Кассадағы және есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттар есебі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

I Тарау. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі.
1.1. Ақша қаражаттар операцияларын
есепке алудың мәні мен мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4.5
1.2. Есеп айырысу шоты операцияларының есебі ... ... ... ... ... ..6.10

ІІ Тарау. Касса операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ..11.14
2.1. Банктегі арнайы шоттардағы ақшалар есебі ... ... ... ... ... ..15.20
2.2. Төлем карточкаларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20.23
2.3. Ақша қаражаттар қозғалысының есебі ... ... ... ... ... ... ... ...24.26

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27.28
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29.30
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Тақырыбы:
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ........................................................................................................3
I Тарау. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі.
1.1. Ақша қаражаттар операцияларын
есепке алудың мәні мен ... Есеп ... шоты ... ... ... ... операцияларының есебі..........................11-14
2.1. Банктегі арнайы шоттардағы ақшалар есебі......................15-20
2.2. Төлем карточкаларының есебі.............................................20-23
2.3. Ақша қаражаттар қозғалысының ... ... ... есеп ... қатынастары жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектілерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан нарық экономикасына түгелімен күшті, оны ... ... ... та ... ... ... біздің республикамызда пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдік нарықта бэсекелестік қабілеті бар кәсіпорындар неғұрлым көп ... ... ... ... ... де ... береді. Бұл бүгін, ертең, алдыңғы отыз жыл ішінде де ең үзекті мэселелердің бірі болатыны Қазақстан Республикасының Президентінің ... ... ... да ... ... ... Ал кәсіпорын қызметінің дүрыс жолға қойылуы күптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның ... ... ... аудиттің, оның ішінде қаржылық есептің, ішкі аудиттің және талдаудың ... ... ... ... роль атқарады. Бұл қызметтердің мэні ақпаратта. Ал кім ақпаратқа ие болса, сол әлемді билейді деген сөз бар. ... ... ... ... ақ білуге болады.
Есепке алу мәліметтегі кәсіпорынның және оның құрылымдық бөлімшелерінің қызметін ... ... ... экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлау жасау үшін, сүйтіп ел ... даму ... ... үшін ... ... жүргізудің қазіргі жағдайында кәсіпорынның күрделі экономикалық тетігін нық, дұрыс жолға қойылған есеп жүйесінісіз, сондай - ақ ... ... ... ... іс жүзінде мүмкін емес. Осы түрғыдан есептегенде ақша қаражаттарының есебі мен оның ішкі аудиті өзекті ... ... ... ... ... ... сай ... қазіргі кезде ең басты мәселе болып табылады. Осыған байланысты бухгалтерлік есеп пен ... ... ... қай ... ... күрделі болып отыр. Осы тұрғыдан қарағанда ақша қаражаттар есебін дұрыс ұйымдастырудың рөлі зор.
Ақша ... ... ... ... ... кез - келген кәсіпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерінің кім екендігін, олардың қандай тауар сататынын, қызмет көрсететінін, олармен қандай қарым -қатынастарда, қандай ... ... ... ... жүзеге асатынын көріп білуге болады.
Бұл жерде тағы ... бір ... - банк ... ... ... ... қарым - қатынастар қолма қолсыз есеп айырысу нысанында жүзеге асырылса банк ... де бүл ... өз ... ... Яғни, кәсіпорын банкі мен жабдықтаушы банкі арасындағы қатынастар жүзеге асырылады. Бұл ... банк ... де ... танысып, олардың құжаттарының кәсіпорын құжаттарымен қандай байланысы бар екенін көруге болады.
Жоғарыдағы айтылып кеткен мәселелер мені қызықтырды, ... ... ... ақша ... ... ... ... қарастырып, курстық жұмысымның тақырыбы ретінде таңдап алдым.
I ТАРАУ. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі.
1.1 Ақша қаражаттар ... ... ... мәні ... ... Қаржы Министрлігі жанындағы №4 - деп аталатын бухгалтерлік есеп стандартының бірінші бабында: делінген. Ал осы ... ... ... ... ... ... жүргізуші субьектілерде өндірілген өнімді сату барысында, сондай-ақ материалдық қүндылықтарды, негізгі құралдарды, тауарларды сатып алғанда ... ... тыс ... да мекемелерге эртүрлі төлемдерді түлеуге байланысты түрлі операциялар пайда болады. Әрбір ... ... ... ... фирма әдетте бір уақытта өндірілген өнімін сатып немесе қызмет күрсетіп, жабдықтаушы ретінде болатын болса, екіншіден сол өнімдерді өндіріп шығару үшін ... ... ... мен ... жабдықтайтын жабдықтаушылар алдында сатып алушы болып табылады.
Осындай кәсіпорындар мен ... ... ... ... және ... операциялар күбіне қолма-қол ақша және қолма-қол ақшасыз түлеу жолы арқылы ... ... қол ... есеп ... ... ... Ұлттық Банк мекемесі белгілеген ережелер мен тәртіпке сәйкес жүргізілуі тиіс. Ақшаларды сақтау және қолма ... ... есеп ... жүргізу үшін Қазақстан Республикасының банк мекемелері:
1) ҚР Әділет ... ... ... ... тұлғаларға есеп айырысу шоттарын;
2) Шетелдік валютадағы қаражаттардың ... бары мен ... ... алу үшін ... ... ... ... Бюджеттік мекемелерге, олардың бюджеттен тыс қаражаттары бойынша, қоғамдық ұйымдарға, өндірістік, коммерциялық қызметпен ... жеке ... ... ... ... ... түрған мекемелерге бюджеттік шоттарды;
5) Ұлттық банк мекемелеріндегі ... ... ... корреспонденттік шоттарды ашады.
Ақшалай қаржылармен есеп айырысу операцияларының бухгалтерлік ... ... мен оны ... ... ... болып табылады:
1) Ақшамен есеп айырысу операцияларын толық және уақтылы дер кезінде есептеу.
2) Субьектідегі ақшалай қаржылардың түгелдігін және ... ... ... пайдалануды бақылау.
3) Есеп айырысу, төлеу тәртібін бақылау, кәсіпорынның, ... ... ... ... ... мен ... дұрыс есептеу.
Ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің міндеттері:
1) Қолма қолсыз ақша аудару жолымен және қолма қол ... ... есеп ... ... және ... ... Ақша қаражаттарының қолда бары мен қозғалысын және есеп айырысу опрацияларын есептік тіркелімдерде толықтай және ... ... ... Бұл ... ... ... және ... сәйкес ақша ... ... ... жұмсаудың қолданыстағы ережелерін сақтау.
4) Белгіленген мерзімдерге ақша ... мен есеп ... ... түгендеуді ұйымдастыру және ... ... ... ... және ... ... туындауын болдырмаудың мүмкіндіктерін іздестіру.
5) Кассадағы, есеп айырысу шотындағы және банктегі басқа шоттардағы ақшалардың бар жоғы мен ... ... ... Есеп ... - төлем тәртібінің сақталуына, материалдық құндылықтар мен ... үшін ... ... ... ... - ақ ... тәртібінде алынған ақша қаражаттарының қайтарылуына бақылау жасау.
1.2 Есеп айырысу шоты операцияларының ... ... ... ақша ... ... сәйкес мекемелеріндегі шоттарда сақтайды және міндеттемелер бойынша төлемдерді ... ... Көп ... бұл ... ... есеп ... нысанында болады, ал қажетті қолма - қол есеп айырысулар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің нормативті құжаттарымен бекітілген ... ғана ... ... ... ... арасындағы төлем 4000 айлық есеп айырысу күрсеткішінен артып ... ... есеп ... тек ... - ... ... ... асу керек. Ақша қаражаттарын сақтау және заңды тұлғалармен есеп айырысу үшін Қазақстан Республикасының банк ... ... ... ... ... шот ... ... келісім - шартта қарастырылған клиентке банктік қызмет күрсетумен байланысты операцияларды жүзеге асыру бойынша банк пен ... ... ... - шарт ... ... ... ... шоттар теңге мен шетел валютасында жургізілуі мүмкін және есеп айырысу (ағымдағы), жинақ, корреспонденттік шоттар болып блінеді.
Корреспонденттік шоттар - (банктер мен ... ... ... жеке бір түрлерін ғана жүзеге асыратын банктік ... ... ... және ... шоттары - жеке және заңды тұлғаларға, заңды тұлғалардың ... ... ... мен ... ашылатын банктік шоттар.
Есеп айырысу шоты мынадай құжаттардың негізінде ашылады:
1) шотты ашу ... ... ... қол ... мен мөр таңбаларының үлгісі бар карточка;
3) субъектінің салықтық ... ... ... ... ... органының анықтамасы;
4) мемлекеттік тіркеу туралы кәэліктің көшірмесі;
5) жарғы мең ... ... ... (егер құрылтайшылар саны 1-ден көп болса).
Есеп айырысу шотын ... ... ... оның иесі болыи табылады. Ол үзіне берілген құқықтардың шегінде осы шоттағы қаражаттардың ... ... ... қабылдауды, беруді және аударуды банк мынадай құжаттардың негізінде орындайды:
1. Қолма-.қол ақшаларды;кассадан есеп айырысу ... ... ... ... ақша салымының мэлімдемесі ресімделеді. Қолма - қол ақша салымының мэлімдемесі түскен түсімді, депоненттелген еңбек ... және ... - қол ... ... да ... өз шотына қабылдау туралы шот иесінің банкке деген бұйрығы. Мәлімдемені сиямен бір данада толтырады; ... ... банк ... ... ол ... касса ордеріне тіркеледі.
2. Әртүрлі мақсаттар үшін кассаға ... ... Чек ... - чек ... чек алушыға төлем құжатын беру арқылы төлемнің жүзеге асуын білдіреді.1
3. Басқа субъектілермен есеп айырысқанда төлем тапсырмасы жазылады. Төлем ... - ... ... ... өз ... ... күрсетілген сомада бенефициар пайдасына аудару жөнінде төлеушінің тапсырмасы.
4. Субъект ... ... ... жұмыстар мен қызметтердің қүнын сатып алушыдан өндіріп алуға тиіс ... - ... ... тапсырмасы жасалады. Төлем талап - тапсырмасы бенефициардың сатылған ... ... ... орындалған жұмыстар үшін дәлелдеуші құжаттар негізінде ақша аударушыға төлем ақыны жүргізу туралы талабы.
5. Шаруашылық ... ... ... ... сот ... атқарушы қағаздары есеп айырысу шотынан ... ... ... ... құжат болып табылады.
Субъектінің шотынан барлық төлемдер есеп айырысу құжаттарының банкке түсуіне қарай күнтізбелік кезек тәртібімен ... ... Банк ... ... деп жариялаған міндеттемелер бойынша төлемдердің кезектілігін банк ... ... ... Банктер мезгіл- мезгіл немесе күн сайын шоттардың иелеріне жүргізілген операциялар туралы ... ... ... және ... шығаруға негіз болған құжаттарды оған қоса беріп, ... есеп ... ... ... ... құлақтандыру жасайды. Күшірмеде банк кодтайтың, қатаң түрде ... ... ... ... ... ... ... тексереді, құжаттарды таңдап, шоттардың кодын (корреспонденциясын) қояды, ол жекелеген операциялар бойынша есептік тіркелімдерге жазу үшін талдау есебі баптарының кодын ... ... есеп ... шоты ... ... есептің тіркелімін үздігінен алмастырады және сонымен бірге ... ... үшін ... ... ... Кәсіпорынның банктегі есеп айырысу шоты кредиторлық берещекті көрсететін пассивтік шот болып табылады. Көшірмеде банк ақша қалдығын немесе кредит бойынша оның ... ал ... ... оның ... ... ... ... жүргізуші субьектінің бухгалтериясында керісінше, есеп айырысу шоты ... ... ... Ақша ... қалдығы мен өсуі дебет бойынша, ал кемуі (есептен шығару) кредит бойынша күрініс ... Банк ... ... ... есеп ... ... ақша қозғалысының есебі 441 - шотта жүргізіледі.
441 - шот бойынша түмендегідей шаруашылық операциялары жүргізіледі:
1. Өнімдер, жұмыстар мен қызметтер және ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... берушінің вексельді өтеуі Д-т 411 К-т 302 '
3. Еншілес заңды тұлғалар берешекті өтеген Д-т 441 К- т 321,323
4. Жал, ... ... ... ... % ... Д-т 441 К-т 332
5. Дебиторлық берешек өтеген кезде Д-т 441 К-т 333, 334
6. ... ... чек ... ... сомалары есеп айырысу шотына есептелді
д_т441 К-т421,422
7. Ақшаны ... есеп ... ... ... Д-т 441 К-т ... Жарғылық капиталға салым ретінде қүрылтайшылардан қолма-қолсыз ақша қаражаттары ... ... Д-т 441 К-т ... ... ... мен займдардың сомасы есеп айырысу шотына келіп ... ... Д-т 441 К-т ... ... Д-т 411 К-т ... ... ... алынған ақы Д-т 441 К-т 611
12.Акцияларға, облигацияларға салымдар жасалды Д-т 141-144, 401-403 К-т 441
ІЗ.Болашақ кезеңдер үшін жалдық ақыны түлеу Д-т 342 К-т 441 ... ... ... (алдын ала төлем) Д-т 351 352, К-т 441 ... ... ... чек ... ... Д-т 421,
422К-т441 іб.Чек бойынша есеп айырысу шотынан қолма қол ақшалар алынды Д-т 451 ... мен ... ... (үтеу) Д-т 601-603 К-т 441 18.Акциялар бойынша дивиденттерді түлеу Д-т 621-622 К-т 441 19.Бюджетке ... ... Д-т ... К-т 441 2О.Еншілес, тэуелді, бірлесіп бақыланатын түлғаларға, жеткізушілер мен
басқа кредиторларға ... ... Д-т 641 -643, 671, 678 К-т 441 ... , ... ... ... бойынша % түленді Д-т 684 К-т
441 22.Айыппұлдарды, түсімақыларды, тұрақсыздық ... ... Д-т 821 ... ... ... операцияларды есепке алу үшін №2 журнал ордер мен №2 ведомость қолданылады. Олардағы жазулар есеп ... шоты ... банк ... және ... қоса берілетін құжаттардың негізінде жүргізіледі. Құжаттар алдымен әрбір күн үшін ... ... ... ... жинақтамалы шоттар бойынша топтастырылады (кірістік және шығыстық кркаттар ... ... ... №2 журнал-ордерге (441 -- шоттың кредиті бойынша) және 441-шоттың дебеті бойынша №2 ведомоске жиынтық бір ... ... ... біртектес жинақтамалы шоттар бойынша ... ... ... ай ... сальдо (қалдық) күрсетіледі де, ай ішінде есептелген ... және ... ... ... ай соңындағы қалдық анықталады. №2 ведомость бойынша жиынтық айналымдар мен сальдо ай ... Бас ... ... бойынша күшіріледі.
Есеп айырысу шотын жабу оның иесінің үтініші бойынша:
- есеп ... ... ашу үшін ... ... бір ғана ... болмауына (дербес баланстың бар болуы және т.б.) әкеп соқтырған ... ... ... ... ... субъектіні қүрған органның шешімі бойынша;
- 3 ай бойы шотта қозғалыс болмаған кезде ... ... ... ... ... ... үзгерген кезде шоттың иесі чек кітапшасын пайдаланылмаған чектермен қоса банкке ... ... ... ... және есеп ... шотындағы қаражаттардың қалдығын растауға міндетті.
Төлем тапсырмалары арқылы есеп айырысулар.
Төлем тапсырмалар тауарлы материалдық қүлдылықтар, орындалған жұмыстар және күрсетілген қызметтер үшін есеп ... ... және ... мен ... ... ала төлемін, келісім шартта немесе заңмен қарастырылған ... ... ... ... ... ... ... тапсырманы банкке үсынады. Тапсырмадан басқа банк талабы бойынша түлеуші келісім-шарттарды, шот фактураларды, төлемнің мақсаттылығын дэлелдейтін басқа да құжаттарды ... ... ... ... онда ... ... бастап 10 күн ішінде банк-алушымен қабылданады. Олар түлеушінің шотында қажетті қаражаттар болған жағдайда ғана іске асады. Төлем құжаттары электронды да, ... ... де ... ... ... ... тапсырмалар екі данада болу толтырылады: біріншісі - ... ... ... - ақша ... ... ... ... мүр таңбасымен қайтарылады.
Төлем тапсырманы толтырған кезде келесі реквизиттері күрсетіледі:
- ... ... ... төлем тапсырма күні;
- жеке идентификациялық код (ИИК) - аударушы мен ... ... ... ... ақша ... коды (КОд) және ... коды (Кбе) - ол екі символдан тұрады, біріншісі - резиденттік белгісі, екіншісі экономика секторы;
- ... - ақша ... ... ... ... ... ... алатын банк аударушының атауы
- банк ... - ақша ... ... ... ... банк;
- аударушының банктік идентификациялық коды ... ... ... айналымдар коды (МФО)
- төлем мақсатының коды - ҚРҮБ ... - ... ... ... үш ... тұратын, жүзеге асатын төлемдердің кодтык белгісі;
- бюджеттік сыныптау коды - салықтардың (төлемдердің) қайтарылуы жүзеге асатын коды;
- ... күні - ... ... ... ақша ... ... алыну күні, оны төлемді жүргізуші субъект белгілейді.
Төлем құжатында еш бір ... жол ... Егер олар ... ... онда банк бүл ... ... бас ... үш күн ішінде құжатты клиентке қайтарады.
ІІ Тарау.Касса операцияларының есебі.
Қолма қол ақшаларды қабылдау, сақтау және жұмсау үшін шаруашылық жүргізүші ... ... ... ... - бұл ... қол ... мен өзге құндылықтарды қабылдауға, беруге және уақытша ... ... ... ... яғни ... мен ... ешқандай адам кіре алмайтындай етіп жабылған, терезесі мен ... ... тор ... және ... ... беретін қондырғылар орнатылған, үрттен сақталатындай түрлі материалдармен қалталып жасалған бөлмеде орналастыруды қажет ететін оқшауланған үй-жай. Касса операцияларын орындау кассирге ... ... ... ақша ... ... мүрі сургуч арқылы басылып жабылатын сейфте немесе темір шкафта сақталынуы тиіс. Бұл ... ... мен ... ... мөр ... ал кілттің екінші данасы белгіленген ыдысқа салынып, аузы жабылып, кассирдің мүрі басылып, кәсіпорын, яғни субьектінің ... ... ... ... ... ... кассаның тиісті жерлеріне тиісті мүр таңбасын басып, күзетшіге тапсыруы тиіс. Кассадағы ақшаның түгелдігіне жұмысқа деген немқүрайдылық пен ... ... ... ... шеккен зардабына, әдейі қастандықпен немесе арам ниетпен істелген әрекет негізінде кәсіпорынға, ұйымға келтірілген шығындарға касса қызметкері, яғни кассир ... ... ... Кәсіпорындар мен ұйымдарда, субъектілерде кассирлік жұмысқа қызметкердің тағайындалғаны, орналасқаны жайлы бүйрық шыққаннан кейін касса қызметкерін касса опрацияларымен таныстырып, ... яғни ... ... ... ... жеке ... ... келісім шарт жасалуы керек. Касса операцияларының есебі ҚР Yenлттық Банкі ... 1993 ... 23 ... № 24 ... ... сәйкес жүзеге асырылады.
Кассир ақша қаражаттарын банк мекемелерінен ақша чектері бойынша ... ... ... ... операциялар бойынша негізгі бастапқы құжаттар болып табылады. Қолма қол ақшаларды кассаға қабылдау бас ... ... ол ... ... ... қол ... КО №1 нысанындағы кіріс касса ордері бойынша жүргізіледі. Қолма қол ақшаларды ... беру КО №2 ... ... ... ордері (ІПКО) бойынша немесе шығыс касса ордерінің мөртаңбасы қойылып, тиісті түрде ресімделген құжаттар (төлем ведомосі, қолма қол ақшаны беруге ... ... ... ... ... касса ордеріне бас бухгалтер мен басшысының қолы қойылған болу керек. Егер шығыс касса ордеріне қоса ... ... ... ету ... ... қолы ... онда оның ... қойған қолының болуы міндетті емес. Субъектінің кассасынан адамдарға кассалық шығыс ету ... ... ақша ... кезде касса қызметкері нақты ақша алушы адамның түл құжатын немесе үзін куәландыратын ... да ... ... ... ... Сонымен қатар касса қызметкері осы күрсетілген ... ... яғни ... ... ... ақша алушы адамның алы-жүнін, құжатының нүмерін және ол құжатты кім бергендігін, қай ... ... ... ... ету ордеріне жазуы керек. Кассадан нақты ақша алушы адамдар кассалық ... ету ... алып ... ... ... бөлігін жазумен, ал тиынын сандармен көрсетеді.
Кіріс касса ордері және оның квитанциясы, сондай-ақ шығыс касса ордері мен оны алмастыратын құжаттар ... ... ... сиясымен айқын және түсінікті жазылуға немесе машинкалармен басылуға тиіс. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жасауға болмайды. Кэсіпорындар мен ұйымдарда жұмысшы қызметкерлерге жэрдем ақы, сыйақы, еңбекақы түлеу үшін түлеу ... ... Бұл ... ... ... ... ... және сыйақыларды төлеп, үлестіріп болғаннан кейін ғана тіркеледі. Кассалық ордерлер бойынша ақшаларды қабылдау немесе беру тек олар ... күні ... ... ... кассасына нақты ақшаны қабылдау немесе кассадан ақша төлеу барысында касса қызметкері кассалық кіріс және ... ... ... ... бұл ... кәсіпорын басшысы мен кәсіпорын бас бухгалтері қолдарының болуын және ордерлерде көрсетілген қосымша құжаттардың түгелдігіне ... ... яғни ... ... Бұл операциялар орындалғаннан кейін кркаттардың тиісті жеріне касса қызметкері өз қолын қояды және оған қоса берілген құжаттар ... ... ... күні ... ... ... Кіріс касса ордерлері мен шығыс касса ордерлері кассаға берілгенге дейін бухгалтерияда ... және ... ... ... ... ... (КО №3 ... тіркелінеді.
Касалық операциялардың есебін кассир КО №4 нысанындағы Касса кітабында жүргізеді. Әр бір кәсіпорынның тек бір ғана Кассалық кітабы болады. Ол ... ... ... және ... болуға тиісті. Ондағы парақтардың саны басшы мен бас бухгалтердің қолдарымен расталған болу керек. ... ... ... ... ... болу ... . Және басшы мен бас бухгалтердің қолы қойылады. ... ... ... ... түскен, кірістелген немесе ұйымның кассасынан түленген, яғни шығысталған ақша ... ... ... ... ... ... не үшін түленгендігін білу үшін ол операцияларға толтырылған құжаттардың номері және бухгалтерлік жазулар, сонымен ... ... ... ... сомалар касса кітабына жазылуы тиіс. Жүмыс күнінің соңында кассир күн бойындағы операциялардың жиынын ... ... ... да, ... ... ... ... ақша қалдығын шығарады. Бұл деректерге үзгеріс енгізуге, үшіруге, түзетуге жол берілмейді. Касса кітабындағы жазулар күшіру қағазы арқылы 2 ... ... ... ... әр бір беті екі ... бүліктен тұрады: біреуін (горизонталды сызығымен) кассир толтырады (бірінші дана ретінде ол кітапта қалады); екіншісін ... ... ... және ... ... ... ... арқылы толтырады (ол парақтың жыртпалы бүлігі). Кассалық операциялардың жазбалары парақтың ... ... ... ... ... ... ... кейін) беттік жағына жазылады. Парақты алдын ала бөлу сызығы бойынша бүктейді, сонда жыртпалы бөлігі кітапта қалатын бөлігінің астында болу керек. ... ... ... емес бөлігінің келесі теріс жағына жалғастыру үшін жыртпалы бөлігін беттік жағына қарай қайта бүктеп, горизонталды сызықтар ... жаза ... Есеп беру ... ... ... ... ... жыртылмайды.
Екінші даналары жыртпалы болады және кассирдің есеп беруіне ... ... Егер ... ... ... ... ... болса, кассалық есеп беру үш-бес күнде бір рет ... ... ... ... есептеме деректерін бүхгалтерия қызметкерлері тексереді. Кассада алушының ШКО қолхатымен немесе ... ... ... ақшалар берілгендігі анықталса, бүл сома жетіспеушілік болып саналып, кассирден ... ... Егер ... қол ... сомасы ККО-мен расталмаса, онда олар кассаның артық ақшалары болып саналады және ... ... ... ... ақша ... ... бары мен ... есепке алу үшін активтік 451, 452-шоттар қолданылады. Бұл шоттардың дебеті бойынша ақшаның кассаға түсуі, кредиті бойынша - берілуі ... ... ... есеп ... ... ... ұқсас жүргізіледі, бірақ ККО-де, ШКО-де және касса кітабында қаражаттардың шетелдік валютадағы және теңгелік баламасындағы ... ... ... касса үшін жеке кассалық кітап ашылады. Шетелдік валютадағы қолма қол ақша қаражаттарының қозғалысы туралы ақпаратты теңгелік бағасы және номиналы ... ... ... Ол ... ... ... талдамалы есеп пен теңгедегі жинақтамалы есептің арасындағы аралық буын болып ... ... ... ... ... пен байланыстың объектілері 451-шотта мынадай аралық шоттар аша алады: 451/1- субъект кассасы,451/2-операциялық ... ... ... және ... учаскелердің, аялдама, үзен үткелдерінің кассасындағы билет және багаж кассаларындағы, порттар мен ... ... ... ... ақша ... ... бары мен қозғалысы 451/2 шотта ескеріледі.
451-452 шоттар бойынша шаруашылық операциялры
1. Кассаға сатып алушылар мен тапсырыс ... ақша ... ... Д-т 451,452 К-т 3 ... ... ... түсті Д-т451,452 К-т 302
3. Алынған қарыздар бойынша келтірілген залал үшін жүмсалмаған есеп беру сомаларын қайтару Д-т 451,452 К-т ... ... ... және өзге ... берешектің түсуі Д-т 451,452 К-т 321-322
5. Банк ... ... қол ... ... (чек ... Д-т 451, 452 ... Қолма қол ақшалардың құрылтайшылардан түсуі Д-т 451, 452 К-т ... ... ... қол ақшамен алынды Д-т 451, 452 К-т 602, 603
8. Жалдық ақы, ... ... ... және осы кезеңде басқа да төленгендер Д-т 451, 452 К-т 611
9. ... ... ... ... ... қол ақшаға сату Д-т451,452К-т701,702
10. НҚ,МЕА, БҚ қолма қол ... сату Д-т 451, 452 К-т ... ... ... ... ... ... Д-т 451, 452 К-т 724
12. Оң бағамдық айырма Д-т 452 К-т 725
13. Алынған айыппұлдар, үсімақылар, ... ... Д-т 451, 452 ... Есеп ... ... ... берілді Д-т 333, К-т 451,452
15. Сақтандыру полистері сатып алынды Д-т 341 К-т 451,452
16. ... ... үшін ... жалдық төлемдер Д-т 342, К-т 451,452
17. Аванстар берілді Д-т 351, 352 К-т 451,452
18.Қолма қол ақша банктегі шотқа өткізілді (қолма қол ... ... ... Д-т 431, 441 К-т ... ... ... Д-т 602, 603 К-т 451,452
20. Дивидендтерді түлеу Д-т 621, 622 К-т 451,452
21. Жеткізушілердің, мердігерлердің шоттары ... қол ... ... Д-т 671 К-т ... ... ... Д-т 681,682 К-т ... Теріс бағамдық айырма Д-т 844, К-т 452
24. Кассаға түгендеу жүргізген кезде анықталған ақша қаражаттарының жетіспеушілігі Д-т 334, К-т ... егер ... адам ... ... сот оны өтеп ... бас тартса Д-т 821 (845) К-т334
2) егер кінэлі адам табылса Д-т 333 К-т 334
Кассаның кірісі бойынша ... №1 ... ... ... ал шығысы бойынша операциялар №1 санды журнал-ордерде есептелініп жүргізіледі.
2.1 Банктердегі арнайы шоттардағы ақшалай қаржылар есебі
Кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... банк ... арнайы шот ашуына болады. Бұл шотта ашылған аккредетивтердегі ... ... чек ... ақшалай қаржылар, банктердегі арнайы шоттардағы ақшалар және басқа да ақшалай ... ... есеп ... ... ... 421- - деп аталатын шотта жабдықтаушы және басқа да кәсіпорындар мен ұйымдардың, ... ... ... ... ақша ... есептейді. Негізінен есеп айырысудың бұл түрі басқа қаладағы (субъекті орналасқан жерден басқа жерде ... ... ... қол ... есеп ... үшін ... Есеп айырысудың бұл түрі басқа қолма қол ақшасыз есеп айырысуға ұқсас болып келеді. Бұл есеп айырысу ... ... ... ... ... ... күрсететін банк мекемесі арқылы жабдықтаушының шоты ашылған, яғни оған ... ... ... ... ... Есеп ... бүл түрі 1931 жылдан қолданылып келеді. Аккредитивтердегі ақшалай қаржылар бойынша есеп айырысу жабдықтаушыларға төлемнің дер кезінде ... ... ... - ... алушыға қызмет ететін банк мекемесінің осы кәсіпорынды немесе ұйымды жабдықтайтын шаруашылық субъектісіне қызмет көрсететін банк мекемесіне тауарларының жіберілгендігін немесе ... ... ... құжаттар бойынша төлем төлеу жайлы тапсырмасы.
Аккредитив тек бір ғана жабдықтаушымен есеп айырысуға арналады. Ал аккредитивтің мерзімі жабдықтаушы мен сатып ... ... ... ... ... Бұл ... мыналар күрсетілуі қажет:
1. Төлеушінің тапсырмасы бойынша аккредитивті ашқан банктің (банк имитенттің) аталуы
2. ... түрі және оның ... мен ... ... мен ... Аккредитив бойынша қаржы (ақша) алу үшін жабдықтаушының ... ... ... банкке тапсыруға тиісті құжаттардың толық тізімі және нақты сипаттары
4. Тауарларды, материалдарды тиеп-жөнелткеннен немесе жұмыстарды, қызметтерді ... ... ... банк ... ... мерзімі және олардың орындалуына қойылатын талаптар. Жабдықтаушыларға аккредитив жайлы, яғни оның ашылғандығы туралы хабарлау.
5. ... да ... ... мен ... (депоненттелген) және (депоненттелінбеген) - деп аталатын ... ... ... ... ... ... және ... екі түрге бүлінеді.
Тапсырыс берушінің үзінің шотындағы ақша қаражаты есебінен немесе оған күрсететін банкінің берген несиесінің ... ... ... қызмет күрсететін банкке келісім - шарт бойынша алдын ала аударылған қаржысы - болып есептеледі.
Ал сатып алушы кәсіпорын мен ... ... ... көрсетуші банк мекемелері арасында аккредитивте көрсетілген қаржы сомаларын аударуға тек қана ... ... ... яғни ақша әзірге аударылмаған болса онда бұл - түрі қатарына жатқызылады.
Аккредитив ашу жайлы келісім-шартта қарастырылған келісімдерді өзгертуге, ... тек ... ... яғни қаржы төлеуші шаруашылық субъектінің ғана құқы болса, ондай аккредитив . - болып саналады.
Аккредитивті ашу үшін төлем төлеуші ... ... ... көрсететін банк мекемесіне арыз береді және сонымен қатар мына құжаттарды көрсетулері қажет:
1. Жабдықтаушы ... ... ... ... ... ... көшірмесі.
3. Аккредитив ашылатын банктің аты.
4. ... ... ... және жері.
5. Аккредитивтен төлем төлеуге қажет болатын құжаттардың толық және ... ... ... ... Аккредитивтің қандай тауарға, затқа немесе орындалатын жұмысқа төлем ... ... және оны ... үшін банк ... ... етілетін құжаттардың тізімі.
8. Аккредитивтің сомасы.
Аккредитивтен қаржы алу үшін ... ... ... тиеп жібергеннен кейін аккредетивтің шартында қаралған құжаттарды банк ... ... ... Бұл ... ... күрсетілген шарттарды толық қанағаттандыратындай болуы керек. Егер аккредетивте ... бұл ... ... ... ... ... қаржы түленбейді. Егер аккредитивте қарастырылған шарт бойынша сатып алушы кәсіпорынның өкілі шотты акцептеуі керек болса, онда ол адам орындаушы, яғни ... ... ... мына құжаттарды күрсетуі қажет:
1. Төлқұжат немесе оның орнына жүретін басқадай құжаттар.
2. Аккредитив ... ... ... ... ... пен ... ... қолтаңбасының үлгісі.
Жабдықтаущысының баңкісінде аккредитив мынадай жағдайларда жабылады:
1. Аккредитивтің ... ... ... жабу ... ... ... арызы бойынша. Аккредитив жабылған уақытта пайдаланылмаған сома сатып алушының (төлеуші субъектінің) банкісіндегі тиісті шотына аударылады. Ашылған аккредитив сомасы 421- ... ... қай ... ... қарай, егер есеп айырысу шотынан аударылса, 441-шотының, валюталық шоттардын аударылса: 431 немесе 432 шоттардың, банктерден алынған ... ... ... ... ... тыс ... да мекемелердің несиелері есебінен аударылған болса: 602 немесе 603 - ... ... ... Ал ... ... ... сома ... 671- шотының дебетіне 421- - деп аталатын шоттың кредитіне жазылады. Ал аккредитив жабылған уақыттағы пайдаланылмаған немесе ... сома 441, 431, 432, 601, 602 және ... ... дебетіне, 421-шоттың кредитіне жазылады.
Чектермен есеп айырысу. Есеп айырысудың бұл нысаны бойынша шоттың иесі (чек ... ... ... ... ... (чек ... ... қаражаттың белгілі бір сомасын аудару жүнінде үзіне қызмет көрсететін банкке чек түрінде жазбаша ... ... ... алынған өнімдер, көрсетілген қызметтер үшін есеп айырысқанда және көзделегн басқа жағдайларда қолданылады. Чектер үтелген және ... ... ... ... - ... ... ... - алдын-ала депозитпен үтелмеген. Сонымен қатар чектер түленуі жүнінде банк кепілдемесіне ие болуы мүмкін, соның ішінде өтелмеген ... ... да. Чек ... мен ... құқықтары мен міндеттері чекті қолдану келісім - шарты негізінде туындайды. ... чек ... ... клиенті - чек берушінің (заңды немесе жеке түлға) чектерін төлеу міндеттерін ... ... ал ... ... ... ... чекті беру және қолдану тәртіптерін сақтау міндетін жүктейді. Чек үстаушы қүқықтары чек берушіден чекті алу моментінен ... ... ... алу үшін ... ... ... Лимиттелеген чек кітапшасы иесінің жеке шотындағы қаражаты депоненттеуге арналған, субъектінің шоты бойынша операциялар жасауға арналған ... қол ... ... бар ... қолы ... ... тапсырмасы мүртаңбасы қойылып, оған қоса беріледі. Чек кітапшасының лимиті чек жазып беріле алатын және банк түлеуге тиісті шекті соманы білдіреді. Ол банк ... ... кем ... мүмкін емес, бірақ тауарлар мен қызметтерді түлеуге арналған ... ... ... ... күп ... да ... есеп ... есебі активтік 422 шотында жүргізіледі.
1. Лимиттелген чек кітапшасын онда күрсетілген лимит сомасында алған ... Д-т 422 К-т 441, 431, ... ... ... чек ... бойынша сомалар субъект берген чектердің түленуіне қарай ... ... яғни ... үзге де ... ... чекті банктің үтеу сомасы Д-т 671, 687 К-т 422
3. Пошта-телеграф шығындары чекпен түленді Д-т 821 К-т ... ... ... ... үшін жол жүру ... ... ... Д-тЗЗЗК-т422
5. Чек кітапшасы лимитінің ... ... ... ... ... есептелді Д-т 441, 4314, 601 К-т 422
422, 423 -шоттардың кредиті ... және ... ... ... ... ... банк ... негізінде №3 журнал-ордерде (кредитінде) күрсетіледі.
Жолдағы аударымның және банктегі арнайы шоттардағы қаражаттардың есебі. ... ... әлі ... шотына келіп түспеген, яғни кіріске алынбаған ақша ... ... ... қаржылар болып саналып, Ал олардың есебі 411--деп аталатын шотта жүргізіледі. Бұл шот ай ... ... ... ... басқа кәсіпорын, ұйым немесе фирмалардан аударылған, бірақ эзірге келіп түспеген, яғни кіріске алынбаған жолдағы ақшалай қаржылар ... ... ... ... Бұл ... ... фирмалар немесе ұйымдар үздерінің қарамағындағы филиалдардың, бөлімшелердің, сондай-ақ сатып алушылардың банктерге, сақтық кассаларына, почта бөлімшелеріне салған, ... ... ... әлі түспеген, аударылғандығы туралы тиісті құжаттармен дәлелденген ақшалай ... ... 411- ... ақша ... есептеу үшін мынадай құжаттар болуға тиіс:
1. Саудадан немесе басқа да ... ... ... ... ... ... ... Почта бөлімінің ақшаны қабылдағаны жайлы квитанциясы.
3. ... ... ... ақша ... жайлы берген авизасы (бұл авизада ақшаны аударған күні, сомасы, оны қабылдаған банк немесе почта аты көрсетіледі).
Кәсіпорынның, ұйымның және ... ... ... ... ... ... есеп айырысу немесе басқа да тиісті шоттарға уақтылы да, дер кезінде түсіп есепке алынуына бақылау жасап отыруы керек. ... ... ... ... ... аударылған шетел валютасы да осы 411 шотында есептелініп, бірақ бүлек күрсетіледі.
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... маркалары, демалыс және емдеу, сауықтыру орындарының жолдамалары, жол билеттері, сонымен қатар үкіметтің жәрдемі ретінде ... ... яғни ... ... сақталуын қадағалауды талап ететін басқа да қаржылар сақталады. Бұл ар ... ... ... ... ... ... ... түскендері Д-т 423 К-т 334
а) электр энергиясын, жылуды, суды, отынды жеткізу қызметін төлеу Д-т 671К-т423
б) ТМҚ, ... ... алу Д-т 201-206, 208, 125 ... Ұзақ ... ... ... ... және инвестордың өтініші бойынша жеке ... ... ... Дт 423 К-т ... ... ... Атқарушы билік органдарының демеу қаржысы (субсидия) Д-т 423 К-т ... ... ... Вексель (қарыздық қолхат, міндеттеме) -бүл вексель берушінің вексель ұстаушыға (вексель иесіне) ... бір ... ... ... бойда қарыздық міндеттемені сөзсіз төлеуді куәландыратын бағалы қағаз.
Вексель - бұл вексель айналымы ... ... ... ... түрі (вексельдің бір иегерден басқасына берілуін ақша алмастырады). Вексельдің екі түрі болады:
1. Жай вексель - оны ... ... ... және оған қол ... Екі тарап қатысады: вексель беруші және вексель ұстаушы. Вексельде ... орны мен ... ... ... сомасы немесе % төлеу жүніндегі міндеттеме бөлек түрде, ... ... мен ... ... ... екі ... ... қолдары күрсетіледі.
2. Аудармалы вексель (тратта) - бұл вексельде көрсетілген соманы белгіленген ... ... ... ... ... (эмитентке) төлеу
жүнінде кредитордың (трассантың) борышкерге ... ... ... ... ... ... (трассант) табыстау қолының (индосаменттің) көмегімен акцептеуге тиіс. Вексель бірнеше рет пайдаланылуы мүмкін, ... ... ... ... ... ... атқарады. Вексель қаражаттардың айналымын, банктегі вексельдегі есебін (дисконттауды) жылдамдатады. Мұндай жағдайда вексель ұстаушы индосаменттің көмегімен ... ... ... ... ... ... ... және банк пайдасына берілетін процентті (дисконтты) шегеріп тастап, вексель ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін берешек сомасы күрсетіледі. Ал вексельдің өзі баланстан тыс 006 ... есеп беру ... ... ... мүмкін. Алынған өнімдер, жұмыстар мен вексельге алынған ... үшін ... ... және ... берушілермен есеп айырысудың 302- шотында жүргізіледі.
Банктегі арнайы ... ақша ... ... ... ... ... сызба арқылы көруге болады.
Банктегі арнайы шоттар бойынша операциялар есебінің сызбасы
2.2 ... ... ... шығындарын төмендету, бухгалтерия жүктемесін азайту, Қазақстаннан әлемнің кез - ... ... ... автоматты тез түрде аудару мақсатында кәсіпорындар төлем карточкаларын қолданады. Төлем карточкасы - карточка үстаушыға төлемді жүзеге ... ... - қол ... алуға, валюта айырбастауға және карточка шығарушы банкпен белгіленген басқа операцияларды жүргізуге мүмкіндік беретін ақпараты бар ... ... ... үзге де ... ... ақша ... қол ... әдісі.
Төлем карточкаларының түмендегідей түрлері бар:
Дебеттік - осы карточканы үстаушыға карт - шоттағы (төлем карточкасын қолдану ... іске ... ... ... ... ... ақша ... сомасының шегіндегі төлемді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін карточкалар. Сонымен қатар, олар үхтаушыға банк ... заем ... ... де төлемді жүргізуге мүмкіндік береді.
Кредиттік - банктік заемдық келісім-шарт негізінде төлем карточкасын шығаруды жүзеге асыратын ... ... заем ... ... ғана ... ... төлем жүргізуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, кәсіпорын іс-сапар, кеңсе, үстеме шығындарын түлеу үшін корпоративті төлем карточкаларын аша алады.
Корпоративті карточка - банк пен ... ... - ... иесі ... ... ... ... берілетін төлем карточкасы. Корпоративті төлем карточкасын қолдану арқылы ... ... ... ... ... ақша ... ... ғана немесе аталған заңды түлғаға үсынылған заем шегінде ғана жүзеге асады.
Бүгінгі ... 2 ... ... карточкалар әлемнің барлық елдерінде қаржылық қүрал ретінде қолданыста жүр. Әлем бойынша 14 млн. астам төлем ... ... ... ... ... территориясында төлем карточкаларын ҚР Ұлттық Банктің карточканы шығаруға лицензиясы бар банктер ғана шығара алады. Келісім - ... банк ... ... ... ... ... негізінде отырады, оның мазмүлы келесідей болу керек:
- төлем карточкаларын беру шарттары;
- төлем карточкасын қолдану ... ... ... асыру шарттары;
- қосымша карточка берілетін ... ... ... ... ... ... ... карточкасын жою шарттары;
- төлем карточкасы жүніндегі келісім - шарттың мерзімдері; т екі жақтың қүқықтары мен ... екі ... ... ... қолдану арқылы ... ... ... ... мен ... ... реквизиттері арқылы жүзеге асады.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... тек ұлттық валюғада жүзеге асады.
Егер төлем басқа валютада, ал карт - шот басқа валютада жүргізілсе, карт - ... ақша алу ... ... ... ... ғана ... асады. Төлем валютасын шот валютасына конвертациялау төлем карточкаларының жүйесінің қатысушылары арасындағы келісім - шарт негізінде, төлем ... ... ішкі ... сәйкес жүзеге асады.
Төлемді жүргізудің алдында кәсіпорын төлемнің авторизациясын жүргізу қажет. Авторизация автоматтандырылған ... ... ... ... ... дауысты (телефон байланысын қолдану) жағдайда жүзеге асады.
Авторизация - төлем карточкасын қолдану арқылы төлемді жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асқанда, төлем құжаты ресімделеді. Авторизация берілгеннен кейін банк алдында осы төлем ... ... ... ... ... құжаты - сатып алынған тауарлар немесе көрсетілген қызметтер үшін ақша төлеу жүнінде ... ... - ... ... ... ... - қол ... берілуін, сонымен қатар, карточка иесі пайдасына түскен ақша қаражаттарды қабылдауды немесе келісім - шартта күрсетілген басқа да шарттарды жүзеге асыратын банк ... ... ... мен ... ... ... ... қолдану арқылы төлемі сатып алу сомасына сауда чектерінің екі данасымен немесе слиппен расталуы тиіс.
Слип - қағаз бетінде ресімделеген ... ... Ол үш ... ресімделеді: біріншісі банкке беріледі, екіншісі кәсіпорында (тауар сататын, қызмет күрсететін) қалады, ... - ... ... иесіне беріледі.
Төлем құжатында келесі реквизиттер болу керек:
- төлем ... ... оның ... ... айы, ... ... ... асырып жатқан ұйымның және банктің толық атауы;
- төлем карточкасының реквизиттері;
- төлем ... ... ... ... ... ... ... немесе үкілетті түлғаның қолы;
- төлем мақсатының коды;
Қағаз бетінде құрылған төлем құжаттарында еш бір ... ... ... карточкаларын қолданумен жүзеге асқан. операциялар карточка ұстаушының карт - шотында күрсетіледі. Орын алған төлемдер жүнінде ақпараты бар банк ... ... ... ... ... ... ... жағдайларына сәйкес шоттар корреспонденциясымен мысал келтірейік:
Мысал. VISA ... ... ... ... мен ... жүнінде кәсіпорын банкпен келісім - шартқа отырды. Бір ... карт -шот ... және іс - ... ... ... шығындарын түлеу үшін 10 қызметкерге карточка берілді. Карт - шот ... ... - АҚШ ... ашылды.
Карт - шоттағы орналасқан ақшалар 423 "Банктегі арнайы шоттағы ақша қаражаттар" шотында күрсетіледі. Олардың келіп ... 423 ... ... және 441, 431 ... ... күрсетіледі.
Төлем карточкалары арқылы ақша қаражаттарды шығысқы шығару 423 шот кредиті және ... ... ... - іс - ... және ... шығындарды авиа - теміржол билеттерін түлеу үшін қолма қол ақша ... ... ... , 811 , 938 - күрсетілген қызметтерге корпоративті карточка арқылы төлем ақыны жүзеге асырған ... - Банк ... ... бөлімше , 222 - карточка арқылы тауарлы материалдық қорларды сатып ... ... - шот ... ... екі күн күрсетіледі.
- - шотта операцияның шотта күрсетілу күні
- - ... ... орын ... ... ... ... құрайық
1. банкоматтан кеңселік шығындарды жабу мақсатында қолма қол ақша алынды: Д-т 333; К-т ... ... ... карт - ... ... үшін ақша қаражаттар аударылды (Ұлттық Банк бағамы ... ... қ. ... үйінде түрудың 1 күннің ақысы түленді: Д-т 811; К-т . . 423;
4. Карт ... ... ... ... ... Д-т423;К-т724;
5. банк комиссиясы кәсіпорын шығындарына жатқызылды: Д-т 821; К-т ... ... шот ... ... ... ... Д-т 423; К-т 725;
2.3 Ақша қаражаттар қозғалысының есебі.
Ақша қаражаттар қозғалысының есебі №4 БЕС ... ... Есеп ... құрудың қажеттілігі ақша қаражаттардың келіп түсуі мен шығуы бойынша ақпарат алуда және ... ... ... ... ие ... ... қаражаттар қозғалысы туралы есебі ақпарат қолданушыларға кәсіпорынның ... ... ... ... мүмкіндік береді, шаруашылық субъектінің операционды, инвестициялық және қаржылық қызметі бойынша есепті мерзімде ақша қаражаттардың ... ... мен ... ... ... ... ... қызмет - заңды тұлғаның табыс табу мақсатындағы негізгі қызметі, сонымен қатар инвестициялық және ... ... ... ... да қызмет.
Инвестициялық қызмет - үзақ мерзімді активтерді сатып алу және сату.
Қаржылық қызмет - ... ... ... мен заемдық қаражат құрамы мен мөлшерінің өзгеруі болып табылатын заңды тұлғаның қызметі.
Операционды қызметтен түскен ақша қаражаттардың ... ... ... және ... әдістерді қолдану арқылы көрсетеді.
Тікелей әдіс ақша қаражаттардың келіп ... мен ... ... түрлерін ашып қарастыруды және олар қызметтің қай түріне жататынын анықтауды ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... есеп берудің әр бір бабына түзету жасалынады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... алу ... төлем ақыларын, тасымалдау шығындарын, материалды сатып алуға ... ... үшін ... ... ... ... ... азайтып тастайды.
Тікелей әдісті қолданған кезде операционды қызмет нәтижесінде ақша қаражаттардың келіп түсуі мен шығысы өнімді, ... ... ... түскен түсімнен, алынған аванстан, проценттен, дивидендтен, роялти және басқа да табыстардан; жабдықтаушы мен ... ... ... ... берілген аванстардан, еңбек ақы, бюджеттік мекемелерге және ... тыс ... ... ... әдіс - бұл ... ... ... таза табыс немесе зиян ағымдағы активтер мен міндеттемелер, қаржылық емес операциялар, сонымен қатар алдыңғы есеп беру мерзімімен салыстырғандағы табыстар мен ... ... ... ... және ... - ... қызметінің нәтижесі бойынша есеп берудегі ақпаратқа негізделіп қолданылады. Бұнда қаржы ... ... ... ... есеп ... әр бір бап ... ... мерзімде алдыңғы есеп беру мерзімімен салыстырғандағы үзгерістер сомасына тек таза табыс ... қана ... ... ... ... мен материалды емес активтерге тозуды есептеу.
Есептелген амортизация сомасы таза табыс (зиян) сомасына қосылады, себебі олар ... ... ... жоқ
Ағымдағы активтер сомаларының өзгерісі: дебиторлық борыш, қорлар, болашақ кезең шығындары, басқа да ағымдағы активтер және ... ... ... ... кезең мерзімінде ақша қаражаттар ағымын төмендетеді де олардың шығысын үлғайтады және керісінше ағымдағы активтердің азайуы ақша қаражаттар ағымын ұлғайтып, ... ... ... ... ... (қысқы мерзімді банк несиелерін қоспағанда) кредиторлық қарыз, салық төлемдері және ... да ... ... сомаларының үзгерісі
Ағымдағы міндеттемелер сомасының үлғайуы ақша қаражаттардың ағымын ... және ... ... білдіреді; ағымдағы міндеттемелердің азайуы ақша қаражаттар ағымын азайтып, олардың шығысын білдіреді.
Инвестщиялъщ және қаржылъщ цызмет.
Инвестициялық қызмет - ұзақ мерзімді активтерді алу және ... ... ... беру және алу. ... ... ... материалды емес активтерді, негізгі қүралдарды басқа да ұзақ мерзімді активтерді сатып алуға ... ақша ... ... ... ... ... алу; басқа кәсіпорындарға заемдар үсыну; басқа да төлемдер.
Инвестициялық қызмет бухгалтерлік баланста ұзақ ... ... ... ... ... ... сонымен қатар қаржылық ивестицияларға әсер ететін опреацияляр да жатады, олар бухгалтерлік баланстың - ағымдағы активтер бөлімшесінде күрсетіледі. Акцияларды, негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... жағдайда ғана инвестициялық қызмет ақша қаражаттары қозғалысы туралы есебінде үз орнын табады.
Қаржылық қызмет - нәтижесінде үзіндік капитал мен ... ... ... мен ... ... қызмет.
Оған жататындар:
- акция және басқа да ... ... ... түскен ақша қаражаттары, банктік және ... емес ... алу, ... да түсімдер;
- банктік және банктік емес ақша ... ... үз ... ... ... алу, ... түлеу, басқа да төлемдер.
Кәсіпорын ақшалай емес инвестициялық және қаржылық операцияларды жүзеге асыру мүмкін. Оларға:
- материалды емес активтерді, ... ... ұзақ ... ... ... сатып алу;
- кредиторларға акция мен ... да ... ... беру ... кредиторлық қарызды үтеу;
- басқа кәсіпорындардың акциясын оларға эквивалентті дайын өнім мен сатып алынған ... ... ... ... ... ... қозғалысы туралы есебін жасағанда арнайы үңделген таблицалар қолданылады, оларда келесі ақпарат келтірілген (ақша қаражаттар қозғалысын есептеудің жанама әдісі)
- ... жыл және есеп беру жылы ... ... олар әр бір бап ... ... ... ... әр қайсысы бойынша ауытқуды (+;-) ... ... ... ... ... ... нәтижесі бойынша алдыңғы жыл мен есепті жылдың есеп ... ... ... пен ... ... ... ... жыл соңындағы бүлінбеген пайданың (зиян) барлық баптары бойынша мәліметтерді салыстыруға мүмкіндік береді.
Мәліметтерді салыстыру арқылы ақша қаражаттардың келіп түсуі ... ... ... не кемітетін сомалар қызметтің қай түріне жататынын (операционды, инвестициялық, қаржылық) анықтауға ... Бұл ... ... ... ... есеп ... сэйкес түзетулер енгізуге мүмкіндік туғызады.
Операционды қызметтің нэтижесіндегі ақша ... ... ... ... ... ... олардың қозғалысына әсер еткен, тікелей келіп түсуі мен шығысымен байланысты операцияларды айқындайды, яғни ақша ... ... ... ... корреспонденциясындағы операциялар және ақшалай емес операциялар болған жағдайда, олар біріктіріліп есеп беруде бір ... ... Бұл ... ... түрі бойынша операцияларды алдын - ала бөліп алу қажет ... ... ... ... есеп ... таңда басқару жүйесінде маңызды орындардың бірін алады. Ол өндірістің, айналыстың, бүлудің және түтынудың нақты ... ... ... ... жағдайын сипаттап, басқарушы шешімдерін қабылдаудың негізі болып табылады. Қазақстан Республикасында ... есеп ... есеп ... және Типтік шоттар жоспарында бекітілген принциптеріне сэйкес жүргізіледі.
Әр бір кәсіпорын үзінің ... ... ... алынған тауарлар, күрсетілген қызметтер, орындалған жұмыстар үшін басқа шаруашылық жүргізуші субьектілермен, бюджеттік ... ... тыс ... және т.б. ... есеп айырысады. Ал, есеп айырысу операцияларының тиімділігі күбіне ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің жағдайына байланысты. Ақша қаражаттар бойынша есеп айырысу қолма қол және ... ... ... ... Қолма қолсыз ақшаның есебі есеп айырысу шоты, валюталық шот, банктегі арнайы шоттардағы ақша қаражаттар операцияларының есебі арқылы, ал ... қол ... ... ... операцияларының есебі бойынша жүзеге асады.
Барлық шаруашылық субъектілер ақша қаражаттарын банктердің сәйкес мекемелеріндегі шоттарда сақтайды және міндеттемелер бойынша төлемдерді ... ... Көп ... бұл ... ... есеп айырысу нысанында болады, ал қажетті қолма - қол есеп айырысулар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің нормативті құжаттарымен бекітілген ... ғана ... ... ... ... ... ... 4000 айлық есеп айырысу күрсеткішінен артып кеткен жағдайда, есеп ... тек ... ... ... ... асу ... қаражаттардың есебі мынадай алғашқы құжаттардың негізінде жүзеге ... ... ... нақты жарнаға хабарландыру;
- төлем талап тапсырмасы;
- кіріс касса ... ... ... ... ... ... слиптер;
- қаражатты депонирлеудің төлем тапсырмасы;
- банктік көшірмелер.
Әр бір ... ... ... ... ... ... ... пайдасын асыру үшін ішкі аудитті жүргізу керек. Кәсіпорынның барлық қаржылық нәтижелері қаржылық есеп беруде шығарылады. Ал, аудиттің ең ... ... ... есеп ... яғни ол ... ... шынайылылығын, анықтау болып табылады. Теорияда аудиттің әдісі болып ең алдымен аудит ... ... ... ... ... Бұл ... ... кезде танымның жалпы ғылыми әдістеріне үлкен көңіл ... оның ... ... болып табылатындар: талдау және синтездеу, индукция және ... ... және ... ... және ... ... және т. б. ... әдістемелік тәсілдері: есептік талдау, құжаттық және жалпылау.
Аудиттің ең негізгі принциптері: тәуелсіздік, ... ... ... ... ... ... бастаудан бұрын аудитор аудиторлық тексерудің бағдарламасын жасайды.
Аудиторлық тексерудің жоспары
1. ... ... ... ... ... есеп саясаты мен ішкі бақылау жүйесімен танысу;
3. ішкі аудитке деген күтімді сенімді ... ... ... ... ... ... ... олардың еңбек сыйымдылығына баға беру;
5. Аудит жүргізу үшін ... ... ... ... ... Аудиторлық тәуекелді бағалау;
8. Аудит бағдарламасын жасау;
Өндірістік іс - тәжірибе үлкен кәсіпорында ішкі аудит жүйесі дұрыс жолға қойылған. Оның ... ... ... ... ... ... және серіктестік жарғысымен белгіленген.
Тексеруші комиссия Серіктестіктің Қатысушыларының ... ... ... ... бақылау жасау мақсатында тексеруші комиссиясын құруға немесе тексерушіні сайлауға қүқығы бар.
Тексеруші комиссияның ... ... ... ... ... ... кезде атқарушы органнан барлық қажетті материалдарды, бухгалтерлік және ... да ... және жеке ... ... ... ... ... бар. Тексеруші комиссия жасалған тексерулердің нәтижелерін Серіктестіктің Қатысушыларына ұсынады.
Тәжірибе үткен кәсіпорында (серіктестік) ішкі ... 2003ж. ... ... ... ... ... ... есеп соның ішінде ақша қаражаттар есебі дұрыс жолға ... ... ... ... не ... талдауы, не басқару талдауы жүзеге аспайды. Менің айтатын ... осы ... ... ... дүрыс жолға қойу керек, яғни қызметкерлерді қосымша арнайы мамандандырып ... жаңа ... ... бүл ... шешу керек. Әрине, бүл қосыша шығындарға алып келеді, бірақ бұл міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... талдауы кәсіпорын қызметінің дұрыс жолға қойылып басқарылуының негізі болып табылады.
Жалпы айтқанда, мен қойған мақсатыма ... яғни ақша ... ... мен ішкі ... ... ... ... принциптерімен үштастырып, алған білімімді нығайта түстім.
Пайдаланған нормативті - құқықтық актілер және арнайы
әдебиеттер:
1. ... ... ... 26.12.1996ж. (үзгертулер мен толықтырулар енгізілген)
2. ... ... ... ... ... ... ... жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі, Алматы 2002ж.
4. ... ... ... ... ... ... есеп берудің халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. Қазақстандағы Аудиттіңхалықаралықстандарттары,2001ж.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (Негізгі ... ... ... ... Ж.Н. . ... 2002, ... ... Т.А., Сатмурзаев А.А., Алматы 2001, 236с.
3. . Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва 1997г. 432с.
4. ... Т.Ә. . ... 2000ж. ... ... С.Б., ... Ә.Ж. , ... 2001ж., ... Балапанова Ә.Ж. . Алматы 2003ж. 936.
7. Бернстайн Л.А. . Москва 2002г. 623с.
8. ... К.Ш. и др. . ... 1998г. ... Дюсембаев К.Ш., ... Ә.Т. т.б. ... 2001ж. ... ... К.Ш., Алматы 2000г., 293с.
11. Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаев З.М. т.б. . ... 2001г. ... ... РК о ... и ... ... ... в бюджет. Алматы2003г. 238с.
13. Международные стандарты финансовой отчетности 2001г. ... ... Б., ... X. ... ... учета Москва 2000ж., 495с.
15. Радостовец В.К. и др. . Алматы 2002г. 728с.33
16. Савицкая Г.В. . ... 1999г. ... ... Ф.С. . ... 2000г. ... ... ... учета и методические рекомендации 1999г., 609с.
19. Тасмағамбетов Т.А., ... А.Ш. т.б. ... 1998ж. 475 ... ... В.М., Абдилсанапов А.А. >. Алматы 2001 г., 398с.
21. №7 февраль, №3 март 1999г.
22. ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Касса операцияларының есебі. Кассадағы және есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттар есебі31 бет
Ақша айналысын басқару және реттеу әдістері11 бет
Ұйымның қаржы қызметі3 бет
Ақшаның мәні және оның есебін ұйымдастыру ерекшеліктері жайлы97 бет
"АТФ Банкі" АҚ-ның тартылған қаражаттарын талдау және бағалау61 бет
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь