Шифраторлар мен дешифраторлардың жұмысын зерттеу


Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі
Қ. и. Сәтбаев атындағы қазақ ұлттық техникалық университеті
Есептеу техника кафедрасы
зертханалық жұмыс №1
Тақырыбы: «Шифраторлар мен дешифраторлардың жұмысын зерттеу»
Оқытушы: Төлегенова А. С.
Студент: Көшкінов Б. Н.
Мамандығы: 050719
Тобы: РЭТб-05-3қ
Алматы 2008
Мазмұны
Жұмыстың мақсаты . . . 3
Тапсырма . . . 3
Теориялық мағлұмат . . . 3
Жасалынған жұмыс нәтижелері . . . 6
Бақылау сұрақтары . . . 7
Жауаптары . . . 7
Қолданылған әдебиеттер тізімі . . . 8
Зертханалық жұмыс № 1
Шифраторлар және дешифраторлар
Жұмыстың мақсаты: Шифратор мен дешифратор құрылғыларын зерттеп, жұмыс істеу принципімен танысу. Оларды түрлі құрылғыларда қолдану бойынша машықтану.
Тапсырма: Теориялық мәліметтермен танысу. Тапсырманы орындап, қорғау.
Теориялық мағлұмат
Шифратор - N кірісі және M шығысы бар логикалық сұлба (M<N) . Кіріс сигнал N кірістерінің біреуіне ғана беріледі, және әр кірістің шығысында өзіндік комбинациясы сәйкес келеді.
Шифратордың қолданылуы - екілік разрядтағы кодалы сөзді қолдана отырып, қай кіріске сигнал берілгені туралы ақпаратты шығысында шығару.
Шифратордың ең қарапайым түрі - төрт кірісі және екі шығысы бар шифратор.
Шифраторлар (кодерлер) көбінесе ондық сандарды екілік немесе екілік-ондық кодаға түрлендіру үшін қолданылады, мысалы микрокалькуляторларда, бұл кезде ондық перненің басылуы сәйкесінше екілік коданың генерациясына сәйкес келеді.
1 . . . 7 ондық сандарын екілік кодаға кодалау үшін шифратордың электромеханикалық аналогы берілген сандардың дара, қосарланған және үшеулеген қайта қосқыштар түріндегі «пернелерді» қамтиды (3-сурет) . «Пернелерді» іске қосу/сөндіру жағдайы Ut бір полярлы импульстер көзінен тактылы импульстермен орнатылады.
Реалды пернетақталарда бірнеше пернелерді бірден басу мүмкіндігі бар, ал шифраторларда жоғарғы разряд приоритетінің принципі қолданылады, яғни мысал үшін 9, 5 және 2 пернелерін басқанда шифратордың шығысында 9 санына сәйкес 1001 кодасы қоздырылады. Шифраторлар екі ИМС-пен ұсынылады - 74147 және 74148.
Шифратор екілік і санының кодасын шығару керек, егер І i =1 болып, ал приоритеті жоғары I j -ға 0 берілсе, онда бұндай шифраторлар приоритетті шифраторлар деп аталады.
Приоритетті шифраторлар пернетақта шифраторларын, микроЭЕМ үшін үзілістер контроллерін және т. б. құру үшін қолданылады. 8х3 555ИВ1 (1-сурет) приоритетті шифраторының жұмыс істеуі 1-кестеде сипатталған. Шифратордың кіріс және шығыс сигналдары келесідей міндеттерді атқарады:
EI ( Enable Input ) - шифратордың қосылу сигналы;
GS ( Group Signal ) - шифратор қосылған кезде, кем дегенде бір I i қоздырылған кірісі туралы мағлұмат беретін сигнал;
EO (Enable Output) - шифратор қосылып тұрған кезде, І і қозған жоқ екенін көрсететін шығыс рұқсат ету сигналы;
А2, А1, А0 - шығыс екілік коданың үш разряды.
1-сурет. 8х3 555ИВ1 приоритетті шифраторы
1-кесте
8х3 555ИВ1 приоритетті шифраторы
1-суретте келесі ИС келтірілген:
555ИВ1, МС14532В - 8х3 приоритетті шифраторлары;
555ИВ2 - екілік кода разрядтарының Z-жағдайындағы шығыстары бар 8х3 приоритетті шифраторы;
555ИВ3 - 10х4 приоритетті шифраторы;
1804ВР3 - екілік кода разрядтарының Z-жағдайындағы шығыстары бар 8х3 приоритетті шифраторы
Дешифратор (DC - декодер) - бірнеше кірісі және шығысы бар құрылғы, оның кіріс сигналдардың белгілі бір комбинациясына шығыстарының біреуінің активті жағдайы сәйкес келеді, яғни дешифратор кірістері бойынша демультиплексорға айналдырылған болып табылады. Сол себепті дешифраторларды кейде дешифратор-демультиплексор деп және керісінше атайды.
Орташа интеграция деңгейімен сериялық ИМС түріндегі дешифраторлар мен демультиплексорларды ақпараттық-өлшеу техникасында және басқарудың микропроцессорлы жүйелерінде, соның ішінде ақпараттық сигналдар мен синхроимпульстерді үлестіруші-коммутатор ретінде, жадылық құрылғыларда мәліметтерді және адрестік логиканы демультиплексирлау үшін, сонымен қатар екілік-ондық коданы ондыққа түрлендіру үшін кең қолданылады.
Дешифраторлардың, электрондық техниканың жеке құрылғылары ретінде 4, 8 және 16 шығыстары болады.
4-суретте 2х4 дешифратордың сұлбасы көрсетілген. Бұл дешифраторда 3 инвертор U1…U2; төрт ЖӘНЕ-НЕМЕСЕ элементі U4…U7; адрестік кірістері - 2^0, 2^1; рұқсат ету кірісі - G’; 0…3 шығыстары - инверсті.
2-сурет. ТТЛ және КМОП серияларының стандарттары негізінде 4х10 дешифраторларының шартты белгіленуі.
2-суретте ТТЛ және КМОП серияларының стандарттары негізінде 4х10 дешифраторларының шартты белгіленуі көрсетілген. Қосымша сол өрісте 2 p-1 болатын x p сигналдарының салмақтары, ал қосымша оң жақ өрісте - i=e n …e p …e 1 . Бұл дешифратор кірісіне берілетін сигналдың белсенді деңгейі бар шығысының нөмірін екілік сан бойынша бірден анықтауға мүмкіндік береді. 1-суреттегі интегралдық сұлбалар келесі функцияларды орындайды:
155ИД1, 7441 - ашық коллекторы,
Equation. 3 шығыстары бар DC 4х10 (
) ;
555ИД6 - инверстік
Equation. 3 шығыстарымен DC 4х10;
555ИД10, 7445, 74LS445 - DC 4х10 (ашық коллектормен
Equation. 3 шығыстары;
,
- 555ИД10 и 7445,
- 74LS445)
Жасалынған жұмыс нәтижелері
3-сурет. Электромеханикалық шифратор
4-сурет. 2х4 дешифратордың сұлбасы.
Бақылау сұрақтары:
- Цифрлық логикалық құрылғылардың функционалдық түйіндері (құрылғылар) дегеніміз не?
- Цифрлық логикалық құрылғылардың түйіндері қаншаға бөлінеді?
- Комбинациялық типті функционалдық түйіндер дегеніміз не?
- Комбинациялық типті функционалдық түйіндердің артықшылықтары мен кемшіліктері.
- Тізбектелген функционалдық түйіндер дегеніміз не?
- Тізбектелген функционалдық түйіндердің артықшылықтарымен кемшіліктері.
Жауаптары:
- Цифрлық логикалық құрылғылардың функционалдық түйіндері (құрылғылар) дегеніміз не?Логикалық элементтер цифрлы ақпаратпен қарапайым логикалық операцияларды жасау үшін қолданылады. Іс жүзінде потенциалдық текті логикалық элементтер кеңінен қолданылады. Оларда 0-дік мәнге потенциалдың төмен деңгейі, ал 1-лік мәнге потенциалдың жоғары деңгейі сәйкес келетін дискретті сигналдар пайдаланылады.
- Цифрлық логикалық құрылғылардың түйіндері қаншаға бөлінеді?Цифрлық логикалық құрылғылар үлкен екі класқа жіктеледі: жадысы жоқ дискретті автоматтар - комбинациялық сұлбалар; жадысы бар дискретті автоматтар - тізбектелген сұлбалар. Жады ретінде жүйенің сигналдарды белгіленген уақыт мезетінде цифрлық құрылғының ішкі жағдайын сипаттайтын қабілетін түсіну керек.
- Комбинациялық типті функционалдық түйіндер дегеніміз не?Комбинациялық құрылғының шығысындағы сигналдар кез келген уақыт мезетінде кірісіндегі сигналдардың үйлесімімен анықталады және оның алдыңғы жағдайынан тәуелсіз болады. Бұл құрылғыларда шығыстан кіріске сигналдардың тасымалдануын қамтамасыз ететін кері байланыс элементтері болмайды. Комбинациялық құрылғыларға логикалық элементтер, электронды кілттер, шифраторлар, дешифраторлар, мультиплексорлар, демультиплексорлар жатады.
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz