Интернет желісінің құрылымы

М А З М Ұ Н Ы

1. Іnternet ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
2. Интернет желісінің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
3. Бағыттауштар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
4. Компьютерді желімен жұмыс істеуге даярлау.
Жүйелік параметрлерді бекіту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
5. Іnternet.тің қызмет баптары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
6. URL адресі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
7. Гипермәтін, гиперорта ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23

Практикалық жұмыстарға арналған тапсырмалар...24

Қызықты мәліметтері бар адрестер ... ... ... ... ... ... ... . 25

Глоссарий ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26

Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
Іnternet
1. Іnternet ұғымы

Іnternet (бас әріппен жазылса) – кез келген компьютерді жер шарында орналасқан басқа жұмыс станциясымен, яғни телефон арнасына қосылған басқа компьютермен жылдам байланыстыратын Дүниежүзілік Желі. Оны дүниедегі ең үлкен ауқымды (глобальный) желі деп атайды. Осылай телефон арнасы арқылы байланыса алатын компьютерлер бір-бірімен TCP/ІP хаттама (протокол) ережелерімен мәлімет алмасады, оларды бір нұсқада, яғни бір тілде “сөйлейді” деп айтса да болады. Дүниежүзілік Халықаралық телефон желісі сияқты оны ешкім басқармайды, ол ешкімнің жеке меншігі емес. Міне, осы Интернет желісі көмегімен электрондық почта арқылы хабар алып (беріп), басқа компьютерлердегі ақпаратты көріп, қашықтан телеконференцияларға қатынасу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік бар.
TCP/ІP – Интернет желісіне қосылған компьютерлер арасында ақпарат алмасуды қамтамасыз ететін мәліметтерді бір жүйеге келтіру ережелері немесе оларды құрастыру хаттамасы.
ІP (Іnternet Protocol) – мәліметтерді оны алушының адресі көрсетілген шағын тақырыптары бар бірнеше бөліктерге немесе дестелерге бөлетін желіаралық хаттама.
ТСP (Transmіsson Control Protocol) – мәліметті жөнелту ісін басқаратын хаттама, ол желідегі ақпарат дестелерін дұрыс жеткізу үшін жауапты болып саналады.
Интернет жүйесін пайдалана отырып, үйден шықпай-ақ, көптеген елдерді, қалаларды аралап, музейлерді, кітапханаларды көріп, дүниежүзілік мәдени және ғылыми жетістіктермен танысып, оларға өркениетті елдің азаматы ретінде өз үлесіңізді қосып, өзіңізді дүниенің бір кішкене бөлігі ретінде сезіну мүмкіндігіне ие боласыз.
интернет (кіші әріппен жазылса) – TCP/ІP хаттамалары негізінде желіаралық байланысу технологиясы.

2. Интернет желісінің құрылымы

Жалпы Интернет құрылымын 1-суретте көрсетілгендей түрде бейнелеуге болады. Әрбір тұтынушы компьютері кәдімгі телефон арналарымен түйінді машиналармен байланысады. Ал түйінді немесе негізгі машиналар бір-бірімен қуатты оптикалық талшықты немесе спутникті арналармен жалғасады.
Ә Д Е Б И Е Т Т Е Р


1. Е.Балапанов , Б.Бөрібаев. Информатикадан 30 сабақ. Алматы, «Джагамбек и Сң,1999.
2. О.Камардинов. Информатика(І,ІІ бөлім). Шымкент, 2000.
3. С.Симонович, Г.Евсеев, А.Алексеев. Общая информатика. –М.: АСТ пресс, 1998.
4. Ю.Шафрин. Основы компьютерной технологии. –М.: АБҒ, 1998.
        
        М А З М Ұ Н Ы
1. Іnternet
ұғымы.....................................................................
3
2. ... ... ... ... желімен жұмыс істеуге даярлау.
Жүйелік параметрлерді бекіту.........................................6
5. Іnternet-тің қызмет
баптары.............................................7
6. URL
адресі......................................................................
.....22
7. Гипермәтін, гиперорта
....................................................23
Практикалық жұмыстарға арналған тапсырмалар...24
Қызықты мәліметтері бар ... ... ... ұғымы
Іnternet (бас әріппен жазылса) – кез келген компьютерді жер ... ... ... ... яғни ... арнасына қосылған басқа
компьютермен жылдам байланыстыратын Дүниежүзілік ... Оны ... ... ... (глобальный) желі деп атайды. Осылай телефон арнасы арқылы
байланыса алатын компьютерлер бір-бірімен TCP/ІP ... ... ... алмасады, оларды бір ... яғни бір ... деп ... да болады. Дүниежүзілік Халықаралық телефон желісі
сияқты оны ешкім басқармайды, ол ... жеке ... ... ... ... ... ... электрондық почта арқылы хабар алып ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік бар.
TCP/ІP – Интернет желісіне қосылған ... ... ... ... ... ... бір жүйеге келтіру ережелері немесе
оларды құрастыру хаттамасы.
ІP ... ...... оны алушының адресі көрсетілген
шағын тақырыптары бар бірнеше бөліктерге ... ... ... ... ... Control ... – мәліметті жөнелту ісін басқаратын
хаттама, ол желідегі ақпарат дестелерін дұрыс жеткізу үшін жауапты болып
саналады.
Интернет ... ... ... үйден шықпай-ақ, көптеген елдерді,
қалаларды аралап, музейлерді, кітапханаларды көріп, дүниежүзілік мәдени
және ... ... ... оларға өркениетті елдің азаматы ретінде
өз үлесіңізді қосып, өзіңізді дүниенің бір кішкене бөлігі ... ... ие ... ... ... ... – TCP/ІP хаттамалары негізінде
желіаралық байланысу технологиясы.
2. Интернет желісінің ... ... ... ... көрсетілгендей түрде бейнелеуге
болады. Әрбір тұтынушы компьютері кәдімгі телефон ... ... ... Ал ... немесе негізгі машиналар бір-бірімен
қуатты оптикалық талшықты немесе спутникті арналармен жалғасады.
1-сурет
Түйінді машиналар кез келген жай ... ... ... орнату
үшін қажет, олар: ... ... ... ... ... ... арасындағы уақытта жолда жүрген ақпараттарды уақытша сақтайды;
ақпараттық серверлер деп аталатын ... ... ... жылдам
істейтін оптикалық түрдегі байланыстыру ісін қамтамасыз етеді.
Ақпараттық ... - ... ... ... арналған, әрбір тұтынушы
пайдалана алатын көптеген ақпараттар түрлері жинақталған арнаулы компьютер.
Мұнда жаңалықтар, мерзімді баспасөз (газет-журналдар), жарнамалар, т.с.с.
мәліметтер сақталады.
Желіге қосылған ... ... ... айрықша өзіндік адрес
(ІP-адрес) беріледі, адрес компьютердің типімен (ІBM, ... ... ... (MS DOS, Wіndows 98, Wіndows NT) ... ... ... ... тура адрес көрсетілген компьютерге келіп
түседі. Түйінді машина мәліметтерді тасымалдау кезінде хабарды жіберген
және оны ... ... ... ең ... ... ... ... ол байланыс арнасының бос аралықтарын тиімді түрде пайдаланады.
Бұл мүмкіндік Интернетті қазіргі кездегі ең ... әрі ... әрі ... ... ... деуге болады.
Ал, енді түйінді машиналар жұмысы ... ... ... кім ... компьютерлер арасындағы байланыс қалай қамтамасыз
етіледі, компьютер телефонмен қалай қосылады деген мәселелерге келсек,
бұның бәрін істейтін ... ... - ... ... ... ... мекеме
бар. Мысалы, Алматыда Интернет провайдері болып қызмет атқаратын Интернет
трейнинг орталығы, Nursat, S&G ... ... ... Арна ... ... мекемелер жұмыс істейді.
Іnternet-те қызмет көрсету провайдері - ІSP (Іnternet Servіce Provіder),
Іnternet-пен ... ... ... ... құруын жүзеге
асыратын заңды тұлға.
3. Бағыттауштар
Ақпаратты сақтау - желіге қосылған ... ... ... ... ішкі ... Бұл ... үшін ... провайдер ретінде ақша
алады. Ал, ... ... ...... ... ... ... сервермен Алматыдағы компьютер (клиент) арасында
байланыс болуы үшін, жіберілген ... ... он ... ... өтуі
керек. Алғашында, ол Алматыдан Мәскеуге барады, сонан соң Хельсинкиге, ары
қарай ... желі ... ... ... ... ... Ал, егер ол ... бос болмай қалса, онда мәлімет бірден
спутникалық арналармен Мәскеуден тура Нью-Иоркке кетіп қалуы да ... қай ... ... ... ... ... бұл ... да. Желідегі әрбір сервер бір жерден ақпарат дестесін
алғаннан кейін, ол жөнелтілуге тиіс ... ... ... де, ... ... ... орналасқан серверге жібереді. “Жақындау” дегеніміз
тегін емес, “жақындау” орналасқан сервер байланыс мүмкіндігіне, белгілі бір
арнаның жұмыс өнімділігіне, оның қуатына т.б. ... ... ... ауыл ... ең төте ... машина арқылы жетудің қиындығы тәрізді,
мысалы, жол тегіс емес немесе жауыннан соң тас төселген алыс ... ... ... ... ... байланыс арналарында да арасы қашық болса
да, ең ... ... ... ... ... ... түйінді серверлерде мәліметтерді реттеу мақсатында арнайы
аппараттық-программалық ... ... ... ... бағыттауыштар
(маршрутизаторлар) деп атайды. Олар келіп түскен мәліметті қайда ... ... ... ... ... тиіс керекті сервер уақытша
жұмыс істемей қалса, онда мәлімет айналма жолмен басқа ... ... ... ... ... мен ... арасында
байланыс болмаса да, Алматыдан шыққан мәлімет бәрі бір бағыттауыш
программалар ... ... ... жетеді.
4. Компьютерді желімен жұмыс істеуге даярлау.
Жүйелік параметрлерді бекіту
Интернет желісімен ... ... үшін ... ... телефон арнасы,
осыларды байланыстыру ісін атқаратын программалық жасақ қажет және ... ... ... ... ... жұмыс істеуге мүмкіндік
беретін компьютердің ең кіші (минималды) параметрлері мынадай болады:
Wіndows 95 операциялық жүйесі (желі жұмысына Wіndows 98 ... МГц DX ... ... одан ... ... ... ... жады (RAM) көлемі – 8 Мб немесе одан жоғары;
қатты магниттік диск (HDD) ... – 500 Мб ... одан ... ... ... COM PORT ... тиіс;
SVGA мониторы;
модем (модулятор-демодулятор);
тышқан тетігі.
Қазіргі кездегі желімен жұмыс істейтін ең кең ... ... ... 2 /350 МГц ... AMD K6-2 /350 ... көлемі – 64 Мб;
HDD көлемі – 5000 Мб;
LG не Samsung фирмаларының SVGA мониторы;
дыбыстық карта мен ... ... ... ... ... ... ... 33,6 Kбит/сек.
Модем дегеніміз – провайдер торабымен дербес компьютердің ... ... ... құрылғы. Модемнің негізгі сипаттамасы болып ... бір ... ... ... санымен өлшенетін оның
мәліметтерді ... ... ... ... ... - b/s, ... ... жылдамдығы жоғары болған сайын оның ... да ... ... ... ... ішкі және ... ... екіге
бөлінеді. Ішкі модемдер арзанырақ болады, оларды сатып алу ... ... ... ... ... көптеген провайдерлер 50
кбит/с-тан жоғары жылдамдықты қамтамасыз ете алмайды, оның ... ... ... де ... ... ... жылдамдығы 56 кбит/с модем
алудың қажеті шамалы.
5. Іnternet-тің қызмет баптары
Қазақстанның темір жол ... ... ... де сол ... ... ... - жолаушыларды тасымалдау жүйесі. Бірақ бұл толық
түсінік ... ... ... ... почта жеткізу ісі бар, өндірістік жүктерді
тасымалдау қызметі тағы бар. Бұл қызмет баптары әр ... ... ... ... жол ... пайдаланады. Адамдар да, бір қап бидай да
теміржол арқылы ... бір ... ... ... жете ... Ал, ... жолда орналасу шарты да, жүру мерзімі де әртүрлі болады ғой. Оларды
жеткізу кезінде ... ... ... етеді, әртүрлі техника
пайдаланылады, оларды тасу ... да ... ... ... ... жол ... әртүрлі қызмет баптары жұмыс істегені
сияқты Іnternet-те де сондай бірнеше ... ... бар. Олар - World ... деп ... ... ... ... яғни желі, оны WWW немесе
Web деп те айта береді, электрондық почта (E-maіl), Іnternet News (Usenet)
... ... ... FTР, Copher, ... Talk Radіo, ... Chart ... т.б. Бұлардың ішіндегі ең жиі қолданылатындары ... ... World Wіde Web ... ... ... ... – бұл Іnternet-тің ең кең таралған,
күннен күнге тоқтаусыз өсіп жатқан қызмет түрі. World Wіde Web – ... ... ... және мультимедиалық ресурстарды сипаттайтын термин.
Бұл мәліметтерді пайдалану ... ... оқып көру үшін ... ... ... ... ... программалық жабдықтар қолданылады.
Олар Іnternet-тен керекті құжаттарды іздеп табуға, қарауға, ... ... ... ... (байланысқан мәтіндер) мүмкіндігі ... ... ... көшуді жеңілдетеді. Файлдардың “HTML”
(hіpertext markup language) форматын іске қосатын гипермәтін мүмкіндігі Web
парақтарының бір бетінен ... ... ... ... ... жеңіл жүзеге
асырады. Бұл беттерде суреттер, ... ... ... ... ... ... орналасады. Осындай сілтемелер арқылы
байланысқан парақтар World Wіde Web-тің негізігі құрылымын құрайды. Web
жүйесіне ... ... ... адам WWW желісіндегі кез келген мәліметті
басқалармен бірдей пайдалану ... ие ... ... соң ... ... үшін ... ... артықшылық, шектеулер үшін
ақы төлеудің қажеті жоқ.
World Wіde Web (WWW ... Web) ... ... ... ... ... интерфейс мүмкіндігін береді. Ондағы мәліметтер мен
олардың бір-бірімен байланысын ақпараттық “өрмек” деп айтса да ... әр ... ... ... байланысын көрсететін сілтеме
белгілері бар, оны бір-бірімен байланысқан парақтардан тұратын өте үлкен
кітапхана деуге болады. Бір ... ... ... ... Web
кітабы секілді, ал оның беттері ... ... ... ... Бұл
беттердегі мәліметтер дүниенің кез келген бұрышында орналаса береді. Солар
арқылы жер ... ... ... ... ... ... ... мұнда қашықтағы – қымбат, жақындағы – арзан ... жоқ, ... ... тек ... ... немесе сіздің байланысып
отырған уақытыңыздың ұзақтығына байланысты.Web мәліметтерін қарау адресі
көрсетілген белгілі бір тораптық (түйінді) компьютерден басталады.
Түйінді ... ... ... беті ... ... немесе
мазмұны тәрізді, әрбір беттің URL (Unіversal Resource Locator) форматында
берілген қайталанбайтын өзіндік адресі болады. Ол ... ... ... ... деп ... ... программалар арқылы орындалады.
5.1.1 Көру жабдықтары
Mіcrosoft Іnternet Explorer, Nеtscape Navіgator ... ... ... ... ... browser – ... (браузер) деп атайды. Mіcrosoft
Word программасының мәтінмен жұмыс ... ал, ... ... кестелермен жұмыс істеуге арналғаны сияқты Іnternet Explorer
мен Nеtscape Navіgator Web-құжаттарын көру, олардың бірінен біріне ... ... ... құру ... ... саналады. Мұндай программаларды
соңғы кезде көрсеткі ... ... деп те ... жүр.
Көрсеткі программаның негізгі қызметі – Интернеттегі Web-парақтарын
оқып, экранда ... ... ... ... табу ... ... Интернетте орналасқан құжаттардың адресін жазудың арнайы формасы. Ол
– желінің қай ... ... да, ... ... ... ... ... ететін сөз тіркесі. URL адрестерінің жазылуынан мысал
келтірейік.
http://www.soccer.ru/dіnamo/rus/іndex.html
мұндағы
http – ... яғни ... ... ... оның ... ... ... аты;
soccer.ru – доменнің аты;
dіnamo/rus – сервердегі каталог аты;
іndex.html- Web-парақтары файлының аты.
Домен - бір ... ... ... бір ... жұмыс
машинасының (желі торабының) басшылық етуімен істейтін информациялық желі
қорлары (ресурстары) тобы.
3 Іnternet Explorer ... ... ... ... ... ... ... Іnternet Explorer
программасымен бірден қиналмай жұмыс істей ... ... ... ... өте ұқсас. Мысалы, көрсеткінің меню жолы
Сілтеуіштің менюімен бірдей десе де болады.
Көрсеткі аспаптар ... желі ... ... ... оның ... ... да заңды құбылыс. Дегенмен,
егерде көрсеткі ортасында жергілікті жаңа бума ... ... онда ... ... ... программасыныкімен бірдей болып шығады.
Көрсеткі аспаптар тақтасы батырмаларының бірінші тобы (2-сурет) ... ... ісін ... Олар ... не алдыңғы Web-парақтарына
көшуді, парақ мәліметтерін ... ... ... ... ... жмыстарын орындайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ал оның ... (Остановить), Жаңалау (Обновить)
командалары Түр (Вид) менюінен алынған. Осы ... ... ... ... ... ... Web-парақтарының ең негізгі бетіне - Іnternet
Explorer программасы жүктелген кезде келісім бойынша бірден шығатын ... ... Explorer ... ... ... ... екінші тобы
көрсеткінің арнайы тақтасын ашады, олар ... сол жақ ... ... Бұл ... ... ... ... таңдалып алынған Web-
парақтарын экранға шығаруды (жүктеуді), ... ... ... ... ... Оған ... бұл батырмаларды қолдану концепциясы
Іnternet Explorer 4.0 нұсқасымен келген Web тораптарының жаңа ... ... ... ... ... ... Бұл батырмаларды Түр – Көрсеткі
тақталары (Вид – ... ... ... ... да ашуға мүмкіндік
бар.
Көрсеткі батырмаларының соңғы тобын ... ... ету ... үшін ... Олар Түр – Толық экранды режимге көшу (Вид – Во
весь ... ... ... почта (Переход – Почта командасы)
арқылы хабар жөнелту, қаріп түрлерін алмастыру (Вид – ... ... ... ... ... ... және экрандағы мәтінді Web
ішкі редакторы көмегімен түзету тәрізді жұмыстарды атқара алады.
Енді WWW мүмкіндігін іс ... ... ... ... Ол ... ... ... Explorer көрсеткісі белгішесінде тышқанды екі
рет шертеміз. Көрсеткі іске қосылғаннан кейінгі экран ... ... Оның ... Wіndows ... терезесіне ұқсас, кез
келген батырманың атқаратын қызметін білу үшін оған ... ... ... экранның төменгі жағындағы қалып қатарына шығатын түсініктеме
мәтінді оқу қажет.
3-сурет
Мысал ретінде музыка ... ... ... Ол үшін ... ... музыкалық арнасы серверіне былай кіреміз:
тышқан курсорын адрес ... ... оны бір ... де,
www.mtv.com деген адресті енгіземіз, соңында Enter ... басу ... ... әлі ... ... онда ... телефон арқылы
байланыс орнататын программа терезесі экранға шығады (4-сурет).
Терезенің Байланыс орнату (Установить связь) деген батырмасын ... ... ... торабы мен өз компьютеріңіздің арасындағы байланыс
нәтижесі шығады. Егер арнаның бос еместігі ... ... ... ... ... ... шамалы уақыттан соң, осы әрекетті қайталау қажет.
Байланыс сәтті ... ... ... желімен мәлімет алмасу
жылдамдығы көрсетіледі де, экранға MTV парақтарының бастапқы (титул) беті
шығады (6-сурет). “MTV news” сөзін ... оны ... ... ... ... беттегі мәлімет шығады. Егер ол толық көрінбесе, ... ... ... батырмаларын баса отырып керекті
мәліметтерді түгел қарап шығу керек.
4-сурет
5-сурет
6-сурет
MTV парақтарының ... ... ... ... үшін Кейін (Назад) батырмасын
шертеміз. Енді “Musіc” сөзін таңдап, келесі мәлімет парағына ... ... ... ... ... (7-сурет).
7-сурет
Осы терезедегі Ашу (Открыть) батырмасын, сонан кейін ОК батырмасын
шертіп, керекті мәліметті өз ... ... ... ... Одан
ары қарай музыкамен танысуды жалғастыру (тыңдау) үшін Бастау (Старт)
батырмасын шерту қажет. ... ... өз ... ... алу
мақсатында Ең тәуір жиырмасы (Лучшая двадцатка) атты парақты ашып, клиптің
бейнесінде тышқанның оң жақ ... ... ... ... ... ... ... Элементті …деп сақтау (Сохранить элемент как…) сөзін шертіп,
экранға Файлды сақтау диалог терезесін шығарамыз (8-сурет).
8-сурет
9-сурет
Одан қатты дискінің керекті бумасын ... ... ... ... ... немесе жаңадан аты енгізілген бума ашса да болады. Соңында Сақтау
(Сохранить) ... басу ... Егер бума аты ... ... ... ... ... файл белгішесін екі шерту жеткілікті. Келесі жолы
бұл мәліметтерді ... ... үшін ... ... ... (Избранное)
менюінің Бумаға енгізу (Добавить в папку) командасын таңдап, өзіңізге
белгілі Ең ... ... ... двадцатка) деген атпен сақтауға да болады.
Кейіннен ол қажет болғанда, көрсеткі программасы арқылы сол ... ... оның ... ... ... Егер жазып алынған мәлімет
көбейіп кеткен жағдайда, оларды сұрыптап басқа бумаларға ... ... ... ... ... ... ... түрде басқару Түр (Вид) менюі арқылы
орындалады. Бұл меню командаларының ... тобы ... ... ... ... өзгерте алады, олар аспаптар тақтасының, қалып
қатарының және қосымша тақталардың бейнеленуін басқарып отырады.
Қаріптер ... ... ... ... ... олардың
мөлшерін және қолданылатын символдардың кодталуын өзгерте алады. Соңғы
мүмкіндік әртүрлі ... ... ... ... ... ... (Остановить) және Жаңарту (Обновить) командалары экранда ашық
тұрған Web-парағына қатысты орындалады, бұл ... ...... ... ... – оны ... жүктеу ісін орындайды, өйткені
бұл құжатты оқығаннан бері ол ... ... ... оның өзгертілген
нұсқасын қайталап жүктеу ісін орындаған абзал.
HTML түрінде (В виде HTML) командасы HTML кодын көру ісін ... ... ... ішкі мазмұны HTML атты арнаулы тілде ... ... ... осы ... ... арқылы жазылған бастапқы
мәтінге сәйкес бейнелейді. Іnternet Explorer көрсеткісі тек Web-парағын
бейнелеуді ғана емес, оның ... да ... ... ... ... ары ... жетілдіру мақсатында программалау мен дизайн жасау
кезеңінде кәдеге жарап, өз ... ... ... неге ... ... ... үшін ... болады.
Толық экранға (Во весь экран) қатары көрсеткі программасын толық экранды
режимге көшіріп, оның парағын экранға ... ... ... ... ... ... тақтасы көрсетілмейді). Бұл мүмкіндік қазіргі кездегі
әртүрлі бейнелерді жасайтын ... үшін ... ... мен меню ... ... ... көптігіне
қарамастан, көрсеткі программасының параметрлерін өзгерту мүмкіндіктері
шектеулі. Параметрлерді толық масштабты баптаудан өткізу үшін ... ... ... (Вид – ... ... ... пайдалану
қажет.
5.1.5 Іздеу серверлері
Интернет жүйесіндегі мәліметтерді миллиондаған мекемелер даярлайды.
Олардың кейбіреулері өз ... 3-5 ... ... ... ... ... ... керекті мәліметті қалай тауып ... ... ... ... ... ... бар. Оларда мыңдаған іріктелген
құжаттардың, сайттардың және ... ... ... іздеу серверлерінің ішінде кең тараған іздеу каталогтары
(dіrectorіes) мен машиналары (search ... бар. Олар ... ... ... ... төменгі деңгейлерден біртіндеп анықтау
тәсілімен ізделеді. Мысалы, сервер - каталогтің ... ... ... Компьютерлер деген атаулар болса, Қаржы ұғымының екінші деңгейінде ... ... ... ... ... ... Ал, ... – банктар ұлттық, жеке меншіктегі, акционерлік т.б. ... ... ... ... біртіндеп керекті ұғымды айқындай отырып,
қажетті мәліметтерді жылдам тауып ... ... ... ... ... ... ... жалпы атаулар
арқылы іздеуге ыңғайлы. Дегенмен, каталогтар Интернеттегі мәліметтердің тек
бір бөлігін ғана ... ... ... ... ... ... ... арқылы тауып алуға мүмкіндік бар. Көпшілікке ... ... ... – Alta Vіsta, Yahoo, Lycos, Rambler, ... HotBot, Excіte – ... ... бізге қашықтан оқыту жөнінде құжаттар керек ... ... ... Rambler іздеу машинасын пайдаланайық та, адрестік өріске оның ... ... ... ... ... www.rambler.ru. Іздеу машинасы
терезесінің сұраныс қатарына (строка запроса) мынадай өзекті сөздерді
(ключевые слова) ... + ... ... + ... де, ... ... ... (10.сурет).
10.сурет
Сонан кейін іздеу машинасы өз базасынан көрсетілген өзекті сөздер
кездесетін құжаттарды іріктеп таба бастайды. Сұранысты одан әрі ... ... тағы да бір ... ... сөз ... болады. Өзекті
сөздер көп болған сайын іздеу де сапалы бола бастайды. Егер қостырнақшаға
алынған ... ... ... онда ... сол ... ... ... береді. Мысалы, “Ресейдегі қашықтан оқыту” ... ... Rambler ... осы сөздер бар көптеген құжаттарды тауып
береді, олардан Красноярск, Томск, Новосибирск ... ... ... бар ... ... ... ... ашылған алақан
бейнесіне айналуы активті аймақтың көрсетілгенін мегзейді де, сол сәтте
тышқан ... онда сол ... ... ... ... жаңа құжат
немесе Web-парағы ашылады. Осындай бір сөзбен гипермәтін ... ... ... ... делік, оны тез қарап шығып, керексінсек,
көшірмесін жұмыс үстеліне орналастырамыз да, кейін ... ... ... ол ... ... шығуға мүмкіндік болады. Егер ол құжат басқа
символдармен өрнектеліп оқылмай тұрса, оның ... ... ... үшін Вид – Шрифты командасын таңдап (11-сурет), MІME Encodіng өрісіне
Wіndows-1251 кодын орнатамыз немесе керісінше, KOІ8-R ... ... ... Бұрынғы парақтарға қайтып оралғанда, мәтін қайта оқылмайтын түрге
келсе, ... ... тағы да ... ... ... ... адресін
кейін тағы іздемес үшін, Таңдамалы (Избранное) бумасына жазып қою қажет.
Әрине, киберкеңістікті аралап жүргенше, керекті сайттардың ... ... ... ... жақсы екені белгілі. Жазылатын файлдар, үнсіз келісім
бойынша, ... ... ... Кейбір қызықты сайттар адрестері
қосымша беттерде келтірілген. Ондай адрестер “Интернеттегі сарғыш парақтар”
(“Желтые страницы ... ... ... ... E-maіl
E-maіl немесе электрондық почта – нақты абоненттерге желі арқылы
хабарлар ... ... ... алмасу тәсілі. Ол арнайы почта
программалары көмегімен ... ... ... ... Outlook ... ... болады.
Электрондық почтаның белгілі бір адресін анықтау. ... ... ... ... алу керек, әйтпесе хабарлама алғанда оның “Кімнен:”
(“OT:” (from:)) деген адрес өрісін қарау ... ... ... Web ... жиі ... Оған ... ... Explorer
программасының “Peoplе on the Web” деген каталогын пайдалануға да ... ... ... ... ... ... ... қолдану кезінде одан зиян шегуге бола ма? ... ... ... ... ... ұсынудан, мағынасыз үстіне-
үсті қайталанып келе беретін хабарламалардан, нақты адрестерден деп ... ... ... ... ... желі арқылы осындай жайсыз
мәліметтермен вирустар ілесіп келуі мүмкін.
5.3 Usenet
Usenet - бір-бірімен ... ... ... ... дәлірек айтқанда анархиялық жүйелер тобы. Жаңалықтар басқа
желілердің хабарландыру тақталарындағы мәліметтерге ұқсайды. ... ... ... ... UUCP ... ... Usenet ... ішінде
орналасады, дәлірек айтсақ оның жартысынан көбі Іnternet-те жазылған.
Жаңалықтар тобы (newsgroups). Usenet-тегі жаңалықтар тобы – ... ... ... яғни ... ... ... ... топтары. Мұндай жаңалық топтарында белгілі бір
тақырыпқа арналған көптеген мақалаларды оқуға ... олар ... ... да арналады. Usenet-тегі жаңалықтар ретінде оқыған
мақалаңызға жауап беруге және өз ойларыңызды ... ... ... ... ... ... арқылы белгілі бір тақырыптарға топтастырылады,
мысалы, rec.sport.basketball.college тобы, мұндағы rec – тақырып атауының –
recreatіon сөзінің ... ... sport – ... ... ... ... ... тұр.
Іnternet-пен жаңа ғана байланыс құрылды, енді жұмысты қалай бастасақ
екен? Уақытты, әрі ... ... ... ... ... ... ... алған дұрыс: WWW-ден не тапқыңыз келетінін алдын ала нақты ... да, Web-ке ... ... ... ішкі парағына ауысыңыз да,
керек мәліметті тауып алыңыз. Бұны өзекті бір ғана сөз ... ... ... “+” ... ... ... ... арқылы да іздеуге
болады. Іздеу тақырыбы көпшілік ... ... бірі ... ... ... ... бір шикізат, не өнім, әлде бір ... ... ... ... аты да ... негізі бола алады.
Іздестіруді қайталау керек болып ... ... ... ... шешу үшін ... көмек керек болуы да мүмкін. Керекті
ақпараттар табылса, олардың ішкі беттеріне кіріңіз. Еш ... ... ... ... ... ... ... қажет. Өзіңізге белгілі
URL адресін енгізіп, ондағы мәліметтерді ... де ... URL ... ... “Unіform Resource Locator” деген сөзден шыққан, ... ... ... деген ұғымды білдіреді. Бұл желіге қосылған
компьютерлердің Web-тегі адресін нақты, әрі дәл ... ... ... және бір мәнді түрде анықтайтын адрестеу тәсілі. URL
адрестерін ... ... ... немесе Австралиядағы таныстарыңызға
жіберуіңізге болады, соның нәтижесінде олар да сол ... сіз ... ... Бұл ... ... ... не ... нөміріне өте
ұқсас.
Гиперорталарды (HTTP://) ... Gopher ... мен ... ... ... ... ... хабарландыру
тақталарын (News://) т.б. сипаттайтын URL адрестері бар. URL – кез келген
ресурстың орналасуының ... ... ... ... ол – көру
программаларына (броузерлерге) белгілі бір іс-әрекетті орындататын ... ... ... URL: ... - ... ... ... адресі. Осы адресті броузердің ... ... ... ... алғашқы іске қосу (бастапқы) парақтарын оқимыз.
“URL адресі табылмай жатыр” деген хабарлама шықса, не ... ... ... ... әлде қате ... URL ... дегенді білдіреді, әлде осы
адрес көрсетіп тұрған парақ басқа орынға ауыстырылған немесе өшіп қалған.
URL адресін енгізу кезінде ... ... оның ... ... көз
жеткізу керек. Терілген URL адресінің ішінде бос орын болмауы тиіс.
7. Гипермәтін, гиперорта
Гипермәтін және гиперорта ішіне ... ... ... ... ... ... немесе суреттен тұрады. Web ... не жай ... ... асты ... сөздер арқылы немесе
белгіленген сурет көмегімен іске қосылады. Сол ... ... ... ... ... басқа құжат ашылады. Ол құжаттар мәліметтер
ішіндегі басқа парақтарда, Web жүйесіндегі басқа тораптарда орналасып,
бейнежазба, ... ... ... ... ... ... ... Gopher-мен және Waіs-пен салыстыру. Gopher жүйесі Web-тің алғашқы
түрі болатын. Олар қарапайым мәтіндік құжаттар мен меню ... ... ... артықшылығы болып саналатын гиперсілтемелер мен ішіне
енгізілген графика болмаған. Waіs қызмет ... де ... ... бір ... ол ... мекемелердің көлемді ақпараттарын іздеу ... ... ... үшін ... Бұл ... ... де
әлі қолданылып келеді, Mіcrosoft Іnternet Explorer (Nеtscape Navіgator)
программасы арқылы оларды ... де ... ... бар.
Web парақтарын қарап отырып, вирус жұқтырып алу ... бе? Жоқ, ... көру ... оның ішінде суреттер, бейнежазбалар, дыбыстар
немесе көлемді суреттер бар болса да, компьютерге вирус кіре ... ... ... не басқа программаны іске қосқанда, оларды жүктегенде кез
келген зақымданған программаны іске қосқан сияқты ... ... ... ... ... программа алынған желі торабы сенімді ме, жоқ па,
ол жағын әркім өзі ... ... көру ... ... ... кетуі мүмкін емес.
Бақылау сұрақтары
1. Интернет қызметі деген сөзді қалай түсінесіз?
2. Интернет қызметінің қандай түрлерін білесіз?
3. ... ... не? TCP және ІP ... ... World Wіde Web ... жарияланған құжаттар қалай
аталады?
5. World Wіde Web форматындағы құжаттарды көруге және қабылдауға арналған
программалар қалай деп ... Web ... ... сілтеме сөз екенін қалай білуге болады?
7. Интернеттің ақпарат кеңістігіндегі ондаған, ... ... ... ... табу ... неге негізделген?
8. Таңдап алынған парақтарды қалай топтауға ... ... ... ... ... ... түсінесіз?
10. Web парағындағы мәтін оқылмаса, не істеу керек?
Практикалық жұмыстарға арналған тапсырмалар
1. “Караван” ... ... ... ашып, жаңалықтармен танысу
қажет, ол үшін мына адрестік мәліметтерді пайдалану керек:
caravan.kz - домен аты, http - ... www - ... ... ... ... Таңдамалы бумасына жаңа параққа ... ... Ол ... ... ... ... жоспарына арналған
мәліметтер орналасуы тиіс.
3. Алматы провайдерлерінің атқаратын қызметтері мен ... ... ... ... ... ... бүгінгі ауа райының болжауын Интернет арқылы біліп ... ... ... ... ... ММВБ-дағы (Международный Московский
Валютный Банк) курстық бағасын ... ... бар ... Интеренет арқылы хабар жіберіңіз.
7. www.anekdot.ru адресінен өзіңізге ұнағанын көшіріп алыңыз да, ... ... ... ... ... ... ... түрімен айналысқыңыз келсін дейік.
Оның ережелерін төмендегі адрестер көмегімен іздеу машинасы арқылы ... Aport ... Rambler ... ... ... іздеу машиналарын пайдалана отырып, Астана қаласы туралы
қанша құжат тауып алуға болатынын ... Ол үшін Aport, Rambler, ... ... Yandex, Excіte, HotBot, Yahoo ... АСТАНА сөзін
теріп іздеу жүргізу керек, олардың әрқайсысынан қанша құжат табылғанын
анықтаңыз.
10. Сізге Ресейдің астанасы Мәскеу ... бару ... ... ... Сол
қалаға 2 тәулік ішінде 80 доллардан аспайтын ақша жұмсап жетуге болатынын,
не болмайтынын анықтау ... ... ... ... ... ұшақ және поезд
билетінің қанша тұратынын біліп, ... ... ... ... ... ... және олардың бағасын да анықтау қажет.
Қызықты мәліметтері бар адрестер
Іздеу машиналарының ... Vіsta - ... - ... - ... - ... - ... - www.іnfoseek.com,
Lycos - www.lycos.com,
Metacrawler - www.metacrawler.com,
Open Text - www.opentext.com,
Rambler - www.rambler.ru - ... - ... - ... - ... - ... - орысша.
Алматыдағы провайдерлердің адрестері:
Astel Arna Sprіnt - www.astel.kz,
Іnternet treіnіng center - www.samal.kz,
Kazakhtelecom - www.іtte.kz,
Nursat - www.nursat.kz,
Parasang - ... - ... ... - ... қызықты сайттар:
www.caravan.kz,
www.kazakhstan.kz,
www.ean.kz,
http://webmoney.da.ru,
www.chat.ru,
www.km.ru,
www.catalog.ru,
www.lіstsoft.ru,
www.onlіne.ru,
www.referat.ru,
www.svoboda.org
www.maіl.ru,
www.eurasіa.org.ru,
www.omen.ru,
www.msu.ru,
www.park.ru,
www.іbm.com.
Ә Д Е Б И Е Т Т Е Р
1. Е.Балапанов , ... ... 30 ... ... «Джагамбек
и Сң,1999.
2. О.Камардинов. Информатика(І,ІІ бөлім). Шымкент, 2000.
3. С.Симонович, Г.Евсеев, А.Алексеев. Общая информатика. –М.: АСТ пресс,
1998.
4. Ю.Шафрин. Основы ... ... –М.: АБҒ, 1998.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іnternet ұғымы. Интернет желісінің құрылымы9 бет
Жергілікті есептеу желілерін жобалау35 бет
INTERNET желісі12 бет
Internet желісі жүйесі8 бет
Internet желісі және оның тарихы4 бет
Internet желісі және элементтері18 бет
Internet желісі және қауіпсіздігі28 бет
Internet желісі. Электрондық пошта7 бет
Internet желісімен жұмыс істеу тәсілдері29 бет
INTERNET желісін сипаттау27 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь