Экономика және микроэкономика

Кіріспе

1. Экономикалық теория пәні және оның зерттеу әдістері.

2. Экономикадағы таңдау және шектеу.

3. Экономикалық жүйелердегі ұштастыру мәселелері. Айналым моделі.

Қорытынды Пайдаланылған әдебиеттер
        
        Қорқыт Ата атындағы Қызылорда Мемлекеттік Университеті
Реферат
Тақырыбы: Экономика және микроэкономика
Орындаған: Сабиева Алтыншаш
Тексерген: Абдрахманова Салтанат
Қызылорда 2009
Жоспар:
Кіріспе
1. Экономикалық теория пәні және оның ... ... ... ... және ... ... жүйелердегі ұштастыру мәселелері. Айналым
моделі.
Қорытынды
Кіріспе
Экономикалық процестерді танып-білу әдістерінің жаратылыстану
ғылымдарындағы зерттеу әдісінен айырмасы бар. Бірақ барлық
жағдайда да зерттеу мен білім беруде диалектикалық ... Бұл ... ... ... гректер қаласа, ал оны
ғылыми жүйеге салуда неміс философы Гекгельдіњ еңбегі зор. Шын
мәнісіндегі ғалым адам ... ... даму ... ... яғни ... ... ... деген сөз. Олай
болса ғылыми тану процестер мен құбылыстардың мәніне, олардың
арасындағы өзара байланысты, дамудың себебін және ... ... ... ... ... ... мен әдістері
көп. Олар объективті жағынан есептелген ( статистикалық ),
жинақталған материалдарды анализ және синтез, индукция,
жүйе ( система ) түрінде қарау, болжамдар ... жєне ... ... ... ... ... ... жасау.
Экономикалық зерттеулердің маңызды әдісі – ғылыми абстракция.
Ол басқа да гуманитарлық, жаратылыстану, техникалық
ғылымдарда қолданылады. Ғылыми абстракция дегеніміз
зерттеу пәнін жеке, ... ... ... ... ... ... оқшаулап, оның
тұрақты, әрдайым қайталанатын мәнін, маңызын ашу.Осылай
болған жағдайда ғана ... ... жан – ... оның ... ... ... материалдық нысан
беруге болады. Мысалы, баға қозғалысын алсақ, бір қарағанда
ол түсініксіз, шегі жоқ, шым – ... ... ... ... баға ... ( өрісі ) нақтылы факторлар: сұраныс пен
ұсыныс, сондай – ақ өндіріс және тасымал шығындары т.б.
белгілейді. Абстракция әдісінің де шегі бар. ... ... ... ... ... ... тұжырымдалады, олар
құбылыстар мен процестердің жеке – дара жинақталған
жағын білдіреді.
-3-
Тану процесіндегі қозғалыс белгілі заңдылықтар ... ... ... нақтлыққа қарай жүреді.
Индукция мен дедукция. Ғылымда, оның ішінде
экономикалық ілімде жеке процестерді білу ... Ол ... ... ... ... бір ... алшақ заттар мен құбылыстар жоқ. Бәрі де өзара
байланысты, ғылымның іздегені шындық. Ғылыми ... ... және ... ... ... ... асады.
Индукция жеке оқиға, құбылыстардан логика арқылы жалпы
қағидалар, принциптер шығарады. Дедукцияда керісінше,
жалпы қағидалар негізінде экономикалық обьектілердің,
процестерді кейбір жеке алынған ерекшеліктері
сипатталады. ... ... және ... ... ... маңызы зор. Мұның өзі жүйенің және оның
элементтерінің пайда болуын білу үшін ғана ... ... ... ( ... ), сатыларын анықтауға қажет.
-4-
1. Экономикалық теория және оның зерттеу әдістері
Микроэкономика - экономикалық теорияның негізі болып табылады.
Микроэкономика теориясы адамдардың экономикалық іс - ... ... ... ... ... ... іс - әрекеті өз қажеттіліктерін
қанағаттандыруға бағытталады және бұларды
құрайды: қажеттілік, ресурстар, технология, ... ... ... бір - ... тығыз байланысты болады.
Адамдардың экономикалық іс - әрекеті белгілі нақты экономикалық
тәртіппен жүріп отырады. Олар адамдардың ... ... ... ... тәуелді болады және белгілі нысандарда
жүзеге асырылатын экономикалық ... ... ... ... ... ... мен қарым -
қатынастар қайталанып отырады әрі тұрақты болады және
экономикалық тәртіптің тәсілі, нормасы, ережесі болып
өздеріне ... ... мен ... ... ... институттар мен олардың құрылымдары
белгілі әлеуметтік жүйеге негізделіп, экономикалық іс -
әрекет пен экономикалық тәртіптерге толықтай әсер ... ... ... ... және ... ... бағыттарына байланысты оларды
талдау әр түрлі деңгейде болады. Дегенмен де нарық, ... ... ... ... ... ... ... экономикалық іс – әрекеттерін, оларды
жүргізу барысында пайда болатын және өздеріне сәйкес
институттар мен ... ... ... ... проблемаларды микроэкономиканың зерттеу
обьектісі деп атаймыз.
Экономикалық субьектілер - бұл экономикада жеке қызмет
атқаратын кез келген бірліктер. Бұндай бірліктер
адамдар, сонымен қатар олардың тобы, ... ... Кез ... ... ... субьект болып
-5-
қарастырылмайды. Ол үшін адамдардың белгілі тобы бірігіп,
қызмет істеп, алдарына ... ... ... ... ... ... экономикалық процестеріне
қатысушылары ретінде барлық экономикалық
субъектілер екі түрлі қызметпен шұғылдануы мүмкін:
бір объектіні ... ... ... және ... ... ... ... жағдайда, олар
өндірушілер, ал екінші жағдайда тұтынушылар болып
есептеледі.
Тұтынушы мен ... ... ... ... ... ... Игілік - кез
келген зат, ол материалдық, сонымен қатар материалдық емес
болады және тұтынушының белгілі бір қажеттіліктерін
қанағаттандырады немесе өндірушінің ... ... ... ... ... олар ... мен қызметтер деп аталады.
Қызметтердің түріне байланысты игіліктер 2 түрге бөлінеді:
өндірістік ресурстар және олардың негізінде өндірілетін
тұтыну игіліктері.
Сонымен микроэкономика пәні деп ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер бірнеше ілгері
алғышарттарға сүйенеді және бұлар микроэкономикалық
талдаудан өзіндік ерекшеліктерін анықтайды,оның ішінде ең
алдымен экономикалық ... ... ... ... ... ... соны іске ... экономикалық
бірліктерге көп көңіл аударады.
Микроэкономикалық талдаудың келесі қағидалық белгісі -
экономикалық субъектілердің ұтымдылық қимылын ... ... ... ... мәні ... ... субъектілердің өз
қызметтерінен түсетін тиімділігін анықтау болса;
екіншіден, осы тиімділікке жету үшін кеткен шығындарын
есептеу; нәтижесінде осы ... бір - ... өз ... ең ... ... жеткізе
-6-
білу болып есептеледі. Бұл жерде пайда – экономикалық
субъектілердің тапқан игіліктері, ал шығындар ... ... олсы ... қол жеткізу
жолында жұмсаған игіліктері болып табылады. Шығындар мен
пайдаларын салыстыру арқылы экономикалық субъект ұтымды шешім
қабылдайды.
Микроэкономиканың ерекшеліктері экономикалық модельдер құрғанда
анық байқалады.Экономикалық ... ... ... ... оның белгілі бір фрагментін қарапайым
түрде көрсету. Бұл кезде зерттеліп отырған құбылыстардың басты
қасиеттерін және өзара қарым - қатынастарын жақсы түсіну ... ... ... ... ... ... және символдық ( аналитикалық
) болуы мүмкін. Кез ... ... әр ... ... тұрады,
олар көбінесе ауызша болады.Бірақ та, теориялық модельдеу
кезінде әрдайым графикалық және ... ... ... олар көрнекі ( график ) және қысқаша
түсінікті болады.
Кез келген модельде айқын және ... емес ... ... ... Әр ... ... ... сонымен қатар олардың өзара байланыстары
көбінесе символдық түрде, соның ішінде сандық және айнымалы
шамалармен бейнеленеді. Модельдерде экзогенді және эндогенді
деп аталатын екі экономикалық ... ... ... мәні ... ... бұрын
белгілі болады - бұлар берілген ақпараттар. Модельді талдау
кезінде зерттеліп отырған экономикалық құбылыстың қасиеттері
туралы ... бір ... ... Бұл ... шамаларды эндогенді айнымалылар дейміз.
-7-
2. Экономикадағы таңдау және шектеу
Әкономикалық шешім қабылдау ... ... ... Біріншіден, экономикалық субъектіні белгілі
экономикалық іс - әрекеттер жасауға ... ... ... осы ... іс - ... ... ... тәсілдері болғанда. Экономикалық іс - әрекеттердің әр
түрлі тәсілдері міндетті ... ... ... ... - бірі
ығыстыра алатын ( жоққа шығаратын ) болуы тиіс. Бұл шарт
орындалмаса ... ... қай - ... ... ... және ... да бір - біріне кедергі
болмайды.
Бұдан түсінетініміз, экономикалық шешімді қабылдау проблемасы -
шын мәнінде экономикалық іс - әрекеттердің бірнеше баламалы
нұсқаларының ішінен біреуін ... ... және ... берілген экономикалық субьектіге нақты мүмкіндіктер
ғана емес, сонымен қатар баламалы қадамдардың ... ... де ... ... ... ... әрбір экономикалық іс - әрекеттер белгілі
бір өзіне сай қажеттілікті анықтаудан басталады. Әрине
қажеттілікте шек болмайды. Белгілі бір уақыт
аралығындағы қажеттілігімізді уақытша
қанағаттандырғанда, ол ... жаңа ... ... ... ... ... Сондықтан бұл
мәселелер көбінесе тұрақты болады. Ал екінші ... ... ... ... ... ... ... болады. Біріншіден, бұл
табиғатта кездесетін игіліктердің әр түрлі мөлшерде болуы,
мысалы, кейбір игілктер басқаларына қарағанда өте аз болады.
Екіншіден, адамзат қолымен ... ... де ... тек белгілі уақыт аралығындағы белгілі игілік түрінің қор
мөлшеріне ғана емес, сонымен қатар оны ... ... де ... ... толықтыру
мүмкіндіктеріне байланысты игіліктер төмендегідей
-8-
түрлерге бөлінеді: қайта өндірілетін және ... ... әр ... игіліктердің көлемдері мен қорларын
толықтыру деңгейі олардың бір - бірімен салыстырмалы
шектеулілігін көрсетеді және игіліктердің ... деп ... ... ... ... ... қоры оның ... қанағаттандыруға жетпеуі мүмкін және өмірде бұл өте
жиі кездеседі. Қажеттілікке байланысты игіліктердің
жетіспеуін, шектеулі болуын игілік тапшылығы
категориясы ... ... ... ... ... ... пен сиректік
игіліктердің шектеулілігін сипаттайды.Ал
игіліктердің шектеулігі ( соның ішінде ресурстар
мен технологияның ) адамдардың экономикалық қызметтерінде
қолданатын барлық игіліктерге тән қасиет.
Сан түрлі ... ... ... ... ... мүмкін емес, сондықтан қажеттіліктердің кейбіреуі
түгелімен қанағаттандырылмайды. Сондықтан, кез келген
экономикалық іс-әрекет, қарастырып ... ... ... тандап алу болып есептеледі
және осы уақытта басқа қалған қажеттіліктерді қанағаттандырудан
бас тарту керек екенін көрсетеді. ... ... кез ... іс - ... шектеулі игілік қорының белгілі
бір бөлігінің шығынын көрсетеді, бұның нәтижесінде қарастырып
отырған қажеттіліктен ... ... ... ... ... қанағаттандыру үшін
жұмсайтын болсақ, онда қалған қажеттіліктерді толықтай
қанағаттандыру мүмкіншілігі аз, себебі игіліктер немесе
ресурстар жетіспеуі мүмкін. Осыдан ... ... ... ... ... ... ... – берілген экономикалық субъектінің берілген
қажеттілікті қанағаттандыруға игіліктерді ойластырып және
шектеп жұмсауын, соның нәтижесінде басқа
-9-
да қажеттіліктерге осы игілікті жеткізуін айтамыз.Баламалық
қажеттіліктерді ... ... ... ... ... ... шығындарсыз
орындалмайды. Бұған жататындар: ақпарат алуға, шешім
қабылдауға, берілген шарттарды жүзеге асыруға, қамтамасыз
етуге кететін шығындар. Экономикалық қызметтің шығындары әр
түрлі институционалдық жүйеде әр ... ... ... ... ... және балама тәсілдердің ішінен
таңдап алу қажеттілігін ескере отырып, кез келген
экономикалық қызметтегі ... ... ... онда ... ... ... Белгілі бір игілікті алуға бағытталған кез
келген әрекет дәл осы мезгілде басқа баламалы игіліктерді
алудан бас тартуға мәжбүр етеді. ... 30 ... 1 ... ... алу үшін бір бөлке наннан бас тартуға тура келеді
немесе темір құймадан ... ... ... онда осы
дайындамадан болт жасай алмайды.
-10-
3. Экономикалық жүйелердегі ұштастыру мәселелері. Айналым
моделі.
Экономикалық іс – әрекеттердің жалпы проблемаларының балама
мүмкіндіктерін талдау мен ... ... ... ... болсақ, онда бұлар барлық игіліктерді
экономикалық субьектілердің, өндіріс түрлерінің және белгілі
қажеттіліктердің арасына орналастыру болып ... кез ... ... ... және ... ... үлкен экономикалық проблеманың шешіміне байланысты.
Игіліктерді орналастырудың ең жақсы ... ... ... ... », « ... өндіреміз? », « Кім үшін өндіреміз? »
деген негізгі проблемаларды шешудің ... ... ... ... талдау кезінде біз
экономикалық субьектіледің өзара байланысын қарастырып
өтеміз. Әр экономикалық субьект өзінің табыстары мен ... ... ... ... ... жеке ... ... ұштастыру мәселесі пайда болады.
Оєан төмендегілер жатады:
1. Өндірушілер арасындағы өзара шешімдерді келістіру;
2. Тұтынушылар шешімдерін ... ... ... мен өндіру шешімдерін толықтай келістіру.
Бұндай қажеттілік көптеген себептерден туады, соның ішінде
экономикалық ... ... ... бір ... ... ... орналастыру мәселесін шешуге және
экономикалық қызметтерді ұштастыруға байланысты
экономикалық жүйелерді бінеше түрге бөледі:
Патриархалдық жүйеде ( ... ... ) ... ... ... ... өндірістің сандық
-11-
параметрлер мен нақты игіліктерлі бөлуге дейін, тұрақты
өзгеріссіз делік. Олар экономикалық субьектінің белгілі
бір бөлігі сияқты болады. Дәстүрлі қоғамға жаңа мүше ... ... ... нормалары мен ережелері
оған қоршаған ортаның қуатты идеологиялық, соның ішінде дін
әсері арқылы белгіленеді. Ресурстарды, қызметтердің түрін және
тағамдарды өндіріп, пайдалануда осы ... ... ... дәстүрлердің рөлі өте зор.
Әкімшілік жүйеде патриархалдық қоғамдағыдай экономикалық
субьектілерге қатаѕң экономикалық ... ... ... ... әлі ... ... тәртіптің ережелері мен параметрлерін
және игіліктерді келістірімді түрде орналастыруды басқару
жүйелері ... ... ... ... ... сатып алушылар
мен сатушылардың өзара қарым қатынасы негізінде
қалыптасады.Бұл біріншіден, қызметтестік және
бәсеке ... ... іс ... ... ... өзгерту жолымен экономикалық даму мүмкіншілігін, ал
екіншіден, осындай даму кезінде жеке меншікті пайдалану ... ... жеке ... мүмкіншігін
қамтамасыз етуді біріктіреді. Осының нәтижесінде барлық
экономикалық субьектілердің әрқайсысы өзінше іс - ... ... ... құқық нормасымен шектейтін, бірақ
өзіндік ынталану мен экономикалық белсенділікті барынша
жоғарылатуды қамтамасыз ететін бәріне бірдей жалпы
ережелерге ... Бұл ... жеке іс - ... ... ... байланысты экономикалық іс - әрекеттің
жалпы тәртіптілігі мен регламенті ... ... ... экономикалық шешімдер сәтсіздікке әкеліп соқтыруы
мүмкін. Экономикалық субьектілердің қызметтері мен
игіліктерді орналастыруды үйлестіру ролін экономикада
нарық механизмі атқарады, соның ішінде баға ... ... ... ... ... барлық уақыт аралығында
-12-
экономикалық қызметтерді үйлестірудің барлық жүйелері әр түрлі
арасалмақпен бірігіп қатар жұмыс істейді. Жоғары айтқандай
әрбір жүйенің күшті және әлсіз ... ... ... ... ... ... іске асыру кезіндегі
экономикалық іс - әрекеттердің шығындары трансакциялы
шығындар деп аталады.
Олардың құрамына: ақпараттарды жинау және өңдеу ( жөндеу ... ... ... және ... ... ... шығындары және келісімнің
орындалуын заңды түрде қорғау шығындары кіреді.
Айналым моделі экономиканы екі секторға бөледі: Үй
шаруашылықтары және фирмалар. Үй шаруашылықтар
өзінің сатқан ... яғни ... ... және жер
сатудан түскен табыстарын өздеріне қажетті тауарлар сатып алу
үшін және фирмалардың қызметін пайдалануға жұмсайды. Фирма
өздері өндірген тауарларды сатудан жєне қызметтер
көрсетуден ... ... үй ... ... ... ... Нарықтық жүйеде
үйлестіру мәселесін нарықтың екі түрі шешеді:
өндірістік ресурстар нарығы және ... ... ... мен үй ... ... өзара
байланысын сұраныс пен ұсыныс моделі түсіндіреді. Бұл
екі сектор тауар нарығында сату және сатып алу жөнінде әрекет
ететін болса, онда ... баға мен ... ... ... ... ... шешім қабылдайтын белгілі екі
экономикалық субьектілер болады, олар: сатушы мен сатып
алушылар. Нарықтаѓы ... ... ... ... ... теңдестік санымен үйлестіріледі.
-13-
Қорытынды
Сұраныс пен ұсыныстың өзара байланысын нәтижесі - баға. Бұл
көрсеткіш үй шаруашылықтары мен ... ... ... ... келу үшін маңызды ақпараттар
беріп тұрады. Қоғамда ресурстарды оңтайлы бөлу мәселесін
шешуде бұл ақпараттар зор роль атқарады. Біріншіден, баға
тұтынушылардың шығын деңгейін анықтап, ... ... ... ... ... єсер ... ... жағынан
өндірушілердің түсім бағаға тәуелді, ал түсім экономикалық
шешім қабылдағанда маңызды көрсеткіш болып есептеледі.
Мысалы, нанның бағасының жоғарылауы - ... ... ... тұтынуды шектеуіне белгі береді, ал фирмалар үшін - ... ... ... ... үшін өнім ... ... ... тепе - теңдік кезіндегі бағамен
сатып алғысы келетін тұтынушылар осы тауарды ... ... ... ... ... ... ... алмайтындар - бұл
тауарды тұтына алмайды. Ал еңбек, ... және ... ... ... ... ... табысты
анықтайды. Сондықтан, экономикалық қызметтің нәтижелілігі оның
түсімділігімен анықталады және әр адамға өзінің күшіне,
қызметіне қарай өнімділік түсім беретін кәсіпкерлікті
таңдап алуына жол ... Ал ... ... іс - әрекеттердің әр түрлі шарттарының
алуан түрлі өзгеруіне тез шешім табуға ... ... әр ... игіліктердің берілген жағдайларда
маңызының өзгеруіне байланысты болады.
Жеке іс - әрекеттерді жалпы игіліктерді жасауға бағыттайтын "
көрінбейтін қол " образын ... ... бір - ... ... ... экономикалық субъектілердің жеке іс
- әрекерттері мен олардың экономикалық еңбектестігін үйлестіру
тәсілін айтқан. Осы айтқандарды қорыта келгенде, кейбір
кемшіліктеріне қарамастан нарық ... ... өте ... орын ... ... ... ... – анықтамалық Тоқсеитов Р.К. 1999ж.
Интернет www.google.kz
-15-

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік қызметтің теориясы және микроэкономика негіздері12 бет
Микроэкономика8 бет
Микроэкономика пәні,әдістемесі49 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Микроэкономикадағы сұраныс және ұсыныс моделі30 бет
Микроэкономикадағы өндiрiстiк функция27 бет
Микроэкономикадағы өндiрiстiк функция туралы17 бет
Микроэкономиканы зерттеу әдістері22 бет
Экономикалық теория негіздері.Микроэкономика28 бет
Экономикалық теория ғылымы: микроэкономика және макроэкономика8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь