдырмайды. Коммерциялық банктердің несиелік
ресурстарды тіпті бір ... ... өзі ... ... жасауды және
талапқа сай рәсімдеуді талап етеді. Бұл жағдай ... ... ... ... оларды сағат сайын несиелік жұмсалымдары қайта
қаржыландыру мәселелерімен, яғни коршоттарға уақытында «дем беріп» және
баланстың ... ... ... отыру үшін нарықтан бос ресурстарды
іздеумен айналысуға мәжбүр етеді. ... ... ... бойынша,
төлейтін талаптардан ағымдық түсімдер есебінен дер кезінде төлеуді
қамтамасыз ететіндей ... ... ... Егер ... ... ... ... коршотында тапшылық орын
алатын ... ... ... ... ... ... ірі ... өзі және банктің банк операциясының есеп айырысу ... оны ... ... деп ... ... тарта отырып,
мысалы, бiрсiкүнде қайтару міндетінен босатпайды.
Банкаралық ақша ... бос ... ... ... ... банк ... банктен қысқа мерзімді несие ала алады, ... ... ... инстанциялы кредитор» қызметін орындайды ... ... ... ... ... жеңуде көмек көрсете
алады. Банкаралық несиелік ресурстардың ... ... ... ... ... ақша ... көлемінің өзгеруіне
әкелмейді. Ол тек қатаң бақыланатын ақша ... ... МО, МІ ... ... ... ... ... коммерциялық банктер
мәмілелерді тек тартылған несиелік ресурстар және Орталық ... ... ... ғана ... ... басқа кез келген заңды тұлға сияқты ресурстарды
бағалы ... ... ... ... және ... шығару жолымен жинақтау құқығы бар. Бұл қаражаттар несиелік
ресурстардың депозиттік емес көздеріне жатады.
Банк қызметіндегі банктердің меншікті қаражаттарын ... ... ... ... бар. ... уақытқа банктік мекемелер
меншікті қаражаттары және ... ... ... ... ... 10 ... кем ... қамтиды, ал банктік емес қаржы-несие
институттарда бұл арақатынас 40-50%-ды құрайды. Банктердің меншікті
қаражаттарының ... ... бір ... жағдайлармен байланысты.
Біріншіден, банктер өздерінің қаржы нарығындағы делдалдық ... ... ... ... ... (фирмалардан, компаниялардан және
мемлекеттік мекемелерден) депозит түрінде бөгде ақша капиталын тартады;
екіншіден, салымдарды мемлекеттік ... ... ... ... ... едәуір төмендетеді және банктерге өтімділікті қамтамасыз ... ... ... ... ... мүмкіндік береді;
үшіншіден, банктік активтер нарықта анағұрлым өтімді және тез өткізілетін
болғандықтан, бұл ... ... ... ... тез ... ... ... және осыған орай меншікті қаражаттарға деген
қажеттілікті төмендетеді.
Меншікті қапиталды қалыптастыру коммерциялық банктер ... ... ... саты ... ... ... капитал - бұл
бәрінен бұрын қаржылық ресурстарының көзі. Ол құрылтайшылар банк қызметінің
бастапқы сатысында бір қатар бірінші ... ... ... асырған
кезде де қажет. Меншікті қаражаттар ұзақ ... ... ... ... мүмкін. Сонымен қатар, меншікті капитал құрамында:
резервтік қорлар, негізгі құралдар қоры, амортизациялар және банк ... қоры ... ... ... ресурс болып эмиссиондық ресурс болып табылады. ... ... ... құралуы және пайдалану мүмкінідігі келесімен
байланысты: ... ... ақша ... ... ... ... жұмсалмайды, сондықтан банктің кассаларынан ... ... осы ... ... түсетін түсімдерден бір жыл ішінде артық
болуы тұрғындардың өз ... ... ... банк ... ... ... пайда - бұл банктің ... ... ... бөлігі. Жылдың аяғында банктің барлық нәтижелік шоттарының
сомалары пайдалар және зияндар шотына ... бұл ... бір ... және ... ... ... - ... дивиденттер шотына; үшінші
- салық төлеуге; келесі ... ... ... ... Қалғаны
үлестірілмеген пайда - банк несиелік ресурстар ретінде жұмсайтын қаражаттар
қорын білдіреді.
II Тарау. ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі
банктердегі тартылған қаражаттар барысын талдау
Қазақстан Республикасының нарығы, күрделі динамикалық жүйе ... ... ішкі және ... ... ... ... ... субъектілер өз мүдделерін ... ... ... ... ... ... болады. Осы бағытты ... даму ... ... ... ... мен зандылықтарға
сәйкес анықтауға болады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жариялаған ... ... және де ... ... ... ... есептеу
мәліметтеріне талдау жасап, қысқаша сипаттама берейік.
Ең бірінші келтіретін мәлімет, 2000-2003 жылдар аралығында депозиттер
көлемінің оң даму ... 290,6 млрд ... 731,2 млрд ... ... Бірақ, осындай үрдіс өсімге қарамастан біршама қолайсыз жағдайлар да
бар. Бұл ұлттық валютадағы салымдардың «тартымсыздығы». Бұл өз ... ... ... ... ... ... теңгенің,
инфляцияның төмен қарқынының сақталуы және девальвациясы туралы болжамдарға
күдік болмаса да, жалғасуда.
Депозиттердің динамикалық көлемінде де, шетел валютасындағы депозиттер
үлесі, ұлттық ... ... ... ... ... ... бірінші жарты жылдығында, іс жүзінде ұлттық валютадағы
депозиттер өсімі байқалды (теңге ... ... бес айда ... тек ... ... ғана ... өсу қарқыны қалыптаса бастады
(маусым және қазан айларының аралығында теңге девальвациясы 0,15% болды).
Қаралып отырған кезеңнің ... ... ... депозиттер өсімі 52,9%,
ал номиналды түрде жыл басымен салыстырғанда нақты өсім 45,3% құрады. Осы
уақыт аралығында ... ... ... ... бірінші жарты
жылдықта өсіп, ал екінші жарты жылдықта баяулайды. Тамыз-қыркүйек
айларында теңгенің тұрақтылығымен біршама төмендегені ... ... ... ... 0,13% ... ресурстық базасының өсімі, депозиттік қаражаттар түріндегі
үлкен ... ... ... ... есебінен қалыптасты,
кәсіпорындар мен жеке тұлғалардың тартылған депозиттердің жалпы көлеміндегі
үлесі 2004 жылдың басында -өзінің жоғрағы ... ... 52,9% ... барлық көлемнің жартысынан астамын құрады.
Кесте 1
2000-2004 жылдардағы депозиттер динамикасы
| |12.2000 |12.2001 |12.2002 |01.2003 |01.2004 |
| | | | | | |
| |млн |% |млн |% |млн |% |млн |% |млн |% |
| ... | ... | ... | |тсңге | ... | ... ... | |100 ... ... ... |
|депози-т| | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | | ... ... ... ... |235466|40,4 |386735|52,89|
|валютада| | | | | | | | | | ... ... ... ... |346467|59,6 |344432|47,11|
|валюта-с| | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | | ... ... ... | | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | ... |88280 |30,38 ... | | | | | | | | | ... ... банк ... ... ... ... 1 ... талдай келіп қорытындылар жасауға болады. Депозиттердің
барлық көлемі 2004 ... 2000 ... ... 2,5 ссе өскен немесе
440579 млн теңгеге артып отыр. Егердс 2000 ... ... ... ... ... ... ... 49,15%
құраса, ал 2004 жылы қаңтарда бұл көрсеткіш 52,89% құрады. Осыған ... ... ... шетел валютасындағы депозиттер үлесі 50,85%-тең
47,10%-ке төмендеген.
Осы 2000-2004 жылдар аралығында заңды ... ... ... ... ... осы ... ... жеке тұлғалардың үлес
салмағы 30,35%-тең 46%-ке өскен. Бұл өз кезегінде тұрғын ... ... ... ... ... ... Бүл ... келесі
суреттен айқын көруге болады. 2000-2004 жылдардағы депозиттер
Ұлттык валюта Шетел валютасы
Банктік смсс занды тұлгалар
Жеке тұлгалар
Сурет - ... ... ... келесі қорытындылар жасауға болады. (И 2
кестесін қарацыз).
Кесте 2
2001-2004 жылдардағы ... ... ... ... ... салымдарының динамикасы
| |2001 |2002 |01.2003 |01.2004 |
| | | | | |
| |млн |% |млн |% |млн |% |млн |% |
| ... | ... | ... | ... | ... ... |186080|100 |257360|100 |261374|100 |343229|100 |
|Соның ішінде | | | | | | | | ... ... |39220 |21,1 |45247 |17,6 |42548 |16,3 |59773 |17,4 ... ... | | | | | | | | ... салымдар |146860|79,9 |212113|82,4 |218827|84,7 |282963|82,6 |
N 2 ... ... ... ... ... ... жасауға болады.
2001-2004 жылдар аралағында тұрғындардың халықтық салымдары 8 есе ... ... - 157,1 млрд ... ... ал
салым түрлерінің үлес салмағы мерзімді салымда 80-84% аралығында тербеледі.
Осы уақыт аралығында мерзімді салымдар 2 есе өсті. Бұл ... ... ... ... ... ... жылдардағы тұрғын халықтың салымдар динамикасы
Талап етке:нге дейiнгi салымдар
■ Мсрзімді салымдар
ал банкаралық қарыздар нарығына ... ... ... ... ... ... банкаралық нарық несие және депозит нарықтарынан
тұратын ... бұл ... ... ... ... ... N ... 3
2002-2004 жылдардағы банкаралық несие және депозит нарығының
мәліметтері
|Көрсеткіштері |Уақыт мерзімі айы жэне жылы |
| | |
| |112002 |1Я2002 ... |032004 ... |228 |284 |997 |4127 |1111 |860 |456 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... көлемі,| | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... |6 |6 |4,24 |3,78 |5,26 |4,94 |5,44 ... ... | | | | | | | ... % | | | | | | | ... ... |23987 | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | |22623 |48861 |56536 |43461 |53466 |30967 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... |4,90 |3,76 |3,90 |2,78 |2,56 |3,38 ... ... | | | | | | | ... % | | | | | | | ... ... банк ... негізінде автормен құрастырылған %
N 3 кестесін талдау жасайтын болсақ, бірінші ... осы ... ... ... ... ... орналастырылған депозиттер
көлеміндегі алшақтық өте үлкен, және бұл ... 11.2002 жылы ... ... ... 0,95% ... ал ең жоғарғы көрсеткіш 10.2003
ж. қалыптасып, 7,3% құрап отыр, бұл өз ... 2002 жылы ... ... пен ... ... жоғары болуына, және банктердің
бір-бірінен әлі депозит немесе ... ... әлі ... ... 10.2003 жылы бұл ... біршама өскен, бұдан қорытынды банктер
арасында бір-бірімен қаржылық қалыптастардың өскенін көрсетіп отыр, және
бұл сол ... ... ... ... орташа сыйақы мөлшеріне де
байланысты. Кестеден тағы байқайтынымыз, жалпы банкаралық нарықта бос
ақшалай ресурстар өскенімен, ұлттық ... ... ... 03.2004 ... млн теңге болған, бұл өз кезегінде бос несиелік ресурстардың ... ... ... ... Жалпы кесте нәтижелерін
қорытындылайтын ... ... ... және ... ... ... бірінші кезекте, орташа сыйақы мөлшерінің өсуі ... ... де бұл анық ... ... ... ... өссе, берілген несиелер
көлемі аз, мысалы 2002 жылы 6% ... ... ... барлығы 228 млн
теңге несие берілсе керісінше, 10.2003 ж. ең төмен орташа сыйақы ... ... ... 4127 млн ... ... ал ... бойынша орташа
сыйақы мөлшері өссе, депозит ... де өсіп ... ... көп ... ... бос ... ақша ... деген белгілі
мерзімдегі сұранысқа байланысты болып отыр. Қорытындылай келе ... банк ... ... ... және ... ... ... ресурстарды тартудың маңызды көзі бола алады, және
елімізде бұл енді түпкілікті дами бастады деп қорытынды жасауға болады.
2.2. Қазақстан Халық ... ... ... және ... барысын талдау
■-
Тәуелсіздікті жариялаған соң, 1990 жылдың желтоқсанында Қазақстан
өзінің ... ... ... ... ... өзінің банк жүйесін
құруға кірісті. 1991 жылы қаңтарда Қазақ ... ... және ... ... заң ... екі ... банк жүйесі құрылған болатын.
1993-91 жылы банк секторындағы жағдай одан да қолайлы болды, мен ... ... ... ... жеке ... ... ... ал оларға
ешкім қызмет көрсете алмады. Бұның бәрі нағыз банктік шу шақырды. ... ... ... ... 1993 жылы олар ... астам болды. Сол ... ... ... ... ... ... қайта құрылды, ал
жинақ банкі Қазақстан Халықтық Жинақ Банкі болып өзгертілді.
Қазақстан Халықтық Жинақ банкінің тарихы бұл - ... ... ... ... мен ... ... ... саналады.Төңкерістен
кейінгі уақытта жаңа экономикалық қатынастар кезеңінде 1923 жылы ... ... ... кассасы ашылды, кейінірек ұжымдастыру және
индустризациялаудан кейінгі кезеңде, 1936 жылы Алматы ... КСРО ... ... ... Іс жүзінде 1923 жылдан халықтың кең ... ... ... ... оның дамуының жаңа орамы басталады.
Ақтөбеде алғашқы жинақ кассасы ... ... ... төрт жыл ... аумағында 335 жинақ кассасы құрылды. 1929 жылы Қазақстанның
барлық жинақ ... ... ... ... ... ... кассасы ұйымдастырылып құрылды. Кейінгі жылдары олардың
саны жылдам өсе ... ... ... ... және колхозшылардың үлкен санын ... үшін ... ... ... мен ... ... мен кеңшарларда,
байланыс мекемелерінде, басқа да кәсіпорындар мен ұйымдар жанынан тікелей
ашылуға айрықша көңіл ... ... және ... қатынастар социалистік қоғамдағы
табиғатының өзі іс-жүзінде әрбір кеңес азаматының жинақ банкі салымшысы
болуына жағдай жасады.
Халыққа жаппай қызмет етудің ... ... ... аумағындағы
қалыптасқан банк ісі дәстүрлерін баянды етіп, ... ... зор ... ... ... ... бірге, жинақ ... ... ... ... және ... да ... ... жылдам ссуда беруге
рұқсат берілді. Олар қор, ... ... және банк ... ... ... Бұл ... жинақ ісі мемлекеттік несиенің ... және ... ... Үш жыл ... 8 ... займ
соның ішінде 3 натуралды және екі алтын есептеуден шығарылды. Натуралды
займдар (екі нан және ... және ... ... ... реформаға
дейінгі кезеңде шығарылған болатын.
1960 жылдардың соңына жинақ кассаларындағы салымшылар саны 1770 мыңға,
салым сомасы 322, 7 млн. сом ... ал ... ... ... 182 сомға
өсті. Жинақ кассаларының саны 1950 жылдан 1960 ... ... 1, 8 ... 1960 ... соңында 2805 құрады. Жинақ ісінің дамуы ... ... ... ... кеңейуі ең алдымен ... ... ... тың және ... ... игерудің
нәтижесінде еңбекшілердің материалдық әл-ауқатының ... ... ... ... ... игеру барысында облыстағы жинақ кассалары үлесіне,
Көкшетау, Қостанай, Павлодар, Солтүстік ... және ... ... жылы жинақ кассаларының саны 44 болды және бұл барлық бет ... ... ... ... 44 пайызын қүрады.
1960 жылдардың басында жинақ ... ... ... ... ... және басқа қызмет көрсету операциялары
тартылды. ... ... ... ... ... ... және ... комитеттері өзара жәрдем кассалары, шаруашылық қызметімен
айналыспайтын қоғамдық ұйымдар ... есеп ... ... ... ... дамуды жұмысшылар мен қызметкерлердің, колхозшылардың
ақша табыстары қатаң еріктілік принципі сақталуымен айлық ... ... ... ... ... ... аударумен, Жинақ кассалары
операциялары алды. Жинақ кассаларында салым операцияларыньщ ... үшін ... ... көп ... ... ... 1961 жылғы реформа: эмиссияны
қысқарту және масса үстінен бақылау ... ... ... ... ... ... өзгертуде қуат бере алмады және ақша
белгілерінің ауысуына, белгіленген ... ... жаңа ... ... 1963 жылдан, жинақ кассаларын Қаржы Министірлігінен Мемлекеттік банк
қарамағына өткізуден соң халық ... ... оның ... ... ... бастады. 60-шы жылдардың соңында жинақ ісінің
қарқынды гүлденуі болды, ірі ... ... ... ... еткен, қайнар көзі халықтың ақша жиылымы болған.
1988 жылға банк реформасы екі деңгейлі банк жүйесіне: орталық банк ... ... ... ... еңбек жинақ кассалары – халық пен ... ... ... ... ... банк ... КСРО ... банкісіне
өзгертілді.
ҚР мемлекеттік тәуелсіздігі мен егемендік алуы ... ... ... ... өзгерту мен қайта бағдарланудың басын
банкинг қызметтерін жэне Қазақстан Халықтық Банкі тікелей дамуының басын
белгіледі.
1991 жылдың ... ... ... банк реформа-сының
бастамасы «Қазақ КСРО банк қызметі мен ... ... Заң ... ... ... кейін тэуелсіздікті ресми жариялағаннан соң 1992 жылы ҚР Жинақ
банк жүйесі қүрылды, оның ресми заңды жалғастырушысы Қазақстан Халық ... ... ... жылы ... ... жеке заңды қүрылым ҚР ... ... ... Банкі» АҚ болып қайта үйымдастырылды.
1995 жылы Банк ... ... ... ... болып қайта қурылды.
Өзгерістер процесі банк басшылығы мен ... ... ... ... Жаңа ... банк ... ... банкингте жаңа ақпараттық-
коммуникативті к і схнологияны пайдаланатын, банктің қызмет көрсету аясының
жүйелі кеңеюін іске ... жэне ... ... ... ... ... соңында Қазақстан Халықтық банкі Республикадағы ең ... банк ... ... ... қол ... ... сақтаумен жалғастырады.
1998 жылы шілдеде жалпы акционерлер жиналысының шешімімен Банк ... ... ... ... к ... ... ... «Қазақстан Халықтық Жинақ банкісі» болып ҚР ... ... ... ... КР Үкіметінің 1998 жылғы 6 шілдедегі N664 қаулысының
негізінде қайта қүрылды.
Акционерлік қоғам Қазақстан ... ... ... ... кезең-
кезеңімен жекешелендірудің негізгі бағыттары қаулыға ... ... ... ... ... жүргізілді.
2001 жылдың қарашасында ҚР Үкіметі саудада өзінің бақылау пакетінің
акциясы осы кезге 33, 33% плюсі бар ... ... күні ... ... ... ... ... ең
ірі универсалды коммерциялық банк, өзінің клиенттері игілігіне 80 жылдан
астам жумыс ... келе ... ең бір ... Қазақстанның қаржы қүрылымы
болып табылады.
Былтыр 2003 жылы- Қазақстан Халық Банкіне 80 жыл ... ... - ... ... ... ... ... қалыптасуымен
қүрылуымен тығыз байланысты, банк ҚР жинақ банкінің қайта қүру базасына
негізделіп қүрылды.
Қазақстан Халықтық Банкі - ... ... ... бүл тек ... жэне ... ... ... ғана емес. Бүл процесс
үздіксіз жаңа банктік технологиялардың енгізілуі, банкинг спекторының
кеңеюі, жаңа ... ... ... ... ... жэне ... ғаламдық стратспіялық тікелей филиалдық ... ... ... ... ... ... Банкі негізгі міндеттерін шешуге-зейнетақы, айлық
табыс төлеу, салық, ... және ... ... ... ... ... ... мен мемлекеттік мекемелерге есеп-кассалық қызмет ету,
қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... бо-лады.
Қазақстан Халық банкі -клиенттерге банктік қызметтің көптеген түрлерін
керсетеді яғни ,жеке жэне заңды түлғаларға есепшот ашып ... ... ... жэрдемақы және басқа да төлемдерді тәлеуге байланысты,
мемлекеттік бюджеттік мекемелерге жэне басқа да үйымдарға қызмет көрсетеді.
Сондай-ақ ақшалай ау-дарымдарды қабылдау және ... жеке жэне ... үшін ... ... ... ... валюта айырбастау
операциялары түрғындардың ақшалай қаражаттарын депозиттерге ... ... ... ... ... үсыну жэне
т.б.қызметтерін көрсетеді.
АҚ «Қазақстан Халық банкінің» қаржылық шаруашылық қызмет ... ... АҚ ... ... ... өз ... есептік
кассалық қызмет жасау үшін жоғары деңгейде ... ... ... ... тэн ... ... ... Банк ез
клиенттерінің қаржылық қызметі ерекшеліктерін зерттей ... ... ... ... жобаларды жүзеге асыруды қолдай отырып,
эртүрлі қаржылық қүралдарды қолданып, активтерді басқарудың ... ... ... ... ... ... банк үлесінің үлғаюы
-қызмет сапасын арттыру ,жаңа банктік ... ... ... ... ... ... Банктің бастапқы принциптерінің бірі - клиентке
бағыттылығы, эр клиентке жеке жол табу клиент қажеттілігін ... жэне ... ... ... ... банк жеке ... де жэне де корпоративтік
клиенттермен де жүмыс жүргізеді. ... ... ... оШсе ... ... ... көрсету жүйесі жүзеге асырылған. Осы ... ... ... ... бөлімшелсрдің функциясыпың
бөлінуіне сэйкес клиенттермен тікелей өзара ... жоне ... ... ... ... ... ... Мүндай функциялардың біржағынан ... оШсе ... ... жэне ... да ... ... ... қызмет көрсетуде
үлкен көңіл бөлуге, ал екінші жағынан Васк огҒісе қызметіне клиенттік
қүжаттарды сапалы өңдеуге кәңіл ... ... ... ... ... негізгі көзі банктің жарғылық
капиталының үлғаюы. Банктің ... ... ... жылы 5.4 млрд. теңге ал 01.01.2003 жылы 9,7 ... ... ... ... Халық Банкі» АҚ-ның 2001-2003 жылдардағы жарғылық акционерлік
капитал сомасының өсу ... ... ... млн ... ... ... ... ... |01.01.2003% |
| | | | ... |
| | | | ... ... |
| |5422,6 |5422,6 |9669,7 |178,3 ... жыл ... банк ... ... өсуі байқалады, өткен
жылдармен салыстырғанда 1,5 есе немесе 130,1 ... ... ... ... ... орналастыру клиенттермен бірінші кезекте несиелеу,
активті операциялардың үлесінің өскенін көрсетеді. Кесте 5
2001-2003 жылдардағы актив соммасының динамикасы
|Мер-зім|Активтер млрд.теңге ... ... ... | ... |
| | | |
| ... ... ... | |
| |103,5 |130,1 |193,9 |149,0 ... жылы ... салымдар 1,5 есе өскен жоне жалпы активтер
сомасының 63,4 % банк жэне ... жэне орта ... ... ... ... жылы 2000 ... салыстырғанда банктің өз капиталы 1,6 есе өскен.
Кесте-6. Кесте 6
Меншікті капиталы
| | ... ... ... | | | ... |01.01|2001 |01.01|.2002. |01|01.2003 ... % |
| | | | | | | ... ... |
| | | | | | | ... |
| |7,3 | |10,3 | |17|,3 | | | ... ... ... ... жылы 01.01.2003 жылмен са-
лыстырғанда банктің өз капиталы 23,3 % ... ... 605,0 ... ... ... АҚ ... деңгейлі банктер арасында өз ка-питалының
өлшемі бойынша жетекші орынды алады.
Банктің пассивтер ... ... ... банк ... ... ... жалпы банк пассивтерінің 67% ... 2001 ... 2002 жылы банк ... ... ... 10% ... 67% -ке дейін) жэне соммада 5441 млн.теңгені қүрайды. Тартылған
ресурстар қүрылымындағы ең ... ... ... жылы жеке түлғалардың
депозиттері 74% немесе 8340 5 ... ... Бүл ... банк
депозиттері жеке түлғалардың салымдарын ... ... ... Қалған бөлігі заңды түлғалардың үлесіне жатады және олардың
жалпы депо-зиттер ... ... ... жылы 15% өскен жоне 2930,5
млн.теңгені қүрайды. Клиент салымдары орташа 15% бағаммен тартылады. ... ... ... телеу шығындары барлық банк шығындарының 41,6 %
қүрайды. Банктік ... ... ... көрсетілген.
2003 жылы 1 қаңтардағы банк шығындарының жинақталған сомасы 43
млн.теңгенн қүрады. Сыйақыны ... ... емес ... 2002 ... ... ... қүрылымындағы негізгі бөлікті
корреспондснттік - ағымды шотттар жэне клиенттердің тартылған салымдарының
шығындары 0,8 ... ... банк ... 32,9 % ... ... байланысты шығындар жалпы банк
шығындарының 41,9% ... ... ... ... да ... ... құрылысына банк
қызметкерлерінің кваилификациясын арттыруға бағытталған шығындар көлемі
үлкен. Банктің таза табысы 2002 жылы 378,07 ... ... ал бүл ... 2001 ... ... 17% ... Банктің таза табыстың көбеюі
негізінен сыйақыны алумен байла-нысты. Банк табыстарының есебінен жэне олар
78% қүрайды. Табыстар қүрылымын негізгі ... ... ... ... ... ... жэне ол 1922,9 ... немесе банктің
жиынтық та-бысынан 73 % ... ... ... ... табыстары (млн.теңге)
|Көрсеткіштер |2001жыл |2002 жыл |2003 жыл ... |973,5 |1912,4 |3933,7 ... |861,5 |1588,2 |3555,6 ... ... |112,0 |324,2 |378,1 ... нэтижесі бойынша 2001 жыл табыстар шығындардан 112 млн.теңге
артық болса, 2002 жылы -324,2 млн.теңге , ал 2003 жылы ... ... Таза ... ... жылдары 3,4 есе өскен. Банктің таза табыстары
2003 жылы таза табыс 2002 жылмен са-лыстырғанда 1,6 есе артық болған. Кесте-
8. Кесте ... таза ... ... ... ... |01.01.2003 |01.01.2003-% қатынаста 01.01.2002 |
| | | ... ... |325,3 |378,1 |116,2 ... алынған табыстар 01.01.2003 жылы 378,1 ... ... ... алумен байланысты, табысты активтерге қатынасы 25,4 %
қүрайды. Сурет-8
Банктің депозиттік саясатының негізгі ... ... ... ... ... рационалды басқару және
банктің активтермен пассивтерінің пропорционалды-лығымен тиімділігін
үстап туру.,
Банк клиенттеріне басқару бойынша ... ... ... ... ... ... үшін тиімділігіи арттыру. Клиенттік депозиттердің
міндеттемелердегі үлесі 01.01.2003 жылы 77% қүраған.
Банктің депозиттік саясатының негізгі міндеттер бүл ... ... ... ... үзақ ... ... дамуының
артықшылығын көрсете білу жэне осының негізінде табы-стың түрақты ... ... ... карт ... ... ... ) ... талап
етілгенге дейінгі салымшылар балама-сының сапасында, ... , ... ... ағымды шоттарды дамыту
пластикалық карталар көмегімен, жэне де мақсатты ... ... жэне ... теңелетін банк қызметтері арнасын кеңсйту,
корпоративтік ... ... ... ... ... Сонымен банктің депозиттік саясаты
басқарудағы бөлшек бизнесі түрғындардың бос ақша ... ... жаңа ... құру жэне ... жэне ... ... жэне ... қызмет көрсету сапасын жақсарту
салымдар бойынша қызметтерді кеңейту. (Аударма операциялары, қолма-қолсыз
есеп айырысу конвертациялық ... ... ... жэне т.б. ... ... ... банк ... төмендету. Кесте -9
Банкаралық займдар мен депозиттердің 2000-2003 жылдардағы
өлшемдердің динамикасы.
(млрд.теңге)
|Депозиттер мен займдар | | ... ... ... ... ... ... | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |4,0 |6,7 |10,9 |162,7 ... ... келе 2003 жылы ... 2002 ... ... ... ... мен депозиттер соммасы 1,6 есс өскен, ал депо-зиттер
соммасы 5,8 млрд.теңгеден 10,5 ... ... ... 1,8 есе ... ... ... жалпы депозиттер соммасының 75.8 % қүрады.
Салымшылардың салымдық қүрамының талдануын, салымшылардың 49% мерзімді
салымдарының ... ... ... 500 ... ... ... ... соммасы мерзімді салымдардың жалпы көлемінің ... 47% ... 53% ... ... соммасы 500-дсн 5000 мың
долларға дейін) жэне 4% салымшылар 38% мсрзімді депозиттер көлемінің үлесін
қүрайды.
Сурет-8
Банктің сенімді жүмысы салымшының көзқарасы ... ... ... және ... ... өз ... қойылатын талаптарды
орындауға қабілеттілігі, яғни банк кез-келген төлем тапсырмалары бойынша
операцияларды жасауға жәнс ... ... ... нарығында дағдарыс жағдайы
қалыптасқанда өз міндеттемелерге ... ... ... ... ... ... ... активтер сапалығы, жэне табыстылық деңгейі орта жэне
үзақ мерзімді перспективада мүмкін болатын ... ... ... болғаны қажет. Осы сипаттарды бағалау үшін аналитикалық жүйесін
қалыптастыру ... ... ... ... ... ... береді.
Кссте-10
Банк қызмстінің табыстық көрссткіштсрі
|Коэффициенттер ... ... ... |
|К1 =П/К |5,65 |12,47 |18,8 ... ... | | | ... | | | ... ... банк | | | ... ... | | | ... =К/А ... |1,82 |3,19 |2,25 ... %) | | | ... ... |зд |3,9 |5,22 ... есе) | | | ... (активтердің тиімді |54,66 |57,48 |67,26 ... ... қүру | | | ... %) | | | ... ... өз ... |5,56 |3,35 ... қабілеттілігі %) | | | ... ... ... ... 2001 жылы бақыланады. Активтерді
қалыптастырудағы активтердің жоғары қабілеттілігіне қарамай 2002 жылы ... ... ... (К2) қатысты түрде, төмен деңгейде 2,25 %
барлығы активтердің орташа табыстылығы К4 ... 3 жыл ... ... ... ... қаржыландыру мөлшері кеміген болса да
одан бөлек ресурстарды орналастырудағы орташа сыйақы ... ... да ол өте ... ... ... Кесте-10
«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның депозит түрлеріне келетін болсақ -
«Алдымен пайыз» депозиті, «Сенім плюс» ... ... ... ... ... жас» ... «Дархан» депозиті, «Табыс жэне
сыйлық» депозиттері.
«Алдымен ... ... ... ... ... күні төленеді. Үш
немесе алты айға дейін салым сала аласыз. «Сенім плюсте» сыйақыны ай сайын
алуға болады. ... 3, 6, 12, 24 ай. ... ... сақтандыру
мерзімі өткеннен кейін сыйақы төленеді. «Ақботада» сыйақы ... ... ... ... ... ең ... ... 500 теңге, теңгемен
пайызы 12 % шетел валютасымен 6, 5%. Алтын жас сақтандыру мерзімі 90 күн.
Үтыс ... үтыс ... ... екі рет жүреді. Депозит бойынша сыйақы
ставкасының көлемін банк ... ай ... ... Депозитке ақша
салған күні әрекет еткен сыйақы ставкасы оның ... ... ... Сыйақы көлемі жарна соммасына байланысты. 90
күнге жеткізбей, депозиттер мерзімінеп бүрын талап еткенге оның ... ... ... және шот ... кезде төленген сыйақы депозит
соммасынан үсталып алынады. «Дархан» деп-озиті бойынша сыйақының ... нан 10000 ... ... ... нан ... ... ... 16% ,
«Табыс» валюталық депозиті ақшаны сақтауға ыңғайлы және пайдалы.
Салымды нақты ... ... ақша ... ... ... ... Депозиттің
күшінде болу мерзімі 180 күн. «Сыйлық» бүл ... ... ... ... ... ... 360 күн. ... депозиті
бойынша сыйлықтың жылдық ставкасы 3000 теңгеге дейін 2%, 3000 ... ... ... ... банк несие ресурстарын жинап алады. Жалпы,
депозиттер негізгі үш топқа бөлінеді, Өткен ... ... ... сақтандыру жүйесіне кіретін халықтың салымдарына келетін болсақ ... ... ... Оныд ... халық салымдарының барлығы 62529 млн болса, ал
мерзімді депозиттер 43320 млн қүрап ... ... ... ... ... млн қүрап отыр. Оның ішінде теңге мен салымдары 32127 млн ... ... ... ... ... ... жылдардағы жалпы
депозиттер көлемі
|Жылдар Кәрссткіштің |2001 |2002 |2003 ... | | | |
| | | | |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... | ... | | | ... ... |33,319 |55,5 |46,169 |61,0 |48,873 |38,0 ... ... |27,273 |44,5 |30,186 |39,0 |76,521 |62,0 ... депозиттер |60,542 |100 |76,355 |100 |125,394 |100 ... ... | | | | | ... ... ... келесі қорытынды жасауға болады. ... ... ... қүрымымы бойьшша 2001 жылы талап еткенге
дейінгі депозиттердің барлығы 55,5 ... ... ал 2003 жыл ол ... ... Ал ... ... ... 2003
жылы 62,0 пайыз өскен. Ал бүл өз кезегінде соңғы кездері мерзімді деп-
озиттерге ... ... ... ... және оның ... ... қойылатын сыйақы мөлшерініц өсуімен жэне банк ... ... Ал ... ... ... 2001 жылы барлығы 60,
542 млрд теңгс болса, ал 2003 жылы бүл ... 125,394 ... ... немесе 2,5 ссе өскенін көруге болады. Қортындылай келе , ... ... ... ... ... өз ... ... қызмет
еткенін байқауға болады.
«Қазақстан Халық Банкі» ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырып жатыр. Олар
несиелендіру мақсатына, клиенттердің санатына байланысты қарыз алушылардың
тобы бойынша бөлінеді. Бүл ... ... ... жэне орта бизнесті
несиелендіру, шағын жэне орта агробизнесті қаржыландыру, жеке ... ... ... айтып кетуге болады.
Жеке түлғаларды несиелендірудің аймақтық бағдарламасынын басты мақсаты
Республиканың облыстық аймақтық жеке кәсіпкерлер ... ... ... Бүл ... Қазақстан Респу-бликасының заңында тыйым
салынғандарды қоспағанда айналысатын қызметтер түрлеріне шексіз ссуда ... ... ... ... ... ... дәл ... төлем қабілеті бар жэне табысты бизнеспен айналысатын кэсіпкерлер
жатады. Аталған бағдарламада несиелеу ... 6 ай. ... жэне ... несиелендіру бағдарламасы бойынша табысты бизнеспен ... ақша ... ... етуші тек қана шағын жэне орта бизнеспен
жүзеге асырылады. Несиелер сондай-ақ ... ... ... ... ... жүзеге асыруға халыққа қызмет көрсету саласына беріледі.
Несиелік өтініштерді ... ... ... жэне орта ... ... ... талаптар қатарына: шаруашылық
субьектілерінің жекеменшік формасының дербес татусы, қызмсттің нсғізгі
түрінен жағымды жүмыс ... бар ... ... ... ... ... жабатын табыстылық жобасы, өндірістік
қуаттылықты әрекет етуші ... ... ... ... ... ... жәнс орта ... қаржыландыруда иесислендіру
ұлттық валюта ... ... ... эквиваленті белгілерімен жүзеге
асады жэне Европа Қайта қүру жэне Даму ... ... ... ... Европа Қайта қүру жэне Даму банкінің ... ... ... ... консультация беру, ақпарттық қүпиялылығы
орбір клиентке жске үйлестіру ... Бүл ... тек ... ... ... ... бизнес несиелендіріледі. Басты қарыз
төлеу мен сыйақы эр ай сайын тең үлесте өндіріледі. Несиені ... ... қою қала ... ... ... Аталған ссудалар халыққа
үсынылатын қызметтер өндірістік іс-эрекеттер сауда делдалдық операциялармен
байланысты. Ал шағын және орта агробизнесті ... ... ... ... ... және орта ауыл ... ... қаржыландыру үшін өңделген. Бүл бағдарламаның мақсаты
агроөндіріс секторындағы шағын жэне орта ... ... эсер ... АҚШ ... үлттық валюта теңгемен де жүргізіледі. Үлттық
валютада 50000 нан 2800000 теңге аралығында ... 3 ... 12 ай ... АҚШ ... 500$ дан 125000$ ... ... 3 айдан 24 ай аралығы
шегінде. Пайыздық ставкасы 18 ден 24 ... ... ... жэне ... ... ... шегі Европа Қайта қүру жэне Даму
банкісінің бағдарламасында қаралғандай темекі, ... ... ... ... ... ... беру - Қазақстан республикасының заңына сэйкес ... ... ... ... ... мен ... Халық Банкінің
ішкі несие саясатына негізделеді. Несие ресурстары қарыз алушылардың ... ... Оның ... жеке түлғалар үшін - айналым капиталын
үлғайтуға (шикізат алуға халық түтынатын тауарларға жэне т.б.), ... ... ... ... ... ... сатып алуға,
қосымша қүрал жабдықтар алуға, патент алуға жэне т.с.с. Ал заңды түлғалар
үшін - ... ... ... ... ... ... ... бойынша несис сыйақы ставкасы үлттық валютамен -24% жылдық,
шетел ... -17% ... ... ... ... ... үшіи ... таңда банк
мақсатты пайдалануға бірнсше несие багдарламасын ... ... және орта ... ... несиелеудің аймақтық
бағдарламасын, жеке түлғаларды несиелеудің ... ... ... орта ... ... ... ... қайта құру жэне
даму банкісінің несие шеңбсрі бойынша несиелеу бағдарламасын ... ... ... ... ... ... ... мен қызметтер өндіруге банктік займдар беруді жүзеге ... ... банк ... ... жаңа ... бағдарламалар жасап жатыр.
Осылайша «Қазақстан Халық Банкі» АҚ - банк қызметін жан-жақты қамтитын
операцияларды жүргізеді. Жеке жэне ... ... ... бос ... жэне оларды капиталға айналдыру қызметін орындай ... ... ... мен ... ... ... шоғырландырады.
Қазіргі таңда банк экономиканың нақты секторын қаржыландыруды қолға
алды. Яғни ауыл шаруашылығын кең ... ... ісін ... алып отыр.
Қазақстан Халық банкінің Мақтаарал ... 2002 ... ... ... ... 5-6 млн. ... ... теңгеге айналдырсақ 800-900млн.
болады. Бүл сомманы керек десеңіз аудан бюджетімен де салыстыруға болады.
Несие алу үшін қаржы алушы Халықтық банктен ... ... ... ... ... ... ... комитетінен тиісті қүжаттарды алып, техникалық
инвентаризация бюросында тіркеуден өткен жерге берілген мемлекеттік актімен
болашақ өнімді ... ... ... ... ақша 20 пайызды жылдық
өсіммен ... Тағы ... ... ... отыр. Банкке ай сайьш
келіп, өсім ақшаны төлеп ... ... жоқ. ... несие мен жылдық ақша
жылдың соңында қайтарылады. Диқан үшін бүл өте қолайлы. Тағы да бір айта
кететін шарт бар. ... ... ... ... - кезеңімен
бергенді жөн көріп отыр. Мысалы егістікке жазғы сумен баптауға, өнімді жиып
алуға, банкіде қарыз алушылардың іозрекетіне ... ақша ... ... оңай ... Шаруа-шаруашылығы немесе басқа да қарыз алушы
агроқүрылым ең ... ... алу үшін ... ... ... ... кейін
клиенттің қаржылық жағдайына ... ... Яғни ... ... жсрі ... ма ... несиені қайтара алу
мүмкІндігі бар ма, ... бар ... да ... ... ... ... бар екенін
банктегі арнайы мамандар барып тексереді. Талдау жүргізіліп біткеннен кейін
резюме толырылады. Резюмеде клиенттің аты-жөні, алатын несие көлемі, ... ... ... негізгі іс-эрекеті, жүмыс мерзіміне қанша жыл
болғандығы, ондағы ... ... ... ... ... аты,
мекен-жайы, басқарушының аты-жөні көрсетіледі. Сондай-ақ жылдық пайызы
қайтару ... ... ... ... ... ... ... комитет алдындағы қорғауға жіберіледі. Несие комит-етінің мэжілісіне
барлық экономикалық жэне заң сүрақтары алдын ала қарастырылып ... ... жоба ... ... ... ... ... шарттары
белгіленеді. Алдын ала жүргізілетін дайындық кезеңінің іс ... ... ... кейін несие комитеті шешім шығарады да ссудалық шот ашуға
несие бөлімі бухгальтерияға бүйрық ... ... ... ... ... кезеңі басталады. Банк қызметкерлері ... ... ... ... ... ... ... байланысты арнайы қүжаттар
ашады және жүргізеді яғни несис ісін ... ... ... ... ... жүргізеді: несиелеу шегінің сақталуына, ... ... ... ... сыйақының төлемдеріне, ссуданың толық
жэне мерзімінде ... бүл ... ... ... ... жасау жүмыстары тоқтатылмайды, қажет болған жағдайда клиентпен
кездесулер, келіссөздер ... ... ... мен ... нақтылана түседі.
Ал түтынушы несиесін бергенде оны қызметкерлерінің ... ... ... ... Оны алу үшін ... ... алу ... Ол үшін қарыз
алушы өзінің жеке куэлігінің копиясын РНН копиясын, түрғын жайы мен жанүя
қүрамы туралы қүжат жэне ... ... ... ... ... ... ... қүжат, ағенттік келісім, соңғы 12 айдағы жалақысы жайлы
анықтама ... ... ... ... жасы ... түрде 21 мен 62 жас
аралығы болуы қажет.
Республикадағы экономикалық дағдарысқа байланысты көп ... ... ... ең ... мәселенің бірі саланы
несие қаржысымен қамтамасыз ету ... келе ... ... ... ... ... ... маңызын саралаған
Елбасының сара саясатының жэне Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... биылғыбағыты қуанарлықтай
қарышты. Халық банк арқылы 50 млн АҚШ доллары тікелей мақта шаруашылығын
қаржыландыруға ... ... ... Шардара, Мақтаарал аудандарынық
мақташылары жерін кепілдікке қоя ... бұл ... ... ... ... ... ... жоқ ағымдағы ақпараттар
болады. Ең алдымен ол ... ... ... ... ... ... болып табылады. Шотта еңбекақы беру, жабдықтаушыларға төлем
жасау, банктік ... ... үшін ... болмауы тек обьективті
емес, сонымен бірге, осы шарт ... ... ... екендігінің
күнделікті оперативті көрсеткіші болып табылады. Шотқа ақшаның келіп түсуі
жабдықтаушының тиеген тауарларының өткендігін және т.б. ... ... ... есепті қүруды күтпей-ақ кәсіпорын қызметтерінің
көптеген маңызды факторы ... эрі ... ... ... ала ... ... Бүл банктерге өз клиенттерінің жағдайын білуге, оларды
бақылауға жэне олардын тағдыры мен ... ... ... ... ... ... барлық ақшалай қорларды шоғырландырған:
мемлекеттік шарушылық буындардың қаражаттары, халықтың жинақ ақшалары, т.б.
бар. ... осы ... ... ... ... яғни оларды
пайдалану бойынша бақылау жүргізеді, ақша айналымын реттейді жоне ... ... ... үрдіске әсер етті. Қазақстанның нарықтық көшуімен
банктер алдында жаңа мүмкіндіктер ашылуда. ... ... ... ... ... меншіктің үжымдық жэне
акционерлік ... ... ... кең етек ... ақша ... - ақша ... бланкісін толтырып ондағы
сэйкесінше бөлімдерді толтыру керек;
-өзінің аты жөні;
-өзінің мекен -жайы;
-жіберушінің толық аты жөні;
-жіберушінің телефон номері;
-күтіп отырған ақша ... ... ... ... ... ... (ол онсандық болады)
Ол елдердің ... ақша ақша ... ... ... бар. ... ... қызмет көрсетуде
«Қазақстан Халық ... АҚ ... ... ... ... ... жүргізілуі жэне уақтылы есеп беруді
қамтамасыз ету мына түлғаларға жүктеледі:
-бас бухгалтер:
-касса меңгерушісіне.
Кассалық операциялар бойынша жүмыстың ... ... ... ... ... ... негізгілерінің бірі болып
ол клиенттерге шот ашу және ... ... ... ... ... бүл ... шот иесі ... келісімді, қатынасты бейнелейді шот
иесі мен қатынас жасау ... ... ... мына шарттар көрсетуі мүмкін:
1. Клиенттің нақты ақшасын ... жэне кез - ... ... ... ... ақша ... қүқы бар скендігінс банктің кепілдік
беруі;
2. Шот иесі есебіне ақша ... бүл ... ... ... Шот ... ... ... үшінші бір түлғаның бүйрығы
бойынша шоттан ақшаны босатуға міндетті.
Банктің клиенттерге есеп кассалық қызметтерінс ол ... ... ... ... ... ... сияқты
қызметтерді жүргізеді. Қазақстан ... ... ... ... қабылдаған жалпы ережелері-нде көрсетілген қүжаттарға ... ... ... ... ... ... ... Банкі» АҚ несие
саясаты Қазақстан Республикасының Үлттық банкінің пруденциалды нормативтері
мен инструкцияларына сэйкес эзірлеген және де ... ... ... ... дамыту;
-инвестицияны қаржыландыру:
-қысқа мерзімді қаржылар;
-сыртқы сауда операцияларын қаржыландыру;
-банктің ары дамуына табыстар алу.
Банктің жобаларды қаржыландыру үшін таңдаған кезде ... ... ... ... ... жэне тағы ... ... Банкі» АҚ -да несиелік үлесті менеджер жүргізіп
отырады. Несиелік үлес 5 бөлімнен түрады. Олар:
Клиент бойынша ... ... қою ... бар карточкалар;
-келісім шарттар;
-қаржылық есептер;
2.Жобаның талдануы:
-резюме;
-жоба бойынша қорытынды;
3. Несиелік қүжаттар:
-несие комитеттерінің қаулысы; -банктік заем келісімі: -кепіл
көшірмелері; -т.б. да ... ... ... ... ... ... туралы тексеру қүжаттары.
Несиені қатамасыз ету екі формада болуы мүмкін.
-кепіл түрінде;
-банктік гарантия түрінде немесе кәсіпорынның ... ... ... келейік - еліміздегі экономикасын халықаралық
экономикалық қатынастарға өтуінен валюталық ... ... ... Бүл мақсаттар үшін «Қазақстан ... ... ... ... ... ... туралы заңға сэйкес клиенттерге
валюталық операциялар бойынша қызмет көрсетеді.
Валюталық қүндылықтармен жүргізілетін операциялар, екіге бөлінеді.
Ағымды валюталық ... ... ... ... ... ... ... экспорты импорты тағы сол
сияқты ... ... Ал ... ... байланысты операцияларға
тікелей инвестициялар жэне портфельді инвестициялар.
Банктің қолма - қол шетел ... ... ... бар яғни айырбас орны бар, оның ... да ... ... ... ... ... операцияларды жүргізеді.
1. Теңгеге шетел валютасын сатып алу жэне сату.
2. Шетел ... ... ... ... сату ... ... ақша белгілерін экспертизаға қабылдау.
4. Бір мемлекет валютасын екінші ... ... ... жүргізу кезінде банк валютасына сату жэне
сатып алу курсын жазбаша бүйрық беру ... ... Бір ... күші ... ... ... ... таза табысы 2 млрд 561 млн 136 мың теңге активі
жылдың басында 196 млрд 663 миллонға ... ... беру 1 ... ... ... 136 млрд 377 млн 509 ... ... отыр. Жарғылық капиталы бірінші ақпанда 9 млрд 886
млн 900мың теңге болып өткен жылдың дәл осы ... ... 5 ... ... Ал ... капиталы 21млрд 468 млн 621 мың
теңге болды (өсімі 89, 5 пайыз)клиенттерге берген ссуда көлемі ақпан
айының басында 158 млрд 416 млн 696 мың ... ... 2002 ... көрсеткіштерімен салыстырғанда өсім 80 пайызды құрап отыр. Өсім ... ... өз ... ... 2002 ... ... айында «Қазақстан Халық
Банкі» АҚ - Қазақстандық депозит ... ... ... тағайындалды.
Қазақстан Республикасының Үлттық банкінің ст-атистикалық ... ... ... ... банктер арасында тұрғындардың
мерзімді депозиттерін тарту бойынша 1 орынды иеленді.
Банктің Оңтүстік Қазықстан облыстық ... ... ... ... ... 7 ... 11 есеп кассалық бөлімдерді қосып отыр.
Халықтық Банктің Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... жүмыстарының бөлімі, ақпаратты технология бөлімі, инкассация
жэне қауіпсіздік бөлімі жеке ... ... ... ... бөлімі,
бөлшек сауда бөлімі, жеке түлғалармен жүмыс бөлімі, классикалық карточкалар
бөлімі, заң ... ... ... бөлімі, экімшілік шаруашылық бөлімі,
статистика жэне талдау секторы бөлімі, персоналдармен жүмыс бөлімі, ... орта ... ... ... ... ... жүмыс белімі,
ішкі банктік есеп пен бақылау бөлімі, қаржылық есеп бөлімі, үйымдық қүрым
операцияларын бақылау жэне есеп беру ... ... ... жэне есеп ... займдық бүрыштар есеп беру бөлімі, ішкі аудит ... ... ... өміріне белсенді түрде қатысады. 2002 жылы
3000 теңге кекемінде түрмысы ... ... ... берілді. Сондай-ақ
бюджеттік үйымдарға жалақы, зейнетақы, ... ... ... ... ... чек сату жэне ... ... операциясын жүргізеді.
Халықтық Банк екінші деңгейлі банктерге тэн клиенттерге есеп кассалық
қызмет көрсетуде ,максимум ... ... ... ... ... ... ... сапасын көтеру, жаңа банктік өнімдерді
сату жэне клиенттер базасын нығайтуынан көрінеді.
Халықтық банктің банкоматтар саны 369 ға жетті жэне ол ... ... ... ... ... ... зейнетақы жинақ қорының клиенттері
саны 861 000 ... ... ... Ал ... карточкасын иеленушілер мен
салымшылар үлссі өте жоғары яғни 84, 2
пайызды қүрап отыр. ... ... жаңа ... ... ... ... мен ... жаңалыққа жол көрсетеді. Банк төлем
карточкалары ЕигоСагс1\Ма5*егСагсІ жэне УІЗА, АЬТШ төлем ... және ол ... ... ... ... ... болып
отыр. Банктің айналымдағы карточкаларының жалпы саны - 1 ... ... ... ... АҚ -ның ... 25,8% ... 169 млрд ... Активтер қүрылымында несие портфелінің өсімі Респу-бликаның халық
шаруашылығын несиелеу көлемі жыл басымен салыстырғанда 70 пайызға үлғайып
84,6 млрд ... ... 2003 ... ... ... жэне орта ... үлесі банк портф-елінің 56 ... ... ... және орта
бизнеске берілген займдар 2002 жылы 49,4 пайыз ... жыл ... ... теңгені қүрады. Банк клиенттеріне қысқа мерзімді жэне үзақ ... ... ... ... ... ... ... несиелеу бағдарламасы бойынша түтынушылық мақсатқа берілетін
яғни автомобиль тағы басқа сатып алуға берілетін несиені пайдаланады. Төлем
карточкаларын пайдаланатын жеке түлғаларды ... ... ... ... 734 ... ... ... алдыңғы жылмен салыстырғанда 24 пайызға өсіп
отыр. 2001 жылы карточка санының айналымы 37,3 ... ... 01.01. ... ... ... 797 мың айналыстағы карточкалар саны ... ... ... ... ... Халық Банкі» АҚ-ның төлем
карточкаларының жалпы саны күннен күнге есе түсуде. Бір ... бүл ... ... ... жағынан бүдан халықтың Халықтық банкке деген
сенімін ... ... ... ... ... банктердегі тартылған қаражаттар қызметін
жетілдіру жолдары
3.1. Банкаралық заемдар - екінші деңгейлі банктердің қаржы саясатының
қүралы ретінде
Екінші деңгейлі банктердің тэжірибедегі жүмыстары ... ... ... ... ... өзінің қаржы ресурстарын тиімді басқару
қабілетіне байланысты болып келеді. Кез-келген банк ... ... ... ... ... да ... шығыстарын жабуға
сол сияқты инфляция шығындарын жабуға жеткілікті болу үшін ... ... ... ... анық. Сол секілді банктің қаржыларын
басқаруда, бір жағынан таза ... ... ... ... ал ... тек ... нарықтық жағдайға бейімдеуге қажетті айтарлықтай
иілімділігі қажет.
Әрбір банкке іс-эрекет барысында өзінің жеке, өзіндік жэне тек ... тэн ... ... ... ... Екінші деңгейлі банктердің
(ЕДБ) қаржы ресурстарының өсуінің негізгі көзі жеке жэне занды түлғалардан
депозиттер тарту болып табылады. Сол ... ... өте ... жэне арзан
ресур көздері өздерінің клиенттерінің шотының қаражатары болып бейімделетін
кертартпа банктер де бар. ... ... кең ... ... ... ... жедел тарту жэне қаржы нарығы динамикасының даму темпінің
жоғалуларын елемеуге, өзінің қаржылық қүралдарын иілімді етіп ... ... ... ... ... капиталды қүю эдісімен) "қысқа
мерзімді қаржылардың немесе керісінше, үзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... келеді.
Сондықтан да нақтысында көптеген қазақстандық банктер өзінің ауқымын
үлғайтуға не өзінің ... ... ... ... ... бүл үшін ... ... нарығының мүмкіндіктерін
кеңінен пайдаланады.
Басқа банктерге қысқа мерзімді несиелер түріндегі ресурстарға ай-
налатын банаралық несиелер нарығы экономикалық кеңістікте ... ... ... ... ... ... ... немесе басқа да несиелік институттар, бүл ... ... ... ... де жоне де заемщик ролінде де қатыса алады.
Банкаралық несиелердін ... ... яғни бұл ... жеке қандай
да бір шаруашылық қажеттіліктерді қанағаттандырып қана ... ... ... ... үсынумен ерекшеленеді. Сондықтан банкаралық несиелер
шын мэнісінде 'несие ресурстарын сату-сатып алу түрінде көрінеді.
Банкаралық нарықта ... ... ... ... ... ... ... несиелік келісім шартқа сэйкес
жэне басты келісімге сэйкес, банкаралық ... ... ... ... ... ... мерзі-
мге бекітілген сыйақы ставкасымен (несиелік келісім шартпен) сақтау;
овердрафт формасындағы кореспондент шоттардағы (корреспо-
нденттік қатынастарды бекіту ... ... ... арнайы
овердрафт келісімімен рэсімделеді) төлем несиелері;
ҚР -ның ҮБ-де ... ... ... алу жэне ... ... ... (уәкілетті банктер
арқылы араласатын экономикадағы алдағы дамуына бағытталған);
- аукциондық ... ... ... ... ... ... ... шоттардағы қаржылар
қалдығы да қосылды. Бүл өте ... ... ... ... ... сай: талап етліген ... ... ... ... ... банктер банкаралық несиелерге екі мүмкін жағдайларда
барады.
Жиі ... ... өз ... тэртіпке келтіру үшін қысқа
мерзімді несиелер қажет. Бүл жағдай мысал үшін, мына жағдайларда туындалуы
мүмкін, егерде ... ірі ... ... кездейсоқ алған кезде, бүл
банктің ҚР Үлттық банктің ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады.
Коммерциялық банктерге қарыздар - ақшалай қаражаттарға деген маусымдық
қажеттілігін қанағаттандыру үшін, немесе, егерде олар күрделі ... ... өз ... ... ... үшін ... ... етуі
мүмкін.
Басқа жағдайда, мүндай қажеттілік, банктер өз резервтерін экономикалық
жағынан алынған банкаралық несиелерді пайдалы ... ... ... қалыптасады.
Бүдан бөлек әрбір банктерде кейбір кезеңдерде артық қаражаттары болады
жэне ресурстар тапшы ... ... де ... ... ... бар
бір банк бір уақытта бір қаражаттарды сатып алу, ал ... сату ... ... ... ... ... көптеген банктердің айналым қаражаттарының
мірзімі, яғни инвестициялық жэне ... ... ... ... мысалы,
өнеркәсіп кэсіпорны мен сауда мекемелерінде сэйкес келмейді. ... жэне ... ... ... да ... ... ... Қазақстанда бүгінгі күні АҚШ Федеральдық Резерв жүйесі (бүл
елдің қаржылық жүйесін, түрақтандыру қызметін ... ... ... ... ... қызметін де орындайды) ... ... ... бэрі жиынтықты банктер арасында тиімді ресурстарды
қайта бөлудің қүралдары ретінде банкаралық қарыздар үшін ... ... бір ... ... ... ... өз ... сақтандыруға мүмкіндік береді.
Өзінің уақытша бос ... ... ... нарыққа
орналастыруы, эртүрлі болуы мүмкін: сол ... одан ... жэне ... ... мүмкіндіктің болмауы, немесе клиенттік несиені беруде
тэуекелдің өте ... ... ... ... үшін маңызды салым тәуекелінің
көрсеткіші болып осы банктің ірі клиентінің ... ... ... жалпы айналым көлемінің қатынасымен анықталады. Мысалы,
егерде банк ірі ... ... ... санына қызмет етсс, онда басқа
клиенттер осындай ... ... ... ... түрақтылығы
тікелей
осылармен байланысты болады. ... банк ... ... ... ... ... өзгерістерде өзінің анықсыздығымен жэне
элсіз қабылдауымен қауіпті.
Әрине, банкаралық несие клиенттік несиеден ерекшелігі, олар ... ... ... ... ... түрде бір-бірінің қаржылық
түрақтылығына қарайды. Банкаралық несиенің клиенттік несиеден басқа маңызды
ерекшелігі: бунда инвестициялық циклдарға ... ... яғни ... ... ... үшін ... ... 1 ай мерзім, әлемдік
тәжірибеде 3 ай) ақшаны жиі беру ... ... ... оперативті басқару мақсатында күнделікті
есептік төлем балансын қүрады, соның негізінде орындалатын міндеттемелер
жэне күтілген кірістердің сомалары ... ... ... ... ... ... сальдо болса, қосымша несие ресурстарын тартады,
ал жағымды ... ... ... ... ... ... ұсынады.
Банкаралық нарық арқылы банктердің бір-біріне ақшалай қаражаттарды
үсынуы, толығымен банк жүйесінің ... ... ... өлшеміне,
ешқандай да әсер етпейді, себебі бүл жағдайдағы қарызды, резервтер бір
банктің шоттаннан басқа банктің ... жай ... Бүл ... процесінде банкаралық нарыққа келесі үш ... ... ... ... ... мүдделігі жэне осы ... ... ... Мүның бэрі жинтықта жоғарыда айтып
өткендей қарыздың қысқа мерзімділігімен, депозиттер мене несиелердің, жэне
ақша ... ... ... ... басқа негізгі артықшылығы ол салыстырм-алы түрде
банктер үшін ресурстардың арзан көтерме көзі болып сан-алады.
Әлемдік тэжірибеде ... ... ... ... ... ... ... ставкалары қолданады. Мысалы, Лондондағы ЫВОК-да
ЫВГО арқылы тербелмелі проценттік ин-дикаторыньщ ... ... ... ... үшін ЫВОЯ-дан 30 базалық пунтк алынады. Мысалы,
егердс АҚШ доллары бойынша бір айға бсрілген
ЫВОК ставкасы 6,46 % болса, онда ЫВГО ставкасы оны ... ... ... ... ... ... нарықтың тербелмелі индикаторы жэне іс
жүзінде талаптар ... ... ... ... да ... ... ... тартудың тиімділігін бағалау үшін ... ... ... ... ... жэнеде есептік, ағымды және
басқа да ... ... ... ... ... ... қағаздармен жасалған операциялардың қүндарымен жэнеде,
банкаралық нарықтан тартылған қаражаттар қүны мен банкпен орналастырылған
қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда, онда қаражаттар тарту
тиімсіз. Егерде ресурстар ... ... ... ... ... ... ... алып келеді.
Тағы бір ескертетін жағдай тартылған жэне өткізілген несиелердің
көлемімен мерзімі бойынша бағалау ... ... ... ... эртүрлі қаржылық институттар ушін - клпенттерге бағалы ... ... ... ... сапасында қолдануы мүмкін. Бүдан
бөлек тартылған банкаралық несиелердің ... ... ... қүны мен ... ... заемдардың қолданылуын ... ... ... қалыптасу көзі мен банкаралық ж.сис үлесі өзгерісін
талдаудан басталады.
Жоғары ... ... ... ... жалпы тартылған
ресурстары, олардың осы нарыққа тәуелді екенін көрсетеді, ... ... ... ... ... ... ... - банктердің активті
операциялар өсімін қамтамасыз етуіне ресурстың базасы жеткіліксіз.
Банкаралық несиенің нақты қүны Қазақстандағы ... салу ... ... отырып, жалпылама түрде келесі формулада есепт-еледі.
Нақты баға - Салықтарды қоса алғандағы шығындар х І00 ... ... ... өтімділік тарапынан банкаралық заемдардың жоғары қурылымдық
үлесі жэне өсу қарқыны өзін-өзі өтейді.
Банкаралық заемдарды тиімді ... ... ... ... ... несиелердің табыстылық ко-эффициентімен келесі
формула бойынша есептеледі.
Банкаралық несиелер бойынша табыстар
(мерзімге)
Табыстылық коэффициенті =
(КМБК) Банкаралық несиелердің
орташа ... х 100 ... ... ... ... ... ... операцияларының
(ЬСА) табыстылық коэффициентімен келесі формуламен есептеледі.
КА = Банктің активті операідияларының табыстары х ]оо ... ... ... ... ... ... егерде банктің банкаралық нарықтағы
орналастырылған несиелер, оны ... ... ... ... несие аз
болғанда қолдану тиімді.
Сонымен, жылдам өзгертіп нарықтық ортада банкаралық қарьгз нарығы ... ... ... ... маңызды қүралы сапасьшда, "бос
қаражат ресурстарды тартудың" маңызды механизмі болып, өзіндік роль атқарып
бір мезгілде, ... өз ... ... ... ... ... мерзімдері бойынша банкаралық несие және депозит
нарықтың сыйақы мөлшерінің өзгеріс динамикасын ... ... ... ... 12
Банкаралық несие және депозит бойынша 1997-2004 жылдардағы сыйақы
мөлшерініц ... ... ... ... ... |
| ... ... % к/о ... сыйақы |
| | ... % ... |10,15 |9,0 ... |27,84 |11,98 ... |10,42 |8,76 ... |6,0 |5,13 ... |5,88 |4,01 ... |3.71 |3,6 ... |6,75 |2,28 ... |6,0 |3,49 ... |4,94 |2,56 ... |5,44 |3,38 ... ... банктің статистикалық мэліметтері 1997-2004)
Үсынылған кестеден банкаралық несие жэне депозит нарығының сыйақы
мөлшерінің өзгерісінде белгілі бір ... жоқ, ... 1999 жылы ... ... ... 27,84% ... ал ... 5,84%, ал желтоқсанда
10,42% болған несие бойынша ең төменгі ... ... 07.2003 ... 3,71% қүрап, ал 2004 жылдың алғашқы бес айында ... ... ... "қысқа" ақшалар нарығы үлттық валютадағы,
бактердің қысқа мерзімді өтімділігін реттеудің ... ... ... ... салыстырғанда өтімді, сондықтанда банкаралық ақша
нарығында үлттық валютадағы депозиттерді орн-аластырумен ... ... ... валюталық курстың түрақтылығы,
банктерге алып сатарлық бизнесіне тоқтау салады. ... ... ... ... ... ... -шиеленіскен бәсекеде, олардың
қатынасушыларына жеткілікті табыс әкелмейді. Осыған ... ... ... жэне банкаралық нарығын жоғалтады, бүл мысалы,
егерде орналастырылған депозиттер бойынша сыйақы мөлшері 11.2002 жылы
5,13% ... 07.2003 жылы 3,6%, ал 03.2004 жылы бүл ... ... ал ... ... 11.2003 жылы 6,75%о болса, 03.2004 жылы 4,94%-ке
дейін төмендеген.
Бүған, ... ... ... болады. Қазақстанда ақшалай
ресурстарды сату жэне алу ... ... ... ... ... ... отыр.
Себебі, егерде несие қолданушы сатып ... ... ... ... ... ... кейін, эрбір келесі сатып алушы барлық
жеткізіп ... ... ... ... ... Бүл ... сүраныс болса, оларды сатып алу үшін алған несиелер көлемі
төмендейді. Бүның ... ... ... ... ... кезеңдері
тоқтайды. Бүл дегеніміз, еркін тауарлы жэне ақшалай нарықта - тауарды
өндірістік ... ... бір ... несиелеу ғана ықтималды.
Банкаралық нарықта несие ... мен ... ... өз
көзқарастарын, бірінші кезекте нақты сыйақы мөлшеріне ден қояды, бүл өз
кезегінде номинальды ... ... ... уақыттағы инфляция
деңгейіне байланысты. Берілген номинальды сыйақы мәлшерін ... ... оның ... ... ... ... ... инфляция
үшін несие берушілер номиналды процент ... ... ... ... Бүл ез ... инфляцияның өсуі, номиналды сыйақы мөлшерінің
өсуінс экеледі.
3.2. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның тартылған ... ... ... ... жолдары
Қазақстан Халық Банкі-Қазақстан Республикасының бүкіл территориясына
кең тараған филиалдық жүйенің иесі ... ... Банк - ... Үлттық Банкісіне 1994 жылы 20 қаңтарда тіркеліп N43 басты
лицензияны 1995 жылы 23 тамызда ... ... ... ... 6 ... 147 ... 437 есеп
кассалық бөлімдері бар және де ... ... ... ... 3
өкілділігі бар.
Қазақстан Халық банкінің банк жүйесіндегі рөлін анықтау үшін бірінші
кезекте келесі мэліметтерді талдау қажет.Кесте-13
Кесте-13
«Қазақстан Халық ... ... ... жылдардағы негізгі қаржылық
көрсеткіштері.
|Жылдар |01.01.2001 |01.01.2002 ... ... |
| | | | ... ... ... |5.4 |5.6 |9.6 |1.7 есс ... млрд | | | | ... | | | | ... |7.3 |10.4 |17.5 |2.4 ... | | | | ... ... | | | | ... млрд |103.5 |130.1 |193.4 |1.8 ... | | | | ... |4.7 |7.7 |10.5 |2.2 ... млрд | | | | ... | | | | ... |4 |6.7 |10.9 |2.7 ... ... | | | ... | | | | ... табыс |112 |325.3 |378.1 |3.3 ... ... | | | | ... ... ... ... қор есептік кезсңде 1,7 есе өскен
немесе4247, 1 млн теңгені қурайды. ... ... ... жылы ... ... 01.01.2003 жылы 7,5 млрд теңгеге өскен несмесе 2, 4 ... таза ... ... ... жылы 112, 0 млн ... 378,1 ... өскен немесе 3,3 есе.
Бул жалпы банктің соңғы жылы қаржылық ... өте ... ... тұрақты екендігін көрсетеді. Қазақстан Банк жүйесіндегі
Қазақстан Халық Банкінің депозиттік ... үлес ... ... көруімізгс болады. Бул нарықта Халықтық Банктің басқа банктермен
салыстырғанда үлес салмағының өте жоғары ... ... ... Банкі - эртүрлі қоғамдық ұйымдар мсн түрлі қаржы
ұйымдармен іскерлік ... ... ... ... жэне ... ... инвестициялық қорлар,
заңды компаниялар, рейтингтік агенттіктер, ... ... ... болып табылады.
Акционерлері: Қазақстан Республикасының Үкіметі 80,4% акция заңды
түлғалар 10% акция, жеке түлғалар 9, 96% акциясын ... ... ... ... жағдайды бағалап болашаққа
деген болжамдарды айқындап, «Қазақстан Халық Банкі» АҚ онан эрмен ... ... ... нық ... ... ... Қазіргі сэтте таяу
болашақта оларды жетілдіруге жүмыс істеуге тура келетін негізгі ... ... жэне ... ... ерекшеліктері айқындалған.
Бүл бағытта нэтижеге жету үшін аса маңызды ... ... ... үлғайту айқындалды, аса маңызды мінде-ттердің бірі
артықшылығы бар акциялармен субординациялы облиг-ациялардың ... яғни ... ... ақша ... ... ... ... теңгеге шығару капиталды екі есеге жуық ... ... ... ... ... Респу-бликасы Үлттық Банкіне үсынылған
жэне қарауында жатыр.
Сонымен бірге. сірэ қазір ... ... ... ... ... ... қажеттілігі басқару мен олардың мониторинг
комплекс жүйесін түзу, активтер мен пасспвгерді басқару ... ... ... несие қауіп қатерін рсттеу тетігін жетілдіру пайыз жэне
баға, курс саясаты міндеттерін табысты ... ... ... ... бүл ... міне жасалды-қаржы қауіп қатерін талдау департаменті
қүрылды, бағдарлама зерттеп ... ... ... ... ... Халық Банкінің кең тармақталған банктік филиалдық жүйесі
бар, ... ... ... оны ... ... ... ... өзі банк операциясының кірісіне анағүрлым эсер стеді.
Жаңа технологияны пайдалана отырып, банк ... ... ... ... алу ... ... мүмкіндік береді және
олардың орнын жабу мерзімін азайтуға эр ... кең ... ... ... мен ... үшін ... ... жасайды. Қазірге қажет
экімшілік шығындардың стандарты айырмашылығы ... жэне ... ... ... ... ... мүмкін. Басқару икемділігін арттыру бағытында
қаржы нэтижесін өсіруде бөлімдердің жұмысын ... жэне ... ... банк ... ... ... ... Стратегиялық даму мэселелерін басқаруды орталықтандыруды
сақтап, қүрылымдық саясат қауіп-қатерді басқару, географиялық ... ... ... ... ... ... ... бөлімдер
мен филиалдардың өкілеттігін кеңейту жоспарлануда. ... ... ... ... өкілеттіліктерді жэне тиімді баланс
қызметтерін бөлісуге жетісу, шешімдерді орындау және қабылдану жылдамдығын
азамтатын факторлық эсерін ... ... ... мен ... ... сскере отырып
үйымдық қүрылым мен филиал жүйесі оңтайландьтрылды. Басқа сөзбен айтқанда
банк ... ... ... сай ... ... оны ... яғни ширақ
оның қызметінде қайталауды болдырмау сонымен бірге ... ... ... Аса ... ... ... қайта жасақталуы мен
технологиялар саласьшдағы жаңа бағдарлама өнімінің ... ... ... өцдеу, ақпараттық қауіпсіздік деңгейін арттыру. Жаңа
технологиялық шсші-мдер электронды ... ... ... ескере отырьш
өту мерзімдерін қысқартуды қамтамасыз ететін, есептерді жетілдіруге қызмет
көрсету сапасы мен бірыңғай есеп жылдамдық ... ... ... керек.
Персонал квалификациясын бағалауды қайта қарауға шаралар алдын алуда,
бастапқы звено мен филиалдар қызметкерлері ісосіби деңгейі талап етіледі.
Өкінішке ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру жүйесі жеткІлікті тиімді ... ... ... кадрларды жоғалту қатерш жас-айды, жэне оларды оқыту мен
дайындауда қисынсыз шағындарға алып келеді. Банк ... ... ... өзгсртуді жоспарлауда.
Жоспарланған карточкалық төлем жүйесін одан әрмен дамы: у сол салада,
қай жерде Халықтық банк мойындаған лидер ... жаңа ... ... одан эрмен банктың көшбасшы оолу жағдайын нығайтуға ... ... ... ... ... да ... ... жүргізу жоспарлануда. Банктерді капитализациялау деңгейін арттыру
сөз жоқ қойылған мақсаттарға ... ... ... ... жақынырағы
займды синдикаттауды (монополпстік бірлестіктер қүру) қатыстыру ... ... ... банкі-өзінің негізгі тексері-стерінің
ішінде бірінші кезекте мынадай ірі мульти-ұлттық қаржы ... ... ... құру жэне Даму ... ... ... ... банкі шағын жэне
орта бизнес, саудалық қаржыландыруда, ынтымақтастықтың үлкен потенциялы ірі
Европаның, АҚИІ-тың, Азияның коммерциялық банктерін белсенді ... ... ... ... ... ... мерзімін созуда белсенді операцияларды үлгапту үшін ... ... ... ... ... қызмет көрсету тартымдылығын
арттыру үшін банк несие мен сақтандыру жинақ өнімдерін біріктіруді үсынады.
Түтынушы жинақшыларының түрғын үй ірі зат ... алу ... ... төлемдері
туризммсп демалыс басқа сезбен айтқанда депозиттік ... ... үшін ... түтқаларды пайдалану жоспарлануда. Қаржыландыру мен
несиелендіруді үсыну кезінде банк клиенттеріне қосымша қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... Барлық жоғарыдағы
аталғандар клиенттермен ұзақ мерзімді партнерлық ... ... ... ... есеп ... ... ауыткуын қысқартуға, соларды анағүрлым алдын - ала болжауға және
жоспарлауға мүмкіндік береді. Барлық жоғарыда аталған мақсаттарға ... ... ... пайдаланылмаған банктік потенішал клиенттік қордың
дифференциалды нақтылығы жоғары кэсіби достық үжым ... ... ... ... ... ... ... біздің
экономикалық модельдің шшестігция қоюдағы сүйкімділігі назарға ауынуы ксрек
болады. Бапктің ... ... ... ... ... ... ... қарауға болады, өйткені соңғы нэтижсдс қ; і пжы ағыстары
Қазақстанның тікелей экономика секторына бағьптал: ілн ... банк ... ... ... ... етудіц барлық түрін
үсынатын универсалды банк болып табылады. Бапк өзінің клиенттерін халықтың
барлық топтары ... ... ... ... ... ... ... барлық экономнкалық саласы мен сфераларында, қаржы
институттары мен мемлекеттік экімшілік қүрылымдарында көругс болады. ... ... ... ... ... жэне үзақ мерзімді партнерлы қ
карым қатынас орнатуға, олардың жоғары сапалы банктік ... псн ... ... ... ... ... ісі - ... капиталын жинақтаумен жэне оны болумен
шүғылданатын кэсіпкерліктің ерекше түрі. Қазіргі ... ... ... ... Олар ақша ... мсн ... қатынастарын
үйымдастырумен ғана шүғылданып қоймай со \ іымен ... ... ... ... ... лп ... ... операциялары бағалы қағаз сату,
сатып алу ;іл ксйбір жағдайларда делдалдық келісімдер және мүлікті басқару
операцпилары ... ... ... - ... да ... ... ... жүйесінің
ажырамас элементі. Ол жалпы қаржы істеріі;. ігарық қатынастарын ... рол ... Ол ақша ... і : ... ... сақтайды,
ақша операцияларымен есеп аГмр: :суды жүргізеді, ақша ... ... ... нес:іе береді. Жинақтап айтқанда банк көп қырлы қаржы
несис қызметін ... ақша мен, ... ... ... қаржы м ■ ;с\\:есі.
Бүгінгі таңда Республикада 37 банк бар. Қазақстанда кед ау:;і ... ... ... ... ... ... : ... көрсеткен
жағдайда халықаралық банкілермен бэсекелесугс цаСІлетті банкілердің
қалыптасуы жүріп жатыр. ... ... ... \іығы озық банк
технологиясын үздіксіз ендіріп отыруына ... ; :.і жэне ... ... ... қалыптарға сәйкес к/.^ы.1 ады. Бүған қоса
олар:
... ... ... ... ... жеке ... жоғары қызмет керсетеді;
■ ірі халықаралық ... ... ... қызмет
көрсетудің көп түрін үсынады.
Қазақстан банкілерін шартты түрде 4 топқа бөлуге болады.
1топ:-активтер соммасы 551млн доллардан ... ... ... ... ... ... ... Әлем Банкі).
2 топ:-активтер соммасы 52 млн доллардан 191 млн долларға дейін (Орда
Кредит Банк, ... ... ... ... Банк, Нүрбанк, Темірбанк).
Зтоп: -активтер соммасы 23млн доллардан 43 млн ... ... ... ВалютТранзитБанк, ЦеснаБанк, Не-фтебанк). 4-
ші топқа капиталдандыру деңгейі тіпті 2млн теңгегс дс жетп-ейтін ... ... ... ғана Қазақстандық өлшемдер бойынша
айтарлықтай жоғары деңгейдегі банк капиталы бар. Мзселе Қазақстандағы ... ... мен ... ... ... көрелік.
-Казкоммерцбанк ААҚ-109 969, 9млн теңге (761 млн $);
-Қазақстан Халық Банкі 103 515, 5 млн т. (716, 4 млн ... ... Әлем ... 5 млн ... (550 млн ... алғанда банк жүйесі түрақты даму үшін ... ... ... ... оларды халықаралық қалыптарға дейін
жеткізу ... Банк саны ... ... банк ... ... ... өсіп ... Жалпы алған баык секторы Қазақстан
экономикасының серпінді дамып келе ... ... бірі ... ... ... ... тск ... түрғыда ғана өсіп қоймай, ... ... ... сапасы да жақсару үстінде.
Қазақстан Халық Банкі бірінші болып прогрессивті ... ... ... ... ... ... есеп ... қабылдап кейін
артынша пластикалық карточкалар, ... ... ... ... ... капиталдандыру деңгейі ірі төлемдерді телеу,
Интернет банкинг арқылы электрондық төлем ... ... ... ... ... ... ... үшін нақты
уақыт рсжішінде, ірі сауда-саттық бойынша есептесу секілді ... ... кең ... ... асыруға мүмкіндік береді.
Жаңа басшылықтың банк қызметінің негізінде банкингте жаңа ақпарат-
коммуникативтік (байланыс) ... ... мен банк ... ... бірізді кеңейту болып табылатын универсализм принципін
салды. 1995 жылдың соңына енді Қазақстан Халықтық ... ... ... ... ... жэне ... ... қол жеткен позициясын
табысты сақтауды жалғастырды. 1998 жылы ... банк ... ... ... жабық типтегі акционерлік қоғамнан Үкіметтің 100%
қатысуымен ... ... ... АҚ-қаЙта қүрылды. Жеке жэне заңды
акционерлер арасындағы акция үлесі келесідегідей бөлінді. 1999 ... ... ... 50% ... плюс бір акция мемлекетке
қарайды, қалған 50% ... бір ... ... мен ... ... улесі.
Бүгінгі куні Қазақстан Халық Банкі жарғылық капиталы 5,5 млрд теңге
болатын еліміздің ірі қаржы институттарының бірі.Бес мыцнан ... ... ... республика кеңістігінде ең көп санды жэне тармақталған
филиалдарының жүйесін қүра ... ... ... орай ... банк ... ... ... күні 15 миллион-нан астам заңды жэне жеке
түлғалардан түрады. Халықтық бапктің үлесіне ... ... ... 22%, ... іші-нде халықтың жэне үй шаруашылығы депозиттерінің
27 % келеді. ТМД (Тэуелсіз ... ... ең ... ... ... Банкке Қазақстан қаржы нарығында көшбасшы позициясын үстап жүруіне
мүмкіндік беруде.
Банк үнемі халықаралық рейтингтық агенттіктердің жоғары ... ... ай ... ... ... қорын үлғаті і уға, халықтың ... ... ... мен ... өз ке-зегінде оның несие
белсенділігінің өсуіне жағдай жасауға мүмкіндік ... ... ... тек ірі үзақ ... ... гана ... шағын жэне орта
бизнесті несиелендіруді, сонымен ... ... ... ... ... 'ьша ... ... оқытуға ипотекалық
несиелендіру, аіпчзмо-биль, түрмыстық техника т.б. алуды несиелендіру.
Қаржы, есеп-касса, өкі лдік және банк ... і і ... ... ... ... қосып алады:
-корпоративті (лат.) клиенттермен жүмыс;
-халықпен жұмыс істеу саясаты;
-коммуникаци жүйесі мен техникалық қайта қарулану;
-пластикалық ... ... ... жэне ақшалар аудяру;
-өз төлем жүйесін қалыптастыру;
-халықаралық қызмет;
-несие нарығы;
-бағалы қағаздар, депозиттер;
-қүнды қағаздармен операциялар бойынша қызмет көрсету;
-банктің инвестициялық бағдарламасы;
-Қазақстан Халық ... ... ... ... жаңа жэне Халық банкінің банк қызметін заманаби көрсету ... ... ... ... ... ... жаһандану
жүйесінің пайда болуы мен телекоммуникацияның ғарыштап дамуы банк қызметін
үйымдастыру саласында төңкеріске алып ... ... тек ... ... ... ... сыртқы қарым-қатынас қана емес, сонымен бірге
қаржы институт; ары ішкі қүрылымына эсер етті. Соңғы жылдары бүл ... дың ... ... бола ... статистикалық мэліметтер бойынша, 2002
жылдың ортасына интернет пайдаланушылар миллиард адамға жетті, ал Ғаламдану
жүйесі қызметін ... ... ... бүл ... АҚШ ... Бүндай мэліметтер өзінің қызметіиде жаңа ... ... ... ... ітін ... бэсекелестік
күресте жеңіліп қалатын, жаңа уақыт лсбіне сергек ... ... ... ... ... ... ... кең таныльш
қолданылады жэне Батыс елдері халықтары арасында кең ... :> ие. ... банк ... ... ... әзінің бп.:;

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 75 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Екінші деңгейлі банктердің тартылған қаражаттары43 бет
"АТФ Банкі" АҚ-ның тартылған қаражаттарын талдау және бағалау61 бет
Қазіргі тандағы коммерциялық банктердің тартылған қаражаттарының жалпы жағдайын талдау40 бет
Қазақстан Республикасының депозит нарығы76 бет
«Қарғын» романы туралы3 бет
Биологиялық ырғақтар4 бет
Екінші деңгейлі банктердің меншік капиталдарының қалыптасуы мен қолданылуын талдау30 бет
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
Turbo Pascal - жоғары деңгейлі программалау жүйесі22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь