Биосфера туралы түсінік

І. Кіріспе.
Биосфера туралы түсінік

ІІ. Негізі бөлім
Биологиялық айналым.
1. Көміртегі айналымы
2. Күкірт айналымы
3. Азот айналымы
4. Фосфор айналымы
        
        Жоспар
І. Кіріспе.
Биосфера туралы түсінік
ІІ. Негізі бөлім
Биологиялық айналым.
1. Көміртегі ... ... ... Азот ... ... айналымы
ІІІ. Қорытынды.
IV. Пайдаланылған әдебиеттер.
.
Биосфера туралы түсінік.
Биосфера терминін австриялық геолог ... Зюсс 1880 жылы ... ... болатын. Орыс минералог В.И.Вернадский (1863-1945) Зюсстың
еңбектерінен кейін жылдан соң, біз осы ... ... ... ... ... негізгі қағадаларын бүкіл тарихы бойында, ... ... ... ... ... түсінік В.И.Вернадскийдің
анықтамасы бойынша, биосфера- тіршілік иелері мен тіршілік көздерінің Жер
бетіндегі белгілі бір ... ... ... яғни ... ... ... ... тасымалдаушы көзі болып табылды. Биосфера
құраына адамзат қоғамы және оның өндірісі де ... ... ... қарағанда, біздік планетамыз ... бес ... жыл ... ... ... ... ... тірі организмдерден және қатты, сұйық. Газды
денелерден тұрады. ... ... ... деп атайды. Тіршілік, негізінен
литосфрада (жер қабатының сыртқы қатты ... ... ... ... және мұхитта және тропосферада (жер шарының газ күйіндегі қабаттар
атмосфера) ұшырасады.
Биосфераның төмеңгі шекарасы жер қыртысының 2-3 км ... ал ... ... 1- - км ... ... ... ал үстінгі жағы 20-25 км
биіктіктігі озон ... ... ... Тірі ... ең тын
орналасқан бөлігіне- тропосфераның 50 м биіктікке дейін төменгі қабаты ... ... ... ... ... қабатын, тіршілік иелерін 99% құрайды. Жер
беті мен оның қойнауындағы тірі ... ... 2,4-1012 ... 1971 ж. ... және ... ... ... 1971 ж.
Кестеден көрініп отырғандай, жер бетіндегі жан- ... ... ... ... ... ... шамасы онша мардымды
емес.
Қазіргі кезде, әуелгі биосферадан (первичная биосфера оның жаңа түрі-
биотехносфераны бөліп ... ... ... ... ... жаңа ... орнығуына ықпал етеді. Техника- биосфера ... ... ... оның даму ... жаңа бір ... (этап) болып
табылады.
Бірнеше миллиард жылдар бойы, жаратылыс заңдарына сәйкес өсіп жетілген
биосфера, біртіндіп ноосфераға, биосфераның ... ... ... ... ... ... мүшелері мен табиғат арақатынасында- адамдардың ... ... ойы ... күшке айналады.Биосфера, өзінің миллиардатған жыл
мерзімі ішінде, әртүрлі даму жолдарын басынан өткерді. ... бір ... деп ... ... ... ... тіршіліктің жансыз
материядан туындауын қамтиды. Тіршілік пайда ... ... ... яғни ... ... ... азот және т.б. жай ... мен
органикалық қоылыстар түзіледі. Органикалық қосылыстарға, мысалы- су,
метан, ... т.б. ... ... ... сәулелерінің, вулкан
атқылауыны нәтижесінде туған жоғарғы темерату және басқа да ... ... ... ... ... ... көмірсулардың,
белокатардың пайда болуын алып келді. Осындай эволюциялық дәуірдің ішінде
органикалық заттардың ыдырауы немесе ... ... ... түс ... ... ... оның ең ... бөлігі болып табылады.
Ал, түзілген молекулалар өзге бір қосылыстардың құраушысы болды, яғни
органикалық заттардың алғашқы айналым (первчный ... ... ... ... су ... ... таралуы, коллоидты жүйелер мен
коацерваттардың түзілуіне әсер етті. Коацервантты тамшылардың әртүрлі
заттарды іріктер, ... ... ... ... ... керек
емес қосылыстардан құтылудың жолы болып табылтындығын еске сала отырып, зат
және энергия алмасудың яғни ... ... ... ... ... жөн. ... тамшылардың талғампаздығы, олардың өз құрылымдарын
түзе білуі және әр ... ... ... даму ... ... пайда болатын дәрежеге дейін көтерді.
Жер беті мен оның қойнауындағы тірі организмдердің құрғақ ... ... ... |
| ... ... % ... |
| ... | ... % ... | | | ... ... |2,40 |99,2 | ... мен ... |0,02 |0,8 | ... | | | ... |2,42 |100,0 |99,87 ... | | | ... ... |0,0002 |6,3 | ... мен ... |0,003 |93,7 | ... | | | ... |0,0032 |100,0 |0,13 ... |2,4232 |- |100 ... ... ... ... көпклетканың пайда болуымен
байланыстырылады. Шынын айту керек, бұл туралы әр түрлі пікірлер баршылық.
Осылардың ... ... ... ... ... атауға болады.
Отаршылық көзқарас тұрғысынан, толық емес жыныстық қатынас нәтижесіндегі
көбею барысында ... ... және ... бір- ... алшақтап
кетпейді. Бөлінуі нәтижесінде пайда болған клетка бөліктері даму барысында
әртүрлі өзгеріске ұшырап, ... ... ... да ... ... ... жағдайдың өзі, клеталардың қоршаған ортамен зат ... ... ... ... ... ... және ... ерекшеліетр
мен қасиетке ие болуына әкеліп соқтырады.
Көпклеткалалы организмдер, өздерінің миллиондаған жылдар бойы даму
барысында ... ... ... ... түсті. Органикалық
заттар айналымы биологиялық айналыммен ... ... ... ... мен ... орта ... ... зат- энергя
алмасуы нәтижесінде организмдердің түзілуі, яғни ... ... ... ... жер ... құрлыққа көшуі, әр түрлі физика- химиялық
жағдайлар ... ... ... ... жаңа ... бейімделуін
талап етті. Жаңа жағдайға көндегі алмаған тірі ... ... ... сол ... ... бейімделе бастады. Яғни, эволюция
барысында табиғи іріктеу (отбор, ... өз ... ... ... ... ... басталғаннан бірге мерзім – 6 эра және 17 ... ... яғни оның ... 3,5 ... ... ... ішінен, тек
1,5 млн.жыл ғана жер бетіндегі тіршілік ... ... ... ... ... ... антропоген эрасынан бергі уақыт ... ... ... ... ... өте ... даму кезеңі
болғандығын айғақтайды. Антропогенездің қозғаушы күші- қоғамдасып еңбек ету
болып есептелінеді. Соның ... ... ету ... мен ... ... тіл, ... ... жетілді. Міне, осының бәрі, адамзат
қоғамының биогенездің бір ... ... ... қазіргі эволюциялық кезеңнің, биогенезден айырмашылығы- ол ақыл-
ойдың, ... ... ... ... да ол ... ... | |Н ... |
| | |Н | |
| | |Не | ... ... Н, Не | | |
| | |О | ... |0>N2>0 | ... |
| | |P(O) = h(N2) | ... | | | |
| ... | ... ... |N2>O2>O |↑ O N + O2 →NO + O ... |
| | |O2↓ N + NO → N2 + O | |
| | |Omax O+O → O2 | ... |Гомосфера |Н ... |
| | |OH CH4 + hv → CH3+ H | |
| | |NO CH4 + O → CH3 + OH | ... | |O>O3 ... |
| | |O3 = O NO2 → NO + O | |
| | |O3 > O N2O → N2 + O | ... ... ...... ... ... |
| |N2 78.08% |CO2 O3 ... |
| |O2 20.95% |CH4 NO2 | |
| |Ar 0.93% |N2O H CO H2o | |
|0 | | | ... ... ... зат ... ... (геологиялық және кіші (биотикалық)
айналыс деп екіге бөлінеді.
Үлкен хат айналысы мың- миллиондағын жылдар бойы жүреді. Бұл ... ... ... ... ... араласады. Оның еритін бөлігі ерітінді
түзіп, әр түрлі өзгерістер ұшырайды.
Кіші ... ... зат ... ... ... ... ... құрамындағы қоректік заттар, су, көмертігі қосылыстары- өсімдіктер
дүниесін құрайды. Ал, өсімдікттер, өзге тіршілік ... ... ... Жан- ... ... ... соң, құрт- құмырсқа бактериялар
нәтижесінде ыдырап, қайтадан минералды заттар айналады. Минералдық заттарды
өсімдіктер дүниесі қайта пайдаланып, тіршілік ... ... ... ... энергиясын пайдалану нәтижесінде, бейорганикалық
заттардың- өсімдіктер, жан- ... ... ... ... ... өту ... химиялық реакциялар тізбегімен
жүретін өзгерістер- биогеохимиялық цикл деп аталады.
Көміртегі айналымы. Көміртегінің табиғаттағы айналымы үлкен және кіші
циклдар ... ... ... ... ... үлкен цикл бойынша
айналымы төменде келтірілген.
Көміртегінің кіші цикл ... ... ... циклдің бір көрінісі
болып табылады да, оны мынадай өзгеріс схемасы арқылы өрнектеуге болады:
Кіші айналымнан ... ... ... ... ... ... ... айналуына бағытталған. Адамзат баласы тіршілік ету
барысында- ... ... ... ... майларды, органикалық заттарды
жандыру барысында, атмосферада көмір қышқыл газының артуына себепші болады.
Былайша айтқанла, адамзат іс- ... ... цикл ... ... ... пайда болады.
Табиғи цикл
Адамзат іс- қарекетінің нәтижесіндегі өзгеріс бағыты.
Күкірт ... ... ... ... ... ... ... орын алады:
CaS + CO2 + H2O = CaCO3 + H2S
2H2S + O2 = 2H2O + ... + 3O2 + 2H2O = ... + H2SO4 = CaSO4 + CO2 + ... + CH4 = CaS + CO2 + 2H2O – CaCO3 + H2S + H2O
Биосферадағы күкірт айналымының схемасын, ... ... ... ... Азот элементтерінің де, өзге ... ... ... және кіші ... тұрады.
Келтірілген схема Р.Риклефе ұсынысы бойынша беріліп отыр. Мұнда ескере
кететін жай, бос ... азот ... ... бойына сіңірле алады.
Фосфор айналымы. Фосфор қосылысқа түсуге өте бейім болғандықтан, оның
айналымы көптеген факторлар байланысты. Мысалы, кір ... кір ... ... ... үлкен бөлігі, сарқынды сулар барысында
фосфор тыңайтқыштарының біршама бөлігі жуылып, ... ... ... ... ... ... ... формасынан редуценттердің, формасына
органикалық формасын бейорганикалық формасына тотықтырмай ... ... бір ... ... шөгінде қабаттарына кетіл
қалатындықтан, фосфордың ... ... ... ... ... артуы
|Иондық түрі |PO43- |HPO42- |H2PO4 |H3PO4 |
| | | | | |
| | | | | ... |Na3PO4 |CaHPO4 |Na2HPO4 | ... |Аз ... |Ерімейді |Жақсы ериді |өте жақсы |
| | | | ... ... ... талдау, биогеохимиялық циклардың кризистік
сәттері- физикалық ортадан, заттарды қамту және ... ... ... ... ... және ... ... байланысты. Химиялық
заттарды тотықсыздануы, түптен келгенде, күн ... ... ... ... ... ... әр ... орын алатын оның шашырауы-
редуценттер деңгейінде аяқталады, олар ... ... ... ... дейін тотықтыралы. ... ... қоры ... айналымы, әр сатысында, тотығу процесінің тиесілі бір бөлігі
жүзеге асырылатын жүйе ретінде ... ... ... сулары құрамында орташа алғанда 35 г/кг еріген зат
болатын табиғи ... Бұл ... ... деп аталады. А, промиллемен
өрнектеледі.Судың температурасы да, басқа ... да суда ... ... ... ... ... компонентті
топырақ жабыны.
Топырақтану ғылымының негізін салушы В.В.Докучаев (1846-1903) топырақ:
а) грунт, б) климат, в) ... мен ... г) ... тарихи жасы, д)
рельев жағдайы сияқты фаткрлардың тіршілік іс әрекетінің ... жеке ...... ... деп ... ... ... химимялық құрамы (А.Б.Ронов және
А.А Ярошевский бойынша, % )
|Компонент |Континеттік қабат|Мұхит ... ... жер ... |57.23 |48.17 |55.24 ... |0.71 |1.40 |0.86 ... |14.46 |14.90 |14.55 ... |2.36 |2.64 |2.42 ... |5.41 |7.37 |5.86 ... |4.77 |7.42 |5.37 ... |6.698 |12.19 |8.12 ... |2.40 |2.58 |2.44 ... |1.98 |0.33 |1.61 ... |0.16 |0.22 |0.17 ... |0.08 |0.05 |0.07 ... |1.48 |1.37 |1.44 ... |0.12 |- |0.09 ... |0.08 |0.05 |0.08 ... |0.03 |0.02 |0.03 |
|F |0.03 |0.02 |0.03 ... |1.57 |1.05 |1.46 ... ... заттардың ыдырау процесі жүріп отырады.
Ондағы органикалық заттарды екіге бөлуге болады, ... ... ... ыдырамаған не жартылау ыдыраған қалдықтары
және топырақтың ... ... ... ... ... ... ... энергияны сіңіреді. Олар тіршілік процесі ... ... ... ... алу ... жұмсайды. Бұдан әрі энергия
жыртқыштардың қоректенуі кезінде келесі қоректік сатылады одан ары ... ... ... өсімдіктерде жинақталған энергия қоры қоректік
байланыстардың күрделі тармақтары арқылы әрбір трофикалық сатыда зат алмасу
мен ... алу ... ... ... жұмсала береді. Ең ... ... мен ... өлі ... мен ... ... пайдаланады. Осы кезенде энергия қорының ең ... ... Бұл ... ... ... ... екі бағытта
жүреді. 1) көмірсулардың минералданып, СО2, NH3 суға ... ... ... ... ... ... ... табиғи ортаны қорғау бағытында, білім беру мәселесінің
өзектілігі күннен ... ... ... Оның себебі- эколог мамандары
дайындау қарқынының ғылыми- негізделген ... ... ... ... ... ... ... мақсаты- биосферадағы тепе- теңдікті
сақтау, оның бұзылу себептерін болжау және ... алу. Осы ... ... ... ... төрт түрі көрсетілген. Ол: көміртегі
айналымы ,күкірт айналымы, азот ... ... ... ... А.Ж.Ақбасова. Г.Ә.Экология. жоғары оқу орындарына арналған оқу
құралы.
2. А.Баешов. Экология негіздері. Түркістан, Яссауи университеті, 2000.
3. А.К.Бродский. ... ... ... ... ... ... Экология.
5. Ғ.Сағымбаев. Экология негіздері. Алматы, 1995
-----------------------
Биосфера, литосфера, атмосферадағы көміртегі
Химиялық ұнтақталу
Үгітілген жыныстар мен ... ... ... мен ... ... шөгуі
Метаморфы жыныстар
Метамор-фоз
СО2 бөлінуі
Өсімдіктер дүниесі
Атмосфера, гидросфера
Жан- жануарлар дүниесі
Минералды заттар
СО2- дегі ... ... - ... ... ... ионы (NH4+)
Мочевник
Жануарлар мен өсімдіктер бойындағы азот қосылысы
Аммонификациялау
Аммиак
Нитрификация
Нитриттер (NO2 -)
Нитраттар (NO-3)
Өсімдіктер мен жан- жануарлар ассимиляциясы және өнімдер
Азоттың шала ... N ... ... ... ... ... байла-ныстыруы

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атмосфера туралы түсiнiк жəне биосфера мен адам өмiрiндегi маңызы10 бет
Атмосфера туралы түсінік, онын құрамы және биосфера мен адам өміріндегі маңызы14 бет
Биосфера туралы ақпарат12 бет
Биосфера туралы жалпы түсінік4 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
WWW – айқасқан сілтемелер жүйесі22 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Агроландшафттық егіншілік жүйесі туралы жалпы түсінік8 бет
Алакөл аумағының геоэкологиялық картасын құру73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь