Кәсіпорын қызметін бағалау көрсеткіштері

Кіріспе

1.Кәсіпорын қаржыларын қалыптастыру негіздері
1.1 Кәсіпорын қаржы ресурстары
1.2 Кәсіпорынды қаржыландыру мәселері

2. Айналым капиталы
2.1 Айналым капиталының экономикалық мәні мен маңызы
2.2Айналым қаржыларын құру көздері мен пайдалану тиімділігін талдау

3.Кәсіпорын қызметін бағалау көрсеткіштері
3.1Кәсіпорын қызметінің тақтауы
3.2Банкроттықты алдын алу мәселелері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        Мазмұны:
Кіріспе
1.Кәсіпорын қаржыларын қалыптастыру негіздері
1.1 Кәсіпорын қаржы ... ... ... ... ... капиталы
2.1 Айналым капиталының экономикалық мәні мен маңызы
2.2Айналым қаржыларын құру ... мен ... ... ... ... ... ... қызметінің тақтауы
3.2Банкроттықты алдын алу мәселелері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Нарықтық қатынастардың құрылымын да, мемлекет тарапынан оларды реттеу
механизмінде де кәсіпорын қаржысы зор рөл ... ... ... ... ... ... бөлігі және мемлекеттік саясатты жүзеге
асырудың ... Бұл ... ... ... ... ... оның ... етуінің ерекшеліктерін терең ұғынудың, Қазақстан
экономикасын ойдағыдай дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым ... ... ... ... мен ... көре білудің маңызы зор.
Зерттеу
объектісі "Кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... - зерттеліп отырған
кәсіпорындар мен ... ... ... ... бөлу ... экономикалық механизмдері мен басқару тиімділігін ... ... ... ... мәселелерді анықтау және қаржы
ресурстарын басқару бойынша ұсыныстар жасау, кәсіпорын ... ... ... ... алу ... деп ... функциялары мен
міндеттерін орындау және ұлғаймалы өндірістің жағдайын қамтамасыз ету
мақсатында ... және ... ақша ... бөлу және ... ... ... экономикалык
қатынастарды ... ... ... ... - бұл ... қатынастарының бүкіл жиынтығының
тиімді жұмыс істеуіне жетуді және мұның негізінде тиісті қаржы саясатын
жүргізуді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... мынадай бірнеше өзара байланысты функционалдық
элементтерді бөледі: ... ... ... ... ... ... қаржыны басқарудың жүйесінде маңызды орын алады.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... Бұл - ... ... орындауға қажетті ақша
қаражаттарының мөлшерін және оның көздерін ... ... ... ... ... ... шаруашылығының салалары мен
әкімшілік-аумақтық бөліністері арасында қаражаттарды ... ... ... ... ресурстарды пайдаланудың ... ... және ... ... ... - бұл белгілі бір ... ... ... және ... ... ... қозғалысын негіздеудің
ғылыми процесі.
Қаржыны жоспарлаудың міндеті — ... және ... ... ... өндірістің материалдық-заттай элементтеріне
оңтайлы сәйкестігі негізінде шаруашылық ... ... ... ... мен теңдестірілуіне жету.
Экономикалық жоспарлау жүйесінде қаржылық жоспарлау белсенді рөль
атқарады, өйткені ол, бір жағынан - ... ... ... құралы,
басқа жағынан - қоғамдық өндіріс процесіне ықпал етудің маңызды тұтқасы.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы ... ... ... бөлігі және айрықша ... ... ... ... ... ... елдегі ақшалай ... ... ... атап ... ... ... ... емес
сфераның материалдық шығындарын қамтамасыз етудің көздерін-жасалатын
қоғамдық өнімді,ұлттық ... және ... ... ... ... және ... деңгейінде мемлекеттің қаржылық
ресурстарының ... ... ... бұл ... ... негізгі,бастапқы ... ... ... ... ... қаржы жүйксінің аса маңызды
буыны ретінде қоғам экономикасының ірге ... ... ... ... және ... емес ... жасалады.
Шаруашылық жүргізуші
субъектілердің қаржысы өндірістің барлық ... және ... ... ... ... ... ... тиімділігін
қамтамасыз ете отырып,осы үрдістерге шынайы әсер етуіне жағдайлар жасайды.
Кәсiпорын - экономиканың даму сатысының ... бip ... ... ... ... қоғамға қажеттi өнiм шығарылады және
жұмысшы мен ... ... ... ... ... ... ... дегенiмiз- өндiрiстiк-техникалық, ұйымдастыру
әкiмшiлiк және ... ... бар ... ... ... бip ... ... шығару үшiн, не болмаса жұмыс
атқару үшiн, әртүрлi қызметтер ... ... ... ... және пайда табу мақсатында құрылады.
Өндiрiстiк жүйе ретiнде кәсiпорынның iшкi және сыртқы ортасы болады.
Сыртқы ортаға — экономикалық ... ... ... ... ... және технологиялық жағдайлар жатады.
Iшкi opтаға — еңбек ресурстары, ... және ... ... және т.б. жатады. Кәсiпорынның нарықтық
экономикадағы негiзгi ... ... ... өнiм ... ... көп пайда табу және ең аз шығынмен ең ... ... табу ... ие және ... кабiлетi бар өнiм шығару болып табылады
1.Кәсіпорын қаржыларын қалыптастыру негіздері
1.1 Кәсіпорын қаржы ресурстары
Қаржы- ақша қорларын ауыспалы ... ... ... ... пайдалану кезіндегі ақша қатынастарының жиынтығы.
Қазақстан Рнспубликасының қаржы жүйелеріне кіретіндер:
Мемлекеттік қаржылар (республикалық ... ... ... қоры және ... тыс ... ... жұмыспен
қамту қоры және т.б)
Жергілікті қаржылар (жергілікті бюджетке түсетін қаржылар).
Кәсіпорын қаржылыры.
Мемлекеттік қаржылар деңгейінде елдің біріңғай ... ... ... асырылады,бұл өз ... ... ... ... қаржысы еліміздің қаржы жүйесінің құрылымында елеулі ... ... ... ... ... кәсіпорын деңгейінде
қалыптасады.Республикалық бюджеттің кіріс бөлігінің 70-тен астам ... ... ... ... ... негізгі элементтері:
- бөліп тарату;
- бақылау.
Қаржылық бөліп-тарату қызметі ... ... ... барлық
ақшалай табыстар мен қорлар қалыптсттырылады және пайданылады. Қаржылардың
бөліп ... ... ... ... ... ... ... қойылады, сонымен қатар бұл құбылыстың ... ... әсер етуі ... етіледі.демек ақша қаражаттарының дұрыс
тартылуы кәсіпорын жұмыстарын ынталандырады,олардың ... ... ... серпімді ықпал етеді.
Кәсіпорын жұмысында жұмсалған қаржылардың қайтарымына ... ... ... ... ... ... ресурстарының қозғалысынан
тұрады.Олар өз кезегінде қор ... және ... тыс ... ... ... екі мәні ... және ... да есептеулердегі қаржы
көрсеткіштері;
-қаржылай ықпалдар.
Егер ... ... ... жүйе ... ... өнім шығару,пайда,өзіндік құн және ... ... ... ... ... ... ... нарықтық
қатынастар жағдайында ол экономикалық тетіктер ... ... ... ... ұйымдастырудың негізгі принциптері:
- қаржылық-шаруашылық қызметтегі ... өзін -өзі ... және ... ... түпкілікті нәтижелеріне мүдделік;
- қол жеткен нәтижелерді еселей түсу;
- қаржы ... ... ... ... және ... деп екіге бөліп ұстау;
- мемлекеттік бюджет және бюджеттен тыс қорлар алдындағы міндеттердің
бірінші кезекте ... ... ... ... бақылау жасау.
Қаржылық қатынастар құрамындағы кәсіпорындағы ақша қатынастарының
мына топтарымен тығыз байланысты болады:
- контрагентпен, алғашқы ... ... ... толық белгіленген
ішкі шаруашылық негізде құру және пайдалану ... ... бөлу ... ... ... қордан тыс нысанады жүзеге асады;
- өнімді тұтынушылармен,жасалған шарттарды орындау барысында кәсіпорындар
келісімдердіңнсандары мен түрлерін ... ... ... орындалуы
шарттарын санкция қолдану тәртіптерін анықтайды, өзінің өнімдері мен
қызметтеріне ... ... ... және ... ... де ... сақтандыру ұйымдарымен,міндетті және ерікті сақтандыру түрлері бойынша ;
- банктер жүйесімен,алынған сомалардыжәне қарыздарды өтеуге бағытталған
процесттерді ... ... ... ... ... ... ұсынған нақты төлеммен уақытша бос ақша
қаражаттарын ... ... ... ... және ... тыс ... құру мен ... бағынышты басқару құрылымдарымен,ішкі салаларда қаржы ресурстарын бөлуде
тікелей және ... ... ... ... механизімі-бұл қаржы ресурстарын ұйымдастыру, жоспарлау ... ... ... өзара тығыз байланысты мына төмендеігі бес
элемердің жиынтығы:
-қаржы әдістері
-қауылылардың
-жарлықтардың;
-басқа да құқықтық құжаттардың орындалуы ... ... ету ... ... ... ... әдістемелік нұсқаулар мен көрсеткіштер және басқа да.
Ақпараттық қамтамасыз етуге:
- ... ... ... ... да ... ... ... қаржы тұрақтылығы жөнінде мәліметтер;
- әріптестер мен ... ... ... ... ... ... мен қорларда және валюта нарығындағы пайыздар;
- биржалық және биржадан тыс нарықтағы істері жөнінде;
- шаруашылық субъектілерінің ... ... ... ... ... ... және ... қызметтері жөнінде
хабарлар болуы керек.
Ақпаратты иемдену нарықтағы жағдайды анықтауға бірден-бір ... ... ... ... ... жеткізуші, сатып алушы жөніндегі хабарлар
интеллектуалды меншіктің бір түрі болып табылады және кәсіпорынның жарғылық
капиталында белгілі бір ... ... ... ... ... өз ... ақша ... олар ағымдағы
шығындар мен өндірісті кеңейтуге жұмсаған шығындарды өтеу, ... ... және ... ... ... ынталандыру ісін
жүзеге асыру мақсатында құрылады.
Сонымен қатар ... ... тыс ... ... дамытуға;
-тұтыну;
-жинақтау;
-арнайы резерв қорларын толықтыруға жұмсалады.
Қаржы ресурстарының алғашқы қалыптасуы кәсіпорынның мекеме болып
құрылған, яғни ... ... ... және ... ... ... сай келеді.
Жарғылық капитал – бұл ... ... ... ... ... ... ... табыстың есебінен қалыптасады. Сонымен
қатар:
- тозығы жеткен (істен ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі мақсатты түсімдер;
- ұжым мүшелерінің әр түрлі жарналары мен үлестерінен (пай) құралады.
Тұрақты пассивтерге қатыстылары:
-жарғылық, резервтік және басқа да капиталдар;
-ұзақ ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды құру немесе оны қайта құру кезеңінде;
- акция, облигация және басқа да бағалы қағаздарды сату;
- бағалы қағаздар және ... да ... ... мен ... қаржы операцияларынан түскен табыстар мен несиелерден қалыптасады.
Кәсіпорын ... ... ... мүше ... мен ... ... ... ұйымдардан;
- мемлекеттік басқару органдарынан бюджеттік жәрден (субсидия) түрінде;
- сақтандыру ұйымдарынан алуы мүмкін.
Қайта бөлу ... ... ... ... бұл ... қорынан түскен төлемдердің көлемі барған сайын артып отырады, ал
түсімнің шығындар тізімі қатаң шектелетін ... және ... ... ... ... ... пайдалану мына бағыттарда жүзеге асады:
- өнімдерді (жұмыс, қызмет) өндіру мен сатуға қатысты ағымдық шығындар;
- ... ... және оны ... ... ... ... ... пайдалануда инвестицияланған қаражаттарды капиталға қосу;
- бағалы қағаздарға ... ... ... ... қаржылық, банктік төлемдер, бюджеттен тыс қорларға тиісті ... ... әр ... ақша ... және ... резервтерін құру, сыйлықтар беру және
басқа сол сияқты әлеуметтік сипаттағы төлемдер жасау;
- ... ... ... және ... да ... ... – эмиссияны (ақша, бағалы ... ... ... ... ... ... ... кірісінің көп бөлігін бизнес субъектілері алып келеді.
Неғұрлым елдегі шаруашылық субъектілерінің көп болуы, олардың жақсы ... ... ... ... кірісінің ұлғаятынын білдіреді. Кәсіпорын
нарыққа шықпас бұрын өз капиталын қалыптастырып алады. Капитал ... мен ... ... ... ... ... ... Ол оның
активтерін қалыптастыруына ... ... ... және
материалдық емес нысандағы қаражаттардың жалпы бағасын сипаттайды. ... ету ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттің қызуғышылықтарын қамтамасыз етеді. Елде
кәсіпорындар көптеп қызмет ететін ... онда ... ... ... ... ... кірісі артады, т.б. Кәсіпорын капиталы әр түрлі ішкі
және сыртқы көздерден қалыптасады. Кәсіпорын ... ... ... ішіндегі ең маңызды ролді жарғылық капитал алады. ҚР
Заңдарына ... ... ... ... ... өз
жарғылық капиталын құрады.
Кәсіпорынның капиталын қалыптастыру үшін сыртқы көздердің ... ... ... ақша ... ... ... жағдайда көмек
көрсетеді десек те ... ... ... ... ... өзіндік
капиталынан тым көп болуы кәсіпорынның сыртқы көздерге шектен тыс ... өз ... ... алып ... ... банкроттыққа алып
келуі мүмкін. Өз кәсіпорынның өркендеуі меншік иесіне ғана емес, сонымен
қатар мемлекетке де көп ... алып ... да ... ... ... тек меншік иесінің ғана
емес, сонымен қатар мемлекеттің де қызығушылығында болуы хақ.
Қазіргі ... өз ісін ... ... ... ... алдында қаржыландыру
мәселесі тұрады, сонымен қатар, басқа да мәселелер меншік ... ... ... ... өз ісін ... келген азамат бастапқы
қаржыны өзінің жинаған құралдары арқасында құрады. Оны ары ... ... ... да өз қолында. ... ... бұл ... ... кедергілерде көп. Экономиканың дамып, шаруашылық субъектілердің
кеңеюі, дамуы мемлекеттің де ... ... да ... әр ... ... ... ... де, қаржыландыру түрінде де қолдау көрсетуі
қажет. Кәсіпорындарға мемлекет мынадай салаларда қолдау көрсетуі тиіс ... өз ... ... үшін ... мынадай іс-әрекеттер жасау
керек:
Заңнамалық тұрғыда, әсіресе, салық салу жүйесін заманға сай ... ... 2009 ... 1-ші ... ... жаңа Салық кодексі жұмыс жасауда.
Бұл кәсіпорынның салық салумен байланысты сұрақтарды жоюға, ... ... алып ... және әр түрлі қаржылық ұйымдардың шағын және орта бизнес
субъектілеріне қызметін ... және ... ... ... ... шағын және орта кәсіпкерлік кәсіпорындарға беру;
Ғылыми-техникалық жобаларды, кәсіпорындарға инновациялық ... ... ... көрсету, қаржыландыру;
Шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту мақсатымен Концерн құру, мемлекеттің
осыны құруға ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар арасында ашық
конкурстар жариялау;
Кәсіпорындардың венчурлық ... ... ... ... сонымен
қатар факторинг, форфейтинг операцияларын және франчайзингті дамыту;
ҚИҚ, ҚДБ, сонымен қатар басқа да ... әр ... ... ... ... ... және т.б. ... капиталы
2.1Айналым капиталының экономиалық мәні мен маңызы
Кез келген шаруашылық жүргізуші субъектіге оның ... ... ... ... және оны ... үшін ... ... бірге өндірістік айналым
капиталдары да қажет. Олар ... ... ... ... және ... ... бір өндірістік циклда өзгерте отырып, өзінің құнын дайын
өнімнің құнына көшіреді.
А – Т -- ....Ө... -- Т1 – ... ... ... ... ... ... сферасына тауар
нысанында (қоймадағы және жөнелтілген дайын өнім түрінде) енеді, онан кейін
ол дайын өнімнің өткізілуіне ... ақша ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектінің кассасындағы және банктегі
оның шоттарындағы ақшалай қаражаттар) ауысады
Капиталдың шеңберлік айналымы үш ... ... ... ... ... ... ... өндіріс пен ... ... ... ... ... мен ... ... Айналым қаржылары кәсіпорын мүлкінің құраушы
бөліктерінің ... ... жай күйі мен ... тиімділігі – кәсіпорынның
табысты қызметінің басты шарты.
Нарықтық қатынастардың дамуын оларды ұйымдастырудың жаңа шарттарын
анықтайды. Жоғары ... ... ... және т.б. ... ... ... қаржыларына қатысты саясатын өзгертуге
мәжбүр етеді. Сонымен ... олар ... ... ... ... ... өндірістік капиталдары деп заттық мазмұны ... ... ... ... ... ... сферасына қызмет етеді
және өндірістік цикл ... ... ... ... ... өзінің
құнын дайын өнімнің құнына көшіреді.
Айналым қаржылары кәсіпорын мүлкін құрушы бөліктердің бірі. Олардың
жай-күйі мен пайдалану ... - ... ... ... ... ... ... төлемеушіліктер және тағы да басқа ... ... ... ... қатысты саясатын өзгертуге
мәжбүр етеді, сонымен қатар олар толықтырудың жаңа көздерін іздеп, ... ... ... ... ... үздіксіздігінің басты шарттарының бірі оның ... ... ... тұрақты жандандырып отыру. Ал ол өз кезегінде,
шеңберлік ... ... ... өндіріс қаржылары қозғалысының
үздіксіздігін анықтайды. Айналыс капиталдары ... ... ... да ... пен айналыс процесінің бірлігін қамтамасыз ету ... ... ... ... мен аясы оларды дербес «айналыс
капталдары» ... ... ... алғы ... ... Айналым
өндірістік капиталдары мен айналыс капиталдары үнемі қозғалыста бола отырып
қаражаттардың үздіксіз айналымын қамтамасыз ... ... ... құн ... тұрақты және заңды ауысымы болып отырып: ол
ақша нысандарынан тауар нысанына, сонан соң өндірістік және қайтадан ... ақша ... ... ... ... ... босалқы
қорларды, аяқталмаған өндірісті, дайын өнімді және оны ... ... ... ... ... мен айналыс капиталдарының үздіксіз
қозғалысын қамтамасыз ету мақсатымен қаражаттарды авансылаудың ... ... ... ... ... мен ... ... қозғалысының
біркелкі сипаты олардың бірыңғай ұғымы- айналым ... ... ... ... – бұл өндірістік және өнімді өткізудің ... ... ету ... ... ... ... ... капиталдарын жасау және пайдалануға ... ақша ... ... ... ... қаражаттарын қалыптастырудың
көздері мыналар болып табылады: табыс, тұрақты ең аз ... ... және ... ... ... ... ... бірі оның материалдық
негізі- өндіріс қаржысын тұрақты нысандандырып отыру.
Айналым қаржыларының жалпы сомасы ... ... ... ... және ақша қаражаттарының қосындысына тең болады.
Е = Ез + Едз + ... Е – ... ... ... сомасы
Ез – тауарлы материалдық қорлар
Едз – дебиторлық қарыз
ЕД - ақшалай қаражаттар
Тауарлы- материалдық қорларға ... ... ... ... ... ... мыналар жатады: сатып алушылар мен тапсырыс
берушілердің қарызы, күдікті борыштар ... ... ... ... қарыздары, басқадай дебиторлық ... ... ... ... аванстар.
Ақшалай қаражаттарға қаржылық ... ... ... ... ... шот ... ақшалай қаражаттар, валюталық
шот есептердегі қолма-қол ақша, есеп айырсу шот ... ... ... ... ... екі ... атқарылады: өндірістік
және есептік. Өндірістік қызметті атқара отырып, ... ... ... айналым қаржылары, өндіріс процесінің үздіксіздігін
қамтамасыз етеді және өз ... ... ... ... ... ... қаржылары ретінде қорлары ретінде айналыс саласына
өтеді, онда айналым ... ... ... ... ... айналдырып,
шеңберлік айналымды аяқтаушы функцияны атқарады.
1-кесте Айналым қаражаттарының құрамы мен құрылымы
және оның өндіріс процесіндегі ролі.
|Айналым қаражаттарының ... ... ... ... | ... ... ... |1.1. Өндірістік қосалқы қорлар: ... |-1 ... |
| |-2 ... материалдар |
| |-3 ... ... ... ... |
| |-4 ... ... |
| |-5 отын |
| |1.2. ... ... ... |
| |-6 ... өндіріс |
| |-7 ... ... ... ... |
| |-8 ... ... ... ... ... ... |2.1 . ... өнім ... ... |-9 ... дайын өнімдер ... |-10 ... әлі ... ... төленбеген |
| ... |
| |-11 ... ... арналған тауарлар ... ... ... өндірістік айналым қорларына айналыс |
|жалпы сомасы. ... қосу ... ... |
2-кесте Кәсіпорынның балансы бойынша ... ... мен ... ... ... ... ... | ... | |
|1 |2 ... ... ... өндірістік босалқы қорлар; ... ... |-13 ... ... тез тозатын заттар (қалдық |
|қорлар). ... |
| |-14 ... ... |
| |-15 ... ... ... |
| |-16 ... ... |
| |-17 ... |
| |-18 ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |-20 ... мен қызмет көрсету үшін дебиторлық|
| ... ... |
| |-21 ... ... ... ... есеп |
| ... |
| |-22 ... ... есеп ... |
| |-23 ... ... аванстар; |
| |-24 ... да ... ... ... Ақша ... |-25 ... мерзімдік қаржы салымы; |
| |-26 ... ақша ... |
| |-27 есеп ... ... ақша ... |
| |-28 ... да ақша қаражаттары; |
|Айналым ... ... ... + ... |
|қаражаттарының жалпы |берешек + ақша қаражаттары. ... | ... ... ... ... ... меншікті, қарыздық және
қосымша тартылған болып бөлінеді.
3-кесте Айналым қаржыларының ... ... ... |Қосымша тартылған ... ... ... ... ... ... қосымша |-ұзақ мерзімді заемдар |серіктестіктерге ... ... ... ... ... |
|-резервтік капитал |банктік несиелер ... мен ... да ... |-банктен тыс ... есеп ... ... несиелері |айырсу |
|бөлінбеген ... ... ... заемдар|-басқа да кредиторлық|
|(жабылмаған залал) |-коммерциялық несиелер |қарыздар және |
| | ... |
| | ... |
| | ... мен |
| | ... |
| | ... ... | ... ... |
| | ... есеп |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... жеке және ... нормативтер орнатылады. Нормалау
процесі бірнеше біркелкі кезеңдерден тұрады. Норма – бұл айналым қаржысының
әр ... ... ... ... келетін қатысты көлем әдеттегідей,
нормалар қор күндерінде белгіленеді және материалдық ... ... мен ... ... ... ұзақтығын білдіреді. Мысалы: норма қоры
24 күннен тұрады, яғни өндіріс 24 күн ішінде қанша ... ... ... болуы тиіс. Қор нормасы белгілі бір базада проценттен, ақшалай түрде
белгіленуі мүмкін.
Айналым қаржысын нормалаудан келесі ... ... ... ... ... коэффиценттік.
Тікелей есеп әдісі былай болады: әуелі айналым қаржысын әр ... ... ... сосын оларды сомалау арқылы нормативтік жалпы
сомасы анықталады.
Аналитикалық әдіс ... ... ... ... ... өзгерістер қарастырылмаған кезде қолданылады. Бұл кезде
Айналым қаржылары нормативінің есебі ірілендірілген ... ... ... ... мен ... кезеңдегі нормаланған айналым қаржылары ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Коэффиценттік әдіс кезінде жаңа норматив ескі базада оағн өндіріс,
жабдықтау, өнімді ... ... ... есептеу жағдайларын ескере
отырып, өзгерістер енгізу арқылы анықталады.
Айналым ... – бұл ... және ... ... ... қамтамасыз ету мақсатымен айналым өндірістік капиталдары мен
айналыс капиталдарын жасау және пайдалануға авансыланған ақша ... ... ... үш ... ... ... өткізу.
Айналым қаржысын нормалаудан келесі негізгі әдістерін қолданамыз:
тікелей есеп, аналитикалық, коэффиценттік.
2.2Айналым ... құру ... мен ... ... ... ... ... олардың шеңберлік айналымның
тбарлық кезеңдеріндегі үзіліссіз қозғалысын қамтамасыз етуге арналған, ... ... ... ... және ... ... ... есеп-шоттардың өз уақытылы мен ... ... ... арттыруды қамтамасыз етеді.
Айналым қаржыларын қаржыландырудың барлық көздері меншікті, ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруда меншікті қаржылар басты
роль атқарады, өйткені коммерциялық есеп ... ... ... қабылданатын шешімдерге жауап береді, істі тиімді жүргізу үшін
белгілі бір мүліктік және оперативтік тәуелсіздікке ие болуы тиіс.
Айналым ... ... ... ... ... ұйымдастырылуы сәтінде жүзеге асады. Бұл жағдайда құрау көзіне
кәсіпорын негізін салушылардың ... ... ... ... ... қаржыларын толықтыру көзіне алынған табыс, сонымен қатар
меншікті қаржыларға теңестілілген тұрақты деп алынатын пассивтер жатады.
Кәсіпорынға ... ... бұл ... ... ... ... ... қаржылар
айналым қаржыларын оның минимал қалдығы ... ... көзі ... Оған ... ... кәсіпорын жұмысшыларының еңбегін төлеу
бойынша айдан айға көшіп отыратын минималды қарыз; ... ... ... ... кен ... тас ... алдындағы минималды көшпелі қарыз;
өнімге алдын-ала төлеу негізінде алынаған несие берушілер қаржысы; тұтыну
қорының өтпелі қалдықтары, ... ... үшін ... ... енгізген қаржылары.
Айналым қаржыларын құру үшін несие тартудың басты бағыттарына ... ... ... ... ... шығын, материал,
шикізаттың кезеңдік қорларын несиелендіру; меншікті айналым қаржысының
жетіспеушілігін ... ... ... ... есептеу.
Сөйтіп, экономиканы басқарудың нарықтық жүйесіне көшумен қатар
айналым қаржыларының көзі ретіндегі ролі қалай ... да ... ... ... қаржыларын нормадан жоғары қажет етушілікті жабудың
үйреншщікті қажеттілігімен қатарбанкілік несие мәнін күшейтуді негіздеуші
жаңа факторлар ... ... Бұл ... ... еліміз бастан кешіріп
отырған өтпелі кезеңіне байланысты. Олардың бірі ... ... ... ... ... ... әсер етуі көп қырлы: ол ... ... әсер ... Тура әсер еткен кезде айналым қаржылары айналым
барысында құнсызданады, яғни айналымды бітірген соң ... ... ... ... ... ... ... авансталған сапасын
мүлде алмайды.
Аталған себептер кәсіпорындардың ұзақ мерзімді дебиторлық қарызда
тоқтатылып қалған ... ... ... ... көзі ... ... деген кәсіпорындардың қызығушылық артуын туындатады.
Берілген жағдайда несиені ... ... көзі ... ... ... ... болады. Бұл сұрақ несиені қолданудың кәсіпорын
жағдайына толығымен алғанда және айналым ... ... ... екі әсер ... ... ... меншікті қаржы тапшылығы жағдайында айналымғы несиелік
ресурстарды тартпастан кәсіпорын ... ... ... ... тиіс, ал ол өз кезегінде қиын қаржылық ... ... ... ... Екінші жағынан, пайда ... ... ... ... шешу ... ... көбеюі нәтижесінде
кәсіпорынның несиесін ресурстарға тәуелділігінің артуын ... ... ... ... ... әкеп ... ... банкілік
процент ретінде берілген капиталдық нормасын ... ... ... ... көше отырып меншікті айналым қаржылары
жоғалады.
Несиелік қарыз ... ... ... ... тыс көздеріне
жатады. Оның болуы кәсіпорын айналымында ... да ... мен ... бар екендігін білдіреді. Бұнымен қоса несиелік қарыз төлем
тәртібі бұзылған ... ... ... ... ... әкелушілерге, жұмысты орындағаны үшін
мердігерлерге, төлемдер мен салықтар жөнінен салық инспекциясына, бюджеттен
тыс ... ... ... ... болуы мүмкін.
Сонымен қатар айналым қаржыларын құрудың кейбір ... ... ... ... уақытына мақсаттық ... ... ... атап көрсетуге болады (қор, резерв тағы да басқалар).
Айналым қаржысын құрудың ... ... және ... ... дұрыс арақатынас кәсіпорынның қаржылық жағдайын бекітуде маңызды
роль атқарады.
Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... қаржыларын рационалды пайдалану сұрақтары да маңызды
орынға ие. Айналым қаржыларын пайдалану ... ... ... ... ұүру жағдайында одан сайын өткірлене түсті.
Кәсіпорын қызығушылықтары өз ... ... ... ... ... ... ... етеді. Өйткені кәсіпорынның қаржылық
жағдайы айналым қаржылары жағдайы тікелей байланысты және ... ... мен ... салыстыру және шығын меншікті қаржымен жабу
күтіледі, кәсіпорындар айналым қаржыларын рационалды ұйымдастыруға ... ... ... сомадан жүргізіп, неғұрлым жоғары
экономикалық тиімділік алуға қвзвғушылық тануда.
Айналым қаржыларын пайдалану тиімділігі ... ... ... ... ... ... айналымдылығымен сипатталады.
Айналым қаржысының айналымдылығына ... ... ... ... қорларға айналымдылығынан бастап, дайын өнім болып
шығын, сатылғанға дейінгі ... бір ... ... ... жатады.
Қаржылардың шеңберлік айналымы пайданың кәсіпорын ... ... ... ... ... әр ... салаларында, ол
өндірісті ұйымдастыру мен өнімді өткізу, айналым ... мен ... ... ... ... ... өндірістік циклы ұзақ болып
келетін ауыр ... ... ... ... ... ... азық-түлік және өндіруші салаларындағы айналым қаржысы тезірек
айналады.
Айналым қаржысының айналымдылығы бір қатар ... ... ... белгілі бір кезең – жыл, жарты жыл, квартал
(айналымдық ... ... ... саны бір айналым күні мен
берілген ұзақтығы, өнім бірлігіне кәсіпорындардан алынған айналымдық ... ... 1 ... күні мен берілген ұзақтығы (0) мына
формула мен ... С – ... ... ...... өнім ...... кезеңдегі күн саны.
Бір айналым ұзақтығының кішірегі ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері бүкіл айналымдық
қаржылар бойынша есептеулі мүмкін және сонымен бірге жекелеген элементтер
бойынша да өзгеруі ... ... ... ... алдыңғы кезең
көрсеткіштері мен ... ... ... қаржысының
айналымдылығы көрсеткіш салыстыру нәтижесінде оның жылдамдығы немесе
баяулығы анықталады.
Айналым ... ... ... кезде айналымнан
материалдық ресурстары мен олардың құрылу көздері босатылады, ал баяулаған
жағдайда – ... ... ... ... жылдамдау нәтижесінде айналым қаржысының босау абсолютті
және қатысты болуы мүмкін. Егер айналым қаржысының айналымдылығы фактілік
қалдықтары ... ... ... ... ... кем ... ... қарастырылған кезең барысында өткізу көлемімен артуы болған
жерде абсолютті босау болады.
Айналым қаржысының айналымдылығы кәсіпорынның өндірістік ... ... бір ... ... ... айналым қаржысының қатысты босауы
болады, бұған қоса өндіріс көлемінің өсу ... ... ... өсу ... асып ... қаржысын пайдалану тиімділігі көптеген факторларға байланысты,
оларды сыртқыға бөлуге болады, ол кәсіпорын қызығушылықтарына ... ... әсер етуі ... ... ... ... экономикалық
жағдай, салық заңы, несиені алу шарттары мен олардың ... ... ... бюджеттен, қаржыландыратын бағдарламаға қатысу
жатады. Осы және тағы басқа да фактор ... ... ... ... ішкі факторларын игере алатын шектерді анықтайды.
Қазіргі экономикалық даму кезеңінде айналым қаржыларының жай – ... ... ... әсер ... ... сыртқы факторларға төлемсіздік
дағдарысын, жоғары салық деңгейін және банк несиенің жоғары ... ... ... ... ... мен ... айналым
қаражаттарының жай айналуына әкеліп соқтырады. Сол себепті тез және ... ... ... ... ал ... ... жоқ өнімді шығаруды
едәір азайту ... ... ... Бұл ... айналымдылықты
жылдамдатудан басқа кәсіпорын активтеріндегі дебиторлық ... ... ... ... ... қарқыны кезінде кәсіпорынның алған пайдасын ең
алдымен қаражаттарын толықтыруға жұмсаған дұррыс. ... ... ... қарқыны өзіндік құнының төмендетуге және олардың
пайдаға айналуына әкеледі. Бұл жерде ... ... ... және
өндірістік емес шығындарға жұмсалуы жүреді.
Айналым ... ... ... арттырудың айтарлықтай
қорлары кәсіпорындардың тікелей өзінде жатыр. Өндіріс саласында бұл ең
алдымен өндірістік ... ... ... ... ... бірі бола ... олар өндіріс пройесінің үздіксіздігінің
қамтамасыз етуде маңызды роль атқарады. Сол ... ... ... ... ... ... өндіріс қаражаттарын құрайды.
Өндірістік қорларды ұтымды ұйымдастыру айналым қаражаттарын
пайдаланудың ... ... ... ... ... ... қорларды қысқартудың негізгі жолдары ... ... ... ... ... тыс материалдар қорларын жою; номиналды жетілдіру;
қамтамасыз етуді ұйымдастыруды ... ... ... ... мен
олардың орындалуын қамтамасыз етудің ... ... – шарт ... ... ... ... ... көлік жұмысын ретке келтіру
болып табылады.
Аяқталмаған өндіріске айналым қаражаттарының болу уақытын ... ... ... техника мен технологияларды
жақсарту, негізгі қорларды пайдалануды жетілдіру, ең алдымен оның ... ... ... ... ... ... бойынша үнемдеу
арқылы жетуге болады. Айналым саласындағы айналым қаражаттарының болуы жаңа
өнімнің пайда болуына мүмкіндік ... ... ... ... ... ... құбылысқа әкеләп соқтырады. Бұл салаға айналым қаражаттарын
салуды қысқартудың маңызды алғы ... ... ... өткізуді ұтымды
ұйымдастыру, есептеудің ... ... ... ... ... мен ... қозғалысын арттыру, келісім – шарттық және
төлем тәртібін сақтау.
Айналым қаражаттарының айналымын тездету айтарлықтай ... ... ... ... ... көлемін қосымша қаржы ресурстарын
пайдаланусыз ... ... ал ... ... ... ... пайдалануға болады.
3.Кәсіпорынның қызметін бағалау көрсеткіштері
3.1 Кәсіпорын қызметінің тоқтауы
Банкроттық - ... сот ... ... қабілетсіздігі.
Борышқордың мүлкін басқару сот қаулысы бойынша несие ... ... ... ... ... Ерікті банкроттық несие берушілердің сотка
арыздануына байланысты пайда болады. Банкроттық туралы ... ... ... ... баптар бар. Қолданылу мерзімі біткен
облигацияларды сатып алуға қабілетсіз корпорациялардың бұрынғы ... ... ... ... ... ұйымдастыру жұмыстарын
жүргізуіне, қарыз мөлшерін азайтуына немесе нысанын өзгертуіне ... ... ... несие берушілер заң негізінде келісім жасау
және карызды төлеу уақытын ұзарту мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... жоспарға енгізіледі, сөйтіп
ондай кәсіпорын жоспарлы-шығынды кәсіпорын деп аталынады. Оның шығынының
орны мемлекеттік дотация (жәрдемақы) ... ... ... ... әрдайым бірдей нашар жұмыс істеудің немесе ... ... ... ... ... ... Әдетте, ол енгізілетін өндіріс
жоспарына жоғарыдан тауарлардың мемлекеттік бағасының төмен ... ... ... ... ... ... экономикалық жағдай күрт
өзгеруде:
банкроттық - шаруашылық ... ... ... ... ... ... бір табиғи құбылыска айналып келеді;
мемлекеттік дотациялар елеулі түрде тарылуда, баға неғұрлым икемді бола
түсіп, сұраным мен ... ... ... ... тиімсіз жұмыс
істейтін кәсіпорынның банкротқа ұшырауы мүмкін, оны тиісті өкілеттік орган
куәландырады. ... ... ... ... каражат табу үшіи басқа
кәсіпорынға (ұйымға) сатылуы, ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мен приициптері Кез-келген кәсіпорын
қызметтері ... өсу шегі ... ... орай ... ... ... ... немесе тоқтатушы рөлін атқаруы мүмкін.
Американдық зерттеушілер құлдырау мен өрлеудің, дағдарыс пен
банкроттың ... ... ... ... ... ... біріншіден, кәсіпорынның өмірлік циклының барлық ... ... ... ... ... шағын жэне орта бизнес фирмаларына тән құлдырау немесе
өрлеу циклдарының математикалық әдіспен анықталған ұзақтылығы.
Мәселен, ... ... ... ... орта ... 3 ... (1
жылдан 7,7 жылға дейін), ал құлау фазасы - 2,8 ... (1 ... 4 ... ... ... экономикалық дамуының негізі болып табылатын нарықтық
экономика белгілі бір бақылау жүйесін, кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... шаруашылық субьектілеріне
көмектесу жүйесін жасап шығарады.
Бұл жүйеніц негізгі мәні - өндіріс ... ... ... ... ... ... бейімдеу қажеттілігі.
Банкрот жүйесін құру және оны нактылы іске асырудыц ... ... ... ... және ... көрсетуші құрылымдардың тиімді жұмыс
істеулерінің ... ел ... ... сұранымдарына сәйкес
халық шаруашылығын ... ... ... ... Бұған әлемдік
экономиканың жетістіктері көрсеткендей, келесі принциптерді сақтағанда ... ... ... ... ... ... ... субьектілері үшін
өзара қарым-қатынастың коммерциялык жүйесін, құқыктары мен міндеттерін
бірыңғай тұрақты жэне сенімді ... ... ... жаңадан бастау міндеттерін орындап шығуына
мүмкіндік беру;
-банкрот және ... ... ... ... ... ... түлетудің жүйесін жасап шыгару;
-борышқор кәсіпорынға өзінің міндеттерін орындауда қаржылық реттеу тетігін
ұсыну, оларды бизнесті тоқтатпай тұрып-ақ жақсарту;
-адал және ... ... ... ... ... ... және ... жүйелер құру;
-қаржыға байланысты дауларды шешуде әдістемелік процедураны қалыптастыру;
-банкротқа ... ... ... ... ... ... ... (несие беруші, қызметкерлер) мүддесін сенімді
қорғау;
-борышқордың ... ... ... ... жағдай жасау.
Міне, осы айтылғандар банкрот жүйесінің келесі жылдары тұрақтанып,
борышқор кәсіпорын нарық талаптарына ... ... ... ... ... ... бағытталған атқарымдық принциптерінің қысқаша
мазмұны осындай болып табылады..
Банкротқа ұшыраушылық әр алуан қоғамдық ... ... ... да түрлі қозғалыс мүшелері арасында әр түрлі пікір таласын туғызуда.
Олардың ... ... ... ... ... жолдарында
кездескен қиыншылықтарды желеу ... ... ... ... ... ... ... банкротқа ұшыраудың жоғарыда көрсетілген
мақсаттары мен принциптері банкроттық жүйені обьективті ... ... ... ... ... ... мына ... себептер дәлел
бола алады:
басым көпшілігі мемлекеттің колдауында болды, дотациямен күй ... ... жеке ... ... мәртебені қабылдамайды,
демек, олар қызметтерін өз еркімен токтатады, оны қайта бастамайды.
Міне, осындай жағдайда банкрот ... ... ... де ... ... ... ... жақсарту жолдарын ойластыруға мүмкіндік
туғызады. Демек, жағдайды жақсартуға бағытталған ... ... ... үшін ... да, ... көпшілігі үшін тиімді.
Шын мәнінде, кәсіпкер (оның ішінде мемлекет те) өз ісінің нығайуына
мүмкіндік алады, ... ... ... мен ... ... ... ... өзгертеді, ал бұл өз кезегінде:
-оңды техникалық;
-маркетингтік және кадр ... ... ... қажетті инвестициялар тартуға тиісті жағдай туғызады.
Несие беруші болса, ол өзінің ... ... ... ал ... ... ... бейімделген кұрылымын қалыптастыруға мүмкіндік алады.
Бұл тұрғындарға да ... Олар ... ... ... ... бизнес өкілдері тиімді және керекті істермен шұғылданады.
Әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... жарамды адамдарға тиісті жағдай жасау
кажеттілігін;
- жұмыссыздығы бойынша жәрдемақымен қамтамасыз етуге;
- ... ... ... үшін ... ... ... ... ала ескерулері қажет.
Банкрот жүйесінің құрамды бөлігі:
-кәсіпорынның қаржылық жағдайын болжамдау:
-дағдарыстың алдын алу және бақылау.
Дағдарыс жағдайын болжамдау бірнеше кезеңдерден тұрады:
-кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... даму ... ... дағдарыстың себептері мен негізгі факторларын дер кезінде таба білу.
Кәсіпорын қызметінің табыстары мен сәтсіздіктері:
- сыртқы, бұларға кәсіпорын әсер ете алмайды;
-ішкі, ... ... ... ұйымдастыру жұмыстарын жүргізудегі
қабілеттеріне байланысты факторларға тікелей байланысты.
Сыртқы (әлеуметтік) және ішкі (технологиялық) ... ... ... оларды шебер-лікпен ұштастыра жүргізіп отыру
кэсіпорынның тұрақты ... ... ... ... ... кепілі.
Кәсіпорын қызметіне әсер ететін сыртқы фактор-оларға мыналар жатады:
- халық қажеттілігінің өлшемі мен құрылымы;
- халықтың табыстары мен ... ... яғни оның ... ... ... баға деңгейі және тұтыну несиесін алу мүмкіндіктері де
кіреді);
-саяси тұрақтылық және ішкі ... ... мен ... ... ... ... мен оның бәскеге қабілеттілігін
анықтайтын бағыттарын дамыту;
-мәдениет деңгейі, яғни тұтыну нормасы мен ... ... ... ... ... бір кездерде арзан еңбектің
есебімен жеңіске жетсе, ал ... ... ... ... ... өз ... қаржылык жағдайына:
-ел экономикасының даму барысы;
-инфляция;
-кенеттен жаңа бәсекелестердің пайда болуы;
-мемлекеттік реттеу жұмыстарындағы келеңсіздіктер;
-мемлекеттік тапсырыстың күрт ... ... де эсер ... ... ... қажет.
Кәсіпорынның дамуын анықтайтын және қызметінің нәтижелі болуының ішкі
факторлары мынадай:
- кәсіпорынның негізгі мақсаты;
- оның ... ... ... ... жэне оны ... қызметін пайдаланудың деңгейі және оның сапасы.
Ішкі факторлардың маңызы ... ... ... ... ... ... 9 0%-ға дейінгісінің жұмыстарындағы сәтсіздік,
міне, осы:
- тәжірибесіз менеджерлерге;
- істі жете білмейтін басшылыққа;
-олардың ... ... ... отыруына сәйкес ұйымдастыра
алмағандықтарына байланысты ... елде ... ... ... ... ... ... да ішкі себептері бар. Олар:
-жұмысты нарық талабына сай ... ... ... байланысты
кәсіпорынның көптеген орынсыз шығынға ұшырауы;
- өндірілген тауардың бәсекеге қабілеттілігіпің төмендеп ... ... өнім ... дер ... ... ... үйлесімсіздігінен өнім өндіру мең ... ... ... ... тез көтеріліп кетуі;
- штаттың өсуі;
-қымбат бағалы технология, құрал және ... да ... ... шектен тыс
пайдалану;
Өндірістің және кәсіпорынның жалпы мәдени деңгейінің төмендеуі;
- кадрлардың біліктілігі;
-өндірістің техникалық деңгейі;
-ұжым қызметкерлерінің өзара қарым-қатынастары;
-олардың нәтижелі жұмысқа сеніммен және ... ... ... және ... ... ... пікірінше, классикалык нарықтық
экономикада, банкротқа ұшырау себептерінің барлық кәсіпорындардың сыртқы
факторлары ... бір ... ал ішкі ... ... екі бөлігін құрайды
екен.
3.2 Банкроттықты алдын алу ... ... ... алдын неғұрлым ертерек алуда
бақылау жүйесін ... ... ... Оның ... ... ... ... болады:
Кәсіпорынның негізгі қызметі бойынша өз әріптестерінің, тауарлы өнімді
жеткізіп ... ... ... ... ... кәсіпорынға
деген теріс көзқарастарын мезгілінде сезіну;
қайта ұйымдастыруға байланысты барлық өзгерістер ... ... ... және ашық ... филиалдары, еншілес
бөлімшелері,олардың бірігулері);
- тауарды жеткізіп берушілердің жиі және ... ... ... жаңа ... ... ... мен шикізаттарды көтере сатып алу;
-басқа да кәсіпорынның ... ... ... ... ... де ... қорытынды шығару.
Кәсіпорынның ойсырауы кейде оның жоғарғы деңгейдегі басшылары
арасындағы жанжалдар мен ... де ... ... да ... ... ... болады, кәсіпорын
қызметіндегі қаржылық көрсеткіштердің өзгеруімен байланысты, сапалы түрде
қаржылық есеп ... оның ... ... ... тексерудің
жүргізілмеуі:
-бухгалтерлік есеп беруді кешіктіріп ұсыну және оның ... ... ... ... не ... төменгі деңгейіне немен куәлік
беру; осы және ... да ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік баланс статьяларын пассив жәие актив жағынан ... ... ... ... ... кәсіпорынның жеткізілім бойыыша өзінің міндеттерін орындаудағы не
қызығушылықтарын, не ... ... ... ... ... ... материалдық запастардың артуы және кемуі;
- жеткізушілер және несие беруде кәсіпюрын қарыздарының артуы;
- кәсіпорынның табысын төмендету, кәсіпорындағы ... ... ... өз ... өзгермелі (жоғары немесе төмен) бағаның белгіленуі.
Үнемі есепке алып отыратын, былайша айтқанда, әрдайым сақ ... ... ... тыс ... ... ... орынсыз шектелуі;
- лицензиялардың алынып тасталуы немесе тоқтатылуы жэне т.б.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын камтамасыз ету, ... ... ... өндірісті басқарудың құрамдас бөлігі.
Тактиканың екі түрі бар:
Қорғану тактикасы, яғни жиынтықты шараларды ... ... ... оның ... ... мен ... ... кәсіпорынның бір
қалыпты жұмыс істеп, тиімділігін арттырудың кепілі болып табылады. Өнім
өндіру, ... ... сату ... барлық шығындарды мейлінше
қысқартуға негізделген.
Бастырмалату тактикасы яғни бірінші ... ... мәні ... іске ... ... ... жаңа түрлерін зерттеу жэне оларды игеру;
-тиімді баға белгілеу;
-өндірісті жетілдіру ... ... ... ... ... технологияны енгізу және т.б. жүргізіледі.
Осы кезеңде кәсіпорын басшылығын қайта бекіту немесе ... ... ... талдау және бағалау жұмыстары жүзеге
асырылады.
Өндірістік ... ... ... сәйкес:
-кәсіпорынды дамытудың стратегиясы да өзгереді;
- нарықта кәсіпорынның тыңғылықты ... ... ... өнім ... ... жаңа нарық сегменттерін игеруді қарастырады.
-қаржылык нәтиже туралы ... және ... ... ... ... ... ... есеп шоттардағы ақшаның кенеттен азайып кетуі (ол екінші жағынан, есеп
шоттағы ақшаның көбеюі келешекте күрделі ... ... ... ... айғағы);
- дебиторлық қарыздардың көбеюі (бұлардың күрт азайып кетуі де тиімсіз,
өйткені ... ... ... тым ... ... сату ... жібереді);
- дебиторлық шоттардың ескіре бастауы;
- дебиторлық және кредиторлық қарыздар балансының бұзылуы;
- кредиторлық ... өсуі ... ... есеп ... ... ақша
тұрғанда кредиторлық қарыздардың күрт азайғаны өндіріс көлемінің тарыла
бастағанының айғағы);
- сатылатын тауар көлемінің азаюы;
-кәсіпорындағы ... ... ... ... ... ... сан жағынан бірден артуы және т.б.
Мұнымен қатар сатылатын тауар көлемінің шектеп тыс көбейіп ... ... ... ... ... ... ... ойластырылмай сатып
алынған шикізаттардың және күрделі қаржы ... ... ... ... ... ... ... ал бұл банкротқа ерте
ұшырау деген сөз. Бұдан басқа сатылатын өнімдердің ... ... ... ... ... ... банкротқа ұшырау алдындағы құлдырауын
көрсетеді.
Кәсіпорынның банкротқа ұшырауының мынандай кезеңдері бар.
Жасырын ... Бұл ... ... оның ... ... ... "бағасының" төмен түсіп кетуі:
Р- салықтарды, сонымен қатар қарыздар мен және ... ... ... ... дейінгі күтілген пайда;
К- кәсіпорынның барлық пассивтерінің (міндеттемелерінің) құнының орташа
өлшемі;
V - күтілген "кәсіпорын ... ... ... төмендеуі оның пайдалық деңгейінің төмендегені деген
сөз. Бұл бірінші жағынан. Ал екінші ... бұл ... ... ... ... ... орташа құнының артқанын көрсетеді. Олай
болса, жақын және ұзақ ... ... ... ... ... ... және ... кезеңі - қаржы тұрақсыздығы, қолда бармен есептесуде қиындықтардың
пайда болуы, ягни банкроттың ертерек нысандарының сезіле бастауы.
Бұл кезде ... ... ... жиі ... ... ... мен банктердің күдіктерін туғызбау қамында активтердің бір
бөлігін сату арқылы қарыз капиталдарын арттырады;
-акционерлерге жоғарғы ... ... ... ... ... ... де ... қаржы жағдайы нашарлаған кезде кайсыбір басшылар ақша табуда
"авантюралық" әдістерді де қолданады;
-тіпті кейде ... ... да ... ... - ... ... заң ... пайда болуы, яғни кәсіпорын
дер кезінде қарыздарды төлей алмайды.
Банкротқа байланысты істі ... ... мына ... бастауға
болады:
-борышқор өзінің дер кезінде қарыздарды төлей алмайтынын ресми түрде
мойындаса;
-несие берушінің ... ... ... 3 ... асып кеткені туралы
арызы бойынша;
-прокурордың жалған банкрот туралы нақты күдіктері бойынша.
Қорытынды
Кәсіпорындар мен ұйымдардың ақшалай ... және ... ... өте ... түсінік. Олардың мәні өндіріс процесіндегі
тағайындалуымен айқындалады. Кез ... ... ... ... ... ... ... мен түсімдер түріндегі ақшалай қаражаттар арқылы
сипатталады.
Кәсіпорынның қаржысы - кәсіпкерлік қызметтің көлемі мен ... ... ... ... мен ... ... қаржыларын зерттеудің басты
объектісі болып табылады. Реттелетін нарық жағдайында «капитал» түсінігі
қолданылады, ол қаржыгерлер үшін ... жаңа ... алу ... әсер ... ... ... объект болып саналады. Осы ... ... ... үшін - өндірістің объективті факторы. Осылайша капитал
- фирма арқылы айналымға салынған және осы айналымнан кіріс әкелетін ... ... Осы ... ... ... ресурстарының айналған
формасы ретінде болады.
Нақты өмірде фирманың капиталы ақшалай нысанда ұзақ уақыт бойы ... ... ол жаңа ... ... ... ... ... немесе
оның банктегі есеп айырысу шотында ақшалай қаражаттардың ... ... ... бола ... ол ... кіріс әкелмейді немесе тіптен
кіріс әкелмейді.
Құрылатын тауардың ... ... ... ... сатып
алынатын комплектілеу тауарлары және ... ... ... олардың құндары басқада материалдық ... ... ... ... ... төленетін жалақымен қатар
өзіндік құн формасында болатын, кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... дейін бұл шығындар кәсіпорынның
шығындалмайтын, ал өндіріске авансталатын ... ... ... Тауарды өткізуден түсім түскеннен кейін айналым қорлары
қалпына келтіріледі, ал кәсіпорынның өндіріс бойынша шаққан ... ... ... ... қаржылық жұмысты ұйымдастыру кезінде үлкен
қиыншылықтармен қақтығысады. Жеңісті жұмыс істеп ... ... осы ... шешудің қысқа жолының ... ... ... көрсетті. Қазіргі таңда фирманың қаржы жұмысын қайта
құрудың екі тәсілі ... ... егер де ... ... қаржыгер болса, ол қаржы қызметін қайта құруды өзі
реттейді. Бұл тиімді нұсқа, бірақ отандық тәжірибеде көп ... ... ... ... ... мен ... түсінетін басшы,
бірақ олсы кәсіптің барлығын ... ... ... ... ... қаржы жұмысын ұйымдастырудың керекті моделін қою мен енгізу
үшін сыртқы ұйымды тарту.
Қызметтің ерекшеленген бағыттары бір ... ... ... ... тапсырмаларды да анықтайды. Осы тапсырмалардың құрамы келесі
түрде бөлшектенеді.
Қаржылық шешімдерді жоғарыда аталған бағалауларды пайдалана отырып
қабылдау ... ... ... және ... талаптары арасындағы
компромиссті есепке алатын, альтернативті шешімдер нәтижесінде орындалады.
Қаржы ресурстарын басқару кәсіпорынды басқарудың ... ... ... болып саналады. Айналым қаражаттарының айналымын көтеру
запастарды сақтаумен байланысты нәтижелер мен ... ... ... мен ... ... балансын жүргізуге әкеледі.
Қаржыны басқару - бұл қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді
жұмыс істеуіне ... және ... ... тиісті қаржы саясатын жүргізуді
қамтамасыз ету жөніндегі мемлекет (қаржы органдары) ... ... ... мынадай бірнеше өзара ... ... ... ... жоспарлау (болжау), ұйымдастыру, реттеу,
бақылау.
Жоспарлау (болжау) қаржыны басқарудың жүйесінде маңызды орын ... ... ... ... ... ... ... Бұл - жоспарлы тапсырмаларды ... ... ... мөлшерін және оның көздерін анықтау; орталықтандырылған және
орталықтандырылмаған қорлар арасында, халық шаруашылығының ... ... ... ... ... бөлудің оңтайлы
арақатынасын (пропорциясын) белгілеу; ... ... ... ... және ... жағдайдың пайда болу мүмкіндігін алдын
ала көрсетіп және оны болдырмауда қаржылық ағымдардың талдауы маңызды әдіс
болып ... ... ... ... сәйкестігін бағалау, қарыз
қаражаттарының қажетті көлемдерін шешуге мүмкіндік береді.
Банкроттықты болдырмауға бағытталған жұмыстың ... жай ... ... жүргізу болып табылады.
Кәсіпорынның аз табыс алатынының ең басты себебінің ... ол ... ... ... ... жататындығы,құралдар көп
қолданылмайды, шикізаттың қоры тым көп, ғимараттардың шамадан тыс көп болуы
т.б. ... ... ... ... ... табылады.кейде капиталдың 2/3
бөлігі доғарылып қалып, барлық тапсырыстар қалған бір бөлігіне ... ... ғана ... ... ... ... ... қажеті
жоқ.Ғимараттар немесе құралдардың құндылығы олардың бағасына ... ... мәні ... болып табылады. Пайда
нормасы жоғары ... ... сату ... байланысты, сондықтан бағаны
көтеру банкроттыққа әкеледі, ал капиталдың айналымдылығының ең ... ... ... ұсыныстар банкроттықты болдырмайтын жұмыстарға жалпы бағыт береді.
Шаруашылық қызметтің негізгі көрсеткіштерінің өсу деңгейінің тұрақтылығын
қамтамасыз ету үшін және ... ... ... шығу ... ... ... ... бағдарлама жасап шығару керек.
Жүргізілген курстық жұмыстың жаңалығы төмендегіше:
-нарықтық ... ... ... ... ... барлық
кәсіпорындар ұмтылып отырған жағдайда, пайда алуды ең жоғарғы ... ... ... ... ... мен ... ... талдаудың методологиясын жетілдіру;
-Қазақстандық кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша қорларын тиімді пайдаланудың
жолдарын анықтау;
-пайдаланудың қазіргі заманғы жүйесінің кемшіліктерін анықтау;
-кәсіпорынның ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша қорларын тиімді пайдалануға қатысты
маңызды сұрақтарды шешуге кешенді тәсіл қолдану.
Ұсынылған ұсыныстар мен ... ... ... бойынша қолданыла
алатындығымен анықталады:
кәсіпорынның қаржы ресурстары бойынша ғылыми зерттеулерді одан ... ... ... ... ... ... процесінде ұсынылған механизмдерді
пайдалану;
қаржы ресурстарын пайдаланудың тиімділігін анықтауда ұсынылған нұсқауларды
пайдалану;
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., ... Ж.Г. ... ... ... / Оқу құралы. – Алматы: Экономика. 2001 ж.
2. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового ... - М.: ... ... Г.В. ... ... деятельности предприятия». -
Москва, Инфра-М, 2006.
4. Балабанов И.Т. Анализ и планирование ... ... ... ... - М.: Финансы и статистика, 1994.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлік қызметті құқықтық реттеу66 бет
Кәсіпкерлік қызметті жетілдірудегі салық режимінің маңызын ашып көрсету және тиімді жүйесін ұсыну69 бет
Қоршаған ортаны ғарыштық қызметтің жағымсыз салдарынан халықаралық-құқықтық қорғау120 бет
Өнімдер өндірісі298 бет
Өтелмелі қызмет көрсету23 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
«Cүт сарысуы негізіндегі фитосироптың микробиологиялық көрсеткіштерін зерттеу»45 бет
«АДМА» ЖШС»кәсіпорнының қаржылық- экономикалық көрсеткіштері. Іс-тәжірибе есебі47 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь