Саттар Ерубаев

Қысқаша өмірбаяны: Саттар Ерубаев 1914 жылы Түркістан ауданыныда дүниеге келді. Балалар үйінде тәрбиеленген.
1927 жылы Түркістан ауданы, «Комсомол» колхозында қызмет істейді. ҚазКСР Оқу халық комиссариатының жоғары оқу орнында даярлау курсын,Ленинградтағы философия және тарих институтын бітіреді. «Лениншіл жас» және «Ленинская смена» газетінің әдебиет бөлімдерін басқарды. «Лениншіл жас» газеті редакторының орынбасары әрі Алматы жоғары ауылшаруашылық мектебі философия кафедрасының ассистенті болды.
1934-35 жылдары «Қарағанды поолетариаты» газеті редакторының орынбасары. 1935 жылы Ленинград университетінің аспирантурасына түсті. 1936 жылдың қыркүйегіннен ҚазПИ-дің қазақ әдебиеті кафедрасының доценті. 1932 жылы «Тракторшы Камалдың жыры», «Үш шахтер туралы баллада» деген жырлары жарық көрді.
Аудармада; К.Чуковскийдің «Сарыарқаның ерлері», Ю.Березиннің «Сексенбайдың қысқаша тарихы», А. Сурковтың «Бір қатарда» атты туындыларын, жапон жазушысы Си Китидің «Қол соқпаған адам», И.Еренбургтің «Австрия таулары» атты туындыларын қазақша сөйлетті. Өз шығармалары 1957 жылы орыс тілінде жарық көрді, ал 1966 жылы тұңғыш Ленин комсомолы сыйлығын алды.
С Ерубаев 1937 жылы Алматы қаласында қызмет бабында жүргенде ауыр науқастан қайтыс болды..

Жарқ еткен сәуле ғұмыр

Құйрықты жұлдыздай ғана қысқа ғұмырында соңыны мол мұра қалдырып кеткен каламгер Саттар Ерубаев 1914 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы Отырар ауданынның «Арыс» совхозының Ұзынқұдық жайлауында туған. 1923 жылы Түркістан жеті жылдық мектебінде оқыды. Осы мектепті үш жыл оқығаннан кейін, комсомол қатарына өттіп, аудандық комсомол біраз қызмет істеді. Зейінді жас екені ескірліп, ол жоғарғы оқу орындарына Алматыдағы дайындық курсаны жіберілді. Курсты озат аяқтағанан кейін 1930 жылы Қазақтың оқу комиссиариатының жолдамасымен Ленинградтың тарих – философия – лингвистика институтына түсті. Институтта оқып жүріп қоғамдық жұмыстырға белсене қатысты, институт газетінің алқа мүшесі болып, бірәз мақалалар жазды.
Институтта жақсы оқығандығы үшін жыл сайын сыйлық алып отырды. 1933 жылы институтты бітірерде Саттар Ерубаев «Орыс неоромантизмі және қазақтың ұлтышлдық әдебиеті» деген диплом жұмысын профессор Медведевтің басқаруымен өте жақсы қорғап, аспирантурада қалдырылды. Бірақ өлкелік комсомол комитетінің талабымен Қазақстанға оралып, әуелі «Ленинская смена», соңынан «Лениншіл жас» газеттерінде әдебиет бөлімнің
        
        Саттар Ерубаев
(1914-1973)
Қысқаша өмірбаяны: Саттар Ерубаев 1914 жылы ... ... ... ... үйінде тәрбиеленген.
1927 жылы Түркістан ауданы, «Комсомол» колхозында қызмет ... Оқу ... ... ... оқу ... ... ... және тарих институтын бітіреді. ... және ... ... ... ... ... ... жас» газеті редакторының орынбасары әрі Алматы ... ... ... кафедрасының ассистенті болды.
1934-35 жылдары «Қарағанды поолетариаты» ... ... 1935 жылы ... ... ... ... ... қыркүйегіннен ҚазПИ-дің қазақ әдебиеті кафедрасының доценті. 1932
жылы «Тракторшы Камалдың жыры», «Үш ... ... ... ... ... көрді.
Аудармада; К.Чуковскийдің «Сарыарқаның ... ... ... тарихы», А. Сурковтың «Бір қатарда» атты туындыларын,
жапон жазушысы Си Китидің «Қол ... ... ... ... атты ... ... ... Өз шығармалары 1957 жылы орыс
тілінде жарық көрді, ал 1966 жылы тұңғыш ... ... ... ... ... 1937 жылы ... ... қызмет бабында жүргенде ауыр
науқастан қайтыс болды..

Жарқ еткен сәуле ғұмыр
Құйрықты жұлдыздай ғана қысқа ғұмырында ... мол мұра ... ... ... ... 1914 жылы ... Қазақстан облысы Отырар
ауданынның «Арыс» ... ... ... ... 1923 ... жеті ... мектебінде оқыды. Осы мектепті үш жыл оқығаннан
кейін, комсомол қатарына ... ... ... ... ... ... жас екені ескірліп, ол жоғарғы оқу орындарына Алматыдағы дайындық
курсаны жіберілді. Курсты озат аяқтағанан кейін 1930 жылы ... ... ... Ленинградтың тарих – философия – лингвистика
институтына ... ... оқып ... ... ... белсене
қатысты, институт газетінің алқа мүшесі болып, бірәз ... ... ... оқығандығы үшін жыл сайын ... алып ... жылы ... ... ... ... ... неоромантизмі және
қазақтың ұлтышлдық әдебиеті» деген диплом жұмысын профессор Медведевтің
басқаруымен өте ... ... ... ... ... өлкелік
комсомол комитетінің талабымен Қазақстанға оралып, әуелі ... ... ... жас» ... әдебиет бөлімнің меңгерушісі ... ... ... оқу ... ... жоғары
ауылшаруашылық мектебінің философия кафедрасында ассистент болды, ... ... ... ... ... ... жас» газетінің жауапты
редакторының орынбасары болып жүргенде ашылайын деп жатқан (Қазіргі опера
және балет) театрдың директоры ... ... Ал 1934 жылы ... ... ... ... ... редакторы етіп тағайындады.
Саттар Ерубаев Қарағандыда істеген жылдары ... ... ... ... Ол қазақ жазушыларының тұнғыш съезіне ... ... Одақ ... алғаш қабылданғандарың бірі еді. 1935
Ленинград университетінің аспирантурасына түсті, ... ... ... ... жыл оқуына мүмкіндік береді. Содан Алматыға оралып ... ... ... ... болып орналасып, әдебиет тарихы мен
теориясынан лекция ... Ол ... ... ... жазуын тоқтатпады,
ол да С. Сейфуллин, Б. Майлин т.б. жазушылар ... ... ... Оның өмір ... шығармалары – Қазақстан тарихының, қазақ
әдебиетінің бір ұшқыны, бір ғана бөлшегі еді. Саттар ... ... ... ... базарында», «Ақын жыры», «Үш ... ... ... т.б. ... ... ... көркемдігі», «Келесі соғыс
туралы» новелларын , бірнеше сатиралық әңгімелер жазды. К. ... ... Ю. ... И. ... ... ... бірқатар шығармаларын
қазақ тіліне аударды. Оның үстіне қаншалықты қоғамдық ... ... С. ... ... ... ... баса алмай, өнерінің барлық гүлін
аша алмай» өткен талант. Мейрімсіз ажал оны 23 ... 1937 жылы ... үзіп ... ... ... Ерубаев сұм өлімді «Мәңгілік өмірмен» -
шығармашылық еңбегімен женді.
Құйрықты жұлдыздай ағып өткен
Саттар Асқарұлы ... ... ... ... жарқ етіп
көтеріліп, бірақ лезде жалт етіп ағып ... ... ... ... ... баса ... ... барлық гүлін аша алмай арманда кеткен
жас талант Саттар ... ... ... ... ... ... 1914 жылы ... келген. Ауыл балалары сияқты молданың
солқылдаған көк шыбығына көнбестен Саттар ... ... ... ... Мұны ... соң ... орыс ... оқып, оны
үздік аяқтап шығады.
1930-шы жылы Саттардың белсенді комсомол мүшесі және зейінді жас ... ... оқу ... ... ... ... курсына
жіберіледі. Сол жылы ол Қазақстан оқу Комиссариатының ... ... ... ... және ... ... түседі.
Институтты Саттар 1933 жылы үздік бағамен бітіріп шықты. Ол дипломдық
жұмысын өте жақсы қорғайды және және осы ... үшін ... ... ... жұмыс баспасөз бетінде жариялансын деген қаулы шығарылады. Ұстаздарының
ұсыныстары бойынша С.Ерубаев аспирантураға ... ... ... өлкелік комсомол комитеті арнайы жеделхат ... ... ... ... ... Осыған байланысты Саттар, ... елге ... ... ... ... ... ... смена”
газеті әдебиет және өнер бөлімінің меңгерушісі, “Лениншіл ... ... ... 1934 жылы бірер ай музыка театрының директоры; білім
беру ... ... ... ... ауыл ... мектебінде
философия кафедрасының ұстазы қызметтер атқарды.
Қазақстан өлкелік партия комитетінің “Қарағанды полетариаты” газетінің
жауапты редакторының орынбасары болып ... ... ... ... ... ... ... сол кезде Қазақстан Жазушылар одағының ... ... одақ ... ... қабылданғандардың бірі болды.
1935 жылдың ... ... ... ... түседі. Бірақ мендеп кеткен өкпе ауруы оған бар болғаны бір-
ақ жыл оқуға мүмкіндік береді. Осыдан соң Саттар ... ... ... ... ол ... жылдары Қазақстан педагогикалық институтына
қазақ ... ... мен ... ... ... бойын әбден мендеп алған ауыр дерт Саттарды 1937 жылдың екінші
маусымында Алматы қаласындағы Турксиб ауруханасында көз жұмғызды. Онда ... ... 24 ... ... ... ортаға тұлпар шабыспен екпіндеп, жарқырап кірді. ... ... ... жан-жақты біліммен, журналистика ... ... ... жаңашыл сыни ой-пікірмен, жаңаша жазылған
өлең, баллада, пародиялырымен елең еткізді.
С.Ерубаев 1934 жылы Қарағандыға, ... ... ... ... ... Сол тұста жазған бір күнделігінде Саттар: “Мен Қарағандыға
ризамын, ол мені жазушы етіп шығаратын ... ... ... оны ... ... ... әдебиет сүйер қауымға мәлім “Менің құрдастарым” ... осы ... жаза ... еді. Бұл ... ... ... ... қалыптаса
бастау тарихынан, 30-жылдарғы Қарағанды сынды ірі өнеркәсіп ошағының тыныс-
тіршілігінен сыр ... ... ... ... интеллигенция
өкілдерінің бейнелерін сомдаған туынды.
Қарағандыда болған кезінде С.Ерубаев ... да ... ... ... ... сын ... ... Оның қаламынан
“Бақыт”, “Мәңгілік өмір”, “Өмір көркемдігі”, ... ... ... ... ... ... “Үш ... туралы баллада”, “Меруерт
алқа” тәрізді балладалары, алуан өлеңдері мен сын мақалалары, очерктері мен
эпиграммалары өзіндік ... ... ... жарды лебімен, мөлдір
сыршылдығымен. Қалтқысыз шыншылдығымен қазір де қайран қалдырады.
Аяқталмаған ... ... ... ... күні де халқымыз сүйіп
оқитын жаңашыл мәңгі жас шығарма.
Саттар шығармаларынан рухани нәр ғана емес, Саттардың өзі ... ... ... ... болады.
Жарық жұлдыздай жарқырай ағып өткен қас-қағым тіршілігінде ол ... адал ... ... көрсетті. Артына көлемі шағын болса да
салмақты, құнды әдеби мұра ... Оның ... ... ... ... игерген жаңа жанрдағы шығармалары – балладалары, новеллалары,
пародиялары мен ... ... ... ... ... ... М.Жанғожинмен бірігіп мектеп оқушыларына ... ... ... ... Сонымен қоса аудармашылықпен ... Ол ... ... ... ... ... қазақ тіліне аударған.
1966 жылы Саттар Ерубаевқа Қазақстан Ленин комсомолы атындағы сыйлық
берілді. ... ... ... ... бар. ... Саттар
Ерубаевтың аты мектепке, үлкен көшелердің біріне берілді
«Арманының ақ желкені асқақтап»
( еске алу кеші ... ... ... ... ... ... ... осы кеш аттас
кітап көрмесін ұйымдастыруға болады.
1–Жүргізуші: Ұлы ақын Абай:
«Бұл өмірдің қызығы махаббатпен,
Көрге кірсең үлгілі жақсы атақпен.
Артында сөзін ... ісің ... де ... ... ... ... ... десеңізші! Әдебиет әлемінде талай қыршын жас ақын,
жазушы «Құйрықты жұлдыздай» жалт етіп ағып ... ... ... ... қысқа өмірімен, өз халқы алдындағы перзенттік борышын ақтап ... асыл ... ... Ерубаев.
2-Жүргізуші: Біздің бүгінгі кештегі мақсатымыз ... ... ... ... емес, қазақ әдебиетін ... ... оңың ... адамшылық тұлғасын, ақындық ... ... ... ой ... есте қалдырсақ демекпіз. Саттар ... «Мен ... ... ... Қожа ... Яссауидің
түбінде тудым. Әкем де шешем де асқан ақын адамдар болған», - демекші ол он
жасына дейін ... ... мен ... ... ... ... Ерлі-
зайыпты екеуі де ақын, меймандос, сауыққой, бұл үйден қашанда өлең – ... ... оның ... ... ... ең алғашқы әріпті үйретіп,
оқуға баулыған да өз әке-шешесі. Баласының зеректігі мен ... ... оны ... ... Абай ... ... ... Саттар кітапты көп оқитын және тез оқитын.
Оқушы: ... ... мен ... ... ... әне жәшіктегі кітаптарді оқып па ең?
Ол кітаптар көсемдердің еңбегі,
Ол еңбектер мәңгі жасау, ... ... ... ... ... ... ... алып келе жатыр едім шаршамай.
Жеткізбестен тап дұшпаны жол үстінде сұлатты,
Бірақ жауға мен бермедім өлмейтұғын кітапты.
Мен ... ... ... ... ... ... жеткізіп бер ағатай»-деп
Саттар Ерубаев өзінің ... өмір ... жыр» атты ... оның ... әдебиетінен оқымағаны қалмады. Айрықша баулап
жүрген ... ... да, ... ... ... оны дамыл таптырмаушы еді.
Ол өлеңді 12-13 жасынан бастап жаза ... ... ... ... ... ... ата», «Шекшек ата», «Алақоржын», «Кірбазар» т.б. бұлар
халықтың өмірін бейнелейтін өлеңдер болатын.
2-Жүргізуші: Саттар жеті ... ... ... ... ... орыс ... ... түсіп, оны жиырмаға жетер-жетпесен
бітіріп шықты, ... ... ... ... ... ... ... сұлу поэзияның жан тебірентерлік ... ... ... ... ... ... қойнында,
Бірақ кетіп оқуға,
Жырлар жырлап бермеп ем,
Өзгерістер жайында, - деп жас
талант өзінің өлкесіне ... ... ... ... оралады.
Өлеңдерінің тақырыбы сол кездегі Қазақстанның зор өзгерістері мен ... ... ... Ол «поэзияның зор қару» екендігін айта келіп:
«Өлеңменен өлкеме
Көметігімді бере алам, - деп қуанады»
1-Жүргізуші: ... ... ... ... ... ... Ал, ол ... біздің қазақ әдебиетінде баллада жазу дәстүрі
кенжелеу болатын. Осы ... ... ... арқылы кірді. Баллада
дегеніміз балалар, сюжетті лироэпикалық шағын көлемді шығарма, поэзияның
бір ... ... ... ... «Меруерт алқа», «Күзгі фрагмент», «Үш шахтер
туралыбаллада» жазды. Енді балалар, ақынның «Үш ... ... ... (шахтер):
Жер астында, жер бетінде атақты
Қарағанды ... ... ... ... ... ...... күтед қараңғыда: «Маған қашан
келмек» деп
Гудок тағы айқайлайды жаса, жаса ... (2 ... Отан отыз ... отыз ... ... көп ... бәйге
атындай жарысады,
Вагончиктер су боп терлеп ауыздықпен
алысад,
Түскеннен соң ие болып атағына даланың,
Жеті қабат жер ... ... ... ... айтса: мынау жердің маған әпер тастарын,
Құс сойғандай қопарамын жеті қабат астарын,
Міне, шықтым ... ... ... астанаға құстай ұшып барғанмын.
3-оқушы: (3 шахтер):
- ... ... мені ... ... ... ... астына сындырғандай ырғайды,
Мен түскенде сағат құсап жер өмірі тыңбайды,
Бүкіл елім құлақ түріп ... ... ... алты ... ... күні мен шыққанда талқан қылып таудайды,
Жер бетінде әрбір күні көмір-қала орнайды,
Ақын тұрып еңбек жырын, мен туралы жырлайды.
Ұлы Отаным мен ... ... ... ... балалар, үш шахтердің еңбектерін Саттар осылай деп жырлаған.
Өзінің аз ғана өмірінде 20 ... ... ... ... ... ие
болған.
2-Жүргізуші: Саттар Ерубаев – саналы қысқа өмірін өте жемісті
өткізген азамат. Абай ... ... ... кетігін тауып, кірпіш
боп қалануды көздеп, көп еңбек етіп, бір қатар публицистикалық ... ... ... болған. Ол «Социалды Қазақстан» (қазіргі «Егемен
Қазақстан»), «Қазақ әдебиет», ... ... ... ... ... өнер ... хат», «Не айтар еді?» атты ... ... ... ... ойла да ... ету, комедия жанрын тудыру,
әсіресе жас ... ... үшін ... жазу ... ... Осы ... ішіндегі «Не айтар еді?» шығармасын
балалардың орындауында тыңдап көрелік. (Театрлаған ... ... күні ... ... қою ... Ол ... ... ретінде, оның төр
жағында 9 ... қыз бала ... ... ... ... соң бірі ... ... іздейді, ал жанында үстелде жазу жазып әкесі отыр.)
Әкесі: Неге ... ... ... ... бар, ... кітап керек.
Әкесі: Кітаптардың бар еді ғой.
Әкесі: Папау-ау, ескі кітаптарым жыртылып қалған, жаңа ... ... ... «Дүз» деген кітаптар әкеліп беріп
едім ғой.
Қызы: Олар қызық емес.
Әкесі: Енді қандай кітап керек? Ә ... ... ... - ... ... кітап керек, Папа!
Әкесі: Қалқам, ондай кітап жазатын Асқар ағаң еді, соңғы кезде ... ... ... барады. Сабит, Мұхтар, Ғабит ағаларын балаларға арнап
кітап жазған емес, әлде балалар туралы жазу ұсақ, өнімсіз дей ме ... ... ... ешкім балаларға кітап жазбайсың деп ұрыспай
ма?
Әкесі: Ұрсады, қалқам ертең ... ... ... ... ... өз ... есеп ... сұрақтар қойылады. Сонда олар балалар әдебиеті
туралы не дер ... ... ... ... ... Саттар Ерубаевтың ... ... ... оның ... проблемалары мен даму бағдарын
дұрыс аңғара ... әлі ... ... осы сұрақтардың өз мәнін
жоғалтпағанын және оның білімі мол сыншы екендігін ... ... ... өрістеген ойды, қиялды, өмірді шынайы да
қомақты көрсетуге ... ... ... ерекшк ден қойып,
әдебиетіміздің алтын қазынасына ... ... ... мен ... құрдастарым» романын қосты. Ол «Менің құрдастарымды» жазудан бұрын
өзінің қаламын прозаның кіші ... ... ... ... Оның ... «Төрт қыз» деген очерктерінде нақтылы өмір ... ... ... аланып тартымды суреттелген. Ал ... ... ... ... ... ... ... балаларды
бақытты өмір сүру үшін күресу керектігін, Отанды суюге, адал еңбек етуге
шақырады.
1-Жүргізуші: Өмір шындығы – ... ... ... ... ... ... ... қиялдан күшті шындықты шынайы қалпында қомақты
етіп суреттеу үшін ... ден ... ... ... - оның ... та ... ... Романда Қарағандының өткендегісі мен бүгінгісі
нақтылы суреттеліп, қаланып жатқан алып ...... ... арқылы
көркемділік нанымдылықпен, ал жарқын болашағы ұшқыр қиял арқылы баяндалады.
Байырғы шахтерлер мен жастардың еңбегі шынайы қалпында ... ... ... сонау 30-жылдары қиялдағандарының бүгінгі Қарағандыда
жүзеге асқанын көрген уақытта, оған біз балалар өзіміз ... ... ... ... ... анық ... ... Сонымен, балалар Саттар Ерубаев көркем прозамен қатар
адам жанын тебірентетін ... да ... бола ... Өз ... ... жаза біліуде ол қазақ публицистерінің алдыңғы
қатарында болды. Осылайша, аз өмірінде көп ... ... ... ... ... шабықта, өршіл романтиқаға толы еңбектерін ... ... ... төрінен жазушы ретінде өзіне тиісті орнын алды.
Ия, балалар, ... үшін ... ... ... оның еңбеккерлігінен,
табандылығынан үлгі алу – үлкен парыз.
Саттар Ерубаев «Менің құрдастарым» ... ... ... ... ... ... жас ... инженерлері мен жұмысшыларының өсу
жолын, өмір шындығын, адамдар арасындағы адамгершілікті ... ... ... пен Лиза ... жаны ... ... жігерлі жандардың
бейнесін кейнгі ұрпаққа үлгі етіп ... Осы ... ... 9 сынып
оқырмандарымен талдау ұйымдастыруға болады.
«Менің Құрдастарым»
Талдау арналған сұрақтар жобасы:
1. Рақмет қалайша Дәуірдің ұлы ... ... ... кім?
2. Ағылшындар басшылық еткен шахтада жұмысшылар қандай жағдайда еңбек
етті?
3. Рақмет пен Лизаның Қарағанды шахтасында еңбек жолдарының басталуын,
олардың арасындағы достықты әңгімелеңдер. ... ... үлгі ... ... ... ... алып қалуына қандай себеп әсер етті? Сен
оның орнында болсаң не істер ... ... сол ... ... көмір өндірісін қазіргі кездегі көмір
өндірісімен салыстыруға бола ма, болмаса неліктен?
6. Қарағанды шахтасы туралы ... тағы ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бекзат Саттарханов13 бет
Саттар Ерубаевтың шығармашылық мұрасындағы адамгершілік тәрбиесінің педагогикалық негіздері (тарихи бағыт)30 бет
Бокс туралы5 бет
Хамза Ықсанұлы Есенжанов13 бет
Жас ерекшелік топтарға бөлу, тәрбиешінің балалармен ұйымдастырылған режимдік сәттерін қарастыру18 бет
Исламда сауда-саттықтың орны9 бет
Сауда-саттық22 бет
Сауда-саттық келіссіздері6 бет
Электрондық сауда – саттық жүргізуді ұйымдастыру технологиясы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь