Программалау тілдерін оқыту әдістемесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3

1 ОҚЫТУШЫ ПРОГРАМАЛАРДЫҢ ЖІКТЕМЕЛЕРІ, ТҮРЛЕРІ, ОЛАРДЫ ҚҰРУ ЖОЛДАРЫ 5
1.1 Оқытушы программалар типтеріне сараптама жүргізу 5
1.2 Компьютерлік жүйелер және оларды өңдеу жолдары 16
1.3 Оқытушы программаларына қойылатын талаптар және құру
кезеңдері 21

2 ПРОГРАММАЛАУ ТІЛДЕРІН ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ 24
2.1.1 Программалау тілінің даму тарихы 24
2.1.2 Программалаудағы параметрлердің берілу симантикасы 25
2.1.3 Грамматика. Грамматика классификациясы 30
2.2 Программалау тілдеріне қысқаша сипаттама 36
2.2.1 HTML тілі 36
2.2.2 Паскаль тілі 40
2.2.3 С++ тілі 43
2.2.4 Бейсик тілі 47
2.3 Есептердің алгоритмін құрып, оларды C, Pascal, Basic тілдерінде құрылған программасын салыстыра отырып талдау 49
2.3.1 Жұмыстың сипаттамасы 51

ҚОРЫТЫНДЫ 55
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 56
ҚОСЫМША 57
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
1 Оқытушы програмалардың жіктемелері, түрлері, ... құру ... ... Оқытушы программалар типтеріне сараптама жүргізу 5
1.2 Компьютерлік жүйелер және оларды өңдеу ... ... ... ... ... ... және құру
кезеңдері 21
2 ... ... ... ... ... ... тілінің даму тарихы 24
2.1.2 Программалаудағы параметрлердің берілу симантикасы 25
2.1.3 ... ... ... ... ... ... ... сипаттама 36
2.2.1 HTML тілі ... ... тілі ... С++ тілі ... ... тілі ... ... алгоритмін құрып, оларды C, Pascal, Basic ... ... ... ... ... 49
2.3.1 ... ... ... 55
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 56
ҚОСЫМША 57
Кіріспе
Елімізде білімді ақпараттандыру ... ары ... ... ... оқып
үйренудің ақпараттық ресурсы болып табылатын оқытуға арналған ... ... ... асыру мүмкін емес. ... ... де ... кең, ... ... және тест ... компьютерлік ойындар, ақпараттық жүйелер, оқыту орталары,
компьютерлік оқыту ... ... ... және ... беру ... технологиялар болып ... ... ... ... түріндегі компьютерлік пакеттерді
құру шарттарында ғана орындалуы мүмкін.
Жоғарғы оқу орындарында студенттерге білім беруде ... ... ... яғни ... және ... ... өз бетімен
білім алу сабақтарында, алыстан оқыту жағдайында пайдалану мүмкіндігін
туғызады.
Компьютерлік оқыту жүйелерінің бір ... ... ... ... ... деп ... ... жұмысына арнап
тағайындалған ерекше оқу ... ... ... ... ... және өздерінің танымдық іс-әрекетін өздері басқаруына
мүмкіндік бере отырып ең жоғарғы белсенділік танытуға ... ... ... ... өз ... ... алу режимінде және оқытушы білім
алушы үшін ... ... ... ауысатын режимде де үйренушіні
тиімді біліммен қамтамасыз етуі ... Бұл ... ... ... әр қадам бойынша білім беру режимін қамтамасыз етуі
керектігі шығады. Білім беру белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... әрбір мәтіндік үзіндісі практикалық
жаттығулар және бақылау-тестілеу сабақтарымен жалғасуы керек.
Бүгінгі таңда мектеп түлегінің білім ... ... ... үшін тек қана ... сабағында ғана емес, ... ... ... ... тиімді қолдану міндет болып отыр.
Осыған орай, көкейтесті мәселе техника мен телекоммуникация байланыстарының
жаңа ... ... даму ... ... ... ... ... өңдеу болып отыр. Әдетте компьютерлік программаларды
кәсіпті программистер жазады, сәйкесінше олар оның ... ... мән ... ... ... ... ... программаларды
құрудың дидактикалық, әдістемелік және технологиялық жақтарын анықтау
біздің зерттеу проблемамызды анықтайды.
Зерттеу ... – оқу ... ... ... ... пәні – компьютерлік технологияның бір бағыты болып табылатын
программалау тілдерін оқыту жолдары, ... ... ... ... арналған программалық құралдар.
Дипломдық жұмысымныңмақсаты:
1. Жоғарғы деңгейдегі программалау тілдерін меңгере отырып, Delphi
ортасында қазақ тілінде ... ... ... электрондық қабықшасын құру.
2. Программалау тілдерінің ерекшеліктерін практикалық ... ... ... ... оларды өңдеудің концепциясын анықтау
және компьютерлік өнім құру мысалында жүзеге асыру.Осы ... ... ... міндеттер туады:
• Object Pascal тілін терең оқып үйрену;
• Delphi ортасын және электронды қабықша құруға қажетті компоненттерді,
олардың қасиеттерін оқып үйрену;
... ... ... түрлері, оларды құру жолдарын
зерттеу;
• Практикалық тапсырмаларды орындау ... ... ... ... ... деректер негізінде оқытушы бағдарлама құру.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы: Білім ... орта ... ... ... ... ... ... шарттары
айқындалды, орта мектептің информатика курсына арналған оқытушы-бақылаушы
бағдарлама мысалы өңделді.
Жұмыстың іс-тәжірибелік ... ... ... ... бағдарламаны жоғары, орта арнаулы оқу орындарында «Алгоритмдеу және
мәліметтер құрылымы», «Алгоритмдеу және программалау ... және ... ... қолдануға болатындығында.
Берілген дипломдық жұмыс кіріспеден,екі ... ... ... ... және ... ... ... оқытушы программалардың типтеріне, олардың түрлеріне
сараптама ... ... ... ... ... өнімдер
сипатталады.
Екінші бөлімде программалау тілдерін оқыту жолдары туралы толық ақпарат
беріледі. «Программалау тілдерін оқыту әдістемесі» ... ... ... ... ... және жұмыс жасау принципі сипатталады.
Қорытындыда жұмыстың нәтижелері баяндалған. Қосымшада бағдарламаны
өңдеу ... ... ... ... ... түрлері, оларды құру жолдары
1.1 Оқытушы программалар типтеріне сараптама жүргізу
Оқытушы бағдарлама – оқушының өзбетінше жұмысына ... ... оқу ... оқушылардың жұмысын жекелендіре отырып және өздерінің
танымдық іс-әрекетін өздері басқаруына мүмкіндік бере ... ең ... ... ... ... керек. Оқытушы программалар ... ... тек бір ... ... ... сәйкесінше, өзіне тән ерекше
функциясын орындай отырып және одан шығатын талаптарға жауап бере ... оқу ... ... ... ... оқытушы деп аталады,
себебі олады құру үйретуші сипатқа ие, яғни ... ... ... үлгілері және т.с.с. бар болуы керек.Олардың бағдарлама
деп аталуыбағдарламалық оқытудың барлық бес принципін есепке ала ... ... оқу ... ... бар ... және осы ... жету алгоритмі;
• ақпараттың сәйкес мөлшерімен байланысқан оқу ... ... және бұл ... ... ... ... ... етуі
керек;
• әрбір қадамды өзін-өзі тексеру және мүмкін болатын ... ... ... ... ... ... ... оқытуды жекелендіру (қажетті және мүмкін болатын шекке дейін).
Бұл бөлімде біз орта ... ... ... ... ... оқытушы
программаларды сипаттаймыз. Олардың саны өте көп, және де ... ... ... ... әлі жоқ. Оқу ... ... талдау жасаған кезде келесі түрдегі жіктемелердің ... ... ... оқытушы программалардың мақсаты мен
міндеттеріне немесе ... ... ... пайдалану
режимдеріне негізделеді: а) иллюстративті; ә) кеңесші; б) операциялық жүйе;
в) тренажерлар; г) оқытушы бақылау. ... ... ... ... ... жаттықтырушы; ә) жетекшілік;
б) проблемалық оқыту; в) имитациялық және ... г) ... ... программалар формаларына электрондық ... ... ... және ... ... жатқызады.
Осыжұмыста оқытуға тағайындалған бағдарламалық құралдарды функционалдық
және әдістемелік қызметтері бойынша жіктемесін ... (1-ші ... ... ... ... ... АБҚ ... және олар шартты
түрде:
- оқу материалын түсіндіруде “қағаздық” жұмысты шектеп‚ оны ... ... ... ... ... ... (кеңес)
беруші жаттықтырушы міндетіндегі жүйелерді өңдеуге арналған ... ... ... БҚ (жүйе) құрастыруға арналған авторлық
бағдарламалық жүйелер;
- компьютерлік модельдеу ... ... ... оны оқып үйрену үшін пәндік ортаны‚ сонымен қатар педагогикалық
технология элементтерін қосатын оқыту ... ... ... ... ... ... жүйелерін пайдалану негізінде оқу ақпаратын
жүйелеу бойынша амалдарды жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... немесе олардың
қандай да бір пәндік ортада қатынасын жүзеге асуына мүмкіндік жасайтын ... ... ... ... ... және музыкалық редакторларды
дайындау жүйелерін пайдалану ... оқу ... ... ... ... ... ... эксперименті нәтижесін өңдеу ... ... БҚ‚ ... ... нақтылы ағып өтетін процестер туралы
ақпаратты қабылдау‚ жазу және визуализация жасайтын датчиктер үшін ... ... ... БҚ - ... ... ... ... (мысалы‚
әртүрлі өндірістік құрылғылар немесе жұмыс механизмдерінің ... ... ... ... ... бастапқы оқып үйрену және ... ... ... ... ... ... ... оқу орталары.
Оқытушының кейбір қызметін атқаруды қамтамасыз ететін БҚ. Бұл БҚ әдетте
компьютерде жұмыс ... ... ... жұмысты аяқтау‚ тексеруді
орындау‚ қосымша мәліметтер алу‚ жұмыс барысын талдау туралы нұсқау береді.
Ақпаратты-әдістемелік қамтамасыз ету ... ... және ... оқу ... жүйесінде іс жүргізу жұмысын ендіруге
тағайындалған БҚ.
Пайдаланушы ... ... ... ... ... және ... ... әр алуан түрлерін
қамтамасыз ететін құрал ... ... ойын ... ... ... ... бойынша типологиясына тоқталайық.
Бағдарламалық құралдардың әр ... ... ... оны ... ... ... мақсатын (немесе мақсаттарын)
бейнелейді.
БҚ-ның осындай типологиясын мақсатқа ... ... ... ... ... ... ... отыр:
- оқытушы‚ әдіскердің бар немесе ұсынылған БҚ-дан керектісін таңдауы;
- бір типтегі БҚ-ны салыстыра отырып‚ ең ... ... ... ... ... БҚ ... құру;
- әр алуан әдістемелік қызметтегі бар БҚ көпмүшелігінен пайдаланушы
хабардар болу.
БҚ-дың әдістемелік ... ... ... ... ... ... әдістемелік қызметі - білім қосындысын
хабарлау‚ оқу және (немесе) практикалық ... ... мен ... ... және кері байланыспен белгіленген‚ программалар
құралдарымен жүзеге асатын меңгерудің қажетті деңгейін қамтамасыз ету.
БҚ ... ... оқу ... ... ... өзін-өзі дайындауды жүзеге асыруға тағайындалады. ... ... ... ертеректе өтілген материалды бекіту кезінде пайдаланылады.
Оқу материалын ... ... ... ... ... бақылау)
арналған – бақылаушы БҚ.
Ақпаратты-іздеуіш бағдарламалық жүйелер‚ ақпаратты-анықтамалаушы БҚ
пайдаланушыға қажетті ақпаратты таңдауға және ... ... ... әдістемелік қызметі- ақпаратты жүйелеу бойынша ептілік пен
дағдыларын қалыптастыру.
Параметрлердің ... ... ... ... оның ... ... ... сипаттамасын оқып білу (зерттеу) үшін ... ... ... ... БҚ (жүйелер).
Модельдеуші БҚ объектілер‚ құбылыс‚ процестерді ... ... ... ... ... ... ... тағайындалады.
Демонстрациялық БҚ – оқу материалын көрнекі етіп ... ... ... және ... ... ... байланысты
көзбен көруді қамтамасыз етеді.
Жаттықтырушы-ойын БҚ – оқу жағдайларын “ойнатуға” арналған (мысалы‚
ептілікті қалыптастыру мақсатында қолайлы ... ... ... ... ... ... ... БҚ кластан және мектептен тыс ... ... ... аудару‚ әсерлестігін‚ ақыл-ойындамыту мақсатында оқып үйрену
қызметін ұйымдастыру үшін пайдалануға ... ... ... өз ... ... ... үшін ... көмекші құрал
ретінде пайдаланады. Басқаша айтқанда‚ адам алдын ала модель ... ... ... оған ... түрін беру үшін компьютерді пайдаланады.
Мысалы‚ геометриялық модельдер құру үшін графиктік орталар қолданылады.
Басқа БҚ негізгі ақпаратты ... ... және ... ... құралы
ретінде қолданылады. Мұнда компьютер интеллектуалды көмекші ретінде қызмет
арқарады.
Сонымен ... ... ... ... электрондық
кестелер, диаграмма және т.б. қосу мүмкіндігі бар әртүрлі программалар бар.
Оқытушы программалардың келесі түрлеріберіледі:
1. Тренажер – ... ... ... ... ... ... ... – программалар оқушының білімін, ... ... ... бақылауға қажетті тұрақтылықты,
көпнұсқалықты, бағаның мұғалімнің субъективтік көзқарасынан және тағы ... ... ... ... ... білім беру үрдісінің
сапасын жоғарлатып, оқытушының еңбек өнімділігін, ... - ... ... өндейтін программалар.
Көрнекілік -программалары арқылы компьютерді көрнекілік құралы
ретіндеқолдана отырып оқушыларды жаңа ... ... ... болады.
Ақпараттық-анықтамалық программалар керекті ақпаратты алуға арналған.
Оқушы компьютер арқылы кез келген ақпарат қорынан ақпарат жинай алады[1].
Әдетте жіктемелеу үшін ... ... ... ... ... ... оқу ... ерекше қызмет атқарады.
Талдаулар көрсеткендей көптеген авторлар оқытушы ... ... ... (2-ші ... ... ... ... типтегі программалар іскерлік пен дағдыларды бекіту, баянды етуге
тағайындалған. Бұл ... ... ... ... ... Бұл программалар кездейсоқ тізбекте оқушыларға сұрақтар ... ... ... ... ... не дұрыс еместігінің саныны
есептейді. Дұрыс жауап жағдайында оқушыға ... ... ал ... ... оқушы сыбыр түріндегі көмек алуына болады.
2-ші типтегі ... ... оқу ... ... Бұл ... ... мен сұрақтар адам-машиналық
сұхбатты ұйымдастыру үшін, оқыту ... ... үшін ... ... ... берген жауаптар дұрыс емес болса, бағдарлама теориялық материалды
қайталау үшін «кері қайтуына» болады.
Тәлімгерлік ... ... 60-шы ... ... тікелей мұрагері болып табылады. Олай деп ... ... ... ... ... ... ... көзі
бағдарламалаулық оқыту деп есептеуге болады. Шет ... ... және де ... ... ... ... ... жаңа
компьютерлік технологиялар түсіндіріледі. ... ... ... бір ... ... ... психолог Б.Ф. Скиннер
болып табылады.
Бағдарламалық оқытудың негізгі ... ... ... ... ... ... ... Олар дидактикалық
машинаның көмегімен немесе бағдарламалық оқулық ... ... ... бірнеше түрі белгілі (3-ші суретте көрсетілген) .
Сурет 3.
1. Сызықтық бағдарламалық ... ... ... АҚШ, ... психология профессоры Б.Ф. Скиннер. Алғаш рет
1954 жылы өз концепциясымен сөйлеген. ... оны құру ... ... ... ... ... S – R
принципіне негізделеді, яғни ... да бір ... ... ... және оларға реакция (R-reaction). Бұл
концепция бойынша кез келген реакцияға қайталау мен ... ... ... Оқушы үшін мадақтау әрбір сәтті қадамды
бағдарламаның қоштауы болып табылады.
Скиннердің ... ... ... бағдарлама келесі ерекшеліктермен
сипатталады:
• дидактикалық материал ... деп ... ... ... ... мұны ... салыстырмалы түрде қадам
бойынша жеңіл орындайды;
• оқушылар ... ... ... ... ... жеке ... қамтылатын сұрақтар өте
күрделі болмау керек;
• оқушылар қажетті ақпаратты назарға ала отырып ... ... ... ... ... ... жауаптары дұрыс немесе ... ... ... ... ... барлық оқушылар кезек бойынша бағдарламаның ... ... ... ... оны ... ыңғайлы қарқында
жасайды;
• ақпаратты механикалық есте сақтау болмау үшін бір ой
бірнеше нұсқада ... және ... ... ... Тармақталған бағдарлама. ... ... ... ... Тармақталған бағдарлама бірнеше
қайталанатын таңдаулар мәтініне бағытталған және бірнеше берілгендерден бір
дұрыс ... ... ... ... көзқарасы бойынша дұрыс
жауаптарды таңдау оқушыдан ... да бір ... есте ... ... ... талап етеді. Ол тікелей жауаптың дұрыстығын мақұлдауды
кері байланыстың бір түрі деп ... ... ... ... ... ... үшін қажет
• оқушы оқу материалын білетінін не білмейтінін тексеру;
• дұрыс емес жауап ... ... ... ... ... жіберу;
• деңгейлік есептер көмегімен негізгі ақпаратты бекіту мүмкіндігі;
• оқушының тырысуын ... де ... ... рет ... ... ... ... оқушының талап етілетін мотивациясын қалыптасыту.
Егер де ... ... ... ... ... ... ... бағдарламада Кроудер қателерді оқушылардың
білімдеріндегі жетіспеушілікті, ... ... ... ... ... ... ... айқындау мүмкіндігі ретінде түсіндіреді; осының
арқасында оның ... ... ол ... ... ... алып
келетінін, ал сызықтық бағдарлама «жауаптарды басқаруға» негізделетінін
айтуға болады.
Сызықтық және тармақталған бағдарламалық оқытудың ... ... ... ... орын ... ... құрылымы бойынша бағдарламалық тәсілді іске асыратын
педагогикалық бағдарламалық құралдар (ПБҚ)келесі бөліктердің бар болуымен
сипатталады:
• автоматтандырылған курстың кейбір бөлімдерінің ... ... ... ... ... бағытталған
негізі бөлігі;
• іс-әрекеттің бағытталған негізін меңгеруді бақылайтын және оқытуды
басқаратын бақылау-диагностикалық бөлік;
• оқушы ... ... ... ... ... бақылау бөлігі.
Сонымен бірге бағдарламалық ... ... деп ... ... ... ... түрі ... Тізбекті-дайындық алгоритмі. Бұл ... ... ... ... салыстырамалы түрде қарапайым
болады, ол екінші, яғниоған ... ... ... даярлайды, ал ол болса өз кезегінде үшінші
тапсырманың ... және ... ... ... ... жеткілікті жоғары деңгейлі қиындыққа
ие.
2. Параллельді-дайындық алгоритмі. Бір-біріне тәуелді емес
тапсырманың ... ... одан ... ... ... ... орындауға даярлайды.
3. Тізбекті-түзетуші алгоритм. Тапсырманың бастапқы элементтері
жоғары деңгейдегі күрделіліке ие, ал әрбір келесі элемент
алғашқы ... ... ... ... ... алып келетін дұрыс емес жауаптар.
4. Параллельді-түзетуші алгоритм. Оқушыға жоғары деңгейдегі
кешендік элемент ұсынылады, ал ... ... ... ... ... ... позициялы жетекші (көмекші)
рөлді ойнайтын болады.
5. Тасымалдау алгоритмі. A(N) және B(N) екі массив элементтері
беріледі. Олар ұғымдар, қатынастар, ... ... ... ... ... ... ... логикалық
сәйкестікті орнату керек.
6. Аналитикалық алгоритм. A(N) элементтері ... ... B(К) ... ... ... ... ... Синтездеуші алгоритм. A(N) массивінің элементтері топтарға
бөлінген. Оқушының есебі – ... ... ... ... ... алгоритмі. A(N) массивінің элементтерін қандай да
бір көрсетілген B(К) критерийі бойынша реттеу қажетті. Бұл
алгоритм орындалуы үшін ... ... ... ... ... жүйелер оқытушыға әртүрлі типтегі жауаптармен оқытушы
және бақылаушы тапсырмалар құру мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... ... және
дайын жауаптар жиынтығы (меню) ұсынылады. Ол жауаптардың ішінен
өзінің пікірі бойынша дұрыс деген жауапты таңдайды.
Тапсырманың мұндай нұсқасы ... ... үшін ... ... ... ... тек нөмірі арқылы талдап жеңіл анықтайды. Бір
қарағанда іріктемелі жауапты тапсырмаларда бірнеше ... бар, ... ... ... міндетті түрде көрсету, оны оймен шешу ... ... ... ... Бұл ... ... тапсырмалар
құрудың әртүрлі принциптерін дұрыс, шығармашылықты және тапқыр қолдану
жолдары арқылы біраз төмендейді.
Дұрыс жауапты табу ... кем ... ... ... мағынасы бойынша бірегей сұрақты әртүрлі формада бірнеше қайталау;
• таңдауға арналған элементтер санын арттыру (мысалы, бес жауаптың
ішінен таңдау ... табу ... 0,2-ге ... ... жауаптар санын екі немесе бірнеше парға дейін арттыру.
Тапсырмаларда жауаптарды шындыққа ... және ... ... ... ... жауапты.Мұндай типтегі тапсырма іріктемелі
және еркін-құрастырушыжауапты ... ... ... ... ... ... табылады.Жартылай-құрастырушы жауап оқытушы
ұсынатын бөліктерден құрастырылады.
Бұл форма заңдылықтар, теоремалар, стандартты тұжырымдамалар және т.б.
анықтамаларын құрастыру бойынша тапсырмалар үшін ... ... ... жауапқа тапсырманың барлық элементтері кірмейді, және ... ... ... реті ... ... ... ... типтегі тапсырмалар
автоматтандырылған оқыту мен ... үшін ... мол. Олар ... ... ... ... ... тыңдаушыға компьютермен табиғи тілде
қарым-қатынас жасауға ... ... ... ... ... үшін өте ... ... табу мүмкіндігін толығымен жоққа
шығарады және де пернетақтадан еркін ... ... ... ... алдында үлкен ақыл-ойлы жұмысты талап етеді. Сонымен қатар аспапты
жүйенің анализаторына арналған автономды ... ... ... ... -оқытушының іскерлігі бірден күрделенеді.
Ереже бойынша эталон бос орын белгісін қосқанда 80 символдан аспауы
керек. Оқушының ... ... ... ... ... салыстырылады
да,«дұрыс»,«дұрыс емес», «шамаланған» және ... ... ... ... Алынған нысанға сәйкес ары қарай бағдарлама сценария
кадрына өтеді.
Осылайша, курстың ... ... ... ... ... ... ... кездегі аспапты жүйелерде эталонды жауапты оқушының жауабымен
салыстырудың келесі әдістері орын алған.
1. Кілттік сөздер ... ... бұл ... ... ... ... алдын ала енгізген эталонды жауап барлық жол ... ... ... ... кілт ... пайдаланылады. Кілт
ретінде бір символ, сөз немесе сөздер тобын ... ... ... пайдаланғанда ең жақсы нәтижелерге ... ... ... ... ... керек, себебі, оның көмегімен ... ... ... ... ... іздеудің кемшілігі кілттің
ішінде орын ауыстырулар жасауда жауап анықталмайды.
2. Синтаксикалық талдау. Талдаудың бұл әдісін жауапты ... ... ... ал ... эталон бойынша салыстыру жағдайында
пайдаланған ... ... ... символ қате болып есептеледі, бос
орын есепке алынады. Эталонмен символ бойынша жауапты тікелей
салыстыру ретінде орындалады.Жауаптың барлық символдары ... ... ... ... ... ... іске ... оқушылардың курспен жұмыс жасауы кезінде жауаптың ... ... ... ... ... ережелерінен алшақтық қажет
болатын жағдайлар туындауы мүмкін. Осындай жағдайларда синтаксикалық ... ... ... ... ... ... ... кірістірілген жауапты жартылай өңдеу символдары (арнайы
символдар) эталонмен салыстырған кезде ... ... бір ... ... ... ... алмай, елемейтін болады. Жартылай
өңдеу символдарынан өзгеше қалған барлық символдароқушы ... ... ... ... керек.
3. Логикалық талдау. Логикалық талдау әдісі жауапты еркін-
құрастырмалы формада ... ... ... Бұл ... ... реті ... түрде анықталмаған сөздер тізбегі немесе
сөйлемді білдіруі мүмкін.
Бұл талдау әдісінің кілттік сөздер бойынша талдау ... ... көп ... ... ... ... кілттік сөздердің
мүмкін болатын барлық тізбегін түгендеп шығу қажеттігі болмайды, ... әдіс бір ... ... ... ... нұсқасын талдау
мүмкіндігі бар. Бұл іскерліктің мақсаты – оқушы ... ... ... ... ... орай бұл ... педагикалық бағдарламалық
құралдардың жалпы кемшілігі болып табылады [3,4,5].
Мұндай түрдегі программалардың кемшілігі:
... ... ... ... дәлелдің төмендеуі;
• бағдарламамен жұмыс жасау үрдісінде зер салуға еріксіз ұмытшақтыққа
байланысты, сонымен ... ... ... байланыстырудың
нашарлығынан білімдегі кемшіліктердің тууы;
• оқу сұхбатын ұйымдастырудың күрделілігі және ... ... ... ... бөлігін диагностикалап және басқарып оқыту.
Сондықтан, программалау тілдерінде осындай түрдегі программалар жазу
жоғары еңбекті және бағдарламалаушы квалификациялы өңдеушілер үшін ... ... ... Олар көп ... ... бағдарламалау тілі,
интерфейсі бар автоматтандырылған оқу курсының ... ... ... ... және де ... емес ... арналған.
Мұндай түрдегі аспапты программалардың үлкен саны бар және әлі де ... ... ... ... ... үшін жоғары еңбекті ... ... оқу ... оны ... ... ... және ... сипаттағы қиындықтар болып табылады. Оны
сабақ құрылымында пайдаланудың ұйымдастырушылық қиындығы ... ... әр ... ... ... ... аспапты
бағдарламаны өңдеушінің ұсынған теориялық материалды ... ... мен оның ... ... ... ... жақсы мұғалімнің жұмысында шығармашылық, авторлық мезеттер
көп, оқу үрдісінде оның маңыздылығынабағдарламаны құрушылар есеп бермейді.
3-ші типтегі программалар бір ... ... ... ... ... есептеуішмүмкіндіктеріне негізделеді және
компьютерлік экспериментті іске асырады. Мұндай программалар оқушыларға
параметрлер мәндерін пернетақта ... ... ... дисплей экранында
қандай да бір үрдісті бақылауға мүмкіндік береді.
4-ші типтегі программалар, яғни ойындар оқушыға тек ... ... ... да бір ... мен ... ... құралдары
жиынтығын,қандай да бір қиял ортасын қарауға тапсырыс ұсынады. Ойын әлемін
және осы әлемдегі іскерлікті оқып ... ... ... ... ... ... құралдарды пайдалануоқушының дамуына,
танып білерлік дағдылардың қалыптасуына, заңдылықтарды өзбетінше ... ... ... ... ие нақтылықпен қатынасын анықтауға
алып келеді.
Салыстырмалы түрде жоғары емес ... ... ... ... ... ... ... байланысты оқытушы
программалардың алғашқы екі типі көп ... ... Егер 3-ші және ... ... ... ... оқытылатын пәндер бойынша
мамандар, педагог-әдіскерлердің үлкен жұмысын қажет ететін болса, 1-ші ... ... ... құру ... ... ... ... автоматтандырылған оқытушы жүйелердің пайда болуымен ... және 2-ші ... ... ... ... ... кадрды мәтінжәне графикалық бейнелермен ұсыну;
• сұрақтар және ... ... ... ... ашық ... ... жауапты талдау және бағалау;
• арнайы пернетақта көмегімен кадрларды көрсету.
Олар жеңіл әрі үйлестіріліп бағдарламаланған, ... да ... ... ... тек сәйкес мәтінді, жауаптар нұсқаларын
енгізу, «тышқан» манипуляторы көмегімен экранда суреттер салу ғана ... ... ... программаларды құру ... ... ... та ... ... сауаттылықты талап етеді.
Әйгілі автоматтандырылған ... ... ... ... ... шет ... оқыту
жүйелері -«LinkWay», «TeachCad»,«Private Tutor» ... ... ... ... ... ішкі ... ие және де тек ... ғана емес, сонымен бірге «мультимедиа» түріндегі динамикалық
графикалық үзінділер құруға ... ... ... ... және ... ... жолдары
Қазіргі кезде білім беру саласын оқытудың әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... талабына сай
білім мазмұнын жаңарту — бүгінгі күннің басты міндеті. Қазіргі жағдайда
еліміздің білім беру ... XXI ... ... ... беру ... бағытында сан алуан жүмыстар жүргізілуде. Ал мүғалімнің ... ...... жаңа ... ... ... бір көлемдегі білім
мен білік дағдыларын меңгерту, оқу ... ... ... ... оқу мен ... үрдісін ұйымдастырудың сан түрлі
жаңа әдіс — тәсілдерін іздестіру, жаңа ... ... ... білу. Осындай технологиялардың бірі – компьютерлік ... ... ... ... ... ... тез игергендігін анықтаған. Бұдан оқытушы программаларды оқу
үрдісінде пайдалану ... ... ... ... ... ... ... жүйелері:
«Урок»,«Адонис»,«Магистр»,«Stratum», сонымен қатар келесі шет елдік оқыту
жүйелері -«LinkWay», «TeachCad»,«Private Tutor» ... ... ... ... ... ... ішкі жүйелерге ие және де тек статикалық
суреттер ғана емес, ... ... ... түріндегі динамикалық
графикалық үзінділер құруға мүмкіндік етеді.
Қазіргі уақыттакелесі құралдар негізінде оқытушы программалар ... жолы ... ... ... ... ... тікелей программалау, соның
ішінде JAVA тілі желілік нұсқадағы құру үшін;
• программалау ... емес пән ... ... ... ... құралдар даярлауға мүмкіндік ететін
аспапты жүйелер. Солардың ішінде ... ... ... ... бағдарламалық өнімдер құруға
арналған жүйелер: ДЕЛЬФИН-3, Statpro ... және ... ... ... білім беруді ақпараттандыру
институттарының, білім ... ... пән, ... ... ... ... программаларды пайдалану;
• оқыту міндетіндегі бағдарламалық құралдар даярлауға ... және ... ... бұл ... ... ... беру мекемелерінің материалды-
техникалықбазасына, ... ... ... ... дайындық деңгейіне және оның ... ... ... ... ... тағайындалған бағдарламалық құралдар
жасаудың бір жолы аспапты құралдар.
Аспапты құрал болып табылатын сабақтар ... ... LinkWay ... PS және PS/2 ... компьютерлерде жұмыс істеуге арналған. ... жүйе ... ... LinkWay жүйесінің басты мүмкіншілігі –
сабақ құру үшін аспап, ... ... ... ... ... ... және графиктік формаларда
ұйымдастыруға болады. Жүйенің программалау құралы оқушы материалды қандай
деңгейде меңгергендігін ... ... ... ... ... бөлігін
ұйымдастыруға мүмкіндік туғызады. SCRIPT программалау тілінде ... ... ... ... болады.
Жүйенің негізгі ұғымдары FOLDER(бума) жәнеPAGE(бет), яғни сабақтар
бумалар мен беттерден тұрады. Бір бумаға мазмұны ... бір ... ... ... ... ... ... бумаларды беттерге сәтті бөлу
сабақты тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік етеді.
Әрбір бума базалық (BASE PAGE) ... ... Бұл ... буманың барлық
беттеріне жалпы ортақ ақпарат жазылады, жалпыға бірдей тақырып, жиектер,
суреттер және т.б. ... ... ... бет автоматты түрде бірегей нөмір
(ID)қабылдайды. Беттерде объектілер (OBJECT) ... ... ... бар:
• СУРЕТ (PICTURE) бейнені көрсету мүмкіндігі;
• ӨРІС (FIELD) ... ... ... ... (BUTTON) ... манипяуляторы арқылы шертуге болатын
және онымен әралуан әрекеттерді байланыстыру.
Бұдан басқа беттерде мәтінді оқуды жеңілдететін ... мен ... ... ... ... үшін оның орналасатын орнын және терезенің
өлшемін көрсету керек;
Мәтін типті объектіні ... ... ... ... ... ... ... және символдар түсін орнату керек.
“Батырма” типті объекті беттің бір ... ... ... алғашқы екі
объектіге қарағанда оның атқаратын қызметі жаңа бетке не ... ... ... ... ... іздеу, мәтіндік құжаттарды қарау және
редакторлеу.Объект арқылы көрінбейтін батырмалар құруға болады. ... ... ... ... үстіне орналасуына болады.
Автоматтандырылған оқыту жүйесі ... ... ... ... оқу ... компьютерге енгізуге
және курсты орындауға арналған бағдарлама. Автоматтандырылған оқу ... ... ... ... сақталады.
Әрбір кадр мәтін және суреттіқамтиды. Онымен қоса, егер кадр бақылаушы
болса, яғни сұрақтан тұратын болса, онда оған эталонды ... ... ... ... үшін егер ... дәл сондай жауап беретін болса,
қай кадрға өту керектігі ... ... ... таңдауды сұрайды және курстың 1-ші кадрын
көрсетеді. Ары қарай әрбір кадр үшін келесідей жұмыс жасайды:
Егер кадр ... ... ... ... ... ... ... кейін ғана келесі кадрды көрсетеді.
Егер кадр бақылаушы болса, онда үйренушінің ... ... ... ... оны ... ... салыстыра отырып талдайды.
Үйренушінің жауабы эталондық ... ... ... ... ... сол ... ... кадрға өтетін болады.
Адонис бағдарламасы екі режимде жұмыс жасайды: “авторлық” – бұл режимде
сіз автоматтандырылған оқу ... ... ... ... оқу ... ... ... тағайындалған программалар өңдеудің екінші жолы жоғары
деңгейдегі программалау ... ... ... ... оқытушы
программалар өңдеу аспабы ретінде Borland Delphi ... ... ... ... ... көптерезелі жүйені білдіреді. ... ... ... және ... қосымшаларды жылдам
өңдеуге болады. Өңдеу ортасы үлкен сандағы визуалды компоненттерді қамтиды,
оладың көмегімен жалпы есептерді ... ... ... ... ... және
Интернетпен жұмыс жасау үшін қосымшалар құруға болады.
Delphi тіліндегі қолданбалы ... ... ... IDE
(Integrated Development Environment) - дамып отыратын құрылымдық ... IDE ... ... ... ... әр ... басқару элементтерінен құралған бірнеше
терезелерден тұрады. Осы ортаның құралдарын ... ... ... ... жобалауға, программаның кодын жазуға және оны ... ... ... ... жұмыстар және программаны
түзету, оны орындау ... IDE ... ... Pascal - Delphi ... негізгі программалаушы құрал болып
табылады. Программаларда кейбір операторлар бөлігі программаның әр жерінде
қайталанып кездесуі мүмкін. Осы қайталанып ... ... ... ... ... ... және ішкі программаны шақыруды үйымдастыру
керек. Ішкі ... - бұл ... ғана ... яғни жалпы есептің бір
бөлігін шешуге арналған. Әрбір ішкі программаның аты ... ол ... ... ... үшін ... Ішкі программаларды құру үшін
процедуралар мен функциялар пайдаланылады.
Ішкі программалардың параметрлері болады. Олар ... және ... ... ... ... сипаттау ... ... ... ... ... деп аталады. Параметрлер ішкі
программаға мәліметтер жіберу үшін және ішкі программа нәтижелерін алу ... ... ... ... ... MS Officce пакетін кең
пайдалануға болады. Мысалы, ... ... ... ... ... WORD ... редакторын, сонымен бірге Word – тың ... ... Text Mark- up ... ... ... ... тілінің кодтарын
үйренбей- ақWeb- беттер құруға ... ... ... ... жаңа ... құра аласыз немесе бар құжатты ... ... ... ... ... бөлігінMicrosoft
PowerPointпрезентация құру программасында Visual Basic For ... ... ... ... ... программистер оқытушы программалар құрудаFlash-
технологияларды кең пайдалануда. Мысалы, білім және ... ... ... SIN – ... осы ... өніммен жасалған.
Macromedia Flash динамикалық контент, медиа құру және жариялау үшін
пайдаланылатын графикалық ... ... ... ... ... ... векторлық графика – компьютерлердің барлық типтерінде
(Pc, Mac, ... және ... ... тиімді түрде көрсетуге
мүмкіндік беретін Web-сайттарды құруға арналған күмәнсіз шешім.
Әдетте, растрлық бейне мыңдаған немесе ... жүз ... ... түсі және олардың орналасуы туралы ақпарат файлда ... ... ... ... жүйе ... ... Сол себепті сапалы, көп түсті
растрлық бейне көп орын алады.
Желіде пайдаланылатын GIF және JPEG ... ... ... ... – графика, мәтіндер, сызбалар және ... ... және ... ... ... ... ойнала беретін өте
кішігірім SWF (Shock Wave Flash) форматындағы файлға оңай өңделеді ... ... жеке ... Бұл тіл – Macromedia-ның фирмалық
өңдегіші болып табылады және Action Script атағына ие. Оның тілі ... ... да, жаңа ... ... ... ... түрін
қолдайды. Осы тілде ... ... ... ... және ... ... ... Программмалау тілін роликке енгізудің ... ... ... яғни ... мүмкіндігі қолданушы әрекетінен
тәуелді түрде өзгереді.
Соңғы жылдары еліміздің ... ... ... ... құралдарды пайдаланатып оқыту әдістемесі дәстүрлі оқыту
әдістемесінен ерекшеленеді. Алайда, кез келген ... ... ... ... ... ... ... білім беруді ұйымдастыру
үшін сабақтың жоспарын, құрылымын, оқытудың мақсаты мен нәтижесін анықтау
қажет.
Интерактивті құралдарды ... ... ... ... да ... жағдайларда, интерактивті құралдар (интерактивті тақта, панель)
индуктивті оқыту ... ... ... ақпараттарды іріктеу
нәтижесінде қандай да бір шешімге келгенде) қолданылуы мүмкін. Интерактивті
құралдарды қолданатын сабақ ... ... ... ... ... ... құралдардың мүмкіндіктерін қалай қолданатынына тәуелді екенін
ескертіп кеткен жөн. ... ... ... кез ... ... ... ал бұл ... бірінші минутынан оқушылардың танымдық іс-
әрекетінің артуына ықпал етеді. Мысалы, мұғалімде ескертулер, тапсырмалар
жазу ... бар, ... ... өткен материалға оқушылардың оны
қаншалықты меңгергендігін бақылау үшін қайта келе алады.
Интерактивті тақта — бұл ... ... ... бірі ... ... ... немесе баяндамашыға екі түрлі құралдарды: ақпараттың
кескіні мен қарапайым маркер тақтасын біріктіретін құрал ... оқу ... ... ... ... ... ... жасай отырып та көрсете алады. Объектілерді басқан
сайын басқа парақтар ... ... ... ... оқу материалын, тақтада
барлық объектілер анық көрінбегенше ... ... ... ... окушылар оку материалындағы объектілердің өзара байланысын жақсы
меңгереді. Сонымен ... ... ... ... ... мынадай бақылау түрлерін ұйымдастыруға болады:
«Қатені ұстап ал» - материалды түсіндіру барысында, мүғалім әдейі ... Бұл ... ... ала ... Тақтада: терминдер,
иллюстрациялар және т.б. ... ... ... ... ... ... қателерді жөндейді. Бұл әдісті интеллектуалдық ойын,
бақылау түрі немесе интеллектуалдық жаттығу ... ... ... ... Бұл ... ... ... — алдыңғы сабақта
алған білімдерін жаңа ... ... ... Оқушы жаңа материал бойынша
өздігімен тірек ... ... ... ... ... ... ... оқушының конспектісін тақтаға шығарады. Сыныптағы оқушылардан тақырыпты
ашуды талап етеді. Және ұсынылып ... ... ... ... өз ... конспектісін түсіндіру қажет. Сонда оқытушы, оқушының
өткен материалды қаншалықты дәрежеде меңгергенін анықтай алады.
«Бақылау арқылы қайталау» - ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Әрбір оқушы өз сыныптастары үшін
бақылау ... ... Бұл ... ... материалды толықтай қамту
қажет. Біртіндеп оқушылар, сұрақ жасау үшін барлық материалды қайталап
шығады.
«Ұжымдық ... ... ... ... бақылауды толық талдау
үшін көп уақыт қажет. ... ... ... ... ... жүргізуге
болады. Ол үшін бақылау кезінде тақтаға ... ... ... Және ... саны ... көп болу кажет, сонда
оқушылар максималды жауаптар санын беруге ... ... ... өз дұрыс жауап нұсқасын жазу ұсынылады. Бұл кезде оқытушы ешбір
түсініктер мен ... ... ... ... тақгада көрсетілген
жауап-пен оқушылардың бірі келіспесе, оған тақтаға өз нұсқасын ... түде ... ... мүмкіндігі беріледі. Нәтижесінде, ... өзі ... ... ... пайда болады. «Шпаргалка»
сақталып, келесі сабақта бақылауды толық талдау 5-8 ... қана ... ... әйгілі деген оқытушы компьютерлік программалар тізімі және олардың
адаптамасы әрқашан периодикалық баспаларда ( ... ... и ... ... ... ) ... көріп
отырады.
1.3 Оқытушы программаларына қойылатын талаптар жәнеқұру кезеңдері
Егер оқу бағдарламалық ... ... ... ісі ... ... ... сапасын бағалаумен оқу
ісәрекетін ұйымдастыруда ... ... ... ... ... ... бағалау кезінде бағдарламаның үйретуші
эффектілерімен қатар, оның оқушының ... және ... ... назарға алу қажет болады. Ол үшін ... ... ... адам ... ... ... ... керек.
Пәнді оның қасиеттер жиынтығымен қабылдау функционалды ... ... ... ... ... негізінде
қалыптасады. Сигналдың әралуан нысандарын ажыратыудың анықталған тізбегі
бар. ... ... ... ... ... ... мен ... содан кейін түстік сипаттамалары, осыдан кейін ғанаформасы
ажыратылады. Адам көру ... ... 180-ге ... ... ... ... түстерді сезіну адамдарда жылулық немесе салқындық әсер,
жақсы немесе нашар ... күй ... ... ... қызулық әсерін береді, суық түстер ... ... ... ... – ашық-қызыл, сұр-көгілдір, ашық сары, ақ пен ... мен көк ... ... Оқытушы программаларында символ түсі мен фон
түсін дұрыс бірлестіру өте ... ... олар ... ... ... әсер
етеді, кейбір қосарласқан түстер балаларда наразылық тудыруы мүмкін, мысалы
қызыл фондағы жасыл түстер. ... ... ... ... ... көк фондағы қаріптің ақ түсі, қара фондағы қаріптің ақ түсі,көк фондағы
қаріптің сары түсі. Кез ... ... ... ... ... ... материалды қабылдау тиімділігін төмендетеді. Фондық қоштау ... ... ... қосу үйренушінің тез шаршауына, назарын
ұмытшақтыққа, үйрену өнімділігін ... алып ... ... ... ... әсер ... Оның ... бейненің әрекетіне қарағанда әлдеқайда ... ашық ... орын ... ... ... жеңіл қабылданады.
Оқытушы программаларын құру ... ... ... ... ... ... Оқушыларға оңқайлы эмоциялық
фактор құру, жұмысқа қызығушылықтарын ояту және оқытушы бағдарламамен жұмыс
жасау кезінде оқушыны қолдау өте ... ... бұл ... ... ... / /. Жақсы құрастырылған оқытушы бағдарлама:
• бірсазды тапсырмалар құрастырмау, ... ... ... ... отыруын ескеру: білу, қабылдау, пайдалану;
• оқытушы бағдарламамен өте жақсы, орта және нашар оқушылардың сәтті
жұмыс жасау ... ... жады ... ескеру (жедел, қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді).
ОБ-мен жұмыс ... ... ... ... үшін ... ... ие. Оқыту жағдайында жұмысты орындау үшін үзілісті
шектеудің қажеті жоқ, ал тапсырманы орындауды бақылау үшін үзіліс қажет.
Оқушылардың нақты дағдыларымен ... ... ... ... ... принципі бойынша жүзеге асады. Сонымен бірге
бұл жағдайда оқушылардың ... ... ... жай ғана
механикалық есте сақтамай, оны құрылымдауды талап ететін ... ... бөлу ... ... ... ... ... қойылатын талаптар:
1. Оқытушы бағдарлама түсінікті тілде баяндалған ақпаратты, мысалдар,
қалжың ескертулерді қамтуы керек;
2. ... және ... ... бар болуы, дыбыстап оқу,
гипермәтін бар ... ... тест ... мен ... жауаптар файлының бар
болуы;
4. Курстың теориялық бөлігі бойынша ыңғайлы қозғалу, мазмұнның бар
болуы;
5. Үйренуші қадам ... ... ... ... ... ... ... шығару жолын өтеді.
6. Үйренушінің дұрыс емес әрекеті ... ... ... ... ... ... оқылып отырған курс бойынша оқытушы бағдарламадан,
сонымен бірге оқытушыдан көмек сұрауы мүмкін;
8. ... ... мен ... ... ... ... ... өзін-өзі бақылау үшін тапсырмалар және бақылау сұрақтарын
орындауы керек;
10. Өз ... ... ... ... кез ... мезетте теориялық
материалмен танысуына, кез келген ретте ... ... ... енгізу пернетақтаны басу арқылы орындалады, сонда
жауап ... ... емес ... жағдайында қолданушы а)
жауапты өзбетнше тауып ... ә) ... ... ... шешу ... деген нұсқаларды таңдауына болады.
11. Бақылау тест кезінде теорияға рұқсат болмайды, тапсырмаларолардың
орындалуының дұрыстығы ... ... ... ... шерту арқылы енгізіледі. Жауаптар тексеріледі, дұрыс
нәтижелер шығады, бал есептеледі, баға анықталады.
12. Теориялық материал, ... ... мен ... ... алу ... ... пайдаланып оқытушы программаларын құру келесі
кезеңдерді қамтиды :
1. ... ... ... ... бұл ... ... ... курсының қандай бөлігін оқытушы бағдарламаға ауыстыратыны туралы ... ... ... ... ... ... оқу материалын
меңгеру кезінде оқушылар қақтығысатын ... ... ... ... мен жауаптар нұсқаларын, бағдарламаны жүргізу
нобайын өңдеу, оның жеке ... мен ... ... ... ... ... ... Болашақ бағдарламаның жеке кадрларының мәтінін компьютерге енгізу,
суреттер салу, бақылаушы үзінділерді құрастыру: сұрақтар, оларғажауаптар
нұсқаларын және ... ... ... ... Бұл кезеңде педагогқа
компьютердің функцияларын,аспапты бағдарлама құрамындағы енгізу және
жөндестіру мүмкіндіктерінмеңгеруі ... ... ... бағдарламаның жеке элементтерін бүтіндей сұхбаттық жүйеге
байланыстыру, кадрлар, сұрақтар арасындағы өзара ... ... ... жеткізу.
4. Бағдарламаны пайдалану кезінде оны қоштау, нақты оқыту үрдісінде
пайдаланғаннан соң ... ... ... мен қосымшалар енгізу
қажеттілігі.
2 программалау тілдерін оқыту әдістемесі
2.1.1 Программалау тілінің даму тарихы
Программалық тілдің даму бес ... ... ... ... жылдардың басында пайда болды, яғни компьютер жаңадан ... ... ... тіл ... ... ... ... Бірінші
инструкция бір жолда мақсатында құрылады.
Программалау тілдің екінші ... ... ... аяғы ... ... ... ... Бұл кезде қайта өңделген символдық ассемблер
ұғымы пайда болды. Ол сол кездегі ... ... ... тілі ... жылдары 3-ші сатылы программалау тілі ... Осы ... ... ... ... ... болды. Осы тілдер көмегімен кез-
келген жаттығуларды шығаруға болатын ... Жаңа ... ... конструкторге пайдалануға болады. Программистердің еңбек
өнімділігі күрт ... Көп ... ... ... ... емес ... жазды (ережелер инженерлік, экономикалық сипатта
болды). Осы сатыдағы тілде қазіргі күнге дейін қолдану ісінде 70 ... ... 4-ші ... ... ... Бұл ... күрделі
жобалар жасу үшін керек болады. Бұларда әдетте маманданджырылған ... Осы ... ... ... болады. Оларды 1 ғана жолға
жазады. Бұл тілдегі 1000 жолдан астам қатар керек.
5-ші сатыдағы программалау тілі 90-шы ... ... ... ... ... ... түрдегі программалар қажет. Бұл тілдің
бастамасы ... ... ... ... ... ... жатады. Тілдің инструкциясы компьютерлерге өте жақсы көрінеді
қолданушыға өте ыңғайлы әсіресе программамаен таныс емес ... ... ... ... ... Fortran – Бұл 1-ші ... оны құрған Джиммен Бэксум 50 жылдары негізгі критерий ... ... ... Бұл ... бұл ... көп ... библиотекалар берілді.
Олар статистикадан бастап ... ... ... ... Fortran көп мекемелер қазіргі кезде де қолданылады. 2000 жылы
шыққан Fortran F2 K ... ... ... ... Fortran HPF
стандартты түрде.
Cobol – Бұл тілдің көп жағдайда экономикалық облыстарда және ... ... ... 60 жылдары бастап пайдалануға қолданды. Оның
айырмашылығы кей ... ... ... ... ... Cobol – да
жұмыс істеу қабілеті өте күшті және мәліметтер көлемі өте ... Бұл ... өте көп ... АҚШ ... ... алу үшін осы ... – 60 жылдардың ортасында Драмупск коледжінің ... ... ... Куртс және Джон Кэмэни ағылшын тілінің жай
сөздерінен тұратын ерекшеліктерін жаңа программалау Basic ... ... тілі 1964 жылы ... ... ... ... ... Basic тілі
дүние жүзінде электорнды есептеуіш машинаға ... ... ... Basic тілі дүние жүзі бойынша 1-ші таралған 1-ші орын ... ... жай ... ... ... қолданылады ал Fortran ЕЕМ-да
математикалық және инженерлі есептерді шығаратын ... ...... ... ... ... ... – Тіл жасанды интелект жүйсенің құрылуына арналған
программалау тілі. 1950 ... ... ... ... ... Algol тілі ... (алгоритм тілі). Algol тілі жазуға арналған тіл
берілген есептің шешіміне қолданылатын ... ... ... ... ... Швеция ғылымы Никлос Виру Паскаль тілің құрды. Paskal
тілі алғаш рет оқулық ретінде ... ... Шын ... ... ... ... оқу орындарына және мектептерге программалауға үйрету тілі болып
табылады. Оның қасиеттері жоғары ... ... ... ... 1979 жылы ... ... Ada тілі Paskal ... бұл тіл үлкен программалар құруға арналған.
1972 жылы С тілі пайда болды. Үлкен және кіші ЭЕМ ... ... ... ... ... компьютерге қолдана бастады. «Персоналка»
немесе тек Paskal, Basic, C, Logo ... ғана емес ... Prolog ... ... ... ... бойы программалық жабдықтау операцияны және процедуралы
тілдері негізнде құрылды. Бұлар Fortran, Basic, Paskal, Ada, C ... ... ... синтаксис, семантика және прагматикасы.
Программалаудағы параметрлердің берілу семантикасы
Формалардан программа құру үшін, параметрлерді белгілеу үшін, ... ... ... ... Ол үшін ... обьектің индификаторы болуы
қажет емес, параметр – ... да ... ... ... ... беру ... кезінде параметрде жүйелі тапсыру
болады: қандай ... ... ... ... сол ... болып табылатын интерпритация болу керек, ... ... ... ... программаны шақыру ... шын ... ... осы ... дағдылы параметр түрінде шынында да формулаларда
да жіберіледі, сондықтан композициялық операция пайда болады.
Операциялық семанткаға бұл кезде екі ... ... ... ... мағынасы есептелінеді және есептеудің нәтижесі
егер ол жақсы ... онды ол ... ... ... формальді
элементтің орнына жазылады. Осында классикалық мағынадағы вызов түседі,
бірінші орында әрқашанда тосу мағынасындағы формула ... ... ... ... ... береді.
Формуланың өзі формальді параметрлерің орнына әкелінеді. Осында
көбінесе ... ... ... ... ... ... әрқашанда
ауыстырылу орныдалады.
Символды операциядан немесе функциядан ... және ... ... ... ... қарастыратын боламыз. Осы
сиволды операциялармен белгіленген, кейбір нөл ... ... ... басқа да белгіленген стандартты обьектілер (мысалы, тұрақты 0,1,2. ... ... V*) ... ... ... және ... ... сонымен
қоса формулаларда еркін таңдалған индификатор кездесуі ... ... ... ... үшін қызмет етеді (еркін ауыспалы)
N және Z есептеуіш семантикасы жіберіледі.
Мысалы, формулалар
1) (1+1)/2
2) (2*1)+(1*0)
3) (2+1)-1
Программалау түрлері ... ... ... ... ... ... Әр бір программалау тілдің кәдімгі
(орыс, қазақ, латын) тілі ... ... ... қоры грамматикасы және
симантикасы бар.
Анықтама : алфавит дегеніміз белгілі бір кез- ... ... ... ... ... ... ... алфавиті: A,B,C,…,Z
Қазақ алфавиті: А,Ә,...,Я
Орыс алфавиті: А,Б,...,Я
Натурал сандар алфавиті: 0..9
Екілік сандар ... 0 және ... ... ... ... ... тілдерінің
анықтайтын ереже жүйесі.
Симантика – мәліметтерді өңдеу процесін жүзеге асыратын жеке тілді
конструкциясын бір ... ... ... ... ... және ... тіл ұғымы қолданылады.
Синтаксистік және симантикалық ережелік ... ... тіл ... Мысалы : Операторлар, айнымалылар, процедура және т.б.
Жоғарыдәрежеліпрограммалау тілдерінің қасиеттері
Тілдің алфавитті машина тілінің кең түрде берілген. Мәтінді түсінікті
және көрнекті түрде ... ... ... ... жиыны. Машина
операция жиынына байланысты емес, ол ... ... есеп ... берілуің жеңілдетуіне таңдалады.
Команда конструкция мәліметтерді өндеу түрінде көрсетеді және адамға
ыңғайлы түрде ... ... ... қолданылады және айнымалылар іс
әрекетті қолданылады. Мәліметтер жиының кең жиыны сақталады.
Программалау тілдерін сипаттайтын мета тілдер.
Программалау тілдерінде синтаксисін ... ... ... ... ... ... сипаттайтын тілдер. Кең тараған мета
тілдерінің бірі ... ... ... ... және ... ... болып табылады.
Бекус-Наур формуласының тіліматематикалық тілге ұқсас кейбір формула
түрінде берілген жинақты форманы ұсынды.
Әрбір тілдің ұғымы үшін жалғыз ғана мета ... ... Ол оң ... ... ... жақ ... анықталатын ұғым беріледі.
Оң жақ бөлігінде бұл ұғымға берілетін тіл конструкциясының жиыны
беріледі.
Формулада арнайы ... ... ... ... мета ... ... анықтауыш ұғым және алдын ала анықталаған ... және сол ... ... мета ... бөлінуімен
ерекшеленеді.
Метасимвол ұғымы мағынасы бойынша бар сөздеріне эквивалент.
Мета формула мысалы:
::= АВ
::=/ +
Программалау тілдерінің грамматикасы.
Оператор – ... ... ... ең ... ... ... ... аяқталған сөзі түрінде беріледі және ... ... ... болатын стильдің негізгі операторлары:
1. Шартты өту (переход).
2. Шартсыз өту.
3. Бас оператор
4. Иелену операторы (присваивания)
Негізгі емес операторлар:
1. Таңдау операторы.
2. Цикл ... ... ... ... ... ... барлық тілдердің операторлары бірі біріне ... ... емес ... ... ... ... ... мөлшерді өңдеуді мөлшерлертұрақты және
айнымалы болады. Программаның орындалу барысында тұрақты мөлшер ... Тип , аты және ... ... Мөлшердің кең таралған типі
– символды және логикалық.
Мөлшердің маңызды классификациясы: Жәй және структуралық. Жай ... ... ғана ... ... ... атқа ие ... бірден бірне мәнге ие болады.
Бұл мәндер мөлшерден элементтердің ... ... ... синтаксис, семантика және прагматикасы.
1. Бұл бөлімде формула немесе программа ... ... ... Бұл программада примитивтік операциялар ... ... ... есептеуіш струкрураға жататын функциялар, басында, негізгісінде ... ... ... ... ... деп ... Сұрақ, бұл
қаншалықты дәлелденген, бұл келесі бөлімде ... Осы ... ... ... ғана шектелеміз. Формула мен ішкі программа
формальды жүйе редукциялары қойылған. Бұлардың ... ... ... анықталады.
2. Синтаксистік формулаларды қарастырамыз. Олар операциялық
символдардан құралған және ... ... Осы ... ... ... тұрған операцияларды қосқанда, және
басқа да стандартты анықтамалар (мысалы, ... 0,1,2 N-нан , ◊ -нан ... ... ... және ... ... саналады; сондай-ақ,
формулада еркін алынған идентификаторлар кездеседі.
Есептуіш жүйелерден N жәнеZөтеді. Мысалы мынадай формулалар:
(1)(1+1)-2
(2)(2*1)+(1*0)
(3)(2+1)-1
Формулалардың есептеуіш мәндері ... ... ... ... ... ... ... немесе бірнеше редуктивтік
жүйеден формуланың сызықтық жазылуынан тұрады.
1) , (3) ... мына ... ... ... > 2 , 2-2 > 1 ... > 2 , (1*0) > 0 , 2+0 >2
(2+1) -1 > 2 + (1-1) , (1-1) > 0,2+0 > ... ... N-нің ... ... , а*0=0 , а+0=а , с÷с=1
(a+b)-b=a+(b-b) , b-b=0
және анықталған кезде ... ... құру ... ... ... түрде идентификатор таңдау
керек, параметрлердің түсіндірілуі үшін, ... ... ... ... ... ... ... қолданғанда еркін таңдалған түсініктемелерде параметр түрінде
берілген. Бұл - байланыстыру түсініктемелері; нақты қандай белгі таңдалған.
Осы ... ... , ... емес ... ... ,
интерпретация берілу керек, бұған осыған ... ... ... ... ... берілу тиіс.
Ішкі программаларды шақыруда параметрлерге факт мәндері қосылады;
сондай-ақ қарапайым параметрлер ... факт ... ... ... ... екі ... мүмкіндіктерге бөлінеді.
(1)формула аргументі және есептеу шешімі есептеледі-егер ол Ω-өзгеше
болса- ... ... ... ... өзі формальдық параметр орнына қойылады. Қай жерде кездессе
де.
Программалау тілдерінде, мысалы algol-60 және ... ... ... ... бірінші жолды қолдану негізделген.
Қазіргі « фоннеймандық » типті машиналарда ... ... ... ... ... үшін, екінші жүріс ыңғайлы болады.
Обьект құрылымының берілу ережесі - операциялық түсініктемелер – обьект
құрылымының берілуінен де ыңғайлы болуы мумкін.
Егер шақыру мәнді етіп ... онда ... ... ... ... ретінде таратуға болады.
Параметр формулаға бірнеше рет енгізілсе, онда мағыналы шақыру шешімдер
бірнеше рет қолдануға мүмкіндік береді. Сондай-ақ экономикалық және ... ... ... Бұл оның ... ... ... шақыру тоғайлардың жойылуына, жүйе іші бойына әсер ... ... ... h =(real a,b,c) real: ... f = (real a,b,c,d) real: h ... ... жолы мүмкін болды
H(1.02*5.60,3.48*2.77,5.97*3.28)
+h(3.48*2.77,1.02*5.60,4.33*2.17)
((1.02*5.60)*2+3.48*2.77)*(5.97*3.28)
+((3.48*2.77)*2+1.02*5.60,4.33*2.17)
….
(5.7120*2+9.6396)*19.5816+(9.6396*2+5.7120)*9.3961
….
Бірінші жағдайда мағыналы қолдану қолданып отыр, ал ... ... ... ... Егер ішкі программада таңдау кездесе онда ерте
немесе кеш тармақтары жабылуы мүмкін. Ары ... ... ... ... ... ... ... мәнді параметрлер идентификатор үшін
қолданып отыр, бірақ ішкі ... ... ... ... бұл ... ... мен аттары сәйкес келіп отыр.
4.Рекурсия кезінде ішкі программа өз-өзіне назар аударады,арнайы
берілу механизмдері ... ... ... формулаларда, яғңи ол
бірнеше жүйелі рекурсивті ішкі программадан тұратын ішкі программа денесі,
оның осы ішкі ... ... ... мүмкіндік береді.
Рекурсивтік функция теориясында детерменизмдік семантикадан ауытқып,
детерминистік басқарушы ауыстырымдыққа ... Бұл ... ... ... ... ... ... Әрбір оның екі
қадамы екі факттан тұрады:
1) примитивтік операциялардыңесептеу мәндері және ... ... ішкі ... ... ... ... анықталған
идентификатор функцияларының орнына қою;
5. Көптеген программалау тілдері формулалар мен ішкі ... ... ... мен ... ... ... ... сондай-ақ
шартты операторлар және цикл операторы.
Бұл айнымалылар программамен меншіктеу операторында жұмыс ... ... ... және цикл ... ... ... болады. Бұл семантикада қарастырылып ... ... ... ... ... ... классификациясы.
Қарапайым өзіндік басқару – схемалары өзіндік басқару компиляторлар
құруға қолайлы болып келеді. ... ... ... ... мен бір есімді
терминалды емес кіру және шығуграмматика ережесімен анықталады. ... ... ... ... тек ғана сол ... ... оң ... және кіру грамматика ережесіне сәйкес жалғастыруға болады. Осындай
бейнедегі грамматиканы ... ... деп ... ... шығу ... ... операциялық
символдар деп атаймыз. Трансляциялық грамматиканың жазбасында әрбір
операциялық символдарды шатастырмас ... ... ... тік жақшамен жазамыз. Мысылы: трансляциялық
грамматиканың анықтамасы бойынша инфиксті ... ... ... VN={S, T, E, F}; ... ... S→E ... F6)F→(E)
7) F→аты [аты].
Операциялық символдарды өшіргенде, нәтижесі трансляциялық грамматикада
кіру грамматикасы болады. Егерде Т-грамматикада терминалдарды өшірсек, ... ... ... ... ... ... ... Енді ӨБ
схемасында кіру және шығу грамматикасының ережелері нақты байланысады деуге
болады. Т-грамматикасы ӨБ компиляциясы үшін өте ... ... ол ... ... ... кіру ... оқу ... нақты
байланыспен қамтамасыз етеді. Бұл трансляциалық грамматика ережесі ... ... ... ... Ереже бойынша Аты терминалынан кейін
7 операциялық символ [ аты] орналасады. Бұнда аты символы кіру ... бір ... тез ... жолына қарай шығарып ... ... [+] күйі және [*] ... 2 және 4 ... ... не * , бұл тек екеуі табылғаннан кейін операцияға сәйкес келеді.
Т-грамматикада терминалдық және операциялық символдың ережесі ... жол ... Бұл ... ... ... деп аталады. Егерде
активті тізбекте ... ... ... онда оның кіру ... болады. Ал егерде активті тізбекте терминалдарды өшірсек, онда шығу
бөлімі ... ... ... ... енгізу бөліміне ауыстыру
болады. Активті тізбектіпрограмма әдісінде құрушыдағы программаны ... ... ... сонымен қатар сәйкесінше ... да ... ... Кіру символында осы символдың анықтамалық
операциясын оқуға болады, ал операциялық символ – осы ... ... ... ... ... тізбек а [а]+в[в]*с[с][*][+] сәйкес
келеді және трансляциялық кіру ... ... ... ... тізбектен операциялық символды алып тастағанда) , ... ( ... ... ... алып ... ... ... және (а+в*с,
[a][b][c][*][+]) ОПЗ инфиксті есебінде жатады.
Бұл мысалда әрбір операциялық ... ... кіру ... ... түсіндіреді. Операциялық символдарды тергенде,
формалдық ... ... ... кіру ережеде түсіндіріледі.
Операциялық символдарды семантикалық ... ... ... ... әр сайын операциялық символдың дұрыс таңдауын
тексереміз. Трансляциялық грамматиканың «тестік және бөліп алу ... және ... ... ... ... осы ... программада Т – грамматикаға мысал. Трансляциялық ... ... ... ... қысқарған және толық шартты
операторларды ЕПО (есептегіш программа операторы) - да анықтайды, мысалы:
оператор түрі if A then B else C; ЕПО ... Аm1 УПЛ ... Cm2:, ... ... С және В кез ... ... оператор.
G=(VT, VN, P, S) грамматикасын көптеген программалық тілдегі ереже
бойынша шартты операторында көрсетеміз. Бұл кіру ... ... else, z, p, ; }, VN={ U, K, H, M, O}, ... р - ... шартты оператор емес, синтаксистикалық құрылымдарды ... олар VT ... ... ... | G ... грамматикасы |GT - ... ... |
|1 |U→if K |U → if K |
|2 |K→ pH |K → p[x0]H |
|3 |H →then O M |H → then [x1]O M[x3]; |
|4 |M→ else O |M→ else [x2] O |
|5 |M →e |M→e |
|6 |O → U |O → U |
|7 |O → z ... ... 1.Шарттыоператор грамматикасының ережесі.
Енді трансляциялық грамматиканы операциялық символдармен толықтырып
жазамыз. Операциялық символдарды теріп, ... және ЕПО – ... ... R – ... = (VT, VN, ∆, ... Бұл ... ... Бұл грамматикада ∆={[X0],[X1], [X2],
[X3]}, VT, VNжәне Uмағынасына ие және кіру ... ... ие ... ... ... болып
табылады, сәйкесінше синтаксистикалық анализде орындалады жәнекелесіні
орындайды:
• [х0]- өтіп бара ... кіру ... шығу ... ... ... - mj ... ... шығу жолындағы тізбекте mjжазады және mj
орналастырады;
•[x2] – mj+1 белгісін құрайды, шығу жолындағы тізбекте mj+1жазады, mj –
түйін ... [х3] – m k ... ... ... ... тізбекті түсіндіреді. If a then b
else c; kіру операторында; if a [x0] then [x1] b [x0]else [x2]c [ x0][ ... ... ... келеді.
Трансляциялық грамматика үшін МП – түрлендіруі. Активті тізбекті МП-
түрлендіруіндежұмыс басқару программа ретіндеқарастыруға болады. Ең ...... ... ... ... ... ... шартты оператор кіру грамматикасы ... ... ... ... МП – түрлендіру қатысты емес анализ
стратегиясын қолданады, ол да сондай детерменделген ... ... ... ... тоқталайық:
( З ( (,( )- ... ... ... ... ... символына сәйкес тізбегінде шығу жолына көшіруін жазу;
( П- кіру жолындағы бағыттауышы бір позиция оңға ауысуы.
( И (((- магазин түйіннен алу ... (- ... ... программа кезінде қатені табу;
( ( - шығу, қалыпты жұмыс аяқтау.
Егерде қандай да бір ішкі ... ... З жоқ ... ... ... ... И ішкі программа аргументінде жоқ кезде И ()
жазамыз.
1. Q = { q }; q0=q; F=(.
2. ((VT ( (((, (- кіру ... ... ... Г=VN ( {(} ( {t( t(VT,( ... ((V+, ... (A((1((2 r ... B(VN; (1, (2, (3((V (()*},
Мұнда t – оң жақ ... ... ... ... – операциялық символ,
(- магазин түбірінің маркері.
4. Z0=S (, S магазин түйінінде орналасады.
5. Z (Г қолданушы кестені ... ... ... және ... ... ... анализдеу және ( Z, a) ... ... ... жазамыз.
А) З ((, f g), П – ереже түріне Z( f ag(, Z( VN, a( VT; f, g ... ... З ((, f) - Z( f(, а (DS ( Z, ( ), f((*; (=A (; Z,A ( VN; ( ({ ... ((; DS ( Z,()- G - кіру ... ережесі бойынша анықталады.
Г) И ( f)- ереже түріне Z( f және бәрі а ( DS(Z, ), Z( VN; f((*; ... DS ( Z, ) G ... ... анықталады.
Д) И ( f, g), П- ереже түріне Z( f ag, мұнда Z( VN; a( VT; f, g ... (Z,а ) ... ... ішкі ... ... ... И(), П -Z=а, мұнда Z, a( VTбарлық позиция үшін.
Б) И(Z) - Z(( барлық жолдар позициясы үшін.
Контексті грамматика. SA/B, A0*A/0
Bb*B/b
АВ ... ... ... белгіленеді, кіші әріптермен тілдің
терминдары символдары ... «» ... ... ... ... «/» ... немесе білдіреді.
1- ережеде SA/B тиісті
2- ережеде Aа түрдегі жолды немесе а...а түрдегі жолды ... ... B-ға ... Егер B жолы бір ... ... ... ереже
көмегімен (правила вывода).α жолынан алынса, ендешебұны ... ... α B егер α1D2, α2 α3, dn-1 αn (n>1) ... тізбегін қысқаша келесі түрде жазамыз: α1 α2 α3... αn
немесе одан да қысқаша α1 dn.
Программалау тілінің ... көп ... бұл ... ... ... ... ... Мұндай көпше
регулярлы грамматиканемесеэквалентті регулярлы ... ... ... ... үшін, детерменді шеткі автоматты көрсетудекөп
жағдайда сәйкес танушы лексема ... ... ... Тек ... танушыемес, бірнеше танушықұра аламыз. ... ... ... ... тілінде жалпы алгоритмдік ... ... ... ... ... болады. Бұл транслятор
тиімділігін жоғарлауына әкеледі.
Программалау тілінқұрастыру барысындаанықталған ... ... ... ... ... негізінде КА ... ... ... ... Екі ... ... ... қарастырайық, С [27]ұқсас болады.Сәйкесінше берілген есеп былай
жазылады: (б{_)(б{ц}_)*, мұндағы б- кез-келгенберілген әріп, ц – ... ... ... ,ал Х әрпін кез-келген аттың соңғысыжәне
оларды терминалды емесретінде қолданамыз, {б,ц_} ... ... ... ... ... ... ... регулярлыжәне терминалды емес, И – оның аксиомасы болып
табылады. б және ... ... емес б және ц ... ... ... ережелермен толықтырғанда, онда КС грамматикасына
ауыстырар еді. Ереже бойынша әрбір әріптің ... ... ... ... ... онда регулярлы грамматика кеңейтілген түрде көрсетіледі.
Сонымен бірге ... ... ... әріп (б) және сан ... ... ... ... процедура арқылы қолданамыз. Шеткі автоматта
регулярлы есеп немесе регулярлы грамматика түрлендіру әдісін ... ... ... ... ... ... 4-ші ... құрамыз[10].
б
б, ц
ц ц
цЕц
ц
ц ц
Е + , -
ц Е
Сурет 4.
Енді ондық сан константасын қарастырайық, ол ... ... ... тізбегінен тұрады. Міндеттелмеген ондық нүкте мантисаны
әрбір жерінде орналасуы мүмкін (санға дейін, саннан кейін, сан арасында).
Міндеттелген ... және ... сан реті Е әрпі ... ... ретінде
бейнеленеді. Мантиса мен ретттілік сандардың көптілігі шектелмейді. Сәйкес
келетін ... есеп ... ... ... сәйкес, грамматикасының ережесі бойынша
жазса:
→ < рет > | < ... >
< ... >→| < ... >| |
→Е
→+||
→ц| ц
Gч грамматикасында - ,VT ={ц, ., Е, +, -}, VN={, ,
< рет > >< ... ... ... анализінде көрсетілгендей
регулярлы емесболып табылады. (бұл КС ... Бұл ... ... ... ... ұсақ ... ... эквивалентті
түрлендіру грамматикасы және аяғында мынандай шешім көреміз: GK(VN,VT, ... ... VN={S0, S1,S2 ,S3, S4, S5,S6, S7}, VT={ц, ., Е, +, -} ... және P- ... ... ... бойынша :
1) S0→S1 2)S0→цS33)S1→цS2 4)S2 →цS2
5)S3 →ц S3 6)S3→Sа 7)S4→ цS2 8) S2→ES5
9) S4→ ES510) S3→ES511) S5 →+S6 12) S5→- ... ... 14) S5→ цS7 15) S7 → цS7 16) ... ... S2 →ц19) ... S5 ... S6 →ц 22) S7→ ц 23) ... ... ... ... автомат құрастырамыз, бұл
константанытаныту үшін. грамматикасы арқылы өту ... ... ... ... автоматтың қалыпты күйі. Соңғы автомат
қалыпты ... ... ... және 2,17 және 3,18 және 4,19 және ... 14,21 және 13,22 ж/е 15,23 ж/е 6, бұл - S2 , S3 , S4ж/е S7 ... Программалау тілдеріне қысқаша сипаттама
2.2.1 HTML тілі
Интернеттің бар мәліметтерінің, яғни барлық Web-парактарының бір ортақ
қасиеті ... ... да HTML ... ... HTML тілінде Web-парақтар
жасау программалауға ұқсас болғанмен, ол қарапайым программалау тілі емес
HTML - гипермәтінді белгілеу ... Ол ... ... ... ... ... ... жиынын анықтайды.
HTML tілі World Wide Web қызмет бабымен ... дами ... ... ең ... ... ... ... асырып, оны кең пайдалану
жолдарымен толықтырылып отырылды. Ол World Wide Web жүйесінің негізі ... оның өте кең ... ... ... World Wide Web сөзі ... кеңейтілген бүкіләлемдік өрмек болып аударылады. HTML ... мен ... ... оның ... ... ... - қосымша элементтерді басқару мақсатында ішіне арнаулы код,
яғни екпінді элемент (anchor) орналасқан мәтін. Ол мәтін ішіне сурет, ... ... ... ... ... ісін ... ... осы
күжаттың басқа бөлігіне сілтемесі бар алғашқы нүкте ретінде қарастырылатын
белгіленген сөз. ... ... ... дегеніміз- келесі көрсетілетін
кұжат бөлігі калай бейнеленетінін анықтайтын айрықша кодты осы сөз ішіне
енгізу. Гипермәтінді ... үшін ... ... деп ... ... ... қолданылады. Гипермәтін экранда белгіленген қарапайым
сөз ретінде тұрады, егер курсорды сол ... ... ... ... ... ... онда ... байланысты (ол сілтеп тұрған) басқа
құжатты оқимыз. Ол құжаттар мәліметтер ... ... ... ... ... ... тораптарда орналасып, бейнежазба, сурет, жазылған дыбыс
күйінде болуы мүмкін.
Сонымен, мәтіндерді осылай ... ... ... ... HTML miл. Оның ... ... ... камтамасыз ететін өз заңдылықтары
мен ережелері бар.
HTML тілінін ... ... Web ... ... ыкшам түрде
безендіріліп көрсетілгенмен HTML тілі мәтін ісі ... ... ... ... ... ... компьютерлерпайдаланады. Сол
себептен ғана зауыттан шыққан бір компьютердің Windows жүйесін ... ... ... бар ... ... бір тұтынушы компьютері тек MS DOC
жүйесінде жұмыс істейтін ескі ... ... ... Бұл ... ... әртүрлі болғандықтан, бір файл екеуіне екі ... ... Ал, үшін ... ... ... арналған Брайль қаріптері аркылы берілсе, оның нәтижесі тіпті
басқаша болады.
Құжаттарды әрбір тұтынушының әртүрлі ... және ... ... ... ескерсек, HTMLтілін мәтіндерді
пішімдеу (форматтау) тәсілдерін жазуға арналған тіл деп айтуға болмайды. Ол
Интернеттегі ... ... ... ... ... ... ... бейімдеп жеткізе алатын құжат функционалды түрде белгілейтін ... ... егер ... ... ... ... ... онда HTML коды оны
тақырып ретінде көрсетуге тырысады. Тақырыптың белгілеу коды алынған ... ... өз ... ... оны үлкейтіп ірі
әріптермен ... ... ... экран жолдарының ортасына жылжытып ... де ... Ал егер бұл ... ... ... синтезаторы арқылы
берілетін болса, онда такырып қаттырақ шығатын дауыс арқылы ... ... ... ... жасалуы да мүмкін.
HTML тілінде мәтінді пішімдеу тәсілдерінің де бар екенін айтып кету
керек, бірақ бұл ... ... ... ... мен оны безендіріп
көрсету жолдарының айырмашылығы ... ... ... ... ... ... 0 ... мәтін пішімдеу командаларын пайдалану ұсынылмаған.
E-mai. Бұл электрондық ... ... ... ол-желі
қызметтерінің ішіндегі электрондық мәлімет алмасудың ең негізгісі.
Электрондық пошта ... ... ... ... ... ... ... мен файлдар жібсре алады.
Usenet жүйесінің бірнеше ... бар, олар - ... ... телеконференция, жаңалықтар тобы. Мұның электрондық
поштадан айырмашылығын мәліметті бір адамға ғана ... ... ... ... ... Әр ... мәселелерді талқылау
кезінде конференцияға қатынасушылар тең құқықтыболып саналады. Әрбір
телеконференция бір ... ... ... ... арналады және
оның өзіндік адресі болады, мұндағы қарастырылатын мәселелер ауқымы әр
түрлі бола ... - өте ... ... (бір сұрақтың барлық жағы) тек
бір ғана сұраққа дейін (мысалы, филателия) қамтылады.
ISQ (I seek you - мен сені ... – желі ... ... ... ... ... алмасып, бірден чат (chat-
әңгіме) құрып, файл жіберуге әңгімелесуге мүмкіндік беретін қызмет түрі.
IRC (Internet Relay Chat) - ... ... ... ... бір түрі тұтынушылардың бір-бірінен әңгіме-дүкен құруға ... ... мен ... ... тұтынушылар бір-
бірімен «виртуальды» әңгіме өткізуді перне ... ... теру ... ... телефондағы дабыс арқылы мәлімет алмасуды
өте ... деп ... ... бұл тек TCP/IP ... ... алмасудың жеке бір түрі ғана. Адамның дауысы цифрлы
файлға (аудиофайлдар жасау ... де, ... ... пакеттсрі тәрізді түрде тасымалданады. Қазақстан Республикасы
байланысының ұлттық операторы болып ... ... ... ... ... практикада пайдаланып жүр.
Әріптерқұру. Әріп мәтінді өңдеу үшін арналған және оның ... ... ... ... одан ... жол төмендеп тұрады. Әріп
оқушының көңілін мәтінге аударады. Егер бұл бетте басқа ... ... ... өзінен басқа өсімдік, жануар және ... ... Бұл ... ... ... ... ол ... белгілі бір мән
бере алады. Егер де сайтты тура солай жасағыңыз келсе, оған бәрінен де ... ... ... ... ... пен ... ... шегіну vspace және hspace параметрлері
арқылы тігінен және көлденеңнен ... ... ... лайық болуы келесідегідей: кез келген қаріп
пенен әр түрлі есеп қолданылавды. Методтың қарапайымдылығы сондай-ақ ... ... ... ... бұл ... ... мүмкіндік
туғызады. Кемшілігі: егер әріп әріп сайтте көп ... ... әр ... ... қолдану керек. Мәтінді редактрлеудің
мүмкіндігі қиындайды. Жай ғана әріпті ... ... ... ... ... ... Егер бұл ... мәтіндегі қаріпті қалай жасау керектігін
оқимыз.
Мәтіндегі бірінші әріп қисайту үшін, ұяшыққа сол ... ... сызу ... 1. ... ... ... сенде транплюкаторға ұқсас бір нәрсе бар ма?”. “Ұқсасы несі?!” ─
Диманын жауабы ─ “Менде ... өзі ... Осы ... айтып балконға
шығады және ол жерден бір нәрсені алады, сол ... ол ... сол ... ... түсін және жақтаушысын bgcolor және bordercolor
параметрін қолдану керек. Әріп ... ... ... шегінуHTML арқылы
реттеледі. Символдың қаріптің және көлемін өзгерту үшін ... ... ... код HTML ... 2. ... ... { font-family: Arial; font-size: 24pt; color: navy ... ... ... ... бір ... бар ... ... несі?!” ─
Диманын жауабы ─ “Менде транплюкатордың өзі бар!”. Осы сөзді ... ... және ол ... біп ... ... сол ... ол заттың сол екенін
түсінесің.
Әріпті сол жағынан негізгі мәтіннен бөлуге ештеңке кедергі ... Осы ... ... ... ... Әріпті орналастыру
үшін міндетті түрде екі ұяшықты кесте құру ... сол ... ... ал ... ... ... ... орналасады.
Мысал 3. Өрістегі әріп.



В
немесе
В
немесе


Кескіннің мәтінмен ағуы
Веб парақтар беттеулеріндегі (верстка) танымал мүмкіндіктердің бірі,
браузер терезесінің ... ... ... ал ... оның басқа
жақтарында айнала орналасқан осы ... ... ағуы ... құру үшін бірнеше әдістер бар, олар НТМL тегтерімен байланысқан
сияқты стильдерді қолданумен де байланысады.
Align mega IMG параметрін ... ... mega IMG ... мен ... ... ... ... сурет орналасатындығын береді, және сол кезде анықтай
отырып мәтінің ағу әдісін бірге ... Оң жақ шеті ... ... және сол жақ ... ... беру үшін right ... және ... қарама қарсы left мәнін орнатады. Олар ағатын ... ... ... ... ... Бұл ... кескін мен мәтін бір – ... ... ... «1 мысал».
1 мысал. Кескін қасиеттерін қолдану


Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed
diem nonummy nibh euismod tincidunt ut lacreet dolore magna aliguam ... Ut wisis enim ad minim veniam, quis nostrud exerci ... suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo ... ... ... ... hspace параметірімен басқарылады, ол
бір уақытта кескіннен солға және оңға бос ... ... ... ... көрсетілген осы атрибут арқылы сурет мәні тұрғызылады. ... ... үшін ... қолдануға болады.
Кестелерді қолдану
Шекаралары көрінбейтін кесте – беттеудің танымал әдістерінің бірі ... ... ... алу үшін ... мәні мен ... ... тегінің align қасиеттерін пайдаланамыз. Бірақ таблицаларды көрсету
үшін және басқару үшін параметірлер көбірек ... бұл ... ағуы ... ... ... ... болып отыр.
2 мысал. Таблицалардықолдану





Таблица кескінің өзінен шығатын көрінбейтін ... ... ол ... жол бермейді. Шегініс ... ені және ... ... ... сол жақ шеті ... ... ... бұл әдіс
таблицаға орнатылған.Суреттен мәтінге дейінгі ... ара ... ... ... ... айырмашылығына тең. Ал тігінен шегініс
мүлдем ... ... ... ... ... түзету тігіненнің
ортасы бойынша орындалады. Сондықтан егер, TD ... ... ... ... ... ... қарағанда екі есе аз
болады[11].
2.2.2 ... ... ... бір ... ... шешу үшін пайдаланылады. Есеп
шығару барысында компьютерге керекті бастапқы ... ... ... ... керектігі көрсетіледі және нәтиже қандай түрде, қай ... ... ... ... ... ... тұрады. Оларды теру,
түзету арнайы мәтіндік ... ... ... ... алдындағы азат жол немесе бос орындар саны өз қалауымызша
алынады. Бір қатарға ... ... ... операторлар орналаса алады,
олар бір-бірімен нүктелі үтір (;) арқылы ажыратылып жазылады, бірақ бір
жолда бір ғана ... ... ... ол әрі ... ... әрі ... ... саналады.
Кез келген программаның алғашқы жолы PROGRAM сөзінен басталатын оның
тақырыбынан, яғни ... ... Одан ... программаның ішкі
объектілерінің сипатталу бөлімі орналасады. Бұл ... ... ... ... ... ... алдын ала
бекітіп анықтап алуға көмектеседі. ... ... ... ... бірақ программаның күрделілігіне байланысты көбінесе ол бір немесе
екі ғана бөліктен тұруы ... ... және ... ... ... бөлімі болып
табылады. Орындалатын іс-әрекеттер, командалар осы бөлімде ... ... ... ... басталып, барлық атқарылатын операторлар (командалар)
тізбегі жеке-жеке ... ... ... соң, end ... ... ... бейнелеуге болады.
|Program BASTAU ... ... ... ... ... |
|End ... ... ... реттеліп орналасады, олардың кейбірі
шартқа байланысты атқарылса, ал кейбірі қайталанып цикл немесе қосымша
программа ... ... ... де ... мүмкін. Осылардың
әрбірін қарастырып өтейік.
Мәліметтер – сан ... ... ... сөз ... де мән
ретінде қабылдай алатын тұрақтылар (константалар), айнымалылар, т.б. осылар
тәрізді құрылымдар немесе солардың әдістері.
Мәлімет енгізу – бастапқы ... ... ... ... ... оқу ... ... асырылады.
Операциялар немесе амал-әрекеттер – берілген, есептелген ... ... ... ... ... орындайды.
Нәтиже алу (шығару) – аралық немесе қорытынды мәліметтерді ... ... ... ... ... ...... бір көрсетілген шарт орындалса (ақиқат
болса), онда командалар жиыны атқарылады, әйтпесе олар аттап өтіледі ... ... ... ... ...... бір шарт ... (немесе орындалмаса), көрсетілген
командалар жиыны бірнеше рет ... ... ... шарт ... алдын-ала олардың неше рет қайталанатыны бүтін санмен беріледі.
Қосымша программа – алдын ала ат ... ... ... ... ... жерінен оның атын көрсету арқылы шақырылып атқарыла
береді.
Түсініктеме – программа жолдары соңында немесе оның ... ... ... ... ... ... ... жақшаға алынып жазылған
сөз ... Олар ... ... ... ... ... негізгі анықтамаларын беру алдында Паскаль тілінде құрастырылған
бір қарапайым мысал келтірейік.
program bastau;{Программа тақырыбы}
Const pi=3.14159;{р тұрақтысының мәнін беру}
Var r, l: real;{r, l ... ... ... ... ... ... басы}
r:=5.5;{r мәнін беру}
l:=2*pi*r; {Шеңбер ұзындығын есептеу}
write (‘Радиусы 5,5 см шеңбер ұзындығы = ’, l );
{Нәтижені экранға шығару}
end. {Программа соңы}
Мұнда ... ... ... қаріппен (шрифт) терілген, ал оң
жақ шетте және оның ... ... ... ... ... түсініктеме мәтін
берілген. Түсініктеме программа мәтініне ... әсер ... оны ... ... ... ... ... программа түсініктемемен
толықтырылуы тиіс.
Әрине, бұл программасыз да шеңбер ұзындығын ... ... ... 200-300 ... ... табу ... болса, компьютер программасы өте
тиімді әрі тез нәтиже береді. Ол үшін жоғарыдағы программаға ... ... ... ... ... ... құру үшін ... қарапайым есептер
шығарып үйрену қажет. Қате ... үшін ... ... ... ... ... құрастырылады.
Жоғарыдағы программаның алғашқы жолы – оның тақырыбы, ... ... ... – сипаттау бөлігі, begin (басы) және end (соңы) ... ... ... яғни әр ... амалдар орындау бөлігі.
Программаның сөздік элементтері ағылшын тілінен алынған, оларды ... ... ... ... ... тілде солай жасалған.
Бірақ барлық елдер программадағы негізгі немесе түйінді сөздерді өз тіліне
аудармай, олардың ағылшынша ... ... олар көп емес ... Сондықтан ағылшын тілін білуді осы түйінді сөздер арқылы әрі қарай
дамыту оқушылар үшін ... бола ... С++ ... ... ... тобы - көптеген есептер сипаттауға ... ... мен ... ... ... ... ... механизмін
құрайтын көрнекті де ыңғайлы программалау тілдері. Бұл топ ... ... ... жұмысында төменнен жооары жобалау, құрылымды
программалау және модулдарды сатылап жобалау, ... ... ... құру ... ... ... береді. Соған қарамастан Си
тілі өте қарапайым тіл: оған ... ... ... ... ... тән кейбір құралдар кіреді. Си ... ... ... бірі С++ ... ... тілін көбіне жүйелік програмистер ... ... ... ... ... әртүрлі жадты сонымен бірге
регистрлерді ... ... ... енгізілуі, сол сияқты
күрделі құрылымды мәліметтермен ыңғайлы жұмыс жасау мүмкіндігі. Си ... ... ... ... ... Бастапқыда тіл жалпылама
(көпшілік) тіл ... ... яғни ол ... ... ... Си ... тіліне ұқсас және онда ... ... ... ... ... қосымша құрылғылар бар. Бұл тілде ... ... ... және жүйелік программалар, Unix операциялық
жүйесі жазылған.
С++ тілін негізін меңгеру программа жазуға қажетті ... ... ... ... ... ... ... механизімін және ... ... ... ... ... ... ... және
кеңейтуге қолайлы программа құру мүмкін емес. ... ... ... мақсатты толық қамтиды. С++ үшін негізгі мақсат болып, тиімділік,
көптеген ... ... ... ... сол ... ... ... үйлестігі саналады. С++ 1980 жылы Бьярн Страуструп құрған объектілі
бағытталған Си тілінің кеңейтілімі. Си ... ... ... ... ... міндеттегі программалау тілі. ... ... кез ... ... ... өңдеудің жақсы
сапасын қамтамасыз етеді. Си-ді инструменталдық тіл ... ... ... ... ... ... ... Бұл тілді қолдану жұмыс жасап
тұрған программаларды құруда уақытты үнемдеуге,жылдам программалауға және
ЭЕМ-нің барлық мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... ... кілттік түсінігі класс болып
табылады. Класс бұл пайдаланушы ... тип. ... ... ... ... иницализациясын, қолданушымен анықталған
типтер үшін типтердің айқын емес түрленуін, типті ... ... ... ... ... бақылауды және амалдарды қайта ... ... ... Бұл ... сонымен қатар мүлтіксіздік
кластармен тікелей байланыспаған, ... ... ... ... inline қойлуы, ... ... ... функциялардың аты, бос жадының меѕңеру операциялары және
сілтемелі типі бар. ... Си ... ... ... ... ету ... сақталған (биттер, байттар, сөз, адрестер және
т.б.). Тасымалдауын қамтамасыз ету үшін С++ және оның ... ... С++ ... Си ... ... және инструментальдық амалдың үлкен бөлімін С++-те пайдалануға
болады. С++ үшін ... ... ... ... Си ... ... себебі
ол
1. көп мақсатты қысқа және төменгі салыстырмалы деңгейде;
2. системалық программалаудың көпшілік тапсырысына жауап береді;
3. барлық жерде және барлығына жүреді;
4. UNIX ... ... ... жарамды.
С++-те үлкен деңгейдегі деректер типі және үлкен деңгейдегі біріншілік
операциялар жоқ. Онда мысалы, операциямен ... ... типі ... ... ... типі жоқ. Егер ... ... керек болғанда, оларды тілдің өзінен анықтауға болады. Сол ... ... өте оңай ... ... С++ ... ... негіздеме бар. С++ тілінің алғашқы терезесі төмендегідей ... ... Си ... ... ... ... және амалдарының өте көп жиынтығы бар. ... ... ... ... командалырға сәйкес келетін
болғандықтан,машиналық кодқа бірден ауыстыруды орындайды. Си ... ... ... ... ... ... объектісіне
арналған көрсеткіш осы объектінің машиналық адресіне ... ... ... пайдалану арқылы эффективті орындалатын программаларды
құруға болады. Си-дің құрамында компиляция алдында текстікфайлдарды өңдеуге
арналған препроцессор бар.
Препроцессор - ... ... ... ... ... тұрып кейбір өзгерістерді жүргізуге арналған программа.
Препроцессордың операторы (формат) # символынан басталатын және одан
кейін оператор немесе операндалар аты ... ... ... бір жолы.
Препроцессордың операторы программаның кез келген жерінде пайда болу мүмкін
және олардың әрекеті бастапқы файлға ... ... ... жиі ... # include, #
define. Бұдан басқа да # progma, # if, # error т.б. ... ... ... ... ... ... ... файлдардың
мазмұнын қосу болып табылады. Бұл ... ... бір ... ... ... ... ... етуде
пайдаланылады. [1]
Си тілінің алғашқы жолында кездесетін препроцессорлық конструкция мына
түрде болады:
# include
Программаның бастапқы тексті препроцессормен ... ... ... ... ... еңгізу шығарудың стандартты кітапханасынан функция
жұмысы үшін қажетті ... және ... ... ... бір ... ... ... stdio.h файлының мазмұны
қойылады.
Математикалық функцияларды пайдалану үшін math.hсипаттау ... ... ... ... string.h файлында, жалпы міндетті
функцияларstdlib.h файлында, дата және уақытtime.h ... ... ... сипатталған.
С++ тілінің алғашқы жолында кездесетін препроцессорлық конструкция мына
түрде болады:
# include
Тілдің құрылымы. Кез ... ... тіл ... төртэлементтен тұрады.
Олар символдар, сөздер, сөз тіркестері және сөйлемдер. Бұндай элементтер
алгоритмдік тілде де бар, ... ... ...... (элементарлы
конструкциялар), сөз тіркестері- өрнектер, ал сөйлемдер – ... ... ... ... ... лексемалардан және
символдардан, ал операторлар- симвлодардан, өрнектерден және лексемалардан
құралады(4а- сурет). [14]
Сурет 4а. Алгоритмдік ... ... ... ... ... оның ... ... бөлінбейтін белгілер.
Олардың көмегімен тілдегі барлық текстер жазылады.
Лексема немесе элементарлы конструкция - ... аты бар ... ... - ... бір мәнді есептеуережесін береді.
Оператор- қандайда бір рекеттің аяқталған сипаттамасын береді. Күрделі
әрекетті сипаттау үшін ... ... ... ... операторларға немесе болкқа біріктірілуі мүмкін. Бұл жағдайда олар
бір оператор ретінде ... С++ ... болк ... фигуралы
жақшаның ( { }) ішіне жазылған операторлар тізбегі алынады.
Операторлар атқарушы және ... емес ... ... ... жүргізілетін әрекеттерді береді. Ал атқарушы емес операторлар
мәліметтерді сипаттау үшін ... ... ... ... сипаттау
операторлары немесе сипаттаулар деп атайды.
Тілдің ... ... ... және ... ... ... тіл элементтерін құрудың ережесін ... ... ... ... және ... ... анықтайды. Бір
алгоритммен ... ... және ... ... тілдегі программаны құрайды. Программаны орындау үшін, оны
процессорге түсінікті машиналық ... ... ... ... Бұл ... ... ... Төмендегі суреттен С++ тіліне арналған осы
этаптарды көруге болады. ... ... құру ... ... С++ ... ... ... және препроцессордың директиваларынан тұрады.Функциялардың
біреуінің аты main ... ... ... ... осы функцияның
бірінші операторымен басталады. Функция қандай да бір мјнді есептеу үшін
пайдаланылады, сондықтан ... ... ... оның типі ... ... ... табатын функция былай жазылады:
doublesqrt(double x);
Функцияға қажетті мағлұматтардың негізгілері:
1. Егер ... ... ... ... ... онда void ... ... денесі блок болып табылады және фигуралы жақшаға алынып
жазылады.
3. Әрбір оператор нүктелі үтірмен (;) аяқталады ... ... ... ... ... дерективалары
int main( ) {
айнымалыларды сипаттау;
[Операторлар тізбегі];
return 0;
}
Программа бірнеше модульден тұруы мүмкін. С тіліндегі енгізу- ... ... ... ... ... ... бір
форматта енгізу.
-printf(const char*fmt…)- параметрлер жолын белгілі бір ... ... ... ... ... ... мысалы:
#include
int main ( ) {
int i;
printf(“Бүтін сан ... ... %d ... ... ... ... ... жолы препроцессордың директивасы. Оның
көмегімен программаның текстіне еѕгізу- ... ... ... тақырыптық файлы қойылады. ... ... ... ... функциясы экранға «бүтін сан енгіз»
сөздерін шығарады. Ал \n ... ... ... ... ... ... бүтін санды і айнымалысына меншіктейді, & белгісі
адресті алу операциясын ... ... ... ... ... пайдалану нысаны:
#include// iostream енгізу- шығару ағындармен жұмыс
жасайтын ... ... және ... main ( ) ... i;
couti;
cout

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 53 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
AVR тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері4 бет
Delphi программалау ортасының негізі34 бет
HTML тілі6 бет
JavaScript- та бағдарламалау25 бет
JSP, PHP, ASP Web программалау тілдеріне шолу. Сайт құру кезеңдері5 бет
PHP тілі13 бет
Turbo Pascal тілінің сипаттамасы4 бет
Web программалау тілі9 бет
Алгоритм және оның қасиеттері. Программаның көрінісі20 бет
Алгоритмдеу және бағдарламалау негіздері19 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь