Инфляция,оның Қазақстандағы ерекшеліктерін талдау және Ұлттық Банктің инфляцияға қарсы саясаты

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4
1. Инфляция туралы теориялық аспектілер ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1 Инфляция туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Инфляцияның түрлері мен формалары ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.3 Инфляцияның себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2 Инфляция,оның Қазақстандағы ерекшеліктерін талдау
және Ұлттық Банктің инфляцияға қарсы саясаты ... ... ... ... .
2.1 Инфляцияның экономикалық және әлеуметтік
зардаптары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Инфляцияны реттеу және ақша айналымын
тұрақтандыру әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Ұлттық Банктің инфляцияға қарсы саясаты ... ... ... ... ... ... ...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
        
        Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
..............................3-4
1. Инфляция туралы теориялық
аспектілер.................................
1. Инфляция туралы түсінік
.......................................................
1.2 Инфляцияның түрлері мен
формалары..................................
1.3 Инфляцияның
себептері..........................................................
2 Инфляция,оның Қазақстандағы ерекшеліктерін талдау
және Ұлттық Банктің ... ... ... ... ... және ... Инфляцияны реттеу және ақша айналымын
тұрақтандыру
әдістері.............................................................
..
2.3 Ұлттық Банктің инфляцияға қарсы саясаты...........................
Қорытынды...................................................................
..........................
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
25
Кіріспе
Ақша айналыс ... ... ...... ... ... ... ақша көлемінің арасындағы тепе – теңдіктің сақталуы. Өйткені
айналыстағы ақшалардың көлемі айналысқа қажетті ақша ... ... ... ... ақшалардың құнсызданып ақшаның сатып алу қабілеті
төмендейді. Бұл қоғамдық әлеуметтік – экономикалық дағдарыс – инфляцияға
әкеледі.
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция ұзақ ... өмір ... ... ... ... болуын қағаз ақшаның шығуымен байланыстырады және
ол экономикалық құбылыс ретінде экономикалық теорияларда ΧΧ ғасырдан бастап
жиі кездесе бастайды.
Инфляция мәселесі барлық елде ... және ... мен ... ...... ... ... инфляция – тек қағаз ақшаның айналымына
тән, айналым арнасы тауар айналымы қажеттілігімен салыстырғанда қағаз
ақшамен артық шамада толып кетуі, олардың бағасының төмендеуі және ... ... ... ... ... ... алатын қабілетінің
түсуіне мән беретін әлеуметтік – экономикалық феномен. Онда экономикалық,
әлеуметтік, саяси мәселелер ұштасады. ...... ... және ... жиі серігі, саяси және әлеуметтік жанжалдар нәтижесі екенін
тәжірибеде көрсетеді.
Осы ... ... ... сипатымен көрінетін ерекшеліктерге ие және
бұл құбылыс тек бағаның өсу нәтижесінде туындайтын ақшаның арзандау
көрінісі ғана емес, сонымен қоса ол ... ел ... ... ... ... келеді.
Инфляцияның пайда болу себептері мен оны өршітетін факторлар ақша
айналымы мен өндіріс саласынан ... ... ... мен инфляцияға қарсы шараларды мемлекттік
әрекеттердің теориялық негізгі ретінде қазіргі заманда ақшаның ... оның ... ... ... дамуында болады. Осы
теория инфляция себебін нарықтардың тұрақты тепе – теңсіздігінен туындап
және ақша қажеттілігі оның ұсынысынан үнемі жоғары болғанымен ... ... ... баға ... өлшенетін, тауарлар мен қызметтерге
бағаның өсуімен көрінеді. Бірақ, үнемі көріне бермейтін инфляцияның
белгілері бағаның өсуінде көрінеді. Жеке тауарлардың сапасы көтерілгенде,
технология өзгергенде, мода ... және т.б. баға өсуі ... ... бағаның өсуі төлемақы, зейнетақы мен жәрдемақының алдын ала ... ... оны ... деп есептеуге болмайды.
Осы заманға инфляция өндіріс процесінің өзінде туады, бірақ оның нақты
көрінісі ақша саласында ... ... ... ... ақша
белгілердің эмиссиясымен жиі байланыстырады. Бұл салыстырмалы түсінік. Егер
ақша эмиссиясы тауарлар өндірісі мен ... ... ... ... ... ... бұл ... құбылысы емес, айналым арналарының
толып кетуі болмайды. Алайда, экономика толық жұмыс істеу үшін және ... аса толу ... ... және ... ... қай шегіне дейін
ақшамен толтыруға болатынын анықтау өте қиын. Осындай инфляцияны зерттеу
жеткіліксіз болғандықтан инфляцияға қарсы дұрыс ... ... ... ... «ақша – бағаның» тұрақты байланысына қарағанда,
бағалардың өсуі мен ақша ... ... өте ... ... ... мойындайды. Инфляцияны тек қана айналымдағы артық ақша ғана емес, ең
алдымен шаруашылық әдістері, ұдайы өндіріс процестерінің ... ... ... ... ... ... ... теориялық аспектілер
1.1 Инфляция туралы түсінік
«Инфляция» термині тұңғыш рет Солтүстік Америкада 1861-1865 жылдардағы
азамат соғысы тұсында пайда ... ... ... ... тым ... ... мағынасында қолданылған. Инфляция латын сөзі, мағынасы
˝inflatio˝ - ˝қампаю˝ деген.
ΧΙΧ ғасырда бұл термин ... мен ... ... ... ... ... өзі ... ақша енгізумен байланысты ежелгі Рим мен
ежелгі Қытайда болып тұрған. Экономикалық әдебиеттерде инфляция түсінігі ΧΧ
ғасырда бірініші дүниежүзілік соғыстан кейін жиі ... ... ... әдебиеттерінде 20-жылдардың орта кезінде көрінді.
Инфляцияның әдеттегі анықтамасы – айналымдағы ақша массасының
қажеттіліктен тыс артып кетуі. Бұл ақша өлшемінің құнсыздауына және ... ... ... әкеледі. Алайда инфляцияны айналым процесін
құнсызданған қағаз ақшамен толтыра беру деп түсіндіру жеткіліксіз. Инфляция
тауар бағаларының өсуінен көрінгенмен, ол тек ақшаға тән ... ... Ол – ... ...... ... оны ... рынок
шаруашылығының түрлі саласындағы ұдайы өндіріс сәйкестілігінің бұзылуы.
Инфляция дүние жүзіндегі көптеген елдердің ... ... ең ... ... ... болу себептері мен оны өршітетін факторлар ақша
айналымы мен өндіріс саласынан ... мен ... ақша ... инфляция болмайды, өйткені олар артық
болған жағдайда қазынаға салынып, ал қажет болған жағдайда қазынадан
айналымға келіп түседі. ... ақша ... өзін - өзі ... ... ... ақша ... яғни ... ақша көрсеткіштері, нақты ақша
өкілдері айналымында міндетті түрде инфляция болады.
Инфляцияның негізгі себебі – халық шаруашылығының әр түрлі
салаларындағы: қор жинау мен тұтынудың, ... пен ... ... мен ... ... капитал көлемі мен мөлшерінің,
айналымдағы ақша массасының мөлшері мен шаруашылықтағы ақша сұранысының
тепе – теңдігі бұзылғаны болып табылады. Ақша айналымы ... ... ... ақша эмиссиясынан, тауарлық масса мен жасалған қызметтердің,
ақша ... ... ... ... кезде болуы мүмкін.
Инфляцияға қарсы саясаттың формалары мен әдістері қайта өндірудің
механизмдерімен қоса ақша – кредит, бюджеттік, салықтық шаралардың ... ... ... банк ... ... ... ... ақша
айналымын реттеуде ашық нарықтағы операцияларды, қайта қаржыландырудың
мөлшерлемелерін, міндетті резервтер нормаларын, пруденциялды нормативтердің
бекітілуін өзіне қосатын ақша – кредит саясатын қолданады. Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... оның ... жиыны мен
қызмет көрсетуінің сәйкестігіне тікелей және жанама әдістермен әсер етеді.
Қазақстан Республикасында инфляция процестерін ақша – ... ... ... ... емес ... ... банкіге коммерциялық
банктердің несиелік салымдарына шек қою және сол операциялар бойынша
мөлшерлемені өзгертуге құқық беріледі.
1.2 Инфляцияның ... ... ... ... ... инфляция, әдетте,
төтенше жағдайларға байланысты пайда болатын еді. Мысалы, соғыс жылдарында
мемлекеттер әскери шығындарын жабу үшін көп ... ... ... ... болды. Соңғы жылдары бірқатар елдердің экономикасы үшін ол
айықпас ауруға, ұдайы өндірістің тұрақты факторына айналды.
Инфляция қарқынының жай, орташа жүруі кезінде бағаның өсуі 10% - ... ... ... ... ... ... инфляцияны
экономикалық даму үшін оңды жағдай деп, ал мемлекетті тиімді экономикалық
саясат жүргізуші субъект деп есептейді. Мұндай инфляция өндіріс пен
сұраныстың өзгерген ... ... ... ... отыруға мүмкіндік
береді.
Жоғары қарқынды инфляция тұсында бағаның өсуі 20 – дан 200 процентке
жетеді. Ал бұл экономика үшін үлкен салмақ. Бірақ көптеген ... ... ... өсу қарқынын есепке алады.
Аса зор, шексіз инфляция айналымдағы ақша мөлшері мен ... ... тым ... шектен тыс өсуін білдіреді. Мысалы, Никарагуада,
азамат соғысы жылдарында бағаның жылдық 3300% - ке дейін жетті. Мұндай
жағдайда халық үлкен зиян ... ... ... ауқатты тобына да қиын
болады. Ұлттық шаруашылық бүлінеді. Гиперинфляцияны басынан өткізген
бірқатар елдерде бағалардың өсу қарқыны айналымдағы ақша ... ... ... ... ... ... ... мысалы, 1945-1946
жылдары Венгрияда байқалды. Шаруашылық субъектілері ұлттық валютаға деген
сенім жоғалған кезде, қолдағы құнсызданған ақшадан ... ... ... айналымдағы ақша айтарлықтай өсіп, ол оның санының көбеюіне тең
болады. Салдарында баға қауіпті шектерге дейін ... ... ... ... де ... әсері болатындығын атап өту орынды.
Басыңқы инфляция кезінде бағаның өсуі байқалмай ... – 60 ... ... ... ... орташа, бірқалыпты
қарқынмен жүрді. Ал 70 – жылдары ол ... шыға ... ... қалыпты жүрісін бұзды, қоғамдық өндірістің бірінші жауына
айналды. Инфляциялық процестің ең қызған шағы 70 – жылдардың екінші
жартысы. Мысалы, бөлшек ... ... ... ... өсуі АҚШ – та 1956 ... ... 1,7% , 1966 – 1974 жылдары 5,1% , 1975 – 1980 жылдары 9,3%
болды. Англияда осы ... ол 3,1, 6,0 және 17,9%, ... 5,0; 5,9 ... 80 – ... соңына қарай бағаның өсу қарқыны төмендеп, жылына 4 %
- ке тең болды, 1987 жылы – 3,7% - ке ... ... ... ... келді. Мұны көптеген себептермен түсіндіруге болады, олардың
ішіндегі ең негізгілері: мұнайға әлемдік бағаның төмендеуі, баға
бәсекесінің артуы, жалақы өсуін тежеу ... ... тепе – ... ... ... яғни ... ... және ол барлық тауарлар мен қызметтерге бірдей өседі. Мұндай жағдайда
бағаның жылдық өсуіне сәйкес ... ... ... бұл бағалардың
тұрақтануы кезеңіндегі экономикалық ахуалды білдіреді.
Болжамды, күткен инфляцияны кенеттен өршитін инфляциядан ажырата білу
керек. Күткен инфляцияның мерзімін анықтауға болады, ... ... ... ... ... ... Қазақстанның 1991 жылы
бағаны ырықтандыру алдында жасаған бағаны жоғарылату қарқынының
бағдарламасын келтіруге болады.
Кенеттен ... ... ... ... ... өсуімен сипатталады,
ол ақша айналымына, салық салу жүйесіне теріс әсер етеді. Егер экономикалық
инфляция күтілген болса, халық өз ... ... ... ... сатып алуға ұмтылады, қызмет көрсету шығындарын шамадан тыс
көбейтеді, ... ... ... ... ... шын ... шаруашылықтың қалыпты жағдайы бұзылады. Бағаның тұтқиылдан
шарықтауы инфляцияны күтуді одан әрі арандатып, бағаның өсуін өршітеді.
Бағаның күрт өсуі қысқа ... ... ол ... ... ... рынокқа сатып алу қабілеті бар сұраныс ретінде ғана ақша
жұмсайды, көбірек сақтап, жинауға тырысады. Сұраныстың көлемі азайған шақта
бағаның ... оны ... ... ... ... ... тағы ... тепе – теңдік жағдайына келеді.
Инфляция көрінісінің келесі түрлері мен формалары болады:
1. Бағаның өсу қарқынына қарай:
- баяу инфляция – ... ... ... ... ... 10 ... ... бағалардың біртіндеп ұзақ өсуімен сипатталатын
инфляция. Осындайда ақшаның құны тәжірибе жүзінде сақталады, номиналды
бағалармен өзара шарттарға қол қою тәуекелі болмайды. Сондықтан ... ... даму ... ... ... ... қазіргі уақытта жыл сайынғы 5-8 пайыздың шеңберінде ғана.
- орташа инфляция – баға өсуінің орташа жылдық қарқыны 10-50 пайызды
құрағанда, баға ... ... ... ... оның ... шарттар бағаның өсуіне байланады, ақша тез материалданады.
Инфляцияның осындай түрі қауіпті саналып, бұған қарсы шаралар
қолдануды ... ... ... ...... өсуінің өте жоғары қарқынды инфляциясы,
бағалардың өсуі жылына 100 пайыздан асады. Ол ... ... ... байланыстар үзіліп, бар терлік айырбасқа өтеді.
Мұндай жағдайда бизнесті жүргізу мүмкін емес. Қазақстанда 1994 – ... ... ... 2000 ... дейін жеткен.
2. Пайда болу сипатына қарай:
- әкімшілік инфляция - ... ... ... ... ... ... ... инфляция;
- шығын инфляция – ресурстар мен өндіріс факторларына бағаның өсуімен
көрінетін инфляция, соның әсерінен өндірістік шығындар және
тауарлардың ... ... ... ... өсу ... ... әлем ... өзгеруі мен ұлттық валюта курсының
төмендеуі, жұмыстың өнімділік деңгейі төмендеп, өндірістің ... ... және ... сұраным инфляциясы – ұсынысқа қарағанда сұраныстың көп болуымен, яғни
тауарлар мен қызметтердің өсуіне қарағанда халық пен мекемелердің
жиынтық ... тез ... ... ... ... инфляциясы - өндірістік ресурстарды толық пайдаланбаған
жағдайда өндіріс шығындарының өсуімен байланысты бағалардың өсуінен
туындайтын инфляция.
- ... ...... факторлар әрекетінен туындаған
инфляция;
- кредиттік инфляция – шамадан тыс кредиттік экспансиядан туындаған
инфляция.
3. Инфляция формаларының көрінісі бойынша:
- ашық, яғни тауарлар мен ... ... ... ... өсу
есебінен болатын инфляция;
- жасырын инфляция – мелекеттің бағаларды бұрынғы деңгейде ... қоса ... ... ... ... инфляция.
Осындай жағдайда тауарлар көлеңкелі, ұйымдастырылмаған, бағалары
сөзсіз өсетін нарықтарға кетеді.
1.3 Инфляцияның себептері
Ақша тауарларды сатып алу ... ... ... салыстырғанда
құнсызданады. Инфляцияны бұлай түсіндіру, яғни ақшаның алтынға қатысты
құнсыздануы, алтынды бұрынғыша ақша сияқты жалпылама эквивалент деп
қарастыруда жатыр. Ең ... ... өсуі ... ... оның
ұсынысынан артық болуымен байланысты. Белгілі тауар рыногында сұраныс пен
ұсыныстың сәйкестілігінің бұзылуы әлі ... ... ... ... ... ... Бағаның көтерілуіне нақтылы экономикалық жағдайлар да әсер
етеді. Ақша әсерінен тыс, тауар бағаларының өзгеруі еңбек ... ... және ... ... ... ... ... бағаның монополиялануы мен экономиканы мемлекттік реттеуге,
салықтың жаңа ставкаларын енгізуге, өлшемнің девальвациялануы ... ... ... ... мен ... ... ықпалына және т.б. байланысты. Демек, бағаның өсуіне
көптеген неше түрлі себептердің де әсері болады.
Коньюнктураның циклдық толқуынан болатын ... ... ... ... Циклдың түрлі фазаларынан өту барысында бағалардың
динамикасы өзгеріп отырады. Аласапыранның бас кезіндегі оның өсуі дағдарыс
пен депрессия фазасында төмендеп, жандану кезінде баға тағы да ... ... ... ... ... ... ... Циклдық
толқулардың тағы бір көрінісі жалақының өсуі еңбек өнімділігінен артып
кетуінде. Мұндай құбылыс ... ... деп ... ол өз кезегінде
баға деңгейінің жалпы өсуіне алып келеді. Кездейсоқ апаттар да бағаның
инфляциялық өсуіне әсер етпейді. Айталық, су басып кеткен аймақтардағы
құрылыс ... ... ... Бұл құрылыс материалдарын шығаратын
өндірісті ұлғайтады, ал олар рынокты толықтыру барысында, баға ... баға ... ... ... нені ... көп сәйкессіздіктермен байланысты екенін еске ұстап, оның ішіндегі
ең бастыларын атайық.
Біріншіден, мемлекеттік шығысдар мен кірістердің тепе – теңдігінің
бұзылуы, баланстың болмауы. Ол ... ... ... көрінеді.
Егер дефицит Орталық эмиссия банкісінен заем арқылы қаржыландырылса,
басқаша айтқанда ˝ақша станогы˝ белсенді пайдаланылса, онда айналыста ақша
массасы көбейеді. ... ... ... ΜV=PO еске ... M мен ... өсуінің байланысы артық.
Екіншіден, осындый жолмен, әдіспен инвестицияны қаржыландыру
жүргізілген жағдайда да ... ... өсуі ... ... милитариаландырумен байланысты инвестиция инфляцияны өршітеді.
Ұлттық табысты әскери мақсатқа пайдалану, өндірістік емес шығындар – олар
қоғамдық байлықты ... ... ... ... ... бір ... ғана
қосымша төлем қабілеті бар сұраныс туғызып, тауармен қамтамасыз етілмеген
ақша массасының өсуіне әкеледі. Әскери шығындардың өсуі мемлекеттік
бюджетті тұрақты тапшылық ... және ... ... ұдайы өсуіне
ұрындырады.
Үшіншіден, баға деңгейінің жалпы өсуі қазіргі рыноктық экономиканың
ерекшелігіне байланысты. Бұл кезең жетілген бәсеке кезіндегі рынокта
көптеген өндірушілер болып, өнімдерді түрі аз, ... ... оңай ... ... ... ... ... дәрежеде бағаны билейді.
Олигополиялар бағаны өсіруді бірінші болып бастамаса да, олар оны ... ... ... ... жоғары деңгейін ұстап тұру үшін
өндіріс пен тауар ұсынуды қысқарту ... ... ... ... ... жүргізетін рынокта бағаның төмендеуін болдырмау үшін олигополия мен
монополия икемді тауар ұсынысына қарсы болады. Салаға жаңа өндірушілердің
келуін тежеу үшін ... ... ... пен ұсыныстың сәйкес
келмеуі көмектеседі.
Төртіншіден, елдің экономикасының ашық болуы оның бірте – бірте
әлемдік ... ... ... барысында ˝импорттық˝ инфляцияның
қаупі туады. ˝Импорттық˝ инфляциямен күресу мүмкіндігі шектеулі.
Бесіншіден, инфляция өзіне - өзі дем беретін сипат ... ... ... ... орын алады. Батыс елдерінің көптеген
экономистері және біздің елімізде де осы факторды ерекше көрсетуде. Халық
пен өндірушілердің инфляцияны күту себептерін жою ... ... ең ... ... ... жалпы өсуі жағдайында өмір сүруге үйренген халық,
бағаның одан әрі өсуін ... ... ... ... ... талап етеді. Халық тауарларды көптеп алады, өйткені ... ... тағы да өсуі ... ... өз ... өте ... белгілейді, сөйтіп қысқа мерзімде шикізат, материал, қосалқы бөлшектер
қымбаттайды.
Дүниежүзілік қоғамдастықтың барлық ... де ... ... ... ... бар. ... бұл құбылысты қоздыратын факторлардың
комбинациясы жекелеген елдің нақты экономикалық жағдайына байланысты.
Айталық Батыс Еуропада II дүниежүзілік соғыс біткеннен соң ... ... ... ... болады. Одан кейінгі жылдарда
инфляциялық құбылыстың күшеюіне мемлекеттік шығыстар, баға мен жалақының
арақатысы, инфляцияның ... ... ... және т.б. факторлар себепші
болды. Бұрынғы КСРО – ны алсақ ... ... ... соңғы жылдардағы
инфляцияның себептеріне экономикадағы ерекше тепе – теңсіздік жатады, ол
әміршілдік - әкімшілік жүйе ... еді. ... ... тән ... ЖҰӨ
- дегі әскери шығындар үлесінің көптігі, өндіру, бөлу және қаржы – ... ... ... ... ... ... жалақы
үлесінің аздығы және т.б. ерекшеліктер.
2. Инфляция, оның Қазақстандағы ерекшеліктерін талдау
және Ұлттық Банктың ... ... ... ... ... және ... зардаптары күрделі және көп түрлі болып келеді.
Инфляцияның ... ... баға мен ... ... ... уақытша
коньюнктураны жандандырады. Процестің ушығуы барысында инфляция ұдайы
өндіріске кедергі келтіріп, қоғамдағы экономикалық және әлеуметтік
шиеленістерді тереңдетеді. Инфляция аттың текіректеп шауып, бой ... ... ... ... ... зиян ... саясатты жүргізуге жол бермейді. Бағаның әр түрлі өсуі
экономика салаларының арасындағы сәйкестілікті бұзып, тұтынушылар сұранысын
бүркемелеп, ішкі рынокта тауарлар өткізуді қиындатады. ... ... ... ... ... ... бұл процесті таудан аққан
тасқынға айналдырып, тауарға тапшылық тудырып, ақша қорлануына ынтаны
жойып, ақша – ... ... ... ... ... ... халықтың жинағы
құнсызданады, банктер, несие беретін мекемелер зиян шегеді. Өндірістің
интернационалдануы инфляцияны бір елден екіншісіне аударады, халықаралық
валюта және ... ... ... ... ... да бар, ол ... табысты қайта
бөледі, халыққа салық үстіне салық болып, номиналды және нақты жалақының
өсу қарқынын қызметтер мен ... ... күрт ... ... қалдырады.
Инфляция зардабын барлық жалдамалы жұмысшылар, еркін кәсіп иелері,
зейнеткерлер т.б. басынан ... ...... ... ... ... валютаның құнсыздануымен байланысты халықтың, мемлекеттік
бюджеттің, шаруашылық субъектілерінің жинақ ақша ... Баға ... ... тапшылығы туындайды;
- Жалақы азайып, жұмыссыздық көбейеді;
- Көлеңкелі экономика дамып, қылмыс түрлері көбейеді;
- ... ... ... ... ... ... инфляция мынадай түрлерге жіктеледі:
Көрініс алу сипатына қарай:
- Ашық инфляция – бағаның ... ... ... ... Жабық инфляция – тауар тапшылығымен байланысты бағаның өсуіне
мемлекеттік қатаң бақылау жасалатын инфляция;
- ... ...... кенеттен бірден өсуі салдарынан болатын
инфляция;
- Болжамды инфляция – үкімет жоспарлайтын инфляция;
- Кенеттен болатын инфляция - бағаның кенеттен өсуі салдарынан ... ... ... ... ... – бір ... аумағын қамтитын инфляция;
- Дүниежүзілік инфляция – ғаламдық экономиканы қамтитын инфляция;
Өсу қарқынына қарай:
- Баяу инфляция – баға ... ... ... және оның ... ... ... инфляция – баға жылына жылдам 20 - 200%-ке дейін өседі. Бағаның
өсуі контрактілермен келісім жасау кезінде есепке алынады;
- Ұшқыр инфляция – баға ... 500 - ... ... ...... ... өндіріс процесіндегі сәйкессіздіктен
туындайтын бағаның өсуі ретінде анықталады. Ұзақ ... ... ... ақша массасының өсуі ірі масштабқа жеткенде, инфляцияның басты факторы
ақша массасындағы өзгеріс болып табылады.
КСРО халық шаруашылығындағы инфляцияның барлығын көптеген жылдар ... ... ... бұл тек ... ғана тән, ал ... ... экономика тұсында, ол болуға тиіс емес деген фактілер
оған себеп болды. Шындығында да, директивті түрде баға белгілеу барысы,
халықтың ... ... ... ... ... ... ... отыруға мүмкіндік берді. Бірақ тұтыну бағаларының деңгейі
бір өзі ғана инфляцияны өлшейтін ... ... ... ... ... ... және ауыл ... көтерме сауда бағасының
деңгейімен, ЖІӨ дефляторымен де сипатталуы мүмкін.
Өнімнің көтерме бағасы, оларды дайындауға кететін шығындардың өсуімен
байланысты өсіп отырады. Экономиканың әр ... ... ... ... қайта бөлу есебінен кейбір тауарлар шеңберіне бөлшек
сауда бағасы тұрақты болып отырды. Сонымен қатар ... ... ... ... ... орын алды. Кейбір тауарлардың бөлшек
саудада болмағанына қарамай, төменгі бағалары сақталынып қалды. Мұның
барлығы жабық инфляцияның болғандығы ... ... ... ... ... және ... да ТМД ... қазіргі инфляцияның
себептеріне: 30 – жылдардан басталған өндіріс құралдары мен ... ... ... аяқ асты орын ... ... қорғанысқа кететін
үлкен шығыстар; Қазақстандағы өнеркәсіптің өндіру салалары мен ауыл
шаруашылығының дамуына салынған капитал ... ... ... ... және бағаның өзіндік құннан өте көп мөлшерде алшақ
болуы. Бағаны ырықтырмайынша ... ... өту ... ... ... ... өсуіне, инфляцияға жол берілді.
Экономикадағы инфляцияның деңгейін сипаттайтын басты көрсеткішке
тұтыну бағаларының индексі жатады. Ол үй шаруашылығының ... ... ... ... қызметтерге оның үлес салмағын ескере отырып,
бағаның өсуі индексі негізінде анықталады. ТБИ ... 1991 ж. ... ... ... 275 ... мен ... ... қамтиды.
Бағаның құрылымы мен тұтыну тауарларының өзгеруіне байланысты ТБИ қайта
қаралып, өзгеріп отырады. 1996 ж. ... ... 1995 ... ... ... зерттеу нәтижесінен келіп ˝тұтыну қоржынындағы˝ тауарлар мен
қызметтер үлесі былай анықталынады: тамақ өнімдері – 62,6%, азық-түлік ... – 23,2%, ... ...... ... бойы ... ақша ... мен инфляция арасындағы
тәуелділік экономис – монетаристердің назарында болды, солардың ... ... ... де бар. Монетаристер ақша массасындағы өзгеріс –
инфляцияның негізгі факторы болады деп санайды.
Қазақстан тәжірибесі инфляциямен күресу тек қана ...... ... ... ... куәландырады. Бірақ дүниежүзілік
тәжірибеде, соның ішінде Бразилияда жоғары инфляция жағдайында өмір сүре
білу тәжірибесі бар. Бұл ... ... ... ... ... ... жылына 30 – 40%-дан асатын инфляция жағдайында экономикалық
өсуге қол жеткізумүмкін еместігін көрсетеді.
Инфляцияның ...... ... оған ... ... ... ... саясат жүргізуге мәжбүр етті.
Инфляциялық артық сұраныс тұсында мемлекет өз шығыстарын тежеп, ... ... ... ... ... ... ... Алайда, солармен бір мезгілде өндіріс те қысқарып, экономикада
дағдарыс пен тоқырау белгілері байқалады, жұмыссыздардың саны өседі. Бұл
инфляцияны тежеудің ... ... ... кезінде сұранысты ұлғайту үшін арнайы бюджеттік
саясат жүргізіледі. Егер сұраныс жеткіліксіз болса, мемлекеттік
қаржыландыру бағдарламасы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... ең алдымен табысы аз топтарға
салынады, әдетте, олар табысты жедел пайдаланады. Сөйтіп қызмет
көрсетулерге және ... ... ... ... ... бюджет
тапшылығының ұлғаюы үкіметтің салық арқылы маневр жасау мүмкіндіктерін
тарылтады. Ол ... ақша ... және ... ... ... Ақша – ... саясаты экономикаға қысқа мерзімдік ықпал жасау
құралы ретінде қолданылады, басқаша айтқанда, экономистердің ойынша үкімет
төлеу ... бар ... ... үшін ... ... ... экономикалық өсуді ынталандыру және жұмыссыздықтың табиғи деңгейін
жасанды әдістер арқылы төмендету, инфляцияны бақылаудан шығарады. Қоғамдық
мүдде тұрғысынан инфляциямен күрес халық ... ... ... яғни ... ... өндірісті құлдыратады. Кейбір есептер
бойынша инфляцияны 1%-ке төмендету жұмыссыздықты жыл бойындағы өзінің
табиғи деңгейінен 2 % жоғарылатады, ал ... ... 4%-ке ... ... ... ... үшін біраз елдердің үкіметтері
60-жылдарлан бастап, баға мен табыс арақатысы деген саясатты жүргізуде.
Оның басты мақсаты жалақының ... ... Бұл ... инфляциямен күресте
рыноктық стратегиядан гөрі әкімшілікке көбірек бағыт ұстағандықтан
туындайды және ол алға қойған мақсатқа әрдайым жете ... ... ... түрлі экономикалық шараларды қатар қолдану жалпы
экономикалық реттеуді тиімсіз етеді.
Инфляцияға қарсы саясатты әзірлеудің шарты негізгі қайта ... ... ... ... ... ... табылады. Ол деген –
ұзақ инфляция факторын тежейтін шаралар анықталып және инфляцияға қарсы
ұзақ ... ... ... ... ... ... инфляцияның даму
факторлары және оның салдары
Инфляцияның даму факторлары әр түрлі, олар ішкі және ... ... ... емес ... ... ... Ақшалай факторлармен туындаған
инфляция сұраныс инфляциясын, ал ақшалай емес – шығын инфляциясын
білдіреді.
Бұл ... де ішкі ... ... ... факторларға мемлекттік
бюджеттің тапшылығы, ақша белгілерінің эмиссиясы, мемлекеттік қарыздың
өсуі, кредит экспансиясы, ақша ... ... өсуі және т.б. ... емес ... жұмыс өнімділігінің төмендеуі, экономиканың
циклдік дамуы, халық шаруашылығы салаларының арасындағы пропорциялардың
бұзылуы, экономиканың монополизациясы, директивалық бағаның түзелуі жатады.
Импортталған инфляцияны туындататын сыртқы ... – елге ... ... ... ... ... ... өсуі және
т.б. жатады.
Инфляциялық факторлар экономикалық емес сипат алуы мүмкін ... ... жөн. Адам ... ... ... ... өкіметке сенімділіктің жоғалуы, саяси тұрақсыздық және т.б.
факторларға жатады.
Инфляция факторларын былайша топтаймыз:
- ... ... ... ... ... ... ... көлемінің азаюы жағдайында
пайда болады. Экономика құрылымының бұзылуы:
өндірілген жиынтық өнімнің ¾ бөлігінің көбі
машиналар өндірісі, жабдықтар мен басқа өндіріс
құралдарын ... ал ... ... ... ... ... етпейді, жұмыс
өнімділігінің өсуі мен халықтың ақша табысының
арақатынасының бұзылуы;
- қазыналық факторлар – ақша эмиссиясы есебінен бюджеттік
тапшылықты жабу, жанама ... ... ... ...... ... валюталық бағамының құлдырауы
үнемі сипат алып отырады: біріншіден, жағымсыз валюталық бағамның
тұрақсыздығы билікке деген ... ... әкеп ... ... болады, екіншіден, жағымды – Қазақстандағы сияқты
экономиканың шикізат салаларының дамуын, экспортқа бағытталған
салалардың дамуын ынталандырыды, шетел валюталардың еркін айналымы,
қосымша ақша эмиссиясы, кредит ... ;
- ... ... ... артуынан шетел валюталарының түсімінің
ұлғаюы, мемлекеттің сыртқы қарызының шамадан тыс өсуі, сырттан қарыз
алу жатады.
Экономикалық теорияда инфляция факторларының бірнеше түсінігі бар.
Кейнсиандық теорияның ... көп ... ... ақша – ... ... өндіріс шығындарының өсуі, директивалық бағаның
түзілуі сияқты негізгі инфляция факторларын бөліп шығарады. Сұраныс
ұсыныстан артық болуы, өндіріс шығындарының көтерілуі, осыған сәйкес,
тауарлар мен ... ... ... ... ... ... осы ... салдары болады деп санайды.
Тақыстық монетаризмнің жақтаушылары, керісінше ақша массасының артық
өсуі бағалардың ұзақ мерзімді көтерілуінің жалғыз себебі ... ... Олар тек ақша ... ... инфляция факторы ретінде санап,
басқа факторларды оның өсу себебі деп қарастырды. Олар инфляцияны халықта
бар ақшаның мөлшері өндіріс тауарларымен қызметтердің жиынтық ... ... Оның ... ... ... ол инфляцияны туындауына
жол ашады.
Инфляцияның салдары қандай?
Жұмыссыздықтың өсуіне, жинау ... ... ... ... ... ... ... инфляция экономикадағы
үйлесімсіздікті күшейтіп, ұзақ мерзімді инвестицияларға ынталандыруды
жояды; тұтыну сұранысының құрылымын бұрмалайды, ақшаларды нақты байлыққа
айналдыру ұмтылысын ... ішкі ... ... ... ... ... жалақыны төмендетеді және халықтың барлық топтарын
кедейлендіреді, төлем қабілеті бар сұранысты азайтады, капиталдарды тарту
және салу ауқымында күрес жүргізіледі, елден капиталдың ... ... ... ... ... бұзады, оның қорларын азайтады;
халықаралық экономикалық байланыстарға жағымсыз әсер етеді, экспорт азайып,
импорт өседі, ... ... ... ... ... ... бюджетке жағымсыз әсер етеді, мемлекет қарызы көбейеді;
валюталық дағдарыс күшейеді.
Қазақстан Республикасында инфляция процестерін ақша – ... ... ... мүмкін емес жағдайда, Ұлттық банкіге коммерциялық
банктердің несиелік салымдарына шек қою және сол операциялар бойынша
мөлшерлемені өзгертуге ... ... ... реттеу және ақша айналымын
тұрақтандыру әдістері
Қазіргі тәжірибе экономика жағдайына байланысты инфляцияны
реттеудің екі нұсқасын бөліп көрсетеді:
- Дефляция саясаты ақша жиынының, ... ... ең ... ... бар сұраныстың шектелуімен байланысты. Бірақ, бұл
саясат экономиканың тым қызып кетуін тежеу мақсатымен экономикалық
өсудің талаптарына ғана сай келеді.
- ... ... ... ... ... ... жалақылар мен бағалардың өсу қарқынының үйлесімімен
келісімін, тіпті олардың толық тоқтауы немесе өсу шектерін анықтап
көрсетеді.
- Инфляцияға қарсы саясаттың ... ... ... және осы ... ... ... халық шаруашылығындағы басымдылықтарға
байланысты таңдалады. Егер экономикалық өсуді тежеу мақсаты қойылатын
болса, онда дефляция саясаты жүргізіледі, егер экономикалық өсу
ынталандыру мақсатымен болса, онда ... ... ... Қазақстан экономиканы реформалау, орталықтандырылған тәртіппен
директивті нарықтық экономикаға өту ... ... ... ... оның ... ... – тәртіпке келтірілген
экономикалық байланыстардың бұзылуы, ауыл шаруашылығынан кейін
өнеркәсіп ... мен ... ... ... ... экономика құрылымындағы сәйкессіздіктер және т.б., яғни
жоғарыда аталған осы себептер ... ... ... ... уақытта баяу инфляция сақталып отыр. Қазақстанда бейімделу
саясаты әзірленді, яғни экономиканың барлық субъектілері өз іс -
әрекеттерінде – бәрінен ... ... ... ... төмендеу
шығынын есепке ала отырып, инфляцияға көңіл қойып отыр. Бұл жерде шығынды
өтеу үшін ... ... ... ... ... ... әдісі қолданылады.
Ақша айналымының тұрақтылығы экономиканың тұрақты дамуын нақты
білдіреді. Сондықтан ... және ... ... үшін ақша
– кредит және қаржылық шаруаларды қолдануға бағыттайды.
Кейнсиандықтар баяу инфляциядан тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз
етуді көрсетеді. Баға мен ... ... ... тежелуін, кәсіпорынның
салықтық ынталандыруларын, халықтың жинақ ақшасын, өмірлік маңызы бар
салалар мен өндірісті қолдауды қосқанда олар мемлекеттің ең белсенді
реттеуші ... ... ... ... ... ... өкілдері
ақша – кредитті реттеудің көмегімен, оның ішінде инфляциямен күресу жолымен
тұрақты экономикаға жетуге тырысады. Олар мемлекеттің экономикаға ... ... ... Монетаристер инфляцияның негізгі факторы –
ақша жиынындағы өзгеруі деп ... олар ... ... ... ... ... ғана ... дейді, яғни инфляцияны ұзақ мерзімді ақща
феномені деп мойындайды. Осылайша, олар теңгерімді бюджетке, ақша
эмиссиясына шектеу ... жөн ... бұл екі ... ... экономкалық, әлеуметтік – саяси
жағдайлар есебімен экономиканы тұрақтандыруда және ақша айналымында
инфляциямен күрес жүргізуде қолдануға тырысады.
Ақша айналымын тұрақтандыруға және инфляцияны ... ... да ... ... ... ... ақша ... күшейту және
реттеу мақсатымен мемлекет жүргізетін ақша жүйесінің жаңғартылуын
көрсетеді.
Әлемдік тәжірибеде ақша реформасы нуллификация, ревальвация,
девальвация және деноминация әдістерін қолдануды қамтиды.
Нуллификация сөзі ... ... - ... ... ... Нуллификация кезінде айналымдағы бұрынғы өте құнсызданған ақша
белгілері жойылып, оның орнына ... ... сөзі ... «de» - төмендеу, «valko» - тұрмын дейтін
сөздерден туындайды. Ақша ... ... ... ақша ... бағамын
шетел валюталарына қатысты алтын мәнінің төмендеуін білдіреді.
Ревальвация сөзі латынша «re» - жаңару және «valko» - ... ... ... Ақша ... ... ... мәнін қайта
қалыптастыруды немесе ұлттық валюта бағамының шетел валютасымен
салыстырғандағы жоғарылауын көрсетеді, яғни ... ...... сөзі ... «denominatio» - «қайта атау» деген мағынаны
береді. Негізгі қызметі айналымда ақша жиынының номиналды ... ... ... ... алу ... ... ... қысқарады
және ақша айналым жүйесі реттеледі.
2.4 Ұлттық Банктің инфляцияға қарсы саясаты
Инфляцияға қарсы саясаттың формалары мен әдістері ... ... қоса ақша – ... ... салықтық шаралардың кең
көлемін көрсетеді. Ұлттық банк инфляцияға қарсы ... ... ... ... ашық нарықтағы операцияларды, қайта қаржыландырудың
мөлшерлемелерін, міндетті резервтер нормаларын, пруденциялды нормативтердің
бекітілуін өзіне қосатын ақша – кредит саясатын қолданады. Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... оның тауар жиыны мен
қызмет көрсетуінің сәйкестігіне тікелей және жанама әдістермен әсер етеді.
Инфляцияға қарсы ... жылы ... ... мен ... ... ... реттеуге бағытталған бірқатар нормативтік құжаттары және
тапсырмалары қабылданды. Инфляцияны тежеу бойынша практикалық жұмыс ішінара
жергілікті басқару деңгейіне көшірілді. 2006 жылы ... Банк ... ... ... ... бірлесіп Инфляциялық үдерістерді реттеу
жөніндегі 2007-2008 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарын әзірледі. ... ... ... ... ... оның ... жылы ... бірнеше бағытта болуымен сипатталады. Жылдың
бірінші жартысында ол төмендеді, ал содан кейін қайтадан өсе бастады.
Жылдық инфляциядағы ең көп үлес ... ... ... ... ... өсуі ... және олардың инфляцияның қалыптасуына
қосатын үлесі артуда. Өткен жылдардағы жағдайды ... ... ... ... отыр деп айтуға болады. Бағаларының өсуі инфляцияға
айтарлықтай ықпалын тигізіп отырған негізгі тауарлар мен қызмет көрсетулер
болып жеміс және көкініс, ет ... ... ... ... ТКШ ... Бұл ... осы ... мен қызмет көрсетулер бағасының
құбылмалылығы көбінесе маусымдылық факторына байланысты, бұл белгілі жайт.
Алайда, ішкі ... сол ... ... ... ... жекелеген нарықтардағы тепе-теңдіктің бұзылуын болжап білу оңай
емес.
Уақыт деген факторды ескру керек, себебі монетарлық және ... ... әр ... ... ... ... Фискалдық саясатты
түзету көп уақытты қажет етеді, ал ақша – ... ... ... ... ... жинақы. Және де салық – бюджет
саясатының шараларын қолданудың соңғы нәтижесі жоспарлау ... және шын ... ... іске ... кезінде көзге түседі. АКС
шаралары соңғы мақсатқа белгілі – бір дәрежеде кешігіп ықпал ... және ... ... ... ... мүмкін.
Ұлттық Банктің инфляцияға ықпал ету тетіктеріне келсек, онда, жалпы
алғанда, қабылданатын шаралардың тиімділігі орташа мерзімді кезеңде
қойылған ... қол ... ... ... Және егер ... ... ... қалып, бақылаудан шығып кетпесе, онда бұл біздің
уақыт легін ескере отырып қолданған шараларымыздың тиімді болғандығын
білдіреді.
Ұлттық Банк 2007жылы АКС одан әрі ... ... ... ... шаралар банк секторының артық өтімділігін алуға және «қымбат» ақша
саясатын жүргізуге бағытталған. ҚР ҰБ сол арқылы комерциялық банктердің
кредиттік белсенділігін төмендетуге, ... ... үшін ... ... ... ... ... тұтыну және инвестициялық
сұраныс төмендеп, соның салдары ретінде ... ... ... Ұлттық Банк
сондай-ақ, ақша-кредит операцияларының тиімділігінжоғарылату үшін жұмыс
істеуде.
Ішкі қаржы нарығында болып жатқан соңғы ... ... ... ... ... өтімділігін алу бойынша операцияларды ғана емес,
сонымен қатар оны ... ... да ... ... ... Банк
ең төменгі резервтік талаптар туралы ережені өзгертті. Сонымен бірге екінші
деңгейдегі банктердің қысқа мерзімді өтімділігін реттеу мақсатында ең
төменгі ... ... жаңа ... ... ішкі
міндеттемелер бойынша – 5, басқа міндеттемелер бойынша – 10, бастапқыда
жоспарланған 2007 ... 29 ... 2008 ... 15 ... ... шешім қабылданды.
Ұлттық Банк ресми қайта қаржыландыру ставкасын 9,0 деңгейінде сақтады,
бұл банктердің қысқа мерзімді өтімділігі ... ... ... ... ... күтулерді төмендетуге бағытталған.
Қорытынды
Инфляция пайда болғаннан бері дүниежүзіндегі көптеген елдердің
экономикалық дамуына жиі кездесетін ең ... ... ... ... ... елге ... ауыр ... – экономикалық зардаптары
оған қарсы әрекеттің болуын талап етеді. Бұл – инфляцияға қарсы саясат деп
аталады және ол баға мен ... ... ақша ... ... бақылауға
алу, несие экспансиясын тежеу секілді көптеген экономикалық шараларды іске
асыру арқылы жүзеге асады.
Дүниежүзінде инфляцияның пайда болуының әрі өршуінің сан ... бар. ... ... ... нақты факторлар жекелеген елдің
нақты экономикалық жағдайымен байланысты анықталады.
Инфляцияға қарсы төтенше шаралар қолдану арқылы оны жою ... пе, ... ... ... пе? Бұл ... ... әр ... экономикалық
ерекшелітеріне сәйкес шешіледі.
Инфляцияны толығымен жою немесе мүлде болдырмау мүмкін емес, өйткені
қайсы бір елде ... ... ... ... ерте ме кеш ... оны өршітетін факторлар тұрақты болып отырады. Сондықтан инфляцияға
қарсы саясаттың мақсаты – инфляцияны басқарылатындай, яғни оның деңгейін
біркелкі күйде болатындай етіп ... ... ... Бұл ... іске
асыру үшін ақша – несиелік, бюджеттік, салықтық әдістер мен табыстық саясат
саласындағы тәсілдер, сондай-ақ тұрақтандырудың сан алуан ... мен ... ... ... ... қарсы саясат мемлекеттің пайда болған инфляцияны тежеумен,
оған қарсы күресумен байланысты жүзеге асыратын кешенді шараларының
жиынтығы болып табылады. Дүниежүзінде инфляцияға қарсы саясаттың ... ... мол ... жинақталған.
Соңғы жылдары инфляция бұрынғы КСРО елдеріндегі ең қиын ... ... ... ... - ... ... ˝қысыңқы˝, ˝басыңқы˝, ˝жабыңқы˝ күйде болып, көптеген тапшылықтар
болуы мен өнім сапасының үнемі төмендеу ... ... ... ... бастауы инфляциялық процестерді едәуір дәрежеде өршітті. Инфляцияны
бәсеңдету үшін баға мен табысқа түгелдей әкімшілік бақылауды күшейту нарық
қатынастарының дамуына ... әсер ... 1992 ... ... ... ... ... қарсы жан – жақты ойластырылған шаралар жүргізілген
жоқ. Мысалы, Ресей Федерациясындағы, Қазақстандағы жағдайлардың күрделілігі
инфляцияға қарсы ... тек ... ... ... арқылы жүргізуге
болмайтынын көрсетті. Халық шаруашылығы пропорциясын бірте – бірте
мемлекеттің тиімді ... ... ... ... ... ... ... әскери өндіріс пен әскери шығындарды қысқарту, өндірісті бюджеттік
қаржыландырудан гөрі кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... жою қажет. Бұлардың өзі ақша
массасын азайту, мемлекеттік бюджеттің тапшылығын жою, елдің валюта курсын
тұрақтандыру және экономикада бәсекені күшейту сияқты қосымша ... ... ... ... ... ... ... елдердің бәрінде
дерлік ұзақ уақыт бойы толық жұмыспен қамту, еркін рынок немесе бағаның
тұрақтылығы болмағанын атап өту ... ... ... мен ... де ... өз ... толық пайдаланбаған уақытта да бағалар
үнемі өсіп отырады. Барлық бағалардың бір мезгілде өсуі ΧΙΧ – ΧΧ ғасырдың
бірінші ... ... ... ... ... кезінде орын
алды. Мұндай құбылыс стагфляция деп аталады, ол экономикалық дағдарыс ... ... ... ... өсуі.
Қорыта айтқанда қазіргі инфляция сан қилы, көп факторлы күрделі
процесс, ол белгілі бір ... ... ... ... ... қарқыны елдің, халықтың экономикалық дамуына көптеген зиян
келтіреді.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Ақша, несие, банктер: Оқулық /Жалпы редакциясын басқарған Ғ. ...... ... 2001. – 466 бет.
2. Мамыров Н.Қ., Оқулық. – Алматы: Экономика, 2003. – ... ... ... ... ... Ғ.С., ... А.Ғ., ... және т.б. Оқулық. – Алматы: «Экономика», 2006. – 480 бет.
4. Смағұлова Р.О., Мәдіханова Қ.Ә., Тұсаева Ә.Қ., ... ... ақша ... және ... Оқу ... – Алматы:
«Экономика», 2008 – 462 бет.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Ұлттық экономикадағы инфляцияға қарсы саясат және инфляциялық таргеттеу10 бет
"Инфляцияның теориялық негіздері."37 бет
Инфляция - көпфакторлы құбылыс21 бет
Инфляция және оның экономикалық мәні34 бет
Инфляция және ҚР-дағы инфляцияға қарсы саясат26 бет
Инфляция туралы18 бет
Инфляция туралы ақпарат36 бет
Инфляция әлеуметтік-экономикалық құбылыс ретінде29 бет
Инфляциялық процес32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь