Модельдеу. Модельдеу түрлері


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ
БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
М. ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ
ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕЛЕР ЖӘНЕ МОДЕЛЬДЕУ КАФЕДРАСЫ
БАӨЖ
Тақырыбы: Модельдеу. Модельдеу түрлері
Орындаған: Айдаулет Б. Е.
Тобы: ИП-19-3к2
Қабылдаған: Изтаев Ж. Д.
Шымкент
Модельдеу - әлемді тану мен өзгертудің әдістерінің бірі. Ол сол әдістердің жаңа қызметтерін ашатын (микро-, макро-, мега әлемнің процестері мен құбылыстары, кибернетикалық және имитациялық модельдерді жасау, жүйелік техниканың тууы т. б. ) модельдердің жаңа типтерін жасауға негіз болған ғылымның дамуымен байланысты кең түсінік.
Модельдеуге бірнеше анықтама беруге болады:
• модельдер құрудың және оларды сәйкес құбылыстар, процестер, объектілер жүйесі негізінде оқып білу әдістерінің жиыны;
• зерттеу объектілерінің сипаттамаларын біліп алу немесе анықтап алу үшін, басқаруды жақсарту немесе нұсқа жөнінде сәйкес болжамды тексеру үшін, жаңадан құрастырылатын объектілерді жасау тәсілдерін тиімді ету үшін модельдерді зерттеу нәтижесін пайдалану әдістерінің жиыны. Модель, нұсқаны табиғи жағдайларда зерттеу кандай да болсын себептермен қиын немесе мүмкін болмағанда, кандай да бір объектіні зерттеу процесін жеңілдету керек болғанда қолданылады. Әдістер модельдің сипатына, оны қолдану алаңы мен зерттеу мақсатына тәуелді;
• өзінің қүрделілігі мен өлшемдері бойынша сол күйінде зерттеуге мүмкіндік бермейтін қандай да болсын объектілерді қайталап жасау. Модельдеу ғылым, техника, технология негіздері бойынша қабілеттерді дамытуға көмектеседі.
Модельдеу танымның әмбебап формасы ретінде қызметтің кез-келген саласындағы құбылыстардың өзгеруі мен зерттелуінде қолданылады. Модель зерттеу нысанасының орнын ауыстырушы. Модель - басқа жүйелер туралы ақпарат алудың құралы ретінде қолданылатын жүйе, зерттеу болып табылады. Түрлері:
• материалдық;
• идеалдық (оймен танылатын) .
Модельдеу - кейбір нысандар мен құбылыстарды, физикалық табиғаты дәл сондай олардың модельдерімен алмастыра отырып зерттеу. Модельдеудің негізіне зерттелетін құбылыстардағы заңдылықты анықтау үшін немесе теориялық жолмен табылған тұжырымдаманың дұрыстығын және оның қолданылу аясын тексеру үшін жүргізілетін эксперимент алынады. Физикалық модельдеу ұқсастық теориясы мен өлшемділік талдауына (анализіне) негізделген. Нақты зат (натура) пен оның моделінің арасындағы геометриялық ұқсастық (пішін ұқсастығы) және физикалық ұқсастық физикалық модельдеудің басты шарты болып табылады. Физикалық модельдеу әр түрлі механиклық (гидроаэромеханика, деформацияланатын қатты дене механикасы), жылу және электрдинамикалық құбылыстарды зерттеуде кеңінен қолданылады. Электрдинамикалық модельдеу электр жүйелеріндегі электрмагниттік және электрмеханикалық процестерді зерттеу кезінде пайдаланылады. Гидродинамикалық модельдеуге арналған эксперименттік қондырғыны жасау кезінде қондырғы мен модель, модель мен нақты затқа сәйкес келетін ұқсастық шарттарының өзара тең болуына айрықша көңіл бөлінеді. Физикалық модельдеудің тәсілдері ғылыми-зерттеу жұмыстары мен техниканың көптеген салаларында (гидравлика мен гидротехникада, авиацияда, ракеталық және ғарыштық техникада, кеме және прибор жасауда, машина жасаудың түрлі салаларында, т. б. ), сондай-ақ әр түрлі саладағы тәжірибелік маңызы бар күрделі есептерді шешу кезінде кеңінен қолданылады.
Модельдерді қасиеттеріне қарай мынадай топтарға жіктеуге болады:
- Қолданылуына қарай топтау
- Уақыт фауторын ескеру
- Білім саласына байланысты топтау
- Көрсету тәсіліне қарай топтау
Қолданылу аймағына қарай модель не үшін және қандай мақсатқа қолданылады деген сұраққа жауап беру мақсатында оқу, тәжірибелік, ғылыми, техникалық, ойын, имитациялық, тәрізді топтарға жіктеледі.
Оқу моделі - көрнекі оқу құралдары, әртүрлі машықтандырушы, үйретуші программа түрінде болуы мүмкін.
Тәжірибелік модель - жобалау объектісінің өте майда түрлері үшін олардың үлкейтілген көшірмесі болып табылады.
Ғылыми-техникалық модельдер - процестер мен құбылыстарды зерттеу мақсатында құрылады.
Ойын модельдеріне - әскери, экономикалық, спорттық ойындар жатады.
Имитациялық модель - шын мәнінде нақты объектіні өте жоғары дәлдікпен бейнелей алады.
Модельді
уақыт факторына байланысты
динамикалық және статистикалық деп бөлуге болады.
Статистикалық модель деп объект жөнінде алынған ақпараттың белгілі бір уақыт бөлігіндегі үзіндісін айтады.
Динамикалық модель - уақыт барысындағы объектінің қасиеттерінің өзгерісін көрсетуге мүмкіндік береді.
Көрсетілу әдістеріне қарай
материалдық және ақпараттық деп бөлуге болады.
Материалдық модельді басқа сөзбен заттық немесе физикалық деп айтуға да болады. Материалдық модельдердің қарапайым мысалына балаларға арналған ойыншықтарды айтуға болады.
Ақпараттық модель дегеніміз - объектінің, процестің немесе құбылыстың қасиеттері мен күйін сипаттайтын ақпараттар жиынтығы.
Модельдерді білім саласына байланысты топтау
Вебрарлық модель - ойша немесе әңгіме түрінде жасалған ақпараттар.
Таңбалық модель - арнайы таңбалармен көрсетілетін модельдер.
Геометриялық модель - графикалық пішіндер мен конструкциялар.
Ауызша модель - иллюстрацияны пайдаланып, ауызша және жазбаша сипаттаулар.
Математикалық модель - объекттің әртүрлі параметрлерін көрсететін формулалар.
Құрылымдық модель - схемалар, графиктер, кестелер, диаграммалар.
Логикалық модель - ой қорытындысы мен шарттарды талдау негізге алынған іс-әрекетті таңдаудың әртүрлі нұсқаулықтары.
Арнайы модельдер - ноталар, химиялық формулалар.
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz