Судың гигиеналық маңызы


ЖОСПАР
Кіріспе3
1. 1 Судың гигиеналық маңызы4
1. 1. 1 Су қолданысының нормативтері4
1. 1. 2 Судың эпидемиологиялық маңызы5
1. 1. 3 Химиялық құрамы5
1. 1. 4 Органолептикалық қасиеттері6
1. 2 Сумен қамтамасыз ету көздері7
Пайдаланған әдебиеттер тізімі17
Кіріспе
Жер бетіндегі судың жалпы мөлшері 14000 млн км 3 шамасында. Бірақ қолданыста жарамды тұщы сулардың стационарлық қоры гидросфераның 0, 3% көлемін ғана алып отыр. (4 млн км 3 шамасында”)
Біздің планетамызда су үнемі айналымда болады. Күн сәулесінің энергиясы әсерінен дүние жүзі мұхит бетіне жауын-шашын түрінде түседі
Дүние жүзі мұхиттарының бетінен жылына шамамен 412 мың км 3 су буланады, ал оларға қайта түсетін жауын-шашынның жылдық мөлшері 310 мың км3 шамсында болады
Табиғатта су таза күйінде кездеспейді. Бұған мысал ретінде жауын-шашынның құрамында 100 мг/ дейін жететін әр түрлі ластағыштар дәлел бола алады.
Қалаларды, ауылдарды және өндіріс мекемелерін ортақтандырған су жүйесмен қамтамасыз ету техникалық - экономикалық және ұйымдастырған шаралардан тұратын күрделі жүйе болып табылады. олардың рационалды түрде бақыланып отырылуықала мен ауылды жерлердің санитарлық жағдайының деңгейлін анықтап, халықаралық тіршілгіне қолайлы жағдай туғызады.
Адамзат тіршілігінде маңызды зор тұщы су қорларын шектелген және беті мен жер қоймаларырын шектелген және жер беті мен жер қйнауларында әркелкі таралған [ ] . Бұндай сулардың көп мөлшері өндіріс орындардың тұрмысына қажет болса, кейбір мөлшері ауыл шаруашылығында, балық аулауда қызметі қызметі зор.
Қазіргі кезде адамдардың тіршілік қолданысының артуы нәтижесінде тұрмыстық және шаруашылық бағытта судың бағасы арттырылуда орта шамамен бір адам тәулігіне 250 литр су пайдаланылады [ ] . Бұдан су дефициті қауіпті туу мүмкін, ол бұл өз алдына табиғи су қорларының тиімді пайдалану мәселелерін туындатады.
Біздің заманымызда үнемі қолданыста болатын, су сапасының деңгейін жоғары дәрежеде екеніне күмән келтіруге болады.
Жалпы Қазақстан Республикасы бойынша қазіргі кезде қалалық су тасымалдау жүйесінің 60% жуығы авариялық жағдайда. Одан басқа қала сыртындағы ауылдар мен ауылды жерлері есептемегенде, ал бұндай жерлерде табиғи судың сапасы санитарлық нормалардан әлдеқайда алыс [ ] . Көптеген өтіп жатқан ғылыми конференциялардың мәселелеріне сүйенетін болсақ біздің краннан тек ішуге ғана емес, тіпті тұрмыстық шараларға жарамсыз су ағып жатыр.
Тұрмыстық қолданысқа бағытталған су алдын ала тазалығын қандырғыштарда улансыздандырып, тазаланады. Бұндай сулар негізінен беткей қорлардан алынады. Тазалану барысында су сақтау қоймаларына жеткен кезде СанПиНа ең жоғарғы нормаларына сәйкес келді Бірақ көп коррозияға ұшыраған трубалармен жылжыған кезде, оның сапасы күрт төмендейді, мөлдірлігі азайып иісі пайда болады, құрамында темір, мыс, мырыш және тағы басқа ауыр металдардың мөлшері жоғарылап, суға әр түрлі улы компаненттер мен материалдардан бактериялар түседі. Ал бұндай ластанған су адам организміне түсіп әр түрлі аллергиялық және қан ауруларының туына алып келуі мүмкін [ ] .
Міне осындай және тағы басқа күрделі мәселелерге байланысты бұл жұмыстың негізгі мақсаты ретінде
- судың гигиеналық маңызы мен танысып химиялық құрамын анықтау.
Су сапасын стандарттық нормативтерімен танысу
суды тазарту жолдарын ұсыну болып табылады.
1. 1 Судың гигиеналық маңызы
1. 1. 1 Су қолданысының нормативтері
Бір қала немесе ауыл тұрғынына тәулігіне қажетті судың мөлшері мекен ету ортасының климаттық ерекшеліктері мен тұрғындардың тіршілік ету деңгейіне тәуелді. Осы көрсеткіштерге сүйене отырып СНиПА-ға “судың қолдану нормалары” енгізілген. Бұл нормаларға тұрғын үйлер, тұрмыстық-коммуникалдық қызмет көрсету және тамақтану мекемелерінің суды қолдану нормалары кіреді. Кейбір ірі қалалардың сумен қамтамасыз ету жүйелері 2-есе жоғары шаруалармен шектеледі (Алматы, Қарағанды, Астана) . Бұндай ірі қалаларда суды қолданудың жоғарғы көрсеткіші 300 л (500 л бір тәулікте) .
Су қолданысының мөлшерін есептеу барысында тәуелділік және маусымдық ерекшеліктерге назар аудару қажет. Ол үшін суды пайдалануының орта шамаларын әр тектілік (неравномерный) коэффициенті ретінде алынып, сағат бойынша - сағаттық пайдаланудың ең жоғарғы көрсеткішінің орта шамасына тәуліктік-тәулік бойы пайдаланған ең жоғарғы көрсеткіштік орта шамасына қатынасымен анықталады. Судың әр тектілік коэффициентін алдын ала анықтау, (ыстық) жыл мезгілінің ең ыстық кезеңдерінде және тәулік бойы су ең қажет етілетін уақытында сумен толық қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
1. 1. 2 Судың эпидемиологиялық маңызы
Орталықтандырылған су жүйесімен тұрғындарды (қамтамасыз ету) жабдықтандыру, яғни белгілі бір сапалық көрсеткіштерге сай және ауру туғызу қабілеті жойылған сумен қамтамасыз ету, сол тұрғындардың санитарлық деңгейін жоғарылатуға мүмкіндік береді. Ал бұндай санитарлық көрсеткіштерінің эксплуатация кезінде орындалуы өз алдына санитарлық қолайсыз жағдайлар мен катастрофалар туғызады.
Жергілікті Денсаулық Сақтау Органның (ВОЗ) мәліметтері бойынша күнделікті өмірде пайдаланатын ас суы сапасының төмен болуы салдарынан жыл сайын 5 мың дейін адам өліп отырады.
Нашар сумен қамтамасыз етуіне (водоснабжение) байланысты жыл сайын 500 мм дейін тұрғындардың инфекциялық ауруларға шалдығу жағдайлары кездеседі.
Осындай және болашақтағы туындайтын мәселелерге байланысты тұрғындарды сапасы жоғары сумен қамтамасыз ету қазіргі кезде актуальды меселелердің бірі болып отыр.
1. 1. 3 Химиялық құрамы
Табиғатта су таза химиялық қосылыс ретінде мүлдем кездеспейді. Өзінің универсалды еріткіш қасиетін сақтай отырып, бойында әр қосылыс пен элементтің болуы және олардың өзара қатынасы сол судың табиғатын анықтайды.
Тұщы судың (ас суының) минералдану*** (құрғақ қалдықты) 1000мг/л органомптикалық белгілеріне байланысты анықталады. Тұздылығы жоғары сулардың қышқылдық және тұздылық дәмі болады. Тұщы сулардың құрғақ қалдықтарынан негізінен хлоридтер мен сульфаттар құрайды. Олардың су құрамындағы шектік мөлшері хлоридтер үшін 350 мг/л болса, сульфаттардың мөлшері 500 мг/л аспауы тиіс //.
Минералдардың ең төменгі шегі адам организмінің гомеостазы адаптациялық рекацилар арқылы бір қалыпты сақталады. 100 мг/л құрғақ қалдығындағы ас суының оптимальды минералдануы 200-400 мг/л диапазонда болады. Бұндай жағдайда су құрамындағы калций 25 мг/л, магний 10 мг/л мөлшерінен төмен болмауы тиіс //.
Судың (нестосты оның құрамындағы кальций мен магнийдің болуына байланысты. Бұл көрсеткіш көбінесе тұрмыстық жағдайда байқалады (ет пен жемістің нашар пісуі, образование және т. б. ) . Сонымен қатар судың жоғарғы корелляциясы оның құрамындағы тек кальций мен магнийдің болуына ғана емес, қосымша 12 элементке (беррилий, бор, кадмий, калий, натрий, және кейбір т. б. ) тәуелді.
Соңғы жылдары судың құрамындағы тұздардың мөлшерінің төмен болуы жүрек ауруларының пайда болуына алып келуі туралы мәліметтер бар //.
Адам судан 10-85%-ке дейін қажетті фторды ала алады. Су құрамында фтор конденсациясы жоғары (2-8 мг/л) геохимиялық аудандарда мекен ететін тұрғындардың арасында эндемикалық аурудың, қатарына жататын флюороз ауруының пайда болуына алып келді, яғни флюороздың пайда болуын ас суы құралындағы фтор концентрациясына тікелей байланысты //.
Фтор концентрациясы 1, 4-1, 6 мг/л дейін кеткен кезде адамдардың тістерінде сарғыш-қоңыр дақтар байқалады. Ал оптимальды мөлшерінен төмен болуы (0, 7-1, 1 мг/л) тіс кариесінің тууына алып келеді.
1. 1. 4 Органолептикалық қасиеттері
Су сапасына жанама тиімсіз әсерін тигізетін түрлі қосылыстар оның органолептикалық қасиетін төмендетеді (нашарлатады) :
- тұндылығы
- түсі
- жағымсыз иісі мен дәмінің болуы.
Судың бұндай қасиеттерінің өзгеруі ас қазан сөлінің секрециясының бұзылуына салып келеді, ал судың жағымды дәмі көздің сезімталдығы мен жүректің жиырылуын жоғарылатады.
1. 2 Сумен қамтамасыз ету көздері
Тұрғын үйлерді сумен қамтамасыз ету орталықтандырылған жүйемен қатар, жеке көздері арқылы жүзеге асуы мүмкін (локальды) орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету жүйесінде жер асты сулары жатады. Олар 3 түрлі болуы мүмкін:
беткей сулары
құрлық сулары
пластаралық сулар
Беткей сулар аз тереңдікте орналасып, жауын-шашынның топыраққа енуі нәтижесінде пайда болады.
Құрлық сулары жердің 1-і қабатының су тасымалдағыш ауданында болады, астында су ұстағыш пласты орналасады. Бластаралық сулар 2 су өткізбейтін пластың арасында орналасып, қысымы жоғарлаған кезде жер бетіне фонтан, құдық түрінде шығуы мүмкін. Бұл түрлердің ішінде ең тиімді және қолайлы түрі, бұл пастаралық сулар, себебі олар сыртқы орта ластануынан қорғалған. Сонымен қатар құрлық суларын да пайдалануға болады. Ал бұндай факторлардан қорғалмаған беткей суларын қолдану өте қауіпті.
Су тұтынғыш қондырғыларын орнату және сол жерден алынатын судың сапасы санитарлық ережелерге сәйкес болуы тиіс.
Су тұтынғыш қондырғылардың орнын анықтау санитарлық - эпидемалогиялық және гидрогеология мамандарының қолдануымен жүргізіледі. Бұндай жерлерді анықтауда құрылықтық су ағысының ең жоғарғы деңгейінде (басында) орналасқан, 50 метр маңайында канализация жүйесі, мал жаю жерлері, тыңайтқыштар мен улы химиялық заттардың көміліп улансыздандырылған адамдары болмауы тиіс. Орнатылған ауданы үнемі тазартылып, жақын аудандарда мал суармалы, кір жуу жерлері болмай қажет.
Санитарлық ережелерге байланысты су төмендегідей қасиеттерге ие болуы керек:
мөлдірлігі (стандартты шифр бойынша > 30 см)
түсі (<300С, яғни түссіз)
дәмі, иісі (2, 3 болуға дейін)
Су құрамындағы нитраттар 10 мг/л жоғары болмауы керек, және бактериялық жағынан таза болуы тиіс (титроли 100-ге дейін, яғни 1 литр судағы ішек таяқшасының мөлшері 10-ға дейін) .
Белгілі бір су көзінің жарамдылығын анықтау үшін, ол физикалық, химиялық және бактерологиялық анализдерден СЭС қызметкерлері жүргізеді. Суарымға арналған сулардың сапасы ескерілмейді, бұндай жағдайда беткей сулары мен тағы басқа ішуге жарамсыз су көздерін пайдалануға болады (өзен, көл) .
Су сапасының көрсеткіштері
Көп жағдайда тұрмыстық деңгейде су сапасының көрсеткіштері ескерілмейді. Бірақ су қолданысында су сапасының объективті көрсеткіштері ескерілуі тиіс.
Сутек көрсеткіш
Сутек көрсеткіш - су құрамындағы бос сутегі иондарының конденцациясымен сипатталады.
рН - арқылы белгілейді.
рН=-log [H+] яғни қарама-қарсы белгімен алынған сутегі иондарының логарифмдік есебі.
(рН (мөлшері) көрсе) Сутек көрсеткіш - судың диссоциация нәтижесінде пайда болған Н+ пен ОН - иондарының қатынасымен анықталады. Егер судың бойында Н- иондары оң болып, ОН- иондары көп болса (рН>7), судың сілтілік қасиеті басым болады. Егер керісінше жағдай болса (рН<7) онда қышқылдық қасиеті басым болады. Ал жоғары дистильденген су құрамында бұл иондар тепе-теңдікте болып нейтралды орта түзеді (рН<7) .
рН деңгейі суды тазалау процессінің барлық сатыларында қатаң бақыланып отырылуы қажет, себебі оның бір жаққа ауытқуы судың иісіне, дәміне және сырт күйіне әсер етеді.
рН мөлшері:
қышқылдығы жоғары сулар < 3
қышқылды сулар 3-5
әлсіз қышқылды 5-6, 5
әлсіз қышқылды 6, 5-7, 5
әлсіз қышқылды 7, 5-8, 5.
Сутектік көрсеткіштердің оптимальды мөлшері тазалау жүйесіндегі судың құрамдық ерекшелігімен тазарту методикасы мен қолданылатын материалдарға тәуелді.
Қалыпты жағдайда (қолданыстағы) рН мөлшері су сапасына әсер етпейтін деңгейде болады.
Мысалы, өзен суларында рН көп жағдайда 6, 5-8, 5 шамасында, атмосфералық жауын-шашында 4, 6-6, 1, теңіз суларында 7, 9-8, 3 тең.
Сондықтан ВОЗ рН көрсеткішінің белгілі бір медициналық деңгейін ажыратпайды //.
Сонымен қатар егер рН деңгейі төмен болған жағдайда, судың коррозиялық активтілігі жоғарлайды, ал жоғары болған кезде (рН>11) көпіргіш қасиеті байқалып жағымсыз иісі пайда болады. Бұндай сулар адам организмінде көз бен терінің тітіркенуіне алып келеді. Сондықтан ішуге және жұмыстың қолданысқа арналған судың оптимальды рН көрсеткіші 6 мен 9 аралығында болуы тиіс.
Судың минералдануы
Жалпы минералдану - су құрамында еріген заттардың жалпы сапалық көрсеткіші. Суда еріген заттар негізінен тұздар түрінде болады. Олардың ішінде кең таралған бұл бейорганикалық тұздар (көп жағдайда бикарбонаттар, кальций, магний, калий, натрий хлориттері мен сульфаттары) және суда еритін органикалық заттардың кейбір мөлшері.
Ас суының құрамындағы тұздардың мөлшері табиғи көздеріндегі су сапасына байланысты (яғни олар әр түрлі геологиялық зонада орналасқан су құрамындағы минералдардың ерігіштігіне байланысты) .
Минералдануына байланысты табиғи сулар келесіден топтарға шектеледі.
Су минералдануының категориялары, г/дм3
Ултра тұщы <0, 2
Тұщы 0, 2-0, 5
Салыстырмалы минералдығы жоғары 0, 5-1, 0
Әлсіз тұзды 1, 0-3, 0
Тұзды 3, 0-10
Тұздылығы жоғары сулар 10-35
(Рассолар) тұздықтар <35
Табиғи факторлармен қоса, судың жалпы минералдануына өндірістік ағын сулар, қала сулары (әсіресе жол бетіндегі тұзды пайдалану) және т. б. әсер етеді. ВОЗ мәліметтері бойынша судың тұздылығы адам денсаулығына тигізетін әсері әлсіз, сондықтан тұздалу деңгейіне шектеу қойылмайды. Су құрамындағы тұздың ең қолайлы мөлшері 600 мг/л дейін болады.
Темірленген су
Темір табиғатта әр түрлі формада кездеседі (валенттілігіне байланысты FeO, Fe+2, Fe+3) және түрлі химиялық қосылыстар түрінде болады.
1. Жай темір (FeO) - элементарлы немесе металдық темір, суда ерілмейді, ылғал мен оттегінің әсірінен 3 валентті темірге айналып, ерімейтін оксид түзеді Fe+2 (тат басу) .
2. ІІ-і валентті темір. (Fe+2) суда ** еріген түрде болады. Кен жағдайда темір гидоксиді тұнба түзеді.
3. ІІІ валентті темір (Fe+3) темір гидроксиді суда ерімейді Fe(OH) 3 (рН өте ** жағдайынан басқа) . Темір хлориді FeCL3 мен сульфаты Fe2(SO4) 3 суда жақсы еріп, сілтілік орта түзеді.
4. Органикалық темір. Суда әр түрлі формада немесе комплекс түрінде болады. Темір құрылымы бар, ерігіш, жоюлы қиын заттар.
Олардың бірнеше түрі ажыратылады.
а) Бактериальды темір. Кейбір бактериялар өзінің тіршілігі барысында еріген темірдің энергиясын қолданады. Бұндай жағдайда 2-і валентті темір 3 валенттігіне ауысып бактерияның қабатында сақталады.
б) Коллоидты темір. Коллоидтер - ұсақ (1 микроға дейін) ерімейтін бөлшектер. Кейбір ірі органикалық молекулаларды да осы қатарға жатқызуға болады (таниндер мен легниндер) . Бұлар өзінің кіші мөлшеріне байланысты суда тұнбаға түспей, суспензия түрінде болады.
Органикалық ерігіш темір мысалы, полифосфаттар ерітіндіде кальций мен басқа металдарды ұстап байланысқа түсе алады, ал кейбір органикалық молекулалар темірмен байланысып күрделі хелатам деп аталатын комплекстер түзе алады. Бұндай байланысқа гемоглобиннің порфиринді темір тобы немесе өсімдіктердің хлорофилл пигменттінің магний перифириялық сақинасы.
Яғни жоғарыда келтірілген темір түрлерінің судағы қасиеттері өзгеше. Мысал ретінде ыдысқа құйылған су мөлдір және таза болғанымен, егер оны тұндыратын болсақ бірақ уақыттан кейін қызғылт тұнбаның пайда болғаны байқалады, бұл сол судың құрамындағы ІІ-і валентті темірдің болуын көрсетеді. Бірақ коллоидты темір судың түсін өзгертіп, тұнба түзбей, оны тек химиялық жол арқылы анықтауға болады.
Су құрамындағы темірдің болуына байланысты ерекшеліктері
Ғе+2
Ғе+3
коллоидты
Органикалық еріген
Бейорганикалық еріген
Таза қызғылт
Қызғылтқа боялған
Сарғыш-қоңыр
Сарғыш-қоңыр
Су өткізу жүйесінің жолдарында мырышты қабат пайда болады.
Қоңыр тұнба
Қоңыр тұнба
Тұнба түзілмейді фильтрленбейді
Тұнба түзілмейді фильтрленбейді.
Судың тотығуы
Тотығу - бұл су құрамындағы органикалық және минералды заттардың мөлшері және химиялық тотықтырғыштардың әсерінен олардың тотығуы.
Табиғи аз ластанған суларды тазалау практикасында перманганатты тотығу арқылы жүргізілсе, ластанған суларды көп жағдайда бихроматты тотығу арқылы анықтайды. Басқаша аты (ОХҚПК) - оттегінің химиялық қолданысы.
Жалпы органикалық заттармен ластануында судың отығу өте тиімді жүйелі көрсеткіш ретінде болады.
Су құрамында болатын органикалық заттар өзінің табиғаты мен химиялық құрылымы жағынан ерекше. Олардың құрылымына судағы биохимиялық процесстермен бірге беткі және жер асты сулары, жауын-шашындар өзінің әсерін тигізеді.
Табиғи сулардың тотығу қарқындылығы кең ауқымды болады. 1 литр судағы О2-ң мөлшері бірнеше миллиграммнан ондағана миллиграмға дейін жетеді. Жер асты суларымен салыстырғанда беткей суларының тотығу қарқындылығы жоғары, яғни құрамында органикалық заттар көп. Бұған мысал, тау өзендері мен көлдерінде О2 2-3 мг/дм2 тең болса, жазықтағы өзендердің О2 5-12 мг/дм3 тең. Жер асты суларының О2 орта шамада тотығуы 10-100 мг/дм3 дейін жетеді. (мұнай, газ кең орындарына басқа) .
Су сапасының көрсеткіштері Гост 2874-82
Ас суына қойылатын гигиеналық талаптар және сапалық бақылау.
Бұл стандарт ортақтандырылған жұмыстық ас суымен қамтамасыз ету жүйесіне және тұрмыстық ас суы ретінде немесе техникалық бағытта қолданылатын ортақтандырылған жүйесінде судың гигиеналық талаптары мен сапалық бақылау жүргізілуін бегілейді.
Гигиеналық талаптар
Ас суы эпидемиялық жағынан қауіпсіз органоплетикалық қасиеті жақсы, химиялық құрамы жағынан зиянсыз болуы тиіс.
Судың сапалық көрсеткіштері су тасымалдаудың жүйесіне түскеннен кейінгі құрамы мен қасиеттеріне байланысты анықталады.
Микробиологиялық көрсеткіштерге байланысты ас суы мына талаптарға сәйкес болуы тиіс.
Судың 1 см3 микроорганизм саны <100 Гост 1896373
1 дм3 (коли-индекс) ішек таяқшасының саны <3 Гост 1896373
Судың токсисолониялық көрсеткіші
Судың токсикологиялық көрсеткіштері, оның химиялық құрылымының зиянсыздығымен сипатталады. Және келесідей заттарға нормативтер енгізеді:
табиғи суларда кездесетін
реагент түрінде судың өңделуінде қосылатын
өндірістік, ауыл шаруашылық және тұрмыстық т. б. жұмыстардың нәтижесінде пайда болған су тасымалдағыштарының ластануы
Табиғи сулардың құрамындағы немесе өңдеу барысындағы химиялық заттардың концентрациясы нормативтерден аспауы тиіс.
Гост 18165-89 бойынша қалдық алюминий <0, 5 мг/дм3
-1- 18294-89 бойынша бериллий (Ве) <0, 0002 мг/дм3
-1- 18308-72 бойынша Молибден (Мо) <0, 25 мг/дм3
-1- 4152-89 бойынша Мышьяк (As) <0, 05 мг/дм3
-1- 18826-73 бойынша Нитраттар (No3) <45, 0 мг/дм3
-1- 19355-85 қалдық полиакриламид <2, 0 мг/дм3
-1- 18293-72 бойынша қорғасын (Рb) <0, 03 мг/дм3
-1- 19413-89 бойынша Селен (Se) <0, 01 мг/дм3
-1- 23950-88 бойынша Стронций (Sr) <3 мг/дм3
-1- 4386-88 бойынша Фтор (Ғ) <3 мг/дм3
Климаттық аудандарда
Судың органолептикалық көрсеткіштері
Қолайлы органолептикалық көрсеткіш келесідей заттарға нормативтер енгізіледі.
табиғи суларда кездесетін
реагент түрінде судың өңдеу барысында қосылатын
өндірістік, ауылшаруашылық және жұмыстық жұмыстардың нәтижесінде пайда болатын су тасымалдағыштардың ластануы.
Табиғатта кездесетін сулардың құрамындағы немесе өңдеу барысында қосылатын және судың органолептикалық қасиеттеріне әсер ететін химиялық заттардың концентрациясы.
Келесідей нормативтерден аспауы тиіс.
Гост 4011-72 бойынша Темір (Ғе) <0, 3 мг/дм3
Гост 4151-72 бойынша жалпы жесткость <7, 0 мг/дм 3
-1- 4974-72 бойынша мыс (Сu+2) <1 мг/дм3
-1- 4388-72 бойынша Полифосфатты қалдықтар (РО3-4) <3, 5 мг/дм3
-1- 4389-72 бойынша Сульфаттар (SO-4) <500 мг/дм3
-1- 18164-72 бойынша Құрғақ қалдық <1000 мг/дм3
-1-4245-72 бойынша Хлоридтер (Се-) <350 мг/дм3
-1- 18293-72 бойынша Мырыш (Zn2+) <5, 0 мг/дм3
Органолептикалық қасиеттерге қойлатын талаптар
Иісі 200 С, 600 С дейін жылытқанда <2 балл Гост бойынша 3351-74
Дәмі 200 С <2 бал 3351-74 Гост бойынша
Түсі <20 3351-74 Гост бойынша
Тұндылығы стандартты шкала бойынша <1, 5 мг/дм 3 3351-74 Гост бойынша.
Су бетінде ешқандай қабат болмауы қажет.
2. Судың сапалық бақылауы
Тұрмыс және ас суымен қамтамасыз ететін орталықтандырылған жүйелерді жүргізетін мекемелер үнемі су жолын, жүйеге кірудің алдында және таралуы кезінде бақылап отыруы тиіс.
Ал жер астынан таралатын су жүйелеріне алғашқы уақытында жылына 4 рет кем емес (әр маусымда), кейін жылына 1 рет тексеріледі.
Судың беткей көздерінде су анализі әр ай сайын жүргізіліп отырады.
Өндірістік - зертханалық судың сапасын бақылау жүйеге түспей тұрғанда микробиологиялық, химиялық немесе органолептикалық көрсеткіштер бойынша жүргізіледі.
Су құрамындағы хлор қалдығы таза су қоймаларынан кейін белгілі мөлшерде болуы тиіс.
1. Бос күйінде
2. Байлан күйінде
0, 3 - 0, 5
0, 8 - 1, 2
30
60
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz