Қаржы, ақша айналымы

КІРІСПЕ

Зерттеу тақырыбының өзектілігі: Зерттелімге қойылған талап өзектілігі мен тақырыпта анықтаудың өзі қоғамымыздағы келесі мәселлерге жол табу: жергілік және мемлекеттік даму бағдарламасының қаржымен қамтамасыз етуді молайтудағы әлеуметтілік . экономиканың қарқынды дамуына мүмкіндік туғызу, жергілікті бюджет мүмкіншілігін арттырудағы олардың өз кірістері мен шығыстарын теңестіруді қамтамасыз ету мүмкіншілігін өсіру, жергілікті бюджеттің трасферттік қаржылану мүмкіншіліктеріндегі бей.берекеттілікті жою, салық салу мен салық төлеуден жалтару сыбайластық жемқорлыққа жол бермеу жолындағы бақылауды күшейту, салық бақылаушының қызметін тиімді ұйымдастырудың теориялық мәселелерін енгізу және салықтық түсім жоспарының жоғарылауының жетілдірілуі, салықтық бақылау жүргізудің әдістемелігін жетілдірудегі салық қызметкерлерінің қызметіндегі құзыретін жоғарылату, салық заңдылық актілерінің жүзеге асыруды тұрақты түрде бақылау жүргізуді орындау, салықтық бақылауды ұйымдастыруды жетілдіре түсу және оны басқару саясатына арнайы ғылыми негіздеме жасау арқылы пәндік статус әперу.
Бүгінгі күннің ең негізгі талабы "Көлеңкелі экономика мен сыбайластық жемқорлықпен" күрес жүргізу барысындағы қоғамдық даму заңдылықтарын орындау. Ол үшін әрқашанда бақылау жүйесіндегі тексеру, талдау әдістерін кеңінен қолдана біліп оны тек құқықтық негізде жүргізе білу қажеттілігі туындап отыр.
Экономиканың дамуындағы жалпы ішкі өнім үлесіндегі қосымша құн өскен сайын бюджет көздері толықтанып, халықтық әлеуметтік және рухани шығындарын қанағаттандыра түсіру үшін нарықтық қатынастардың құқықтығы күшейе түсуіндегі барлық бағыттарды бақылау жүргізу әділеттіліктің негізгі даму бағыты. Сайып келгенде, зерттелінген мәселенің ғылыми және іс.тәжірибелік маңызы зор бастамалардың бірі екенін айта аламыз.
Тақырыптық зерттелу дәрежесі. Әлемдегі көптеген экономист ғалымдардың еңбектерінде салық тақырыбы, оның маңыздылығы, қоғамның дамуындағы рөлі, экономикадағы алатын орыны кең және терең зерттелген. Сонымен бірге тәжірибеде теориялық жағынан қамтылған және Батыс елдердің үлкен тәжірибесіне негіз болған ғылыми зерттеулер жарияланып жүр. Ғалымдар мен практиктердің жұмыстарында қаржылық бақылау тақырыбы кеңінен қамтылғанымен салықтық бақылау туралы өте аз зерттелген. Тіптен салықтың бақылау функциясы деген түсініктің өзі кейіннен шыққан түсінік. Өкінішке орай салықтық бақылау мәселелері, оның еліміздің салық жүйесіндегі орны мен маңызы, тәжірибе жүзінде қолданылуы Қазақстан Республикасында қазірше жеткілікті қамтылмаған. Мемлекеттің қаржы және салық саясатын жетілдіру мәселелерін зерттеуге өз еңбектерін арнап, сол арқылы экономика ғылымына
        
        Қаржы, ақша айналымы және несие
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі: Зерттелімге қойылған талап
өзектілігі мен тақырыпта анықтаудың өзі ... ... жол ... ... және ... даму
бағдарламасының қаржымен қамтамасыз етуді молайтудағы
әлеуметтілік – экономиканың қарқынды дамуына
мүмкіндік ... ... ... ... олардың өз кірістері мен шығыстарын
теңестіруді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... салу мен салық төлеуден жалтару сыбайластық
жемқорлыққа жол бермеу жолындағы бақылауды күшейту,
салық бақылаушының қызметін тиімді ұйымдастырудың теориялық
мәселелерін енгізу және салықтық ... ... ... ... ... ... жетілдірудегі салық
қызметкерлерінің қызметіндегі құзыретін жоғарылату,
салық заңдылық актілерінің жүзеге асыруды тұрақты түрде
бақылау жүргізуді орындау, салықтық бақылауды
ұйымдастыруды жетілдіре түсу және оны басқару
саясатына ... ... ... ... ... пәндік
статус әперу.
Бүгінгі күннің ең негізгі талабы "Көлеңкелі экономика мен
сыбайластық жемқорлықпен" күрес жүргізу барысындағы
қоғамдық даму заңдылықтарын орындау. Ол үшін ... ... ... ... әдістерін кеңінен
қолдана біліп оны тек құқықтық негізде жүргізе білу
қажеттілігі туындап отыр.
Экономиканың дамуындағы жалпы ішкі өнім үлесіндегі қосымша ... ... ... ... ... ... ... рухани шығындарын қанағаттандыра түсіру үшін нарықтық
қатынастардың құқықтығы күшейе түсуіндегі барлық бағыттарды
бақылау жүргізу ... ... даму ... ... зерттелінген мәселенің ғылыми және іс-тәжірибелік
маңызы зор бастамалардың бірі екенін айта аламыз.
Тақырыптық зерттелу дәрежесі. Әлемдегі көптеген ... ... ... ... ... қоғамның дамуындағы рөлі, экономикадағы
алатын орыны кең және терең зерттелген. Сонымен бірге
тәжірибеде теориялық жағынан ... және ... ... ... ... ... ... зерттеулер
жарияланып жүр. Ғалымдар мен практиктердің жұмыстарында
қаржылық бақылау тақырыбы кеңінен қамтылғанымен салықтық
бақылау туралы өте аз зерттелген. Тіптен салықтың бақылау
функциясы деген түсініктің өзі ... ... ... орай ... бақылау мәселелері, оның еліміздің
салық жүйесіндегі орны мен маңызы, тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... және салық саясатын жетілдіру
мәселелерін зерттеуге өз еңбектерін арнап, сол арқылы
экономика ... ... үлес ... ... мен заңгерлерді айтуға болады: А.Герун,
А.И.Худяков, А.К.Арыстанова, Б.Б.Шермухаметова,
Б.Ж.Ермекбаева, В.Г.Фурсов, В.Д.Мельников, Г.К.Жакупова,
Г.М.Бродский, Е.Калюжанова, Е.Х.Сигаев, З.Атығаева,
К.А.Сержантов, М.Т.Оспанов, М.Х.Тусеева,
С.С.Сатубалдин, ... ... ... ... ... Г.А.Лесбеков,
Г.Карагусова, Д.Г.Черник, Е.В.Порохов, К.А.Аттапханов,
К.Ә. Сағадиев, К.К.Ильясов, М.Б.Кенжегузин, О.Тимофеева, С.Г.
Пепеляев, С.М.Мусин, Ф.С.Сейдахметова және тағы басқалар.
Бірақ, салық жүйесінің бақылау қызметі мен мемлекеттік
қаржылық ... ... және ... оның әрі ... ... ... ... жоғары келтірілген мәселелер зерттелетін тақырыптың
таңдалуына, мақсатына және қарастырылатын мәселелер
шеңберіне негіз болып отыр.
Зерттеудің ... мен ... ... ... ... ... ұйымдастырудың теориялық және
әдістемелік ережесін анықтап, салықтық бақылаудың
экономикалық категория ретінде мазмұнын, мақсатын және
мүдделі міндеттерін ашу үшін әдебиет көздерін зерттеу және
мәліметтер мен ... ... елеу ... ... ... ... ... салықтық бақылауды
ұйымдастыруды жетілдіруге, тиімділігін арттырудың жолдарына
әдістемелік және іс тәжірибелік ... ... ... қол ... үшін ... ... салу және салық төлемдерін бақылаудың ғылыми-әдістемелік
негіздерін зерттеу;
салықтық бақылауды ұйымдастырудың экономикалық маңызы мен
объективті қажеттілігін ашу ... ... ... ... ... ... арқылы бюджет тапшылығын
азайту;
салықытық бақылаудың заңдық және нормативтік базаларының
негіздерін қолдана отырып талдау жасау арқылы ... ... ... ... ... қызметінің мазмұнын, қаржылық бақылаудың
жүйелес бөлігі ретіндегі ерекшелігін, сонымен бірге мәні мен
ұйымдастыру принциптерін жетілдіру;
салықтық бақылауды ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... мен оның ... салаларға
тигізетін әсеріне талдау жасау;
салық органының жұмысын негізге ала ... ... ... ісін және әдісін жетілдіру бағыттарын
қарастыруды көздеу;
салықтық бақылаудың салық комитеттеріндегі ұйымдастырылуы мен
ақпараттық даму ... баға беру және ... ... даму ... ... ... ... салықтық бақылауды жетілдіру мен
тиімділігін арттыру бойынша нақты ұсыныстар жасау және
оларды негіздеу;
Салықтан жалтарудағы көлеңкелі ... ... ... жол бермеудегі салықтық бақылауды күшейту арқылы
есепке алу.
Зерттеудің объектісі. Қазақстан ... ... мен ... ... ... ... отырып, оның ұйымдастырылу тәртібін жетілдіру мен
бақылау құқықтық қызметін көтеру.
Осыған орай, Қазақстан ... және ... ... ... салықтық бақылауды ұйымдастыру және оны
жүзеге асырудың құқықтық базасы зерттеудің объектісіне
алынған.
Зерттеу пәні – қаржы бақылау қызметінің салалас ... ... ... ... мазмұны.
Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негізі. Қазақстан
Республикасы Конституциясы, Салық Кодексі, Азаматтық
Кодекс тағы басқа ... мен ... ... ... ... мен әлемдік экономика ғылымының
классиктерінің, Ресей және Қазақстандық
ғалым-экономистер мен маман-практиктердің
еңбектері, ... ... ... ... ... ... есептілік мәліметтері қолданылған.
Диссертацияда Қазақстан Республикасы Салық комитетінің
нормативтік құжаттары мен инструктивтік материалдар,
сонымен қатар ғылыми конференциялар мен кезеңдік баспалар
материалдары кеңінен қолданылды. ... ... ... ... ... ... монографиялық және тағы
басқа экономика-математикалық әдістер пайдаланылған.
Алға қойылған мақсаттарға жету барысында жылдық, тоқсандық
есептіліктері және жедел ... ... ... ... ... мәселеге тиесілі шеңберіндегі арнайы
материалдарға, жалпы экономикалық және құқықтық әдебиеттерге
жүгініп негізделінген.
Диссертация салықтық бақылау қызметі мәселесі және оның
тиімділігін ... ... ... ... ... Жұмыста салықтық бақылауды
ұйымдастырудың қазіргі іс жүзіндегі барысы жан-жақты
ғылыми жолмен зерттелініп, оның ерекшеліктерімен
жетіспеушіліктері айқындалған.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы. Бірқатар ... ... ... ... ала ... ... ... категория ретінде оның әрі қарай
құзыреттік құқықтық қызметтерін жетілдіру бойынша ұсыныстар
жасайтындығында болып отыр.
Өткізілген зерттеуді топшылай отырып, бірқатар жаңалық ретінде
мұнадай ... ... ... ... ... ... ... сақталуын қадағалау, салық комитетінің
жұмысын ұйымдастыруда жаңа технология мен әдістер
мүмкіндіктері және бағыттары көрсетілген оның ішінде
бақылау жоспары мен орындалуы негізінде салықтық бақылау
коэффициенті ... ... ... мен ... ... «қоян-қолтық
қарым-қатынаста» жұмыс істеуді ұйымдастыру бағыттарында:
кеңінен ақпарат тарату, үйрету, кеңестер беру мәселелері
ғылыми негізделген;
салық органдары мен ... ... және де ... ... ... ... ақпарат алмасудың
бірыңғай ақпараттық кеңістік шеңберінде, салық салудың
ақпараттық жүйесін басқару бағыттарындағы салық органдары
бақылау құзыретінің құқықтық қатынастарын күшейту;
салық төлеушілердің «өздігінен және ... ... ... ... ... жұмысының тиімділігіне
кешендік баға беру үшін салық органдарының жұмысының
бақылаудағы бағалы көрсеткіштерін қолдану ... беру ... оның ... ... ... ... басқару жүйесіндегі салық
механизмінің функционалды элементі ретінде қарастыру.
Диссертацияның қорғауға ... ... ... ... ... ... базасын жасау;
салықтық бақылауды жүргізудегі оның жай-күйін талдау
әдістемелігін енгізуді пайдалану арқылы сараптауды
күшейту;
салықтық бақылау көрсеткіштерін енгізу: бақылау аралығы бақылау
коэффициенті, ондағы ... және ... ... ... ... бақылау қызметтерін жүргізу құзыретті
құқықтығын күшейту;
салықтық қатынастарды дамытып, жетілдірудегі салықтық
бақылаудың есебін енгізу және есеп ... ... ... ... ... ... жұмыстың
негізгі ғылыми түйіндері мен оның ұсыныстары және алынған
нәтижелері тек зерттеуге алынған объектілерде енгізіліп
қалмай, Қазақстан Республикасы бойынша Салық саласының
барлық жүйесіне ... ... ... бар ... ... ... ... даму
мақсаттарының ең негізгі тармақтары жергілікті
бюджеттің қаржы ресурстарын жеткілікті өзіндік
қамтамасыз ету мүмкіншілігін арттырудағы индикативтік
жоспарлар жасауға ... ... ... ... ... ... өткізу (апрабациясы).
Диссертациялық зерттеудің нәтижелері ОҚО салық
комитетінің және «Ақ алтын» АҚ енгізіліп, ... ... ... ... мен ... экономиканыбасқару және мамандарды дайындау: ХХІ
ғасырға көзқарас» (Шымкент, 2003ж.;), «Қазіргі кезеңдегі
Қазақстандағы аймақтық экономиканың өзекті ... ... ... ... ... жүйелік
жағдайларын талдау, оң бағыты, теріс салдары» (Алматы,
2004ж.;), ҚазГЗУ-дың 10 жылдығына арналған ... ... ... ... ... ... саясаты – мемлекеттің
экономикалық дамуының қуаты» (Шымкент, 2005ж.;), «Қазақстан
Республикасындағы ... ... ... ... ... ... (Шымкент, 2005ж.;), «Аймақтық экономиканы
басқару: проблемалары мен шешімдері» (Тараз, 2005ж.;) атты
Халықаралық және Республикалық конференцияларда баяндалып,
сыналып қолдау тапты.
Зерттеу ... ... ... ... ... 3,2 ... табақ болатын 11 ғылыми
мақалада көрініс тапты.
Диссертацияның құрылымы мен көлемі. Диссертациялық жұмыс
компьютерде терілген 134 бетте (оның ішінде 21 кесте, 9
сурет, 2 ... ... ол ... үш ... ... әдебиеттер тізімінен тұрады.
Сандық материалдар кестелерде, суреттерде және
қосымшаларда келтірілген.
НЕГІЗГІ ... салу және ... ... ... және ... ... ... дамыған елдерде салықтар
экономика мен әлеуметтік хал-аһуалын тұрақты дамытудағы
реттеушілік қасиеттері бюджеттік қатынастар мүмкіншілігіне
тікелей басқару әдістері ... ... ... ... ... қасиеттілік пен ресурстар
арасындағы, оларды қанағаттандырудағы салыстырмалы
тепе-теңдікке қол жеткізіледі. Салықтардың арқасында
экология жағынан зиянды ... ... ... ... ... отырып, табиғи байлықты тиімді
пайдалануын қамтамасыз етеді. Салықтар мемлекеттің
әртүрлі даму бағдарламасының даму мүмкіншілігіндегі ... ету және ... ... деңгейін
теңестіру мүмкіншілігіне ие болады.
Салық ауыртпалығын жеңілдетуді жүргізу әртүрлі меншіктегі
экономиканың өсу мүмкіндігін туғызу болса, көлеңкелі
экономиканың қысқарып, болашақтағы экономиканың ... ... ... ... ... ... мемлекеттің негізгі белгілерінің бірі болып
қоғамда өркениетті салықтық қатынастар мен халықтың
барлық топтарының салықтың ... бар ... ... ... Сол ... ... атқарушы органдар салықтық саясатты жүргізуші және
кепілі мен бас идеологы ретінде қатысушылардың барлық
топтардың мүдделерін ... есеп ... ... ... ... ... заңдардың іске асыру
бойынша кәсіби білім мен салық мәдениет белгісінің ... деп ... ... ... біз ... ... іске
асырылмайтын, ал экономика көлеңкелі бизнеске ұшырап
отырмыз. Көлеңкелі экономиканың көлемі ... ... ... ... бюджет көздері қысқарылуда. Әсіресе
жергілікті бюджет жетістіксіздігіне трансферттік жабу бюджет
көздерін молайту емес керісінше ... ... ... ... ішкі ... ... жаңа ... болған
субъектілік негізгі қорлардың (жеке меншіктегі құрылыс үй
шарушылығы, шаруашылық басқа да ... ... ... алымында жете бағаланды.
Қорыта келгенде, мемлекеттің де, салық төлеушілердің де
мүдделеріне сәйкес үкімет және тиісті атқарушы органдар
салықтарды төлеудің дұрыстығы мен ... ... ... ... Салықтық бақылау жүргізудің түрлерімен
үлгілеріне мыналар жатады:
салық төлеушілерді ... ... мен жеке ... ... ... ... (салықтық есеп беру бойынша салық
заңдарын бұзуды шұғыл анықтау);
салық төлеушілердің моноторингі (нақты ... ... ... үшін ... ... ... қызметтерін
зерттеп отыру (бақылау) жүргізу);
салық төлеушілер тарапынан ережелердің сақталынуын бақылап
бақылау жасау (фискалдық жадысы бар бақылау; акциздік
тауарлардың жеке түрлерін акциздер жинау ... ... ... ... ... қарама-қарсы, рейдтік; салық кодексінің
17 бөліміне сәйкес бақылаудың ... ... ... ... оның ... мемлекеттік қаржы
бақылауды терең зерттелініп, содан кейін ғана мемлекеттік
салық ... және ... ... ... ... мен ... бекітіледі. Олардың орындалуынсыз
қоғам алға қойған мақсаттарына: экономикалық өсуге,
қаржы-қаражат тұрақтылығына азаматтардың өмір сүру
деңгейін көтеруге және ... қол ... ... бақылау деп – салық заңдарын яғни Салық кодексі,
заңдылық нормативтік актілерді т.б. орындалуын қадағалау.
Салық бақылауын жүзеге асыру – іс жүзінде мемлекеттің ... ... ... ақша ... ... кететін және осы
мемлекеттік қаржы жүйесінің құрамына кіретін табыстарды жинау
болып табылады.
Салық бақылаудың субъектісі – мемлекеттік салық қызметі, яғни
тек салықтық тексеру жүргізуге ... бар ...... ... ...... ... бойынша заңды
міндеттемелер жүктелген тұлғалар. Олар салық төлеушілер,
салық агенттері, банктер, салық төлеуші туралы ақпараттары
бар тұлғалар.
Салық төлеу пәні – ... ... ... ... ... нормативтік актілер және де ресми
құжаттар бойынша атқаруға, орындауға тиіс міндеттері.
Салық бақылаушының мақсаты – салық ... ... ... ... ... ... өз ... санасыз орындалғанын анықтау;
айыптарды анықтау және оларды заңда бекітілген
жауапкершілікке ... ... ... ... қарыздарды өтеу бойынша шаралар қолдану түріндегі
мемлекеттік материалдық қорғау; салық заңын ... ... ... ... ... нысаны тікелей бақылау, сырттай
бақылау болып бөлінеді. Тікелей салық бақылауына тексеру –
тексеруші тұлға ... ... ... ... ... ... ... жасайтындығымен сипаттауға болады.
Оның құжаттық, рейдтік, хронометражды түрлері бар. Сырттай
салық бақылау – бақылау субъектісі мен ... ... ... ... ... сырттай жүргізіле
беретіндігімен сипатталып (камералдық) түрі.
Салықтық бақылау өткізу уақыты – алдын-ала, қазіргі және
ағымдағы немесе кейінгі түрлері болады.
Салықты бақылаудың ішкі және сыртқы ... ... ... бір ... ... бөлімдерінде немесе
ведомства аралық бағытттарға байланысты.
Салықтық бақылау – салықтық тексеру немесе тапсыру мақсатындағы
бақылау болады. Салықтық бақылау тексерілетін салық төлеуші
туралы ақпараттарды ... ... ... ... ... бойынша шамалау немесе мөлшерлеу
кезеңдерінен тұрады. Құжаттар көздеріне қарай салықтық
тексеру құжаттық жәнеіс жүзінде деп бөлінеді. ...... ... және ... ... ... ... мен әртүрлі әдістер
нәтижелерін шығару.
Салық әкімшілік теңдікті жетілдіруде «Салық аудитінің
электрондық бақылауы (САЭБ)» ақпараттық жүйесін
енгізу үлкен жетістік болып отыр. Бұл ... ... ... ... және ... ... береді.
Салықтық тексеру тексеруге дайындау тексеруді жүргізу, тексеру
нәтижелерін рәсімдеу, анықталынған салық заңын бұзушылықты жою
үшін нұсқаманың қаулының орындалуын бақылау ... ... ... ... ... ... (кешенді тексеру, тақырыптық тексеру,
қарама-қарсы тексеру);
рейдтік тексеру (салық органының тіркеу есебіне тұруы,
бақылау-кассалық аппараттарын дұрыс қолдану, лицензия
және бір ... ... ... ... ... ... зерттеу (салық төлеушінің нақты табысы мен оны
алуға кеткен нақты шығынын білу мақсатында салық органы
жүргізеді).
Салық менеджменті – салықты ... және ... ... ... ... ... – салық төлеушінің
салық міндеттерін салық органы тарапынан заң аясында дер
кезінде толық орындалуы. Салық міндеттемелері – салық
төлеуші тіркеуге тұрған ... ... ... ... ... ... түрлеріне қарай төлеуші болуына
байланысты сол салық түрінің міндеттемелері Салықтық
бақылау салық сомасын есептелінуін бақылау, есептелген
салық сомасынан ... өз ... және ... ... ... шеңбері бар. Бақылау объектісіне қарай
салық төлеушілер жеке тұлға мен ... ... деп ... ... ... құрамдас бөлігі оны өндіру
мен салу кезіндегі салықтық бақылау объектісі болып табылады.
Салықтық бақылаулдың ұйымдастыру барысы ғылыми ... ... ... ... есептелінетін салықты
болжау мен жоспарлау, қабылдаған есептіліктегі салық сомасы
және оны талдау, салық сомасының есептелінуін ... ... ... ... ... ... мен жоспарлау, төленуге тиіс сомма мен оны талдау,
салық соммасының бюджетке түсуін бақылау.
Салықтық бақылауды ұйымдастырудың қазіргі ... ... ... Экономикалық және құқықтық әдебиеттерде
салықтық бақылаудың мәні тек салық ... ... ... мен төленуін бақылау
деген тұжырнама кеңінен таралған. Бұл көзқарастар салық
органдарының өздігінен шынайы өркениет жасамауына
негізделінеді. Бақылауды ұйымдастырудың дамуы ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудағы мәселелердің
туындауынан,салық төлеушілердің салық жүйесіне
деген теріс пиғыл әсерінен көп қиындықтарға тап болуда.
Бұл салықтық бақылауды ұйымдастыру және әрекет ету ... ... ... ... ... ... қоғамда салық
түсімдерін бақылаудың мағынасы, оның экономикалық және
қоғамның әлеуметтік салаларына әсері туралы салыстырмалы
түрде бірқатар ойларды түйіндеп, оны әрі ... ... ... ... ... ... бақылаудың негізгі міндеті –
заңды бұзған тұлғалардың жауапкершілікке тартылудан құтылып
кету мүмкін еместігін түсіну. Әрине, ол үшін ... оны ... ... ... керек. Салықтық бақылаудың құқықтық қамтылу
мәселелерін біздің ойымызша келесі тұрғылардан зерттеу
қажет.
Салық жүйесінің функциялануының құқықтық базасының ... ... және оның ... әсер ... ... нәтижесі тек салықты төлеушілердің
заңсыздығы мен қатар, салық органы қызметкерлері
тарапынан жіберілетін ескерту ... ... ... ... ... төменгі жағдайларда заң
бұзушылықтар жиі кездеседі:
қосылған құн салығы салым айналуын анықтауды;
салық ... есеп ... ... жоқ, ... ... жоқ ... қосылған құн салығын есепке
жатқызуда;
қосымша құн салығы бойынша жеңілдіктерді дұрыс қолданбау;
айыппұлдар мен ... ... ... ... ... салық
міндеттемелерін есептеуі және де салық
органдарына шағымданудағы өтініштер жасауы қисынсыз.
Себебі салық төлеушілер салықтың төлемдік мөлшерін барынша
төмендетуге тырысады. Сондықтан ... ... ... ... ... тиіс. Салық төлеушілер өз
мүддесінің пайдасына жасау үшін әрқашанда даулы ... ... ... ... ... сыбайластықтарға
да жол берілуі мүмкін. Осыған орай салық органдарының алдында
тұрған мақсаттаға қол жеткізуі қажеттілігін бағалау құқықтық
құзыретін күшейтудегі ... ... ... әдістерін
бақылау процестерін күшейтуге қолдана білу мен құқықтық
шараларды салық мәдениетін арттырып жетілуіне талап
етеді.
Салықтық бақылаудың қамту интервалы – тексерумен ... ... ... ... ... ... Сонда
интервал 0,01-ден 1,0-ге дейінгі аралықты қамтиды. Оңтүстік
Қазақстан облысы бойынша салық комитеті мәліметтері ... ... ... ... ... ... төлеушілер санына қатынасына тоқталатын болсақ
тексерумен қамту санының коэффициенті:
2000 жылы 0,083;
2001 жылы 0,142;
2002 жылы ... жылы ... жылы ... ... ... ... бақылау интервалы 1,0-ге жеткенде, бақылаумен барлық
салық төлеушілер қамтылды деген сөз, бірақ ондай көрсеткішке
қол жеткізу мүмкін болмай отыр.
Автордың ұсынысы бойынша ... ... ... (К) ... ... ... – қосымша есептелген салық сомасы
V – жалпы салық түсімдері.
Мысалыға келесі кесте ... ... ... - ҚР ҚМ ... ... 2000-2004 жылдардағы бақылау
коэффициенті*
Рет саны
Кезеңдер
Қосымша есептелген салық сомасы - Z
Жалпы салық түсімдері - ... ... - ... ... ... ... жыл
59,4
1004,6
0,059
5
2004 жыл
68,3
1103,5
0,062
Ескерту - кестедегі 5-бағанды ҚР СК мәліметтерін пайдалана
отырып автор есептеген.
Салықтық бақылаудың тиімділігін арттыруды жетілдіру ... ... ... ... жетілдірудің қажеттігі
тәжірибе көрсеткендегі төменгі шарттарда байқалады.
салықтық бақылау субъектісінің ұйымдастырушылық, әдістемелік
және материалдық-техникалық қамтамасыз етілуі жеткілікті
дәрежеде еместігінен;
салықтық бақылау субъектісі мен ... ... ... ... ... ... салық жүйесіне деген онша жақсы емес
көзқарастарынан және де салық төлеуден жалтарушылардың
негізінен;
- салықтық ... ... ... ... қамтылуынан,
яғни салық жинауға байланысты мемлекет шығынын үнемдеу тек
экономикалық емес, саяси фактор да ... ... ... ... ... заңды бұзушылықтарды
болдырмауына және салық қарыздықтарын болдырмау мен салық
салу объектілерін көбейту арқылы бюджет тапшылығын жою.
Мысалыға келесі ... ... ... - ... ... ... ... комитеті мен
облыстық статистика басқармасының мәліметтері бойынша
аудандардағы шаруа қожалықтары санының салыстырмалы кестесі
(01.04.2004 жылға).

Аудандық, қалалық салық комитеттері
Салық комитетінің мәліметі бойынша ... ... ... статистика басқармасының мәліметі бойынша
Айырмасы
(-кем, +артық)
1
Бәйдібек
1287
1102
185
2
Ордабасы
3700
4094
-394
3
Отырар
1840
2400
-560
4
Қазығұрт
2068
2931
-863
5
Мақтаарал
15920
19105
-3185
6
Сайрам
5198
5235
-37
7
Сарыағаш
5832
7634
-1802
8
Созақ
443
610
-167
9
Толеби
2235
2545
-310
10
Түлкібас
3138
3394
-256
11
Шардара
4498
4374
124
12
Арыс қаласы
748
181
567
13
Кентау қаласы
183
7045
-6862
14
Түркістан
5033
1031
4002
15
Шымкент
28
43
-15
Барлығы
52151
61724
-9573
Салықтық бақылаудың ... ... ... ... ... мақсат етіп қою керек:
әр маманды біліктілігінт арттыру үшін курс семинарлар міндетті
түрде өткізіп отыру;
компьютерлік бағдарламамен қатар салық заңдарына өзгерістер
енуден салық ... мен оны ... ... ... ... ... ең ... міндеті оның базасы
мен саласын кеңейту. Салық салу ......... ... мемлекеттік орган оның дұрыс есептелінуімен
қатар салық салынбай жүрген объектілерді есепке алу. ... ... ... қосымша есептелген оның өсу
қарқыны келесі мәліметті білдіреді (мың теңге);
2002 ж 2003 ж
Мақтарала ауданы 27478,0 65153,8 ... ... 22183,5 31422,6 ... қаласы 19281,1 29054,6 ... ... 496964,1 607407,0 ... ауданы 4953,5 16863,8 ... ... 727150,4 842259,2 ... ... ... салық органы жұмысының тиімділігінң
кешендік бағалау мақсатында толық дәрежесін сипаттайтын
жалпылама көрсеткіш қажет. Оны салық төлеушілердің өздері
есептеген деклорациялардағы нақты ... ... мен ... салу ... ... тиіс ... ... алуға болады. Нақты есептелген және есептелуге тиіс
салық сомасының қатынасы – салықтың ... ... ... табылады. Бұл көрсеткіш жалпылаушы
болып табылады да салық комитетінің жұмыс кешенінің
ұйымдастырылуын ... ... ... ... ... ... ... Коэффициенттің
толықболуы салық комитеті жағдайын зерттеу үшін негіз болуы
мүмкін. Бұл көрсеткіш кәсіпорындардың төлеу қабілетіне және
қарыз деңгейіне, т.б. экономикалықкөрсеткіштерге байланысты
емес. Бұл ... ... ... ... ... ... салу базасының нақты есебінің әдісін анықтап
шешуді қажет етеді.
Бағалық көрсеткіштерді екітүрге бөлуге болады:
салық органының жұмысын ... ... ... ... әрбір жеке жақтарын сандық және сапалық
тұрғыдан жағдайын көрсетуші.
Корпоративтік құрылымдар қызметі мен салықты ... ... ... ... ... Есептелген салықтар
мен басқа міндетті төлемдер жасалуының толықтығы және
уақтылылығы бақылау тікелей кәсіпорындарда тексерулер
барысында да, салық органдарына түскен банктердің құжаттары
(салықтардың ... ... ... тапсырмаларының,
көшірмелері регистрлерінің және т.б.) негізінде де
жасалады.
Кәсіпорындардағы тексерулер, әдеттегінше, өте тиімді болады,
салық төлеушілердің бухгалтерлік есепті ұйымдастырумен төлем
тәртібі деңгейінің жоғарылауына мүмкіндік ... ... ... ... сипатында есепке тіркелген
кәсіпорындардың елеулі санын салық органдары
қызметкерлерінің біршама азғандай аппараты бір
мезгілде ... ... ... ... ... ... алатын бола алмайды.
Мұндай жағдайларда кәсіпорындардың үстінен тегіс қамти алатын
бақылауға салық органдарында әрбір салық төлеуші бойынша ... мен ... ... ... ... түрі бойынша
есептеулер тағы түсімдердің шұғыл-бухгалтерлік есебін
жүргізу арқылы жетеді.
Салықтың бақылау кезіндегі басқа маңызды мәселе монополистік
бағыттағы корпоративтік құрылымдардың қызметін ... ... ... ... уақытта жанар-жағар материалдарды
өндіру бойынша шет елдік капиталдың қатысуымен жұмыс
істейтін Қазақстандық кәсіпорындар мен компаниялар
реттелінбей қалды дерлік. Атап ... егіс және ... ... Шымкент қаласында жайғасқан «Қазақстан
Петролиум» компаниясында мұнай өнімдеріне бағалар шұғыл
асып кетеді. Мысалы, 2005 жылдың тамыз-қазан айлары ішінде
Ай-80 бензинінің бағасы екі ... ... ... баға ... асып кетті. Бұл Қазақстанда салықтың заңдылықта ішкі
нарықта мұнай өңдеуші зауыттың өнімін жеткізіп беру бойынша
реттеуші құралдардың жоқ екенін және бұл өнімді
пайдаланушылардың жыл ... ... ... ... ... өседі, нәтижеде өнім
өндірушілер залал шегеді. Сонымен қатар, салық
заңдылығына ... ...... ... ... мекемесі орналасқан жеріне барлық басқа жерлерде орналасқан
жанар – жағармай бекеттері ... ... ... және ... ... бар. Ал ... органы
тарапынан хронометраждық зерттеулер мен тағы да басқа
қадағалау ... ...... ... ... ... жасау ыңғайлы. Декларация тапсырған салық
комитетіне басқа аудандардағы бекеттерді бақылау уақыт
жағынан тиімсіз, әрі қиын, соның салдарынан қадағалаусыз
қалуы мүмкін. Сондықтан ... ... ... ... ...... бекеттерінің орналасақан
жеріндегі салық комитетіне тапсыруын міндетті етіп өзгеріс
енгізу қажет.
Салықтардың бір ... ... ... ... ... етеді.
Мұндай салықтарға жылжымайтын мүлікке салынатын салық.
Жылжымайтын мүлікке салынатын салық әрекетінің
механизімін өңдеу жер кадастірінің жылжымайтын
мүліктің кадастірінің , меншік иелері реестрінің ,
жылжымайтын ... ... ... ... ... мәселелері бойынша заңгерлік
кеңес беру жүйесінің міндетті түрде құруын болжамайды.
Келешекте үш салықты (жерге, кәсіпорындардың мүлкіне
және жеке тұлғалардың мүлкіне) төлеудің орнына заңды
тұлғалардың да, жеке ... да ... ... ... ... ... жөн болар еді. Жылжымайтын
мүлікке салынатын мұндай салықты енгізудің мақсаты – мүлік ... ... ... ... ... салу ... ... салықтық табыстарының көбеюі.
Салық саясатының негізгі бағыттарын анықтау кезінде өндіріс пен
оның сапалық көрсеткіштерінің өсуін ... ... ... ... ... ... - бұл
салықтарды есептеу мен оларды өз уақытында төлеу жөнінде
бақылауды қиындататын, жетілген заңдылық негізінің
жоқтығынан жеке тұлғалардың табыстарына және мүлікке
салынатын салықтарды ... ... де ... отырады.
Осындай қиындықтарды шешу мақсатындағы мемлекеттің
оңтайлы қадамдарының бірі ретінде осы 2006 жылғы 5
шілдеде шыққан «Мүлікті жария етуге байланысты рақымшылық
жасау ... ... ... ... ... ... ... туралы Заң бір жағынан халыққа мүлігін
заңдастыру барысында көптеген есіктерге жүгіріп, көптеген
кезектерге тұру, құжаттарды жинақтау сияқты қиындықтарсыз
мүліктерін ... ... ... ... ... үшін салық салу базасын ашуға мүмкіндік
береді. Яғни, өз мүлкін заңдастырған әрбір тұлға
жергілікті салық ... ... ... ... ... үшін оның құнының 10 пайызы көлемінде
алым төленетіндігімен қатар, заңдастырылған сәттен бастап
салық бақылауына ілігетінін, келесі есептік кезеңнен бастап
аталмыш мүлікке ... ... ... ... ... ... анық ... Және бір айта кететін жай,
егер заңдастырылатын мүлік – тұрғын үй болып, оған 2006
жылдың бірінші қаңтарына дейін мүлік салығы төленген
болса, ол 10 ... ... ... Салық бақылауын
жетілдіру барысында базаны кеңейту мүмкіндігіне бұл
жеңілдіктің оң әсер ... деп ... ... ... ... ... ... мүліктер және
көліктерді жария ету жүзеге асырылады.
3-кесте – Мүліктерді заңдастыру нәтижесінде келесі жылынан
бастап түсуі мүмкін салық сомасы *
ОҚО Мақтаарал аудандық ... ... ... ауыл ... техникасы
Үкіметтің №1519 Қаулысына сәйкес алымнан босатылатын ауыл
шаруашылық техникасы
Көліктер
Жалпы саны
10806
98
10245
463
Күтілетін салық сомасы
34490,3
321,0
33562,6
606,7
Ескерту күтілетін салық ... 2007 ... 1 ... ... ... ең ... салық сомасы мөлшерінде автор
есептеген (мың теңгемен).
Жоғарыдағы кестеден көріп отырғанымыздай мемлекет бюджетіне
келесі жылдан бастап тек көлік және тағы басқа ... кем ... 34490,3 мың ... ... ... ... ғана ауданның 1 науырызға дейінгі мәліметі, ал жария ету
мерзімі аяқталуына ... ... ... салық
комитеттерінде қаншама жылжымалы мүліктер тіркеліп, салық
салу базасы ұлғайатындығы сөзсіз.
Әлеуметтік салықтың маңызын аша отырып, оның есептелу және
төленумен ... ... ... салу ... уақтылылығы объектілеріне ерекше назар
аударулары керектігін ажыратуға болады. Дәл осы ... ... ... сол ... ... санкциялардан
құтылуға мүмкіндік береді.
Әлеуметтік салық туралы сөз айта отырып, оны есептеу мен
бюджетке ... ... ең ... ... ... ... және салықтың осы түрін төлеумен
байланысты бұзулар бойынша салықтық бақылау объектілер
түрінде оларды ұсынамыз. (№3 сурет).
Бұзулар түрлері
Заңның бұзылуымен декларацияны тапсыру бойынша
Жәрдемақылар және ... ... ... ... ... жәрдемдер мен кәсіпорынның
шығындары бойынша
Қызметкерлердің жанама табыстары бойынша
Жеке кәсіпкерлер бойынша
Шетелдік ... ... ... ... алатын жәрдемақыны дұрыс есептеу
Екі қабаттық пен босану бойынша жәрдем ... ... ... ... ... ... кезінде
Жинақтаушы зейнетақы қорына жарналар есептеу кезінде
Пайдаланылмаған еңбек демалыс және т.б. үшін орнын толтыруды
есептеу
Қызметкерлерге көрсетілетін ... ... ... ... кәсіпорынның шығындары
Қызметкерлердің балаларын оқытудың ақысын төлеу
Жеке мақсаттармен шетелдерге сапарлар және т.б.
Есептеудің негізсіз тәртібі
Салық ... ... ... ... медициналық жәрдем көрсету үшін
Бала туылған кезде
жерлеуге
Кәсіпкерлік қызметпен байланысты
Жолдамалардың ақысын төлеу
Қызметкерлерді тамақтандыру
1-сурет - Әлеуметтік салықтың төлеуімен байланысты ... ... ... ... ... ... ... Тек қана әлеуметтік салықтың
төленуімен байланысты салықтың бұл ... ... ... ... ... ... ең кемі 6 ірі және 17
кішірек обьектілері бар тәртіп бұзуларды айқындау салық
инспекторының біліктілік деңгейіне байланысты және сонымен
қатар ол ... ... ... заңдылықпен сәйкес құжат дайындауы
тиіс.
Шығыстарға салық енгізудің барлық әрекеттері техникалық
себептермен (шығыстарды ... ... жеке ... ... ... табыспен аяқталмады.
Сондықтан келесі бапта сатып алу процессі немесе
кәсіпкерлік айналымы ... ... ... ... ... кең ... (қосымша құнға
салынатын салық, мүлікке салынатын салық үлгіде – ... ... ... ... ... болатын
мүлік құрайды) және біржақты мағынада - арнаулы тұтынушылық
салықтар (акциздер үлгісінде).
Біздің ойымызша, Қазақстанның ... ... ... ... ... ... дербес элементі
ретінде қаралмағандықтан екінші көзқарас әбден қолайлы болады.
Бұл туралы келесі фактілер дәлелдейді. Біріншіден, кәсіпкерлік
қызметке салық салу салықтардың алуан түрлерін межелеу ... ... ... ... ... ... ... жүйенің шегінде жасалады. Салық
салудың кәсіпкерлік қызметпен байланысты да, байланысты
емес те элементтерін межелеу үшін анық көрсеткіш болмайды.
Екіншіден, кәсіпкерлік ... ... салу ... ... ... және ... ... құқықтық
тәртіпке сүйенетіндіктен кәсіпкерлердің азаматтық құқық
қабілеттілігіне байланысты.
Бұл мәселеде олардың қозғалысының айқындығы мен ... ... ... ... ... ... ... бақылау үшін және салық төлеушілер үшін
де жанама салықтардың алуан түрлілігінің толықтай түсіндіре
келіп дайындалған нұсқауларға саралық енгізу қажет. Жанама
салықтарды жетілдіру негізінде ... ... ... ... ... мен бюджетке төлеуі бойынша
барлық ережелерді анық түсіндіру есебімен оларды төлету үшін
обьективті негіздің бар болуы тиіс.
Салықтын бақылауда ұйымдастыру кезінде ҚР-ң ... мен ... ... ... ... тәртібі дұрыс ақпарат алуға мақсатталған.
Сонымен, акциздер сомаларының есебін ұйымдастыру салық
декларациасын жазу үшін де қажет. Тиісті түрде
дайындалған ... ... ... ... ... кіріс кассалық ордерлер, аяқталған жұмыстарды
қабылдау актілер және т.б.) акциздердің сомасы жеке жолға
бөлінуі, ал ... соң ... ... ... тиіс. Журнал-ордерлер, ведомостар, машинограмалар
және т.б. негіз акциздерге қатысы бар материялдық құндылықтарды
дайындау, өнім ... ... мен ... ... ... ... ... тиіс. Есепті осы тұрғыдан
жүргізу қажет: а) сатып алынған акцизді тауарлар бойынша; б)
өткізілген акцизді тауарлар бойынша.
Қазақстан Республикасының салықтық заңдылығына негізделіп
тиісті ... ... ... ... ... мақсатында жеке салықтар бойынша бірнеше мысалдар
келтірдік. Алайда, жалпы айтқанда , салықтың жүйесі және
оның ішінде салықтың бақылау тек қана реттеуші міндетті ... ... ... салудың басты тағайындалуының –еліміздегі
кәсіпкерліктің дамуын ынтыландырушы міндетті істі де атқаруы
тиіс.
Салықтар үшін кәсіпкерлікті ынталандыратын сипатының
күшейтілуі, тауар өндірішілерді мадақтау, аймақтың
экономикалық саясатты жүргізу мен ... ... - ... жою ... ... ... қала
береді. Салықтық саясаттағы аса маңызды бағыт салық
заңдылығын тұрақтандыру болып табылады. Оған ... айда ... ... ... ... ... мен қосымшаларды жинақтау, оларды бюджетпен қоса
қарауға қою қажет. Бірақ ешбір жағдайда өзгерістер мен
қосымшаларды, бұрын бірталай рет орын алғандай, өткен
күнмен ... ... ... ... ... өз ... ... үнемі жұмыс істеуінің басты талабы
- заңды және жеке тұлғаларға салық салуға байланысты, салық
заңдылығының тұрақсыздығы, отандық және шетелдік
инвесторлардың ынтасын төмендетеді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... әлі де жоғары, олардың ішінде көбісінің
тиімділігі де төмен. Экономиканың кез-келген тұрғысынан
дамыған елдерде салық салудың ауыртпалығы, салық салу
деңгейін көрсетуші сипаты болып ... ... ... ... ... пен ... деңгейінің
ауырсалмағын анықтайтын, жалпы қабылданған,
бекітілген әдістемесі жоқ. Салықтық ауырпалықтың
ауырлығы туралы жанама түрде түсінік бере алатын
жекелеген көрсеткіштер бар.
Сонымен, жоғарыда айтылғандарға негізделіп ... ... ... ... ... төмендегі
қағидаларға алып келгенде тиімді болатындығын белгілеген
болады:
Еңбек пен ... ... ... ... ... көбейтуге, еңбек өнімділігін арттыруға
мүмкіндік туғызу;
Салық салынатын табысты көбейту нәтижесінде тұтынуды көбейтуге
мүмкіндік туғызу;
Мемлекеттік бюджетті тиімдірек пайдалануға, экономиканың
жағымды секторларға мемлекеттік кірістің ... ... мен ... ... тұрақтандыру;
Ресми және көлеңкелі экономиканың ара қатынасын тиімді ету
Салықтық бақлаудың жұмысының тиімділігі экономиканың нақты
жағдайын таллдау ... ... ... ... елдің территориясында әрекетте болған салық
салу жүйесінің ғылыми ... ... ... ... ... ... келісу процессі жасалатын салықтың
бақылауға сәйкес таңдалған бағыт нарықтық экономиканың
Қазақстандық моделі ерекшеліктерінің есебімен
құрылады.
Қорытынды.
Мемлекет салық органдары алдына жұмыстың ... ... ... ... ... толтырылуын
қаматамасыз етуді мақсат етіп қойды. Бұл мақсаттың
маңызы мен мәні ... ... ... және де ол ... қаншалықты дұрыс
шешілсе, соншалықты бюджет жағдайы жақсы болады.
Диссертацияда ғылыми жолмен қазіргі салықтық бақылауды
ұйымдастырудың тәжірибесін кешендік зерттеу
жүргізіліп, оның ерекшеліктері көрсетілді. Салықтық
бақылауға - ... ... ... ... ... берілді, оның айрықша ерекшеліктері мен
ұйымдастырылу қағидасы, әрекет ету сферасы және
бақылау объектісі анықталды.
Салықтық бақылау салықтық ... ... ... механизмнің функционалды элементі ретінде
қарастырылды. Салықтық бақылаудың қазіргі тәжірибесіне
талдау жасай отырып, оның әр түрлі: мәндік, ұйымдастырушылық,
әдістемелік және техникалық аспектілеріне мінездеме ... ... ... ... ... ... әлсіздігі, жетілмегендігі, салықтар
мен салықтық әкімшілік бойынша заңдық және нормативтік
актілердің тұрақсыздығы, сонымен бірге салықтық
құқықтардың азаматтық және басқа саладағы құқықтармен
сәйкессіздігі көрсетілген. ... ... ... құрылымының жетілмегендігі, әдістемелік
қамтамасыз етудегі кемшіліктері, ақпараттануының даму
деңгейінің нашарлығы көрсетілген.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... зерттеліп, салық комитеттерінің
жұмыстарын ұйымдастырудың кемшіліктері көрсетілген және
бюджетке түсетін салықтар және басқа да міндетті
төлемдердің түсуін бақылаудың әдістері мен
нысандарын ... ... ... Салықтық
бақылаудың нақты бір түрлерінің салық жүйесінің дамуы мен
салықтық бақылаудың ұйымдастырылу деңгейінен, сонымен бірге
салықтық бақылау әдістерінің сол аймақтағы ... ... және ... құқық
бұзушылықтың деңгейіне тәуелді екендігі негізделген.
Салық комитеттерінің жұмысын бағалаудың қазіргі әдісін оқып,
оның қолданылатын көрсеткіштерінің көп көлемдігінің және
сапалық сипаттағы есебінің ... ... ... ... материалдарын негізге ала отырып, автор төмендегідей
қорытындыға келді:
- қазіргі кездегі Қазақстандағы салықтық бақылау экономикалық
процестердің тұрақсыздығы, шаруашылық байланыстардың үзілуі,
әр түрлі іс-әрекет сферасындағы ... ... ... ... ... ... жұмыс жасауының негіздері: 1) құқықтық
база (салықтық қатынастарды реттеуге ... бар ... ... ... ... 2) ... төлеушілермен, құқық
қорғау т.б. органдарымен өзара қарым-қатынастары мен
бақылау субъектісі аппаратының құрылымын оңтайландыруға
мүмкіндік беруде материалдық - ... ... ... төлеушілердің және салық салу базасының есебі үшін
мемлекеттік басқару, құқық қорғау органдарымен, банктік
жүйелермен өзара қарым-қатынастың ақпараттық бұқарасының
жасалуы;
- салықтарды бекітуші және олардың ... ... ... және
нормативтік актілер жеткілікті дамымаған. Бұл: а)заңдар мен
олардың жеке бір нормаларының жетілмегендігімен; ... ... ... апаратын анықтамалардың анық
еместігімен; в)заңдар мен заңдық актілердің
келістірілмегендігімен; г)салықтық бақылау
тәжірибесінің негізінде қабылданған заңдық және
нормативтік актілердің жоқтығымен байланысты;
- көрсетілген сәйкес ... ... ... ... ... ... деген жақсы емес көзқарасын тудыруы
мүмкін. Осы сияқты жағдайлар салықтық бақылау кезінде
анықталатын көптеген салықтық құқық ... және ... ... айыппұл санкцияларға әкеп соғады;
- қалыптасып жатқан салық ... ... ... ... қатынасы салықтық бақылау субъектілері мен салық
төлеушілердің арасында айтарлықтай қарама-қайшылықтарды ... ... ... ... ... ... ... бақылау субъектісі ұйымдастырылуы мен әдістемелік
қамтамасыз етілуі, салықтық құқық бұзушылықтарды анықтаудың
және алдын алудың жаңа жолдары мен әдістерін жасау және
енгізу салық органдарына ... ... ... талап
етіп отырған деңгейден елеулі қалып отыр;
- салық органдарының ... ... ... мен ... ... салық комитеттерінің құрылымдық аппаратының
таңдау еркіндіктері арасында қарама-қайшылықтар бар. Бұл
жоғары тұрған салық органдары мен төменгі ... ... ... ... ... дайындау және
қайта даярлау, бақылау жұмысын ұйымдастырудың болашағы бар
бағыттарын таңдау, ... ... ... ... ... қарым-қатынасына кері әсерін береді;
- салық қызметінің ұйымдастыру жұмысын мақсаттық бағытталған
даму мен ... ... ... әрі ... мүмкін емес;
- бүгінгі таңда ақпараттық жүйелердің қолдану облысында
жасалуының бірыңғай тұжырымдамасы жоқ. Ақпараттанудың
бүкіл ақпараттық жүйесінің өзара байланысы сияқты оның ... ... ... ... ... жеткізу
мәселелері теориялық жеткілікті қамтылмаған. Ақпараттық жүйе
салық қызметінде бүгінгі таңда “төменнен жоғары”, “жоғарыдан
төмен” жұмыс жасап жатқанымен атаулы ... сай ... ... ... ҚР ... қызметінің жұмысын бағалаудың
жетілдірілген нысаны жоқ, қолданылып жатқан жүйе
негізінен көлемдік (сандық) көрсеткіштермен базаланған.
Зерттеу нәтижелерін негізге ала отырып, автор ... ... ... негізгі мүмкін
болған бірнеше бағыттарын бөліп көрсетті: біріншіден,
салық жүйесінің құқықтық негіздерін және салық әкімшілігін
жетілдіру; екіншіден, салықтық бақылау субъектісінің
ұйымдастырушылық құрылымын оңтайландыру,
ақпараттандыруды, салық ... ... ... мен ... өзара қарым-қатынасы бойынша
жұмыстардың нысандары мен әдістерін жетілдіру;
үшіншіден, салық органдарының материалдық-техникалық
және ... ... ... ... ... ... дамыту.
Салықтық бақылаудың тиімділігін арттыру, автордың көзқарасы
бойынша, келесі мәселерді шешуге мүмкіндік ... ... ... ... негіздерін дамытудағы жаңа
заңнамалар мен нормативтік актілердің жобасын салық
төлеушілермен тікелей жұмыс ... ... ... ... ... ... ... отырып ұсынуы керек, көптеген жобаларды қатар ала
отырып, тәуелсіз комиссия құрылып керек жобаны таңдаулары
қажет. Заңның немесе ... ... ... кейін
барынша тез арада салықтық бақылауды жүзеге асыру бойынша
әдістемелік материалдарды жасап шығару қажет.
ҚР мемлекеттік ... ... ... сынағы өткізілетін
базалық салық комитетін сәйкес комитеттермен және ҚР
Үкіметі комиссиясымен т.б. жалпы жиналыста келісілуі
керек.
2) ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы, салықтық
бақылау процесінің нормалық инфрақұрылымының жасалуы
жағдайында ғана мүмкін: салық комитеттерін
орналастыру, материалдық-техникалық қатамасыз ... т.б. ... ... және ... ... сияқты мәселелері жұмыс тиімділігін
арттыруға әсер етуші факторлардың бірі.
Қазіргі уақытта ҚР салық қызметі жүйесінде салық органының
жұмысын ... және ... ... шектеу жоқ. Мемлекеттік салық қызметіне әр жыл
сайын елімізде жүріп ... ... ... ... ... ... ... бірге салық
төлеушілердің жүріс бағыттарының үрдісіне терең талдау
жасау негізінде салықтық бақылауды ұйымдастыру бойынша
ұсыныстар мен бағыт-бағдарлар жасау керек.
Салықтан ... ... ... ... ... объективті және
субъективті себептерден жетілмеуін, ел көлемі мен ... ... ... органдарымен, басқа да көптеген сыртқы
органдармен, бірінші кезекте, ақпарат алмасу мәселесі
бойынша өзара қарым-қатынастың қажеттілігін көрсетті.
Сондықтан да, ... ... ... ... ... ... ... басқару және банктік органдармен
жүйелер аралық ақпарат алмасуының тәртібі мен нысанын заңның
арнайы баптарымен бекіту ... ... ... ... ... ... ... қайта бағалау керек. Салық органы жұмысының
тиімділігін кешендік бағалау үшін салықтардың
есептелуінің толықтық дәрежесін көрсететін жалпылама
көрсеткіш ... ... Ол ... төлеуші өзі есептеген
есептеулер мен декларациялардағы салық сомалары салық салу
базасының негізінде есептелуі ... ... ... ... ... есептелген және есептелуге тиіс
салық сомаларының қатынасы – аймақтағы салықтың есептелу
коэффициентін береді.
Қорыта келгенде, Республикамыздағы салықтық бақылауды
ұйымдастыруды ... ... ... ... ... ... ... салық жүйесінің жақсаруына, сол арқылы
еліміздің экономикасына, әлеуметтік жағдайына оң әсерін
тигізетін шараларды кеңінен қарастыру ... ... ... ... әділ ... оның ... тек
фискалдық сипатта емес, тартымдылық сипаты басым болуын
ойластыру;
Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындау
барысындағы қателіктерінің себебін ашып, салық
органдарының қызметіне қиындық туғызатын ... ... ... ... ... құқық бұзушылықтардың
болуына жол бермеу немесе алдын алуға мүмкіндік беретіндей етіп
ұйымдастыру;
Бір мекеменің қайта-қайта тексеріліп, екіншісін елеусіз
қалдыруды ... ... ... ... ... ... ең төменгі сатыдағы салық органы
қызметкерлерінің жоғарыға берген ұсыныстары негізінде ... ... ... мамандарды дайындауға ерекше көңіл
бөлу, атап айтар болсақ, жоғарғы оқу орнын бітірген жас
мамандарға міндетті түрде кем дегенде 2 ... ... ... соң ғана ... ... жанынан оқу орындарының оқытушы-ғылыми
қызметкерлері мен салық инспекторларынан біріккен
ғылыми-тәжірибелік кеңес құру, сол ... ... ... ... оқу ... ... мамандарға тікелей
осы заманғы салық маманы болып шығатындай етіп жағдай жасау;
Тексеру кезеңдерін қайта қарап, салық бақылауының заңнамасына
өзгеріс енгізу ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
1 Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша телекоммуникация
сферасындағы салық саясатының негізгі алғышарттары
мен бағыттары.// “Аймақтық экономиканы басқару және
мамандарды ... ХХІ ... ... ...... ... ... 2003 ж., Б. 210-215.
2 Оңтүстік Қазақстан облысының телебайланыс саласындағы
кәсіпорындарға салық салуды одан әрі меңгеру
мәселелерінің ... ... ... ... экономиканың өзекті мәселелері”
Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ ШФ “ Эконмика және құқық” факультеті
профессор-оқытушылар құрамының ... ... ... ж., ... ... ... заңдық және нормативтік негіздері.//
Қазақ Ұлттық Аграрлық Университеті Ізденістер, нәтижелер,
Алматы қ-сы, “Агроуниверситет”баспасы, 2004 ж.-№3, Б.161-165.
4 Салықтық бақылауды ұйымдастырудың экономикалық маңызы,
объективтік ... ... ... ... ... қ-сы, ... университеті” баспасы, 2004
ж.-№5(45), Б.66-68.
5 Салық бақылауын ұйымдастырудың қажеттілігі мен негізгі
принциптері.// ... ... ... қ-сы, ... 2004 ... Б.144-147.
6 Салық комитетінің жұмысының ұйымдастырылуын және салықтық
бақылауды ... ... ... кіруі: жүйелік
жағдайларын талдау, оң бағыты, теріс салдары” Халықаралық
ғылыми-тәжірибелік конференция ... ... ... ... ... ... қызметінің ақпараттануы және олардың
іс-әрекетінің бағалық көрсеткіші, оларды дамытудың
қажеттілігі.// ҚазГЗУ-дың 10 жылдығына арналған
“Қазақстан Республикасының ... атты ... ... ... Шымкент, 2004 ж.,
Б.160-162.
8 Салықтар теориясындағы салық ауыртпалығы туралы мәселенің
зерттелу тарихы,// “Парасатты кеден ...... ... ... атты Халықаралық
ғылыми-практикалық конференция еңбектері.
Шымкент, 2005 ж., Б.352-353.
9 Заңды тұлғалардың бюджетке төлейтін төлемдерін салық
органының бақылауы.// “Қазақстан Республикасындағы
білім концепциясын жүзеге асырудың ... ... атты ... ... ... 2005 ж., ... ... тұлғаларды салықтық бақылауда ұйымдастыруды жетілдіру
тәсілдері.// “Аймақтық экономиканы басқару: поблемалары мен
шешімдері” ғылыми-практикалық конференцияның материалдары.
Тараз, 2005 ж., ... ... ... ... мен салық инспекторының ролі.
.// ҚазЭУ Хабаршысы, Алматы қ-сы, ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша айналымы21 бет
Ақша айналымы және ақша агрегаттарының динамикасы28 бет
Ақша айналымы және оның құрылымы28 бет
Ақша айналымы мен оның құрлымы9 бет
Ақша айналымы туралы түсінік11 бет
Ақша айналымын басқару13 бет
Ақша айналымын тұрақтандыру әдістері мен нышандары34 бет
Ақша айналымындағы ақшаның ролі және оларды шығару33 бет
Ақша айналымының құрылымы23 бет
Ақша жүйесі және ақша айналымы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь