Бюджетті атқарудағы қазынашылықтың рөлі

ККІРІСПЕ 3

1 БЮДЖЕТТІ АТҚАРУДАҒЫ ҚАЗЫНАШЫЛЫҚТЫҢ РӨЛІ

1.1 Бюджетті атқарудағы қазынашылықтың рөлі және қазынашылық атқарудың негізгі принциптері 5
1.2 Қазынашылықтың негізгі құқықтары, функциялары, мақсаттары 6
1.3 Бюджетті қазынашылық атқарудың негізгі процедуралары мен технологиясы 10

2 ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІ ҚАЗЫНАШЫЛЫҚ АТҚАРУ

2.1 Қызылорда облыстық Қазынашылық басқармасының жұмысын ұйымдастыру 12
2.2 Қызылорда облысының бюджетінің құрылымын талдау 15

3 БЮДЖЕТТІҢ АТҚАРЫЛУЫН ЖЕТІЛДІРУ

3.1 Бюджетті басқаруды мемлекеттік реттеуді
дамыту 22
3.2 Бюджеттік өкілеттіліктерді орталықсыздандыру мәселелері 25

ҚОРЫТЫНДЫ 32

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 33

ҚОСЫМША 35
        
        МАЗМҰНЫ
|ККІРІСПЕ | 3 |
| |
|1 ... ... ... РӨЛІ | |
| ... ... ... рөлі және қазынашылық |5 |
| ... ... ... | ... ... ... ... мақсаттары |6 ... ... ... ... процедуралары мен |10 |
| ... | |
| |
|2 ... ... ... ... | |
| ... облыстық Қазынашылық басқармасының жұмысын |12 |
| ... | ... ... ... ... ... |15 |
| |
|3 ... АТҚАРЫЛУЫН ЖЕТІЛДІРУ | |
| ... ... ... реттеуді |22 |
| ... | ... ... ... мәселелері |25 |
| ... ... |
| ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... – Қазынашылық комитеті мемлекеттің
орталықтандырылған ақша қорын ... және оны ... ... пен ... ... мақсаттарына пайдалану жолымен ... ... бөлу және ... бөлу ... ... пен ... басқа қатысушылары ... ... ... ... ... ... жүйесінің, оның ішінде, оның ақпараттық
құрылымының үздіксіз, айқын жұмыс істеуіне барлық мемлекеттік ... ... ... ... да ... ... елдердегідей
қазынашылықтың дамуына ерекше көңіл бөлінеді. Ал бұл дегеніміз барлық
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... төлеу және т.б.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеті – ... ... ... істеу
бюджеттердің әр түрлі деңгейлерінің өзара байланысына негізделу және оларды
жоспарлау, әзірлеу, қарау, бекіту, атқару, ... ... ... және ... ... атқарылуы туралы есеппен
қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы экономикасының күрделі ... мен ... ... экономикалық саясаттың жемісті болуы оның
жергілікті деңгейге жүзеге асуына тікелей байланысты ... ... ... ... ... ... маңыздылығы да айқындала
түседі.
Мемлекеттік бюджет ұлттық экономиканы басқарудың басты механизмдерінің
бірі. Ол ... ... ... ақша ... ... мен
пайдаланудың нысандары мен әдістерінің жиынтығы ... ... ... арқылы ықпал етеді.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі – ... ... ... пәні – ... Қазынашылық атқару үдерісі мен оны атқару
барысында қалыптасатын қатынастар жиынтығы.
Мемлекеттік бюджет орындалуы ... ... ... бірі ... ... мен ... ... бюджет экономика мен инвестицияларды
реттеудің және ынталандырудың, өндіріс тиімділігін ... ... ... ... Бюджет жүйесін ұйымдастыру мен құрудың
қағидаттары, оның ... ... ... мен ... ... ... ... жиынтығы – бюджет құрылысын құрайды.
Бюджет жүйесі ол экономикалық ... және ... ... ... деңгейлерге бюджеттерінің, сонымен бірге бюджет процесі
мен қатынастарының жиынтығын білдіреді.
Курстық ... ... - ... 3 ... ... әдебиеттер тізімінен және қосымшадан тұрады.
Жалпы курстық жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... мен
атқаратын функциялары жайлы айтылады.
Екінші бөлімінде Жергілікті ... ... ... облыстық бюджетінің 2007 – 2009 ... ... ... ... ... ... Қазақстан бюджетінің
атқарылуын одан әрі жетілдіру мақсатында мемлекеттік ... ... ... ... ... БЮДЖЕТТІ АТҚАРУДАҒЫ ҚАЗЫНАШЫЛЫҚТЫҢ РӨЛІ
1. Бюджетті атқарудағы қазынашылықтың рөлі және қазынашылық атқарудың
негізгі принциптері
Республикамызда бюджетті қазынашылық ... ... ... атқаруын Қаржы министрлігі мен Ұлттық банк іске асыратын. Ұлттық
банктің есеп ...... ... ... ... арқылы
қаржыландырылатын ұйымдарға қызмет көрсететін, ал Қаржы ... ... ... ... ... ... ... Нарықтық
экономикаға өту барысында мемлекеттік қаржыларды тиімді басқару ... ... ... ... органды құруды талап етеді. Сондықтан,
1994 жылы ҚР Президентінің Жарлығы негізінде республикалық ... ... ... ... есеп ... – кассалық ... ... ... жүйе ... 1995 жылы облыстар мен аудандарда
оның аумақтық органдары ұйымдастырылды. Сол ... ... ... ... Қазынашылық комитет ұйымдастырылды.
1996 жылы Ұлттық банктің есеп ...... ... ... ... Банк ... сол ... республикалық бюджетті
атқару мен жергілікті бюджеттерге есеп ...... ... ... ... ... Сол жылы Ұлттық банкте республикалық бюджет
үшін Біріңғай қазыналық шот пен ... ... ... ... ... корреспонденттік шоттары ашылды. Осы шоттар арқылы
қазынашылық органдар ... ... ... ... ... ... – қол ақша төлеумен байланысты операцияларды жүргізу бойынша өз
өкілдіктерін іске асырады.
Қазынашылық ... ... ... ... ... ... орталық аппаратынан және облыстар, қалалар бойынша оған
бағынышты аумақтық бөлімшелерден тұрады. ... ... ... ... шектерінде арнайы атқарушы және бақылау – қадағалау
функцияларын, сонымен бірге республикалық ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелерге есеп – қисаптық
кассалық – қызмет көрсету және мемлекеттік бюджеттің қаражаттарын мақсатты
пайдаланылуына ... ала және ... ... ... ... ... ... асыратын ведомоство болып табылады.
Қазынашылық іс - әрекеттің негізгі мазмұны қаржы жыл бойы ... алу мен ... ... іске ... ... ... атқару барысында көрінеді. Осы іс - әрекеттің маңызды құрылымдық
элементі ... ... ... ... ... ... ... атқару табылады. Бұл принциптің мағынасы барлық бюджеттік құралдар
Ұлттық ... ... ... ... түсіп, сол шоттан барлық
шығыстар орындалуын тұжырымдайды.
Демек, бюджетті қазынашылық ... ... сол ... ... ... ақша құралдарының кірістік және шығыстық ... бір ... ... ... ... ... ... функциялары, мақсаттары
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті сол
министрліктің құрылымы мен ... ... ... ... және ол
арнайы атқарушы және бақылау – қадағалау функцияларды іске ... ... Бұл ... ... ... ... күту, мемлекеттік
бюджетті, мемлекеттік мекемелерді есеп ...... күту ... бюджет құралдарын мақсатты пайдалануын алдын ала және ағымдағы
бақылау бойынша салааралық үйлестіруді атқарады.
Өз іс - ... ... ҚР ... ҚР ... ... Жарлықтарына, ҚР Үкіметінің ... және ... ...... ... ... Қазынашылық мемлекеттік
мекеме ұйымдастырушылық – ... ... ... ... болады және оның
іс - әрекетін қаржыландыру тек қана ... ... ... ... ... жұмыскерлерінің мемлекеттің ... ... ... ... билік пен басқару органдарының,
мемлекеттік бактердің қаржы бухгалтерлік ... ... құқы ... ... ... ... ... бұзуды жоюды талап етуге құқы
бар. Қазынашылық служаларын ... ... ... орындалуын
тоқтата тұруға, бюджет ақшасын ... ... ... ... оны ... ... және ... тиым салуға, ақшаны бюджетке
өндіріп алуға (қайтарып алуға) құқық берілген, ... ... ... ... ... жұмсауға мүмкіндік туғызуы мүмкін.
Қазынашылықтың негізгі мақсаттары:
1. республикалық бюджетті кассалық ... ... ... ... ... ... есеп ... – кассалық күтуін өрістету, оның
ішінде ақылы қызмет көрсетуден, депозиттік сомалардан және ... ... ... түскен құралдар бойынша шоттарды;
3.бюджет жүйесіндегі бухгалтерлік есеп пен есеп беруді және қазынашылық
органдар жүйесіндегі ішкі аудитті дамыту мен ... ... және өз ... ... ... ... тиімді және мақсатты пайдалануды бақылауын қамтамасыз ету;
5.қазынашылықтың мемлекеттік ақпараттық жүйесінің іс - ... ... ... ... ... ... ... орындайды:
1.мемлекеттік бюджеттің атқарылуын күту;
2.кезекті қаржы жылғы бюджеттік арнауларға сәйкес ... ... ... ... ... – қол ... болжамдау;
4.мемлекеттік мекемелердің кассалық шығыстарының есебін қамтамасыз ету;
5.республикалық және жергілікті бюджеттер арасында мемлекеттік ... ... ... ... ету және ... әр ... ... есепке қосу;
6.мемлекеттік мекемелер тапсырысы бойынша ақша аудару мен олар ұсынатын
құжаттарға бақылауды іске ... және ... ... ... ... өтеу мен ... ақша ... іске асыру;
8.екінші деңгейдегі банктер мен лицензиялары бар басқа мекемелер ... ... ... – қол ... қамтамасыз етуді ұйымдастыру;
9.республикалық бюджетті атқару жөнінде бухгалтерлік есеп пен есеп беруді
жүргізу мен іске асырудың тәртібін дайындау және ... ... ... жөнінде Қаржы министрлік пен жергілікті атқарушы органдарға
ақпарат ұсыну;
10.бағдарламалар, ішкі ... мен ... ... бюджеттік бағдарламалар әкімшілік – мекемелеріне бөлінген
лимиттері мен өндірілген кассалық шығыстар жөнінде ай ... ... ... ... ... ... ... шоттары арқылы
мемлекеттік мекемелердің валюталық операцияларын тіркеу, жүргізу ... ... ... ... мен ... ... ... салымдар мен құнды қағаздарға орналастыру арқылы кіріс
алу мақсатпен қазынашылықтың шоттары бойынша ағымдағы қалдықтарын басқару;
13.қазынашылықтың аумақтық органдар ... ... ... ... оны жетілдіру жөнінде ұсыныстар жасау, олардың іс - әрекетіне
тексеру, анықталған кемшіліктерін жою жөнінде шаралар ... ... іске ... мен ... функцияларын орындау үшін
қазынашылық заңнамаларда белгіленген ... ... ... ... ... ақша алатын мемлекеттік мекемелер мен ... және ... ... ... ... үшін қажетті
ақпараттар мен мәліметтер алуға;
Бюджеттік ақша алатын мемлекеттік мекемелер мен ... ... ... ... ... ... ... шот пен Ұлттық және шетел валюталарында банктік
шоттары болуға;
Қазынашылық органдар шоттарындағы ағымдағы қалдықтарды тиімді орналастыру
арқылы ... ... іске ... ... ... қалыптастыруға;
Республикалық бюджетті атқару жөнінде есеп беруді және ... ... ... ... ... есептілікті мемлекеттік мекемелер бұзушылықтарын әшкерелеу
арқылы әкімшіліктік құқықты бұзу жөнінде ... ... және ... қаржылық бақылау органдарына бағыттауға;
Бюджет жүйесінің бухгалтерлік есебі мен ... және ... ішкі ... ... басшылықты іске асыруға;
Қазынашылық органдар мамандарын қайта даярлау жұмыстарын ұйымдастыруына
қатынасуға;
Мемлекеттік бюджет құралдары және тек қана ... ... ... ... шетел валютасымен банктік операциялардды (оларды атқаруын ... беру ... іске ... яғни ... ... банктік
шоттарын ашу мен жүргізу, депозиттер қабылдау, ауыстырмалық операциялар
(заңды және жеке тұлғалардың ақша аудару ... ... ...... ... (заңды және жеке тұлғалардың вексельдері мен басқа
борыштық міндеттемелерінің есебі), ... ... ... ... ... ... және жеке ... тапсырмалары бойынша есептемелерді
және заңнамаларға сәйкес басқа да ... іске ... ... беру мен ... ... ... шотқа
апарудың тәртібі
Қазынашылық беру маңында бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті органның
бюджеттік бағдарлама әкімшілігіне белгіленген ... ... ... болып табылады. Бұл құжатта ... ... ... мөлшерін анықтайтын бюджеттік құралдардың көлемі көрсетіледі.
Тиісті құжатты бюджеттік бағдарлама әкімшілік ведомостволық ... ... Бұл ... ... ... желтоқсан айының ... ... ... ... ... ... бар және салық төлеушілерге қызмет көрсететін
ұйымдар Ұлттық валютамен ... ... ... ... ... мен ... заңнамалық және нормативтік актілерге сәйкес Бірыңғай
қазынашылық ... ал ... ... ... ... ... шотына аударады. Мемлекеттік мекемелер бюджет
түсімдерінің ауыстырылуын электрондық төлем ... ... ... ... ... ... заңнамалық актілерге сәйкес белгіленген
басқа форма арқылы іске асырылады. Қаржы министрлігі белгілеген тәртіппен
облыс ... ... ... ... бюджеттік ағымдардың
күнделікті сомасын тиісті қаржы жылға республикалық бюджет жөніндегі заңда
бекітілген мөлшері шамасында анықтайды. ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік алымдар сомасын тиісті
қаржы жылға тиісті облыс ... ... ... ... сома ... ... және күнделікті бюджеттік алымдар
аудару жөніндегі ақпаратты Қаржы ... ... ... ... ... ... белгілеген тәртіп бойынша тиісті
облыс бюджетінен республикалық бюджетке ... ... ... ... ... ал жергілікті уәкілетті орган аудан бюджетінен
тиісті облыс бюджетіне бюджеттік алымдарды аударуға қаржылық рұқсат ... ... ... бірге бюджеттік алымдардың артық немесе кем төленген
сомалары мен тиісті жергілікті ... ... ... ... анықтайды, күнделікті бюджеттік алымдарды ... ... ... ... ... және оны ... ... органға жеткізеді.
Барлық бюджеттік операциялар, атап айтқанда, салық және бюджетке ... да ... ... және ... ай ... ... жоспарын
құру, бюджет қаражатын ... ... ... ... мекемелерге рұқсаттар беру, мемлекеттік мекемелермен тауарларды
және қызметтерді ... ... ... ... ... ... төлеу, мемлекеттік қаржы жөніндегі есеп
пен есептілікті ... ... ... ... өтеді. Бұдан басқа,
Қазынашылық үкіметтік қарыздарға қызмет көрсетуді және ... ... ... алу мен ... мониторингін, үкіметтік борыш пен
жергілікті атқарушы органдардың борышын есепке алу мен олардың мониторингін
жүзеге ... ... ... ... барлық ақша ағыны
республиканың Ұлттық Банкінде ашылған ... ... шоты ... ... ... қазынашылықтың негізгі фунциясы бюджет ақшасын
басқару, яғни, қабылданған міндеттемелер мен ... бар ... ... қамтамасыз ету болып табылады.
Қазынашылық жүйесінің, оның ішінде, оның ақпараттық құрылымының үздіксіз,
айқын жұмыс істеуіне барлық ... ... ... ... Қазақстанда да басқа ... ... ... ... ... ... Ал бұл ... барлық мемлекеттік
органдар, әлеуметтік саланың мекемелері, зейнетақы мен ... ... ... күні ... Қазынашылықтың біріктірілген ақпараттық жүйесі
жасалып, республиканың барлық аумағы бойынша жұмыс істейді. Осы ... ... ... ... және ... ... ... және енгізді. Жүйе орталықтандырылған болып табылады және
он-лайн режимінде жұмыс істейді.
2005 жылдың қазан айында Hewlett –Packard компаниясының ТМД ... ... ... ... ... ... ... комитетіне
Қазынашылықтың біріктірілген ақпараттық жүйесін енгізгені үшін медаль мен
The ComputersworldHonors «Жаңа жеңімпаздарды ... ... ... емес ұйымдар» санатында халықаралық ... ... ... ... комитетінің алдында қазынашылықты әлі де болса
дамуын қамтамасыз ету, бюджеттің ... ... ... ... ... ... министрлігі» және «Электронды үкімет»
құрудағы көптеген шараларға ат ... ... ... қазыналық жүйесін
одан әрі жетілдіру міндеттері тұр.
3. Бюджетті қазынашылық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдаррдың өздерінің
құзыреттері шамассында іске асырылатын және бекітілген республикалық пен
жергілікті бюджеттерді атқаруға ... ... ... ... ... қаржылық процедуралары болады. Бюджеттерді атқару кассалық
негізде біріңғай шоттар жоспары мен заңнамалық актілерге ... ... ... шот, ... ... ... мен ... шоттар
арқылы іске асырылады.
Тапшылықты қаржыландыру бойынша бюджетті атқару бюджет шығыстары
түсімдерінен нақты ... ... өтеу мен ... ... ететін
шараларды іске асыруды тұжырымдайды. Республикалық бюджет ... ... ҚР ... ... пен ... ... органдардың бюджеттерді атқару жөніндегі
актілерін бекіткеннен кейін екі апта ... ... ... ... уәкілетті органдар қаржыландырудың жиынтық жоспарын құрады және
бекітеді. Маслихат тиісті қаржы жылдың жергілікті бюджетін бекіткенге дейін
мемлекеттік ... мен ... ... ... мен ... ... қаржыландыру жоспарлары жергілікті
жылдық бюджет жобасының j бөлігі шамасында қалыптасады.
Тиісті қаржы жылға республикалық бюджетті ... ... бес ... ... облыстар, Астана мен алматы қалаларының жергілікті атқарушы
органдары Қаржы министрлікке республикалық ... ... ... ... ... тапсырады.
Облыстар бюджеттерін бекіткеннен кейін бес жұмыс күні ішінде аудандардың
жергілікті уәкілетті органдары облыстардың ... ... ... ... бюджеттеріне берілетін ресми трансферттер сомаларының
ай сайынғы бөлу сомаларын тапсырады.
Қаржы министрлігі мен облыстар, Астана мен алматы ... ... ... ... ... бекіткеннен кейін жеті жұмыс күні
ішінде осы облыстар мен қалалардың жергілікті ... ... ... ... ... және маслихаттар шешімінде бекітілген
көлемі шамасында бюджеттік алымдар сомаларының ай сайынғы бөлу сомаларын
ұсынады.
Қол ... ... ... ... ... ведомостволық және экономикалық жіктеуі ... ... мен ... уәкілетті орган бюджеттік бағдарламалар
әкімшіліктеріне, ал олар ведомостволық ... ... ... ... бойынша қаржыландырудың бекітілген жиынтық жоспарының
бір данасын жергілікті уәкілетті орган оны бекіткеннен кейін екі жұмыс ... ... ... ... ... Бұл ... ... жауапкершілікті болатын тиісті уәкілетті орган басшысы.
Мемлекеттік мекеме қаржыландырудың жиынтық жоспарларын ... ... ... күні ... сол ... ... мен төлемдерін
қаржыландыру жоспарын ... қол ... ... ... ... ... ... тапсырады. Заңнамаларға сәйкес бұл құжатты
уақытында ... үшін ... ... ... ... ... ... және жергілікті бюджеттерді тиісті ... ... мен ... ... барысында оларды ... ... ... ... ҚР заңдарының, Президент жарлықтарының,
жергілікті өкімдік және ... ... ... және тағы ... ... жылы ... және сол ... бюджеттерге қатынасы бар
нормативтік құқықтық актілердің негізінде іске асырылады.
Қаржыландырудың жиынтық жоспарына өзгерістер енгізуде келесі ... ... ... қаржы жылғы өткен айлары үшін қаржыландырудың жиынтық жоспары,
рұқсат ету мен кассалық шығындар сомаларына өзгерістер ... ... ай мен ... жыл бойы түсімдердің шығыстардан ... ... ... ... ... рұқсат ету мен кассалық шығындар сомалары арасындағы
сәйкестікті сақтау;
4. қабылданған, бірақ та орындалмаған міндеттерді есептеу;
5. тындырымды құжаттарды ... ... ... ... ... ... әкімшіліктері рұқсат ету берілген бірақ та пайдаланбаған
қалдықтарды ... ... ... бағдарлама әкімшілігінің анықтамасы
негізінде мемлекеттік мекемелерге ... ... ... ... үшін ... ... есебімен жүзеге асырылады.
Экономикалық жіктеудің ерекшеліктері бойынша жоспарлық арнаулар мен рұқсат
етулерді кішірейту ... мен ... ... ... ... ... істелуі мүмкін. Экономикалық жіктеудің
тиісті ерекшеліктері бойынша ... ... ... оларды басқа
ерекшеліктер бойынша кішірейту арқылы бюджеттік бағдарламаның жылдық сомасы
шамасында іске асыруы мүмкін.
Егер де ... ... жылы ... ... бюджет жөніндегі заңға
немесе жергілікті бюджет жөніндегі жергілікті ... ... ... ы бір ... бағдарламадан басқа бюджеттік
бағдарламаға ауыстыруыбюджеттік арнауларды, рұқсат ету мен ... ... ... ... ... ... онда ... мекеменің
сұранымы бойынша белгіленген заңнамалық тәртіппен ... ... ... ... ... ... РӨЛІ
2.1 Қызылорда облыстық Қазынашылық басқармасының жұмысын
ұйымдастыру
Қызылорда облыстық Қазынашылық басқармасы Қазақстан ... ... ... комитетінің бірыңғай жүйесіне енетін, мемлекеттік
бюджеттің атқарылуына қызмет көрсету және республикалық бюджеттің ... ... ... ... ... ... жөніндегі
арнайы функцияларды жүзеге асыратын мемлекеттік басқару органы болып
табылады.
Басқарма өзінің ... ... ... ... ... ... ҚР ... мен Үкіметінің
Қаулыларын, ҚР Қаржы министрлігінің, Қазынашылық Комитетінің бұйрықтарын
(өкімдерін) және өзге де нормативтік ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық-хұқықтық нысандағы заңды
тұлға болып табылады, мемлекеттік тілде өз атауы бар мөрі мен ... ... ... ... – ақ, ... сәйкес ұлттық
валютада және шетел валютасында банктерде шоттары болады.
Басқарма өз ... ... ... ... ... ... ... бойынша бөлу, жергілікті бюджеттердің шоттарын
жүргізу, жергілікті бюджеттер ... ... ... ... бойынша, олар үшін аударым операциялары.
Басқарманың қызметін қаржыландыру ... ... ... оның ... ... табылатын міндеттерді орындау
мақсатында кәсіпкерлік субъектілермен шарттық қатынастарға түсуге ... Егер ... ... ... мен ... ... қызметті
жүзеге асыру хұқығы берілсе, онда мұндай қызметтен ... ... ... ... ... ... комитеті Төрағасының ұсынуы бойынша ҚР ... ... ... және ... ... Бастық басқарады,
оның үш орынбасары болады. Басқарма ... ... ... және ... ... ... ... міндеттердің
орындалуына және оның өз функцияларының жүзеге асырылуына жеке ... ... ... ... ... оның міндеттерін
атқарушы тұлғаның бұйырығымен рәсімделеді. Басқарма ... ... ... ... ... мен ... нормативтік сипаты жоқ құжаттарға ... ... ... ... ... болып табылатын Алқасы
болады. Алқаның сандық және жеке ... ... ... ... Қазынашылық комитетінің Төрағасы бекітеді.
Басқарманың Алқасы өзінің ... ... ... ... бюджеттің кассалық атқарылуын жақсарту, ... ... ... ... ... ... қарайды, Басқарма
бөлімдері, Қазынашылықтың аудандық және қалалық бөлімдері бастықтарының
жұмыстары туралы есептерді, сондай-ақ алқалық ... және ... ... ... басқа да мәселелерді тыңдайды.
Алқаның шешімдері Басқарма бастығының бұйрығымен рәсімделеді. Алқа
мүшелерінің ... ... тең ... ... ... Алқа төрағасы
қабылдайды.
Басқарма жұмысын тексеруді бағынысты тәртіппен жоғары тұрған орган екі
жылда бір реттен жиі емес ... ... ... ... жүзеге асырады.
Облыстық бюджеттiң атқарылуы туралы жылдық есептi қарау және бекiту
1. Мәслихат өткен қаржы жылындағы облыстық ... ... ... әкiмдігінiң жылдық есебiн облыстық бюджеттiң ... ... ... ... есебiн алғаннан кейiн бiр айдың iшiнде
мәслихаттың тұрақты комиссияларында ... ... ... ... ... ... ... туралы әкiмдiк уәкiлеттiк берген адамның
(адамдардың) баяндамасын;
облыстық бюджеттiң атқарылуын бақылау нәтижелерi туралы ... ... ... ... ... атқарылуы туралы есеп бойынша қорытындысымен қоса
мәслихат уәкiлеттiк берген адамның (адамдардың) баяндамаларын тыңдайды.
Мәслихатта ... ... ... ... ... ... ... бюджеттiк бағдарламалардың iске асырылуы туралы
есептерi тыңдалуы мүмкiн.
3. Облыстық бюджеттiң ... ... есеп ... тұрақты
комиссияларында қаралғаннан кейiн, мәслихаттың сессиясында бекiтiледi.
4. ... ... ... ... ... ... туралы жылдық
есептi бекiткен кезде мәслихат жергiлiктi атқарушы органдардың жергiлiктi
бюджеттiң ... ... ... ... ... қабылдауы қажет
екендiгi туралы шешiм шығаруға құқылы. ... ... ... ... ... ... жергілікті атқарушы
органдардың заңды түрде ... ... ... функцияларының
негізінде анықтау қажет. Қазақстан үшін бюджетаралық қатынастарды орнатудың
келесі ... ... ... еді, яғни ... алып ... мен
субвенциялардың көлемін жергілікті бюджеттің ... мен ... ... ... ... ... анықтауды ұсынамыз.
Жергілікті бюджеттердің атқарылуы, олардың атқарылуын бағалау, есептілік
жүргізу, мемлекеттің ... ... ... мемлекет кепілдік
берген қарыздарды, мемлекеттік мекемелердің тауарларын (жұмыстар мен
көрсетілген ... ... ... өз ... ... ... ... қызметінің ҚР заңдарына сәйкестігін тексеруде
мемлекеттік қаржылық бақылау функциясы қолданылады. ... ... ... ... ... ... тексеру комиссиясы
жүргізеді. Мемлекеттік қаржылық бақылаудың негізгі функциялары: ауытқуларды
анықтау, ... ... ... ... ... ... түзету,
көмек көрсету және құқық қорғау (1-сурет).
1 сурет – ... ... ... функциялары
Аймақтардың қаржылық мүмкіндігін кеңейту, олардың қаржы саласындағы
дербестіктерін арттыру ... ... ... ... ең ... ... Сондықтан да жоғары тұрған бюджеттен ... ... ... бөлу ... және ... ... ... Яғни қаржылық ағындар процесі бюджетаралық
қатынастар негізін құрайды. Ал ... ... ... етілуі
үшін мынадай жағдайлардың орындалуы міндетті деп ойлаймыз:
– бюджет мәселесінде жалпы мемлекеттік мүдде мен ... ... ... ... ... ... мен ... бірге, табыстарды бөлу және қайта бөлуде орталықтандыру және
орталықсыздандыру қағидаларының ұштастырылуы;
– бюджеттер ... ... ... және әрбір басқару
органдарының бюджеттерінің теңестірілуін қамтамасыз етуге жауапты болуы;
– мемлекеттің бюджет-салық ... ... ... ... ... белсенді қатысуы.
Аймақтар экономикалық, әлеуметтік және климаттық жағдайларымен бір-
бірінен ерекшеленеді. Осы факторларды есепке ала ... ... ... ... нормативі жасалып шығарылуы керек. Мұнсыз
облыстардың бюджеттік ... ... ... ... ... нормативтер
аймақтың бюджеттік қамсыздандырылуын есептеуге және ... ... ... ... ... ... береді. Соның
ішінде республикалық бюджеттен бөлінетін трансферттер (субвенциялы,
субсидиялар, ... ... ... ... ... ... әрі мақсатты болуы тиіс. Бұл ... ... ... ... объективтілігі мен анықтылығын күшейте
түседі.
2.2 ... ... ... құрылымын талдау
Нарықтық қатынастар жағдайында жергілікті басқару органдарының қызмет ету
саласы кеңейе түседі, сондықтан олар әлеуметтік, экономикалық, ... ... ... ... өз ... ... ете алады.
Жергілікті басқару органдарына мемлекеттің ... ... ... ... басқаруды, бюджеттік
сала құрылымын қайта құру, аумақтың экономикалық өркендеуі үшін
қолайлы шарттар қалыптастыру сияқты аса маңызды ... ... ... Ал ол ... ... ... ... бюджеттің
құрылымына тікелей тәуелді болып табылады.
Еліміздегі мемлекеттік бюджет түсімдерінің 90-95% салықтар үлесіне тиеді.
Сондықтан қазіргі ... ... ... ... ... ... әр түрлі
деңгейлерде бюджеттерді фискалды-қайта бөлу қызметімен қамтамасыз етумен,
өндірістік қызметті ... және ... салу ... ... міндеттерді жүзеге асыруға бағытталған. Салықтық жүйені құрудағы
маңызды қағида ... ... пен ... ... құрылымы типіне сәйкес
басқа деңгейлердегі бюджеттер ... анық ... ... ... ... – араларындағы өзара өтілетін операцияларды
есепке алмағанда, облыстық бюджетті, ... ... ... бар
қалалардың) бюджеттерін біріктіретін, талдамалы ақпарат негізінде
пайдаланылатын және ... ... ... ... ... ... ... болжау аймақтың орта мерзімді
әлеуметтік-экономикалық даму жоспары және алдағы үш жылдық ... ... ... ... саясат негізінде жүзеге асырылады.
Облыстың бюджеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органы үш
жылдық кезеңге ... ... ... ... ... аудандық бюджеттерден алынатын бюджеттік алып қоюлардың
көлемдерін және облыстық бюджет пен ... ... ... ... бөлу ... ... ... бюджет құрылымына сәйкес
облыстық бюджет түсімдерінің болжамды ... ... және ... бюджет комиссиясының қарауына жібереді.
Қызылорда облысының бюджеті 7 аудандық (Арал, Қазалы, Қармақшы, ... ... ... және 1 ... ... және облыстық
бюджеттен құралады. Облыс бюджетінің аудандық және ... ... ҚР ... ... ... ережелер бойынша бюджетаралық
қатынастар арқылы реттеледі. Жергілікті ... ... ... ... ... ... ... облысындағы жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен орындалуын
талдау нәтижесі мемлекеттік функцияларды ... ... ... ... ... ... экономикалық өсудің тұрақты қарқынын
қолдауға жәрдемдесу, сондай-ақ халықтың ... ... ... ... бюджетті қалыптастыру қажет екендігін айқындап ... ... ... мен басқа да міндетті төлемдердің бюджетке толық
түсуін қамтамасыз ету және салық салу ... ... ... ... деп ... Ол үшін ... ... жүргізілуі керек деп
есептейміз:
- бюджеттің әр деңгейі үшін белгіленетін түсімдердің тұрақты ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын әртүрлі
деңгейдегі дербес ... ... ... ... ... ... ... бюджетаралық қатынастар трансферттер мен
кірістерді бөлу нормативтерімен реттеледі. 2008-2009 жылдары ... пен ... ... ... арасында бөлінетін түсімдер
бойынша нормативтері Қазақстан Республикасының «2008-2010 ... ... ... ... көлемі туралы» жаңа Заңына сәйкес белгіленетін
болады;
- ... ... ... ... ... ... адам
ресурстарын дамытудан, табиғат ресурстарын қайта жаңғыртудан экономикалық
пайда ... ... ... ... ... ... әкімшілеріне олардың ... іске ... ... ... ... ... әрі
уақытылы игеруі, мемлекеттік сатып алу жөніндегі конкурстік ... және ... ... ... пәрменді шаралар қабылдау;
- жыл сайын даму бюджетіндегі негізгі қаржы ресурстарын басым ... ... ... ... ... ауыз су, ... реформаны одан
әрі тереңдету және тұрғын үй құрылысы) бағыттау;
- бәсекеге қабілетті жергілікті тауар өндірушілерге салықтық салмақты
төмендету мен ... ... ... ... ... ... резервтерді анықтауға ықпал ету;
- несиелік қорларды экономика дамуының басым бағдарламаларына, бірінші
кезекте болашақта салық көлемін ұлғайтуға мүмкіндік беретін нақты ... ... ... ... ... ... ... мәдениетін
қалыптастыру бойынша жұмыстарды жандандыру ... ... ... ... ... ... үш жылға арналған бюджет қабылданды.
Облыстық мәслихаттың кезектен тыс XXII сессиясында 2010 – 2012 жылдарға
арналған облыстық бюджет ... ... ... ... рет ... ... бюджет туралы облыстық экономика және бюджетті жоспарлау
басқармасының бастығы Балжан Шәменова ... ... ... 2010 – ... ... облыстың бас қаржы құжатының 2010 ... ... мың ... ... 56078298 ... ... ... Жалпы
алғанда, бұл жолғы бюджеттің әлеуметтік сипаты басым. Нақтырақ айтқанда,
денсаулық сақтау, білім ... ... ... ... ... ... бірінші кезекте тұр.
Алдағы жылы аймақта Дүнижүзілік Банктің орман шаруашылығын дамыту
бағытындағы бағдарламасы ... ... ... орай ... және ... қорғау басқармасының материалдық – техникалық ... ... ... Ол үшін 70 ... ... ... ... бар күш
Елбасының «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы бойынша аймақта құрылысы
жүріп жатқан 5 ... ... ... алғаш рет қабылданып отырған үшжылдық бюджет ең ... ... ... ... ... екпін түсіріп отыр. Облыс
жұртшылығының тұрмыс – тіршілігін жақсарту жолындағы салмақты тұжырымдарға
ден ... ... ... ... беріліп, бірақ ескерілмей қалған
ұсыныстардың кезек ... ... ... мен ... ... қайта қаралатын болады.
1 кесте - Қызылорда облысы бюджетінің 2007 – 2009 жылдардағы ... ... |2008 |2009 ... | | | |
| ... | |уы |у %-ы ... ... |31.3 |24.5 |29.9 ... емес түсімдер |0.5 |0.4 |0.9 ... ... ... ... ... |1.9 |0.9 |0.7 ... ... |66.1 |74.0 |68.3 ... |100 |100 |100 ... ... ... ... ... үлес ... 100% ... 2007 жылдың салықтық түсімдері 31,3
% құраса, бұл 2008 жылдағы көрсеткішпен салыстырғанда 6,8 % ... Ал ... ... бойынша 25,4 % 2009 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 5,4
% артқан болатын, яғни 2009 жылғы көрсеткіш 29,9 % құрады. ... ... 2007 жылы 0,5 % ... 2008 жылы ол 0,1 % ... ал ... ... ... салыстырғанда 0,5 % артқан, яғни 2009 жылдың салықтық
емес түсімдері 0,9 % құрады. Негізгі ... ... ... ... ... 2007 жылы 1,9 % деңгейінде болса, ол 2008 жылы 1 % ... ... ал 2009 ... 2008 жылмен салыстырғанда 0,2 % тағы да
төмендеген. Ресми трансферттер 2007 жылы 66,1 % ... ол 2008 жылы 7,9 ... ... яғни 74,0 % ... бұл көрсеткішті 2009 жылмен салыстырғанда
5,7 % қысқарған, яғни 2009 жылы ресми ... үлес ... 68,3 ... ... ... ... ... кірістерінің салықтық
түсімдер бойынша ең көп түскен түсім 2007 жылы (31.3 %) ... Ал ... ... 2009 жылы 0.9%, яғни үш ... ішіндегі ең жоғарғы көрсеткіш
болып саналады. Негізгі капиталды сатудан түскен түсімдердің ең көп түсім
көлемі 2007 жылы (1.9 %) ... Осы 2007, 2008, 2009 ... ... ... ... келіп түсетін түсімдердің басым бөлігін ресми
трансферттер құрады. Оның ең жоғарғы түсімі 2008 жылы 74,0 % ... ...... облысы бюджетінің шығындарының үлес салмағы (%)
|Шығындар |2007 |2008 |2009 ... ... |3,8 |3,6 |2,4 ... | | | ... | | | ... |2,2 |3,3 |8,1 ... ... |3,3 |2,4 |2,5 ... | | | ... сот, | | | ... | | | ... | | | ... беру |3,6 |3,9 |20,5 ... ... |2,7 |16,4 |18,8 ... көмек |4,1 |4,7 |7,0 ... ... | | | ... | | | ... |3,3 |10,5 |11,5 ... | | | ... | | | ... ... |3,2 |2,9 |4,0 ... және | | | ... | | | ... | | | ... |18 |18,1 |18,2 ... және жер | | | ... | | | ... | | | ... су, орман, |6,4 |4,8 |3,8 ... | | | ... | | | ... қорғалатын| | | ... ... | | | ... ... | | | ... жануарлар | | | ... ... | | | ... ... | | | ... |5,6 |13,6 |15,6 ... қала | | | ... және | | | ... ... | | | ... және |7,7 |2,6 |8,3 ... | | | ... |11,7 |10,2 |10,4 ... |13,6 |8,2 |5,1 ... |100 |100 |100 ... жж ... бюджеттік шығындардың атқарылуының жалпы
үлес салмағы 100% құрады. 2007 ... ... ... ... ... % ... бұл 2008 жылдағы көрсеткішпен салыстырғанда 0,2 % төмендеген.
Ал 2008 жылғы көрсеткіштер бойынша 3,6 % 2009 ... ... 1,2 % ... ... яғни 2009 ... көрсеткіш 2,4 %
құрады. Қорғаныс 2007 жылы 2,2 % болса, 2008 жылы ол 1,1 % ... ал ... ... ... ... 4,8 % ... яғни 2009 жылы 8,1 % ... тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі 2007
жылы 3,3 % деңгейінде ... ол 2008 жылы 0,9 % ... ... ... ... жылды 2008 жылмен салыстырғанда 0,1 % артты. Бiлiм беру 2007 жылы 3,6
% болса, ол 2008 жылы 0,3 % ... ... яғни 3,9 % ... бұл ... ... салыстырғанда 16,6 % артты, яғни 2009 жылы 20,5 % құраған. ... ... ... 2,7 % ... бұл 2008 ... ... 13,7 % ... Ал 2008 жылғы көрсеткіштер бойынша 16,4 % 2009
жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 2,4 % артқан болатын, яғни 2009 ... 18,8 % ... ... ... және ... ... жылы 4,1 % болса, 2008 жылы ол 0,6 % артты, ал 2009 жылды өткен жылмен
салыстырғанда 2,3 % артқан, яғни 2009 жылы 7,0 % ... ... ... ... 2007 жылы 3,3 % деңгейінде болса, ол 2008 жылы 7,2 %
дейін ... ал 2009 ... 2008 ... салыстырғанда 1,0 % артты.
Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістiк 2007 жылы 3,2 % ... ... жылы 0,3 % ... яғни 2,9 % ... бұл ... 2009 ... 1,1 % ... яғни 2009 жылы 4 % құраған. 2007 ... ... ... және жер ... ... 18 % ... бұл 2008 жылдағы
көрсеткішпен салыстырғанда 0,1 % төмендеген. Ал 2008 ... ... 18,1 % 2009 ... ... салыстырғанда 0,1 % артқан болатын,
яғни 2009 ... ... 18,2 % ... ... су, ... ... ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және
жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары 2007 жылы 6,4 % ... 2008 ... 1,6 % ... ал 2009 ... ... ... салыстырғанда 1,0 %
төмендеді, яғни 2009 жылы 3,8 % ... ... ... қала ... құрылыс қызметі 2007 жылы 5,6 % деңгейінде болса, ол 2008 жылы 8,0 ... ... ал 2009 ... 2008 ... ... 0,2 % артты, яғни
2009 жылы 15,6 % ... ... және ... 2007 ... 7,7 % ... 2008 жылдағы көрсеткішпен салыстырғанда 5,1 % төмендеген. Ал 2008 жылғы
көрсеткіштер бойынша 2,6 % 2009 ... ... ... 5,7 %
артқан, яғни 2009 жылғы көрсеткіш 8,3 % құрады. Басқалар 2007 жылы 11,7 %
болса, 2008 жылы ол 0,5 % ... ал 2009 ... ... ... 0,2 % ... яғни 2009 жылы 10,4 % құрады. Трансферттер 2007
жылы 13,6 % деңгейінде болса, ол 2008 жылы 5,4 % ... ... ал ... 2008 жылмен салыстырғанда 3,1 % төмендеген.
Сонымен, осы аталған үш жыл аралығындағы ең көп ... ... ... сақтау, тұрғын – коммуналдық шаруашылық, отын – ... ... жер ... ... сонымен қатар өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы
және құрылыс қызметі мен көлік және коммуникация қызметіне жұмсалған.
3. ... ... ... ... басқаруды мемлекеттік реттеуді дамыту
Бюджетті басқаруды мемлекеттік реттеудің негізгі мақсаты – ... ... ... ету ... олардың тұрақты
экономикалық өсуіне мүмкіндіктер жасау және сол ... ... ... ... жол ашу ... табылады. Көздеген мақсатқа жету –
мемлекеттік және аймақтық мүдделердің бірлігін, олардың ұштастырылуын
көздейді.
Бюджеттік ... ... ... ... болғандықтан, әр түрлі әдіс-
тәсілдерді және нысандарды пайдаланып басқару қажеттілігі ... ... ... ... ... қаржылық ағындардың қалыптасуы мен
қозғалысының тәртібін және соған байланысты қатынастарды ... ... ... іске ... ... әр ... заңнамалық
актілерде бекіту негізінде бюджеттік реттеу механизмі қалыптастырылады және
солар арқылы билік пен басқару органдары өздерінің өкілдік және ... ... ... ... ... ... ... тиімді басқару
жүйесін қалыптастырмайынша жоғары нәтижеге жеткізбейтіндігі ... ... ... ... отырғандығы ақиқат. Қазіргі
уақытта ешбір мемлекет ел ішіндегі тиімді аумақтық басқару жүйесінсіз
бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... ие бола ... мемлекеттік басқару жүйесін қазіргі талаптарға сай ... өз ... ... ... ... ... шет
ел инвестицияларын тарту үшін тартымдырақ бола түсті. Ал бұл ... ... ... алып ... ... ... ... аса
маңызды.
Қазіргі уақытта Қазынашылық жүйеде 15 мыңға ... ... ... ... 3 мыңға жуық Қазынашылық жүйені пайдаланушылар нақты
уақыт режимінде мемлекеттік бюджет қаражаттарын ... алу және ... ... ... ... ақпараттық жүйесінде
операцияларды жүзеге асырады. Күн сайын орташа есеппен 25 мың ... ... ... ... күн сайын орташа есеппен 30 мың
түсімдер қабылданады, айдың соңында бұл көрсеткіштер екі есе ... ... ... ... ... негізгі төлемдерді (еңбекақы, жәрдемақы,
салықтар және т.б) жүргізеді. Осыған ... ... ... ... маңыздылығын ескере отырып, Қазынашылықтың тікелей
міндеті жүйенің өнімділігіне ... ... ... ... ... ... жүргізілуін қамтамасыз ету болып табылады.
Негізгі проблема трафиктің өсуіне және жүйенің ... ... ... ... ... ... және есептілік нысандарын
беруде іркілістер болып табылады.
Осыған байланысты, қаржы ... өсу ... ... ... ... Қазынашылықтың ақпараттық жүйесін қазынашылық пен
клиент (мемлекеттік мекеме) арасындағы ... ... ... ... ... ... ... жүйесін дамыту шеңберінде 2008
жылы мемлекеттік органдармен электронды құжат ... құру ... - ... атты бағдарламалық өнім (бұдан әрі – Жүйе)
әзірленді.
Жүйенің мақсаты ... ... ... және ... ақпараттық
ортаны қалыптастыру арқылы қазынашылықтың қызмет көрсетілетін мемлекеттік
мекемелерімен ... іс - ... ... ... ... ... ... Жүйенің енгізілуі мемлекеттік органдарға қызмет көрсету
рәсімдерін жеделдетуге мүмкіндік береді.
Жүйені дамыту мен оның таралымы келесі ... ... ... ... ... ... сақтау мен өндірудің қазіргі заманғы жоғары тиімді
технологияларын ... ... ... ... ... ... автоматтандырылған енгізуді бірыңғайлау, оңайлату және
жеделдету;
2) Қазынашылық ... ... ... нақтылығын,
сенімділігін, ашықтылығын арттыру;
3) Құжаттардың дұрыстығын растау, құжаттарды келісу процесін оңайлату
және ... ... ... ... пайдалану үшін –
Электронды сандық қол қоюды (ЭСҚ) – ... ... ... құралдарымен біріктіру;
Қазіргі таңда пилоттық аймақта тәжірибелік пайдалануға Жүйені енгізу
бойынша ... ... ... ... ... ... ... құжаттар, сондай-ақ Жүйені қолдану бойынша ережелер
әзірленіп бекітілген, Жүйені қолданушылар үшін ... ... ... Жүйеде ЭСҚ заңдық мәнді құралдарымен мемлекеттік мекемелерді
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
«Қазынашылық - клиент» жүйесін іске қосу нәтижесінде 2011 ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі, бұл
өз кезегінде қазынашылық ... ... ... ... ... ... жұмыс тиімділігін арттыра түседі және тиісінше, ол
бюджеттердің атқарылуының ... ... ... ... ... алуды жүргізу рәсімі бөлігінде
«жалғыз терезе» принципі бойынша мемлекеттік сатып алуды ... ... ... ... сатып алу «электронды мемлекеттік сатып
алу ақпараттық жүйесі» веб-порталы жасалды.
Веб-порталда 2009 жылдың жарты жылдығының қорытындысы ... ... ... ... 19384 ... ... ... әрі -ЭМС).
Сонымен қатар, ЭМС – тің тапсырыс берушілерінің, ... ... ... 20546 ... аттары мен
парольдері берілген.
Тек электронды сатып алуды пайдаланудан 2009 жылдың 1 тоқсан ... ... үнем ... ... 31,68 ... ... ... 829 млн.
теңге жалпы сома көлемінде ЭМС – тің жеңіипаздары ұсынған жалпы сомасы 566
млн. теңгені құрады) болады.
Электронды форматта ... ... ... мәселесі, түпнұсқаландыру мен ЭСҚ
сертификаттарын алу бойынша Қазақстанның барлық аймағында ақпараттық
науқандар мен ... ... ... ... ... баға
ұсыныстарын сұрау салу әдісімен мемлекеттік сатып алуда ЭМС үлес ... ... ... ... Бұл, ең ... ... берушілер тарапынан
электронды мемлекеттік сатып алуға қатысу ықыласының жоқтығына байланысты,
сондай – ақ және ... ... өнім ... ... ... ... ... жоқтығы, тиісінше ЭМС – та жұмыс істеу
машығының болуы;
- шалғай жерлегі ауылдық аймақтың веб – ... ... ... ... ... ... жеткіліксіз қамтамасыз
етілуі. Телефонды байланыс ... ... ... ... модемнің іркіліссіз жұмыс жасауын қамтамасыз етпейді.
Сөйтіп, егер барлық баламалы нұсқалар тек жалғыз мүмкін боларлық ... тек ... ... жүргізгенде ғана тауарларды, жұмыстарды,
қызметтерді сатып алу рәсімдерін ... ... ... іске ... ... ... ... сатып алудың веб – порталында
келесі модульдер әзірленген:
- ... ... және ... ... ... ... жұмыстарды, қызметтерді сатып алуда қазақстандық
мазмұнның көлемі ... ... ... ... ... ... ... ұсыну;
- баға ұсыныстарына сұрау салу әдісімен сатып алу.
Бұл ретте, іс – шараларды жүзеге асыру қолданыстағы ... ... ... және ... ... ... веб – порталының
ақпараттық – коммуникациялық мүмкіндіктерін одан әрі жетілдірмейінше мүмкін
емес (қазіргі таңда байқау әдісі мен бір ... алу ... ... ЭМС
модульдері әзірленуде), сондықтан Стратегиялық ... ... ... ... ... ... алу жүйесін енгізуге
бағытталған міндеттер көзделген. Сондай – ақ, қазіргі ... ... ... қамтамасыз етуіне және тиісінше, ішкі қаржылық бақылау
жүйесінің тиімді қызмет ... ... ... аса өзекті болып отыр.
Мемлекеттік бюджеттің қаражаттарын қолдану бойынша ... ...... мемлекеттік органдар оларға бөлінген ... ... ... және ... түрде қолданбауына, ал осы
бұзушылықтарды анықтауда, оларды жоюға ... ... дерр ... ... проблемалар туындайды. Айталық, 2007 жылы ... ... ... ... бұзушылықтар анықталды, бұл 2150 млрд. теңге
көөлеміндегі бақылаумен қамтылған ... ... ... ... ал 2008 жылы бақылаумен қамтылған жалпы сома
4390,2 млрд. теңгені құрад, сонымен қатар, олардың ішінен 85,5 ... ... ... ... ... ... ... үлес
салмағы 19,5 пайыз құрады.
2007 жылы бақылау обьектілеріне жіберілген бұзушылықтарды жою ... ... 5377 – і ... ... 74,5 пайыз. 2008 жылы бақылау
обьектілерінің 8916 ұсынысының 6954 орындалды, ол 78 пайыз ... ... ... ... арттыруға және бұзушылықтардың азайтуға ықпал
ететін шара ретінде ... жол ... және ... ... ... ... ... – алу және жолын кесу ... ... мен ... ... болып табылады.
3.2 Бюджеттік өкілеттіліктерді орталықсыздандыру мәселелері
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... болып отыр. Қазақстан Республикасы
Президентінің 2001 жылғы 24 ... №713 ... ... ... және ... ... жетілдіру арасында өкілеттіктерді
ажырату жөнінде Мемлекеттік комиссия ... еді. ... ... ... басқару деңгейлері арасында мемлекеттік функцияларды
тиімді бөлу, сондай-ақ, бюджетаралық ... ... ... ... ... табылады. Комиссия жұмысының шеңберінде Қазақстан
Республикасы Премьер-министрінің 2002 жылғы 5 ... №4 ... ... ... мен ... қатынастарды жетілдіру
арасындағы өкілеттіктерді айыру Тұжырымдамасының жобасын дайындау жөніндегі
жұмыс тобы ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ететін
бюджетаралық қатынастарға оңтайлы көзқарасты қалыптастыру ... төрт ... ... – оған ... элементтерін бере отырып, яғни орта мерзімді
кезеңге арналған субвенция мен ... ... ... ... ... ... ... Көрсетілген тәртіп негізінде ... ... ... әр ... шашыратпай бюджеттер арасында салық
түрлері бойынша нақты бөлу ... ... ...... ... шығыстар нормативтерінің жүйесі қаншалықты сапалы деңгейде
есептелсе де, ... ... ... ... ... ... Осы салық мәселесі шетелдерде қалай реттелген.
Айталық, көптеген мемлекеттерде жергілікті өзін-өзі ... ... ... жеке ... ... ... ... жергілікті
бюджеттердің 60%-ын жеке тұлғалардың табыс салығы құрайды. Оның ... ... ... бар. Ол ... 14-23% ... Швецияда федералды және жергілікті билікпен бірге, аймақтық билік
бар. Олар жеке тұлғалардың табысына салынатын салықтан өз ... ... ... ... 9-12%-ды құрайды. Сонда, Швецияда жеке тұлғалардың табыс
салығы шамамен 30%-ды ... ... ... ... ... ... 15%-ын ... сумен қамтамасыз ету сияқты көрсетілген
қызметтерге төлем, орталық ... ... 5% ... гранттар
құрайды. Гранттар халықтың санына сәйкес есептелінеді. ... ... ... ... ... ... ... босқындарды
орналастырумен байланысты шығындарға өтем ақы ... ... ... Яғни ... нақты ажыратылған. Жергілікті басқару органдары
тек жеке тұлғалардың табыс салығын алады. Қалған салық ... ... ... ... 80 ... ... ... салық салу
жүйесіне көптеген өзгерістер енгізіліп, бұрын жергілікті бюджетке тиісті
кәсіпорындардың табыс ... ... ... ... ... болды. Екінші
– әрбір нақты аймақ үшін жеке орта мерзімді кезеңге ... ... ... ... отырып, салықтардың реттелетін түрлерін
анықтау. Осы нұсқа бюджеттік алымдар тетігін алып ... ... ... ... тік ... ... яғни ... салынатын
кірістерден жеке табыс салығы және әлеуметтік ... ... ... және ... ... ... қайта бөлуді жүзеге асыру
ұсынылды. Салықтарды бөлудің ... ... ... жағдайда
бюджеттердің төменгі тұрған деңгейлеріне де ... ... ... ... ... ... көзінен салынатын кірістерден
алынатын жеке ... ... және ... ... ... ... ұйғарылды. Осы жағдайда бюджетаралық қатынастар орта мерзімді
кезеңге тұрақтандырылған республикалық ... ... ... ... ... арқылы қалыптастырылады. Осы ... ... ... ... ... де ... ... нұсқа бюджеттік жүйесінен бас тартып, ... ... және ... ... етеді. Сондай-
ақ, бір кезеңге арналған жергілікті бюджеттердің тұрақты кірісті көздеріне
кепілдік береді. Төртінші ... ... ... ... ... бюджетке) және аймақтық экономикаға (жергілікті бюджеттерге)
бөлуге ... ... ... ... үшін салықтармен
реттелетін жеке табыс салығын, әлеуметтік салықты және ... ... ... құн ... ... ... ... Алматы қалаларының бюджеттері бойынша жеке бөлу ұсынылады. ... ірі ... ... дерлік кәсіпорындарда әртүрлі пайыздар
бойынша бөлуге ұшырайды. Бұл ретте оларды аудандар және ... ... ... ... ... басқа бюджетаралық қатынастардың ұтымды ... ... ... ... ... қалыптастыру және
ауылдық әкімдерді институционалдық нығайту мәселесі қаралатын болды. Осы
мақсатта ... ... ауыл ... ... ... ... ... Бұл оларға шаруашылық басқару құқығындағы оқшауланған
мүлікті, өз атынан мүліктік және ... емес ... мен ... алу ... ... ... береді. Сондай-ақ, өз атауы бар мөрі болуын
көздейді. Міне осылайша дайындалған тұжырымдамаға Ұлттық ... ... ... ... Президенті Н.Назарбаев тоқталып, онда
орталықтандыру көзге ұрып тұрғандықтан да оң ... ... ... ... ол сонымен қатар бұл істе әзірге жақсы шешім табыла
қоймағанын атап ... ... ... ... басқару мен өкілеттіктерді орталықтан
алу шарасы үшін қандай да бір жетілген моделдің жоқ екенін көрсетеді. ... үшін ... ... келесісі үшін қатерлі болып шығуы ... ... ... басқарудың тарихы тереңде жатыр. Мәселен, ол шығыс-
еуропалық, азиялық, ... араб ... ... болып бөлінген.
Олар өздерінің даму барысында ұлттық, діни, ... ... және тағы да ... ... жағдайлармен анықталады. Осы
үлгілер 3 ерекше топқа бөлінеді. ... ... ... АҚШ,
Австралия, Жаңа Зеландиядағы муниципалдық жүйе), француздық (Франция,
Италия, ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты басқа мемлекеттердің теориялық және практикалық
тәжірибелерін оқып-үйрену маңызды. Жергілікті шаруашылықты басқару жолдарын
іздестіруде алдымен жоғарыда атап ... ... ... тоқталайық.
Әлем тәжірибесі жергілікті билік органдарының хұкіміне ақша қорларын бөлу
үш түрлі үлгінің ... ... ... Біріншісі, жергілікті билік
органдарының ... ... ... салу ... ... Осы ... ... үкіметке аударылады. Бірақ мұндай ... ... ... ... болып табылатын жекелеген аумақтық ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Сондықтан да бұл мемлекеттің ресурстарын ... ... ... ... Сонымен бірге, ұлттық экономиканы қаржыландыруға барлық
жергілікті шаруашылықтардың қатысулар тең болмай ... да ... ... ... Югославияда орын алған еді. Екіншісі, салықтық өкілеттіктер
мен міндеттерді бөлу орталық үкіметтің құзырында болуын ұсынады. Бұл ... ... ... ... ... ... салықтың көмегімен
кері гранттар мен трансферттер ... ... ... Осы үлгінің басты
кемшілігі – осындай қарым-қатынас ... ... ... мен ... ... ... бұзады. Табыстар мен шығындарды осылайша бөлу
бұрынғы Кеңес Одағында және Венгрияда қолданылды. Үкімет тарапынан төменгі
тұрған ... ... бөлу ... ... ... ... дамыған елдерде әлі күнге дейін бар. Үшіншісі, ең кең тараған
болып саналады. Мұнда жергілікті басқару органдары ... салу ... мол ... ... ... мәселесінің шешілу барысы мемлекет құрылысына
тікелей тәуелді. Мәселен, ... ... ... және ... ... мен олардың құқықтық сипаттамасын анықтау кезінде
мемлекеттің құрылысын ... ... ... терминінің өзі тұтастықты,
бірлікті білдіреді. Унитарлы ... ... ... ... ... ... салық, бюджет-қаржы жүйесі тән. Әлем тарихында мемлекет
құрылысының бес түрі бар:
– конфедерация (одақ);
– ұлттық-аумақтық федерация;
– аумақтық федерация;
– автономиялы бірліктері бар ... ... ... ... жоқ ... мемлекет.
Қазақстан құрамында автономиялы бірлігі жоқ унитарлы мемлекет қатарына
жатады. Әлемде жергілікті ... ... ... ... бар. ... ... ... басқару деңгейлеріне
жүктелген қаржылық міндеттерді орындау үшін өкілеттіктердің ерекшелігін де
анықтайды. Бұл ... ... ... ... мен ... ... ... басқаруды орталықсыздандыру барысында қаржы ... және ... ... ... ... ... тұру сияқты аса ... ... ... Олардың
қатарына жергілікті бюджеттердің жағдайы, жергілікті басқаруға ... ... ... бөлінген қаржы көлемінің сәйкес келмеуі,
бюджеттік дербестік және салықтық қамтамасыз етілу және тағы ... ... ... салалар орталықтан басқарылатындықтан
аймақтардың ерекшеліктеріне нақты әсер ету мүмкіндіктері жоқ, ... ... ... ... жоқтығы. Мемлекеттің
бағдарламаларын ... ... ... ... ... көбінесе аумақтардың
және халықтың талаптары ескерілмей қалады. Бұлар кемшілігі болып есептелсе,
оның артықшылығы елдің барлық аумағында бір саясат ... ... ... мен ... ... ... алу мүмкіндіктері
бірдей. Республиканың бюджет жүйесін реформалаудың ... ... ... ... ... тиіс ... әлі де
жеткілікті. Осындай проблемалардың бірі – салықтық табыстарды аумақтар
бойынша және әр ... ... ... ... бөлу ... ... ... арасындағы салықтарды бөлу мәселелерін
шешуде ... ... ... ... ... деңгейлер бойынша бекіту: федералды, аймақтық және
жергілікті( федеративті мемлекеттерде) немесе орталық және ... ... ... ... ... енгізу құқығы
басқарудың әрбір деңгейіне беріледі;
– салықтардың үлестік бөлінуі;
– салық салу базасын бірігіп ... ... ... немесе
қосымша салықтар);
– салық салуға сәйкес құқықтардың болуы.
Бекіту ... ... ... ... мен ... әсер ... ... Олар жергілікті бюджеттердің табыстары мен шығыстарын
теңестіру ... ... ... белгіленген тәртіппен бекітілген
нормативтер бойынша салықтар немесе ... да ... ... ... ... ... облыстарға, қалаларға, аудандарға
жалпымемлекеттік табыстар бөлігін жекелеген ... беру ... ... Бұл ... ... ... ... шығындарға қарай
жасалатынын білдіреді.
Бюджет жүйесіндегі табыстарды бөлу ең алдымен, тұрақты немесе ... ... әр ... деңгейдегі бюджеттерге табыстардың белгіленген
түрлерін бекіту, екіншіден, ... ... ... ... асырылады.
Бекітілген табыстар бюджеттердің табыс бөлігінің негізін ... ... ... бекіту негізінде бюджеттер арасында барлық табыстарды
бөлу оларды жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... табылады: әр түрлі табыс көздері ... ... ... ... дамуындағы айырмашылықтар
және т.б. Мұндай бекіту бюджет жүйесіндегі табыстар мен шығыстар арасындағы
орынсыз теңсіздіктің күшеюіне әкелер еді.
Республикада 1996 ... ... ... ... келе жатқан аймақтық
саясат тұжырымдамасына сәйкес бюджеттер арасындағы бөлуге бірыңғай ұзақ
мерзімді нормативтер негізінде өту ... ... ... ... үшін ... нормативтік аударымдарды белгілеуді емес, біріңғай
әдістемені және оларды есептеудің бірдей қағидаларын ... ... ... ... ... ... ... әлеуетін
ескеруге мүмкіндік береді.
Жоғарыда аталып ... ... ... ... ... ... бюджеттердің дұрыс қызмет етуін қамтамасыз етпейді. Сондықтан да
табыстық түсімдерді бөлу кезінде салықтарды бекіту әдісін салықтық ... ... ... ... ... керек деп ойлаймыз.
Салықтарды үлестік бөлу әдісін ... ... ... ... ... ... бюджеттік түсімдердің түрлерін дүрыс таңдауды талап
етеді. Салықтарды үлестік бөлудің келесідей әдісі бар. Бірінші әдіс бойынша
салықтар жиналған ... ... ... ... ... Бұл ... артықшылығы - оның қарапайымдылығы және ... ... ... ... бір ... ... кепілдіктерінің
болуы.
Салықтық түсімдер үлесін алудың келесі әдісі ... ... ... қосымша салықтар салуға рұқсат етіледі. ... ... ... ... ... ... ... «салыққа үстеме»
жүйесі тиімдірек қызмет етеді. Әдетте, осындай қосымша салықтарды жинау
кезінде аймақтық билік органдары ... ... одан да ... ... ... ... өту ... жергілікті бюджеттердің табыстарын құрудың берілген
әдісі жергілікті басқару органдарының қаржылық дербестігін нығайтудың
индикаторларының бірі ... ... ... ... ... ... ... жүйесін реформалауға орай, жергілікті ... ... ... ... тиімді болып табылады. Бұл әдісті тиімді
пайдаланудың ... ... - ... ... үстемелердің шекті
көлемдерін белгілеу.
Біздің ойымызша, Қазақстанда бюджеттер арасындағы табыстарды ... ... ... ... ... ұштастыра отырып, қолдануға болады.
Дәл осындай ұштастыру салықтық түсімдердің нақты ... ... ... ... ... ... ... Дамыған
елдердің бюджеттік тәжірбиесі жоғарыда айтылған өрдістердің міндетті ... ... ... жүйесінің буындары арасында табыстарды бөлу ең
тиімді түрде жүзеге асырылатындығын дәлелдейді. Сондықтан да бюджет ... ... мен ... бөлу ... ... және ... негізделуі тиіс. Осы қағидалардың дүрыс жүзеге асырылуы ... ... ... ... және аймақтар ішінде қаражаттарды қайта
бөлудің ерекше механизмінің болуын көздейді.
Бұл механизм келесі құраушылардан құрылуы ... ... ... ... ... ... ... жалпы көлемін
анықтау;
– табыстарды бюджет ... ... бөлу ... ... ... ресурстардың үлес салмағын анықтау;
– аймақтарда құрылатын өзіндік бюджеттік ресурстардың үлес ... ... ... ... ... ... бюджеттік ресурстарды басқару
мәселесіне тоқталайық. Аймақтың қаржылық ресурстарын ... ... ... қалыптасуымен және институционалдық өзгерістермен
анықталатын ... ... ... ... ету мен ... ... ... асыру арқылы мүмкін болады. Бюджеттік
реттеудің басымды мақсаты аймақтағы барлық меншікті ... ... ... ... ... ... аймақтың өзін-өзі қамтамасыз етуі мен
өзін-өзі дамыту қабілетін (мүмкіндігін) теңестіру болып ... ... ... ... тек үйлер, ғимараттар, машина ғана емес, сонымен
қатар капитал, өнім және ... та ... ... ... ... ... объектісінің мазмұнындағы меншік түсінігіне кіреді.
Сонымен бірге ... ... өмір сүру ... мен ... қалпына
келтіру шарттарын қалыптастыру қатынастарын да қамтиды.
Жергілікті басқаруды орталықсыздандырудың тұтас ел үшін оңды ... ... атап ... ... «күшті аймақтар –күшті мемлекет» қағидасына жету;
– орталық билік органдарын әлеуметтік-экономикалық ... ... мен ... ... аймақаралық айырмашылықтарды теңестіру;
– мемлекет пен аймақтардың бюджеттік қатынастарының тұрақтылығын арттыру.
Унитарлық мемлекет болып табылатын еліміз үшін жергілікті органдарға ... ... ... үшін дербес қаржы көздерін ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілмейді.
Жергілікті бюджеттер аймақтық мәселелерді ... ... ... ... республикалық бюджет ... ... ... ... ... мен ... ... құрылымына
сәйкес келеді және елдің Ата Заңымен анықталып, Қазақстан Республикасының
«Бюджеттік жүйе ... ... ... ... ... отырып, біз
иерархияның төрт деңгейін қабылдаймыз : 1 – жергілікті өзін- өзі басқару, 2
... ( ... 3 – ... және Астана мен Алматы қалалары, 4 –
республика. Бірінші деңгей Ата ... 89 - ... ... салыстырмалы
дербестікке ие болғандықтан, мұнда үш бюджеттік деңгей қарастырылады.
Мемлекеттің әлеуметтік салаға ... 60 ... ... ... ... төмендігіне қарамастан, жергілікті бюджеттер
арқылы ... ... Өз ... ... ... саясаты өңірлер мен муниципалдық құрылымдардың экономикалық
дамуының алғышарты болады. Бұл саясатты іс жүзіне ... үшін ... ... ... ... Заңы мемлекеттік бюджеттің
шығыстарын а) ағымдық бюджеттік бағдарламаларға және
ә) дамудың ... ... ... Осы ... 2 ... ... қаржылық жылға және мемлекеттік бюджеттің болжамдық
көрсеткіштерін ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуының индикативтік жоспары,
аумақтардың дамуының экономикалық және әлеуметті ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалануды арттыру
жолындағы үлкен жетістігі болып ... ... елде ... кезеңмен жетілдіру жүріп жатқандығын көруге болады. Оның ... ... ... ... шығыстар мен кірістерді бөлу,
бюджетті құрастыруда орталық және жергілікті ... ... ... ... құқық нормаларын реттеу жүріп жатыр. Мемлекеттік билік
органдары мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарының ... ... ... тыс мемлекеттік қорлардың құралуы мен қарастырылуы, бюджет
пен бюджеттен тыс мемлекеттік қорларды бекіту мен ... ... ... ... ... ... үдеріс қалыптасты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасында Қазынашылық жүйесін ... ... ... ... пассивті, қосалқы роль болды. Бұл
кезеңде олар негізінен, Ұлттық банктің есеп ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджетке
кірістердің толық және уақытылы есептелуіне, республикалық және ... ... ... ... ... ... ... Салықтар мен
кірістер есебін, жасалған кассалық шығындар ... ... ... ... ... кірістерді бөлуді және ... ... ... ... есеп ... ... Банк ... жылдың 1 қыркүйегінен бастап қазынашылық органдары республикалық
бюджеттегі ұйымдардың бюджеттік шоттары бойынша ... ... ... ала ... ... ... ... Бұл
бақылаудың мәні мынада болды – бюджеттік ұйымдар есептік-ақша құжаттарын
банкке тапсыруға ... ... ... ... ... ... ол бұл құжаттарда рұқсаттық жазулар жасады және ... ғана ... Банк ... ... ... мен ... атқаруға
қабылдады.
Бюджет ұйымдарының шығындар есебін ... әр ... ... ... ... ... ... кезең аяқталған ... ... ыөз ... ... ... ... ... жасады және Ұлттық Банк мекемелерінің есептерімен
салыстырды. Сонымен бірге ... ... ... ... ... және
оларда күрделі және жауапты істі атқару үшін материалдық-техникалық ... Олар ... ... ... ... мен есеп ... ... банктік есеп жүйесін алмастыра және ... ... ... есебін жүргізе алмады.
Жалпымемлекеттік қаржыны жергілікті ... ...... мен ... және ... ... министрлігі басқарады.
Қазақстан Республикасының Қаржы минсистрлігі туралы ... ... ... сондай – ақ заңнамада көзделген шекте ... ... ... ... ... үйлестіруді жүзеге
асыратын Қазақстан Республикасының орталық атқарушы органы ... ... ... ... ... Ұлттық Банктің бірыңғай
қазынашылық шотына аударылған ... ... ... ... ... жүргізеді, сондай-ақ оған аударылған сомалар бойынша ай
сайын салыстыру жүргізеді. Бұл үшін ... ... ... ... ... күн ... көшірмелері негізінде бірыңғай
қазынашылық шотына аударылатын кірістер, шығындар, күрделі салымдар ... ... ... Әр ... 1-не қазынашылықтың облыстық
басқармалары Қазынашылық Департаментіне жаңа бюджеттік сыныптаманың ... ... бір айда ... ... ... ... шығындар туралы есеп
береді.
Қазынашылық Департаменті ... ... ... ... есеп дайындайды және Қаржы Министрлігіне тапсырады.
Осылайша, Қазынашылық Департаментінің шоғарлындырылған ... ... ... ... ... мәліметтерді талап етпей,
республикалық бюджет шығындарының нақты жағдайын бағалай алады.
1997 жылдың ортасында Орталық Қазынашылық құрылымына ... ... ... ... ... оған ... ... пайдаланылуын және аумақтық ... ... ... ... ... – бюджет тәртібін нығайту – ... ... ... ... ... ... , аударуға және пайдалануға
байланысты министрліктер, ведомстволар мен ұйымдарыдың ... ... ... ... ... ... мақсатсыз пайдалну фактілері
анықталған жағдайда, бұл қаражаттар бюджетке қайтарылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... – экономика, 2006 жыл
2. «Егемен Қазақстан» газеті, 19 қаңтар 2010 жыл «ҚР ... ... – 2014 ... ... ... ... ... Сыр бойы газеті
4. www.mminfin.kz
5. www.esep.kz
6. www.kyzylordastat.kz
7. «Қаржы» Қ.Қ. Ілиясов, С. Құлпыбаев (Алматы 2005),(Алматы 2007)
ҚОСЫМША 1
Қызылорда ... ... 2007 – 2009 ... ... ... (мың ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның қазіргі даму жағдайындағы бюджет саясатында қазынашылықтың атқаратын ролі6 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Шетелдегі бюджеттің іске асырылуы байынша қазынашылық органдардың қызметтерін ұйымдастыру6 бет
Қазынашылық ақпараттық жүйелері9 бет
Қазынашылықты ұйымдастыру ,оның бюдежттің орындалуындағы рөлі5 бет
Қазынашылық. Қазынашылықтың мәні және атқарылатын жұмыстары83 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь