Шәкәрім мен Пушкиннің аудармаларындағы үндестік

Тәуелсіздік алғаннан бері ұлттық мәдени қазынамыз бен рухани өмірімізге қайта оралған тұлғалардың өмір жолдары, тарихи, әдеби еңбектері зерттелу үстінде. Шәкәрім шығармаларын саналап зерттеу, шығармаларындағы әртүрлі көріністерді: заман көрінісі, сыншылдық, романтикалық сарындар, философиялық толғам лирикалық және эпикалық өрлеу, үлгі, терең бойлап зерттеуге әбден тұрарлық ойлы мәселелер.
Халық арасына кеңінен тарап, ә дегеннен.ақ жылы қабылданған шығармалардың бірі . орыстың ұлы ақыны Пушкиннен аударған «Дубровский» әңгімесі. Ақын оны қазақ өлеңінің өрнекті тілімен сөйлетті. Ахан Құдайбердиевтің айтуына қарағанда, 1903.1909 жылдары аударылса керек. Осы пікірдің дұрыстығын 1924 жылы Семей қаласында жеке кітап болып басылған «Дубровский» әңгімесі атты кітаптың алғы сөзі де растайды. Онда: “«Дубровский» ерте жазылған екен. Жазушының қолайы келмей, қолжазбамен ел арасына тарап жүрген. Сонда бір қолжазба комиссияның қолына түсіп, кімдікі екенін білген соң, жазушының өзінен нағыз қолжазбасын алдырып, жаңа жазмен көшіріп қана баспаға бердік”, делінген. Сол жарық көрген аударма мен негізгі түп нұсқаны өзара салыстыра келгенде, екуінен пәлендей дерлік ойсыраған алшақтық, ауытқылушылық та кездеспеген. Дегенмен, жарық көрген нұсқа (1924 жылы) негізге алынса да, қолжазбада бар, кітапта жоқ 28 жол өлең қосылып толықтырылған.
Оқиғаны баяндауға кіріспес бұрын ақын «Сөз алдынан» атаған кіріспе сөз жазған. Бұл сөзінде ақын қоғамының дамуы, тұрмыс . салтын сипаттап, еңбектену, ғылымға ұмтылуға үгіттеп, әңгімені аударудағы мақсатын және көркем сөздің халықтың рухани өміріндегі маңызын анық жеткізді. Түпнұсқа мен аударманың
        
        Шәкәрім Құдайбердіұлының туғанына 150 жасқа толуына
ғылыми баяндама.
Тақырыбы: Шәкәрім мен Пушкиннің аудармаларындағы үндестік..
Орындаған: ГП 16-06к ... ІІІ курс ... ... Искакова Г.Е.
Тәуелсіздік алғаннан бері ұлттық мәдени қазынамыз бен рухани
өмірімізге ... ... ... өмір жолдары, тарихи, әдеби еңбектері
зерттелу үстінде. Шәкәрім шығармаларын ... ... ... ... ... ... сыншылдық, романтикалық сарындар,
философиялық толғам лирикалық және эпикалық өрлеу, ... ... ... ... ... ойлы ... арасына кеңінен тарап, ә дегеннен-ақ жылы қабылданған шығармалардың
бірі – орыстың ұлы ақыны Пушкиннен аударған «Дубровский» әңгімесі. Ақын оны
қазақ ... ... ... сөйлетті. Ахан Құдайбердиевтің айтуына
қарағанда, 1903-1909 жылдары аударылса керек. Осы пікірдің ... ... ... ... жеке ... ... ... «Дубровский» әңгімесі атты
кітаптың алғы сөзі де растайды. Онда: “«Дубровский» ерте жазылған екен.
Жазушының қолайы келмей, қолжазбамен ел арасына ... ... ... ... ... ... түсіп, кімдікі екенін білген соң, жазушының
өзінен нағыз қолжазбасын алдырып, жаңа жазмен көшіріп қана ... ... Сол ... ... ... мен ... түп ... өзара салыстыра
келгенде, екуінен пәлендей дерлік ойсыраған алшақтық, ауытқылушылық та
кездеспеген. Дегенмен, жарық көрген нұсқа (1924 жылы) негізге алынса да,
қолжазбада бар, кітапта жоқ 28 жол өлең ... ... ... ... ... ақын «Сөз ... атаған кіріспе
сөз жазған. Бұл сөзінде ақын қоғамының дамуы, ...... ... ғылымға ұмтылуға үгіттеп, әңгімені аударудағы мақсатын және
көркем сөздің халықтың рухани өміріндегі маңызын анық ... ... ... ... тағы бір ... ... ... тарауларға
бөлінбеген. Кейбір детальдар, эпизоттарды Шәкәрім ... ... ... ал кейбіреуін өзінен қосады. Мысалы, Шәкәрімнің мәтінде соттың
көлемді анықтамасы, Дубровскийдің сүт ... ... хаты ... Троекуровтың жағымсыз қылықтарын Пушкин: “За ним ходят как ... ... ... ... деп бейнелесе, Шәкәрім: «соңынан итше
ереді, ұлығы о заманның ... ... өзі ... ... ... ... ... ғылымға олақ
Сүйтсе – дағы қадірі елге мол ... деп ... ... ... оқып ... оның ... саласындағы
еңбегінің орны ерекше екенін ... ... ... де өзіндік
өрнек, өзгеше сипат бар. Шәкәрім ... ... ... ... ... ... сөз ... келгенде талап деңгейін
биіктете ... Сөз ... жол ... Қай ... ... ... ... кейіпкерлердің ерекшелігі анықталып отырады.
«Дубровскийді» ... ... ... ... ... өзі ... жазады:
Жазбаймын дәл өзінше
Пушкин сөзін,
Қазақтың ... ... ... жолдарда өз аудармасының тәрбиелік мән-мазмұнын ескерте
кетеді. өзіне -өзі сын көзбен қарап, «дәл Пушкинше ... ... ... ... түсінікті тілмен жаздым. Жүрекпен ұғынар адам ... ... ... оқу ... көптеген сөздерді аударылмаған да қалпында
кездестіреміз: «заграница», «жандарал», «заседатель», ... ... ... ... ... «разбойник» және т.б.
көптеген орыс сөздеріне ақын қазақ тілінен балама іздемеген, ... ... да ... ... барлығында кездесетін мақал-мәтелдер
«Дубровский әңгімесінің» де көркемдігін байытқан. «Малы көпке пәле ... ... ар ... «сүйек қайда көп болса, ит сонда» және ... ... ... ... ... жоқ сөздермен аяқтайды.
Залым кім, парақор
кім,жазықсыз кім,
Қайсысы ақ ... ... кім, ... ... ... бе күшті екенін
махаббаттың?!
Автордың сұрақтарыда терең философиялық ой жатыр. Ол ... ... ... жөнінде ойлауға, зорлық пен зомбылыққа көнбеуге, адамгершілікке
шақырады.
Ш.Құдайбердиев орыс классигінің бай шығармашылық мұрасының ішінен
дәл осы шығармаларды таңдауына не ... ... ... ... ойға ... ... ағартушылық, эстетикалық талаптарына, тағылымына сәйкес келген
болар, себебі Пушкиннің ... ... ... ... ... көтеріледі. Басты назарда адам, оның ішкі дүниесі ... ... мен ... ... түпнұсқа мен өлең түріндегі Шәкәрім аудармасын салыстырып
қарағанда ... ... ғана ... сол ... жаңа үлгідегі бүкіл
орыс әдебиетін, ондағы көркемдік ерекшеліктерді ... ... ... туралы пікірімізге дәлел табатын сияқтымыз.
Пушкин шығармасының құрылымдық желісін берік сақтаумен қатар, ол 19
ғасырдағы орыс ... ... ... ... табылатын, дүниежүзілік
көркемтанымға зор жаңалық, тың тыныс әкелген нәзік психологизмге ... ... ... ... астары, олардың іс-әрекеттерінің
мінез-құлықтық негіздері дәл пайымдалған. Ал бұл сол ... ... тән соны ... бірі ... ... ... ... «Дубровский әңгімесі» қазақ төңкерілісі кезіндегі қазақ
әдебиетінің өміріндегі ... ... бірі ... ... керек. Ол
ұлт әдебиетінде туған төл шығармалардай жүректерге жол ... ... жаңа ... ... Абайдың соңынан ерген Шәкәрімнің бірі ғана ... ... ... ... да ... ... ... саласында өзінің
үлгі алған Шығыс пен Батыс әдебиетінің төріндегі есімдерді ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шәкәрім Құдайбердиевтің педагогикалық көзқарастары5 бет
Аударма өнері және көркемдік – эстетикалық, шеберлік проблемалары102 бет
Бастауыш сыныптарда үндестік заңдылығын үйретудің жолдары63 бет
"сопылық ілім мен қазақ лирикасындағы үндестік"6 бет
А.С.Пушкиннің шығармаларын аударудағы Шәкәрім Құдайбердіұлының шеберлігі80 бет
А.С.Пушкиннің “ Капитан қызы ” повесінің қазақша нұсқалары10 бет
Абай және Шәкәрім – сазгерлік өнер мәселесі61 бет
Абай және Шәкәрім: көркемдік дәстүр жалғастығы57 бет
Абай мен Пушкин шығармаларындағы үндестік77 бет
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь