Инвестициялық процеске қор нарығының әсері

Үкіметтің 2010 жылға дейінгі ЖІӨ-ді еке есеге көбейту шешімі жыл сайын ЖІӨ - нің 8 – 9 пайызға өсуін талап етеді. Сондықтан да экономикалық өсім жылдам болу үшін маңызды инвестициялар қажет. Қазақстандық қор нарығын инвестициялардың негізгі көздерінің бірі ретінде қарастыру үшін негізгі капиталға инвестициялар үлесінде оны ең кем дегенде үш есеге дейін көбейту керек. Қазіргі кезде оның үлесі 10 % - дан аспайды, ал дамыған елдерде оның деңгейі 40 – 60 %-ға жетеді.
2003 жылдың қорытындысы бойынша бағалы қағаздардың эмиссиясы көмегімен АҚШ – тың ұлттық экономикасына тартылған инвестициялардың көлемі 60 %-дан жоғары, Австралияда – 50 %, Германияда – 35 %, Францияда – 40 % болды.
Бүгінгі таңда, Қазақстандағы макроэкономикалық жағдай инвестициялау процестеріне барынша жағдай жасайды – ол барлық жылдардағы реформалар нәтижесінде тұрақты және ең қолайлы болып табылады. Ұзақ уақыт бойғы үздіксіз теңгенің әлсіреуі оның қайтадан нығаюына алып келіп, нәтижесінде теңге активтеріне көптеп инвестициялар құйылуына алып келеді. Осыған байланысты бюджеттің валюталық тәуекелділіктері қысқарып, мемлекеттің сыртқы қарызы төмендеді.
Позитивті макроэкономикалық жағдай инвестициялардың көбеюіне және экономикалық өсуге алып келді. Осыған байланысты ерекше айта кететеіні, Қазақстанның соңғы жылдардағы экономикалық өсу деңгейі инвестициялық қызметпен тығыз байланысты. Ең жоғарғы экономикалық өсім (2000 - 2001) негізгі капиталға инвестициялардың өсуімен сәйкес келді
        
        Инвестициялық процеске қор нарығының әсері.
Үкіметтің 2010 жылға дейінгі ЖІӨ-ді еке есеге көбейту шешімі жыл сайын
ЖІӨ - нің 8 – 9 ... ... ... ... ... да ... өсім
жылдам болу үшін маңызды инвестициялар қажет. Қазақстандық қор ... ... ... бірі ... ... үшін ... инвестициялар үлесінде оны ең кем дегенде үш есеге ... ... ... ... оның ... 10 % - дан ... ал дамыған елдерде оның
деңгейі 40 – 60 %-ға ... ... ... бойынша бағалы қағаздардың эмиссиясы
көмегімен АҚШ – тың ұлттық экономикасына тартылған ... ... %-дан ... ... – 50 %, ... – 35 %, ... – 40 %
болды.
Бүгінгі таңда, Қазақстандағы макроэкономикалық жағдай инвестициялау
процестеріне барынша ... ... – ол ... жылдардағы реформалар
нәтижесінде тұрақты және ең ... ... ... Ұзақ ... ... ... ... оның қайтадан нығаюына алып келіп, нәтижесінде
теңге активтеріне көптеп ... ... алып ... ... бюджеттің валюталық тәуекелділіктері қысқарып, мемлекеттің
сыртқы қарызы ... ... ... ... ... және
экономикалық өсуге алып келді. Осыған байланысты ерекше айта ... ... ... ... өсу деңгейі инвестициялық
қызметпен тығыз байланысты. Ең ... ... өсім (2000 - ... ... ... ... сәйкес келді (кесте 1.).
Кесте 1. Қазақстан Республикасындағы негізгі ... ... 1994 – 2005 жж., ... |1998 |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... |-1,9 |2,7 |9,8 |13,5 |9,8 |9,2 |9,4 ... өнім | | | | | | | ... |-2,4 |2,7 |15,5 |13,8 |10,5 |8,8 |10,1 ... ... | | | | | | | ... (қар- | | | | | | | ... барлық | | | | | | | ... |41,9 |33,0 |48,5 |44,7 |19,0 |10,6 |10,6 ... ... | | | | | | | ... |7,1 |8,3 |13,2 |8,4 |5,9 |6,4 |6,7 ... ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... |78,30 ... ... |149,28 |135,92 ... және Азия елдерінің тәжірибесі бойынша инвестициялардың өсу
деңгейі экономикалық өсу деңгейінен 1,5 – 2 ... асып ... ... ... ЖІӨ 8 %-ға өсу үшін ... капиталға салынатын инвестициялардың
көлемі 12 – 16 %-дан төмен болмауы керек.
2004 жылдағы негізгі капиталға салынған инвестициялар ... 10,6 ... ... ... ... деңгейі жеткіліксіз және түбегейлі көбейтуді
қажет ... ... ... болады: қандай көздер есебінен инвестициялар
деңгейін көбейтуге болады? Бұл сұраққа ... беру үшін ... ... капиталындағы инвестициялар құрылымын ... ... 2. ... көздері бойынша негізгі ... ... ... %
| |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... ... ... барлығы|100 |100 |100 |100 |100 ... ... ... |6,3 |8,0 |9,5 |12,9 |14 ... ішінде, республикалық бюджеттен |2,0 |2,9 |4,4 |8,2 | ... ... |4,3 |5,1 |5,1 |4,7 | ... мен ... өз меншік | | | | | ... |68,8 |63,0 |62,2 |66,4 | ... ... ... |24,9 |29,0 |28,3 |20,7 |17,7 ... ... ... ... көзі ... ... ішінде бөлінбеген табыс және амортизация болып табылады.
Алайда, компания ... ... ... сонымен бірге көптеген жетістікке
жеткен компаниялардың, әсіресе алғашқы даму сатысында бұл ... ... ... және де ... инвестицияланатын пайдаға салық ауыртпалығы
сақталады.
Инвестицияларды қаржыландырудың ... ... ... ... ... құрайды. Алайда, шетелдік инвестициялардың әсіресе,
өнеркәсіптегі үлесі тез төмендеп ... ... ... ... бюджеттердің қаржылары көбеюде.
Негізгі капиталға салынатын инвестицияларда банк несиелерінің маңызды
үлесі жоқ. 2004 жылы ... ... ... ... ... – 18,3 %-ды құраған, мұнда саудаға 13,8 - %, ...... ... тек қана 10,2 % ... ... алу мен ... ... мүмкіншіліктері
банк несиесінің салыстырмалы жоғары бағасына байланысты (ұлттық валюта
бойынша жылдық орташа 14,4 % және 10,9 % ... ... ... ... банк несиелері – бұл ... ... ... ... деңгейінің түсуіне және инвестициялық жағдайдың
жақсаруына қарамастан, 2004 жылғы желтоқсан айының ... ... Банк ... ... ұзақ мерзімді несиелердің көлемі (1 жылдан
жоғары мерзімге берілген несиелер) 120,260 млн. теңгені немесе ұйымдар мен
кәсіпорындардың ... ... ... 36,4 % құрады. Егер ұзақ мерзімді
несиелерді әлемдік классификация бойынша қарастырсақ, онда оның көлемі
бұдан да ... ... ... ... ... тұрақтылығы жағдайында қор
нарығының құралдары мен механизмдері үлкен үлес ... ... ... бар. ... банк ... ... ... қор нарығын
капиталдарды тартудың сенімді және қол ... ... көзі ... болмайтынын көрсетеді, сондықтан да баламалы ... тура ... ... ... ... ... ... көздерге
қор нарығы жатады, яғни 30 – 70 %-ға жуық қажетті құралдарды қор нарығы
көмегімен ... ... ... қор ... ... шын мәніндегі көзіне айналған жоқ. Оның ... мен ... үшін ... ... ... әлі де ... жаңа қалыптасу
кезеңінде және де қалыптасуы мен дамуына қажетті ... ... ... ... үшін ... ... ... қор нарығында 103 эмитенттің шамамен 180 ... ... ... айналымда. Соған қарамастан ... көп ... ... өте төмен шектелген эмитенттер ... ... ... 10 эмитентпен болған келісім нарық айналымының 61,7 %
құрады (Кесте 3.).
Кесте 3. 2005 ... ... ... саудаланатын ондықтың
мемлекеттік емес бағалы қағаздары.
|БҚ ... ... ... ... | |дер |дер, |ім- ... |ың |
| | ... ... |дер |үлесі, %|өзге-р|
| | |мың |млн. ... | |уі, % |
| | ... ... | | | ... ... Банк» АҚ |17 632,7 |2 293,8 |17 |15,0 |+0,55 ... ... | | | | | |
| |АҚ ... ... |6 |8,5 ... ... АҚ |7 511,2 |977,5 |13 |6,4 |+0,65 ... ... ... АҚ ... |956,0 |11 |6,2 |-0,45 ... ... ... |841,7 |15 |5,5 |+0,60 |
|CCBN ... ... ... |814,9 |20 |5,3 |-1,48 ... ... ... АҚ ... |605,4 |4 |3,9 |+7,28 |
|ALKS |«Алматы Кұс» ААҚ ... |602,6 |8 |3,9 ... ... Финанс» АҚ |4 295,9 |558,8 |83 |3,6 |-9,09 ... ...... | | | | | |
| ... АҚ ... |515,1 |16 |3,4 |+1,72 |
|Ондық бойынша мемлекеттік ... ... |193 |61,7 | ... ... қағаздардың жиыны| | | | | ... ... |100,0 |- ... ... ... ... бұл көрсеткіштердің маңыздылығы жоғары.
Мысалы, АҚШ-та алғашқы ондыққа ... ... ... ... 85 % ... ал Францияда 55 % жоғары.
Соңғы жылдары кәсіпорындардың өз өндірісін дамыту үшін ... ... ...... ... ... ... Оның
алғашқысы биржаның арнайы тізіміне 1989 жылдың 1 – ақпанында ... ... ... ... тез даму ... оның ... ... тартудағы
жоғары өтімділігін көрсетеді.
2004 жылдың басындағы қорытынды бойынша дәл осы сала KASE – ... ... ... ... ... ... 1 ... мәлімет бойынша ұйымдастырылған нарықта
корпоративті облигациялардың көлемі 379,1 млрд. теңге болып, бір ... % - ға ... ... 8,4 % құрады (кесте 4.).
Кесте 4. Қазақстандық корпоративтік облигациялардың айналымдағы көлемі
|Жыл |Жыл ... ... ... |Жыл ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| |млн. ... |ҚР ЖІӨ - |млн. ... |ҚР ЖІӨ - |
| | ... ... % | ... ... % ... |88 085,555|0,58 |2,7 |236 442 |1,57 |7,3 ... ... |4,9 |284 639 |1,83 |7,5 |
| |3 | | | | | ... ... |8,2 |379 104 |2,6 |8,5 |
| |1 | | | | | ... ... ... қағаздар нарығы арқылы Қазақстан
экономикасына инвестицияларды тартудың негізгі құралы болып ... 2004 ... 1 ... ... ... потенциалды эмитенттер
санының өте төмен үлесін құрап, қолданыстағы облигациялар саны 75 ... ... ... ... 48–і (29 эмитент) KASE-тің ресми
тізімінің «А» категориясы бойынша және 11–і (11 ... «В» ... ... ... ... ... ... болып
инвесторлардың эмитенттерге ... және ... ... саны ... ... қарамастан, нарықтың бұл
сегменті жыл сайын 100 %-ға өсіп, ... ... келе ... және ... нарықпен салыстырғанда өсу болашағы бар (кесте 5).
Кесте 5. ... ... ... ... ... ... пакетін және репо секторын қоспағанда), млрд. теңге
| |2001 |2002 |2003 |2004 ... |12,08 |21,76 |40,20 | 8,96 ... ... |24,97 |40,32 |89,89 |31,32 ... корпоративті облигациялар нарығының инвестициялық тиімділігі
қарқынды өсіп жатса, акция ... ... өсу жоқ. ... ... үш ... ... акция нарығының сыйымдылығының өсуі байқалады. Акция
нарығының капитализациялануы бір жылда 66,4 %-ға ... 2004 ... ... ... бойынша 347,5 млрд. теңгені құрады. Бұл ... ... ... ... 7,8 % ... компаниялар акцияларының нарықтық құнының өсуін
көрсететін KASE-тің ... ... ... ... ... ... ... компаниялардың жарғылық капиталының өсуі;
екіншіден, осы ... ... ... үшіншіден, биржаның тізіміне
енгізілген акциялар санының өсуі ... ... ... ... ұйымдастырылған нарықтағы қазақстандық
компаниялардың капитализациялануы және оның ЖІӨ-ге қатынасы әлі де ... және баяу ... ... тәжірибеде, акция ... ... ... ... – 107 %, ...... ... – 51 %, Германияда – 33%, ал дамушы нарықтық елдерде – орташа 25
% құрайды.
Бағалы қағаздары KASE-тің ... ... ... ... көрсеткіштерін салыстыру 6 – кестеде берілген.
Кесте 6. Бағалы ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері.
|Жыл ... ... |
| |млн. ... |млрд. ... |ҚР ... % ... ... |1,204 |5,59 ... ... |1,341 |5,58 ... ... |2,425 |7,81 ... – ақ, ... бағалы қағаздар нарығының әлсіз жақтарының
бірі листингтік компаниялардың жеткіліксіздігі. 2005 жылдың 5 сәуіріндегі
жағдай бойынша әрекет ... 2875 ... ... ... тек ... 56 эмитенті тіркелген, яғни оның барлық санының 1,9 % құрайды.
Мұндай жағдай алғашқы ұсынысты жүргізгендегі ... ... ... – ақ сауданы ұйымдастырушылардың ресми тізімінде ... ... ... ... ... қор ... «А» ... ресми тізіміне тіркелген акционерлік қоғамдар үшін транзакциялық
шығындары мыналардан құралады:
- біржолғы – 376 мың теңгеден 114 млн. ... ... жыл ... – 4,9 млн. ... 61,5 млн. ... ... жиынтық – 8,2 млн. теңгеден 157,7 млн. теңгеге дейін.
Жыл сайынғы міндетті шығындардың орташа көрсеткіші 22,4 млн. ... ... ... ... ... ... мәнінің 0,06 %
немесе бір жылдағы жалпы шығындар орташа мәнінің 0,32 % ... ... ... «А» ... тіркелген компаниялардың
ірі шығындары инфрақұрылымдық ұйымдардың қызметтеріне төлемдер жатады:
қаржылық кеңесшілерге, аудиторларға, андеррайтерлерге, маркет – ... ... ... ... – ақ ... қоғамдардың
қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттарына өтуіне байланысты біржолғы
шығындары – бағдарламалық ... ... алу және ... ... ... маңызды бабын заңның талаптарына сәйкес өз
қызметі туралы ақпаратты жариялауға кететін шығындар құрайды.
Бағалы қағаздары KASE-тің «В» категориясының ... ... ... қоғамдар үшін транзакциялық шығындары құралады:
- біржолғы – 550 мың теңгеден 6,9 млн. теңгеге дейін;
- жыл сайынғы – 261,1 мың ... 15,5 млн. ... ... ... – 305,8 мың теңгеден 22,3 млн. теңгеге дейін.
Жыл сайынғы міндетті шығындардың орташа көрсеткіші 3,7 млн. ... бұл ... ... ... ... ... 0,1 % және бір ... шығындар орташа мәнінің 0,5 % құрайды.
Листингтік емес акционерлік қоғамдар үшін жыл сайынғы шығындардың
орташа мәні 260,3 мың ... яғни ... ... ... ... 0,6 % құрайды. Жоғарыдағы келтірілген мәліметтер акционерлік
қоғамдардың шығындары ... ... қор ... ресми
тізімінің ең жоғары категориясына қосқан кезде өсетіндігін куәландырады.
Ұдайы өндірістік процестерді ... қор ... ... ... ... ... ... санаулы салалы
көрінісінде қалыптасуына әкелді. ... ... 2005 ... ... қор ... барлық капитализациялануының 61,7 % ... ... ... ... ... үлесі – 90,1 %
(4751,1 млн. доллар), акциялар бойынша – 33,3 (1311,3 млн. доллар) құрады
(7 – ... 7. KASE ... ... ... ... ... ... құны
бойынша).
|Сала ... ... |
| ... |млн. ... |% ... – кен ... |571,2 |14,5 |897,6 |37,0 ... |1311,3 |33,3 |652,0 |26,9 ... ... |708,4 |18,0 |497,3 |20,5 ... |585,3 |14,9 |276,0 |11,4 ... ... |38,1 |1,0 |29,4 |1,2 ... |726,4 |18,4 |72,1 |3,0 ... |3940,7 |100,0 |2424,5 |100,0 ... ... ... ... тізіміндегі акциялардың
салалық құрылымы негізінен тау – кен кешенінен, мұнай және қаржы секторынан
тұрады. Алайда, көпшіліктері акцияларының нарықтық ... ... ... ... ... ... жай акциялары биржада іс жүзінде
саудаланбайды.
Қаржы ... ... ... ... ... ... ... ондыққа кіретін жетекші банктер арасында
бөлістірілген.
Капитализациялануы бойынша облигациялардың ресми тізімінің ... ... ... ... бірнешеге өзгешеленеді (8 – кесте).
Кесте 8. KASE ресми тізімінің ... ... ... ... ... ... |01.01.04 |
| ... ... құны |
| ... |% |млн. ... |% ... |4751,1 |90,1 |2071,6 |79,6 ... ... |249,2 |4,7 |298,4 |11,5 ... |37,6 |0,7 |57,8 |2,2 ... ... |50,6 |1,0 |45,1 |1,7 ... – кен кешені |66,4 |1,3 |38,3 |1,5 ... |- |- |30,3 |1,2 ... |120,9 |2,3 |60,8 |2,3 ... |5275,8 ... |100,0 |
8 – ... ... капитализациялануы бойынша
облигациялардың ресми тізімінің ... ... ... ... ... ... ... да, қор нарығы біршама тар, өтімділігі төмен, ал ондағы ... ... ... ... ... ... көрсетпейді.
Соңғы он жылдықтағы қор нарығының қалыптасу мен даму тарихы ... ... ... ... ... ... тиімді
механизм бола алмауының себептерін ашып көрсетуге мүмкіндік береді.
Біріншіден, бұл қор ... шығу ... ... ... ... ... Қазақстандық кәсіпорындар
инвестицияларға көптеп қажетсінуде. ... ... ... ... ... ... жылына 10 млрд. долларды құрайды.
Осылайша тек қана Қазақстанның электроэнергетика саласына 2015 ... ... ... ... ... қажет деп бағалануда. Дегенмен, ұлттық
өндірістің капитал сиымдылығын ... ... ... ... ... ... оңтайлы мөлшері 10 млрд. доллардан
да асып, кейбір бағалаулар бойынша тіпті 50 млрд. ... ... бұл ... ... бақылау жүргізгісі келуі.
Ережеге сай, менеджмент, инвесторлар тобы немесе ... ... ... әсер ... ... Бұл ... ... нәтижелерінен асып түсетін ... емес ... ... ... ... ... бақылауды белгілеу қажеттілігімен
түсіндіріледі. Бақылауды алу кем ... 67 % ... ... ... Тек қана осы ... ... немесе акционерді нарыққа шығару
қажеттілігін түсіндіруге мүмкіндік туады. Ірі және ... ... ... ... ... ... ... азғана бөлігінің айналымда болуына әкеледі. Олар ірі меншік
иелерінде шоғырланған, нарыққа ... ... шығу ... ...... ... ... сақтау мәселесі. Бүгінгі күні ... ... ірі ... ... ... ... ... және
бақылаушы меншік иелері жекешелендірудің қиын-қыстау кезеңінде алып қойған
акцияларын бәсекелестердің бақылауына бермеуге барынша тырысады. Көптеген
меншік ... ... және ... инвесторлар арасында ақша
ресурстарын тарту үшін ... ... ... ... жоқ.
Сарапшылардың бағалауы бойынша эмиссиялардың 90 %-дан көп бөлігі техникалық
болып табылады. Акция нарығында кәсіпорындардың нарықтық ... ... табу ... кәсіпорындардың ақша ағымдарына қол жеткізу және ... ... ... тудырады.
Келесі мәселе – компания–эмитенттердің төмен капитализациялануы.
Қазақстандық кәсіпорындардың көпшілігінде жекешелендіру ... ... ... ғана ... ... бар. ... басқа, көптеген
компаниялар өздерінің активтерінің нақты нарықтық құнын анықтау мақсатында
тәуелсіз ... ... ... ... ... ... сәйкес құнының өте төмен болуына әкеледі. Әрине, мұндай жағдай
компаниялардың қор ... ... ... ... ... ... ... табылады. Сондықтан да, бағалы қағаздар нарығына
шықпастан бұрын қоғамның жарғылық ... ... ... ... мен ... эмиссия жүргізу қажет. Сонымен қатар, кейбір
жағдайларда бір жолы акционерлік капиталдың бөлшектілігін максималды ... ... ... ... ... Бұл, өз ... кәсіпорын
үстінен бақылауды сақтап қалуға көмектеседі, ал қор нарығына бөлшектелген
акция ... ... ... акция пакеттерін шығару ... ... ... нарығын салыстырмалы түрде өтімді етеді.
Төртіншіден, компания-эмитенттерге білімді, адал кеңесшілер, заңгер,
андеррайтер, аудиторларды іздеп табу да мәселе. ... ... ... ... қор ... ... бағалы қағаздарының бағасын
белгілеуді ұйымдастыру мәселелерін өз қызметіне алатын ... ... ... емес. Қазіргі уақытта, нарықта ... ... ... ... ... эмиссияларды жүргізу кезінде құжат
дайындайтын, акцияларды ... ... ... ... ... беретін сапалы әрі арзан қызметтер тапшылығы бар. ... ... ... ... тізілім иелері көрсетеді.
Алайда, болашақта мұндай тапшылық маманданған консалтинтгік ... ... ... ... қағаздар нарығына шықпауының тағы бір
мәселесі – олардың потенцииалды ... ... ... ол ... ... ... компания-эмитенттерінің қызметі,
олардың бағалы қағаздарының нарықтық бағасының белгіленуі және олармен
сауда көлемдері ... ... ... ... ... ақпараттық
жүйенің жоқтығымен түсіндіріледі. Бағалы қағаздардың потенциалды эмитенті
шығаратын бағалы қағаздарының қай ... ... ... қажет.
Өкінішке орай, көптеген компания-эмитенттер банктерге және ... ... ... бұл ... ... ... табылмайды,
өйткені жеке қазақстандық инвесторлардың қолында, алдымен халықта бағалы
қағаздар нарығына белгілі жағдайлар жасаған ... ... ... ... ... ... жоғарғы қарқынмен өсуі және ... ... ... ... ... болып табылмайды. Дегенмен, мақсатқа
бағытталған жағдайлардың арқасында қор нарығы ... ... ... ... ... қазіргі 15 – 16 % қарағанда 20 – 25 %
дейін инвестицияларды ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қор нарығы және оның қазақстандағы инвестициялық процеске әсері30 бет
Альянс Банк33 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздар портфельдік инвестицияның объектісі ретінде35 бет
Жал және инвестициялық меншік есебі76 бет
Зейнетақы қорларының инвестициялық қызметі52 бет
Ивестицияның пайда болуы29 бет
Инвестиция есебі25 бет
Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың теориялық аспектілері73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь