Кіші мектеп жасындағы балаларды психодиагностикалау ерекшеліктері

Мектепке келген бастап, баланың психологиялық даму деңгейі жекелік ерекшеліктерінің дамуы ұлғая бастайды. Бұл ерекшеліктер ең алдымен олардың ақыл-ой, моральдық даму деңгейлерінің көріністерінен байқалады. Олар ортақ нұсқаулар және психодиагностикалық жағдайларға түрліше әсерлене алады. Кейбір балалардың көзқарастары өз деңгейінде қалыптасқан, психодиагностика тапсырмаларын қиналмастан орындайды, ал кейбір 4-6 жастағы әлсіз дамып келе жатқан балалар мектепке дейінгі тапсырмаларды ғана орындайды.
Сондықтан да кіші мектеп жасындағы балаларға қандай да бір психодиагностикалық әдістемені пайдаланбас бұрын, психологиялық даму деңгейін шынайы бағалау үшін, баланың ақыл-ой деңгейіне сәйкестігін, тіпті жеңіл болып кетпеуін қадағалау қажет.
6-7 жастағы балалардың мектепте оқуға даярлығын қарастыратын болсақ, орта есеппен алғанда олардың 50-80% қандай да бір ерекшелігі және кіші мектеп бағдарламасы бойынша материалдарды толық игеруге, жалпы мектепте оқуға әлі дайын болмайды. Көпшілігі дене бітімі бойынша оқуға дайын болса, психологиялық даму деңгейі бойынша мектепке дейінгі баланың (5-6 жас) деңгейіне сәйкес болып тұрады. Егер мұндай балаға жеткілікті күрделі, жас ерекшелігіне сәйкес ырықты, ырықсыз зейін, есте сақтау және қиялға арналған психологиялық тест ұсынсақ, бала оны орындай алмайды.
Мұндай қиындық ақыл-ой қабілетінің жетіспеуінен емес, тұлғалық-психологиялық даму деңгейінің жетіспеушілігі себебінен туындайды. Егер, керісінше, тура сол тест тапсырмаларын ойын түрінде ұсынатын болсақ, тестілеу нәтижелері жоғары болуы
        
        Кіші мектеп жасындағы балаларды психодиагностикалау ерекшеліктері
Мектепке келген бастап, баланың психологиялық даму деңгейі жекелік
ерекшеліктерінің ... ... ... Бұл ерекшеліктер ең алдымен олардың
ақыл-ой, моральдық даму деңгейлерінің көріністерінен ... Олар ... және ... ... ... әсерлене алады.
Кейбір балалардың көзқарастары өз ... ... ... ... ... ал кейбір 4-6
жастағы әлсіз ... келе ... ... ... ... ... орындайды.
Сондықтан да кіші ... ... ... ... да ... әдістемені пайдаланбас бұрын, ... ... ... ... ... ... ақыл-ой деңгейіне сәйкестігін,
тіпті жеңіл ... ... ... ... ... ... ... оқуға даярлығын қарастыратын болсақ,
орта есеппен алғанда олардың 50-80% қандай да бір ерекшелігі және ... ... ... ... толық игеруге, жалпы мектепте
оқуға әлі дайын болмайды. Көпшілігі дене бітімі бойынша оқуға дайын ... даму ... ... ... ... баланың (5-6 жас)
деңгейіне сәйкес болып тұрады. Егер мұндай балаға жеткілікті күрделі, жас
ерекшелігіне сәйкес ... ... ... есте ... және қиялға арналған
психологиялық тест ұсынсақ, бала оны орындай алмайды.
Мұндай қиындық ақыл-ой қабілетінің ... ... ... даму ... жетіспеушілігі себебінен туындайды. Егер,
керісінше, тура сол тест тапсырмаларын ойын ... ... ... ... ... болуы ықтимал.
Бұл жағдайды мектепке келген, әсіресе бірінші және екінші ... ... ... ... ... қажет.
Үшінші және төртінші сынып оқушыларына қатысты айтатын болса, оларды
психодиагностикалау үшін ... ... ... ... қолдануға
болады, бірақ тест тапсырмалары оларға түсінікті болуы ... ... ол ... бала ... ... болуы. Ескеретін
жайт, күшті мотивация, қызығушылық, тестілеуге белсенді ұмтылыс болса, оның
нәтижелері жоғары болады.
Психодиагностикалық тестілеу нәтижелері ... және ... ... ... ... ... жүйе бойынша жүргізу тиімді:
1. Баланың мектепте оқуға психологиялық даярлығы
2. Танымдық процестер.
3. Бейімділік
4. Өзіндік бағалау.
5. Мотивация
6. Эмоционалды –еріктік ... ... ... ... ... қарым-қатынас
9.Тәрбиелілік
Бөлім бойынша баланың мектепке қай жағынан дайындығын, дамуында ... ... ... ... Бұл ... ... ... мен қабілетін анықтауға мүмкіндік беріп, дамыту және түзетумен
байланысты мақсатты ... ... ... негізін қалайды.
Жүйелі психодиагностиканы кешенді түрде жүргізу мектептегі оқу-тәрбие
жұмысының мәнділігін бағалауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... Сенің аты-жөнің кім ?
2. Ата-анаңның есімдері кім ?
3 .Сенің ... кім ... ... ... ?
4. Сен қай ... ... ?
5. Сен ... ба ,әлде қызсың ба? Өскенде әпке боласың ба, тәте боласың ... ... ағаң ... ... бар ма ? ... ... ... ?
7. Сен нешедесің, бір жылдан кейін неше жаста боласың, екі ... ... ... ?
8. ... кеш мезгілі ме, әлде түс мезгілі ме ?
9. Сен таңғы асты таңертең ішесің бе, әлде ... ... бе ... ... ... асты іше ме, әлде түскі асты іше ме ?
11.Қазір қай жыл мезгілі:қыс па әлде көктем бе ; жаз ба, күз ... олай ... ... ... қай кезде сырғанайды, қыста ма, әлде жазда ма ?
13. Не үшін қар қыста жауады, неге жазда жаумайды ?
14. Почташы не ... ... ше, ... ше ... ... ... не үшін ... ? Парта, сумка не үшін
қажет ?
16. Сенің мектепке барғың келе ме ? Не үшін ... ... ... Оқушы жауап бергісі келсе қай қолын көтереді ?
18. Сенің сурет ... келе ме? ... ... түсі ... Оң ... қайсы, сол құлағыңды көрсетші. Құлақ пен көз не ... ... ... ... , ... білесің ?
21. Сиыр үлкен бе, ешкі үлкен бе ; құс үлкен бе ,ара ма ? Иттің аяғы
көп пе, әтештің аяғы көп пе ... Қай сан ... 8 әлде 5; 5 әлде 3 ? 6-дан 9-ға ... және 5-
тен 3-ке дейін сана.
23. ... ... ... ... не ... едің ?
Нәтижені өңдеу.
1.Барлық сұраққа дұрыс ... үшін - 1 ұпай ... ... ... дұрыс ,бірақ толық емес жауабы үшін - 0,5 ұпай ала алады.
3.Дұрыс жауап деп, сұраққа мағыналас жауап беруді есептеуге болады.
Мысалы:”Менің әкем ... ... ... “Әтешке қарағанда
иттің аяғы көп: итте 4 аяқ, әтеште 2 аяқ ... мына ... қате ... ... “Әкем 1 жұмыста ... және ... ... ... ... алмаса; «көп», «аз» ұғымдарын ажырата алмаса.
4.Зерттеуге келесі сұрақтар ... 4 , 7, 10, ... ... ... 4- ... атын ... ... мекенін айту- 2 ұпай;
7- егерде бала өзінің нешеде екенін білсе -1 ұпай, егер айын есептей алса-
3 ұпай;
10- жыл ... ... ... айта білсе (ең болмағанда 3
белгісін)- 2 ұпай; 3-ке дейін атаса -1 ... ... ... ... ... 1 ... жауапқа –2 ұпай;
5. 15-ші сұрақ 14 және 16-шы сұрақтар бойынша бағаланады. Егер ұпай саны
14-сұраққа-3 ұпай және 15,16 ... ... ... ... дайын» деп саналады.
Бастауыш сынып оқушыларының зейін деңгейін анықтау әдісі
1. Мыналардың ішінде асық ойыны қайсысы ?
а) ... ә) ... б) ... ... ... үй ... ?
а) мысық, ә) тиін, б) түлкі
3. Төрт түлік малға қайсысы жатады ?
а) қабылан, ә) түйе, б) ... ... ... ... қайсысы ?
а) сыбызғы, ә) домбыра, б) керней
Зейіннің бөлінуін анықтау
Жүргізуші шағын сөйлемді дауыстап оқып отырып қарындашпен ... ... ... ... ... ... сақтап қалуы, әрі неше рет
тықылдатқанын есептеулері керек.
Оқылатын сөйлемдер:
«Жақсы сөз жарым ырыс»
1. ... бол, арлы ... бол, ... ... ... алды бол.
Қорытынды баға
|Тапсырма ... ... ... ... сақтап, дұрыс ... |10 ... | | ... қате ... ... |7 ... ... ... ... |Төмен |5 ... | | ... ... ... |Өте төмен |3 ... ... ... ... ... және ... ... Баланың зейінінің тұрақтылық және ... ... ... нұсқауы арқылы жүргізіледі.
Нұсқау: “Мен сенімен қазір ойын ойнаймын, бұл ... аты ... бол ... ... жасауға талпын”. Бұл ойында сен ... ... ... ... біз ... ... нәтижеге қол жеткізгеніңді байқаймыз. Менің
ойымша, сен ... ... гөрі ... орындайсың.”
Ары қарай балаға Ландольттың сақиналар ... іс ... ... ол ... ... мұқият қарап шығып, бір жерден үзілген
сақиналарды тауып белгілеу керек.
Тапсырма 5 минутқа ... Әр ... ... ... ... ... айтып тұрады және сол уақытта бала бұйрық ... ... ... ... ... ... өткен соң жүргізуші «бітіреміз» дейді. Осындай сөзден кейін, бала
келген жерінен тоқтау керек және тігінен екі ... ... ... ... ... әр ... сайын және бес минут
аралығында қарастырған сақина санын анықтайды. Сонымен ... әр ... ... саны ... Мына ... ... ... зейінінің
тұрақтылығын және өнімділігін анықтауға болады
S = 0,5 N – 2,8 n ... ... S ... ... мен ...... бір минутта қарастырған сақина саны
(егерде осы формуланың көмегімен ... 5 ... ... тұрақтылық
өнімділігі анықталатын болса, онда N – бес минут аралығында қарастырылған
сақинаның санына тең ... ал ... n ... ... минут
аралығында жіберілген сандардың қатесіне тең. Ал осы ... ... ...... осы ... аралығында жіберген қателер саны.
Нәтижені өңдеу барысында әр минуттық S көрсеткіші және барлық бес ... S ... ... ... ... ... ... Мектеп жасына дейінгі балалардың интерпретациясы ... ... ... ... ... ... әдістемесіндей нұсқау беріледі. Сол ынталандырушы
материалы қолданылады. Бірақ бұл жағдайда балалар әр жерінен ... ... ... ... бір ... әр ... етіп ... мысалы:
жоғарыдан және сол жағынан, сонымен қатар бірінші сақинаны бір ... ... ... ... белгілеу қажет.
Сандық өңдеу процедурасы мен нәтижелерді график түрінде көрсету
тәсілі ... ... ... нәтижелері зейіннің бөлінушілік
қасиетін белгілейтін мәліметтер ретінде қарастырылады.
«Ойлан, тап»
Нұсқау: ... ... ... ... қай ... ... ұсынып тұр?
(қарындаш немесе қаламсап қолдануға болмайды)
«Пиктограмма»
Мақсаты: Тікелей емес есте сақтауды зерттеуге
бағытталған
Ынталандырғыш құрал: Пиктограмма ... үшін ... ақ ... ... және есте ... үшін ... ... беріледі. 5-10 жастағы
балалар үшін келесі 12 сөз ... ... ... ... ... ас ... ... ... ... ... ... жел ... ... ... «Мен ... ... сөздерді оқимын, сен оларды есіңде сақтап
сабақтың соңында қайталауың керек. Сөздер көп, ... есте ... ... ... үшін ... осы сөз сен үшін нені еске ... ... ... ... ... емес ... салу керек. Сөздер
көп, ал парақ біреу ақ болғандықтан суреттерді параққа сыятындай етіп ... ... емес ... дұрыс мағынасы маңызды болып табылады.
Тесттің жүргізілуі: Балаларға жоғарыдағы ... ... және ... ... ... Сонымен қатар зерттеуші бала әріптерді ... ... ... Егер бала ... көп ... ... үлкен
фигуралар сала бастаса оған ескерту жасау керек. Ескерту 2-3 сөзден кейін
бір рет айтылады.
Егер зертеуші ... ... ... және ... ... ... ешқандай қатысы жоқ суретті салып жатқанына яғни ол нұсқауды
естімегеніне және түсінбегеніне күдіктенсе, баладан оның ... ... ... және оның ... ... қатысы бар екенін сұрау ... ... ... ... ... ... ... берілетін уақыт шектелген және 1-2 минуттан аспау
керек. Егер балалар суретке қызығып, алғашқы ... ... ... ... ... ... сапасы емес, оның айтылған сөзбен
байланысы маңызды екенін ... ... соң, ... қай ... қай ... ... көріну
үшін суреттерді нөмірлеу керек. 20-30 ... соң ... ... ... ... беріледі, оларға қарап бала сөздерді есіне түсіру
керек. Еске түсіргенде дұрыс еске түсірілген сөздер саны және ... ... ... ... кешкілік ас» – «тәтті ... ас» ...... ... сөздер дұрыс болып табылады.
Нәтижені талдау. Ең алдымен дұрыс еске түсірілген сөздердің ... Бұл ... ... үшін қалыпты норма 10-12 сөздер (яғни 100%
еске түсіру).
Бейнелі ойлаудың даму деңгейі ... ... ... ... ойлау деңгейі төмен балалардың суреттерінің тақырыппен байланысы
аз, ал бейнелі ойлау деңгейі жоғары ... ... ... ... нақты көрсетеді. Мысалы: дәмді кешкілік асқа ... ... ... ... бір типті, сөздің мағынасымен байланысы жоқ суреттерді
салуын ескеру ... ... бала ... дұрыс еске түсіреді. Бұл жағдайда
ойлаудың төменгі деңгейі жақсы ... есте ... ... ... бір ... ... орналасуы, шектен тыс үлкен болуы
ұйымдастырушылықтың төменгі деңгейін көрсетеді.
Есте сақтау типін зерттеу
Мақсаты: бастауыш сынып ... есте ... ... ... ... ... және деңгейін зерттеу.
Қажетті құралдар: Есте сақтауға ... ... ... ... ... есте ... үшін 4 ... сөздер біртіндеп
ұсынылады.
0. бөлім
Нұсқау: «Мен ... ... ... ... оқимын. Сіздер зейін қойып
тыңдаңыздар және ... ... ... ... ... естеріңде қалған
сөздерді жазыңдар»
Бірінші жиындағы сөздер арасында 4-5 ... ... ... (оқу ... ... ... ... оқушы есінде қалған сөздерді жазып шығады.
Бірнеше уақыттан кейін (10 минут) ... көру ... ... арналған сөздердің екінші жиынтығы ұсынылады.
1. бөлім:
Нұсқау: «Қазір тақтада жазылған сөздерді зейін қойып оқып ... ... ... ... ... шығасың».
2. бөлім:
Нұсқау: «Қазір мен сөздерді дауыстап оқимын, ал сен ... ... ... ... ... ... ... оқылып болғаннан кейін,
есіңде қалған сөздерді параққа жазып шығуың қажет».
5-10 минуттық үзілістен кейін көру-қозғалысты есту ... есте ... ... ... ... ... мен сөздерді оқимын, ал сендер осы уақытта үлестірмелі
қағаз бойынша ... ... және әр ... ... ... ... ... қалған сөздерді жазыңдар».
Нәтижелерді өңдеу:
Алдымен әр жобада ... ... ... ... ... келесі кестеге енгізіледі:
|Оқушылардың |Есте сақтау типтері ... | |
| ... 0,7 ... 0,5 ... |Көру-қозғалыс|
| | | |0,6 |ты 0,8 |
|1 | | | | |
|2 | | | | |
|3 | | | | |
|4 | | | | |
|5 | | | | |
|6 | | | | |
|7 | | | | ... ... ... ... ... Сынып оқушыларының есте сақтауының басым типі қандай ?
- Есте сақтаудың қандай типі ... ... ?
- Топ ... ... жеке нәтижелер бар ма ?
Зерттеуге арналған қосымша сұрақтар:
1) Есту есте ... ... тау, ... сарай, таяқ, қағаз, сия, ара, қияр, терезе.
2) ... есте ... ... шаш, ... тас, ... үй, ... ... тал, ертегі.
3) Қозғалысты есте сақтауға арналған:
дене, оқ, аспан, құм, кітап, бұтақ, шатыр, шам, ит, жұмбақ
4) Көру-қозғалысты есте сақтауға ... ... ... ... ... ... шөп, ... карта, саңырау
құлақ.
Санды есте сақта
Мақсаты: Бұл әдіс баланың қысқа уақытта есту есінің
көлемін анықтауға арналған.
Нұсқау: ... мен ... ... ... ал сен
тез қайталап айтуың керек.
Орындалуы: Ары қарай зерттеуші ... ... ... ... сандарды жоғарыдан төмен қарай оқиды , әр санды атағанда арасы 1
секунд болу керек. Әр қатардағы ... ... ... бала ... ... ... керек. Бала қате жібергенше жалғаса береді. Егер
дәл сондай қате ... сан ... ... қате ... ... сан ... ... балаға еске түсіруін сұрайды. Егер бала
екінші рет сан қатарын еске ... ... да дәл ... ... мына ... бөлімдегі психодиагностикалық зерттеу аяқталады, өткен
қатардағы ең болмаса бір рет толығымен және ... есте ... ... ... және ... ... ... оқиды.
(А,Б суреті)
Нәтижесінде баланың қысқа уақытта есту еске ... ... ... ... |
|Бала орташа 9 санды ... ... |10 ... ... 7-8 ... ... ... |8-9 ... ... 5-6 ... ... атаса |6-7 ... ... 4 ... ... ... |4-5 ... ... 3 санды дұрыс атаса |2-3 ... ... 0-2 ... ... ... |0-1 |
10 ұпай - өте ... ұпай ... ұпай ... ұпай –төмен
0-1 ұпай -өте төмен
|А |Б |
|1 |3 ... |79 ... |154 ... |6852 ... |35961 ... |796483 ... |9852163 ... |42701895 ...... ... ... |1795846 ... |317692 ... |28591 ... |4937 ... |152 ... |83 |
|3 |6 ... жатта.
Мақсаты: Осы әдістеменің көмегімен ес процесінің қайта жаңғырту түрін
анықтаймыз.
Орындалуы: Бала бірнеше мүмкіншіліктен кейін қатесіз 12 ... ... ... Олар : ... қуыршақ, шанышқы, гүл, телефон, стакан, құс, ... ... ... ... есте ... ... ... Әрбір естіген сөзден кейін бала
барлық қатарды қайта ... ... ... Жүргізуші баланың еске
түсірген және дұрыс атаған ... ... ... одан ... ... одан әрі есептей береді. Мұнан кейін барлық нәтиже толық ... ... алты ... жасалады. Жаттығудың нәтижесі келесі
графикте көрсетіледі, графиктегі көлденең баланың ... ... ... ... ... ... айтқан сөзінің сапасы.
Бағалау нәтижесі.
10 ұпай – бала қатесіз 12 сөзді айтып 6 мүмкіндік жасады.
8-9 ұпай - бала 6 ... 10-11 ... ... ұпай - бала 6 ... ... 8-9 сөзді атады.
4-5 ұпай - бала 6 мүмкіндікте қатесіз 4-5 сөз ... ұпай - бала 6 ... ... 5-4 сөз атады.
0-1 ұпай – бала қатесіз 6 мүмкіндікте 3 сөзден артық айта алмады.
10 ұпай -өте жоғары.
8-9 ұпай - ... ұпай - ... ұпай ... ... төмен.
Ілмек әдісі
Мақсаты: бастауыш мектеп жасындағы баланың санды есте сақтауын анықау .
Қажетті құралдар: үлкен анық етіп жазылған 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, ... ... мен ... әр ... жеке-жеке 3 секунд аралығында көрсетіп
шығамын, содан кейін сендер әр ... ... ... неге ... ... ... бейнемен ауыстырыңдар».
Үлгі: 0 – шеңбер
1 – ілмек
2 – құлақ
3 – «З» әрпі
4 – орындық
5 – ......... - ... ... 1 3 4
5 6 7 ... ... ... ... ... ... 10 ... тұратын сөздер қатары беріледі. Әрбір реттің
қайталануынан бала қателеспейтіндей қатардағы сөздің саны анықталады.
Балаға есте ... үшін ... ... ... ... ... Үй, парта, ақ, жақсы, алмұрт, бор, күшті, кесе, шырақ, үстел;
2. Мысық, ... ... ... ... бояу ... ... ... тауық;
3. Ит, терезе, гүл, кілем, төмен, конверт, аспан, әріп, түс;
4. Сағат, жел, балық, жұлдыз, піл, кәмпит, ... ... ... ... ... және мектепке енді баратын балалардың есте
сақтау үрдісінің динамикалық ерекшеліктерін анықтауда , ... ... ... ... ... саны және оның ... ... бұл әдісте 6 рет қана жасалады.
Есте ... ... ... график түрінде беріледі. График
негізінде есте ... 2 ... ... ... анықталады.
1) есте сақтау динамикасы
2) есте сақтау жемістілігі
Сөз қатарының қайталану саны.
Есте сақтау процесінің динамикасы мінез бойынша қисық құрылады. ... ... ... ... бағытталса, бұл жеткілікті динамикалық болып
табылады.
Егер қайталаудан ... ... ... ... ... динамикалық
болып табылады. Егер керісінше жақсарса динамикалық емес процесс болып
табылады.
Нәтиже бағасы
Алынған мәліметтер ... ... ... ... 3 ... біреуіне ие
болады.
Есте сақтаудың жеткілікті динамикасы -өте жақсы.
Орташа динамикалық – ... емес – ... ... ... ұпай ... ... ұпай – бала 10 ... де қатесіз есте сақтайды.
8-9 ұпай – бала 6 рет қайталанғанда 10 сөзді есте ... ұпай - 6 рет ... бала 7-9 ... ... есте ... ұпай - 6 рет қайталанғанда бала 4-6 сөзді дұрыс есте сақтайды
2-3 ұпай - бала тек 2-3 ... ғана есте ... ұпай -6 ... бала тек 1 ғана ... есте ... емес есті ... ... парақ, қағаз, қалам.
Нұсқау: «Мен қазір саған әр түрлі сөздер мен сөйлемдерді айтамын, мұнан
кейін шағын ... ... Бұл ... сен ... ... ... ... қалған сөздерді жазуың керек. Суреттерді немесе жазбаларды тез арада
орындау қажет, әйтпесе біз барлық тапсырмаларды орындап ... ... ... ... ... ... есте ... керек».
Үй. Таяқ. Ағаш. Жоғары секіру. Күн жарқырап тұр. Көңілді адам. Балалар доп
ойнап жүр. Сағат тоқтап тұр. ... ... ... ... жүр. ... балық
жеп отыр.
Балаға әрбір сөзді немесе сөз тіркестерін оқығаннан соң зерттеуші ... ... ... Осы ... ... бала параққа бір нәрсені
бейнелеп үлгеру керек, сол сурет арқылы ол қажетті сөздерді және ... ... Егер осы ... ... бала ... ... алмаса,
онда зерттеуші оны тоқтатып келесі сөздерді ... ... соң ... ... ... және ... арқылы оқыған сөздерді еске түсіруін сұрайды.
Бағалау нәтижесі
Әрбір дұрыс айтылған өзіндік сурет немесе жазылған сөздер және ... бала 1 ұпай ... ... ... ... мен сөз тіркестері
есептеліп қана қоймай, есте сақтаудың қалпына келуі тура ... ... ... дұрыс айтылғандар 0,5 ұпаймен,ал қате
сөздер 0 ... ... ... ... ... баға 10 ... тең. Мұндай
бағаны бала тек қана сөздер мен сөздің айтылуын дұрыс еске ... ... баға - 0 ... бала ... ... ... және жазылуы
бойынша бірде – бір сөзді жаза алмайды, сурет сала ... ... ... ... ... ұпай - өте жоғары дамыған есту есі;
8-9 ұпай – жоғарғы ... есту ... ұпай – ... дамыған есту есі;
2-3 ұпай – төмен дамыған есту есу;
0-1 ұпай - өте төмен дамыған есту ... ... ... ... ... ... (6-8 ... қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді есті бағалау.
Балаға ... ... ... 10 ... кезекпен көрсетеді, әр суретті
көрсету уақыты 1-2 секунд. Барлық 10 суретпен ... ... ... еске ... ... ... айтып шығу сұралады. Рет саны
маңызды емес.
Баланың есте жалпы саннан қанша затты атағаны ... ... ... ... ... ... 10 ... кейін барлық суреттерді еске
түсіруі сұралады.
Нәтижені белгілеп ... 1 ... ... ... барлығын еске
түсіру ұсынылады. Әдетте, 6-7 жастағы бала 10 заттың 7-8 сіздің ... ... ... « ... еске ... ... және қысқы мерзімді – есту есін бағалау. Балаға келесі он сөз оқылады
– үстел, дәптер, ... ат, аға, ... ит, ... шам, от.
Жүргізуші осы сөздердің есте қалғанын айтып шығуды өтінеді.
6 – 7 жасар бала 5 – 6 ... ... Бұл ... ... ес үшін ... атамаған сөздерді атау және 5 рет қайталау, әдетте 5 ... ... – 10 ... ... ... Бір сағаттан кейін бұл жаттығуға қайта оралып
баладан еске түсіру сұралады. 6 – 7 ... бала үшін 7 – 8 ... ... ... ... «Сөз тіркесін есіңе сақта»
Мағыналық есті бағалау.
Балаға сөз тіркестерін оқу, мысалы:
1. Күзде жауын жауады.
2. Балалар ойнағанды ... ... алма мен ... ... ... ұшақ ... Бала ... көмектеседі.
Баладан есте қалған сөз тіркесін қайталау ұсынылады. Мұнда ең бастысы сөзбе-
сөз қайталау ... ... ... сөз тіркесінің мағынасын жеткізсе болады.
Бірінші рет бала сөз тіркесінің бәрін айта алмаса тағы бір рет қайталаңыз.
Есту, көру, моторлы-естуді ... есі (8 ... 10 ... көру ... ... ұсынылады (сыныпта тақтаға баған
түрінде жазылады).
Мұнан кейін ... еске ... ... ... шығу ... ... жаңғыртылған сөз көру есінің дамуы.
Моторлы – есту есі (8 ... ... ... ...... оқ, құм, ... жел, шам, ит, жұмбақ,
аспан, жаңбыр.
Балалардан осы сөздерді ауада жазу ... ... ... осы ... жазулары қажет.
«Әңгіме құрайық» әдістемесі
Мақсаты: Қиял деңгейін анықтауға арналған.
Орындалуы: ... ... ... ... ... ... әңгіме
құруға 1 минут, ал оны қайталап айтуға 2 минут уақыт беріледі.
Қорытынды баға
Бұл әдістемеде баланың қиялының даму деңгейі ... ... ... ... ... ... Әңгіменің өзіндік құрылымы, ерекшелігі;
3. Әңгімеге пайдаланған бейнені түрлендіру;
4. Әңгімеде алынған бейнені анықтауы және талдауы;
5. Әңгімеде алынған бейненің ... ... ... ... ... ... 0,1 не 2 ұпай ... көрсеткіш бойынша:
а) Егер бала әңгіме құруға 30 сек уақыт жұмсаса –2 ... 30 ... 1 ... ... уақыт жұмсаса –1 ұпай
в) 1 минут ішінде әңгіме ойлап таба алмаса – 0 ұпай
2 – көрсеткіш ... Егер бала ... ... не ... жай ... түрде әңгімелесе
–0 ұпай
б) Бұрын көргеніне, не естігеніне өз ойын қосса – 1 ұпай
в) Әңгіменің ... мен ... ... өзі ойлап тапса –2 ұпай
3 – көрсеткіш бойынша:
а) Егер бала әңгіменің басынан ... ... бір ... ... ... ... ... қайталап айта берсе – 0 ұпай
б) Әңгімеде әртүрлі бейне қолданса, 2-3 кейіпкер кездессе және ... ... ... – 1 ұпай
в) Әңгімеде 4 және одан да көп кейіпкерлер болса және әңгімелеуші ... ... ... ... – 2 ... ... ... Егер бала әңгімеде кейіпкерді атап қойып, оған ... ... – 0 ... ... ... ... және ... 1-2 белгі көрсетсе –1 ұпай
в) Әңгімеде айтылған зат үш және одан да көп ... – 2 ...... ... Егер ... ... тыңдаушыға ешқандай әсер
қалдырмаса, әңгімелеуші өз тарапынан ... ... –0 ... ... өз ... жеткізе алмаса, тыңдаушы оны әсерсіз қабылдаса –1
ұпай
в) Әңгімелеуші әңгімесін үлкен сезіммен, ... ... ... ... әсер қалдырса –2 ұпай
Қиял деңгейінің көрсеткіші
10 ұпай - өте жоғары
8-9 ұпай – жоғары
4-7 ұпай – орташа
2-3 ұпай – ... ұпай - өте ... ... ... және ... анықтау.
Себептерді анықтау, түсініктің анықталуы – бұл бала ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Ойлаудың ерекшеліктері баланың келесі сұрақтарға дұрыс жауап беруімен
анықталады.
1. Жануардың ... ... ат ... ит?
2. Адамдар таңертеңгілікті азанда ішеді. Түскі және кешкі ... ... ... (түстенеді, кешкі тамақты ішеді).
3. Күндіз көшеде жарық, ал кешке? (қараңғы)
4. Аспан көк, ал шөп ? (жасыл)
5. Алма, шие, өрік, ... ... ... ... ... неге шлагбаумды жабады?
7. Москва, Киев, Хабаровск? (қалалар)
8. Қазір сағат қанша (балаға сағат көрсетіп, ... ... ... ... дейді. Ал кішкентай күшік пен кішкентай қойды
не деп атайды? (күшік, қозы)
10. Ит ... ... ... ... ... ... (өз ... керек)
11. Машинаға тежегіш не үшін керек?
12. Балға мен балта бір-біріне несімен ұқсайды? (ұқсас қызмет атқаратын
құралдар)
13. ... пен ... ... ... ... ... мүмкін, ортақ? Бұл
сұрақта екі мағынада болуы керек, ... бұл ... міне ... ... ... төрт аяғы бар ... ... винт және шуруптың бір бірінен қандай айырмашылығы бар? (Дұрыс
жауап: шегенің беті тегіс, ал винт және ... ... ... ... ал винт пен шурупты бұрайды)
15. Футбол, ұзындыққа секіру, теннис, шомылу бұлар не ? ... ... ... ... ... ... (кем дегенде көліктің екі түрін атау
керек)
17. Кәрі адам жас адамнан ... ... ... ... екі ... атау ... ... спорт және дене тәрбиесімен не үшін ... ... ... ... ұзын болу үшін)
19. Егер адам жұмыс істегісі келмесе, неге оны ... деп ... ... ... ... адамдар жұмыс істеу керек, жақсы өмір ... ... ... ... ... киімің болмайды)
20. Неге хатқа марка жабыстыру қажет? ( ... ... ... – бұл ... үшін ... ақының белгісі)
Нәтижесін шығару
Бала әрбір дұрыс жауабы үшін 0,5 ұпай ... ... бұл ... бала ең
жоғарғы 10 ұпайға ие ... ... ... осы ... ... келетіні ғана емес, баланың
басқа дұрыс жауаптары да ... Егер ... ... жауап бергеніне
сенімсіз болсаңыз, онда 0,25 ұпай қоюға болады.
Даму деңгейінің қорытындысы
10 ұпай - өте үлкен
8-9 ұпай –үлкен
4-7 ұпай ... ұпай ... ұпай - өте ... мектеп жасындағы оқушылардың ақыл-ой дамуының ... ... ... ... ... тест төрт ... тұрады,бастауыш
сыныптардың бағдарламалық материалынан жинақталып алынған.
1. Субтест.Заттардың ... ... ... және ... ... пайда болуын және сыналушы білім деңгейін зерттеу.
2.Субтест.Нақты заттардың ... және ... ... ажырата білу
қабілеті,жалпылау және бұрмалау операцияларын зерттеу.
2. Субтест.Логикалық ойлау қабілетін және
түсініктер аралығындағы ... ... ... қасиетін анықтау.
Бұл тест сыналушы мен жеке ... ... ... ... ... ... және ойын зерттеуге
көмек береді.
Жүргізуші тапсырманы дауыстап оқиды,себебі бала ... ... ... ... ... бар …(бау,тоқыма,табан,белбеулер,түймелер)
б) жылы жақта өмір сүреді… (аю,бұғы,түйе,тюлень)
в) бір жылда…(24,3,12,4,7) айлар бар.
г) қыс айы …(қыркүйек,қазан,ақпан,қараша,наурыз)
д) ең үлкен құс ... ... ... ... үкі ... ... (түнде,таңертең,күндіз,кешке)
з) су әрқашан (мөлдір,суық,сұйық,ақ,тәтті,)
и)талда әрқашан бар… (жапырақ,гүл,жеміс,тамыр,көлеңке)
к)Ресей қаласы (Париж,Москва,Лондон,Варшава,София)
2-Субтест.Бұл жерде әр қатарда бес сөз берілген,бұлардың ... ... бір ұғым ... бір сөз бұл ... ... ... сөздің
астын сызып көрсет.
а)жауқазын,лилия,ас бұршақ,түймедақ,қоңырау гүл.
б)өзен,көл,теңіз,көпір,саз.
в)қуыршақ,қонжық,құм,доп,күрек.
г)Киев, Харьков, Москва, Донецк,Одесса.
д)ақ қайың,жаңғақ ... ... ... оқы.Бір-бірімен байланысты бір топ сөздер
сол жақ бағанада жазылған.(мысалы,орман,талдар). Оң жақта асты ... сөз ... және ... ... бес ... ... ... бес сөздің
біреуін таңдап алып,сызықтың үстіндегі бір сөзбен қосу керек.Бірінші
мысалдағыдай.
Мысалдар:
Орман ... ... ... ... ... жақ пен оң жақ ... арасындағы байланысты табу керек.
а) қияр ... = ... ----- ... арам ... ... ... ... ... ... ... ... тал,құдық,орындық,гүл
г) гүл ... ... ... ... жұмыртқа
қолғап ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... стол ... ... ... жұп ... бір ұғым мен ... болады.
Мысалы;сым,көйлек,...киім,ұшбұрыш ,тік төртбұрыш...фигура.
Әр жұптарға ат ойлап тап.
а)сыпырғы,күрек...
б)окунь,карась...
в)жаз,қыс...
г)қияр,қызанақ...
д)сирень,итмұрын...
е)шкаф,диван...
ж)күн,түн...
з)піл,құмырсқа...
и)маусым,шілде...
к)ағаш,гүл....
Дұрыс жауаптар.
а)Асбұршақ
б)көпір
в)құм
г)Москва
д)жаңғақ тал
е)укзка
ж)Нестеров
з)Аққу
и)күні
к)тәтті
1-Субтест
а)табан
б)тұйе
в)12
г)ақпан
д)түйеқұс
е)гүлдер
ж)күн
з)сұйық
и)тамыр
к)Москва
3-Субтест.
а)георгин,гүл
б)дәрігер,науқас
в)бақша,алма ағаш
г)құс,ұя
д)етік,аяқ
е)дымқыл,құрғақ
ж)термометр,ткмпература
з)қайық,желкен
и)ине,темір
к)еден,кілем
4-Субтест
а)жұмыс құралдары
б)балық
в)жыл мерзімі
г)жидек
д)куст
е)жиһаз
ж)өсімдік
з)тәулік мерзімі
и)жануар
к)жаз айы
Баға және интерпретация қорытындысы.
1-Субтест.
Егер бірінші ... ... ... ... үшін бау ... сұрақ
қойылады.Дұрыс түсіндірілгеннен кейін дұрыс ... 0,5 ... ... қате ... дұрыс ойланып жауап таңдау үшін
көмек беріледі.Екінші мүмкіндіктен кейін ... ... 0,5 ... ... е және к дайындықтарына жауап қайта қате болса,онда
әрқашан сөзінің мағынасы зерттеледі.Дұрыс жауап-сұрақтары үшін – ... ... ... 1 ... ... ... ... “неге ?” сұрағы
қойылады.Дұрыс түсндірілген жауапқа 1 ұпай,ал ... емес ... ... ... де ... қате ... ... Екінші мүмкіндіктен кейін дұрыс жауап үшін 0,5 ұпай қойылады.
2 Субтест дайындықтарына да ... ... ... ... үшін -1 ... мүмкіндіктен кейінгі жауап үшін 0,5
ұпай.
4-Субтест.Егер де жауап қате болса,тағы да ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар қойылмайды.
Қорытындыларды зерттеу үшін әр баланың алған әр субтесте алынған ... ... қоса ... ұпай ... ... ... ... қосқанда ең жоғары 40 ұпай алу керек(100 пайыздық
үлгеріммен).Сонымен қатар 2 ... ... ... дұрыс жауаптар
ұпайларын есептеу дұрыс болады.Экспериментатор балаға қайта ойлануға
мүмкіндік бергеннен ... ... ... ... баланың
алғашқы зейінінің дұрыс еместігін және ... ... ... Мүмкіндіктің дұрыс жауаптарының ұпайларын қосу – ... ... ... бар екенін және қай кезеңіне жататынын ... ... ... ... ... мына формула арқылы шешіледі
ҮБ=X.100%
Мұндағы Х-сыналушы адам алған ұпай саны.
Ұпайлау негізінде жекелік белгілерін бөлу үшін ... ... ... ... ... -32 ұпай және одан жоғары (80-100%ҮБ).
3 .үлгерімділік деңгейі-31,5-26 ... ... ... ... 25,5-20 ... (64,9-50)
1.үлгерімділік деңгейі 19,5 және одан төмен ұпйлар (49,9% және одан төмен)
Оқушылардың өзін ... ... ... сен осы ... ... ... ... өзіңді тағы бір қырынан
танитын боласың.Тестің сұрақтарын оқы. Ойлан.Толған. Оларға жауап бер.
1.Сабақ үстінде сен ... ... бір ... бір ... ... ... Сен мұғалімнің сендер ... ... ... ... сен не істейсің?
А.Түк болмағандай сөзіңді жалғастыра бересің -1 ... ары ... ... көршіңе қайта бұрыласың -2 ұпай;
Б. Сен ескерту алатыныңды түсінесің -3 ұпай;
В.Сол сәттен ... ... ... ... отырасың -4 ұпай.
2. Анаң сен ұнататын 200 ... ... ... ... Бұл тәттілер сенің
үйіңде қанша күн сақталады ?
А. 200 грамм ба? Ол аз. Мен оны бір ... жеп ... -1 ... Мен сол ... кем ... оның ... ... – 2 ұпай;
Б.Мен бірден бірнешеуін жеп,қалғанын кейінге қалдырамын – 3ұпай;
В. Мен асықпаймын. Рахаттана түсу үшін,күніне бір тал ... ғана ... -4 ... күні ... дүйсенбіге дейін орындалуы тиіс үй ... ... оны ... ... ... орындамасам да болады ... -1ұпай;
Ә. Жексенбі күні кешкісін -2 ұпай;
Б. Сенбі күні -3 ұпай ;
В.Тура жұма күні ... ... -4 ... сенің көзіңше бір күлкілі жағдайға ұшырады. Сен оны қанша уақытқа
дейін мазақтап жүресің?
А.Ұзақ уақыт сол оқиға ұмтылғанша -1ұпай;
Ә. ... күн деп ... -2 ... ... күн ... ... ... -3 ұпай;
В. Мен оны мүлдем мазақтамаймын – 4ұпай;
5. Сенің туған күніңе әжең 500 ... ... Сен оны ... ... Сол ... ... ... сусын, шокалад,балмұздақ
сатып аламын -1 ұпай;
Ә. Мен оны жұмсамас бұрын ойланамын. Содан кейін барып керек затымды
аламын – 2 ұпай;
Б. Мен ... ... ... ... болғанша ,оны сақтап қоямын -3 ұпай;
В.Мен өзім жинап жүрген қорыма қосып қоямын -4 ұпай;
6. ... ... де ... ... жылы, қараңғылық кештеу түседі ... ... ... ойын ... ... Үйге ... келуің мүмкін
бе?
А.Әрине! Мен бір нәрсемен айналысып жатқанда, дүниенің бәрін ұмытып
кетемін -1 ұпай;
Ә. Егер ... ... ... ,мен ... ... ... -2 ... Әрдайым мен уақытты бақылай білемін – 3 ұпай;
В. Мен ойын барысында да үйге кеш бармау үшін, сағатыма ... ... ... ... ... ... Мен ... мойындатқанда ғана тоқтаймын -1 ұпай;
Ә. Өз пікірімді ... ... ... – 2 ... Айтысудың қажетсіз екеніне көзім жеткенде ғана -3 ұпай;
В. Айтысуды мүлдем ұнатпаймын -4 ... ... ... ... ... ... Саған керемет бір ойын
кездесті. Сен онымен қанша ... ... ... Өмір бойы – ... Күні бойы – 2 ... ... -3 ұпай;
В.Бір сағаттан артық емес. Өйткені ... ұзақ ... ... -4 ... ... бір ... болды. Мысалы,ата-анаң саған туристік
жолдама алып келді, немесе армандап жүрген затыңды сыйлады, немесе ... ... ... Осы ... ... ... едің?
А.Барлығына -тіпті мысығыма да , итіме де -1 ұпай;
Ә. Сыныптастарыма,мұғалімдеріме, туыстарыма, достарыма,жақындарыма,
көршілеріме -2 ұпай;
Б.Достарым мен ... ... Ең ... ... -4 ... енді жинаған ұпайларыңды қос. Оның қорытындысы ... ... ... ... дан 14 ұпайға дейін жинасаң: «қанағат сезімі» сен үшін ... ... мен ... аз ғана ... ... Ол ... ... естияр өміріңе көмегін тигізеді;
-15 тен 22 ұпайға дейін жинасаң: албырт,қызыққұмар ... Сен ... ... ... үйренуің қажет.Оған «ақыл», «ой», «сезім», «әрекет»
секілді құндылықтар көмектеседі.
-23 тен 30 ұпайға дейің ... сен ... ... ... білесің,сол
себепті өзіңнің сезіміңді,ойыңды,әрекетіңді басқара аласың;
-31- ден 36 ұпайға дейін жинасаң: сен бір әрекетті ... ... ... ... үшін ... ... Оның қажеті шамалы. Өзіңді-
өзің еркін ұстауды үйрен.
Мақсаты:
Оқушылардың өзі туралы, ... ... ... ... .
Өзін жане өзгелерді дұрыс бағалауды қалыптастыру. Алдын ала оқушылармен
келесі сұрақтарды қойып әңгімелесуге болады немесе тест ... ... ... .
1) Сені ... саған ұнайды ма?
2) Сені жиі мақтай ма ? Сен жиі ... ... ба? Егер сені ... ұнамайды?
3) Қалай ойлайсың,сенің жолдастарыңа сенімен бірге болу ұнайды ма?
4) Балалар саған қандай роль ... ?
5) Сен ... ... роль ... едің ?
6) Сен ... ... ... достарың, мұғалімдер, туған-туыстарың саған
әртүлі қатынас жасайды ма?
7) Сенің ойыңша өзіндік баға деген не?
Өзіндік баға жеке ... ... ... ... ... - ... ... пен сәтсіздікке деген қатынасты анықтайды Өзін бағалау адамның
бейімділігі мен өзіндік жетілу ынтасына байланысты.Оған ... ... ... ... ... ... ... қандаймын” әдістемесі
6-9 жастағы балаларға анықтауға арналған. Іс-қағазды ұсына отырып,баладан
әр ... ... ... ... ... ... 1 ұпай ... жауаптары 0 ұпай “білмеймін” немесе “кейде” ... ... ... ... деңгейі баланың барлық мінез сапалары
бойынша ... ұпай ... ... ... ... ... | ... сапалар ... ... ... |
| | ... |
|1 ... | Иә | Жоқ | ... ... |
|2 ... | | | | |
|3 ... | | | | |
|4 ... | | | | |
|5 ... | | | | |
|6 |Тіл ... | | | | |
|7 ... | | | | |
|8 ... | | | | |
|9 ... | | | | ... |Еңбексүйгіш | | | | ... ... | | | | ... өте ... 2-3 ... ... 0-1 өте ... орташа
Де-Греефэ бойынша оқушының өзіндік бағасын анықтау.
Нұсқау: Сенің алдыңда үш шеңбер тұр. 1-ші шеңбер –мұғалімді, ... - ... 3-ші ... ... ... ... Әр ... қарай тіке сызық түсіру керек. Шеңберлердегі үш ... ... ... болса, сол адамнан ең ұзын тіке сызық түсіресің; ақылы орташа болса
орташа ... ... ...... сызық түсіресің.
Содан кейін оқушыдан оның мұғалімінің, жолдасының есімдерін сұрап, ... ... ... ... Бала сызықтарды шеңберден төмен түсіреді.
Нәтижені өңдеу.
Егер оқушының сызған ... ... ... ... немесе ең ұзын
сызықты өзіне қойса – ол оның ... ... ... ... ... ... ең ұзын сызықты мұғалім орналасқан шеңберге қояды.
Егер ол орташа ... ... ... қысқа сызықты жолдасына қойса немесе
керісінше болса, ол ... ... ... ... ... ... ... отырып,
оқушымен әңгіме жүргізу керек.
Бастауыш сынып оқушыларының мектепке деген ... ... ... ... ... мектеп жайлы әңгімелесіп жатыр. Бірінші бала : Мені мектепке анам
қинап апарады. Егерде анам апармағанда мен мектепке ... ... ... үстінде суреті бар үлестірмелі қағаз ... ... ... ... ... ... әйел бейнесі: оның алдында қолында
сөмкесі бар ... ... ... бала (қыз ) айтты : Маған сабақ оқыған ұнайды мен сонықтан мектепке
барамын. Тіпті мектеп ... ... ... де мен оқитын едім
№ 2 сурет көрсетіледі партада отырған баланың сұлбасы ... ... бала ... . Мен ... ... үшін барамын маған онда қызық,
ойнайтын балалар көп.
№3 ... ... доп ... ... екі ... ... ... бала айтты. Мен мектепке үлкен болу үшін барамын, ... ... ... ... ... дейін мен кішкентай болдым.
№4 суретте үлестірмелі қағаз көрсетіледі. Бір біріне ... ... ... бала бейнеленген: бойы ұзынның қасында портфель, бойы кішісінің ... ... ... ... бала ... : Мен ... оқу үшін ... Оқусыз еш нәрсе істей
алмайсың, ал оқыған адамның ... бәрі ... ... ... ... ... қолында портфелі бар бала
мектепке бара жатыр ( әлеуметтік ... бала ... мен ... ... үшін ... суреті бар үлестірмелі қағаз көрсетіледі :
Ашылған дәптерді ұстап ... ... ... ... болғанан кейін сұрақтар
беріледі:
- Сенің ойыңша бұл балалардың қайсысы дұрыс-таңдау жасады
- Олардың ішінде сен ... ... ... едің
- Олардың қасысымен бірге оқығың келеді ? неге
Бала ... ... ... түрде ашылама, бақылау сұрағын қоюға
болады: Бұл бала не айтады?
Зерттеулерді өңдеу
Жауаптар жалпы кестеге жазылып, содан ... ... ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... | | | | | | |
|2 ... | | | | | | |
|3 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | |
1 ... ... ... –0 ұпай 4 ... 3ұпай
2 таңдау оқу мотив – 5 ұпай 5 ... - ... ... ... таңдау ойын мотив 6 ... - баға 2 ... ... ... ұпай ... ... ... .Оқу мотивациясы
жоғарғы ұпай санымен анықталады. Мұнымен бірге өзге ... ... ... оқушыларының мектепке деген мотивациясын зерттеу әдістемесі.
Балаларға « Маған мектепте не ұнайды?» тақырыбына сурет салу ... ... ... ... болмауы автордың пікірінше:
А) Мектепке деген мотивацияның көрінбеуі және ойын мотивінің көрінуі. Бұл
жағдайда балалар машина, ойыншық ... ... ... ... ... жағымсыз қасиет. Бала мектеп тақырыбына сурет ... ... бас ... оның ... ... суретті салу, мұндай мінез құлық
мектеп талаптарына ... ... ... ... ... ... мақсатты түсінбеу. Балалар ешқандай сурет салмаса немесе басқа
балалардың суретін көшіріп алса, ... ... ... ... ... ... болады. Мұндай ... 0 ... ... ... сәйкестігі:
А) Оқу жағдайлары жоғары мектеп мотивациясын, оқу белсенділігін ... ... ... ... (30 ... жағдайына сай емес мектептің сыртқы көрінісі мектепке жағымды
қатынасты көрсетеді,бірақ сыртқы ... ... ... ... ойын ... суреті мектепке қатынастың жағымды екенін
көрсетеді, бірақ ойын мотивациясы басым болуымен ... ... ... ... ... ... арналған
арнайы сауалнама ұсынады, 10 сұрақтан тұратын, жауаптары 0 мен 3 ұпай
арасында ... ... 0 ... ... 1 ұпай ... 3 ұпай). 25-
30 ұпай жинаған оқушылар мектепке бейімделудің жоғары деңгейін көрсетсе, 20-
240 ұпай жинаған оқушылар орташа ... 15-19 ... ... ... ... мотивациясы, 10 ұпайдан төмен мектепке деген қатыныстың
жағымсыздығын көрсетеді.
АНКЕТА СҰРАҚТАРЫ.
1.Мектепте оқыған саған ұнай ... ... ... оянғанда мектепке қуанышпен барасың ба , әлде ... келе ... ... ... ... келу барлық оқушыларға міндетті емес деп
айтса, сен келер ме ... ... бір ... ... ... ұнайды ма?
5.Үйге тапсырма берілмесе саған ұнайды ма?
6.Мектепте тек қана белгілі бір сабақтардың қалдырылуы саған ұнайды ма?
7.Сен ата-анаңа мектеп туралы жиі ... ... ... қатал болмағанын қалар ма едің?
9.Сыныпта сенің достарың көп пе?
10.Сенің сыныптастарың саған ... ... ... ... ... ... үшін ... жүргізуге
болады. Мектеп мотивациясының деңгейінің төмендеуі – ... ... ... ... даму мен ... ... анықтайды.
Жүргізілген зерттеулер баланың мектепке бейімделуінің 3 деңгейін анықтауға
мүмкіндік берді:
Жоғары деңгей – бала мектепке жоғары қатынаста, ұсынылған талаптарды ... ... оқу ... ... ... мен ... толық
игеруі,ал тапсырманы сыртқы бақылаусыз толық орындайды, сыныпта беделді
барлық сабақтардан өзіндік жұмыста қызығушылық көрсетеді,.
Орта деңгей – бала ... ... ... оқу ... ... негізгісін игереді, типтік есептерді өз бетінше шеше алады,
тапсырманы ... ... ... көп ... ... қарым-
қатынаста ,бірақ бақылауды қажет етеді,.
Төменгі деңгей – бала мектепке ... ... ... күйі ... ... ... сабақтарға
қызығушылық көрсетпейді,сабаққа үнемі дайындалмайды, көмек пен бақылау
талап етеді, ... ... ... ... ... рейтингі
Мақсаты: Оқушылардың әр пәнге байланысты эмоционалды көңіл күйін анықтау
Орындалуы: оқушыларға осы оқу ... ... ... рет – ... ... тізімі бар іс-қағазы таратылып беріледі, оларға әр ... ... ... ... ... ... ... белгілейді.
Қажетті құралдар: пәндер тізімі жазылған іс-қағазы, қаламсап.
Көңілді – 2 ұпай
Бір қалыпты – 1 ұпай
Көңілсіз – 0 ұпай
Оқушыларға іс-қағазы ... ... ... белгілеу ұсынылады,
кейін іс-қағазы, жиналып алынады.
Нәтижені өңдеу: ұпайлардың жалпы ... ... бір ... ... ... ... әр ... байланысты сабақтағы эмоционалды
жағдайларының пайыздық деңгейі шығарылады, оны тізбекке ... | | | ... | | ... | | ... | | ... | | ... | | | |
|1 ... |Дәптер, парта, ... ... |
| | ... ... оқу | |
| | ... | |
|2 ... сары ... Жаңа жыл, ... |
| ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | |«5» ... күн, | |
| | ... шар | |
|3 ... ... |Зейінділік) |
| | ... жол, | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
|4 ... ... ... машина, |Қиял, |
| ... ... ... ... |
| | ... принцесса | |
|5 ... ... дақ, ... ... |
| | ... ... | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | ... ... | |
|6 ... ... сары |Гүл, ... ... ... қалып, жылы|
| |(оранжевый) |балалар, жануарлар, ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... | |
|7 ... ... ... ... ... |
| | ... ... бала | |
|8 ... көк |Душ, ... ... ... |
| | | ... |
|9 |Көк ... ... ... |
| | ... ... қоп, | |
| | ... секіру | ... |Көк ... және ... |Сыйлау |
| | ... ... бала | ... ... ... жәрдем», айдала, |Жан ашу, көңіл |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... басынан сипап |ортақтасу |
| | ... | ... ... тест арқылы бастауыш сынып оқушыларының ... ... ... ... ... қорытындыларды жасауға
болады: оқушылардың психикалық қалпы тұрақты, көбінесе қуаныш, жылы шырай,
белсенділік күйлері байқалады ... ... ... бар ... ... ... анықтау әдістемесі балада келесі тізбек сұрақтары бойынша
өткізуге болады.Балаға келесі сұрақ ... ... ... сен ... деп ... ... Жалғыз өзің қалғанда ма?
2. Ауырып қаламын деп пе?
3. Өлімнен бе?
4. Қандай да бір балалардан ба?
5. Тәрбиешіден бе?
6. Сені ... ... ... ... бе, ?
8. ... ... ... Қараңғыдан ба?
10. Қасқырдан, иттен аюдан, шаяннан, жыланнан ба?
11. Машинадан, поездан, ұшақтан ба?
12. Дауылдан, найзағайдан, ... ... су ... ... Биіктіктен бе?
14. Тар бөлмеден, әжетханадан ба?
15. Судан ба?
16. ... ... ... ... ... бе?
19. Қаннан ба?
20. Дәрі егуден бе?
21. Ауырғаннан ... ... ... ... ... берілген сұрақтарға алынған жауаптар негізінде ... болу ... ... ... ... көптеген түрлі қорқыныштың ...... ... ... ... балаларды бірінші кезекте “тәуекел” тобына жатқызу керек және
олармен арнайы ... ... ... ... ... қорқыныштарды бірнеше топқа бөлуге ... ... ... ... зиян келетін қорқыныш (кенеттен шыққан дыбыс, көлік, от, өрт, апат,
соғыс)
өлім қорқынышы (өзінен)
ертегі кейіпкерінен алынған жануарлар қорқынышы
қорқынышты түстер мен ... ... ... жанама қорқынышы (адамдардан, балалардан, жазалаудан,кешігуден,
жалғыздықтан)
“ кеңістік” қорқынышы (биіктен, судан)
Үрейлікті анықтау.
Үрейлену тестін мақсатқа сәйкес кейбір ... ... яғни 4-7 ... ... өмірдегі жағдайда басқа адамдармен қатынас кезінде
типтік қатар бойынша үрейленуінанықтауға мүмкіндік береді.
Үрейлікті ... ... ... ... және жеке ... ... қамтамасыз етуден тұратын міндет
ретінде қарастырады. ... ... ... ... ... ... эмоционалды бейімділіктің жеткіліксіздігі туралы дәлелдейді.
Үрейк деңгейін білу – бұл баланың ішкі қатынасын (әлемін) белгілі жағдай
типін бағалауға ... ... ... ... ... ... бала-бақшада, мектептегі әрекеттестік мінезі туралы ... ... ... Кіші жастағы балалармен ойын (бала екі баламен ойнап жатыр)
2. Бала және ана ... ... ... нәрестені алып келе жатқан
анасының жанында келе ... ... ... ... өзін ... ... қашып келеді)
4. Киіну (бала үстелде отырып бәтеңкесін кміп жатыр.)
5. Үлкен балалармен ойын (бала ересек балалармен ойнап ... ... ... ... өз ... келе ... ал ата-аналары оған
арқасымен жұмсақ орындықта отыр)
7. Жуыну (бала жуынатын ... ... ... ... ... ... сұқ ... бұлғап ұрысып жатыр.)
9. Шындықты елемеу (әкесі баласымен ойнап жатыр, ал бала жалғызсырап ... ... ... ... ... ... алып ... Ойыншықтарды жинау (анасы мен баласы ойыншықтарды жинап ... ... қалу (екі бала ... ... ... ... қашады)
13. Бала ата-анасымен( бала әкесі мен анасының ортасында тұр.)
14. ... ... ... ... ... стақанымен жалғыз отыр)
Әрбір аталған өмірлік жағдайлар екі ... ... ... ... арналған.
Суреттер балаға берілген қатармен қатаң тәртіппен ұсынылады,
әңгімелесу бөлек бөлмеде өтеді. Суретті ... ... соң ... сұрайды: “ сен қалай ойлайсың, баланың әлпеті көңілді ,ме көңілсіз
бе? Ол нәрестемен ойнап ... ... ... ... осы ... ... танымдық таңдауы дұрыс болу үшін нұсқаудағы атаудың түрі кезектесіп
отыру ... ... ... ... қоюға болмайды.
Баланың сәйкестелген бейнені (көңілді ... ... ... ... ... ... арнайы алдын ала дайындалған хаттамаға
жазылады.
Ұсынылған суреттерді жағдайлар өзінің эмоционалды түстерімен ерекшеленеді.
Сонымен , 1,5 және 13 ... ... ... және 12 ... ... ұнамсыз бейне
2,4,6,7,9,11 және 14 суреттер екі ойлы бейне
Екі ойлы бейнелер ... ... ... әкеледі – бала ... ой ... және бұл ... ... дүние танымдық түсінігіне
бағытталады.
Әр баланың хаттамасы ... және ... ... ... ... ... ... негізінде баланың үрейлік индексін есептеп шығару керек.
ҮР* эмоцианалды-жағымсыз таңдау саны
----------------------------------------------- х ... ... ... 3,5-7 жас ... ... үш топқа бөлінеді.
1. жоғары деңгейлі үрей (үр х50 пайыздан жоғары)
2. орташа деңгейлі үрей (үр 20 пайыздан х50 пайызға ... ... ... үрей ... 20 пайызға дейін)
Сапалық талдау.
Баланың әр жауабын бөлек талдау керек. баланың қазіргі жағдайдағы қазіргі
тәжәрибесі туралы қорытынды жасалынады.
әсіресе 4(киіну), ... ... және 14-ші ... ... ... ... мағыналы суреттер.
Осы аталған суреттегі жағдайда эмоцианалды таңдау ... ... ... ... ... ... ие.
2-ші (нәресте және бала анасымен), 7(ояну), 9 (шындықты елемеу), 11
(ойыншықты жинау) ... ... ... ... ... ... үрейі жоғары немесе орташа дәрежедегі ... ... ... ... ... – бала” (кішкентай балалармен ... ... ... балалармен ойын, агрессивті шабуыл.оңашалану.)
жағдайдағы қарым-қатынаста ... Бұл ... ... ... ... саны ... бірге үлкен балалар (5-7жас) кіші жастағы
балаларға қарағанда үрейлік ... ... ... мына ... ... деңгейі “бала-ересек” (сәби және нәрестемен
анасы. Жаза. Шындықты елемеу. Бала ата-анасымен.) және күнделікті әрекетті
жағдайда: ... ... ... Ойыншық жинау. Жалғыз тамақтану.)
анағұрлым төмен.
Кіші ... ... ... ерекшелігін зерттеуге арналған тесті.
2 нұсқа (қыздарға арналған)
1. Сенімен жақсы қарым-қатынасты, кейбір адамдар ғана жасайды ... ... ... ... ... ... бе ... сен көңілсіз
болып тұрасың ба?
3. Басқаларға қарағанда сен жұмысты тез ... ба ... ... көп ... ... ... өзіңе сенімсіз боласың ба , әлде ... ... Сен ... ... ... ... қуанасың ба, әлде кейде сен
ешкімді көргің келмей ме?
6. Саған анаң жұмысты жай орындайсың деп айтады ма, әлде сен ... ... ... ... ... ... ... қолдайды ма, әлде бұл оларға әрқашан
ұнамайды ма?
8. ... ... ... ... етсе ... орындайсың ба, әлде мұғалімнің
айтқанын нақты орындамайсың ба?
9. Балалар сені алдап кеткісі келеді деп ойлайсың ба ,әлде олар ... ... Сен ... ... ... орындайсың ба ,әлде сенде ойыңдағыдай
болмай қалатын уақыт болады ма?
11. Көбінесе “ мұзбен”, ... ... ... ... ма әлде ... ... па?
12. Сен сабақ уақытында сабырлы отырасың ба ,әлде қозғалғанды ұнатасың ба?
13. ... сен ... ... ... ... ... ба, әлде сен ... ба?
14. Саған шаңғымен сырғанау көбірек ұнайды ма, әлде биік тауларға шығу
ұнайды ма?
15. “жүру”, ... ... ... бар ... ... ... ... әлде “жылдам” сөзіне қатысы бар ма?
16. Сен өзіңді әрқашан сыпайымын деп ... ба, әлде ... ... ... ... қиын деп ... ма, әлде сенімен жұмыс жасау жеңіл ме?
18. Мектептегі балалардың бірімен оқу ... ... ... ... ма,
әлде мұны ешқашан жасаған жоқсың ба?
19. Сандар қатары берілген: 7,5,3 – қай сан ... әлде ... 2,1,9 ... ... ... тіл ... болғың келмейді ме , әлде сенде мұндай ешқашан болған
емес пе?
21. Сенің құрбыларың саған ... ... ... ... ма әлде жиі
сенің ұсынысыңды жөн көре ме?
22. Егер сен ... ... ... ... ... келе , ... ма?
23. Сөздер тобы берілген: “кейбіреу”, “барлығы”, “жиі”, “ешкім”. Бір ... ... ... “жиі”, әлде “ешкім” әлде “бәрі” қайсысы сәйкес
келмейді?
24. Саған ... ... ... сен жәй ғана ... ба әлде ... келе ме?
25. Егер саған біреу жаман қарым-қатынаста болса сен оны кешіресің бе әлде
оған да ... ... ... ... ... ... жүзу көбірек ұнай ма әлде биіктен секіру ме?
27. Саят Самғаттан жас, Айбек ... жас ... ... Самғат па әлде
Саят па әлде Айбек пе?
28. Мұғалім ... ... ... ... ... көп ... ... айтады ма, әлде ол мұны ешқашан айтпайды ма?
29. Таласта өзің қалап тұрғанды не болса да ... ... ... ... ... орын ... ... Сен соғыс туралы тарихты тыңдағанды ұнатасың ба ,әлде жануарлар өмірі
туралы тыңдағанды ... ... Сен ... ... жаңа оқушыға әрдайым көмектесесің , әлде мұны әдетте
басқалар ... ... ... ... ұзақ ... ... бола ма әлде ол ... тез ұмытып
кетесің бе?
33. Кешкі киім үлгілерін тігу саған көбірек ұнай ма әлде ... ... ... Егер анаң ... ... ... боласың ба ,әлде көңіл күйің бұзылмай
ма?
35. Сөмкеңді кешке түгендеп қоясың ба, әлде мұны ... ... ... ... Сені ... ... ма әлде сен ... аз айтады ма?
37. Өрмекшіге жақындай аласың ба әлде ол ... ... ... Сен жиі ... бе әлде бұл сенде сирек кездеседі ме?
39. Ата-анаң саған ұйықтау қажеттігін ... өз ... ... ... әлде бірден барасың ба?
40. Таныс емес адамдармен сөйлескенде ... ба ... ... ... ба?
41. Сенің суретші болғың келе ме әлде жақсы шаштаразшы ... ... ... ... шыға ма әлде сәтсіздіктер бола ма?
43. Егер сен есептің шартын түсінбесең балалардан көмек ... ба ... ... ба?
44. Қызықты оқиғаларды барлығы күлетіндей етіп айта аласың ба әлде мұның
оңай емес ... ... ... ... кейін сен аздаған уақыт мұғалімнің қасында болғың келе ме әлде
бірден дәлізге шыққың келе ме?
46. Жұмыссыз отырғанда өзіңді нашар сезінесің бе әлде ... ... ... Мектептен қайтар жолда ойынға тоқтайсың ба әлде бірден үйге қайтасың
ба?
48. Сенің ата-анаң сені ... ... ма әлде ... қолы бос ... ... шыға ... қалған кезде саған бәрібір ме әлде көңілсіз боласың
ба?
50. ... ... аз ба әлде көп ... Бос ... сенің киноға барғаның дұрыс па әлде аулаға гүл отырғызар
ма едің?
52. ... ... іс ... ... ба әлде ... ... айтасың
ба?
53. Егер сенің достарың сенің заттарыңды сұраусыз алса сен ... ... онда ... ... жоқ деп ... ... ... шыққан дыбысқа селт етесің бе әлде жәй қарайсың ба?
55. Саған қыздармен бір нәрсе туралы әңгімелескен ұнайды ма әлде ... ... ... ... кезде дауыс көтересің бе әлде әрқашан жай сөйлейсің бе?
57. Сабаққа барғың келе ме әлде фигуристердің ... ... келе ... Егер сен радио немесе теледидар көріп отырған кезде өзге әңгімелер
кедергі келтіре ме әлде сен ... ... ... ... мектепте қиын болған кез болды ма әлде саған онда жеңіл ме?
60. Егер сені үйде бірнәрсемен ашуландырса сен бөлмеден ... ... әлде ... ... ... ... бе?
Кеттелл сұрақнамасының кілті
| | | | ... А |16 -+ D |31 +- G |46 +- O ... А |17 +- E|32 -+ H |47 -+ G ... С |18 +- F |33 -+ I |48 +- H ... С |19 -+ |34 +- O|49 +- ... А | |35 +- G|50 -+ ... С |20 +- D |36 +- |O ... А |21 -+ E |H |51 -+ ... С |22 -+ F|37 -+ I|Q3 ... А |+- - B |38 +- |53 -+ ... С |24 -+ D |O |Q3 ... - В |25 -+ E |39 +- |54 +- ... Д |26 -+ F |G |Q4 ... Е |- - + B |40 -+ H|55 -+ ... F |+- B |41 +- |Q3 |
|- -+ B |+- E |I |56 +- |
| |+- F |42 -+ |Q4 |
| | |O |57 +- |
| | |43 -+ |Q3 |
| | |G |58 +- |
| | |44 -+ |Q4 |
| | |H |59 -+ |
| | |45 +- |Q3 |
| | |I |60 -+ |
| | | |Q4 ... ... ... ... ... ... арналған
тест (Р.Б. Кеттелл және Р.Д. Хаон жасаған)
1 нұсқа ( ер ... ... Сен үй ... тез ... ба, әлде оны ұзақ ... ... Егер ... әзілдесе сен аздап өкпелейсің бе ,әлде күлесің бе?
3. Бәрін ойдағыдай орындадым деп ойлайсың ба, әлде ... ... ... ... ... жиі жасайсың ба ,әлде оны мүлдем жасамайсың ба?
5. Сенің достарың көп пе, әлде онша көп емес ... Өзге ... ... ... ... ма әлде ... ... кем жасамайсың
ба?
7. Адамдардың атын әрқашан жақсы еске сақтайсың ба әлде кейде сен ұмытып
қаласың ... Сен көп ... ба әлде ... сенен көп оқиды ма?
9. Мұғалім сенің істегің келген жұмысқа басқа баланы таңдаса сен ... әлде сен бұл ... тез ... ... ... ... ... ойларың дұрыс әрі жақсы деп санайсың ба әлде бұған
сенімсізсің бе?
11. “Жинау” ... ... қай сөз ... болады: “тарату” немесе
“жинау” әлде “сақтау”
12. Сен әдетте үндемейсің бе әлде көп сөйлейсің ... Егер анаң ... ... бұл ... оның ... ме әлде ... ... орындамадың ба?
14. Саған кітапханада кітаптармен айналысқан ұнайды ма әлде алысқа жүзуге
қатысқан ұнайды ма?
15. Келесі әріптердің “С”, ... “У” ... ... ... ... Сен кешке ұзақ уақыт тыныш отыра аласың ба әлде қозғалыста боласың ба?
17. Егер ... сен ... ... жер ... ... айта бастаса сен де
қосыласың ба әлде ... ... ... ... ... бе?
18. Ғарышкер бола аласың ба әлде бұл өте күрделі деп ойлайсың ба?
19. 2,4,8 сандар қатары берілген. Бұл қатарда келесі сан ... 10 әлде ... ... ... анаң сені ... әрі ... деп айтады ма әлде сен ... ... ... ... ... әңгіме айтса беріліп тыңдайсың ба әлде өзіңнің әңгіме
айтқаның көбірек ұнайды ма?
22. Бос уақытыңда сен кітап оқығанды ұнатасың ба әлде доп ... ... ... тобы ... ... “Ыстық”, “Дымқыл”, “Жылы”. Бір сөз
мағынасы ... ... ... келмейді. Қ,айсысы? “Дымқыл” әлде
“Суық” әлде “Жылы”?
24. Сен өзіңнің қозғалысыңа әрқашан абайсың ба, әлде ... ... ... бе?
25. Сені жазалайды деп қобалжисың ба ,әлде бұл сені ойландырмайды ма?
26. Сен үлкейгенде үй соққан ... ма, әлде ... болу ... ... ... ... қаншада болса ,Абай да сол жаста,, ал Айбек олардан ... ... ... жас? ... ме Абай ма әлде ... пе?
28. Мұғалім саған сабақта жиі ескерту жасайды ма әлде ... ... ... жүр деп ... ма?
29. Сенің достарың бірнәрсеге таласып жатса сен олардың таласына араласасың
ба әлде үндемей қаласың ба?
30. Сыныпта басқа балалар ... ... ... жатса сен сабақ оқи аласың ба
әлде сабақ оқығанда ... болу ... ... Сен теледидардан “Хабар” тыңдайсың ба әлде ол басталғанда сен ойнауға
кетесің бе?
32. Сені үлкендер ... ме әлде сені олар ... ... ... ... ... ... жатқан көшеден сабырмен өтесің бе әлде ... ... ... үлкен жағымсыз жайттар бола ма әлде ұсақ, майда, ... ... Егер сен ... ... ... ... қол көтересің бе әлде ... ... ... отыра бересің бе?
36. Сыныпқа жаңадан бала келсе басқа балалар сияқты тез танысып ... ба әлде ... көп ... ... пе?
37. Қандайда бір көліктің жүргізушісі болғың келе ме әлде дәрігер болғың
келе ... Бір ... ... ... жиі ... ба әлде сирек болады ма?
39. Балалардың біреуі сен оларға бақылау жұмысына ... ... ... деп ... ба әлде мұғалім көріп қоймаса көмектесесің бе?
40. Сен отырғанда үлкендер бір-бірімен әңгімелеседі ме әлде сені ... ... ... ... ... ма әлде ... сен ойлағандай
болмай қалады ма?
42. Егер сен көңілсіз әңгіме естігенде көзіңе жас келеді ме әлде ... ... Анаң үйге ... ... сен ... ... бересің бе әлде бірден
барасың ба?
44. Сыныпта еркін тұрып бір нәрсені айта аласың ба әлде ... ... ... ... қалу ... ... ма әлде ... олармен қалу
ұнамайды ма?
46. Сенде жалғыз және көңілсіз кез ... ма әлде ... ... ... емес ... Сабақты үйде әртүлі уақытта орындайсың ба әлде тәуліктің бір уақытында
орындайсың ба?
48. ... ... ба әлде ... нашар тұрасың ба?
49. Қала сыртына табиғатты тамашалауға аса ынтызарлықпен ... ма ... ... машиналар көрмесіне барар ма едің?
50. Егер саған ескерту жасап ұрысса ... ... ... ... ... ба әлде сен қатты қапаланасың ба?
51. Саған кондитерлік фабрикада жұмыс жасау ұнайды ма әлде ... ... ... ... ... ... ... сен тыныштық сақтап отырасың ба әлде
солармен бірге шулайсың ... Егер сені ... ... ,сен еш нәрсе болған жақ деп ойлайсың ба
әлде сен қапаланасың ... Мұны ... ... ... болмаса да сен жасаған кездерің болды ма ... ... ... емес ... ... жүгіріп ойнайтын достарыңды ұнатасың ба әлде саған байсалды
достар ұнайды ма?
56. Бір нәрсенің басталуын тыныш ... ... ... ... ... ... көп күту ... ешқандай қиындық тудырмайды ма?
57. Мектепке қазір барғың келе ме әлде автомобильмен саяхатқа шығар ... ... ... ... бола ма әлде бәріне ризасың ба?
59. Саған қандай мұғалім ұнайды: ... ... па әлде ... ... ... Үйде ... ... бәрін жейсің бе әлде саған ұнамайтын асты
бергенде қарсыласасың ба?
Кеттелл ... ... | | | |
|1 +- А |-+D |+-G |+-O ... А |+-E |-+H |-+G ... С |+-F |-+I |+-H ... С |-+B |+-O |+-I ... А |+-D |+-G |-+O ... С |-+E |+-H |-+Q3 ... А |-+F |-+I |+-Q3 ... С |+--B |+-O |-+Q4 ... А |-+D |+-G |+-Q4 ... С |-+E |-+H |-+Q4 ... В |-+F |+-I |+-Q4 ... |--+B |-+O |+-Q3 ... |+-D |-+G |+-Q4 ... F |+-E |+-H |-+Q3 ... |+-F |+-I |-+Q4 ... ... ... жекелік ерекшелігін зерттеуге арналған тестті
талдау .
Берілген нұсқада 12 шкаладан тұратын жекелік ... ... ... арналған. Төменде сұрақнаманың 12 шкаласына қысқаша интерпретация
келтірілген.
1. Фактор А (қарым-қатынас салқындығы, тілектестік қарым-қатынас)
Жоғары баға - ... ... ... ... ... баға – ... ... қиындықтан қашу қарым – қатынас
пен қызығушылықтың құбылмалылығы.
2. Фактор С ... ... ... Д ... ... шкала мазасыздық, қозғыштық, сыртқы тітіркенуге шектен тыс ... ... ... ... ... баға ... ... жұмыс күйінен жеңіл шығуға,
болмашыға өкпелейді, ұйықтағанда ... ... ... қызу ... баға – эмоционалды алаңсыз тыныш және сабырлы көрсеткішті көрсетеді.
4. Фактор Е ...... Бұл ... жоғары баға алған бала
белсенді, әрекетшіл, табанды, бірбеткей көнгіш. Төмен баға алған бала ... ... ... Кіші ... ... ... балалар ойыны
кезінде көсем болуға талпыныстың үстем болуы. Сондықтан бұл шкала бойынша
жоғары баға ... жиі ... және ... ... ... ... болуға талпынысты педагог конструктивті
пайдаланса, онда бала дамуы сәтті ... ... ... F ... – бейқамдық)
Шкала бойынша жоғары баға – жарқындықты, шапшаңдықты, өзіне сенімділікті,
ал төмен баға – ақылдылық, сақтықты, елгезектікті көрсетеді.
Зерттеу ... ... ... ... баға ... балалар берік, тұрақты
отбасында тәрбиеленсе, төмен баға – толық ... ... ... балаларды көрсетеді.
6. Фактор G (төмен-жоғары ... ... ... тән, ... ... ... ... Н ( икемсіз-батылдық)
А факторы секілді Н факторы да ... ... ... ... ... ... Бірақ егер оқушы А ... ... баға ... ... арасында болғанды ұнатса, Н ... ... баға ... ...... ... ... өзара әрекетте жеңіл
және батыл. Н шкаласы бойынша төмен баға – ... ... ... ... қашады.
8. Фактор І ( қаттылык – жұмсақтық). Шкала бойынша ... баға – ... ... бай да, ... баға – ... қатаңдық, қайраттылықты
көрсетеді.
9. Фактор У (қуатты – ұстамды). Бұл шкала ... ... баға ... ... ... ... өзгелердің талабына сынмен
қарайды, төмен баға алған балалар өз сезімін білдіруде еркін, ... ... ... ... ... ... келісіммен әрекет
жасайды.
10. Фактор N (момындық – қулық) бұл ... ... ... ... ... үлкен баға алса – есепшіл, епті болса ... баға ... ... ... сенгіш болады.
11. Фактор О (өзіне сенімділік – бұйығы)
Бұл фактор психикалық бұзылыстың ... ... ... О ... ... баға – ... депрессияны немесе психологиялық соққының салдарын
көрсетеді.
12. Фактор Q4 (әлсіздік – қызулық)
Бұл шкала ... ... баға ... ... абыржуды көрсетсе,
төмен баға – сабырлылық, өзіне толық қанағаттану, енжарлықты ... ... ... баланың үш жеке қасиеті – интраверттілік – экстраверттілік,
нейротизм және жалғандықты зерттеуге ... ... ... беру ... 60 ... ... ... мұқият тыңда. Қазір мен саған ... ... ... ... ... “жоқ” деп жауап беруің керек. Сен алдыңдағы сұрақтардың
нөмірлері жазылған парақты белгілейсің. ... деп ... ... бірінші
қатарға қанат белгісін қоясың. Егер келіспесең және “жоқ” деп жауап ... ... ... ... қоясың.
Тест жүргізу. Балаға жауап беру іс -қағазы беріледі, кейін нұсқау
оқылады. Жауапқа 1-1,5 минут ... Егер бала ... ... ... ... ... беруін сұрау керек. Соңынан барлық сұрақтар түсінікті болғанын
және жіберілген сұрақтарды ... ... ... ... ... ... баланың үш шкала – экстра
– интраверсия, нейротизм, жалғандық бойынша жинаған ұпай саны есептеледі.
Қосымшада берілген кілт ... ... Егер бала ... ... ... ... бір ұпай ... Керісінше жауапта – 0 ... ... ...... ... бойынша ұпай ... бала ... және ... сұраққа “иә” деп жауап берсе,
әрқайсысына 1 ұпайдан алады. 3 және 11 ...... ... 0 ... ... 6 және 33 ... керісінше, “жоқ” жауабына 1 ұпай және
“иә” ... 0 ... ... әр ... бойынша жалпы ұпай саны
есептеледі.
1. “Экстра- ... ... ... максималды ұпай саны – 24
(19+5)
Бірінші шкала бойынша 12 және одан ... ұпай ... ... ... 12 ұпайдан төмен – интроверттер. ... ... ... тән. Олар ашық және ... және ... да ... қатынаста екендігіне сенімді, олар барлық адамдарға осындай қатынас
жасайды. Олардың достары көп. Бұл ... ... ... ... күй ... ... – тұйық, байланысқа көп түсе бермейді, әсіресе
өзінің сенімсіздігі мен ұялшақтығынан бейтаныс ... ... ... ... адамдарымен қарым-қатынаста өз жағын көрсетуге
тырысады. Бұл балалар өз ... ... ала ... ... “Нейротизм” шкаласы бойынша максималды ұпай саны – 24.
Екінші шкала бойынша 12 ... ... ... ... эмоционалды
тұрақсыз. Олар сезімтал, әлсіз, теріс эмоцияларды – реніш, ... ... және олар ашу ... агрессияға ауысып кетуі мүмкін. Сонымен
қатар біреудің жылы сөзі, жымиюы оның көңіл күйін ... ... ... ... (12 ұпайдан төмен) ... ... ... ... өзге ... ... аз. Бірақ олардың
ашуын және агрессиясын ... және өзге ... ... ... жағымды)
қатынасын өзгерту оңай емес.
3. “Жалғандық” шкаласы бойынша максималды ұпай саны –12 (5+7)
“Жалғандық” шкаласы бойынша ең ... ұпай –5 –6. 5 ... ... ... ... ... болмысынан жақсы көрінуге тырысады.
Олар да өзін көрсету басым, яғни ... ... ... ... ... ол үшін ... айтуға тура келсе де. Оларға өзін-өзі
жоғары ... ... ... тән. Бірақ бұл балалар өздерін жақсы
жағынан көрсету үшін басқа сұрақтар ... ... ... Материалды
өңдегенде осы жағдайды ескеру қажет.
Жеке шкалалар бойынша ұпайларды есептеген соң балаға толық мінездеме ... бұл ... ... ... ... Бұл ... салыстыра
отырып, Айзенк психодинамикалық қасиеттер адамның ... мен ... ... ... ... Бұл ... “Айзенк
шеңберімен“ көрсетіледі, онда жоғары (жоғарғы сол бұрыш) және ... сол ... ... ... интровертті баланың белгілері
көрсетіледі. Оң жақта ... ... ... ... ... ... нейротизм деңгейлі экстраверт балаларға тән белгілер көрсетілген.
Айзенктің жекелік сұрақнамасы
1. Айналаңда шу және асығыстық ... ... ... ба ?
2. Сені ... және ... достарды жиі қажетсінесің ба ?
3. Сабақтан тыс уақытта сенен бір нәрсе туралы ... тез ... ... ... Кейде ашулы, ызалы боласың ба ?
5. Көңіл-күйің жиі өзгере ма ?
6. Өзге ... ... ... жалғыз болғанды ұнатасың ба ?
7. Әртүрлі ойлардан ұйықтай алмайтын кездерің бола ма ?
8. ... ... ... ... ба ?
9. ... әзілдегенді жақсы көресің ба ?
10. Ешқандай себепсіз ... ... ... ... ... ма ?
11. Сіз көңілді адамсыз ба ?
12. Сен мектепте тәртіп бұзған кездерің болды ма ?
13. Сені көп ... ... ма ... ... тез ... ететін жұмыс ұнай ма ?
15. Сен орындалуы мүмкін болған, бірақ бәрі жақсы ... ... ... уайымдайсың ба ?
16. Кез –келген құпияны саған сеніп айтуға бола ма ... ... ... ... ... ... ба ... Кейде ешқандай себепсіз жүрегіңнің қатты соғатын кездері бола ма ... ... ... үшін ... бірінші қадам жасайсың ба ?
20. Өтірік айтқан кезің болды ма ?
21. Сен орындаған жұмыста адамдар ... ... ... ... ба ... ... оқиғалар айтып, өз достарыңмен әзілдескен ұнай ма ?
23. Өзіңнің ... ... ... ... жиі сезінесің ба ?
24. Сен алдымен сабақ орындап, кейін ойнайсың ба ?
25. Сен әдетте көңілді және ризасың ба ?
26. ... ба ... Өзге ... ... және сөйлескенді ұнатасың ба ?
28. Сен әрдайым жақындарыңның үй ... ... ... ... ба ?
29. Басың қатты айналатын кездерің бола ма ?
30. Біреуді қолайсыз жағдайға қойып, оған ... ... ба ... Сені бір нәрсе жалықтырғанын жиі сезінесің ба ?
32. Кейде мақтанғанды жақсы көресің ба ?
33. Өзге адамдардың ортасында жиі үндемей ... ба ... ... сен қатты уайымдағаннан бір орында отыра алмайсың ба ?
35. Тез шешім ... ба ... ... жоқ ... сен ... ... шулайсың ба ?
37. Саған жиі қорқынышты түстер кіре ма ?
38. Барлық нәрсені ұмытып, өзіңнің достарың, ... ... ... көңіл көтере аласың ба ?
39. Сені өкпелету оңай ма ?
40. Біреу туралы жаман нәрсе айтқан ... ... ма ... ... ... адаммын деп айта аласың ба ?
42. Қолайсыз ... ... ... ... ... ... ба ?
43. Сен шулы және көңілді ойындарды жақсы ... ба ... ... ұсынған нәрсенің бәрін жейсің ба ?
45. Сенен біреу бір нәрсе сұраса саған бас ... қиын ба ... ... жиі ... ... ба ?
47. Өмір сүргің келмейтін сәттерің бола ма ?
48. Ата- анаңмен қатал болған кездерің ... ма ... Сені ... адам деп санайды ма ?
50. Сабақ орындағанда жиі алаңдайсың ба ... Сен ... ... ... ... ... отырғаныңды ұнатасың ба ?
52. Әдетте әртүрлі ойлардан ұйықтай ... ба ... ... ... істі ... ... ... боласың ба ?
54. Өзіңді жиі жалғыз сезінесің ба ... ... ... ... ... ... ба ?
56. Кеш болған кезде бір нәрсеге шешім қабылдайсың ба ?
57. Достарыңның біреуі ... ... ... сен де ... ба ... ... себепсіз кейде сен өзіңді ерекше ... ... ... ба ... ... ... жаңа жыл ... нағыз рахат алу қиын деп
санайсың ба ?
60. Бір ... ... ... ... жиі ... ба ... сұрақнамасын өңдеу кілті
| Шкала | Сұрақ № | |
| |Ия |Жоқ |
| ... ... | ... | | |
| ... |
| ... | |
| ... ... |40,48 ... | | ... | ... ... ... ... өзгермелі
Ұстамды
импульсивті
Тұйық
белсенді
Тыныш
Интровертті
Экстравертті
Енжар
ашық
Сақ
байланысқа тез түсетін
Ақылды
әңгімешіл
Мейірімді
қайырымды
Көнгіш, ... ... ... бейім
Бір қалыпты
Тұрақты
Оқушылардың жүйке жүйесінің қасиеттерін анықтау
Мақсаты: Оқушының бойындағы темпераментінің басым ... ... ... ... ... мінездеме беру.
Орындалуы: Бұл ... ... ... қызметінің ерекшеліктерін
(ептілік, өзін-өзі ұстай білушілік, салмақтылық, байсалдылық т.б.) ... ... Ол үшін ... ... зер ... мұқият оқу керек.
Ұсынылған әр бір пунктте әр ... ... ... төрт варианты
берілген. Солардың ішінен өз мінез-құлқына сәйкес келетін тек бір ... ... ... Тапсырманы орындауға 15 ... ... ... ... ... ... Бұл басқалардың ойын бөлуі мүмкін.
Әдістемені топпен және жеке жүргізуге болады.
Әдістеменің нәтижесін шығару
Әдістеме нәтижесі ... ... әр ... ... бірге кездесуі мүмкін. Егер бір графада 8 белгіден (+) көп
болса, онда ... ... типі анық ... ... бұл сирек
кездеседі. Көп жағдайда белгілердің саны екі не үш графасымен ... ... 2 ... ... не ... ... (м: 5-5-2-0, 6-5-1-0, 5-4-2-1 т.б.)
онда темпераменттің 2 типі бірдей ерекшеленетіндігін көреміз;
ә) Белгінің (+) 1 ... ... ... ... 6-3-2-1, 7-5-0 ... 2 ... ... басымырақ екендігін көрсетеді
б) Кейде оқушының жауабындағы ... (+) саны ... 3 ... ... (м: 4-4-4-0, 4-3-4-1, 5-4-3-0 т.б.). ... ... 4
темперамент типінің ерекшеліктері оқушының бойында көрінбейтіндігін
байқаймыз
в) ... ... (м: ... (+) ... 4 ... ... 3-3-3-3,
4-3-3-2) оқушы нұсқауды дұрыс түсінбегенін немесе тапсырманы орындаудан
әдейі бас тартқандығын ескеруі ... ... ... ... анықтап
қажет болса, зерттеуді қайта жүргізу керек
Кілт
|№ |Сангвиник |Холерик ... ... |
|1 |1.3 |1.2 |1.1 |1.4 |
|2 |2.1 |2.2 |2.4 |2.3 |
|3 |3.4 |3.1 |3.3 |3.2 |
|4 |4.4 |4.3 |4.2 |4.1 |
|5 |5.2 |5.4 |5.1 |5.3 |
|6 |6.1 |6.3 |6.4 |6.2 |
|7 |7.3 |7.1 |7.2 |7.4 |
|8 |8.4 |8.2 |8.3 |8.1 |
|9 |9.2 |9.4 |9.1 |9.3 ... |10.1 |10.3 |10.4 |10.2 ... |11.3 |11.1 |11.2 |11.4 ... |12.4 |12.2 |12.3 |12.1 |
1. ... ... тез ... ... ... айналуы мүмкін
1. Көңіл – күй бір қалыпты, ... ... ... –күйі көтеріңкі, көңілді, жарқын
3. Көңіл- күйі түсіңкі, жиі мұңаяды
2.1 Белсенді іс-әрекет, жоғарғы ептілік, жылжымалық, жігерлік
2.2 Сабырлы, ... ... ... ... баяу сөйлейді
2.3 Ұялшақ, сенімсіз, әлсіз және жай сөйлейді, ым –ишара қолданбайды
2.4 Тынышсыз, үнемі асығыс, жылдам, тез ... ... ... тез ... Сәтсіздіктерге қарамастан, алға қойған мақсатқа жетуге ұмтылу, басқа
оңай жол іздемеу
3.2 Сәтсіздіктерге қатты ренжіп ол істі ... ... ... ... ... ... жағдайда жұмысты орындаудың оңай жолдарын іздеуге
ұмтылады
3.4. ... тез ... ... ... ... кіріседі
4.1 Тез шаршайды, қиялдағанды, армандағанды ұнатады
4.2 Жұмысты белсенді орындайды, шаршаса аяқтамай кейінге қалдырады
4.3 Қажырлы еңбектеніп, бастаған істі ... де ... ... Кез-келген жұмысты орындайды, бір уақытта бірнеше жұмысты бірге атқара
алады
5.1 Қарым-қатынас барысында әсерлі, қатты ... ... көп ... ... ... ... жасауға, араласуға ұмтылады,
олардың ... ... ... ... ... ... ... сыпайы, әдепті
4. Айналасындағылармен қарым-қатынас жасауға араласуға ұмтылмайды, шулы
ортаны ұнатпайды, бірақ жақын достарымен жиі араласады
6.1 ... ... ... және ... ... Танымайтын адамдармен қуанышымен және қайғысымен бөліседі
6.3 Барлық сезімін тек ... өзі, ... ... бастан кешіреді, бәрін
ішінде сақтайды
6.4 Сезім күйлерін ашық түрде басынан кешіреді, айналасындағылармен, кейде
танымайтын ... де ... ... ... ... ... ... ашуланып, дауласады, ақталады
3. Барлық ескертуді мұқият тыңдап, ... ... ... Кез ... ... ренжіп, қайғырады
8.1. Бір жұмысты ... соң ... ... ... ... ... өзін әлсіз сезінеді
8.2. Сирек шаршайды, бірақ басқа ... ... ... ... жұмысқа тез ауысады, бірақ білдірмей, соңына жеткізбей ... Қиын ... ... ... тез ... ... кірісіп кетеді
9.1. Қатты ренжіп өкпелейді, бірақ тез ұмытып кетеді
9.2. Жай ғана ... ... тез ... ... ... ... ... қиналады, ұзақ уақыт ұмыта алмайды
9.4. Іштей қиналып ренжиді, өкпелейді
10.1. Әзіл –қалжыңды жақсы көреді, жеңіліп қалса ренжімейді
10.2. Сирек ... ... ... жиі ... ... ... әзіл - қалжыңды жақсы көреді, әрі ... ... ... жөн ... ... әзілдегенді жақсы көреді, оларға ұнайды ма, жоқ па, ... ... ... ... ... ... мұқият ойланып, жоспарлап алады, ал жоспары
бұзылса, ... ... жиі ... Соңы не ... деп ойланбастан кез-келген жұмысқа кірісе береді,
егер өзгеріс болса, қиналмай қайта жалғастырады
11.3. ... ... тез ... оның ... ... жұмыс
талаптарының өзгерісіне қиналмайды
11.4. Өзіне сенімсіз болғандықтан жұмыстың жоспарын құруға қиналады, дайын
жоспармен ... ... ... ... ... ары ... не істерін
білмей қиналады
12.1. Өте әсерленгіштігімен ... ... ... Өзін ... ... ... сезінеді, әсерленуге ұмтылмайды
12.3. Өте керемет әсерлерді жақсы көреді, олардың үнемі ... ... ... оған өзі ... ... Әр ... әсерлердің өзгеріп тұруына көп ... ... ... т.б. өте жиі ... ... Жеке ... ерекшеліктерін жағымды және жағымсыз мінез – ... ... ... ... қалам, түрлі түсті қаламдар,өшіргіш.
Нұсқауы: “Алдыңыздағы таза параққа өз ... ... ... ... ... де ... ... бетінде орналасуы- ірі, үлкен ортада болуы;
онда - ... ... ... ... ұнатады, өзіндік бағалауы
өте жоғары, көсем болуға талпынады, барлық жерде бірінші болуды ... ... ... ... ... жағында салынса;онда өзіндік бағалауы
жоғары, өзіне ... ... ... ... ... ... төмен жағында кішкентай болып салынса; онда
өзіндік бағалауы төмен,өзіне ... ... ... ... ... ... ... Инелері үшкір,ұзын,жиі болып салынса; онда агрессияның басымдылығын
білдіртеді.
6. Инелері майда,сирек орналасса ;онда өз ... ... ... ... ... бір ... сызықпен салынған болса ; онда
коммуникативтік қасиеттері жақсы дамыған,мейірімді,ақкөңіл адам.
8.Кактустың контуры жиі үзілген ... ... ... салынса;
онда ашуланшақ адамның белгісі .
9. Сызықтары ирек(кактустың ішінде); онда интроверт,тұйық сақ адам.
10. Жалғыз кактус ;онда ... ... ... тек өзіне, өз
мәселесіне бөледі.
11.Кактустың ... ... онда ... ... көп ... Ашық ... ... ; онда оптимист,өмірде не болса да,жақсылыққа
жориды.
13. Қара,қоңыр түстерді ... ... ... онда үрей ... белгісі .
14. Кактусты әшекейлесе,гүл салса; онда нәзік, сезімтал ... ... ... ... ... ... ахуал.
16. Шөлдегі немесе ыдыссыз салынған кактус; онда жалғыздықты сезіну немесе
ұмтылу,отбасындағы ... ... ... ... адамға суретке байланысты қосымша сұрақтар қойса ... ... ... ... ... қатты бата ма,ұстауға бола ма?
3.Кактус баптағанды,қамқорлықты ұната ма?
4.Кактус жалғыз өсе ме? Жоқ па?
5. Кактус ... ... ... ... ... ... ұмтылуы байқалады.
2. Агрессия деңгейі
3. Өзіне назар аударудың деңгейі
4. Ұйымшылдық деңгейі
5. Мінез-құлқының өзгеру ... жоқ ... ... ... ... ... ... Құйрық-өзі шешім қабылдай алады,ойын қорыта алады.
3. Құйрық жоғары карап ... ... ... ... ... ... ... қанағаттана алмайды.Көп
талшықтан тұрса- өз сөзіне және қылығына қызығады,ұнайды.
5.Сызығының сызылуына байланысты. ... ... ... адам ... ... ... ... қолайсыз деп қорқасыз.
7.Сіз неден қорқасыз және неден жасырынғыңыз келеді-оны ... ... ... ... ... контур –сіз үлкен адамдардан,дәрежесі үлкен адамдардан қорқасыз.
9.Төменгі контур-сіз өзіңіздің жұмысшыларыңыз бен бағынушыларыңыздың
алдында ... ... ішкі ... ... –ол ... ... ... күтіп
жүресіз және өзіңізді қорғауға дайынсыз.Оң жаққа салынған контур- сіз
әрдайым өмірге реалды ... Сол жақ ... ... ойыңызды
қорытуға тырысасыз.
11.Орташа энергиясы қалың болып сызылса-уайымшыл адам болғаны,жіңішке болып
сызылса ... ... ... көрсетеді.
12.Мүйіз- агрессивті адам.
13. Түрлі шаш қойылымдары қарама –қарсы жыныстағы адамдарға қызығушылықты
білдіреді.
14.Аяқ үлкен болса –қолайлы өз ... ... кіші ... ... бір ... ... ... ырымшылсыз.
15. Егер екі аяғы да бір-біріне ұқсап,бір жаққа ... ... ... ойлаумен әрекет етуге дағдыланасыз.
16.Суретті сәндеу үшін салынған бантиктер,шашының ... ... ... етіп ... ұнатасыз.
4. Көп аяқтар,қолдар,мұртшалар салынса,бұларға тек бір мамандық иесі болу
аз,сіз көп жұмыспен айналыса аласыз.
5. Егер сурет ... ... ... ... ... адамның өзін -өзі
бағалауы жоғары болғаны.Егер сурет төмен ... ... ... ... шеше ... Барлық суреттер ішінен басының үлкендігі жағынан ең үлкен бас ... ... ... ... парасатты.
7. Парақтың сол жағы қарама-қарсы эмоциялармен және енжарлықпен байланыты
. Парақтың оң жағы ... ... ... ... Бұл
әсіресе жануардың басының бұрылысынан байқалады.
8. Егер оның түрі ... ... ... ... ... өз мақсатыңызға жетуді бірінші орынға қойып,агрессия көрсету арқылы
өзіңізбен қатар тұрған адамның керекті нәрсенә ... ... ... ... ... шығарып) өтірікушілдік,қулық.
10. Арыстан салса- агрессивті ,өзін бастық етіп көрсету,өз ... ... ... жеңіліп жүретін,ұтылатын адамдар.
12. Құс және жәндікетер бәріне көнгіш,жағдайға тез үйреніп кететін адам.
13. Адамды салса немесе ... адам ... ... ... балалық
шақтан жасыңыздың,ойыңыздың өтіп кеткендігі.
Сіз өзге балалардан қалай ерекшеленесіз.
(“Адам салу” ... ... ... ... мақсаты:Баланың жеке дара ерекшеліктерін анықтау.
Нұсқау: “Өзіңе ұнайтын адамның ... ... бала ... ... ... қажет.Қойылған барлық сұрақтарға жанама түрде жауап беру
қажет.Мысалы:”сен ... ... тез ... ... сөзі ... ол дәл қазір не ... ... ... және бөлек бөлшектердің орналасу ерекшеліктері
беріледі 4. Бояулы және ... ... ... ... ... ... символы.Егер маңдай
болмаса, онда бала сапалы ... ... ... ... ... Бас пен
дененің бөліктері баланың физикалық және ... ... ... ... ... ... ... әлемнің
әсерінен қорғануды білдіреді.Бет-әлпет ... ... ... бар бала бет ... ... ... ... оны ең
соңында салады. Егер бала беттің барлық бөліктерін дұрыс салынса,онда бала
өз-өзіне қатты қызығады әдемі көз,ұзын ... ... ... сәйкестікті көрсетеді.Құлақ-егер олар бар болса онда
қабылдаудың ... ... ... ... ... ... ... көз үлкен және ... ... ... ... ... ол ... ... белгісі. Ауыз- егер ол ашық болса онда ол ... ... ... вербальді бөлінділігін көрсетеді.Тістің
бейнеленуі ол да агрессия ... ... ... жыныстық жетілуді
көрсетеді,қыздардың суретіндегі толық ерін ... ... ... ... ... ... ... жоқтығы
интеллектуалдық жетіспеушіліктің деңгейін көрсетеді. Мойын -өзінің ішкі
сырларын қалыпта ... ... ... ... ... ... жан-жаққа салынуы
–қарым—қатынасқа тез түсетіндігін білдіреді.Қолдарды қалтаға салып ... ... ... ұстау –қарым-қатынасқа тез түсе алмайды,тұйық
қанағатсыздық бар. Егер саусақтар жақсы нақты салынса ... және ... ... .Тырнақтары бар ұзын саусақтар және жұдырықтың
салынуы –агрессияның белгілері.Қолсыз алынған дене ... ... ... ... ... ... тұрақтылықтың белгісі
СОЦИОМЕТРИЯ (1 сынып)
1 тоқсан ... ... ... ұжым қалыптасуының алғашқы кезеңінде шеттетілген ... ... ... және 4 ... бар сурет кескінделген парақтар
алады.
Психолог:Сиқыршы келіп әрқайсысымыздың ... ... ... ... ... күнге не қажет?
Балалар:
Мерекелік үстел қонақтар.
Психолог:
Мерекелік үстел сіздерде бар. өздеріңі ... ... ... ... ... ... атыңызды қойыңыздар.мысалы: мен – Айбек
Айтбеков,…
- оның қанша қонағы болатынын кім ... ... ... ... тек өз ... ... аласыздар. Сиқыршы
осылай айтты. Бос үстел жанына шақырылған қонағыңыздың аты мен фамилиясының
бас әріпін жазыңыз.
Қорытынды кезең.
Психолог:туған ... ... ... тағы не ... ... ... ... барлығымызға ерекше силық дайындады. Ол сіздердің аяулы
тілектеріңізді орындауға даяр. ... ... ... аударып
тілектеріңізді жазыңыздар. Егер тілегіңіз шын мәнінде аяулы болса , ... ... ... ... ... ешкімге көрсетпей , ешкімге әңгімелемей жәй ғана маған әкеп
өткізіңіздер.
“ Мұғалім және мен”
қазан айында 1 сыныпта өткізіледі.
өткізілу мақсаты: ... мен ... ... арасындағы мәселені анықтау
өткізілу уақытында мұғалім қатыспайды. ... ... ... таза А ... алады.
Нұсқау: сіздерге өздеріңіздің мұғалімдеріңіз өзіңіздің суретіңіздің ... ... ... сол ... ... талдау.
1. мұғалім мен өзара әрекеттестік типі мүмкін оқу, ... ... ... ... өзара әрекеттестік типін көрсетеді.
Сабақ жағдайымен байланысты (тақта, парта…) оқу типі
Қарапайым 2 фигура ... мен бала ... ... ағаш, ит , ойыншық – ойын типіне жатды.
2. эмоцианалды-жылылық қатынас
мұғалімнің киім кию ... ... Ашық ... ... баланың
мұғалімге қатынасының жылылығын көрсетеді
3. ... ... ... қобалжуы:
мысалы: мұғалім суретін айқын сызылған қара бояумен ... бала ... ... ... ... ... ... талпыныс.
Оқушы фигурасы мен мұғалімнің арасында қандай да бір зат салынса бала
қорғанысы және ... ... ... ... ... ... оқушымен мұғалімнің суретте бойының ... ... ... мұғалім және Мен”
өткізілген күні ----------
сыныбы ------------------
|Оқушының |Мұғаліммен |Эмоциялық ... ... ... ... ... ... қатынас|деген |жабылуға |позицияның |
| ... ... ... ... |
| ... | ... | ... |
| | | | | | ... ... ... ... Өзіңің отбасыңың суретін салшы. Отбасында кімді салсаң да өз
еркің, суретті түрлі –түсті бояулармен ... ... Бұл ... ... ... бірі мақсатты түрде
суретке салудан қалдырып кету –оның ... ... ... да бір ... (ол ... ... келеді, ол отбасының берекесін кетірген,
оны ... деп ... ... өте ... ... ... болмыстан мүлде кішірейтіп
бейнелеу – ол адам туралы ... ... ... (зор ... адам ... Ал ... қандай да бір дене мүшесін зорайтып көрсету баланың
эмоциялық қатынасын білдіреді, мұндай жағдайда баланы әңгімеге тарту арқылы
анықтауға тырысу ... Бала ... мен ... сәйкес келсе зерттеу
шындыққа жақынырақ.
Кеңістікте орналасу. Өзін басқалардан зорайтып ...... ... ... ... ал отбасы мүшесін зорайтып бейнелеу –
отбасындағы ... ... баса ... Бала ата –анасын неғұрлым жақсы
көрсе оны белгілейтін бояу түсі де соғұрлым ... ... ... ... ... байланыстыру –анасының белсенділігін білдіреді.
Баланың өзін-өзі белгілеуде бояу неғұрлым түстік реттеудегі аз ... ... ... бала өзіне -өзі сенімді, әрі өзін-өзі түстес етіп ... ... ... байланыста дәлелдейді.
Түстік реттеуде өзі ата – анасынан бұрын тұрса – мен олардан ... ... ... ... – олар ... жақсы, олардың арасында тұрса
–екеуіне ортақ, аралық қатынасты білдіреді.
Адамның мінезін (көңіл –күйін) топтастырған түстер:
Қызыл - ... - ... ... ... - ... - өте ... - өзімшілдік, жалғандық
Қоңыр - әлсіздік, біреуге тәуелділік
Нәтижесі:
Оқушының тәрбиелілік деңгейін анықтау.
Осы ... ... ... ... адам ... ... бе,әлде жалқаусың ба ?
1.Жазғы демалыс аяқталып,мектепке баратын кез келді.Демалыстан оқуға ... ... ... ... қиын. Көндіккенше екі жұма өтуі керек.
Ә.Үйреншікті жағдай. Қайда қашып құтыласың?!
Б.Мен іске бірден қосылып ... ... бір апта ... үй ішін ... ... келтіреді. Сен
оларға көмектесесің бе?
А.Ия,мен өз бөлмемді тазалаймын.
Ә. Әрине!
Б. Жоқ! Мен ондай ... ... ... ... ... ... дақ түсіріп алдың. Тазаламақ болып ... ... ... ... сен не істейсің ?
А. Дақты қалайда кетіруді қарастырамын.
Ә. Ешнәрсе етпейді. Солай жүре бермін.
Б.Дақ кетіруге ... зат ... ... ... бұрқасын. Сен үйде кітап оқып отырсың. Кенет досың тез кел деп
сен үйіне шақырды. Сенің әрекетің?
А. ... ... , ... ... дер едім. Қолайсыз ауа райында далаға
шыққым келмейді.
Ә. Білмеймін!
Б. Әрине барамын! Ол ... ... емес ... ... ... үйді жинастырып, шашыңды алдыруың керек.
Бірақ,үлгірген жоқсың. Осыған ... ме ... Ия ,сәл ... Өте. Сол күні ... қапаланып ұйқтай алмас едім.
Б.Мен оған ренжіп жатпас едім.
6, Ата-анаң достарына бір аптаға қыдырып кетті. Сен жалғыз үйде ... ... ... ба ?
А. Міндетті түрде!
Ә. Ол кімге керек? Маған қажеті жоқ!
Б. Білмеймін. Бірақ, ата-анам келердің алдында жинастырамын.
7. ... ... ... айналысып, таңертең жүгіруді ұсынды. Сен оның бұл
ұсынысын қабылдайсың ба?
А.Байқап көруге болады.
Ә. Жоқ, ... мен ... ... ... «Іс тұра ... ... де күн бар ғой» ... мақалды саған лайықты ма?
А. Осы мақалды құптаймын.
Ә. Жағдайға байланысты.
Б.Жоқ! Менің ойымша, еріншектік – барлық келеңсіздіктің себебі.
Тест ... ... ... ... қос. ... ... нәтижені көрсетеді.
| Сұрақ | ... |
| | А | Ә | Б |
|1 |3 |3 |6 |
|2 |3 |6 |0 |
|3 |6 |0 |3 |
|4 |0 |3 |6 |
|5 |3 |6 |0 |
|6 |6 |0 |3 |
|7 |3 |0 |6 |
|8 |0 |3 |6 ... сен ... ... :
-0 –ден 21 ұпайға дейін жинасаң - өкінішке орай , жалқаусың. Бұл сөзді ... ... мен ... күнде бірнеше рет еститін шығарсың.
Саған ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Еріншектік пен көңіл көтерушілік –сенің мінезіңе тән қасиет. Одан ... ... ... ... 33 ... ... жинасаң –сені аса еңбекқор адам деп ... ... ... өзге ... айналысуды ұнатып тұрсаң да , жұмыстан
себепсіз қашпайсың. Көп жағдайларда сенің мінезің көңіл-күйіңе байланысты.
Негізінен, бұл дұрыс та, ... ... те, ... да білу ... ... ... парызың –атқаратын міндетіңді ұмытпа!
36- дан 48 ұпайға дейін жинасаң, онда сен -еңбекқорсың. Сен өз ... ... жету ... көп ... қиын ... ... Жарты жолда тұрып қалуды ... ... ... сені
қуанышқа бөлейді, ал жұмыссыз қарап жүру жаныңды қинайды. Жарайсың!
-----------------------
Дұрыс еске түсірілген сөздер саны
Сөздер қатарын қайталау саны
Өзі
Жолдасы
Мұғалім

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 90 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейнелеу өнері арқылы бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту61 бет
Жасөспірімдік шаққа психодиагностика84 бет
Жеткіншектердің психологиялық даму ерекшеліктері61 бет
Оқу процесінде мұғалім имиджі мен оқушы әрекетінің теориялық мәселелері50 бет
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
Баланың мектепке дейінгі және кіші мектеп жасындағы психологиялық кезеңдері25 бет
Дидактикалық ойындар-кiшi мектеп жасындағы оқушылардың бiлiмдерiн арттыру құралы31 бет
Кіші мектеп жасындағы балаларды оқыту үрдісінде инновациялық технологияны ендіру жолдары.55 бет
Кіші мектеп жасындағы балалардың дамуында ішкі және сыртқы факторлардың өзара әсері5 бет
Кіші мектеп жасындағы балалардың көру бұзылысын зерттеу37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь