Жеке адамның денсаулығына қарсы қылмыстардың түсінігі және жіктелуі

Жоспар

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. ЖЕКЕ АДАМНЫҢ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ЖІКТЕЛУІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Жеке адамға қарсы қылмыстардың сипаттамасы және жіктелуі ... ... ... 5
1.2 Денсаулыққа байланысты тағайындалатын жаза түрлері ... ... ... ... ... ..23
2. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТАР ҚҰРАМДАРЫНЫҢ ТҮСІНІГІ, ЕРЕКШЕЛІГІ, ЖӘНЕ САРАЛАУ МАҢЫЗЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
2.1 Денсаулыққа қасақана ауыр, орташа, жеңіл зиян келтіру түсінігі ... ... ... .32
2.2 Денсаулыққа қасақана басқада зиян келтіру түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
2.3 Денсаулыққа қарсы қылмыстарды саралаудың маңызы ... ... ... ... ... ... ... .42
3. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ БАПҚА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .48
3.1 Денсаулыққа жан күйзелісі (аффект) жағдайында зиян келтіру “108 бап” Қылмыстық кодекс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
3.2 Қылмыс жасаған адамды ұстау кезінде денсаулыққа ауыр дене жарақатын келтіру “110 бап” Қылмыстық кодекс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .50
3.3 Денсаулыққа абайсызда зиян келтіру “111 бап” Қылмыстық кодекс ... ... 51
3.4 Қорқыту“112 бап” Қылмыстық кодекс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52
3.5 Соз ауруларын жұқтыру “115 бап” Қылмыстық кодекс ... ... ... ... ... ... ... ..55
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...57
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...58
        
        Жоспар
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................3
1. ЖЕКЕ АДАМНЫҢ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ
ЖІКТЕЛУІ....................................................................
.............5
1. Жеке адамға қарсы қылмыстардың сипаттамасы және
жіктелуі............5
2. Денсаулыққа байланысты ... ... ... ... ... ... ... ЕРЕКШЕЛІГІ, ЖӘНЕ
САРАЛАУ МАҢЫЗЫ....................................................32
2.1 Денсаулыққа қасақана ауыр, орташа, жеңіл зиян ... ... ... ... зиян келтіру
түсінігі...................................36
2.3 Денсаулыққа қарсы қылмыстарды саралаудың
маңызы.............................42
3. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ БАПҚА БӨЛУ
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ...............................................................
..................................48
3.1 Денсаулыққа жан күйзелісі (аффект) жағдайында зиян ... “108 ... ... ... ... ... кезінде денсаулыққа ауыр дене жарақатын
келтіру “110 бап” Қылмыстық
кодекс.................................................................50
3.3 ... ... зиян ... “111 ... ... ... ... бап” Қылмыстық
кодекс.........................................................52
3.5 Соз ауруларын жұқтыру “115 бап” ... ...... ең ... та, асыл да, ... ... ... адам үшін ең маңызды ... деп ... Сол ... де қол ... немесе зиян келтіруіне жол берілмейді.
Жалпы Қазақстан Республикасының заңнамасында адам денсаулығына
байланысты тек ... ... 1995 ... 30 тамыздағы
қабылданған Конституциясында емес, сонымен қатар қылмыстық құқықтың арнайы
жүйелерінде де ... ... ... ерте ... ... ... ... қылмыстар ең ауыр
қылмыстар қатарына жатқызылған. Мысалыға алар болсақ қанға қан, ... ... ... ... ... алу ... жоғарыда айтылған негіздер бойынша мысалға алатын болсақ, ... ең ... және көне ... ... ... ... ... дейінгі 1792-1750жылдар).
Хаммурапи кодексіндегі 196-214 баптар денсаулыққа қарсы қылмыстар және
медецина қызметі саласындағы денсаулыққа зиян келтіру де ... ... ... ... ... ... асырылған.
Ежелгі үнді халқында қоғамдық қатынас , жалпы айтқанда қоғам. Сасловян
қалыптасқан ежелгі үнді ... ... ... ... да ... ... ... қалыптасқан.
Сонымен қатар орта ғасырларда Руси (Русская правда), сонымен бірге
батыс Еуропада (Салическое право(государства франков), Франция ... ... ... ... ... ... зерцало”,
“Пандектное право”, “Каролина”, Англияда “Общее ... ... ... зиян ... үшін осы ... ақша
қаражатымен өтейтін болған[www. Tejilu. Em.@. ru].
Бертін келе денсаулыққа зиян келтіру қылмыстық әрекет ... ... сол ... үшін ... яғни ... ... жүйе ... өз дипломдық жұмысымның өзектілігі жайлы айтар ... ... ... ... ... қаншалықты және қандай
статистикалық дәрежеде кездесетіндігін айқындап беру. Сонымен ... ... ... осы ... ... ... жат қылығы
екендігін дәлелдеп көрсету.
Сонымен қатар қоғамдағы болып жатқан көптеген жеке адамның өмірі ... ... ... ... дәлелдей білу қажеттілігін
арттыру.
Ал жұмысымның негізгі мақсатына келіп тоқталатын болсам ... ... адам ... өте қауіпті екендігін және осы дипломдық
жұмысым арқылы сол қылмыстардың айқын көрінісін ашып оны дәлелдеп беру.
Осы ... ... жету үшін ... ... ... ... айтар болсақ қылмыстырдың, яғни адам денсаулығына қарсы
қылмыстардың алдын алу, олардың жолын кесу, ... сол ... ... ... мен ... ... олардың нақты дәлелдемелерін
қарастыру. Осы ... ... мен ... ... негізгі
ьарысында айқындап, объективті түрде ашып қарастырдым деуге болады.
Дипломдық жұмысымның ... ... ... ... қауымына, сонымен қатарзаңгер қауымының осы қылмыстарды болдырмауға
және алдын алуға, жолын кесуге өз үлестерін қосуға шақыру деп білемін.
Сонымен ... тек ... ... ... мен ... мен ... жұмысмның зерттеу пәнін де қарастырып өтуді жөн көрдім. Зерттеу
пәні ... ... ... жеке ... ... мен ... ... қылмыстарды өткен жылдармен салыстыра отырып, олардың көбеюін
немесеазайуын ... ... ... ... ... ... табылады. [2]
Ал сонымен қатар дипломдық жұмысымда жоғарыда атап айтқанымдай зерттеу
пәнін қарастыра ... ... мына ... ... қарастырдым.
Олар статистикалық мағлұматтарды өткен жылдармен салыстыру, шет мемлекеттің
қылмыстарымен салыстыру. Яғни осы әдістермен біз зерттеу әрекеттерін жүзеге
асырамыз ... ... ... ... ... үш ... ... және
қолданылған әдебиеттерден тұрады.
1. ЖЕКЕ АДАМНЫҢ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ ... ЖӘНЕ ... Жеке ... ... ... ... және жіктелуі
Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары мемлекет ... ... ... ... II ... осы
мәселеге тікелей арналған. Конституцияның 1-бабында "ең ... ... ... және ... ... ... мен ... деп жарияланған.
Осыған орай, Қазакстан Республикасындағы барлық құқық салалары, оның ішінде
Қылмыстық құқықта адамды қорғауды өзінің ... деп ... ... ... ... ... адам мен ... бостандықтары мен занды мүдделерін ... ең ... ... ... тапқан.
Қылмыстық құқықтан негізгі мәселелердің бірі қылмыстың ұғымын ... ... Жеке адам мен ... ... ... қайсысының
қоғамға қауіптілік дәрежесінің басым ... ... және оған ... ... ... шараларды қолдану арқылы осы қатынастарды реттеу
— қылмыстық заңның негізгі міндетгерінін бірі болып табылады. Қылмыс ... да ... бір ... ... ... ... ... табылады. Заң шығарушы осыңдай тұжырымдарға келе отырып,
қылмыстын әр уақытта да адамнын, нақты іс-әрекетінің, мінез-құлқының ... ... ... атап ... ... ... қайшы мінез-құлқы белсенді әрекет күйінде ... ... ... мумкін. Бұл жерде әрекет дегеніміз адамның
қылмыстық заң тыйым салған нәрселерді істеуі, ал ... ... зан, ... ... ... ... арнаулы жарлықтар,
бұйрықтар бойынша өзіне жүктелген ... ... ... ... ... ... ... оған қайшы емес мінез-құлқы оның ойлау
жуйелері ... ... соң ... бір ... ... көрініс береді.
Ондай нақты іс-әрекеттер арқылы көрініс таппаған, жүзеге аспаған ойлар,
пікірлер ... ... ... ... ... ... ... бір іс-әрекет арқылы жүзеге асырылмаған адамның ниет-мақсаттары
қоғамға қауіп туғызбайтындықтан қылмыстық құқық реттеу саласына ... ... ... бұл ... ... бірауыздан осылай тұжырым
жасалған.
Қылмыс құқылық құбылыс регінде осы ... ... ... ... бір ... ... Қолданылып жүрген
кылмыстық занға сәйкес қылмыстың түсінігі заңның ... ... ... жүйеде қылмыстың ұғымы алғаш рет 1919 жылы РСФСР-дың
Қылмыстық құқық жөніндегі басшылық ... ... ... қорғалатын қоғамдық қатынастар ... ... ... ... ... РСФСР-дын 1922жылғы Қылмыс кодексінде «Қылмыс дегеніміз
кез келген ... ... ... ... ... ... ... жылы КСРО және одақтас республикалардын қылмыстық ... ... ... ... ... ... бап болған жоқ. ... ... ... кодексінде «қылмыс дегеніміз қоғамға кауіпті іс-
әрекет» деп көрсетіледі (1-бап). Бұл жерде кеңестік кұрылысқа ... ... ... ... ... әрекетсіздік коғамға кауіпті деп
жарияланды.
Дуюнов В.К. Цветинович А.Л. Дополнительные ... ... ... ... 1986 .– 350 ... және ... ... 1958 жылғы қылмыстық зандардың
негізінде «Қылмыстық ... ... оның ... және экономиалық
жүйелеріне, социалистік меншігіне, азаматтардың жеке басына, саяси, еңбек,
мүліктік және басқа да ... мен ... ... ... ... ... (әрекет немесе ... ... ... ... ... ... ... заңда көзделген
қоғамдық қауіпті іс-әрекет қылмыс деп табылады» делінген. Дәл ... ... ... ... Одақтық республикалардың, оның ішінде 1959
жылы 22 шілдеде қабылданған Қазак КСР Қылмыстық кодексінде де ... 1997 жылы жаңа ... ... ... Осы ... ... орын алған елеулі әлеуметтік-экономикалық, саяси
өзгерістерге сәйкес қылмыстың жана ұғымы берілген. Оңда ... ... ... ... қоғамға қауіпті әрекет (іс-әрекет ... ... деп ... ... Осы ... ... ... қоғамға қауіптілік, кінәлілік. жазаланушылық
қылмыстың белгілері екендігі көрініп тұр.
Қазақстан Республикасынын Кылмыстық ... ... ... ... ... жекеленген қылмыс кұрамдары арнаулы
көрсетілген. Қылмыстық құқықта қылмыстың осы ... ... ... іс-
әрекет істеуді құқықа қайшылық деп атау қалыптасқан.
1960 жылға дейінгі қолданылған ... ... ... ... ... заң ... ... көрсетілмеген іс-әрекеттерге де сонда
көрсетілген соған ұқсас, жақын нормаларды қолдануға жол ... еді. ... ... ... және осы ... ... кетушілікке әкеліп
соқтырды. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы жана ... орай жаңа ... ... ... ... ... ... жол берілмейді делінген.[5]
Адамның қылмыстық құқылық норма тыйым салған іс-әрекеттерді істеуін
қылмыстық кұқыққа ... деп ... ... заң ... ... осы ... ... іс-
әрекеттерді істеуін қылмыс қатарына жатқызуға болмайды. Тек заң шығарушы
ғана белгілі бір іс-әрекетті ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. Қылмыстық құқыққа қайшылықтын міндетті
белгісі болып осы заңда көрсетілген ... ... ... ... ... ... құқылық санкция белгілеген жазанын белгілі
бір түрінің ... ... ... ... ... құқыққа
қайшылығын белгілеген тиісті заңның жарияланған уақытынан бастап ондай іс-
әрекеттер қылмыс қатарына ... ... ... ... осындай іс-
әрекеттермен қылмыстық құқылық норма ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен күші жойылған қылмыстық-құкылық
норма қылмыс қатарынан шығарылады. ... ... ... ... Мысалы: елімізде нарықтық қатынастардың дамуына ... ... ... ... ... ... қатарынан алынып
тасталды. Бұрын қылмыс қатарында жоқ жалған банкроттық, табысты жасыру,
салық төлемегені үшін ... ... ... ... ... пайда болды.
Қылмыстың негізгі сапалық белгісі оның қоғамға қауіптілігі ... Бұл ... ... ... ... ... бірге не себепті
осы немесе басқадай іс-әрекеттер қылмыс болып табылатының ... ... ... болуының өзі іс-әрекеттің қоғамдық
қатынастарға зиян келтіруін немесе зиян ... ... ... қауіптілік — қылмыстың объективтік белгісі. Ол заң шығарушының
санасына және ... ... ... ... зиян ... ... ішкі мәні жөнінен қоғамның бір қалыпты өмір сүру шарттарына қайшы
болады. Зан, шығарушының міндеті сол кезенде, дәуірде, ... өмір ... ... бағалап, осыған байланысты іс-әрекеттің қайсысының қылмыс
қатарына жататыны туралы шешім қабылдау болып табылады.
Кылмыстық кодекстің 2-бабында ... ... ... ... көзделген адам мен азаматтын кұкықтарына, бостандықтары ... ... ... ... мен ... мүдделеріне, қоғамдық
тәртіп пен қауіпсіздікке, табиғи ортаға т. б. қиянат жасап қол ... ... ... ... ... ... ... қоғамға
қауіптілік қылмыс қол сұғатын объектілерді көрсету ... ... Бүл ... ... ... ... ... бірі ғана.
Қоғамға қауіптілік қоғамға зиянды іс-әрекеттің өзінің тікелей
ерекшелігіне, оны істеу ... ... ... ... ... ... Мысалы: тиісті рұқсат етілмеген немесе тыйым ... ... ... ... ... төтенше экологиялық, аймақтар) не тыйым
салынған құстар мен андарға қатысты аң ауланса, ол ... ... ... ... ... ... ... тыйым салынған ереуілге
басшылық жасау, кәсіпорынның, ұйымның жұмысына кедергі келтіру қылмыс болып
табылады (335-бап). Іс-әрекет арқылы ... ... ... мүмкін
зиян қоғамға қауіптіліктің көлемін айқындайтын негізгі бір белгі ... ... ... әрекет немесе әрекетсіздіктің істелген
уақыттан бастап, өзінің қаңдай зиян ... ... ... ... ... занда көрсетілген зардаптар болған жағдайда ғана
қоғамға қауіптілік сипатына ие болады. Іс-әрекеттің ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін зардаптың сипаттамасын зан
шығарушы әр түрлі етіп бейнелеуі мүмкін. Кейбір реттерде қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... жарақат салу,
материалдық залал келтіру, ауыр зардаптың болуы т. ... дене ... ... орай ... ... ауыр
зиян келтіру (103-бап), денсаулыққа ... ... ... ... ... ... ... жеңіл знян келтіру (105-бап) болып
бөлінеді. Басқа ... ... әр ... ... ... заң шығарушы оның бәрін нақтылап жатпайды, ... зиян ... ірі ... ... ауыр ... келтіру (181-бап, 3-бөлігі,
«б» тармағы), т. б. деп ... ... ... ... ... ... мөлшерін анықтау нақты жағдайларда орындалған фактіге
байланысты шешіледі. ... ... ... қылмыстық ниет және
мақсат сияқты оның белгілсріне де байланысты.
Мысалы, қылмыстық іс қозғау мақсатымен қылмыс істеді деп ... ... Егер ... ... ... ... ... хабарлау
әрекеті күшейтілген қылмыс түрі болып табылады. Кейбір реттерде ... ... ... ... ... де ... Қайсыбір іс-әрекеітер оны істеген адамның жәбірленушімен ерекше
қатынаста ... ... ... деп ... ... ... ... немесе басқа реттен тәуелді адамға қатал қарауы,
қудалауы немесе қорлауы салдарынан ... ... ... ... (102-бап). [8]
Кейде субъектінің ерекше жағдайы ... ... ... Мысалы: жауапты мемлекеттік қызметтегі лауазымды адамның пара алуы
(311-бап, 3-бөлігі). Қылмыстық ... ... ... ... ... сандық жақтарын бөліп қарайды. Қылмыстық кодекстің 52-бабында жаза
тағайындаудың жалпы ... ... ... сот ... ... ... ... және қоғамға қауіптілік дәрежесін есепке алу
қажеттігін көрсетеді. Мұның өзі ... ... ... ... ...... ... деп түсінуді білдіреді. Сипатына қарай
коғамға қауіптілік экономикалық және ... ... ... ... жеке адамға, меншікке қарсы қылмыстар болып бөлінеді. ... ... ... ... ... анықталады.
Объектілердің тізбегі Қылмыстық кодекстін 2-бабында ... ... ... бөлімі топтық объектілері белгілері бойынша
тарауларға бөлінеді. Яғни, Қылмыстық кодекстің Ерекше ... ... ... маңыздылығына қарай рет-ретімен орналасқан. Қоғамға
қауіптіліктін сипатының тағы бір көрсеткіші ... зиян ... ... ... зиян күш қолдану, қорқыту арқылы
келтіріледі. Келтірілген ... ... ... ... ... қарай мүліктік, ұйымдастырушылық, жалпыға қауіпті және зорлықпен
жасалатын қылмыстар деп ... ... ... ... одан әрі
кінәнің нысаңдары арқылы анықталады. Қасақаналықпен жасалатын қылмыстардың
абайсыздықпен істелетін қылмыстарға қарағанда коғамға ... ... ... ... ... ... жағдайда қасақана өлтіргені үшін 10 жылдан
20 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға не ... ... ... ... өлім ... не мүлкін тәркілеу арқылы немесе онсыз
өмір бойы бас ... ... ... ... ... ал
абайсызда кісі өлтіру (101-бап, 1 -бөлігі) үш жылға дейінгі мерзімге бас
бостандығынан айыруға жазаланады. ... ... ... қылмыстың
қоғамға қауіптілігінің сипатын осылай белгілеуде маңызды роль атқарады.
Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіпті ... онын ... ... ... болуының мүмкін екенін немесе
болмай қоймайтынын алдын ала білсе және осы ... ... ... тікелей ниетпен жасалған қылмыс деп танылады.
Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға ... ... оның ... қауіпті зардаптары болуы мүмкін екенін алдын ала
білсе, осы зардаптардың болуын ... де оған ... ... жол ... не
бұған немкұрайды қараса, қылмыс жанама «ниетпен жасалған деп ... ... ... ... ... ... абайсызда жасалған
қылмыс деп танылады.
Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіп туғызуы
мүмкін екенін алдын ала білсе, бірақ бұл ... ... ... ... ... сенсе, қылмыс менмендікпен жасалған
қылмыс деп танылады.
Егер адам қажетті ұқыптылық пен ... ... ол ... болжап
білуге тиіс және болжап біле алатын бола тұра өз ... ... ... ... ... ... екенін
болжап білмесе, қылмыс немқұрайды жасалған болып табылады.
Қылмыстың зардабы қаншалықты ауыр ... ... егер ... ... ... кінәнің белгілі бір түрі болмаса, ол
қылмыстық жауапқа да, жазаға да тартылмайды. Кінәсіз ... та, жаза ... тағы бір ... ... бірі қылмыстық жолмен
жазаланушылық ... ... ... қылмыс дегеннін, өзі, қылмыстық заң
жазамен корқытып тыйым салған әрекет немесе ... ... ... өзі ... ... туралы сипаттама басқадай құқылық актілерде емес,
тек ... ... ғана ... және осы ... ... ... ... жазалау қатері қарастырылатының көрсетеді.
Бұл жерде нақты істелген ... үшін ... жаза мен ... ... санкциясында көрсетілген жазалау қатері, жазалау мүмкіндігі
туралы ... ... ... ... ... ... тыйым
салу қылмыстың белгісі болып табылады. Нақты қылмыс істеген адамға жаза
тағайындамау ... оны ... ... және ... ... оған
қоғамдық ыкпал ету шараларын қолданғанда, оның іс-әрекеті ... ... ... ... ... ... ... ретінде істелген
әрбір қылмыс үшін жаза тағайындалуы мүмкін екендігін, сол себепті ... ... ... істеуге жазалау қатері тыйым салады. ... ... ... егер ол ... ... оған жаза ... Кейде қылмыс ашылғанымен, сот оңдай қылмысқа заңда ... жаза ... ... да ... ... ... ... тыйым салу қылмыстың белгісі, ал жаза тағайындау немесе
тағайындамау ... ... ... ... ... біз ... ... қауіпті, кінәлі, құқыққа қайшы және
жазалаушылық сияқты қажетті ... бар ... әсте ... ... Осы ... ... ... іс-әрекетті басқа да құқық бұзушылықтан
ажыратамыз.[10]
Бірақ топтық және тікелей объект белгісіне сәйкес бұл қылмыс ... кісі ... жеке ... ... қылмыс үшін жауаптылық көзделген
тарауда орналасқан. Өмірге қарсы қылмыстың, соның ішінде адам өлтірудің де
тікелей объектісі адамның өмірі ... ... Заң ... және ... ... кез ... ... өмірін бірдей қорғайды. Адам өмірі
нәрестенің туған сәтінен, яғни анасының денесінен бөлініп шығып, ... алуы ... оның ... ... ... ... басталады. Бұл
құбылыс нәрестенің алғашқы айқайынан, дыбыс беруінен басталады. Өлім адам
өмірінің соңғы сәті болып табылады. Өлім ... және ... ... бөлінеді. Тыныс алуы мен қанның айналысы тоқтағаннан кейін 5-6 минут
шамасында клиникалық өлім сатысы басталады. Адам ... ... бұл ... 10 ... одан да ... ... созылады. Өлудін
соңғы кезеңі — биологиялық ... ... нерв ... қызметінің істен
шығуына байланысты мидың өлуі басталады. ... ... ... ... ... белгілері біразға жалғасқанымен, мидың өлуі адам
өмірінің соңғы сәті ... ... Яғни адам ... ... сәті ... ... өлтірудің объективтік жағы басқа адамды өмірінен заңсыз айырумен
көрінеді. Қылмыстың аяқталуы үшін адамды өмірінен айыруға ... ... және ... ... адам ... ... ... болуын айқындау қажет.
Адам өлтіру негізінен әрекет арқылы жүзеге асырылады. Адам өлтірудің
көпшілігі осылайша жасалады. Кінәліның ... ... және суық ... де ... ... ... ... жасау, басқа да әдістерді
қолдануы арқылы адам өмірінен айырылады. Әдетте жүрек-қан тамырлары жүйесі
ауруларынан зардап ... ... ... ... келтіру жолымен
өмірінен айыру әдебиеттерде ... ... ... жиі кездеседі. Соңғы
уақыттарда адам жүйкесіне әсер ету ... мен ... ... ... ... әсер ету ... адам ... мүмкіндігі
одан әрі кеңейе түсуде.[11]
Адам өлтіру — материалдық құрамға жататын қылмыс.
Адам өлтірудің субъективті жағы — Қылмыстық кодекстін, ... ... қана ... ... ... Адам ... кезінде қасаканалық
тікелей және сол сияқты жанама болуы да мүмкін. Тікелей қасақаналық кезінде
кінәлі өзінің басқа адамның өміріне қол ... ... ... ... іс ... ... соқтыруы мүмкін екендігіне немесе қалай да ... ... және ... ... ... ... жасайды. Жанама
қасақаналықпен адам өлтіру кезінде кінәлі ... ... ... ... ... ... мойындайды, осы әрекеттін нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... бірақ оған саналы
түрде жол береді не өлімнің ... ... ... ... ... ... жолымен адам өлтіру оқиғалары кен, таралып отыр.
Мұндай кезде белгілі бір ... ... ... ... да ... ... кінәлі белгілі бір құрбанға қатысты адам ... ... ... ... ... ... ... қатысты — жанама ниетте әрекет етеді.
Тікелей және жанама қасқаналықтар арасындағы айырмашылықты айқындаудың
іс жүзінде ... ... бар. Адам ... ... яғни ... ... өлімнің болатынын сезетінін, оның болуын тілегендігін, ... ... тыс ... бойынша ол болмай калғандығы бойынша анықталады.
Мұндай кезде оқталу тек қана ... ... ... ... ... түрі ... мәселені шешкенде соттар жасалған
қылмыстың барлық жағдайларына сүйенуі және атап айтқанда: қылмыстың ... ... ... ... жарақаттың санын, сипаты мен ... ... ... ... органын жарақаттау), кінәліның қылмыстық
әрекетті тоқтату себебін, сондай-ақ кінәліның қылмыс істеу алдындағы ... ... ... ... ... ... ... тиіс.[12]
Жәбірлеңушінің өліміне әкеліп соқтыруы кінәлі үшін белгілі болып
табылатын өмірлік ... бар ... ... ... ... ... ... тікелей ниеттің бар екендігін айғақтайды. Оқпен атылатын
қаруды қолдану кінәлінің өлтіруге шынайы ниетте ... ... ... ... ... ... адам өлтіру ниетінде болғандығына
маңызды дәлелдеме ... ... ... ара ... ату, ... адам
өлтіру мақсатында істеледі. Тікелей қасаканалық болған кезде кінәлі өлімнің
болуын ... ... ... ... ... міндетті түрде болуын
қаламайтындығын да мұндай жағдайда ескеру керек. Оның ниеті баламалы түрде
болуы мүмкін, оның ... ... ... ... сол ... денсаулыққа
ауыр зиян келтіру мүмкіндігі және осы зардаптардың кез ... ... ... ... егер оған ... емес ... бойынша қылмыстық нәтиже
болмаған жағдайда ол адам өлтіруге оқталғандық үшін жауапқа ... ... ... алдын ала қорқыту басқа мән-жайлармен қатар адам ... бар ... ... ... ... ... Дегенмен, осындай
қатер тудыруды айтқан адамның ой-ниетінің қаншалықты шын екендігін іс
бойынша айқындау ... ... егер ол ... ... және ... ... ... мүмкіндігіне сырттай ұксас кейбір әрекеттермен қоса
айтылғанның өзінде, адам ... ... ... ... ... ... кінәліның
шын мәніндегі анықтілегін білдірмейді.[13]
Адам өлтіру мен қорқыту көбінесе ... ... ... суық ... өзге каруды, сондай-ақ қару ретінде пайдаланатын заттарды қолданумен
немесе қолдануға әрекет етумен жасалатын бұзақылық әрекеттермен байланысты
болатындығын тәжірибе ... ... Адам ... ... ... ... бөлу ... өлтіруге жанама қасақаналық кезінде ... өз ... ... ... болу ... ... Кнәлі зардаптың қалай
да болмай қоймайтынын шамалаған жағдайда сөз тек қана ... ... бола ... ... 24-бабының 3-тармағы). Ниеттің осы түрлерінін,
арасындағы неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... Егер адам өлтіруге тікелей ниеттену кезінде
кінәлі ... ... ... ал ... ... кезінде оны кінәлі
тілемейді, бірақ оған ... ... жол ... не ... ... арада денсаулық деген ұғымға түсінік бере ... — адам ... ... әрі ... жұмыс істеуі. Яғни, адам
ағзасының әрбір органы, әрбір мүшесі сол жаратылған қалпында сақталып, ... әрі ... ... ... бір қызметті атқаруы.
Денсаулыққа қарсы қылмыстардың қоғамға қауіптілігі — бұл қылмыстарды
жасаған кезде, бір адам екінші бір ... ... ... немесе
абайсызда зиян келтіреді, яғни кінәлі қоғамға қауіпті іс-әрекеттерді жасай
отырып, адам өмірі үшін ең кымбатты ... ... адам ... ... қол ... Адам денсаулығына зиян келтіру көбінесе оның
мемлекет пен қоғам ... ... ... атқару, яғни сол
міндеттерін нақты ... ... ... ... ... зиян ... — оның міндетті әскери қызметке шақырылуына кедергі
келтіруі мүмкін, ... ... ... ... да ... ... ... әсерін тигізуі мүмкін. Сондықтан да адам денсаулығына
қарсы қылмыстарды жасау — тек ... ... ғана ... сондай-ақ
оның жақын туысқандары үшін де үлкен залал болып табылады. ... ... зиян келу ... оның ... ... белгілі бір көлемде материалдық немесе моральдық залал ... ... ... ... салдарынан оның өмірдегі, қоғамдағы еңбек және
басқа да қоғам қызметтеріндегі байланысы ... оның ... ... ... түрде қатысуына көбінесе мүмкіндік бере бермейді.
Сондықтан да адам денсаулығы — адам ... ... ... ... ... ... адам ... қарсы қылмыстарды топтастырайық. Қазақстан
Республикасының Қылмыстық кодексінде адам денсаулығына қарсы ... ... ... ... ... ... адам денсаулығына
қарсы қылмыстарға мыналар жатады:
1) денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру (103-бап); 2) ... ... ... зиян ... ... 3) ... ... зиян келтіру (105-бап); 4)ұрып-соғу (106-бап);
5) азаптау (107-бап); 6) денсаулыққа жан күйзелісі жағдайында ... ... 7) ... ... шегінен шығу кезінде денсаулыққа
ауыр зиян ... ... 8) ... ... ... ұстау кезінде
денсаулыққа ауыр зиян келтіру (110-бап); 9) денсаулыкка абайсызда ... ... 10) ... (112-бап); 11) ауыстырып салу не өзгедей
пайдалану үшін адамның органдарың, тінін алуға мәжбүр ету ... ... ... ... міндеттерін тиісінше орындамауы (114-бап);
13) соз ауруларын жұқтыру (115-бап); 14) адамның иммун ... ... ... 15) ... аборт жасау (117-баптың 4-тармағы); 16)
науқасқа көмек көрсетпеу (118-бап); қауіпті жағдайда қалдыру (119-бап).
Енді адам ... ... ... ... ... ... субъективтік жағын жеке-жеке талдайық.
Дене жарақатының объектісі — бөгде адамның қалыпты денсаулығы болып
табылады.[15]
Қылмыстың субъективтік жағын сипаттайтын ... ... және ... ... ... дұрыс саралаудың, әрекетті және сол қылмысты жасаған
адамның қоғамға ... ... ... ... жеке
даралаудың қажетті шарты болып табылады.
Кез келген әрекеттің оны жасаған адамның санасында ... ... ... барлығы қасақана ниетпен жасалады, себебі
оларды абайсызда жасау мүмкін емес. Мысалға, ... ... өзін ... ... болу үшін оған қоса ... ... болу керек. Ал
бандитизм құрамы болса, тек кінәні емес арнайы ... яғни ... ... ... ... ... ... болмаса қылмыстық жауапкершілікте болмайды, бірақ қылмыстың түріне
байланысты тек сол қылмысқа тән белгілердің болуы абзал.[16]
Мысалы, қорқытып ... ... жағы ... ... мотивпен және мүлікті иемдену мақсатымен сипатталады. Сондай-ақ
оны жасау тәсілі де ескерілуі ... Осы ... ... ... ... алушылық деп саралануы тиіс емес. Басқа қылмыс жасау
максаты анықталған ... ... сол ... ... ... ... тиіс. Қылмыскер санасында жасалынатын қылмыстың
фактілік жағы қамтылады-құрбанының ... ... мен ... ... ... ... Сонымен қатар, қорқытып алушы ... ... үшін ... ... Ол ... ... ... оның бойында үрей туғызады, талап еткенді беруге
мәжбүрлейді деп ойлайды. Бұл ... ... ... ... зор. ... салдарды болжап білу арам ниеттің интеллектуалдық кезеңінің екінші
белгісі болады, ол ... ... ... құрамдарына тән.
С.А.Елисеевтің пікірінше, пайдақорлық ... ... ... пайданы қоғамның, басқа адамдардың
есебінен алуға ұмтылатындығын көрсететін қылмыс.
3. Пайдақорлық-зорлық қылмыстарының субъектісін сипаттайтын белгілер
ҚР ҚҚ ... ... ... ... бар адам тек ... талан-
таражға байланысты ұрлық, ... ... ... ... сол ... ... кісі ... үшін, қару-жарақты, оқ-дәрілерді,
жарылғыш заттарды т.б. талан тараждағаны немесе қорқытып алғаны үшін ... ... ... мен ... әсер ... ... ... не қорқытып алғаны үшін жауаптылыққа тартылады. Ал қалған ... ... ... ... 16 жасқа толған адам тартылады.
Жауаптылық көтерудің қасиетті шарты есінің дұрыстығы. Сот-психиатриялық
сараптама жүргізу кезінде шектеулі ес дұрыстық деген кездесуі ... ... ... ... жағдай деп немесе жауаптылықтан босататын мән-
жай деп түсінбеуміз керек. Зерттеліп жатқан қылмыстар бойынша шектеулі ... ... есі ... тең болады. Дегенмен, сот мұндай күйді ескере
алады, бірақ ... ... ... ... ... қылмыстың арнайы субьектісі тек
«бандитизм» құрамының үшінші бөлігінде ғана келтірілген. Яғни, мемлекеттік
немесе мемлекеттік емес ұйымдар мен мекемелердегі қызметте ... ... ... үшін ... ... ... ... Осы
тармақ бойынша лауазымды адамдарға қатысты қызметтік өкілеттігін ... ... өзге де ... ... ... теріс
пайдалану баптарының ескертуіне жүгіну керек.
Адам денсаулығына қарсы қылмыстардың объективтік жағы — басқа ... ... ... ... мен әрекетсіздіктер арқылы зиян
келтірумен көрініс табады. Көбінесе дене жарақаты әрекет аркылы жасалынады.
Кінәлі адам жәбірленушінің денсаулығына әр ... ... атап ... әсер ету ... ... зақым келтіру), химиялық жол арқылы
(улау, қышқылмен күйдіру), электрлік жолмен, (тоқпен ұру), ... ... ... ... ауруларды жұқтыру) арқылы, сонымен қатар психикалык
әсер ету ... ... және ... да ... ... дене жарақатын
келтіреді. Әрекетсіздік арқылы да дене жарақаты ... ... ... бір адам ... жүктелген міндеттерді орындамаса.
Кейбір кездері дене жарақатын келтіру ... ... ... болып табылады, егер бұл жарақат мәжбүрлік қажеттілік
жағдайында, яғни емдеу мақсатында болса.
Мысалы, егер ... ... ... ... операциялар
жүргізуге келісімін берсе, онда хирургтер осы хирургиялык операциялардаң
туындайтын белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... салдарға қарсы болмады. Дене жарақатын
келтіру спорт жарыстары кезінде де орын алуы мүмкін. Спорттың ... ... ... ... ... ... ... дене жарақаты денсаулыққа
қарсы қылмыс ретінде сараланады. Мысалы, футбол кезінде футбол ... ... ... ... адамға дене жарақатын келтірсе, онда оның
әрекеті денсаулыққа қарсы қылмыс ... ... ... ... ... жағы 2 ... ... 1)
қасақана (тікелей және жанама), 2) ... ... ... ... ... дене жарақатын келтіру бір адамның ... ... дене ... келтіруді тілеп, алдын ала ойластырып, жоспарлы
түрде мақсаттар жасауы, ал ... ... ... сондай зардаптың
болуын тілемейді, бірақ оған саналы түрде жол береді. ... ... ... ... ... кінәнің әрекетінен немесе әрекстсіздігінен
туатын салдардың, яғни дене жарақатының болуын көре ... ... ол ... қоймас-ау деген өзіне сенімділік ниетте болады, немқұрайдылық түрінде
адам дене жарақатынын ... көре ... ... ... ... ... адам ... қарсы қылмыстардың субъектілері туралы мәселеге
тоқталайық.[17]
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 15-бабының 2-тармағында
көрсетілген дене жарақатын салумен байланысты мына қылмыстарды жасаған ... ... үшін 14 жас ... 1) ... қасақана ауыр
зиян келтіру ... 2) ... ... ... ... орташа ауырлыктағы зардап келтіру (104-баптың 2-тармағы).
Ал мына дене ... ... үшін заң ... есі ... үшін 16 жас ... 1) денсаулыққа қасақана жеңіл зиян
келтіру (105-бап); 2) ұрып-соғу (100-бап); 3) ... ... ... жан ... ... зиян ... (108-бап); 5) қажетті
қорғаныс шегінен шығу кезінде денсаулыққа ауыр зиян келтіру ... ... ... ... ... кезінде денсаулыққа ауыр зиян келтіру (110-
бап); 7) денсаулыкқа абайсызда зиян ... ... 8) ... ... 9) соз ... ... ... 10)адамның иммун тапшылығы
вирусын жұқтыру (116-бап); 11) заңсыз аборт жасау (117-бап); 12) ... ... ... мына ... дене ... салумен байланысты қылмыстарды
жасаған есі дұрыс арнаулы субъектілер заң ... ... 1) ... ... ... ... 2) медицина қызметкерінің
өзінің кәсіптік міндеттерін тиісінше орындамауы ... 3) ... не ... ... үшін ... ... ... тінін алуға мәжбүр
ету (113-бап); 4) науқасқа көмек көрсетпеу (118-бап). Осы ... ... ... дене ... ... есі ... ... үшін 14
жас, ал кейбір субъектілер үшін 16 жас. ... ... дене ... ... ... ... де ... ауыр дене жарақатын салу тусінігі мен түрлеріне тоқталайық. ... ... ... деп ... ... ... ... заңсыз түрде
немесе абайсыз денедегі ұлпалардың анатомиялық тұтастығын бүлдіру жолымен,
әйтпесе ... ... оның ... ... жұмыс істеуін бұзу арқылы зиян
келтіруді айтамыз.[18]
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру ұғымына келетін болсақ, ол былай
делінген: ... ... ... немесе көруден, тілден, естуден, қандай
да болсын органнан айрылуға немесе органның қызметін жоғалтуға немесе бет
әлпетінін қалпына ... ... әкеп ... ... ... ... келтіру, сондай-ақ өмірге қауіпті немесе еңбек қабілетінің кемінде
үштен бірін ... ... ... ... немесе кінәліға мәлім кәсіби
еңбек қабілетін немесе түсік ... ... ... ... ... умен ауруға душар еткен, денсаулықтың бұзылуын тудырған, ... зиян ... ... ауыр зиян ... ... ... талдап, тоқталып өтейік: "Денсаулыққа
келтірілген зиянды ... ... ... 1998 жылы 4 ... ... Білім, мәдениет және денсаулық сақтау Министрлігінің
Денсаулық сақтау комитетінің №240 ... ... Осы ... ... ... ... ... — миға зақым келтірілместен бас
сүйегіне келтірілген жарақат; бас сүйектерінің ашық ... ... ... ... ... зақымдануы; өмірге қауіпті түрде миға қан ... ... ауыр ... ... іш ... ас ... зәр ... жарақаттау, ауыр дәрежеде күйдіру т.б. жарақаттар ... ... ... ... тізбегі жоғарыда айтылған ереженің ... ... ... ауыр дене ... ... ... — бұл адамның денсаулығына ауыр зиян келтіру салдарынан адам көре
алмайтын жағдайға душар болады. Айтып ... бір ... ... көре ... ... керек, уақытша көруден айрылу ауыр дене жарақатының
элементі ... яғни ол ... ... дене жарақаты болып табылады.
Бір көздің көруін жоғалту ауыр дене ... ... ... Бір ... ... салдарынан адам көзінің көру шеңбері 30 пайызға тарылады
және бинокулярлық көрудің бұзылуына әкеп соғады, ал ... ... ... белгілі бір нәрселерді нақты қабылдау қабілеттілігін ... ... ... ... түпкілікті жоғалтады. Себебі, бір
кезден айрылған адам мамандық түрін таңдағанда ғана емес, сонымен қатар дем
алу ... де ... ... ... ал кейбір кездері
бақытсыздық жағдайлардың объектісі болуы да мүмкін. Сондықтан да ... ... 35 % ... жоғалту немесе 2 метр қашықтықта ... кере ... ... ауыр зиян келтірілді деп есептелінеді ... дене ... ... ... Қасақана ауыр дене жарақатының салдарынан тілден ...... ол ойын ... ... түрде біріккен дыбыстармен
жеткізу қабілетін біржола жоғалту. Дауысын жоғалту салдарынан, яғни афония
жағдайында адам ... ... тек қана ... ... алады. Мұндай
жағдайлар адамның еңбек ету қабілеттілігінің 25% мелшерінде жоғалтуына әкеп
соғады. ... ... ... адам қоғамдағы қатынастарға активті түрде
катыса алмайды, барлық уақытта өзінің бір кемшілігінің бар екенін ... ... ... ... сондықтан да тілден айрылу адам
денсаулығы үшін орасан зиянды ... ... ауыр дене ... есептелінеді.[20]
г)Қасақана ауыр дене жарақатының салдарынан естімей
қалу деп мүлде айықпайтын кереңдік және зардап шегуші қатты ... ... ... жерден, кұлағынан 3-6 см қашықтықта айтканда ғана ести алатындай
жағдайда қалуы. ... есту — адам ... ... органдарынын, бірі.
Күнделікті қарым-қатынас, жұмыс, дем алу уақыттары, теледидардан, радиодан
хабар алу, есту сезімімен тығыз байланысты. Екі ... ... ... ... дене ... ретінде есептелінеді. Бір кұлақтың есітпей қалуы — жалпы
еңбек қабілетінің 15 ... яғни ... ... ... жоғалту емес,
сондықтан ол денсаулықтын, бұзылуына әкеп сокқан ... ... ... да болсын органнан айрылуға немесе органның қызметін жоғалтуға
... ... ... тұрғыда денеден айрылып қалуын немесе сал
(паралич) ... ... ... және бұл ... ауыр дене ... ретінде
бағаланады. Жыныс қатынастарының қабілетін жоғалту, екі ені де ... алып ... әкеп ... ... бала табу ... ... ... айрылу деп саналады да, ауыр дене жарақаты ... Сот ... ... беттің жаралануы тым жиі кездеседі. Бет
жарақатын бағалау кезінде ... ... ... ... ... ... өміріне қауіптілігін (ми шайқалуы т.б.), сезім мүшелерінің ... бет ... ... ... ... бұзылуын ескеру керек. ... ... ... мәселені сот шешеді. Бет жарақатының жазылуы
дегеніміз — ... ... ... ... жағдайлардың нәтижесінде
олардың өңінің өзгеруі, мысалы, тыртықтардың әжімдерге, мойын ... т. б. ... ... ... ... ... ... емдеу
әдістерінің нәтижелері де осыған жатады.
Ал егер консервативтік емдеу жақсы нәтижеге жеткізбей, зақымданушыға
косметикалық ... ... ... операцияның нәтижесіне қарамастан
қалпына келмейтін жарақат деп ... да ауыр дене ... ... ... ... орың ... іш кұса болып қатты қайғыруға
бетпішіннің өзгеруі ғана емес, адамның қоғаммен ... ... ... ... ... ... ... кемінде үштен бірін тұрақты түрде жоғалту деп —
жалпы еңбек ... ... ... етпейтін еңбекке қабілеттілік
айтылады. Еңбек кабілетінің үштен бірін жоғалту зардап ... ... ... ... мен оның жоғалту ... онша ... ... ... ... ... өзгерістермен бірге байланысты.
Енбек қабілетін жоғалту тек тұрақты болады. ... ... ... ... ... ауыр дене жарақаты ретінде бағаланады. Кәсіптік ... ... ... ... ... ... кәсіптік еңбек
қабілетінен айыруға ниеттенгендік анықталатын жағдайларда тергеушінің
қаулысы ... сот ... ... ... ... ... Еңбекке
қабілетті адамның еңбек қабілетін жоғалтуына апарып соғатын жарақаттар жас
балаға, қарт адамға, кәмелетке толмаған жасқа, ... ... ... ... адамдарға салынуы мүмкін. Мұндай жағдайларда ... ... ауыр ... ... ... ... алынады: 1)
балалардын, кейін ол 10 жасқа толғанда еңбек ... ... ... ... 2) ... ... ... жарақатқа байланысты
еңбек қабілетін біржола жоғалтуы дені сау ... ... ... ... мен тобы ... Егер ... зақымдардың салдарынан түсік болса, ... ... ... ол ауыр дене ... ... ... ... акушерлік-гинекологиялық зерттеулер арқылы
түсіктің зардап шегуші оргаиизмінің жеке ерекшеліктеріне, яғни ... ішкі ... ... жетілмегендігіне байланысты емес, қайта оғаң
дене жарақатының тікелей себеп болғаны анықталуға тиіс.
ж)Жарақат алуға байланысты іш құса болу ... ауыр дене ... ... ... ... бас ... ... байланысты пайда болатын
қояншық (эпилепсия) осындай ауру. Іш құсаның диагнозын
қою және оның ... ... ... байланысты екенін анықтау сот-
психиатриялық сарапшының ... ... ... ... умен ... душар еткен денсаулықтың бұзылуын
тудыру денсаулыққа қасақана ауыр зиян
келтіру. Бұл есірткі немесе уытты у ... ... ... ... ... ... дене жарақатын келтіру болып табылады.
Енді жоғарыда көрсетіп кеткен 103-бапқа қайта оралып, оның 2-тармағына
тоқталайық. Осы баптың 1-тармағындағы әрекеттер: а) екі ... одан да ... ... ... б) ... ... жұмысын немесе кәсіптік немесе
коғамдық борышын орындауға байланысты оған немесе оның жақындарына қатысты
жасалса; в) кінәліға ... ... ... ... сол сияқты адамды
ұрлауға немесе кепілге алуға ұштасқан адамға қатысты ... г) ... ... д) ұйымдасқан топпен жасалса; е) жалдау бойынша; ж)
бұзақылык ниетпен; з) әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни ... ... ... и) ... ... ... тінін пайдалану
мақсатында; к) бірнеше рет жасалса немесе оны осы ... ... кісі ... адам ... деп атап ... ... 1 және ... көзделген әрекеттер абайсызда
жәбірленушінің өліміне әкеп соғуы мүмкін. Ауыр дене ... ... ... бір ... екі кінә нысаны ретінде көрініс табады:
- асақана ауыр дене жарақатын келтіру,
- абайсызда жәбірленушіге өлім келтіру.
Ауыр дене жарақатының ... ... ... әкеп соғаттың
кінәліның әрекеттері тікелей басқа адамның ... қол ... ... да ... кінәлілық әрекеттері адам денсаулығына
қарсы қылмысқа жатады.[23] Жалпы кінәлінын әрекеттерінін, ... ... ... ... қасақана әрекеттері арқылы жәбірленушінің,
денсаулығына ауыр зиян келтіреді, мұндай әрекеттерді ол ... ... ... жол ... істейді, бірақ бұл әрекеттердің салдарынан келетін ... ... ... ... ... яғни кінәлі жәбірленушінің
өлуін тілемейді, ол өлмейді деген менмендік ... ... ... ... Егер ... ... ауыр дене ... келтірілсе,
мұның салдарынан жәбірленуші өлетін болса, онда бұл жағдай ... ... ... құрамын құрайды. Сонымен ауыр дене жарақатының салдарынан
жәбірленушінің өлімі ... ... ... жалпы заң бойынша 2
қорытынды шығаруға болады: 1) Егерде ... ... ... ... елтіруге бағытталған әрекеттерді жасап, ... ... ... онда кінәліның әрекеті ... кісі ... ... ... ... ... ... бағытталған тікелей қасақаналық
әрекетінің салдарынан ... өлім ... оған тек ауыр ... ... онда ... ... кісі өлтіруге оқталу ретінде
есептелінеді, ал жанама қасақаналықта—дене жарақаты ретінде бағаланады.
Жәбірленушіге өлім ... ... ... ... ... дене ... өлтіруге оқталу ретінде қарастырылмайды.
2) Егерде ауыр дене ... ... ... ... ... ... ... жанама қасақаналық ниеті болмаған кезде,
онда кінәліның әрекеті тұтасымен 103-баптың 3-тармағымен сараланады.
Қазақстан Республикасының жаңа ... ... ... санаттау
туралы арнаулы норма енгізіліп, онда ... ... және ... ... және ... ... ... онша ауыр емес,
ауырлығы орташа, ауыр және аса ауыр болып санаттарға бөлінген.
Қылмыстық кодекстің ... ... үшін осы ... ... ең ауыр жаза екі ... ... айырудан аспайтын қасақана жасалған әрекет, сондай-ақ
жасалғаны үшін осы ... ... ең ауыр жаза бес ... бас
бостандығынан айырудан аспайтын абайсызда жасалған ... онша ауыр ... деп ... үшін осы ... кезделген ең ауыр жаза бес жылға бас
бостандығынан айырудан ... ... ... ... сондай-ақ
жасалғаны үшін бес жылдан астам мерзімге бас ... ... ... ... ... ... ... ауырлығы орташа қылмыс деп
танылады.
Жасалғаны үшін осы Кодексте көзделген ен ауыр жаза он екі ... ... ... ... ... жасалған әрекет ауыр қылмыс деп
танылады.
Жасалғаны үшін осы Кодексте көзделген ен ауыр жаза он екі ... ... бас ... ... ... жаза ... өлім жазасы —
қасақана жасалған әрекет аса ауыр қылмыс деп танылады.
Қылмысты осылай етіп ... бөлу ... ... ғылымында
қалыптасқан қылмыс санаттарын Қылмыстық кодекстің санкциясында белгіленген,
коғамға қауіптілік дәрежесіне қарай бөлу жөніндегі казіргі заманғы ... ... ... ... ... бабында көрсетілген санкция мөлшері
қоғамға ... ... ... және әр ... қылмыстардың
қоғамға қауіптілік дәрежесімен салыстыруға мүмкіндік береді. Жаза мөлшершін
баптардың ... ... ... өзі ... өз ... сол ... басқа бір санатқа жатқызуына мүмкіндік бермейді.
Қылмысты дәл санатқа жатқызуға мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... табылады. Мысалы, ауыр және аса ауыр ... ... ... қылмыстар жатады. Ауырлығы орташа немесе онша ауыр ... ... ... ... ... ... жатады. Осы
санаттарға сәйкес аса ауыр қылмыстарға қоғамға қауіптілік дәрежесі ерекше
ауыр қасақана қылмыстар, ... ... ... ... ... мемлекетке опасыздық, бандитизм, зиянкестік, шабуыл жасап тонау
сияқты қылмыс түрлері жатады.[25]
Ауыр қылмыстарға мысалы, контрабаңда, ... ... ауыр ... ... ... біле түра кінәсіз адамды қылмыстық жауапқа тарту
т. б. қылмыстар жатады.
Ауырлығы орташа қылмыстарға ... ... ... ... ... ... кісі ... кісіні өзін-өзі өлтіру ... ... ... орта дәрежеде жарақат түсіру т. б. қылмыстар
жатады.
Ауыр емес қылмыстарға бас бостандығынан ... жаза ... ... жала ... абайсызда денеге ауыр немесе орта дәрежедегі
жарақат ... ... ... ... ... істелген қылмыстар жатады.
Қылмысты санатқа бөлудің манызы ерекше. Санаттарға бөлу белгісі бойынша бас
бостандығынан айыру түріндегі ... ... ... ... шартты
жазаны қолдану немесе қолданбау (63-бап), шартты түрде соттаудың күшін ... ... ... ... ... ... жиынтығы бойынша жаза
тағайындау (59-бап), жазаны өтеуден мерзімінен ... ... ... босату
(70-бап), айыптау үкімінің ескіру ... ... ... ... ... ... рақымшылық немесе кешірім жасау актісі негізінде
қылмыстық жауаптылық немесе жазадан босату (76-бап), ... ... алып ... ... ... ... ... байланысты тағайындалатын жаза түрлері
Қылмыстық жаза мемлекеттік күштеу шараларының бірі болып ... ... ... ... ... ... ... құралдарының бірі ретіңде
қолданылады. Мемлекет қылмысқа қарсы күрес ... әр ... ... экономикалық, рухани шаралардың барлық ... ... ... қылмыстан сақтандыру мәселелеріне ерекше көңіл
бөледі.
Сондықтан да ... жас, ... ... қылмысқа қарсы күрес
Қылмыстық жазаны қолдануда ең ... ... ... деп ... ... қарсы күресте шешуші мәселелер жоғарыда аталып ... ... ... ... мүшелерінің белсенділігін, олардың
құқылық сана-сезімін жетілдіру арқылы жүзеге ... ... ... шара ... ... шарасы ретінде тек арнаулы, занда
көрсетілген жағдайда ғана ... ... ... ... ... ... қолдану мемлекеттің
атқаратын функцияларының бірі ... ... ... ... өте ауыр
қылмыс істегендерге соған сәйкес ауыр қылмыстық-құқылық күштеу шараларын
қолдану мемлекеттің міндеті болып табылады.
Мемлекеттік ... ... сан ... ... тек ... құқылық
шаралар ғана емес, азаматтық, әкімшілік, тәртіптік шаралар да жатады.
Қылмыстық шара ... ... ... жеке бір түрі бола ... ... оқшауланады.
Біріншіден, қылмыстық шара — мемлекеттік ... ... ... ... ғана ... Қылмыстық кодекте жазаның сот үшін
міндетті тізбектері мен оны қолданудың тәртібі тұжырымдалған. Сот кылмысқа
кінәлі ... ... ... көрсетілген шараның шеңберінде оның шегінен
шықпай, жаза тағайындайды. Тек ерекше жағдайларда ғана сот көрсетілгеннен
гөрі ... ... жаза ... ... ... ... шарасы ретіңдегі қылмыстық жазаны
мемлекет атынан тек қана сот тағайындайды. Қылмыстық кодекстін ... ... ... ... ... ... ... мәжбүрлеу
шарасы», - делінген. [27]
Қылмыстық жазамен салыстырғанда басқа да мемлекеттік күштеу шаралары
мемлекеттік органдар ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Мысалы, крғамдық тәртіпті бұзған адамды полиция бастығы әкімшілік ... ... ... ... ... бұлтартпаушыларды заңда
көрсетілген тәртіппен жазалайды немесе ... ... ... ... ... ... ... бұзушыларды жауапқа тартады. Осы аталған
органдардың немесе ... ... ... ... ... құқылы емес. Қылмыстық жазаны колдану — тек қана соттың құзыреті.
Үшіншіден, ... ... ... сотталған адамды жазадан босату,
сондай-ақ тағайындаған қылмыстық жазаны жеңілдету тағы да сот ... ... Тек қана ... және ... беру ... ... босату
немесе жазаны жеңілдету Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады, ал басқа
жағдайларда бұл ... шешу тек ... ... ... табылады. Бұл да
қылмыстық жазаның басқа мемлекеттік күштеу шараларынан мәнді өзгешелігін
көрсетеді.
Төтіншіден, қылмыстық жаза ... ... ... ... ... адамның кінәсін анықтау оған жаза тағайындауды қажет деп табу,
қылмыстық жазаның нақты түрі мен ... ... жеке ... ... арқылы емес мемлекет арқылы жария, ашықтан-ашық түрде белгіленеді.
Кылмыстық жаза ... ... ... атынан белгіленеді, жеке немесе
лауазымды адамдар соттағайындаған жазадан ешкімді де ... ... ... ... сот ... мемлекеттік, жеке көсіпорын, ұйым, мекеме, лауазымды
және жай адамдардың орындауы үшін Республика аумағыңда ... ... ... мемлекеттік күштеу шаралары ретінде қылмыстық жаза
қылмыстық ... ... ... ... ... кінәлі адамға қолданылуы
мүмкін. Яғни, бұл жерде жаза адамның кінәлі түрде істеген іс-әрекетінің
қылмыстық-құқылық зардабы ... ... ... да ... заңда
«адам өз кінәсі анықталған қоғамға кауіпті әрекет немесе әрекетсіздік және
пайда ... ... ... ... үшін ғана ... жауапқа
тартылуға тиісті», — делінген. Сондай-ақ әрбір істелген қылмысқа жаза
тағайындау міндетті емес.
Мұның мәні ... егер ... ... ... істі ... ... ... өзгеруімен байланысты кінәлінін істеген қылмысының коғамға
қауіпті мәні ... ... онын өзі ... енді ... емес деп ... нышандары бар іс-әрекет жасаған адамды қылмыстық жауаптылықтан
босатуға (68-бап) ... ... ... ... ... ... түрдегі
азаматтық, әкімшілік немесе тәртіптік құқылық жауапкершілікке тартумен де
ұштастырылуы мүмкін.
Кылмыстық жаза мемлекет атынан қылмысты ... үшін ... ... басу ... ... теріс құқылық баға болып табылады.
Бетіне басудың және кінәлаудың ... ... ... ... тұлғасына және оның қылмысты іс-әрекетті істеудегі мінез-құлқына
тікелей байланысты болады.
Жаза ... ... ... бір ... ... ... байланысты
болады. Мысалы, соттың кінәліні бас бостандығынан айыруы немесе белгілі бір
кәсіппен шұғылдануға немесе белгілі бір лауазым иесі ... ... ... тәркілеуі мүмкін. Ерекше ауыр қылмыс жасаған жағдайда кінәліге занда
көрсетілген негізде ерекше жаза — өлім жазасын ... да ... кез ... ... ... ... адам материалдық,
моральдық, мүліктік зардап шегеді. Өйткені жаза ... мәні ... ... ... ... жазаның басқа да мемлекеттік күштеу шараларынан ... оны ... ... ... ... да ... туралы атақ
береді. Сотталғандықтың кінәлі үшін белгілі бір құқылық зардабы бар, ол
сотталғандығы ... ... ... керек, сотталғандық кейбір
жағдайларда қылмысты ауырлататын мән-жайларға жатады.
Немесе сотталғандық атақ кейде қылмысты ... ... ... ... ... ... ... белгілеу үшін маңызды мәнге ие
болады. Сонымен, қылмыстық жаза дегеніміз сот арқылы мемлекет атынан ... ... ... ... ... ... ... қолдану
болып табылады.
Қылмыстық жазаның әкімшілік құқық бұзушылық үшін қолданылатын ... ... ... ... жаза бұл ... қылмыстың
зардабы, ал әкімшілік шара болса, ол қылмыс болып ... ... ... ... үшін ғана ... ... жаза сот арқылы мемлекет атынан ... ... ... органдары, лауазым адамдары немесе судья
тағайындайды. Үшіншіден, қылмыстық жазаның әкімшілік жазадан ... ... ... бойынша тағайындаған қылмыстық жаза кінәліге сотталғандық атақ
береді, ол әкімшілік ... ... үшін ... ... зардап
болмайды.[30]
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 38-бабының 2-бөлігінде
жазанын мақсаты — ... ... ... ... ... ... түзеу, сондай-ақ, сотталғандарды да, басқа адамдарды да
жаңа қылмыстарды істеуден алдын ала ... ... ... ... ... ... ... адамға жаза
тағайындау және жазаны орындау арқылы оны ... ... жаңа ... оны ... ... ... ескертуі болып табылады.
Әлеуметтік әділеттілікті калпына келтіру дегеніміз ... ... ... жаза ... ... қылмыстын қоғамға қауіптілігі,
келгірілген зиян мелшері, жаза тағайындаудын басты негіздері, кінәлінің
жеке ... ... ... отырып, қылмысына сай келетін, әділ
жаза тағайындау болып табылады.
Әлеуметтік қатаң әділетгілікті ... ... үшін ... ... алып жасалған қылмысқа әділ құқылық баға ... жаза ... ... ... кылмыстык құқықтың ... ... ... ... ... 2-бабындағы осы заңның міндеттері заң
қорғайтын мүдделерді қорғау, алдын алу делінсе, ол ... ... ... ... жауаптылық негіздері белгіленіп, қылмыс ұғымы ... ... ... ... ... ... езге де ... ықпал ету шаралары белгіленеді.
Арнаулы сақтандырудың иелері болып, қылмыс істеп сотталғандар танылады.
Жазаның мақсаты бұл адамдардың тарапынан тағы да ... ... ... ... ... болып табылады. Жазаның осы кәздеген мақсатына
жетуінін кұралы — сотталғандарды ... ... ... ... заң ... ... рухында тәрбиелеу больш табылады. Бұл ... ... ... ... ... түлғаның әлеуметтік, психологиялық
көзқарасын өзгертіп қылмысты ... ... ... ... ... ... деген пиғылдарын, жазадан қорықса да өзгертіп дұрыс ... ... ... да қылмыскерге жаза тағайындау арқылы оны түзеу ... да ... ... зақ ... қалт жібермей мүлтіксіз
орындайтын адам етіп қалыптастыру болып табылады. Жазаның басқа бір мақсаты
— басқа ... ... ... ... ... ... Бұл қылмыс
істемеген, бірақ тәртіптік, әкімшілік құқық қалыптарын бұзып, биморальдық
күйге ... ... ... істеуі мүмкін, тұрасыз элементтерге бағытталады.
Мұндай әлеуметтік тұрақсыз адамдарды ... ... ... ... ... және ... істегендерге жазаның сөзсіз қолдануын
ескерту, қылмыстан ... ... түрі ... ... ... ... ... тәрбиелік функциясынын бір көрінісі ... ... ... қалыптарының жеке түрлерінің санкцияларында
көрсетілген жазаларда қылмыс істеген кінәлі адамдарға қолданбақшы ... ... ... заң барлык азаматтарға, олардың психологиялық сана-
сезіміне әсер ету арқылы, олардың әлеуметтік әділеттілікті, адам өмірінін
қорғалуының, құқықтәртібін ... ... ... ... ... ... сияқты жаза — қылмыстының жанын қинау немесе адамгершілік намысына
тиіп, ... ... ... Бұл ... ... ... кұқықтың
адамгершілік принципі болып табылады. Осы жерде жазаның мақсаттары туралы
Заңның қалпының ... ... жоқ па екен ... занды сұрақ
туындайды. Жаза сотталған адамның құқықтары мен бостандықтарына шек кою
арқылы, сөз жоқ, оның ... ... ... ... ... Бұл ... жою үшін ... мақсатын және құрамын, мазмұнын ... ... жөн. Жаза ... ... ... немесе адамгершілік намысына
тиіп қорлау мақсатын тіпті де көздемейді. ... ... ... ... ... ... ... қою жазаның мазмұнын, ал арнаулы
және жалпы сақтандыруды жүзеге асыру ... ... жету ... ... ... ... оқшауланып, түзеу мекемесінде жазасын
өтеуі, әлбетте, оның жанын жеуі сөзсіз, бұл ... ... ... ... ... деп ... ... қылмыстық заңда белгіленген
соттар үшін ... және ... ... ... ... ... жазаның түрлерін айтамыз.
Кылмыстық заңнын өзінде барлық соттар үшін міндетті болып табылатын
жекелеген ... ... ... шегі және ... белгіленген. Мұның
өзі Республика аумағында қылмысқа қарсы күрес саласында біркелкі жазалау
қызметін ... ... ... ... ... адамға келтірілетін
айырудың мәніне қарай жазанын, түрлері мынадай топтарға ... ... ... ... ... әсер ... жаза
түрлері. Бұған жататындар: қоғамдық жұыстарға тарту, арнаулы, ... ... ... ... ... ... ... біліктілік
сыныбынан және мемлекеттік наградадан айыру.
- Сотталған адамның құқығына шек қоюмен байланысты ... ... бір ... ... ... ... бір ... кұқығынан айыру, әскери қызмет бойынша шектелу.
- Сотталған адамды материалдық жағынан айыруға байланысты
жазалар: ... ... ... ... ... Сотталған адамның құқығынан немесе бас бостандығынан
айыруға байланысты жаза түрлері: өлім жазасы, бас бостандығынан ... ... ... ... Жаза түрлерін топтастырудың бұдан
басқа түрлері жалпыға мәлім.
Жаза жүйелеріне кіретін барлық жаза ... ... үш ... ... ... ... ... құрайды. Негізгі жазалар дегеніміз
заң бойынша жеке-дара жаза ... ... ... ... ... ... жаза ... айтамыз.
Қылмыс жасады деп танылған адамдарға мынадай негізгі ... ) ... ... ... бір ... ... немесе белгілі бір қызметпен
айналысу құқығынан айыру;
в) коғамдық жұмыстарға тарту;
г) түзеу жұмыстары;
д) әскери қызмет бойынша ... бас ... ... ... тәртіптік әскери бөлімде ұстау;
и) бас бостандығынан айыру;
к) өлім жазасы ... ... ... ... ... ... жатады:
Қосымша жазалар деп негізгі жазаға ... ... ... жүзеге асыруда оған көмекші рөл ... ... ... ... ... ... «Қылмыстық жаза тағайындаған кезде
соттардың заңдылықты сақтауы туралы» 1999 ... 30 ...... ... 25, 26-тармақтарыңда «Негізгі және қосымша жазаларды
дұрыс үйлестіре ... оны ... ... ... ... ... ... жазаның мақсатына жетуге көмектеседі, осыған байланысты ... ... ... әр іс ... ... ... аса ... сыбайлас
жемқорлық қылмыстар жасаған адамдарға қосымша жаза ... ... ... ... заңның баптарынын санкцияларында қосымша шаралар ... ... ... айтылған болса, онда соттардың оны ... ... ... ... ... ... үкімнің дәлелдеу
бөлігінде міндетті түрде ... ... Ал ... жаза ... бұл ... үкімнің қорытынды бөлімінде ондай сілтеме ... ... ... ... ... ... ... жаза қолдану
міндетті деп табылса, сот оны ҚК-нін 55-бабында керсетілген шарттар болған
жағдайда ғана ... ... ... жасай отырып қабылданған шешімнің
дәлелдерін үкімде міндетті түрде келтіре отырып, қолданбауы мүмкін.
Соттардың назары мынаған ... ... ... ... ... ... түрлері қосымша жаза ретінде тек егер олар ... деп ... ҚК ... диспозицияларында қосымша жаза ретінде
көзделген болса ғана қолданыдуы мүмкін. Белгілі бір ... ... ... бір ... ... ... ... арнайы, әскери немесе
құрметті атағынан, сыныптық шенінен, дипломатиялық дәрежесінен, біліктілік
сыныбынан және ... ... ... қосымша жаза ретінде ҚК-нің
Ерекше бөлімінің қылмысты саралаған бабында жаза ... ... ... ... ... ... ... туралы шешім қабылданғанда,
үкімнің қорытынды бөлігінде ҚК-нің тиісінше 41 ... ... ... ... Ауыр ... аса ауыр ... үшін ... кезде, сот
үкіммен бірге ҚК-нің 50-бабы 2-бөлігінің ... ... ... ... ... ... ... немесе Қазақстан
Республикасы Президенті тағайындаған құрметті, әскери, арнайы ... ... ... ... біліктілік сыныбынан айыру
туралы тиісті ұсыныс енгізу туралы мәселесін қарауы тиіс.[35]
Қосымша жазалар сотталушыны ... деп ... заң ... ... ... Егер қосымша жаза ҚК-нің41 немесс ... ... ... оның ... заң ... ... осы
түріне белгілеген шектен аспауы керек», — делінген. Сондықтан да қылмыстық
заңның баптарының санкцияларында қосымша жазаларды қолдану ... ... ... онда ... оны ... туралы мәселені қарап,
колданған шешімнің тұжырымдарын үкімде міндетті ... ... ... ... жаза ... жағдайда үкімнің қорытынды ... ... ... ... жасалмайды. Кінәлі сотгалған кезде ол
жауапка тартылған қылмыстық заңның баптарында қосымша жаза ... ... ... сот оны ... ... ... ... шарттар
болған жағдайда ғана осы бапқа сілтеме жасай отырып, ... ... ... ... ... ... ... оған қосымша жазаны
қолданбауы мүмкін.
Қосымша жаза жеке-дара тағайындалмайды, ол тек кана негізгі ... ... ... ... басқа мынадай қосымша жазалар:
а)арнаулы, әскери немесе қүрметті ... ... ... ... ... ... ... наградаларыыан айыру;
б)мүлкін тәркілеу қолданылуы мүмкін (39-бап, 2-бөлігі). Үшінші топқа
негізгі де, қосымша да жаза ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір лауазым атқару немесе белгілі бір
қызметпен айналысу кұқығынан ... және ... ... ... ... жаза ... негізгі жаза ретінде тағайындалуы да
немесе басқа жазаға ... ... ... ... жаза ретінде қоса
тағайындалуы да мүмкін. Сонымен, колданылып жүрген қылмыстық ... ... мәні әр ... жаза ... ... Бұл ... ... колдану —
қылмыспен тиімді күрес жүргізудің ... ... ... ... Енді ... ... ... сипаттама береміз.[36]
|Түрлері. |2006ж |2007ж ... ... |78,1%. |1458, 75,8% ... ауыр |248 82,6 %. |266 82,8 % ... | | ... ... |178 82,2 % |189 79,8% |
| | | ... |195 83, 8% |201 83,9% ... зиян | | ... | | |
| |7565 |7063 ... | | ... | | |
| | | ... |10181 |11080 ... | | ... | | |
| |18998 |17497 ... қару | | ... | | |
| | | ... |2210 |2107 ... ... | | |
| | | ... жарақты |389 |466 ... | | ... | | |
| | | ... | | ... |3 |2 ... | | ... | | ... | | |
| | | ... | | ... |389 |466 ... | | ... | | ... | | ... ... ... ... қылмыстар жайлы ІІД-ң жасалған жұмыс
қорытындысы. (2007 жылдың 12 айына дейін).
2. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТАР ҚҰРАМДАРЫНЫҢ ТҮСІНІГІ, ЕРЕКШЕЛІГІ,
ЖӘНЕ САРАЛАУ ... ... ... ... ... зиян ... ... занда қылмыстың жалпы түсінігі берілген, ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Қылмыстық зан қылмыс
құрамы деген түсінікті ашпайды. Бұл түсінікті ... ... ... ... белгілі бір қылмыстың қатарына жатқызуға мүмкіндік
беретін қылмыстың объективтік және субъективтік ... ... және ... ... жиынтығын айтамыз.[37]
Қылмыс құрамынын әрқайсысы оның субъективтік және ... ... ... ... ... ... кұрамы да
белгілі бір элементтерден тұрады. Осы белгілердің ... ... ... ... жок ... ... болмауына, яғни қылмыс құрамынын
тұтастай жоқ болуына әкеп ... Бұл ... ... ... элементтері
деп, қылмыс құрамы жүйелерін құрайтын бастапкы компоненттерді айтамыз.
Денсаулыққа ... ... ... ... ... 4 ... жатады: объект, объетивтік жағы, субъект, субъективтік жағы.
Қылмыстың субъективтік жағы ... ... ... ... жою немесе
бүлдіру қылмысы (187-бап) белгілері болып біріншіден, басқа ... қол ... ... осы ... жою ... ... үшіншіден, осы
әрекетті қасақана істеу, төртіншіден, бұл іс-әрекет ауырлататын жағдайда
жасалса ол ушін 14-ке ... адам ... ... ... төрт ... ... жоқ болса, онда бұл қылмыс
құрамы болмайды. Егер адам бөтен адамның мүлкін ... ... ... онда ... ... ... бір қылмыс құрамы болады. Себебі, бұл
жерде 187-бапта көрсетілген қылмыстын басты белгісі ... ... жоқ. ... ... ... ... Ерекше бөлімдегі баптардын
диспозициясында ғана емес, қылмыстық заңның, Жалпы ... оның ... да ... ... бөлімнін баптарының диспозицияларында әр
түрлі қылмыстың көптеген белгілері аталып ... ... ... ... ... ... және оны ... ажырататын соған тән белгілерінің тізбегін береді. Барлық
кылмыстарға жалпылама ортақ немесе ... ... ... тән ... бөлшнің баптарында анықталады. Мысалы, бөтеннің мүлкін ... ... ... ... ... осы қылмыстың не
субъектісі, не кінәнің нысаны аталмаған.
Бұл жалпылама ... ... ... 15 және ... ... ... ... ұрлықтың оған тән белгісі —
басқа біреудің мүлкін жасырын түрде ұрлау ғана ... Осы ... ... ... ерекшеленеді. Әрбір қылмыс істелген уақытында
көптеген белгілермен ... Осы ... ... да ... ... ... құрамына мұқиятшлықпен таңдап алынған түрлік
белгілер ғана қосылады.
Түрлік белгілер дегеніміз барлық қылмыстарға ... ... ... және ... қайшылығын білдіретін жиынтығының көрінісі
болады. Түрлік белгіге жатпайтын тек қана жекелеген қылмысқа тән ... ... ... ... олар қылмыс құрамынан тысқары болады
да, осыған байланысты оның қылмысты саралау үшін маңызы болмайды.
Мысалы, біреудің мүлкін ... ... зат, ... т. Б. ) немесе ол
ұрлыктын қашан болғаны қылмысты саралауға әсер етпейді. Түрлік ... ... ... ... ... ... болып табылады. Осы түрлік
белгілердің біреуі жоқ болса, онда қылмыс құрамы да болмайды. Мысалы, басқа
біреудін ... ... ... ... — оны ... ... Егер басқа
біреудің мүлкін алу жасырын түрде ... ашық ... ... асырылса, онда
ұрлық емес, басқа қылмыс құрамы — ... ... ... ... бір ... ... нормада — бір бапта көрсетілуі мүмкін. Мысалы, 314-бап —
қызмет жөніңдегі ... ... ... кодекстің бір бабында қылмыс құрамының бір
немесе бірнеше түрі қарастырылуы мүмкін. Мысалы, Қылмыстық ... ... ... ... ... ... билікті немесе қызметтік
өкілеттілікті асыра пайдаланудың үш ... ... ... ... осы ... жай ... ал екінші, үшінші белігінде осы кылмыстың
ауыр ... оте ауыр ... ... ... ... ... аяқталған немесе орындаушының тікелей
істеген қылмыстары көрсетіледі. Алдын ала кылмысты әрекеттерде ... ... ... ... айдап салушы, көмектесуші
әрекеттеріне сол немесе басқа қылмыстын ... ... ... әйелді зордауға оқталғаңца онымен зорлап жыныстық қатынас жасау
орындалмайды иемесе кісі өлтіруге оқталғанда қылмыстың зардабы — адам ... ... та осы ... ... ... ... ... баптарда көрсетілген қылмыстың барлық белгілерінің болмауы олардың
іс-әрекетінде қылмыс құрамы жоқ ... ... ... ... да ... кұрамы бар, бірақ ол оның кұрамы ... сол ... ... ... ... ... көрсетіле отырып
белгіленеді. Мысалы әйел зорлауға оқталғанда ... ... ... 120 және ... ... қылмыс құрамының
белгілері бар. Қылмыс кұрамының зандыдықты сақтауда және оны ... зор. ... ... ... ... жүзеге асыру, тәуелсіз
мемлекетіміздін нығаюының негізгі шарты. Зандылық қағидасын сақтау, жүзеге
асыру кұқық қорғау органынын қызметкерлерінің қасиетті ... ... ... кұкығын, бостандыктарын жүзеге
асырудың негізгі кепілі болып табылады. Зандылық талабын дұрыс жүзеге асыру
қылмыс істеген адамға ... ... ... онын ... заң ... ... беру ... табылады. Қылмыстық занды дұрыс қолданудың маңызды
шарттарының бірі ... ... ... ... ... ... немесе әрекетсіздікке қылмыстық заң нормасының талабына сай ... ... ... ... ... ... ... адамның қоғамға
істеген қауіпті іс-әрекстін қылмыстық занда көрсетілген ... ... ... бар ... ... жатқызу болып табылады, Қоғамға
қауіпті іс-әрекет қылмыстық ... ... ... қылмыс құрамымен
қамтылса, онда ол дұрыс сараланған деп саналады, Қылмысты саралауда ... ... ... тиісті баптары немесе оның беліктеріне,
тармақтарына сай келетіндігі н дәлме-дәл көрсету ... Егер ... ... бірнеше кылмыстың құрамы болса, онда оның іс-әрекеті заңның
бірнеше баптары немесе ... ... ... ... ... Қаңдай түрде болса да қылмысты дұрыс сараламау, ол ... ... ... ... ... ... ... нұқсан
келтірумен байланысты болады. [38]
Мұндай құбылыска жол бермеу үшін қылмыстық занды дұрыс қолданып,
істін. ... ... ... ... істелген іс-әрекетті дұрыс
саралауқажет, сондай-ақ кылмысты қылмыс еместіліктен немесе ... ... ... ажырататын белгілерді анықтау керек. Міне, бұл ... ... оның ... ... саралаудағы, зандылықты
сақтаудағы маңыздылығы ерекше болып ... ... ... ... ... егер оның ... ... қылмыс құрамы жоқ болса,
қылмыстық жауапқа тартылуға немесе жазалануға тиісті емес.
Өйткені жана Қылмыстық кодекстін ... ... ... жауапқа және
жазаға тек қана қылмыс істегенге, яғни қылмыстық занда көрсетілген, коғамға
қауіпті ... ... ... ... ... ... адамды
ғана тарту болып табылады.
Сонымен қатар жоғарыда атап айтқанымыздай біз тек қылмыстың құрамы
жайлы емес ... ... ... ... ... да ... кетсек.
Жекелеген қылмыс құрамының мазмұнын терең ашу, олардың белгілерін
анықтауды женілдету және ... ... ... ... саралау
мақсатымен қылмыс құрамының түрлері нақты белгілер бойынша ... ... ... ... ... ... ... (критериясы) болып:
біріншіден, іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігінің дәрежесі, екіншіден, қылмыс
құрамының сипатталу тәсілі, ... ... ... ... ... ... қоғамға қауіптілігінің дәрежесі мен мәніне қарай
кұрамдар негізгі, ... ... ... ... және
жауаптылықты жеңілдететін қылмыс құрамдары болып бөлінеді. Негізгі кылмыс
кұрамы деп іс-әрекеттің белгілі тұрі ... оңда ... ... ... ... қылмыс құрамында қылмысты ауырлататын немесе жеңілдететін
жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... кұрамға жатады. Онда кісі өлтірудің жай түрі ғана
көрсетілген, ауыр немесе жеңіл ... ... ... құрамыңда осы іс-әрекеттің негізгі белгілерінен басқа
жауаптылықты ... ... ... онда ... ... құрамын
жауаптылықты жеңілдететін кылмыс құрамы деп айтамыз. Мұндай кылмыс құрамына
Қылмыстық ... ... ... ... құрамы жатады (жан
күйзелісі жағдайында болған кісі өлтіру). Негізгі ... ... ... ... ... ... құрамы, сараланған
қылмыс құрамы (яғни, жауаптылықты ... ... деп ... кұрам қатарына 129-баптың 3-бөлігінде көрсетілген адамды ауыр
қылмыс істеді деп айыптап жала жабу жатады. Немесе 175-баптың ... ... ... ... ... ... ала сөз ... бірнеше рет т. б. Жағдайлар жатады. ... ... ... қарай құрам жай қылмыс құрамы, күрделі қылмыс құрамы және балама
қылмыс құрамы деп ... Жай ... ... ... ... ... болуы, яғни оның бір ғана ... бір ... жағы ғана ... ... ... ... 1-белігін де
көрсетілген адамды ұрлау жатады. Күрделі қылмыс ... ... ... ... ... ... ... объективтік жағы,
субъект, субъективтік жағы). Мысалы, екі ... ... қол ... ...... ... екі түрлі нысаны болатын қылмыстар (103-бап, 2-
бөлігі жәнс т. б.)- ... ... деп ... ... бабындағы
диспозициясында көрсетілген әрекеггердің біреуін істегендікті айтамыз.
Мысалы, 259-бап есірткі ... ... ... әсер ... ... ... ... алу, сақтау, тасымалдау, ... ... ... ... ... ... ... түрге бөлудің де ... ... Осы ... ... ... ... материалдық, формальдық және
келте қылмыс құрамы болып бөлінеді. Іс-әрекеттін нәтижесінен болатын зардап
қылмыс құрамында көрсетілсе ондай қылмысты ... ... ... ... ... ... құрамы әрекет немесе әрекетсіздік жасалған уақыттан
бастап қана емес, занда ... ... ... ... ... ... деп саналады. Мысалы, қызмет өкілеттігін теріс пайдаланып
қиянат жасауды келтіруге болады (307-бап).[40]
Формальдык, қылмыс ... деп ... ... ... ... ... жататындар: пара беру ... ... ... ... ... кез ... нысанда берген уақыттан
бастап, белгілі бір зардаптың болуына ... ... ... деп
саналады. Кейде заң шығарушы қылмыстың аяқталған уакытын алдын ала қылмысты
әрекет сатысына көшіреді.
Мұндай құралымда қылмыс ... ... ... деп атаймыз. Келте қылмыс
құрамына адамның иммун тапшылығы вирусын жұқтыру қаупінде қалдыру (116-бап,
1-белігі) жатады. Бұл ... ... зан ... ... уақытын оның
зияндылығына байланысты оқталу сатысына ... ... бұл ... ... ... ... осы ... жұқтырған уақытынан емес,
оларға осы ... ... ... ... ... бастап аяқталған деп
танылады. Келте қылмыс құрамына бандитизм де ... ... Бұл ... ұйымдастырылған уақыттан бастап-ақ біткен қылмыс деп есептелінеді.
2.2 Денсаулыққа қасақана ... да зиян ... ... ... кодексте денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіргендік үшін
ауырлататын ... (ҚК ... ... ауырлататын мән-
жайларда (ҚК 103-бабының 2, 3-бөліктері) және жеңілдететін мән-жайларда (ҚК
108- бабының 2-бөлігі, 109-бабы? 110-бабы) жауаптылық көзделген.
Денсаулыққа қарсы ... ең ... - ҚК 103 ... көзделген
қылмыс - денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру болып табылады.
2.Бұл ... ... - ... адамның денсаулығы.
3.Қылмыстың міндетті нышандары - қоғамға қауіпті іс-әрекет (әрекет
немесе әрекетсіздік), ... ... ... ... ауыр зиян
келтірудің зардабы, сондай-ақ қылмыстық іс-әрекетпен ... ... ... ... ауыр зиян келтіргенде күш жұмсалуы да ... т. ... ... ... немесе үрейлендіріп жүрек ауруьша ұшырату)
жасалуы да мүмкін. Кінәлі әр түрлі құрал-жабдықтарды, ... ... ... ... ... т. б. пайдалануы мүмкін.
Кінәлі әрекетсіздік көрсету арқылы денсаулыққа ауыр зиян келтіргенде,
ол басқа адамның денсаулығына келетін ауыр ... ... ... өзі
жасауға тиісті, және жасауға мүмкіндігі болған әрекеттерді жасамайды
(мысалы, ... ... ... ... дәрі ... ... ... нашарлауы).
4.Денсаулыққа ауыр зиян келтіру түрінігі әр түрлі ... ҚК ... ... ... мына ... кез
келгені зиянды ауыр деп тануға негіз бола алады, олар:
а) адам ... үшін ... ... соқыр болып қалу түріндегі зиян;
в) мақау болып қалу түріндегі ... ... ... қалу ... зиян;
д) органнан айырылу немесе органның қызметін жоғалту түріндегі зиян;
ж) ... өмір үшін ... өзге де зиян ... ... қабілетінің кемінде үштен бірін тұрақты ... ... зиян ... ... ... кәсіби еңбек қабілетін толық жоғалту;
к) психиканың бүзылуы; ... ... ... ... умен ... Денсаулыққа өмір үшін қауіпті ауыр зиян келтіру түсінігі «Денсаулыққа
келген зиянның ... ... ... ... ... ... өмір үшін қауіпті зиян деп - ... ... ... ... ... немесе өздерінің қалыпты өрбу
барысында өлімге алып келетін дене жарақаттарын да, ... ... ... ... ... ... көрсету нәтижесінде өлімнен алып ... өмір үшін ... ... ... ... тиіс».[41]
6 Денсаулыққа келтірілген өмір үшін қауіпті зиянга мига зақым келмесе
де бас сүйекті тесіп өткен жарақат; жұлынға зақым ... де арқа ... ... ... ... ... өмір үшін қауіпті зияндардың
медициналық критерийлерінің толық тізбесі ... ... ... ... есту қабілеттерін немесе қандай да бір органды жоғалту не
органның қызмет қабілетін ... өмір ... ... ... емес, бірақ
өздерінің зардаптары жағынан денсаулыққа келген ауыр зиянға жатады.
Көру қабілетінен ... ... - ... екі ... де ... ... ... немесе саусақтарды екі метрден аспайтын қашықтықтан ғана
санай алатын қабілет (көру қабілеті 0,04 және одан ... бір ... ... ... ... ... бірін (33 %-тен аса) тұрақты
жоғалтуга әкеп соғады, сондықтан ол денсаулыққа ... ауыр зиян ... ... сараптама бет-әлпеттің қалыпқа келгісіз бүзылу
фактісін анықтайды, себебі бұл түсінік медициналық емес. ... ... ... отырып беттегі жарақаттың сипатын ғана анықтайды, сонымен
қатар жарақаттың кейін ешқандай хирургиялық ... ... ... тегістеліп кетуі мүмкін екендігін анықтайды. Егер жарақаттың ізін
жою үшін оперативтік ем (косметикалық операция) керек ... онда ... ... ... деп ... Бұл жарақаттың сол адамның ... ... ... ала тергеу органдары мен сот
анықтайды.[42]
9 ... ... ... ... ... ... - оның кемінде үштен
бірін (33 %) ... ... ... ... ... қаншалықты тнрақты
жоғалтқаны жарақат зардабы анықталғаннан ... ... ... және ... ... әлеуметтік қоргау министрлігі дайындаган еңбек
қабілетін жоғалтудың проценттер ... ... ... ҚК ... ... ... ... оралтқандық жағдай
да көзделген, бірақ бұл ретте жалпы еңбек қабілеті сақталуы да ... ... ... ... кінәлі бірінші кезекте жәбірленушінің
кәсіби қызметіне қатысты оның денсаулыгына қасақана ауыр зиян ... ... ... ... ... Қанша айлығында болса да түсік тастау денсаулыққа келтірілген ауыр
зиян болып саналады, егер ол ... дара ... ... кінәлінің
іс-әрекеттерімен тікелей себептік байланыста болса. Бұл жағдайда сот-
медициналық саралтамаға акушер-гинеколог ... ... ... ... нышандарына психикалық бұзылуы, есірткімен немесе уытқы
умен ауруға ұшырау да жатады. Психикалық ... ... ... ... бірақ ол ауру айыпкердің заңға қайшы іс-әрекетінен
туындауы тиіс. Айыпкердің ... ... ... ... ... ... ұшырағандықты да нарколог, токсиколог қатыстырылган ... ... ... ... субъективтік жағы тікелей немесе жанама ... ... ... ... ... ... ... басқа адамның
денсаулырына ауыр зиян келтіретіндігін ұғынады, ... ... ... екендігін немесе қалайда ... ... ... және соны ... (тікелей ниет) немесе оған саналы түрде жол ... ... ... ... ниет).
13 Егер кінәлінің ниеті денсаулыққа ауыр зиян келтіруге
бағытталып, бірақ оран ... емес ... ... ... зиян ... онда ... іс-әрекеті болган зардаптар бойынша
емес, ниеттің бағыттылығы бойынша, яғни ... ауыр зиян ... деп ... тиіс (ҚК ... және ... ... ... қылмыстың себептері мен мақсаты әр түрлі болуы
мүмкін (өш алу, бұзақылық, қызғаныш, т. б.).
14 Бұл қылмыс қүрамының ... ... ҚК ... ... ... ... ... екі немесе одан да көп адамға қатысты;
б) ... ... ... ... ... ... ... борышын
орындаура байланысты оған не оның жақындарына қатысты;
в) кінәліге дәрменсіз күйде екені белгілі, сол ... ... ... ... ... үштасқан адамға қатысты;
г) аса қатыгездікпен;
д) ұйымдасқан топпен;
е) жолдау бойынша;
ж) бұзақылық ... ... ... ... діни ... ... араздық
тұрғысында;
и) жәбірленушінің мүшелерін немесе тінін пайдалану мақсатында;
к) бірнеше рет жасалса немесе оны бұрын осы кодекотің ... кісі ... ... адам ... ... саралаушы нышандардың мазмұны адам өлтіру ... ... ... кезінде ашылган. Сондықтан ұқсас нышандары,
қылмыстық іс-әрекеттің ... ... баса ... ... ... ... ... кейбір ерекшеліктерге тоқталып кеткен жөн.
Жәбірленушінің мүшелерін немесе тінін пайдалану мақсатында денсаулыққа
қасақана ауыр жарақат келтіргенде жәбірленушіні мәжбүрлеп немесе ол ... ... ... ... жасап, оның қандай да бір мүшесін не
тінін алады. Зардаптың болған-болмағандырына қарамастан, яғни кінәлі
жәбірленушінің мүшесін не тінін өз ... алса да, ... да бұл ... ... ... ... одан көп ... қатысты әр уақытта (ҚК 103-бабы 2-бөлігінің
«а» тармарымен ... ... ... сондай-ақ әр уақытта да бір адамға
қатысты, бірақ әр жолы жаңа туындаған ниет ... ... рет ... зиян ... ҚК ... 2-бөлігінің «к» тармағы бойынша сараланады.
Қылмыстылықпен күрес қылмыс жасаудағы себептердің, оған мүмкіндік
тудыратын жағдайлардың ... ... ... ... ... адам мен ... дау. Оның себептері әлеуметтік қайшылықтардан ғана туындайды.
Қоғамға қарсы құбылыстардың себептерінде объективтік сипат бар.
Егер ... ... ... және ... ... ... ... қалса, онда қылмыстылық кең етек алады.
Қылмыстылықпен күрес нақты болуы керек жэне онымен күресу ... ... ... шарт. Біздің пікірімізше, қылмыспен байланысты мінез ... ... ... онда ішкі және ... ... ... Проблемаға тек социологиялық немесе пси-хологиялық түрғыдан ғана
қарау шындыққа апармайды.
Нақты қылмыстың себептері мен ... ол: 1) ... ... ... ... ... оң бағыттан тайдыратын, ... ... ... ... 2) ... себептіліктің өзі; 3)
адамның қалыптасу, өмір сүру процесінде тікелей өзі ... және ... ... ... ... және іске асуына мүмкіндік
тудыратын жағдайлар. Тұтынушылық және оны заңды негізде ... ... ... ... ... ... тетігі болып табылады. Халықтың табысқа қарай жіктелуі де
қылмыстылық процестерді өрбітіп отыр .[44]
Біреулердің тұрмысының нашарлауы ... ... ... ... әкеп ... бұл қайшылық қылмыстың да етек алуына себеп болады.
Адамдарда үрей, ыза-кек, ... ... олар ... айырылады, саяси дау-
жанжал, бандитизм, «р түрлі нысандағы зорлық-зомбылық көбейеді.
Материалдық күйдің болуы, адамды ... ... ... ету қажеттігі және мүмкіндігі оның өмір сүруінің алғы шарты. Ол
қажеттіліктің ... ... ... ... күш болады.
Қылмыстық жолмен алынған ақша неге ... ... ... мынадай
жауаптар алынды: заттар сатып алдым-23,7 %, жолдастарымды күтіп алдым-9,4
%, жақындарыма сыйлық сатып алдым-7,2 %, ... ... ... ... мотоцикл сатып алдым-4,8 %, пәтер сатып алдым-13,6 %, есірткі
зат сатып алдым-4,7 %, құмар ойын ойнадым-2,8 %. Бұдан біз ... ... ... ... ... ... тапшылықтың негіз болғанын
көреміз.
Нарықтық ... ... ... ... ... ... тұрмыстық ахуалы әртүрлі деңгейде қалды. Қоғамның әртүрлі
топтарының арасындағы алшақтықтың өсіп бара жатқандығына назар ... Өз ... ... ... ... ... тұтынушылық
тәбеті артады. Сондықтан да болар жастар, кәмелетке толмағандар ... ... үшін ... ... барады немесе өзге де заңсыз
әрекеттерді жасайды. Біреулердің көп ақы ... ... ... ... қолы ... ... және мәдени құндылықтарды пайдалануы ондай
мүмкіндігі жоқ адамдарды іштарлық сезімін тудырады.[45]
Қылмыстылық жайында сөз ... ... және ... ... ... айта кеткен жөн. Бұл атап ... ... ... ... олардың демалысын дұрыс ұйымдастырмау, т.б.
Жасалған қылмыстардың дер кезінде ашылмауы да кейбір кейбір адамдардың ары
қарай қылмыстылықпен ... ... ... мен ... ... ... алдау-
арбауды, пайдақорлықты уағыздайтын фильмдер көптеп көрсетіле ... ... ... ... есеюі кезеңінде оған қатты
әсерін тигізеді. АҚШ және ... ... ... тұжырымға келген.
Телидидарда көрсетілген зорлық зомбылыққа адамның біртіндеп бойы үйреніп,
оны шектен тыс әрекет деп ... ... ... сезімділік білдіру
қабілеті жойыла ... ... ... келеңсіз қылықтар
күнделікті өмірге келіп сіңеді.
Бұл тармақтың екінші саралаушы нышаны ҚК ... ... ... ... ... ... адам өлтіруді жасаған кінәлі адам деп ҚК
96-бабында көзделген қылмысты орындаушы ғана немесе оган қатысушы ғана емес
соньшен ... ... ... ... ... қастандығы аяқталмай қалған
адам да танылады, еғер алғашқы қылмыстық ... ... ... не соттылығы жойылмаған болса.[46]
ҚК 103-бабы 3-бөліғінде жәбірленушінің абайсызда қаза табуына ... ... ауыр зиян ... үшін ... ... ... ... өзінше бөлек екі құрам бар - денсаулыққа қасақана
ауыр зиян келтіру және абайсызда кісі өлтіру.
Бұл саралаушы ... мәні - ... ... ауыр зиян
келтіру (өмірі үшін қауіпті) және оның өліміне тікелей себеп ... ... ... ... де ... жасайды және жәбірленушінің
қаза табуы түріндеғі өз іс-әрекетінің ... да ... ... Ал,
жәбірленушінің денсаулығына ауыр зиян келтірғендіғі іс-әрекетте қасақаналық
сипат болуы мүмкін, ал болған ... - ... ... ... түріндегі кінә тағылады (менмендік немесе ққыпсыздық). ҚК 22-
бабына сәйкес мүндай қылмыс қасақана жасалған ... ... ... - жасы 14-ке ... есі ... ... бұл көрсетілген баптың басқа баптардан айырмашылығы мынада.
Қылмыс құрамының объективтік жағы ... ... ... ... ... ... - ... ұзақ уақыт
бұзылуына немесе жалпы еңбек қабілетінің кеміңце үштен бірін ... ... әкеп ... ... ... ... ... қылмыстық іс- әрекет пен оның зардаптарының арасындагы себептік
байланыспен сипатталады.
2.3 Денсаулыққа қарсы қылмыстарды саралаудың маңызы
Денсаулыққа орташа ... зиян ... ... келген зиянның ауырлығын сот-медициналық тұрғысынан бағалаудың
ережесінде» берілген:
1 денсаулыққа келген ауыр зиян ... ... ... ... ... - үш ... (21 күннен) аса мерзім;
3 жалпы еңбек қабілетін 10 %-тен 33 %-ке дейін айтарлықтай ... ... ... зиянға қоддың саусағын немесе аяқтың бармағын
жоғалту, майда сүйектің, бір-екі қабырғаның ... т. б. ... ... жағы - ... ... Кінәлі өзінің қоғамға
қауіпті іс-әрекетінің салдарынан басқа ... ... ... зиян ... ... ... қауіпті зардаптың қалайда
болатындырын немесе болуы мүмкін екендігін алдын ала біледі, соны тілейді
(тікелей ... не оған ... ... жол ... ... ... ... ниет).
Бұл қылмысты жасаудағы себептер мен мақсат әр ... ... ... ауырлығы орташа зиян ... ... ... ... ... бүл қылмыс құрамының сараланған түрлерін
қарастырады, егер олар мына жакдайларда жасалған болса:
а) екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... асыруга не кәсіптік немесе қоғамдық
борышын орындауға байланысты оған немесе оның жақындарына қатысты;
в) аса қатыгездікпен, сол сияқты кінәліге дәрменсіз күйде ... ... ... ... ... ... ниетпен;
е) әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни өшпенділік ... ... ... рет жасалса немесе бүрын осы кодекстің 96-бабында көзделген
денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіруді немесе кісі өлтіруді ... ... ... ниетпен денсаулыққа қасақана орташа ауырлықтағы зиян
келтірген қылмыстық ... ... үшін ... ҚК ... қылмыстық жазалауға жататын іс-әрекетті жасауы қажет. Бұл жерде
ең бастысы - ... ... ... ... зиян келтіргенде
бұзақылық сипаттың болғанын анықтау.[48]
Денсаулыққа қасақана орташа ауырлықтағы зиян ... ... ... деп ... егер ... мына ... жасаса:
а) ҚК 104-бабында көзделген қылмысты кемінде екі рет;
б) егер ҚК ... ... ... бұрын жасаған болса;
в) егер КК 96-бабында көзделген қылмысты бұрын ... ... ... ... ауыр зиян ... екендігі анықталып, бірақ
өзіне байланысты емес себептермен ондай зардапқа оның қолы жетпесе, құқық
қорғау органдары кейде денсаулыққа қасақана орташа ... зиян ... ... ... ... ... Денсаулыққа қасақана орташа
ауырлықтағы зиян келтіруді денсаулыққа қасақана орташа ауырлықтағы ... ... ... ... осы ... ... ... көзделген қылмыстың субъектісі - жасы 16-ға толған есі ... ал ... ... - 14-ке ... ... ... ... бап Денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру “105
бап”.
Денсаулыққа жеңіл зиян ... ... ... ... ... ... ... еңбек қабілеті айтарлықтай емес тұрақты жоғалса, бұл-
денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру деп ... ... ... жагы ... ... ... (әрекетпен
немесе әрекетсіздікпен); денсаулықтың қысқа уақытқа бұзылуы ... ... ... ... емес ... жоғалту сияқты денсаулыққа келген
жеңіл зиян түріндегі зардаптармен; қылмыстық іс-әрекетпен аталған ... ... ... ... ... ... зиянның ауырлыгын сот-медицина тұрғысынан
бағалаудың ережесінде» ... ... ... жеңіл
жарақаттағандықтың белгілеріне мыналар жатады: ... ... ... үш ... (21 күннен) артық емес мерзімге, жалпы еңбек қабілетін
айтарлықтай емес тұрақты ... - 10 %-ке ... ... ... ... ... ... береді.
Сот практикасы көрудің және естудің нашарлауын, ... ... ... жеңіл зиянға жатқызады.
Егер денсаулыққа жеңіл зиян келтіріліп, нәтижесінде денсаулық қысқа
уақытқа ... ... ... ... ... ... емес ... және ол зардап 6 тәуліктен аспайтын уақытқа созылса, бұл ... ... ... құрамына жатпайды.
Қылмыстың субъективтік жагы кінәнің қасақана нысанымен сипатталады. ҚК
105-бабы бойынша саралау үшін кінәлі өзінің ... ... ... ... ... ... жеңіл зиян келетіндігін үгынуга және
қоғамга қауіпті зардаптың болуы мүмкін ... ... ... ... ала ... тиіс және соны тілеуге (тікелей ниет) ... ... оған жол ... не немқұрайды қарауға тиіс (жанама ниет).
Бұл қылмыстық іс-әрекеттің себептері мен ... әр ... ... жеңіл зиян келтіргендік үшін қылмыстық ... ... - жасы 1б-ға ... есі ... ... ... ... жағына ұрып-соғу, басқа да ... күш ... ... Оның ... ... ... ... немесе жалпы еңбек қабілетін айтарлықтай емес ... ... ... ... ... ... ауырлыгын сот-медицина ... ... ... ... ... жарақаттың ерекше
түріне жатпайды. Ұрып-соғу дегеніміз - неше қайтара ұру. Егер ... ... ... ... ... оның ... ... ретіндегі ауырлығы жай белгілерге сүйеніп багаланады.
Егер ұрып-соққаннан кейін ешқандай көрнекті із қалмаса, сот медициналық
сараптама өз қорытындысында жәбірленушінің ... атап ... ... із ... көрсетеді. Мұндай жағдайда ұрып-соғу фактісінің
болмағандығын ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Тән ауыртатын өзге де күш қолдану әрекеттеріне ҚК 105-бабында көзделген
зардаптарға ... бір ... ... ... жатады. Оған қол бұрау,
шымшу, итеру, тебу және басқа да тәнді ауыртатын әрекеттер ... үшін ... ... алып ... ... немесе
басқадай зорлық әрекеттер Қылмыстық кодекстің ... ... ... ... субъективтік жағы кінәнің қасақана нысанымен сипатталады.
Кінәлі жәбірленушінің тәнін ауыртатындығын ұрынады, ... ... ... келуі мүмкін екендігін алдын ала біледі, соны тілейді
(тікелей ниет) немесе сапалы түрде жол ... не ... ... ... қылмысты жасауға себеп қызғаныш, бас араздық, т. б. болуы ... ... - ... ... ауырту.
Абайсызда ұрып-соққандық немесе тәнін ауыртқандық үшін қылмыстық
жауаптылық болмайды. Қылмыстың субъектісі - жасы 16-ға ... есі ... ... ... ... ... - ұдайы ұрып соғу
немесе өзге күш қолдану әрекетінен тән зардабын немесе психикалық зардап
шегу, егер бұл осы ... 103 және ... ... ... соқпайтын болса.
Жәбірленушінің зардап немесе азап шеккендігін анықтау ... ... сот өзі ... оны ... сараптаманың қарауына бермейді.
Қылмыстың объектісі - адамның дербес қоғамдық қатынастар.
Оның объеістивтік жағы - ... ... ... өзге күш ... ... тән ... ... психикалық зардап шектіру. Бұл
жағдайда жәбірленушінің ... ҚК 103 және ... ... ... ... ... оның ұдайылырында, яғни оны бір жылда үш
және одан көп рет ... ... ... көп ... ұрудан тұрады.
Ереженің 12-тармағына сәйкес, азаптау және ... ... ... зиян ... ... ... ... табылады. Азаптау немесе
қинау фактілерінің болғандығын сот-медициналық сараптамасы анықтамайды.
Сарапшы жарақаттың бар-жоғын, оның сипатын, қай ... ... ... ... ... және ... ... анықтайды.
Қинау дегеніміз - ұзақ уақыт ас-су бермей, суық ... ... зиян ... ... және басқа да әрекеттер арқылы жәбірленушіні
күшелту.
Азаптау дегеніміз - тәнді көп қайтара және ... ... ... - ... ... ... дүре ... Доғал затпен ұрып көптеген
кішігірім жарақат салу, денесін күйдіру.
Азаптап қинағанда кінәлі жәбірленушіге тән зардабын ... ... ... ... ол үшін ... тәсілдер қолданады. Нәтижесінде
жәбірленушінің тәні ауырады, жаны қиналады.
Жәбірленушінің күйзелісін күшейту үшін неше ... ... ... ... ... ... тоғы, қызған темір, сүйекті ... т. б.). ... ... - ... ... ... уақыт және қатты қиналуы. Ешқандай күш қолданылмай, жәбірленушінің тек
қадір қасиетін таптау ... оның ... ... ... ... ... жағы тікелей ниетпен сипатталады, яғни кінәлі
өзінің қорамға қауіпті әрекетінің нәтижесінде (ылғи ... ... ... ... зиян ... ұғынады, қоғамға қауіпті зардаптың
болатынын немесе болуы мүмкін ... ... ала ... соны ... субъектісі - жасы 16-ға толған, есі дұрыс адам.
Азаптау мына жағдайларда жасалса, ол қылмыстың сараланған түрі болады:
а) көрінеу кәмелетке ... ... ... ... ... екендігі
белгілі не кінәліге материалдық немесе өзге тәуелдіктегі адамға, сол сияқты
ұрлаған не кепіл ... ... ... ... екі ... одан да көп адамға қатысты;
в) кінәліге жүктілік жағдайында екендігі ... ... ... ... жалдау бойынша;
е)әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни өшпенділік немесе араздық
тұргысында ... ... ... бұл ... ... ... және ... жауаптылықты да күшейтеді.
Жәбірленушінің материалдық тәуелдікте болуы - оның ... ... ... ... болуы (көбіне кәмелетке толмағандар) ... өз ... ... ... ягни оның ... түрғыдан
кінәліге тәуелділігі.
Басқа да қатынастарра байланысты ... ... ... ... бастыққа, спортшының жаттықтырушыға, баланың ата-анаға, т. б.
Бұл баптың «а» тармағына ұрланған немесе ... ... ... ... тән ... ... психикалық азап шектіру ... ... ... ... ... ... қатар, ұрлауды.немесе кепілге
алуды орындаушы да болса, онда оның әрекетін қылмыстардың жиынтығы ... ... ... нышандар ҚК 96 және 304-баптарында көзделген қылмыстар
құрамын талдау барысында қаралған.
3. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ БАПҚА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
3.1Денсаулыққа жан күйзелісі ... ... зиян ... “108 ... ... жағы денсаулыққа кенеттен пайда болған жан
күйзелісі (аффект) жагдайында ... ... ... ... ... ... ауыр тіл тигізуге, не жәбірленушінің өзге құқыққа
қарсы немесе моральға жат ... ... ... ... жәбірленушінің ұдайы құқыққа қарсы немесе моральра жат мінез-құлқына
байланысты туындаған ұзаққа созылған психикалық зақым келтіретін ... ... ... зиян ... сипатталады.
Бұл қылмыс жеңілдететін мән-жайларда адам денсаулығына қарсы
жасалған қылмыстарға ... осы ... ... ... болған құқыққа-қарсы және
моральға жат мінез-құлқы қылмыстық жауаптылықты жеңілдетуге негіз болады.
ҚК ... ... ... үшін ... кінәліге немесе оның
жақындарының қарсы бағыттауы ... ... ... және ... жат ... ... диспозициясындағы нышандарының біреуі болса жеткілікті.
Кінәлінің қылмысты кенеттен пайда болған жан күйзелісі жағдайында
жасағандығын мойындау шарты, ... ... ҚК ... ... ... кезіндегі аффект жағдайымен сәйкес келеді. Кінәлінің қатты
жан ... ... ... ішкі ... ... ... ол ... сыртқа шығады, аз уақытқа адам өз әрекетін басқара алмай
қалады, тіптен ақылын жоғалтуы да мүмкін. Орташа ... зиян ҚК ... ... ... ... субъективтік жагы тікелей немесе жанама ниет
(кенеттен туындаған) нысанындағы ... ... ... абайсызда
зиян келтіру ҚК 111-бабы бойынша сараланады. Қылмыстың субъектісі - жасы 16-
ға толған, есі ... ... ... ... осы ... ... ... ауыр
зиян келтіргендік үшін жауаптылық көзделген. Денсаулыққа ауыр ... ... ҚК ... ... ... Қажетті
қорғаныс шегінен шығу кезінде денсаулыққа ... ауыр зиян ... ... ... ... ... мен дәрежесіне қорғану әрекеті
көрінеу келмейді, нәтижесіңце қастандық жасаушыға ... ... ... ... қорғаныс шегінен шықпай ауыр зиян келтіру ... ... ... Пленумы өзінің 1996 жылғы 20 желтоқсандағы № 11
қаулысымен өзгертулер енгізген 1994 ... 23 ... ... мен денсаулығына жасалған қастандық үшін ... ... ... қолдануы туралы» № 7 ... ... ... ... қорғанысқа көрінеу сәйкес келмей, ... ... еш ... ... ауыр зиян ... ол ... қорғаныс шегінен шығу деп танылады
Қылмыс объектісі - заңға қайшы қандай да бір әрекет жасаған адамның
денсаулығы. Қылмыстың ... жағы ... ауыр зиян ... ... және сол әрекетпен болған зардаптың арасьшдағы себептік
байланыспен сипатталады. Денсаулыққа келтірілген ауыр зиянның нышандары ... ... ... талдамада қаралған. Қажетті ... ... ... ... қауіпті қастандық болған кезде жасалуға ... ... ... анық ... және ... ... да оны қорғаушы
білмей қалған жағдайдан басқа реттерде).
Қылмыскер өзінің ... ... ... ... үшін әр ... күш ... ... қолымен ұрып ... ... ... ... ұрып соққан, атылатын қару, ... ... ... ... ... ... ... қорқытудан еш нәтиже
шықпаған соң ғана күш қолданылған. Сотталғандардың 59 % зорлық әрекеттерін
бір ... ... ... ... ... 33 % жәбірленушінің қылығына
қарай әрекет жасаған, тек 8 % ғана ... ... ... ... теле, радио, аудио бейнекөрініс немесе телефон ... ... үй ... ... үйге ... ... жүз жағдайдың жетпі-сінде қылмыскерлер үйге почтальон, ... ... ... ... ... болып, 26 % отбасы
мүшелерінің ... ... ... ... атынан келіп кірген, ал қалған
жағдайларда есік терезені сындырып, күшпен ... ... ... ... ... ... ... іске асырып отырған.
Мысалы, әрбір он жағдайдың біреуінде жәбірленушіге ... ауыр ... ... тұрған алты ... ... аз ... ... ... еңбек қабілетін ептеп тұрақты
жоғалтатын орташа ауырлықтағы және жеңіл дене жарақаттары салынған.
Қылмыстық жазаланатын ... ... ... ... ... қағаздар, автомашиналар, аудио және видео аппаратурала-ры,
магнитофондар, сонымен қатар тондар, ішіктер, зерделі бұйымдар, кей ... мен ... ... 36 % өз ... жасырын бастаған, яғни мүлікті ұрлап
алмақшы болған, тек кейін, әшкереленгеннен соң, ... ... ... ... ... ... 9 % қару және ... заттарын
иемдену мақсатында қылмыс жасаған, 21 % қару немесе ... ... ... ... ... автоматтар, пистолеттер, майда
калибрлі винтовкалар, тегіс ұңғылы аңшы мылтығы және ... ... Суық ... ... ... ... ... пышақтар,
фин пышақтары, нунчакилар т.б. Күш қолданғанда көбіне ... ... ... ... шеге ... ... ... егеу, шынжыр
т.б.
Бұрынғы қылмыстық заңда қастандықтан қорғану кезінде ... ... ... ... үшін жауаптылық көзделген болатын.
Қазіргі қолданылп жүрген Қылмыстық кодексте қажетті қорғаныс шегінен
шығу кезінде қастандық жасаушының ... ... ... ... ... ... табылмайды.
Қылмыстың субъективтік жағы тікелей және ... ... ... ... қорғаныс шегінен шығу кезінде ... ауыр ... үшін ... жауаптылық қарастырылмаган.
Бұл жағдайда ҚК 66- бабын ескеру қажет, онда қоғамдық қауіпті қылмыстан
болған ... ... ... ... ... қажетті қорғану
шегінен асқан адамды қылмыстық жауаптылықтан босату мүмкіндігі ... ... ... мен ... криминалдық сипат бар. Ондағы
себеп - заңды мүдделерді қорғау ... ал ... ... қауіпті
қастандықтан қорғану;
Қылмыстың субъектісі - жасы 16-ға ... есі ... ... Қылмыс жасаған адамды ұстау ушін қажетті шараларды асыра қолдану
“110 бап”
Кезінде ... ... ауыр зиян ... ... - ... ... ... жасаған қылмысының қоғамға қауіптілік сипаты
мен дәрежесіне және ... ... анық ... ... ... ... жөнсіз ешқандай қажеттілігі жоқ зиян келеді. Бұл жағдайда, қоғамға
қауіпті қастандық жасаған адамды тек арнаулы өкілетті ... ғана ... ... ... және ... да ... ... құқы бар
(ҚР ҚІЖК 133-бабы).
Қылмыстың объектісі - қылмыс жасаған адамның денсаулығы.
Оның объективтік жағы- денсаулыққа ауыр зиян ... ... ... ... ... ұстау үшін қажетті шараларды асыра қолдану
әрекеті мен оның ... ... ... ... ... ауыр зиян ... нышандары ҚК ... ... ... ... үшін ... ... асыра қолдану түсінігіне
ҚК 100-бабын қарастырғанда анықтама берілген.
Қылмыстың субъективтік жағы ... және ... ниет ... ... ... ... ... үшін қажетті шараларды асыра ... ... ауыр зиян ... ол үшін ... ... ... ... себептері мен мақсатында криминалдық сипат
бар. ... ... - ... жасаған адамды ұстау ниеті, ал мақсат - кәсіби
міндетті ... ... ... ... құқық қорғау органдарына
көмектесу. Қылмыстың субъектісі - жасы 16-га толған, есі дұрыс адам.
3.3 Денсаулыққа абайсызда зиян ... ... ... жағы ... ... бір жағдайларға байланысты
жәбірленушінің денсаулығына абайсызда ... ... ... ... ... жағы абайсыз кінәмен сипатталады:
а)менмендік танытып - адам өзінің әрекетінен (әрекетсіздігінен)
денсаулыққа ауыр ... ... зиян ... мүмкін екендігін алдын ала
біледі, бірақ оны болдырмаудың еш қиындығы жоқ деп ойлайды;
б)ұқыпсыздық танытып - адам ... ... ... ауыр ... ... зиян ... ... екендігін алдын ала
білмейді, бірақ ұқыптылық танытып сақтық жасаса оны ... тиіс еді ... ... еді. ... ... жүрген жауаптылық көздемейді.
Денсаулыққа ауыр ... ... ... зиян ... ... ... жағдай қылмыстық құрам болмайды (ҚК 23-бабы).
Қылмыстын сараланған түрлері - екі ... одан да көп ... ... ... ... ... зиян ... ҚК 111-бабының 2 және 4-
бөліктерінде көзделген. Қылмыстың субъектісі - жасы 16-га толған, есі ... ... ... деп немесе денсаулыққа ауыр зиян келтіремін деп, сол ... жеке ... өзге ауыр күш ... не мүлікті өртеп құртамын деп,
жарылыс жасап немесе өзге жалпы қауіпті тәсілмен қорқыту ... ... ... ... ... ... ... объективтік жағын
құрайды. Қорқыту сездері көздеген құрбанның өзіне ... ... ... ... ... ... (ауызша, жазбаша, телефон арқылы, т. б. ).
Бұл қылмыстың міндетті нышаны - қорқытудың бос сөз еместігінде, яғни
қорқытудан ... ... ... ... Өз ... ... ... бос сөз немесе қалжың деп санамайды, оның жүзеге асуы мүмкін
екендігіне сенеді. Ол ... ... ... ... нақты қалыптасқан
жағдай, уақыт, орын, кінәлінің мінездемесі, оның жүріс-тұрысы, ... т. ... ... ... ... ... негіздері болуы тиіс. Бұл ... ... ... ... ... ... келе ме, келмей ме, әңгіме онда емес, ең бастысы
қорқытудың жүзеге асатынына құрбанның сенуінде.
Бұл қылмыс формальды құрамға жатады, ягни ... ... ... ... ... айтылған кезден бастап ол аяқталған болып саналады.
Қылмыстың субъективтік жағы тікелей ниет ... ... ... өзінің басқа адамды қорқытып отырганын ұынады, сол
әрекеттерді ... ... ... ... мен ... ... ... ықпал жасамайды. Қылмыс субъектісі - жасы 16-ға толған, есі дұрыс
адам.
Бұл норма қылмыстық заңға бірінші рет ... ... ол үш ... ... ... салу не ... ... үшін адамның органдарын немесе
тінін алуға мәжбүр еткендік үшін ... ... ... ... ... ... ... тінін ауыстырып салу науқас пен
донорды қамтитын бір операция болып табылады. 1997 жылғы 19 ... ... ... денсаулығын қорғау туралы» Заңының 31
-бабында органдарды немесе тінді ауыстырып салу үшін ... адам ... ... бола ... делінген. Адам органы коммерциялық мәміле заты бола
алмайды. Басқа адамның органдарын немесе тінін мәжбүрлеп алуға жол берген
адам ... ... ... ... өз еркімен бас тарту да болады, оның ... ... Өз ... бас ... бұл ... қорқыту жүзеге асқанша
болуы тиіс: дайындық немесе оқталу кезеңдерінде.
Күш көрсетуді денсаулыққа қауіптілік, ең алдымен, оның әкелген ... ... Оған ... жатады: денсаулыққа аз уақытқа бұзған дене
жарақатын салу, орта дәреже және ауыр дене жарақатьш салу.
Қазақстанның, ҚК 103-бабынна сәйкес, ... ... ... қауіпті қа-
сақана дене жарақатын немесе көру, есту, ... ... ... ... ... ... оның бұзылу фактісіне әкелуі, психикалық аурудың
немесе денсаулықтьщ басқадай бұзылуының ... ... ... ... % ... ... ... немесе бала тастау немесе денені кө-ріксіз
етіп бүлдіру ауыр дене жарақаттарына жатады.Орташа дене ... ... ... ... емес және ... ... 103-бабында қа-
растырылған жағдайға әкелмейтін, ... төрт ... ... 21 ... ... уақытқа денсаулықтан айыратын немесе жалпы еңбек қабілетін 10-нан 33 %
дейін тұрақты жоғалтатын жарақаттар ... аз ... ... дене ... 6 ... аса, ... 21 күннен артық емес ... ... ... ... ... біршама тұрақты бұзған жарақаттар
жатады.
Қаруды немесе ... ... ... ... ... ... адамның өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретіндігін атап кеткен
жөн. Зерттелген қылмыстық ... 19,5% ... ... 17,4 % суық ... % ... алмастыратын заттар қолданылған. Біз Г.К. Юсупжановтың ойымен
келісеміз. Оның айтуы бойынша «жәбірленуші мүлікті беруден бас ... оны ... ... ... ... ҚК 128 және 93 ... ... саралануға тиіс» Сол себепті біз ... ҚК ... де ... олар ... алушының жәбірленушіге немесе оның
жақындарына күш ... ... ... және ... ... ... ... жинақталып саралануы тиіс дейді.
Сол себепті ауыр дене жарақаты ҚК 95-бабының 3-бөлігіндегі және 148-
бабындағы өмірге және денсаулыққа қауіпті күш ... ... ... ... ауыр ... ... қорқытып алушылық туралы баптардың
шегінен тыс қарастырылуға тиіс.
Пайдақорлық-зорлық қылмыстарының келте құрамының (бандитизм объективтік
жағын ... ... ҚР ҚК 237- бабы ... ... ұйымдарға шабуыл жасау мақсатында тұрақты қарулы топ
(банда) құру, сол сияқты осындай ... ... ... ол ... ... не ол
жасаған шабуылға қатысу бандитизмнің объективтік жағын көрсетеді. ... деп - ... ... ... ... ... банда құрамына
мүшелерді тарту, банда мүшелерінің рөлдерін белгілеу оларды ... ... ... ... - ... өмірі мен денсаулығы, ал қылмыс заты - кез
келген орган немесе тін. Қылмыстың объективтік жағы ... салу ... ... үшін ... ... ... ... донорды мәжбүрлеу
әрекетімен (күш жұмсап немесе ... ... ... ... ... күш жұмсау немесе күш жұмсайын деп қорқыту ... ... ... өз ... ... ... дегеніміз - жәбірленушінің денсаулыгына жеңіл (ҚК 105-бабы)
немесе орташа ауырлықтағы (ҚК 104-бабы) зиян келтіру немесе оны ... ... ... ... ... ауыр зиян келтірген немесе ол
өлген жағдайда іс-әрекет ҚК 103-бабы екінші бөлігінің «и» ... ... ... ... «м» ... бойынша сараланады. Психикалық
қысым жасағанда ... ... ... немесе денсаулығына ауыр
зиян келтіремін деген қорқыту айтылады.
Қылмыс құрамы формальды. Ол ... ... ... ... ... ... ... больш саналады, қылмыстық нәтижесінің
болғандығы, яғни жәбірленушінің донорлыққа ... ... ... ... жәбірленушіні органды немесе тінді алуға мәжбүрлеп
отырғанын ұғынады, соны тілейді. ... ... - ... ... ... етіп ... ... көмектесу ниеті, сондай-ақ бас пайданы
ойлау. Мақсат - жәбірленушінің органдарын немесе ... ... ... өзгедей пайдалану үшін алу.
Қылмыс субъектісі - жасы 16-ға толған, есі дұрыс адам. ҚК ... ... Бұл ... ... ... қаратырады, олар:
а)кінәліге дәрменсіз күйде екендігі көрінеу немесе кінәліге материалдық
немесе өзге тәуелдіктегі адамға қатысты;
б) көрінеу кәмелетке толмағанға ... екі ... одан да көп ... ... жасалған іс-әрекеттер.
7.2-бөлігі бойынша саралау үшін жәбірленушінің келісімі болуы міндетті
емес. - «Дәрменсіз күй», «материалдық немесе өзге тәуелділік», «екі ... да көп ... ... ... ... ... ҚК ... 2-
бөлігінің «б» тармағы бойынша жауаптьшық жәбірленушінің 18 жасқа ... ... ... ... ... ... сол баптың 1 және 2-бөліктерінде көзделген іс-
әрекеттерді жасап абайсызда донорды өлтіріп ... ... ... да ... болғандық үшін (организм функциясының бұзылуы, ... ... т. б.) ... ... Бұл ... үш ... тұрады.
Медицина қызметкерлерінің өз кәсіптік міндеттеріне ұқыпсыздығы ... ... ... ... ... орындамауы немесе тиісінше орындамауы,
егер бұл ... ... ... ... әкеп соқса (1 -бөлік),
денсаулыққа ауыр зиян ... ... ... ... ... ... (3-бөлік) осы бап бойынша қылмыстық жауаптылыққа апарады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлері, оның ішінде
фармацевтика қызметкерлері де, халықтық медицина ... ... ... ... ... алған адамдар да азаматтардың
денсаулығына келтірген зиян үшін жауаптылық көтереді делінген. ... - адам ... мен ... ... жағы - медицина қызметкерлерінің ... ... ... оған адал ... ... ... немесе тиісінше орындамауы, егер бұл әрекеттер адамның ... ... ауыр не ... ... зиян ... әкеп ... ... себептік байданысты сот-медициналық сараптама анықтайды.
Қылмыстың субъективтік жағы ... ... ... субъектісі
- жасы 16-ға толған, есі дұрыс адам.
Бұл қылмыстың субъектісіне (арнаулы субъект) қойылатын қосымша ... ол тек ... және ... ... ... ... ... құқыры бар адам болуға тиіс.
3.5 Соз ауруларын жұқтыру «115-бап.»
Соз ауруы дегеніміз - ... ... ... ... ... Оларға мерез, гонорея, жұмсақ шанкер және басқа аурулар жатады,
олардың бар-жоғын анықтау үшін ... ... ... ... ... үшін едәуір қауіпті, ол патологиялық жолмен баланың
денсаулығына әсер ... ... ... ... әкеп ... т. ... ... «Қазақстан Республикасы азаматтарының
денсаулығын қорғау туралы» Заңының 119-бабында ... және ... ... сондай-ақ соз ауруларын және ЖҚТБ таратушы ... ... ... ... ... ... 115-бабы өзінде соз ауруы бар екендігін білген адамның оны басқа
адамға жұқтырғандығы үшін ... ... ... ... Соты ... 1975 ... 12 ... «КСРО Жоғарғы Соты
Пленумының 1973 жылғы 8 қазандағы «Соз ауруларын жұқтыру ... ... сот ... ... № 15 қаулысының орындалу барысы турапы» № ... «осы ... ... ... атап ... сотталушымен
байланыстағы адамдарды анықтау, сондай-ақ қьшмыс жасауға себебі болған мән-
жайларды білу ... ... ... ала ... сапасына соттар қатаң
талап қоюы керек».
Қылмыстың объектісі - адам денсаулығы. Оның ... жағы ... соз ... ... әкеп ... ... әрекетсіздікпен сипатталады. Кінәлінің алуға тиіс.
Қылмыстың субъективтік жағы тікелей немесе жанама ниетпен сипатталады.
Адам өзінде соз ... бар ... ... ... белгіленген
ережелерін бұзады, басқа адамдарға соз ... ... ... ... ... да жұғатындығын біледі, соны тілейді (тікелей ниет) ... ... ... ... жол береді немесе оган немқұрайды
қарайды (жанама ниет).
Кінәнің абайсыз нысаны қылмыстық менмендік түрінде болуы мүмкін, ... ... адам ... емдеумен айналысқан, ешқандай негізсіз ... деп ... ... ... тиімділігі аз құралдарын пайдаланған
болып келеді.
Қылмыс субъектісі - жасы 16-ға ... соз ... ... оны ... есі дұрыс адам.
Бұл қылмыстың сараланган түрі - екі немесе одан да көп ... ... ... соз ... жұқтыру, осы баптың ... ... Екі және одан да көл ... ... ... - соз ... ... немесе әр уақытта жұқтыру, егер алғашқы қылмыстық ... ... ... ... ... Жәбір шеккен кәмелетке толмағанға жасы
18-ге жетпеген, онысын кінәлі білетін адам жатады.
Ал 116 бап ... ... ... ... ... ... ... ретінде Шымкент қаласындағы болған оқйға. Бұл оқиғада нақты ... ... ... ... қызмет бабына немқұрайды
қарағандығы салдарынан орын алған жағдай деуге болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы өз дипломдық ... ... келе ... зиян келтіру
дегеніміз - Денсаулыққа қарсы қылмыстардың қоғамға ...... ... ... бір адам екінші бір адамнын денсаулығына
қасақана немесе абайсызда зиян ... яғни ... ... қауіпті іс-
әрекеттерді жасай отырып, адам өмірі үшін ең кымбатты болып табылатын адам
денсаулығына заңсыз ... қол ... Адам ... зиян ... оның ... пен қоғам алдындағы азаматтық міндеттерін атқару,
яғни сол міндеттерін нақты орындау мүмкіндіктерінен айырады.
Кейбір кездері дене ... ... ... ... негіз болып табылады, егер бұл жарақат мәжбүрлік қажеттілік
жағдайында, яғни емдеу мақсатында болса. ... егер ... ... хирургиялық операциялар жүргізуге келісімін берсе, онда хирургтер
осы хирургиялык ... ... ... бір ... жауап
бермейді, себебі жәбірленуші хирургиялық операциялардан туатын салдарға
қарсы болмады. Дене жарақатын ... ... ... ... де орын ... ... ... түріне қатысты жалпы ережені ... ... дене ... ... ... ... ретінде сараланады. Мысалы,
футбол кезінде футбол ережесін ерескел бұзған кінәлі бөгде ... ... ... онда оның әрекеті денсаулыққа қарсы ... ... ... келтірудің субъективтік жағы 2 нысаннан ... ... ... және ... 2) ... ... ... Тікелей қасақана дене жарақитын келтіру бір адамның ... ... дене ... ... ... алдын ала ойластырып, жоспарлы
түрде мақсаттар ... ал ... ... ... ... ... ... бірақ оған саналы түрде жол береді. Абайсыздық нысанының
өзінде сенімділік түрінде кінәлі кінәнің әрекетінен немесе ... ... яғни дене ... болуын көре алады, бірақ ол салдар
бола қоймас-ау деген өзіне сенімділік ниетте ... ... ... дене ... ... көре алмайды, бірақ көруге тиісті болатын.
Сонымен жоғарыда атап айтқандай мен дипломдық жұмыстың ... мен ... ... ... ... ... Осы негізде өз дипломдық жұмысым жақсы деген дәрежеде жазылды
деп ойлаймын, және бағалаймын.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Нормативтік – ... ... ... ... ... және ... 2007 ж.
2. Қылмыстық кодекс Жалпы бөлімі
3. Қылмыстық кодекс Ерекше бөлімі
4. Комментарий к Уголовному кодексу Республики ... Под ... и С.М. ... ... Баспа, 1999г, с.808.
Арнайы әдебиеттер:
5. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Алматы, 2007. – 250б.
6. ҚР Жоғарғы Сотының 2007 ... 27 ... ... қаулысы.
7. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (ерекше бөлім). Алматы, 2007. – 501 б.
8. Ағыбаев А.Н. ... ... ... ... ... 1998. –324 б.
9. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Алматы, 1999.–369 б.
10. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Алматы, ... ... ... Е.О. ... ... алдын алудың
криминологиялық проблемалары. -Алматы: «Ғылым», 2005.-304 б.
12. Қазақстан ... ... ... ... ... ... Е., Үмбеталиев С, Рахметов С. Қылмыс құрамы.-Алматы, 2000.-
1916.
14. Бегалиев К. ... ... и ... Алматы, 2ОО1.-152с.
15. Қылмыстық іс жүргізу кодексі .-Алматы: ЮРИСТ, 2003.-2076.
16. Ибрагимов М.А. Влияние юридической и моральной ответственности ... ... ... 1995.-136с.
17. Ашитов З.О. Право суверенного Казахстана. -Алматы, 2001.-235с.
18. Раушанов С. Видео и ... ... ... ... ... А.Н. ... Алматы «Жеті жарғы»,
1999 ж., 5-18 беттер.
20. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ж.
21. Қазақстан Республиксынық Қылмыстық іс ... ... 1997 ... 2003 жылдың 15 мамырына дейінгі толықтырулар мен
өзгертулерімен.
22. ... ... ... ... 1997 жыл.
23. Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьялардың мәртебесі
туралы. ҚР ... ... ... ... заңы.
24. ҚР Президентінің "Прокуратура туралы" заң күші бар Жарлығы.
21.12.1995. №2709 заңы.
25. ҚР Жоғарғы Сотының ... ... ... Заң. ... ... № 3;9-12, ... ... казахского обычного права. С.Зиманов. Алматы, 1989 жыл.
28. ... ... ... ... ...... Президентінің 20 қыркүйек 2002 жылы қабылданған №949
Жарлығымен // Ресми ... №40 ... 2002 ... 1995 жылғы 21 желтоқсандағы №2710 «Қазақстан Республикасының Ішкі
істер органдары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
30. 1995 ... 21 ... №2710 ... ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
31. 1995 жылғы 21 желтоқсандағы №2709 «Прокуратура ... ... ... 1996 ... 1 ... №2922 ... Республикасының Президенті
Жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... 2005 жылғы 7 қаңтардағы №29-ІІІ «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңы;
34. 2002 жылғы 4 шілдедегі №336-ІІ «Қазақстан Республикасының Қаржы
полициясы ... ... ... ... ... 2005 ... 21 ... №1557 Қазақстан Республикасы Президентінің
Жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының Экономикалық қылмысқа
және сыбайлас жемқорлыққа ... ... ... ... полициясы)
туралы Ереже»;
36. 1995 жылғы 3 қазандағы №2483 «Қазақстан Республикасы Президентінің
Күзет қызметі туралы» ... ... ... 2002 ... 18 ... ... ... туралы» Қазақстан
Республикасының Заңы;
38. 1995 жылғы 21 желтоқсандағы «Қазақстан ... ... ... ... ... 1998 ... 26 ... №233-І «Қазақстан Республикасының Ұлттық
қауіпсіздігі туралы» Қазақстан ... ... 1999 ... 15 ... №349-I ... ... туралы»
Қазақстан Республикасының Заңы;
41. А.Я. Гинзбург, В.И. ... С.Ю. ... ... ... Оқу- ... ... ... 2004 ж.;
42. Г.У. Дауленбаева. Право лица на ... с ... его ... и ... интересы: уголовно- процессуальные
аспекты. Дисс. на соиск. учен. степени к.ю.н./ Алматы, 2006 ... А.Н. ... ... аспекты оперативно-розыскной
деятельности. Алматы, 2001 г.;
44. А.С. Байкенжеев. Обеспечение прав человека в ... ... ... и ... ... ... ... Труда и
Социальных отношений, 2002 г., №1(4)
45. Б.Қ. Төлеубекова Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс ... ... ... ... ... Б.К. Шнарбаев, Д.К.Бекишев
Уголовно – ... ... РК. ... ... Алматы 2000г,
270с
47. Уголовно – процессуальный кодекс ... ... ... / ... ... С.Ф. ... К.А. Мами, Алматы: Жеті жарғы, 2002г,
448 с.
48. Д.Б. Бұғыбай Қылмыстық құқық, ... ... ... бет
49. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік. Жауапты
авторлар:з.ғ.к. проф. С.М.Рахметов, Т.Ә.Бапанов ... А.С. ... ... позволяющие не осуществлять уголовное
преследование, как ... ... ... дела ... ... ... – практической конференции\\ Алматы:
КазГЮУ, 2002. с.219-226.
51. А.Н. ... А.Л. Хан О ... ... ... и ... свете нового уголовно – процессуального законодательства РК.
Караганда 1999г. ... С . ... ... – акт ... уголовной политики в РК
Фемида 2001, №6 с21-22
53. Ж.Тыныштыкулы Роль прокурорского надзора в ... ... ... ... ... ... в ... №4, 2001г, с.40.
-----------------------
[1] Конституция 30.08.1995. Толықтырылған және өзгертілген 2007 ж.
[2] Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Алматы, 1998. –324 ... ... ... Жалпы бөлімі
[4] Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Алматы, 1998. –324 б
[5] Алауханов Е., ... С, ... С. ... құрамы.-Алматы, 2000.-
1916.
[6] Б.Қ. Төлеубекова Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодекс Жалпы бөлімі
[9] Ағыбаев А.Н. Қылмыстық ... ... ... ... 2007. – ... Қылмыстық кодекс Ерекше бөлімі
[11] Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ж.
[12] Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ... ҚР ... ... 2007 ... 27 ... нормативтік қаулысы.
[14] Б.Қ. Төлеубекова Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу
құқығы. Алматы 2000,
[15] ҚР Жоғарғы Сотының 2007 ... 27 ... ... ... Д.Б. ... Қылмыстық құқық, Жалпы бөлім, Алматы 2003.247 бет
[17] Қылмыстық кодекс Жалпы бөлімі
[18] ... А.Н. ... ... ... ... ... 1998. –324 ... Б.Қ. Төлеубекова Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу
құқығы. Алматы 2000,
[20] ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ж
[22] Алауханов Е., Үмбеталиев С, Рахметов С. ... ... ... ... ... ... Алматы 2006 ж
[24] Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ж
[25] Қылмыстық кодекс ... ... ... А.Н. ... ... ... ... Алматы, 2007. – 501
б.
[27] Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (ерекше бөлім). Алматы, 2007. – 501
б.
[28] ... А.Н. ... ... ... ... Алматы, 1998. –324 б.
[29] Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Алматы, 1999.–369 б.
[30] Б.Қ. Төлеубекова Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ж
[33] ... ... ... ... ... ... Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ж
[35] Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ... ... ... ... Кодексі. Алматы 2006 ж
[37] Алауханов Е., Үмбеталиев С, Рахметов С. Қылмыс ... Б.Қ. ... ... ... ... іс ... Алматы 2000,
[39] Қылмыстық кодекс Ерекше бөлімі
[40] Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ж
[41] Ағыбаев А.Н. Қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... А.Н. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Алматы, 1998. –324 б
[43] Қылмыстық ... ... ... ... Е., ... С, ... С. Қылмыс құрамы.-Алматы,
2000.-1916.
[45] Д.Б. Бұғыбай Қылмыстық құқық, Жалпы бөлім, Алматы 2003.247 ... Б.Қ. ... ... ... ... ... ... Алматы 2000,
[47] Қылмыстық кодекс Ерекше бөлімі
[48] Қазақстан ... ... ... ... 2006 ... ... Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы 2006 ж
[50] Қылмыстық кодекс Жалпы ... ... Е., ... С, ... С. ... ... ... кодекс Жалпы бөлімі
[53] Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Алматы, 1998. –324 б

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке мүліктік емес қатынастарды қорғаудың түсінігі және әдістері59 бет
Басқару тәртібіне қарсы қылмыстардың құрамы18 бет
Экологиялық қылмыстар30 бет
Денсаулыққа қасақана қарсы қылмыстар13 бет
"Зиянды өндірістік факторлар,олардың жұмысшыларға және қоршаған ортаға әсері. жарықтандырудың адамның еңбек қабілетілігіне әсері."26 бет
«алтын адамның» табылуы тарихы3 бет
Адам денсаулығына және организмге жүгірудің әсері17 бет
Адам мен адамзаттың денсаулығына қарсы қылмыстар34 бет
Адамдардың денсаулығына әсер ететін негізгі факторлар8 бет
Адамның ішкі дүниесінің бірегейі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь