Биосфера туралы түсінік


І. Кіріспе.
Биосфера туралы түсінік

ІІ. Негізі бөлім
Биологиялық айналым.
1. Көміртегі айналымы
2. Күкірт айналымы
3. Азот айналымы
4. Фосфор айналымы

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге




Жоспар

І. Кіріспе.
Биосфера туралы түсінік

ІІ. Негізі бөлім
Биологиялық айналым.
1. Көміртегі айналымы
2. Күкірт айналымы
3. Азот айналымы
4. Фосфор айналымы

ІІІ. Қорытынды.

IV. Пайдаланылған әдебиеттер.
.

Биосфера туралы түсінік.

Биосфера терминін австриялық геолог Эдуард Зюсс 1880 жылы алғаш рет
қолданған болатын. Орыс минералог В.И.Вернадский (1863-1945) Зюсстың
еңбектерінен кейін жылдан соң, біз осы күнге дейін мойындап жүрген биосфера
концепциясының негізгі қағадаларын бүкіл тарихы бойында, тірі
организмдердің әсеріне ұшыраған барлық қабаттарын түсінік В.И.Вернадскийдің
анықтамасы бойынша, биосфера- тіршілік иелері мен тіршілік көздерінің Жер
бетіндегі белгілі бір қабаты, тіршілік иелері, яғни органикалық заттар,
биосферадағы еркін энергияның тасымалдаушы көзі болып табылды. Биосфера
құраына адамзат қоғамы және оның өндірісі де жатады.
Ғылымның қазіргі деректеріне қарағанда, біздік планетамыз шамамен
бұдан бес миллиард жыл бұрын пайда болған.
Біздің планетамыздың табиғаты тірі организмдерден және қатты, сұйық. Газды
денелерден тұрады. Оларды әдетте сфера деп атайды. Тіршілік, негізінен
литосфрада (жер қабатының сыртқы қатты беті), гидросферада (өзен, көл,
теңіз және мұхитта және тропосферада (жер шарының газ күйіндегі қабаттар
атмосфера) ұшырасады.
Биосфераның төмеңгі шекарасы жер қыртысының 2-3 км дейінгі, ал мұхит
түбінен төмен 1- - км терендіктегі аумақ қамтиды, ал үстінгі жағы 20-25 км
биіктіктігі озон қабат болып табылады. Тірі организмдердің ең тын
орналасқан бөлігіне- тропосфераның 50 м биіктікке дейін төменгі қабаты мен
топырақ қыртысы жатады.
Литосфераның беткі жоғарғы қабатын, тіршілік иелерін 99% құрайды. Жер
беті мен оның қойнауындағы тірі организмдер массасы 2,4-1012 тоннадай
болады. 1971 ж. Н.И.Базилевич және өзгелердің мәліметтері бойынша, 1971 ж.
Кестеден көрініп отырғандай, жер бетіндегі жан- жануарлар өсімдік және
микроорганизмдермен салыстырғанда мұхиттр биомассаның шамасы онша мардымды
емес.
Қазіргі кезде, әуелгі биосферадан (первичная биосфера оның жаңа түрі-
биотехносфераны бөліп қарастырдаы. Аталған көзқарас бойынша, адамзат
келешекте жаңа табиғат орнығуына ықпал етеді. Техника- биосфера құрамына
бөтен етпейді, қайта оның даму барысындағы, жаңа бір кезең (этап) болып
табылады.
Бірнеше миллиард жылдар бойы, жаратылыс заңдарына сәйкес өсіп жетілген
биосфера, біртіндіп ноосфераға, биосфераның жоғары сатысына айналуы тиіс.
Бұл мезгілде қоғам мүшелері мен табиғат арақатынасында- адамдардың іс-
әрекеті, ақыл- ойы шешуші күшке айналады.Биосфера, өзінің миллиардатған жыл
мерзімі ішінде, әртүрлі даму жолдарын басынан өткерді. Мұны, бір сөзбен
эволюция деп атайды. Эволюцияның алғашқы кезеңі тіршіліктің жансыз
материядан туындауын қамтиды. Тіршілік пайда болар алдында бейорганикалық
заттар, яғни көміртегі, сүтегі, оттегі, азот және т.б. жай заттар мен
органикалық қоылыстар түзіледі. Органикалық қосылыстарға, мысалы- су,
метан, аммиак т.б. жатады. Күннің ультракүлгін сәулелерінің, вулкан
атқылауыны нәтижесінде туған жоғарғы темерату және басқа да жағдайлар, жер
бетінде тіршілік құраушылардың- аммиак қышқылдарының, көмірсулардың,
белокатардың пайда болуын алып келді. Осындай эволюциялық дәуірдің ішінде
органикалық заттардың ыдырауы немесе өзара синтездеу реакциясына түс –у
жаңа қосылыстар тзуі, оның ең маңызды бөлігі болып табылады.
Ал, түзілген молекулалар өзге бір қосылыстардың құраушысы болды, яғни
органикалық заттардың алғашқы айналым (первчный коуговорот) пайда болды.
Органикалық қосылыстардың су бойында әркелкі таралуы, коллоидты жүйелер мен
коацерваттардың түзілуіне әсер етті. Коацервантты тамшылардың әртүрлі
заттарды іріктер, талған, (избирательно) сіңіру қасиеті ерітіндідегі керек
емес қосылыстардан құтылудың жолы болып табылтындығын еске сала отырып, зат
және энергия алмасудың яғни информация алмасудың бастамасы екендігін ерекше
атаған жөн. Коацерватты тамшылардың талғампаздығы, олардың өз құрылымдарын
түзе білуі және әр түрлі болуы, оларды даму барысында, тірі
микроорганизмдер пайда болатын дәрежеге дейін көтерді.

Жер беті мен оның қойнауындағы тірі организмдердің құрғақ биомассасы.
Бөліктер Бағалаушы шамалар
Масса Масса, % Тұтас
1-1012т массасы %
Құрлық
Өсімдіктер дүниесі 2,40 99,2
Жан-жануарлар мен микроорганизмдер 0,02 0,8
дүниесі
Жиынтығы 2,42 100,0 99,87
Мұхит
Өсімдіктер дүниесі 0,0002 6,3
Жан-жануарлар мен микроорганизмдер 0,003 93,7
дүниесі
Жиынтығы 0,0032 100,0 0,13
Барлығы 2,4232 - 100

Әдетте, тіршілік саласының күрделенілуі, көпклетканың пайда болуымен
байланыстырылады. Шынын айту керек, бұл туралы әр түрлі пікірлер баршылық.
Осылардың ішінен отаршылық (колониальная гипотезасын ерекше атауға болады.
Отаршылық көзқарас тұрғысынан, толық емес жыныстық қатынас нәтижесіндегі
көбею барысында клетка бөлінеді және бөлінген, бір- бірінен алшақтап
кетпейді. Бөлінуі нәтижесінде пайда болған клетка бөліктері даму барысында
әртүрлі өзгеріске ұшырап, олардың химиялық құамы да өзгере бастады. Міне,
бұл жағдайдың өзі, клеталардың қоршаған ортамен зат алмасу барысында
олардың әрқайсысының өзінше қызмет етуіне және функционалдық ерекшеліетр
мен қасиетке ие болуына әкеліп соқтырады.
Көпклеткалалы организмдер, өздерінің миллиондаған жылдар бойы даму
барысында жетіліп, өзара айырмашылықтары айқындала түсті. Органикалық
заттар айналымы биологиялық айналыммен алмасты. Биологиялық айналым
дегеңіміз- организм мен қоршаған орта арасындағы үздіксіз зат- энергя
алмасуы нәтижесінде организмдердің түзілуі, яғни олардың пайда болуы және
жойылуы.
Тіршіліктің жер бетіне- құрлыққа көшуі, әр түрлі физика- химиялық
жағдайлар әсерінен туындап, тіршілік иелерінің жаңа жағдайға бейімделуін
талап етті. Жаңа жағдайға көндегі алмаған тірі организмер жойылып, ал
көнбістері сол тіршілік жағдайына бейімделе бастады. Яғни, эволюция
барысында табиғи іріктеу (отбор, селекция) өз дегенін істетті. Жалпы, жер
бетіндегі тіршілік басталғаннан бірге мерзім – 6 эра және 17 кезеңнен
(период) тұрады, яғни оның ұзақтығы 3,5 млрд. Жылдай. Осының ішінен, тек
1,5 млн.жыл ғана жер бетіндегі тіршілік басталуының үшінші бөлігіне (этап),
яғни соңғы кайнозой- антропоген эрасынан бергі уақыт үлесіне тиесілі.
Антропоген кезеңі- адамзат эволюциясында өте қарқынды даму кезеңі
болғандығын айғақтайды. Антропогенездің қозғаушы күші- қоғамдасып еңбек ету
болып есептелінеді. Соның нәтижесінде, еңбек ету мүшелері мен өзара
байланыс құралы- тіл, ойлау, қабілеті жетілді. Міне, осының бәрі, адамзат
қоғамының биогенездің бір бөлігі екендігін дәлелдейді.
Ал, қазіргі эволюциялық кезеңнің, биогенезден айырмашылығы- ол ақыл-
ойдың, сананың жетілуімен ерекшеленеді. Сондықтан да ол ноогенез деп
аталынады.
Н Экзосфера
Н
Не
1500 Жылжу Н, Не
О
500 0N20 Термопауза
P(O) = h(N2)
200
Диффузия Термосфера
100 N2O2O ↑ O N + O2 →NO + O Менопауза
O2↓ N + NO → N2 + O
Omax O+O → O2
85 Гомосфера Н Мезосфера
OH CH4 + hv → CH3+ H
NO CH4 + O → CH3 + OH
50 OO3 Стратосфера
O3 = O NO2 → NO + O
O3 O N2O → N2 + O
15 Негізгі құрамы А мөлшердегі құрамы Тропосфера
N2 78.08% CO2 O3 Тропосфера
O2 20.95% CH4 NO2
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Биосфера туралы жалпы түсінік
Биосфера туралы
Биосфера туралы концепцияның қалыптасуы
Биосфера туралы ақпарат
Атмосфера туралы түсiнiк жəне биосфера мен адам өмiрiндегi маңызы
Вернадскийдің биосфера туралы ілімі
Биосфера ұғымы туралы
Биосфера
Биосфера жайлы
Биосфера туралы В. И. Вернадскийдің ілімі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь