Қазақ кеңестік өнерінің қалыптасуы

Жоспар

I.Кіріспе
II. Негізгі бөлім
II.1.Қазақ кеңестік өнерінің қалыптасуы
II.2.Музыка өнері
II.2.1.Музыка өнеріне мол үлес қосқан ұлы тұлғалар
II.3Театр өнері
II.4Қазақ бейнелеу өнері мен қолөнер шеберлері
III. Қорытынды


Пайдаланылған әдебиеттер
        
        Жоспар
I.Кіріспе
II. Негізгі бөлім
II.1.Қазақ кеңестік өнерінің қалыптасуы
II.2.Музыка өнері
II.2.1.Музыка өнеріне мол үлес қосқан ұлы тұлғалар
II.3Театр ... ... ... мен ... ... ... ... көркем мәдениеті Кеңес өкіметі жылдарында әлденеше рет өрлеу мен құлдырау кезеңін ... ... ... ... ... тұсында қазақ халықының әдебиеті мен сазгерлік мәдениетінің жеткілікті бай даму тарихы болса,бейнелеу,театр және кино ... жаңа ... болу ... ... ... жоқ ... ... шығармашылық туындылары қазақ қоғамының таптық және идеялық-саяси жіктелуін айқын бейнелейді,таптық принциптерді жалпы адамзаттық қазыналардан бағалы санады.Қазақстанның Орталық Азия аймағы елдерімен,Қытаймен ... ұзақ ... ... ... жартысында профиссионалды театр өнері және қазақтың ұлттық бейнелеу өнері пайда болды.Әнші Ә.Қашаубаев Парижбен Майндегі Франкфурттың ... ... ... ән ... Отан соғысынң қарсаңында Қазақстанда қазақтың мемелекеттік акдемиялық драма театры,Республикалық орыс драма театры,Қазақтың мемлеткеттік опера және ... ... ... ... ... ... театры,Қазақстан суретшілері және жазушылар одағы жұмыс істеді.Өнер саласындағы алты оқу ... ... ... адам ... ... кеңестік өнерінің қалыптасуы
Кеңес өкіметінің орнауы коммунистік идеологияға сай шығармашылыққа өріс ашты.Орынборда,Алматыда,Ақмолада,Семейде,Петропавлда,Оралда,Қостанайда және Қазақстанның басқа да қалаларында клубтар,халық үйлері пайда болды.Қазақ және орыс ... ... ... ... ұйымдастырылды.Ұлттық әскери құрамалар мәдени-бұқаралық жұмыстың орталығына айналды.Халықтық музыка зерттеле бастады.Этнограф және сазгер А.В.Затаевич екі мың үш ... ... ... ... мен ... ... алып,"Қазақ халқының 1000 әні" және "Қазақ халқының 500 әні мен күйі" деген жинақтар жариялады. 1925жылы Парижде дүниежүзілік халықтар көрмесінде ... өнер ... ... - Одақ ... ... ... ... орынға ие болды.1926 жылы қаңтарда Қызылордада ұлттық қазақ театры ашылды.Оның бастауында Е.Өмірзақов, С.Қожамқұлов, Қ.Бадыров, Қ.Жандарбеков,Қ.Қуанышбаев, Ә.Қашаубаев,И.Байзақов т.б ... ... ... ... ... ... ... алғашқы шығарма М.Әуезовтың "Еңлік Кебек" пьесасы болатын.Театр өмірінде Ғ.Мүсіреповтың "Қозы Көрпеш-Баян ... пен ... ... ... ... ... ... болды.Әлем әдебиетінің классиктерінен театр Н.Гогольдің "Үйлену" мен "Ревизорын",В.Шекспирдің "Оттелосын" сахнаға ... ... ... ... табыстары үшін 1937 жылы театрға Қазақ академиялық драма театры атағын берді.1930 жылдары Семейде,Ақтөбеде,Шымкенте,Петропавлда, Қарағандыда театрлар ашылды.1933жылы Алматыда ... ... ... жылы ... ... ... ұйымдастырылды.
Қазақстан кино өнері де 1930 жылдардан бастау алды. "Шығыскино" ... ... ... ... қазақ даласында бірқатар деректі және дыбыссыз көркем фильмдер түсірді.1934 жылы хроникалы фильмдер студиясы ұйымдастырылды.1938 жылы "Ленфильм" қазақтың ... ... ... - "Амангелді" картинасын жасап шығарды.1934 жылғы қаңтарда Қазақ мемлекеттік музыка ... ... жылы ... ... Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік оркестрін құрды.1936 жылы Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік ... ... ... 1936 жылы ... айында Мәскеуді өткен қазақ өнерінің алғашқы онкүндігінде өзінің өсіп,толысқанын көрсетті.Онкүндікте " Қыз ... ... ... көрсетілді.Әйгілі әнші Күләш Бәйсейітоваға КСРО халық әртісі құрметті атағы ... ... мен ... ... бұйымдар Петрапаволдағы,Көкшетаудағы (1986ж) көрмелерде жұртқа таныстырылды.
Ауыл зергерлерінің сақина,сырға,алқа,белдік,білезік,жүзік сияқты заттарды әсемдеп жасауы да кең таралды.Қазақ ауылында ... әсем ... ... ... ... бөленетін.Көздің жауын алатын мұндай тамаша бұйымдарды кедейлердің ... ... халі ... ... жасаған тамаша бұйымдардың игілігн көретін феодалдық ауқатты топтар. ... ... өнер ... ... тек ... ғана емес,Ресейде де белгілі болды.Тіпті шетелдерге де ... ... жылы ... ... ... қойылған бұйымдар ішінде қазақ зергерлік өнерінің заттары,ұлтық киімдер болған.Қазақ музыка аспаптары Мәскеуде 1872 жылы өткізілген көрмеде жұртшылыққа таныстырылды. ... ... ... ... ... ... музыка мәдениетінде пайда болған еуропа жанрлары да эпикалық туындылардан алыстап кете алмады. Опера, симфония, театралды-сахналық спектакльдердің мазмұны ... ... ... ... шығармалардан алынды. Мысалы, Е.Брусиловскийдің , , Е.Рахмадиевтің опералары, Ғ.Жұбанованың , Е.Брусиловскийдің балеттері, ... ... , ... Б.Аманжолдың фортепианолық циклы, Ж.Жексембекованың (дань) және тағы да басқалары. Аталған шығармаларда негізін құраған ... өзі ... ... ... әр жанр шамалы өзгерістер енгізсе де өз жанрлық заңдылықтарын сақтап қалады. Және мұндай ... ... ... эпостың мазмұнын толық пайдаланбай, тек басты проблеманы, нақты ситуацияны алады. Кейде тіпті эпоста аса мән ... ... ... ... ... және ... күрделендіріліп, басқа қырларынан танылады. ... ... ... ... ежелден келе жатқанын және оның күміс көмей, жезтаңдай әнші, бармағы майысқан күйші ... ... ... сөз ... ... ... кең тараған түрінің бірі ән мен аспаптық музыканың өткен заманда қай ... ... шолу ... ... өмір жастарымызға рухани тәрбие беруде зор мәні бар екенін білеміз. ... ... ... қайраткерлері классикалық , халықтың мәдени мұралардың барлығын игере, халық ... ... ... ... ... ... өз ... көркем өнердегі шынайы, өмірлік мазмұнды жырлайды.
Қазақтың ұлттық музыка мәдениетінің ішінде ән салу мен ән шығару, домбыра, қобыз, сырнай тарту, ... ... ... ... мен ... ... ... халқының арасынан шыққан өнер тарландарымыз тамаша әнші композиторлар, жырау, жыршылар ақын күйшілеріміз аз емес. Олар: Құрманғазы, Дәулеткерей, ... ... ... және т.б. ... ұлы күйшілерімізді айта аламыз. Қазақ халқының ән-музыка мәдениетінің дамуына зор үлес қосқан әнші композиторларымыз ... ... ... Нартай, Жаяу Мұса, Майра, Жамбыл, Кенен, Әміре Қашаубаев сияқты ұлы әншілерімізді мақтан етіп айта аламыз. ... ... ... мол үлес ... ұлы тұлғалар.
Қашаубаев Әміре (1886-1934)
Әміре Қашаубаев - қазақтың атақты әншісі. Туған жері - Шығыс ... ... ... ... ... ... ... алабы. Топырақ Алматы қаласынан бұйырған. Кедей шаруа жанұясында туып өскен.
Жастайынан әншілік өнерпаздығымен жұрт аузына ілігіп, ел ... ән ... ... ... ... ... Жаяу ... Қали Байжанов, керекулік Майра Уәлиқызы сияқты арқалы әншілермен танысып, өнерін одан әрі шыңдай ... 1924 жылы ... ... ... ... Қали ... ... бас жүлдеге ие болады. Мұнан кейін әншілік даңқы алысқа жайылып, 1925 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік көрмеде болған этнографиялық концертте екінші орын ... ... ... ... ... Москвада, Германия қалаларында қойылған концерттерге қатысып, ерекше көзге түседі, қазақтың өресі биік әншілік өнеріне әлем тыңдаушыларының көзін жеткізеді. Осылайша ... ... шет елде өнер ... ... елін ... ... әнші болды. 1927 жылы Мәскеу консерваториясында қазақ әндерін тамылжыта шырқады. ... ... ... ... ... қатысып, қазақтың халық әндерін тағы да әлемге паш етті. Әміре ... ... ... жүзі ... ірі өкілдері Ромен Роллан, Анри Барбюс т.б. тарапынан жоғары баға ... ... ... ... ... тәнті болып, одан , , тағы да басқа әндерін жазып алған. Оның ... ... ... ... ... ... мамандар А.В.Луначарский, Г.Любимовтер және қазақ әдебиеті мен өнерінің көрнекті өкілдері М.Әуезов, С.Сейфуллин, И.Байзақов, Ә.Марғұлан, Ж.Елебеков, А.Жұбанов, ... ... ... ... орындаған қазақтың классикалық әндері ол айтқан үлгі өнегемен орнығып, кейінгі әншілердің репертуарында жалғасын тапты. ... ... 1926 жылы ... ... жаңа ... ... ... М.Әуезовтің трагедиясы алғаш қойылған кезде Жапал ролін ойнады. Кейін М.Әуезовтің , , спектакльдерінде Қоскелді, Қойшы, Жарас, Ақын ... ... ... ... ... театрда әнші-әртісі болған. 1934 жылы қазіргі Абай атындағы Қазақ опера және балет ... ... Ауыр ... ... әнші ... қайғылы қазаға ұшырады. Әміре Қашаубаев жөнінде жазылған бірнеше ... ... ... ... ... Әміре Қашаубаев атындағы республикалық жас әншілер байқауы өтіп тұрады. Семей қаласындағы ... ... ... ... ... ... Байсейітова
Күләш Байсейітова 1912 - жылы Верный қаласында ( қазіргі Алматы) дүниеге келді. 1928 - жылы ... ... ... ... жаңа ... - ... ... Күләш 1929-жылдан осы театрда жұмыс істей бастайды. Ол ... ... ... кештердің бірінші бөлімі шағын пьесалардан құралатын, екінші бөлімінде театр артистерінің қатысуымен әнші, биші, домбырашылардың концерті қойылатын. Күләш спектакльдерде де, концерттерде де өнер ... Ол ... ... ... ... сәйкес қазақ әйелдеріне тән әндерді қоңыр дауыспен айтатын. Кешікпей-ақ Күләштің шын табиғи дауысы - ... ... ... ... ... ... З. ... сынды кәсіби вокалистер Күләштің даусын қоюмен жұмыс жасады. Б. Майлинның пьесасы бойынша қойылған "Шұға" спектаклінен бастап Күләш жіңішке ... ән ... Ол ... ... ... ... жақын ашық дауысты сақтады. Ғажайып талантымен орыстың дәстүрлі әншілік мектебі мен қазақтың ұлттық ән салу ... ... ... ... ... ... ... музыкалық студия қойған "Айман-Шолпан " комедиясынан (Күләш басты рольде ойнаған) әншінің үлкен ... ... ... ... ... жаңа қырынан таныды, халық "қазақтың бұлбұлы" деп өз атағын берді. Ал, 1934-жылы ресми түрде ... ... ... ... әртіс деген бірінші құрметті атағын алды. Е.Г. Брусиловский жазған бірінші қазақ операсы "Қыз Жібектің " ... ... ... ... ... ... ... болды. Ол уақытта бағдарламаға бұл халық әуені Е.Г. Брусиловскийдің өңдеуінде деп көрсетілетін. Бірінші қазақ операсының әуенін ( оған ... аса ... ... мен күйлері кірді) бірінші орындаушылар өздері таңдап, іріктеді. Әрине, олардың арасында Күләш та бар. Мәскеудегі ... ... ... ... ... Қыз Жібек бейнесін сомдаған Күләш тыңдарман жұртшылықты таң ... " Мен, ... ... әрі ... де ... сыңғырлы , құстың сайрағанын елестететін дауысы бар ... атай ... ... ал, Күләш Бәйсейітова болса өз деңгейінде асыра мақтауды қажет етпейтін "қазақтың бұлбұлы" ... ... ... ... орыс ... СССР ... әртісі, Москвадағы Үлкен театрдың солисі). Өнер шыңында таң қаларлықтай жетістіктерге жеткен, бұлбұл даусын жас шағында-ақ мойындап( 24 жасында), ... ... ... ... ... СССР ... ... атағы тағайындалды. Күләш Бәйсейітованың дарыны көп қырлы. Ол драмалы спектакльдерді айрықша орындаушы республикамыздың тұңғыш кәсіби деңгейдегі концерттік және опералық ... ... . ... ... ... ... ... жүзінің классикалық операсы мен көптеген халықтардың музыкасын таныды. Замандастары дүниежүзілік мәдениетті тануда Күләш атымен байланыстырады. Оның дауысы - ... ... кең де ... ... ... айрықша болғандықтан, орындаған әндері қазақ халқына жақын әрі түсінікті еді. Күләштің өнер саласындағы ... ... - ... ... Өнер ... танымал орындаушылар - Құрманбек Жандарбеков, Қаныбек ... ... ... Манарбек Ержанов... Солардың ішінде Күләштың орны ерекше еді. Ол тек драмаларда басты партия орындаушы ғана ... ... ... ... жандандырып, жасаушысы болды. Қазірге дейін халық жадында Күләш сомдаған Қыз Жібек, Хадиша, Ақжүніс, Ажар, Сара ... ... ... арқылы қазақ халқы алғаш рет классикалық операдағы әйелдер бейнелерін танып, сүйіспеншілікпен қабылдады. "Өр ... Қыз ... пен ... ... ... ... жасауда,- дейді әнші,- мейірімді Хадиша мен "Даиси" деп аталатын грузин операсындағы Маро немесе "Чио-Чио-сандағы" ... ... ... өр ... ... (Евгений Онегин) бейнесін сомдағанда мен адамзат жайында ән саламын". Әнші гастрольдерге жиі ... ... ... ... ән ... ... ... қазақтың халық әндері мен дүниежүзі халықтарының әндері негізгі орын алды. Күләштің осындай сапарлары арқасында дүние жүзі Қазақстанның бай мұрасымен ... ... ... ... ... Оның ... ... танымал ардақты есімі ұлтымыздың ұлылығымен мәңгілігінің символындай қастерлі. Күләш Байсейітованың еңбегін өкімет жоғары бағалады. СССР ... ... (1936), СССР ... ... екі мәрте лауреаты (1948, 1949). К. Бәйсейітова бірнеше рет Қазақ ССР ... ... ... ... ... ... ... комитетінің мүшесі болған. Қазақтың театр қоғамының ұйымдастырушысы және тұрақты басқарушысы қызметін атқарған. Екінші ... ... ... ... ... ... ... ұлы әншіні қашанда ардақтап, есіне мәңгі сақтауда. Оның құрметіне ... ... ... ... ССР мемлекеттік сыйлығы тағайындалды. К. Бәйсейітованың есімімен Алматының бір көшесі және арнайы музыкалық мектеп аталады. Жыл ... ... К. ... ... вокалистердің байқауы өткізіліп тұрады. "Қазақ бұлбұлы" атанған әнші есімі Республикамыздың жаңа астанасының опера театрына да ... ... ... соңы мен ... ... ... халықтың әнші композиторларының туындылары пайда бола бастады. Ондағы негізгі тақырып үстем таптың зорлық-зомбылығы, теңдік ... ... ... тілегі өзек болды. Қазан төңкерісінен кейін ұлттық музыка мәдениеті қайта туып өркендеді. Ол даму жолында халықтың бай ... ... ... ... орыс және ... классиктері дәстүрін кеңінен пайдаланды. ... ... ... ... жанданып, музыка көркемөнерпаздар үйірмелері мен хор ұжымдары ашылды. Музыка фольклорын жазып алу және оны ... ... ... ... ... ... жинағын құрастырып шығарды. Әншілердің, ақындардың, музыканттардың өнер сайысы алғаш рет 1919 жылы Верныйда қолдауын тапты. Халық ... ... жаңа ... ... аспаптары сүйемелімен хор орындау қалыптасты. Орындаушылық өнердің түрі көбейді. 1934 жылы Алматы қаласында Бүкіл Қазақстандық халық өнерпаздарының ... ... ... оның ... ҚазЦИК атындағы қазақтың халық аспаптар оркестрі (1944 жылдан ... ... ... 1935 жылы ... хор ұжымы ұлт аспаптар оркестрі би ансамблімен әншілер тобы бар ... ... ... 1933 жылы ... музыкалық студия ашылып, 1934 жылы Қазақтың музыкалық театры болып қайта құрылды. Музыкалық спектакльдерге ... ... ... ... ... т.б. қатысты. 1934 жылы қазақ халық эпосы негізінде жазылған қазақтың тұңғыш операсы Брусиловскийдің , одан кейін ... мен ... ... 30-40 жж. ... ... әндері, романстары, хор музыкасы қалыптасты. 1939 жылы Қазақтан композиторлар одағының ұйымдастыру комитеті құрылды. 1942 жылы Брусиловскийдің Кеңес жау-фашист ... ... ... ... музыка өміріндегі елеулі табыстардың бірі болып табылды. 1944 жылы Алматыда қазақ консерваториясы ашылды. Соғыстан кейін қаһармандық-ерлік тақырыбына арналған жаңа опералар ... ... мен ... ... ... композиторы Біржан Қожағұл жайындағы Төлебаевтың операсы елеулі ... ... XX ... қазақ музыка мәдениетінің А. Жұбанов қомақты үлес қоспаған, өзінің өшпес қолтаңбасын қалдырмаған саласы кемде - кем. ... ... ... ... ... өз ... музыка мәдениетін қалыптастыру және оны көркейту жолындағы белсенді қызмет үстінде өтті. Ол көптеген ... ... ... ... атап айтқанда: музыкалық фольклористика, қазақ музыкатану ілімі, Қазақстан Композиторлар ... ... ... білім беру саласы. А. Жұбанов қазақ мәдениетіне музыкаландырудың тың формасын ... Ол - ... ... ... оркестрі. Қазір жұртшылық бұл ұжымжы атақты Құрманғазы атындағы Қазақтың мемлекеттік академиялық халық ... ... деп ... ... Қуанұлы тамаша музыкалық туындылардың авторы, өңдеушісі және дирижері ғана ... ... қоса ... ... таратушы, насихаттаушы педогог - лектор болды, халық шығармашылығынан мыңнан астам ән мен күй жазып алып нотаға түсірді. Халық композиторлары ... ел ... ... мәліметтер бірқатар ғылыми мақалалар мен шығармаларға арқау болды. А. Жұбановтың қазақ мәдениетіне қосқан теңдесі жоқ үлесі адам қабілетінің ... ... ... ... көрінісі. . ... ... ... 1906 ... 29 сәуірінде Ақтөбе облысында туды. Он үш жасында әкесінен айырылған Ахметтің саналы тәрбие, сапалы білім алуына ағасы Құдайберген Жұбанов өте ... ... ... ... ... өзі де ... ғылымның асқар биігіне шығып, қазақтың тұңғыш лингвист профессоры ретінде танылады. 1929 жылы оқуға ... ... ... інісі Ахмет Жұбановпен бірге аттанады. Әлемдік білім мен ғылымның орталығы болған бұл қалада Ахмет ... ... ... ... ... ... Ленинград консерваториясының студенті атанады, кейіннен Өнер академиясының аспирантурасына түседі. Алматыда музыкалық драма ... ... ... ... ... оқу бөлімінің бастығы қызметіне шақырылады. Бұл кезде Ахмет Жұбанов тек ... ... ... ғана ... өзінің ең бірінші музыкалық - теориялық еңбегі "Музыка әліппесін" жаза бастаған еді. Техникумда А. Жұбанов қазақ музыкасы ... ... ... ... - халық музыкасын үйрету кабинетін, халық ... ... ... ... ... музыкалық - драмалық театрдың 11 домбрашы - студентінен құралған ансамбльді ... Осы ... ... ... ... ... халық аспаптар оркестрін құруда негізгі творчестволық ұйтқы болғаны ... аян. ... ... ... ... орыстың музыка мәдениетімен жақындасуының өзара ықпалдасуының басы осылай ... еді. ... ... - ... ... ... ... А. Жұбанов өзінің шығармашылық дарындылығы, кемел білімі, ... ... ... ... ... ... мәдениетіне өшпес із қалдырған дарын иесі. .Қазақ халық аспаптары оркестрі - А. ... ... ... аса елеулі, қайталанбас тұстарының бірі. Оның көп дауысты ... ... ... - ХХ ... қазақ музыка мәдениеті деген ұғымды нақты категориялық мәні бар рухани құбылысқа айналдырды. Ахмет Қуанұлы оркестр репертуарын қалыптастыру, музыканттардың кәсіби ... ... ... да ... ... етті. . А. ... ... ... түрлі жанрда қайталанбас құнды туындыларды: аспаптық, вокалдық шығармаларды, хорлар мен музыкалық-драмалық шығармаларды (опера, драмалық спектакльдер мен кинофильмдерге ... ... ... әкелді. А. Жұбановтың "Ария", "Романс", "Көктем" сияқты аспаптық шығармалары скрипкада, ... ... және ... да аспаптарда орындалады. Көптеген музыканттардың, әсіресе, жас пианистердің репертуарында міндетті түрде "Тәжік биі", "Қазақ биі" ... ... А. ... ... сүйіп тыңдайтын "Қарлығаш", "Ақ көгершін", "Ұмытпа", "Ақ ... ... ... ... ... ... ұлттық нақышымен, шынайылығымен, тазалығымен баурап алады. Оркестрге арналған ... ... ... халық аспаптар оркестріне арнап жазған "Абай" сиютасы өз алдына бір ... . А. ... ... ... ... биіктерінің бірі - опера жанры. Л. Хамидимен бірігіп жазған "Абай" операсы - қазақ жазба әдебиетінің кемеңгері ... ... ... ... жатқан туынды. Абайдың туған халқына деген сүйіспеншілігі опера музыкасында терең, табиғи үндестік тапқан. .
Театр өнері
ХХ ... 1 ... ... ... ... ... кино, музыка және т.б. өнердің жетекші салалары дамыды. Өнердің дамуына халық бұқарасы да зор үлес қосып отырды. 20-30 ... ... төл ... ... өсіп ... Өмір ... ... образдар жүйесі арқылы бейнелейтін қоғамдық сана мен адам іс-әрекеттерінің өзіне тән ... мен ... ... ... ... ... ... құрылымының ерекшеліктеріне қарай өнер туындылары бірнеше түрге бөлінеді: мүсін, көркем әдебиет, театр, кино ... өмір ... ... ... ... би, сәулет өнері оларды суретшілердің ішкі идеялық-сезімдік толғаныстар ... ... ... 20-30-шы жылдары Орт. Киностудиялардан Қазақстан өміріне аталған көркем фильмдер шықты. 1939 жылы ... ... ... ... ... ... үкіметін орнату жолындағы еңбекшілердің ерлікке толы күресі бейнеленеді. 1942 ж. және ... ... ... киностудия (ОБКС-ЦОКС) деген атпен жұмыс істейді. Ұлттық кино өнері шеберлерінің Эйзенштейн, Пудовкин, Райзман, Бошаль, ... ... орыс кино ... ... ... болуы қазақ киносының жаңа белеске көтерілуіне үлкен ... ... ... ... ... ... ... туды. Яғни, , , , , т.б. туды. 1944 жылы Алматы көркем фильмдер киностудиясы бірікті. Ол 1960 ... ... ... ... пен жанр жағынан әр алуан 100-ге жуық көркем фильмдер және 300-дей деректі фильмдер шығарды. Қазақ кино өнерін дамытуда актер әрі ... Ш. ... зор ... ... Режиссерлер Әбішев, Бегалин, Қожықов, Қарсақбаев, Қайдаров, Бейсембаев, Қ.Ә.Әбусейітов, Емельянов, О.У.Зекки, И.Н.Верещагин; операторлар М.Ф.Аранышев, А.Т.Ашрапов, А.А.Колесников, М.Сағымбаев т.б. ... ... ... ... ... шығару қазақ кино өнерінің маңызды бір саласына айналды. 1968-1970 ж. , , , т.б. ... ... ... 1926 жылы 13 ... - ... ... қазақ тетры ашылды. Қазақ театр өнерінің алғашқы ... ... ... ... ... мен ... жаю кезеңдерін ойластыра келе, сахнадағы натурализм мен реализм, ... ... ... ... ... ... өнеріндегі конструктивизм көбіне декорациямен, жарық-бояу, киім-кешекпен байланысты болғанда, натурализм мен реализм театрда төтелей шешендік өнерге, бейнелі сөзге қарыздар. Бұл ... тағы бір ... - адам ... ... ... оның ішінде шешендік өнері - қазақы әлеуметтік ортаға нақты әсерін тигізетін маңызды факторлардың бірі, әрі ... ... ... ... ... көсем сөздерімен ел тағдырын шешетінін жақсы білген және оның жауапкершілігін де мойнына артқан. Шынына келсек, қайсыбір шешен-билердің ел мен ... ру мен ру ... ... ... соғыс өртін тудыруға, не өшіруге сеп болғандарын тарихтан ... ... ... сұлу ... ерек оқиға ретіндегі орнын Ресей Ғылым Академиясының негізін қалаушы М.Ломоносов ... ... өнер ... ... ... өз ана ... әсемдігін біліп қана қоймай, оның сұлу тіркестерін қалт ... ... та ... деп жазған екен. Бұл орайда, шешендік өнердің театрдың тініне дендеп енуі, әсіресе, қазақ театры үшін бұл құбылыс табиғи ... ... ... ... ... ... (Ж.Шанинше - натурализм түсіндірмесі) драманы, ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы драматургияның ерекше бағыты, немесе ой-пайымды жеткізу әдістерінің ... ішкі ... ... ... да бір жүйе деп ... толыққанды идеялық, эстетикалық құбылыс ретінде қабылдау да ... емес ... ... қарапайым һәм үстірттеу, көбіне біржақты болып келетін өмірдегі фактілерді абайсыз, салғырт, механикалық ... ... ... ... салу, тенденциялары көбіне, бір ғана кейіпкердің монологы басым берілетін ... ... ... біз сөз етіп ... ... аузы ... сөзуарлар мен би-сұлтандар қатысатын сахналарда көрініс тапқан. ... ... ... ... көтеріп, тууы мен дамуына ерекше ықпал еткен талантты топтың қашанда орны бір бөлек. Халық өнерінің қайнар көзінен бастау алған сол дара ... бірі - ... ... Өзінің ұзақ жылғы сахналас дос-әріптестері - Қалыбек Қуанышбаев, Елубай Өмірзақов, Құрманбек Жандарбеков секілді мұның да ... жолы ... ... ... ... әрі қарай оның сиқырлы құпияларын тану кезеңдерімен ұласады. Арқа ... ... он екі ... үзіл - ... ... төкпе ақындар мен жы - рау - лардың, әнші-күйшілердің өнерін тамашалау жас Серкеге өзінше бір мектеп болғаны ... ... ... ... ол ... ... ақ батасымен Тройцкідегі орыс-татар мектебіне түспекші болғанымен, жасы асып кеткен Серкені жездесі ... ... ... ... ... ... ... тілінде жүруі 17 жастағы Серкеге көп жеңілдік берген. Мұның үш класын бітірген ол 1915 жылы жездесімен ... ... ... ... әрі ... ... Осы кезде өз ауылында "Оңғар" атты мектептің ашылу құрметіне Серкенің ... ... ... ... Май - ... "Мұсылмандықтың белгісі" деген сықақ өлеңін оқуы - оның ... ... ... ... шығуы еді. ... ... оқып ... ... ... ... ... Темірбеков өнерге баулиды. Осы тұсты қарт актер: "Шағын спек - такль - ... ... ... ... үйге келгенде маған рөлін ұстатып қойып, өзі ойнайтын, дайындалатын. Сахна жайлы алғашқы түсінікті ... ... ... ... қызмет атқардым", -- деп еске алады. Сол көрген-білгенін С.Қожамқұлов өзі араласқан ортада дамыта түседі. Репертуарындағы Б.Майлиннің шығармаларына Абай ... ... ... ... ... ... спектакль - дер ұйымдастырады. Кезінде әлеуметтік-мәдени орта болған Қостанайда қазақ-татар жастары ұйымдастырған сауық кештеріне ... пен ... ... ... Ол ... - линнің "Қаламқас", "Бетім-ау, құдағи ғой", "Неке қияр" сияқты шыған пьесаларында ойнай - ды. ... ... ... отрядының жауынгері болып жүріп, талантты жастарды өнерге баулыған осындағы "Қызыл ... ... ... қатысып, сахналық өнерге етене араласып кетеді. Мұнда кәдімгідей сахналық тәжірибеден өтеді. 1920 жылы ... кіші ... ... ... ... ... қайтпай, осындағы татардың педагогикалық институтына түседі. Және қаладағы студент жастардың сауық кештеріне, қойылымдарға қатысады. ... ... ... ... - ... "Бәй - біше - ... ... "Малдыбай" пьесаларында жазушы Сәбит Мұқанов Көбей рөлін ... ... ... Орынборда бірер жыл білім алған С.Қожамқұлов сахнаға бейімделіп, актерлік өнер - ге әжептәуір ысылады. Ол мәдени һәм рухани жағынан есейіп, ... таны - сып, ... ... Қазақ театрының бола - шақ актерлерімен жүздесіп, солармен бірге сах - нада өнер көрсетеді. Осы бір ... ... - ... ... ... өзіндік мектеп болғанын кезінде актердің аузынан қағазға түсіріп алғанымыз бар еді. Мемлекеттік театр ұйымдастырылғанда актердің режиссерлік мін - дет - ті қоса ... осы ... ... ... болғаны ақиқат. ... ... ... ... - ... ... бас режиссерлік, ал Қ.Жандарбеков қатардағы режиссерлік қызметті қоса атқарып келген. Ескі қазақ ауылының әлеуметтік тірлік-тынысын бейнелейтін ... ... ... қою ... ... қиындық тудырмаған. С.Қожамқұлов қойған Б.Майлиннің "Шан - шар молда", "Ел мектебі", "Неке қияр", "Көзіл - ... ... ... ... ... сахналық туындылар - қазақ театрының алғаш - қы кезеңдегі ... ... ... ... - ... ... - ... Ө.Оспановтың "Зарлық", "Сеңсең бөрік", т.б. пьесалар Серағаңның байлам-шешімдерімен сахнаға ... ... ... ... өнерінің алғашқы ізденістеріне тән натуралистік-этнографиялық шешім өмірдегідей иланымды болуы қарастырылған. Ол бас ... ... ... ішкі ... - ... ... өз ... жауапкер - шілікпен қарауына жете мән берген. ... ... ... ... рөлді меңгеру үрдісіне, концерттік бағдарламаның көркемдік мазмұнына шашау түсіруге жол ... Иә, ... ... ... ой-тұжырымға бара алмағанымен, репертуар түзіп, дарынды жандар - дың театрға келуіне жол ашып, труппа құрамын ... мол ... ... ... ... - ... ... алған істің сәтті шығуына өзінің сахналас, замандас достары Қ.Қуанышбаев, Е.Өмірзақов, Қ.Жандарбеков, Ж.Шанин, А.Аб - дуллиндердің ... ... ... ... - ... ... мол септігін тигізді.Серке Қожамқұловтың шығармашылық жетістігі мен актерлік өнері бүгінгі ұрпаққа өзінің ... - ... ... ... ... ... айналған болмыс-бітімімен қымбат. Ол сахнада сонау алғашқы кездері көрсеткен өнерімен жұрт ықыласын өзіне еріксіз ... Жаңа ... ... актерлерінің шеберлік деңгейін айқындап, даралықтарын саралаған халық ағарту комиссары ... ... ... де шын ... Серкенің Мырқымбайды ойнағаны Еуропаның қай артисінен де кем емес", -- деуі сахналық өнердің табиғатын танудан туған. ... ... ... ... аударма пьеса Гогольдің "Үйленуін" театрдың меңгере ал - мағанын, өзі ... ... ... ... - ғанын еске алады актер. Ал тәжірибелі кәсіби режиссер 1936 жылы қойған "Ревизордың" аса ... ... ... ... ... орын ... ... Зем - ляника рөлінде С.Қожам - құлов үлкен ... өт - ... ... ... ... ... - дің ... бұлармен шек - телмейді.Кезінде сахнамызға қой - ыл - ған батыс және орыс ... - ... ... халықтардың таңдаулы шығармаларынан актер жасаған сахналық бейне - лер өз алдына бір төбе. Бұлар - дың ... ... - ... "Лю - бовь Яроваясы" мен М.Три - гердің "Сүңгуір қайығындағы" комиссар Кошкин, қарт ұста, төң - ке - ріс үшін ... қару ... ... ... бол - ған ... В.Киршонның "Асты - ғындағы" кулак Ко - ти - хин, Н.По - ... "Ме - нің досы - мын - ... ... ... т.б. әр қилы ... ... басқа ұлт характерлерін меңге - рудегі сәтті қадам - дары десек, В.Шекспирдің "Асауға тұсау" коме - дия - ... ... екі ... ... ... ... екеуін де сахналық жи - нақ - ты - лыққа, шынайы көркем - дік дә - ... ... Ұлы ... репертуары қай жағынан алып қарасақ та аса бай. Жарты ғасырдан аса кәсіби сахнада С.Қожамқұлов жасаған сом тұлғалар - ... ... өнер ... биік ... Сол ... бірі ... ... жасасып келе жатқан "Еңлік - Кебектегі" - ... Ұлт ... ... ... ... ... ... де бар, келешекте де бола болмақ. Әйтсе де, Серағаң кескіндеген Еспембет табиғаты бөлек жасалған көркем дүние. Ол өзінің бұл ... ... ... ... ... ... танысқан-ды. Сонан бері қарай С.Қо - жамқұловтың ... ... ... бұл рөл ... ... ... көркем үлгісіне айналды. ... ... ... театр сахнала - рынан талай Еспембеттерді көргенін әңгімелей келіп, "Екінің бірі" деген сөзді Серкеден басқа ешкімнің нақышына келтіріп айта ... ... еді. ... - ... ... ... ... қолдың саусақтары бүркіттің тырнағындай бүгіліп, қазақтың сағым ойнаған кең даласы тарылып, ауаны қан иісі жуып кеткендей денеңді ... ... Осы сөз ... ... ерекше астар тауып, түпкі ойы мен кесімін жүзеге асырмай тын - байтын безбүйрек бидің бейнесі келісті көркемдік бояумен терең сомдалған. 1958 жылы ... ... ... әдебиеті мен өнерінің онкүндігінде актер бұл рөлді әйгілі Кіші театрдың сахнасында ойнап, ... мен ... ... ... ... ... тамаша ойыны көне заманның қыңыр билерінің сахналық бейнесін жасаумен шектелмейді. Ол өзінің орындаушылық өнерімен өткен дәуірдің әділетсіз билік жүргізу жүйесін ... ... ... С.Қожамқұлов жасаған тамаша сахналық бейне театр тарихына алтын ... ... ... ... актерлерге, әсіресе жастарға қайталанбас тәжірибе мектебі болып қалды. ... ... ... ... ... "Қозы Көрпеш - Баян сұлу" трагедиясы 1940 жылы ... ... бері ... ... ... ... ... қойылып, талай режиссерлердің қолынан өтті. Солардың барлығының да Қарабай рөлін Қожамқұловқа жүктеуінің өзі ол ... ... ... ... мазмұнына байланысты болса керек. ... ... ... ізденісте - рінде тарихи-фольклорлық шығармалардың орны ерекше. Театрдың көптеген ірі ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Олардың қатарында жоғарыда сөз болғандардан басқа М.Әуезовтің "Айман - Шолпан", ... ... ... ... ... ... ... "Шоқан Уәлиханов", Ә.Тәжібаевтың "Майра" пьесалары қосылады. Тарихи-фольклорлық шығармалар бойынша қойылған спектакльдер театр ... ... орын ... ... ... түспей келе жатыр. Бұлардың барлығы да актерлік шеберлік пен ... ... ... сын ... ... ... ... күшіне сыйынған Маман ("Айман - Шолпан"), кері кеткен заманның бұғауында жүріп Сырым сынды ұлдың озық ойы мен ... ... ... ... ... кенде болса да, хандық тағын ұмытпайтын Шығайхан ("Алдар ... өз ... ... ... ... басып жүре беретін жемқор Шардақбай сот ("Шаншарлар"), дүниеге қоса адамды да сатып алып үйреніп ... ... ... ... ... т.б. Қожамқұлов өнерінен туған тамаша сахналық портреттер. ... ... ... ... ... ... айтуға болады. Өзім жазған еңбектерде бір кездері қазақ сахнасының мақтанышы ... ... ... ... ... Жағда Өгізбаев, Әбікен Хасенов, Рахметолла Сәлменов, Рахия Қойшыбаева, Сейфолла Телғараев, т.б. актерлер өнерін толығырақ сөз ... осы ... ... ... ... қалған қызық деректер мен жеке рөлдері туралы пікірлері ... ... ... бір нәрсеге сенімі жетпей, екі ойлы болса: "Осыны Қапаннан (Бадыров) сұрашы, ол маған қарағанда мұндайға ұқыпты, үнемі қағазға түртіп ... бар", -- ... ... ... - ... біз Серағаңнан көбінесе театрдың алғашқы кезеңін, оның тұңғыш қойылымдарын молырақ әңгімелеуін қалайтын едік. ... ... ... ... ... ... ... беретін. ... ... ... ... ... ... алу үшін өмірінің соңғы кезінде Серағаңмен жиі кездесіп, пікірлесіп жүруші едім. Басында оны-мұны ежіктеп сұрай бергенімді жақтырмады ма, ... өтіп ... ... ... ... ... ме, әйтеуір менің мазалауымды ұнатпай: "Өзің өнер зерттеушісің, мені ... ана ... мен ... ... ... тауып алмайсың ба, керегіңді. Осы менен сұрап отырған нәрселердің біразы жайында жазылған сияқты. Қайсыбірі менің басымда тұр дейсің!", - деп ... ... әлі ... ... ... ... ... отырғанын сездім де, үйлеспей отырған әңгіменің етек-жеңін жинақтап, тайып тұрдым. ... ... күн ... ... ... телефон тұтқасын құлағыма тоссам, ешбір жанға ұқсамайтын Серағаңның дауысы. "Өткен жолы сен маған ренжіп кеттің ғой, ... ... ... ... деп ... ... ... тұрмын. Әнегүні жараспаған әңгімемізді жалғастырайық, үйге кел, бүгін боспын", - деді ол. ... ... бұл жолы ... басқаша. Есіктің ілгегін өзі ашып, жайраң қағып жүр. Бөлменің ортасындағы дөңгелек үстелге сарғай - ған түрлі газет ... ... ... енді ... араб ... жазылған түрлі куәлік-құжаттар мен сарғыш тартқан қағаздар, фотолар. Аман-саулықтан ... ... ... ... ... ... ... жайды айтты. Бақсақ, жаңа спектакль қоюға шақырылған режиссер актерлермен шығармашылық ... тіл таба ... ... қала берсе керек. Тілі удай әлгі режиссер Серағаңмен де сөзге келіп қалыпты. Ертеңінде: "Бір сахнаның шешімін келтіре ... ... ... ... ... ... ... алдында ұят болады, бірімізге-біріміз ашуланбай, мінемей жұмыс істейік", -- ... қарт ... ... режиссер басқаша қабылдап, бұлқан-талқан болыпты. Мен Серағаңның осындай қиналып отырған сәтіне тап келіппін. ... ... ашық ... кісі бұл жолы ... ұзақ сөйледі, кәдімгі лекция оқуға дайындалған адамдай сілтеп берді. Кере - гімді ... әзер ... ... ... ол ... маңызды деген деректерді қай - талап отырды. Бір-екі жылдан кейін ... - ... ... ... ... ... ... томы - мен танысып шыққан Серағаң: "бәрі дұрыс жазылыпты. Өмірден өтіп кеткен дарынды ... - ... ... ... ... ... -- деп ... білдірген болатын.
Қазақ бейнелеу өнері мен қолөнерінің шеберлері
ҚАСТЕЕВ Әбілхан (1904 -- 1973) -- қазақ кескіндемешісі және акварельшісі, Қазақ ССР-ы ... ... ... (қазіргі Алматы облысы) қаласының жанындағы Шежін ауылында ... ... 1929 ... 1931 жылдары Қастеев Н. Хлудовтың көркем студиясында оқыды. (Н. Хлудовтың Қазақстанда тұрған кезінде). Содан кейін 1934 - 1937 жылдары Мәскеу ... Н. ... ... ... ... ... ... ... , , , , , , , , , , . ... ... ... Қасымов, Абай, Шоқан Уәлиханов, Жамбылдың портреттері Ерекше танымал болып табылатын портреті - портреті. ... ... көп ... ... ... Т.Г. ... ... Қазақ көркем галереясынан көруімізге болады. ... ... ... ... ... өнер ... және Қазақстанның бірнеше қалаларындағы көшелерге берілген. ... Айша ... ... ... туылған, қазақ кескіндемешісі және кино суретшісі, Қазақстан халық суретшісі (1967). Қазақ қыздарының арасынан шыққан алғашқы суретші. Оның ... ... ... ... бейнесі талантты және нәзік бейнеленген. Алматы көркемсурет училищесін, одан ... ... ... ... ... мода ... факультетін бітірген. Суретшінің кез-келген туындысынан халқының өнеріне деген ерекше махаббатты көруге болады. Негізгі еңбектері: , , және т.б. Ш. ... ... ... ... ... және Еңбек Қызыл Ту ордендерінің кавалері . ... ... ... - 1930 жылы ... ... ... аулында туылған.1957 жылы Ленинградтағы Репин атындағы архитектура, мүсін және кескіндеме институтын аяқтағаннанкейін Е.М.Сидоркин ... ... ... еңбектері: "Ақсақал" (1959) линогравюрасы, қазақ халық ертегілері тақырыбында автолитография сериялары ... ... (1959), М. ... ... ... (1960) романына иллюстрациялы сериялар, "Қазақ эпосы" (1962), "Қазақтың ұлттық ойындары" (1964) , "Сәкен Сейфуллинді оқи ... (1965) ... ... және т.б. ... Е.М. Ш. ... ... Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты. Қазақстандық гарфика өнері жоғары наградаларға ие ... ... ... ... және ... алтын медальдар), беделді көрмелерге қатысуы оның әлемдік деңгейдегі шеберлігін таныту факторы ғана емес, Қазақстанды әлемге ... ... бір ... ... ... ... ... көзі тірі кезінде шыққан атты альбомы сурет шеберінің соңғы альбомы болып ... ... ... ... . 1944 жылы ... Врубелмен оқыған) жастарды көркемсуреттің қыр-сырына ғана емес, форма мен түсті шығармашылық және сезімдік тұрғыдан қабылдай білуге үйреткен көркемсурет ... А. М. ... ... ... А ... ... түседі. Ол өзінің қалауы бойынша ұстазының көзінің дәлдігін, түс ... ... ... адам ... ... ... ... ортаның формасы мен бояуларын қабылдауды үйренуге талпынған. Оның көп шығармаларына тән нәрсе - әшекейлеу. Ұлттық костюмдер, сәндік бас ... ... ... ... жеңілдігі, олардың оюлары, заттардың әртүрлі формалары - Исмаилованың тақырыптық әлемі.. Оның ... V ... ... ... ... ( А. П. ... атындағы студия), "Рустам и Сухраб" ("Тәжікфильм") эпикалық ... ... ... ең ... еңбек болып табылған. Қазақ киносының тарихында алғаш рет қазақ халқының ұлттық киімдері, тұрмысқа қажетті ... және ... ... ... осы ... ... 1500-ден астам эскиздер жасады. Одан ... ... әр ... қалаларда жұмыс істеді. 1971 жылы Г. Исмаилова Абай атындағы Мемлекеттік акдемиялық опера және балет театрының бас суретшісі болып орналасты. ... ... ... өзінің жары С. Сидоркинді кездестірді. Ол Исмаиловаға деген махаббатының арқасында ... ... және ... ... көрді. Олар жасаған графикалық жұмыстар Абай жолы романына жасаған иллюстрациялар мен графикалық жұмыстар қазақ халқының ділін, дүниетанымын ашып ... ... Оған ... ... ... ... үшін Қаз ССР-нің Мемлекеттік премиясы берілген болатын. Бақытты және ... ... ... ... дүниеге келген ұлы - Вади екі суретшінің де қабілетін бойына сіңірген ол да суретші. Ол ... ... ... ... ал ... ... еңбектері жөнінен алғанда суреттемеші. Сондай-ақ портреттер салуды ... ... өзін ... әрі ... ... ретінде көрсетті. 1956-57 ... Г. ... ... ... ... ... тағы да ... айналысуна тура келеді - бұл жолы Е.Аронның "Ботагоз" картинасындағы басты ролді сомдау тиеді. ... ... ... - 1937 ж. ... ... ... ... дүниеге келген. 1965 ж. Н.В. Гоголь атындағы көркемсурет училищесін бітірді.( Алматы қ). 1965 ж бастап ... ... ж ССРО СО ... 1965 ж. бастап Алмтыда жұмыс істейді. 1980 жылдары суретші өзінің суреттеме тілінің ... ... ... мен ... жоғары бағасын алған: "Тон киген қыз" (1981, ГТГ, Москва), "Бозторғай әні" (1982), "Ақ ... (1986), ... ... сауу" (1987,. Қастеев атындағы ГМИ, Алматы), сондай- ақ "Өз күшіктерін жеген ит" (1988,. Қастеев атындағы ГМИ ), ... ... ... Каспий жағалауындағы республикалардың Бакуде өткен на Биеннале көрмесінде алтын медальмен марапатталды. 1986 жылы Ш. Уәлиханов атындағы Мемелкеттік сыйлықтың лауреаты атағы ... 1990 ... ... ... өнерге еңбек сіңірген атағы берілді. Құрмет орденінің құрметті иегері, "Тарлан" ... ... ... Оның ... ... атындағы Мемлекетік өнер мұражайында, Мәскеудегі Мемлекеттік Треьяков ... ... Хута ... мұражайында, АҚШ-тағы Зиммерли мұражайында, Франция, Швейцария, Англия, Жапония, АҚШ, Израил, Лихтенштейн жеке коллекцияларында орналасқан. ... ... ... - ... ССР ... ... сіңірген қайраткері Н. В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін, Ленинградтағы Е. Репин атындағы кескіндеме, мүсін және сәулет институтын ... Ю. ... ... ... 1956 ... ... ... қаласында жұмыс істеген. 1957 жылдан бастап, көрмелерге қатысқан, осы жылдан бастап ССРО СО мүшесі. 1995 жылы Алматы қаласында дүние салды. 1970 ... ... ... ... ... ... және терең көріністерін бейнелеу, ірі жоспарлы шешімдерге талпыну үрдісі едәуір артты. ... ... - ... ... ... еңбек", "Қойшылардың өмірінен", "Даладағы ақ қала", "Қойшы Рахымжановтың портреті", "Кәмшат ... ... ... ... ... асы" - ... таңдаған тақырыбы Қазақстанның еңбекші халқын және табиғатын жырлау тақырыбына арналды. Суретші шығармалары ... және ... ... ... ... қажеттілігінен туындаған. ... ... ... - ... ... ... В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін аяқтады, В. И. ... ... ... ... ... ... аяқтаған. Ф. Решетниковтен тәлім алған. 1956 жылдан бастап Алматы қаласында жұмыс істеді. 1965-1980 ... - В. И. ... ... ... ... ... ... сәулет-құрылыс факультетінің сурет және кескіндеме профессоры, 1980 жылдан бастап Алматы сәулет құрылыс институтының профессоры. 1949 ... ... ... ... 1955 ... ... ССРО СО ... , 1993 жылы Алматы қаласында дүние салды. ... ... 1950 ... ... ... жатады. Ол өнерге бірден кірді. М. Кенбаев ... ... ... ... ... қазақ халқының салт-дәстүрін жырлайды. М. Кенбаев суреттерінің көркемдік құнды екендігін Мәскеудегі Мемлекеттік Третьяков галереясы қоры және Ә. Қастеев ... ... өнер ... ... дәлелдейді. М. Кенбаевтың үздік шығармалары- "Асауды ұстау" (1961), "Әңгіме" (1957), "Қойшының әні" (1956) - даланы ... ... ... бастауы ретінде жырлайды. Онда адам мен табиғаттың үйлесімді бірігу ... ... ... ... М. ... сіңірген еңбегі күнделікті дәстүрлі әдемілікті көріп жырлай білгендігінде. Оның суреттерінде қарапайым ғана көріністер жер ... және ... ... ... айналады. ... ... ... - Қазақстанның алғашқы ұлттық кәсіби мүсіншісі. 1925 жылы 25 тамызда Қостанай облысында туды.1939 ... ... 1941 ... ... ... көркемсурет мектебінде сырттай білім алды. 1943 жылдан 1945 жылға дейін Қаз ССР ... ... ... ... ... ... көркемсурет училищесінде оқып жүріп, мүсінші О. Кудрявцева және С. Бесединаның шеберханасында жұмыс ... Сол ... ... ... ... ... ... бір жылдан кейін О. Кудрявцева және С. Беседина шеберханасына Харків мемлекеттік көркемсурет ... ... ... ... 1951 жылы ол ХМСИ - ды үздік бітіріп, тамаша дипломдық жұмыс жасайды. Сол жылы Наурызбаев Алматы театр ... ... ... ... ... атқарады. 1952 жылы ССРО СО мүшесі болып, мүсіндеме бөлімін ашады және 1964 жылға дейін шығармашылық шеберхананы басқарады. Қазақ ССР халық ... ... ... Абай ... және Ш. ... ... ескеркіштері үшін Қазақ ССР мемлекеттік сыйлығына ие болды. Наурызбаев- қазақстан халық суретшісі, ... ... ... ... ... Қанафия Темір-Болатұлы - Отандық мәдениеттің көрнекіт қайраткері, Қазақстаннның бейнелеу өнерінің қалыптасуына үлкен үлес ... ... 1927 жылы 1 ... Омбы ... туылды, 1932 жылдан бастап, Ленинградта тұрды. Суретшілік қызметін Е. ... ... ... ... және ... институтының қабырғасында жүргенде-ақ бастады. 1953 жылы институтты аяқтап, осы жылы ССРО СО мүшелігіне кіреді. 1949 ... ... К. ... ... ... ,бүкілодақтық, республикалық көрмелерде - Венгрия, Чехословакия, Польша, Румыния, Югославия, Финляндия, Бельгия, Болгария, Индия, Цейлон, Ауғанстан, Бирма, Монғолия, ... ... ... ... және т.б. ... ... қатысқан. "Бабалар жерінде", "Көкпар", "Домбыра үні, "Жамал", "Карлығаш", "Тыныштық", "Қазақстан 1918 жылы", "Алғашқы", "Күн ... ... ... ... "Әнші", "Ағым", "Шындық", "Бостандық", "Үміт", "Бақыттылар", "Абылай", "Бостандық үшін" және көптеген шығармалар халыққа кеңінен танылған шығармалар болды. Суретші ... ... ... көп ... Қазақстанның өткені мен қазіргісін терең философиялық түрде бейнелейді. - Қазақстан Халық суретшісі У. Таңсықбаев: " ... ... ... өлке ... ... ... ... оның халқының жарқын болашағы үшін күресі туралы "-деп ... ... ... ... ... ... Қазақстан халық суретшісі, ССРО халық суретшісі (1978). Тарихи және қазіргі заманғы тақырыптарға арналған монуметтік шығармалары бар. ("Әнші", 1967). ... ... ... академигі, профессор. ДОСМАҒАМБЕТОВ Төлеген (1940 - 2001). Қазақстан мәдениетінің біртұтас кезеңі ұлттық мүсін өнерінің негізін қалаушы Т.Досмағамбетовтің есімімен ... ... ... ... тарихын бейнеленген оның жұмыстары республиканың әрбір қаласында орналасқан. Олар ... ... ... ... ... ... Жансүгіров, Ахмет Байтұрсынов, Мұхтар Әуезов, Амангелді Иманов, Әліби Жанкелдин, Ғани ... ... ... , ... ... ... және ... мүсіні . Оның қаламынан Нұрсұлтан Назарбаев, Олжас Сүлейменов, ... ... ... ... ... ... ... ұлы замандастарының портреттері туындаған Т.Досмағамбетовтің соңғы көптеген жұмыстары Қазақстанның жаңа астанасы - Астананың ... ... Ол Есіл ... арқылы өтетін көпірге орнатылған - барыс мүсіні, Тағы бір ... ... ... құтқарған қасқыр туралы аңызға арнаған Ол мүсін Астана қаласының орталығында тұр. ... ... ... және ... ... академиясын тәмамдаған. Оқуын бітірген соң ССРО СО мүшесі болды, ал 35 ... ... ... сыйлығының лауреаты және Қазақстан өнерінің еңбек сіңірген қайраткері болды. Т. ... өзі ... ... "Мүсін дегніміз - мыңдаған жылдардың ескерткіші және әрбір суретші өзіндік жаңалық қосуы ... ... ... ... ... халқының көзін ашып, бірқатар маңызды істер атқарылды.Кеңес билік құрған алғашқы онжылдықтарда КСРО-дағы сияқты Қазақстанда да бұқараның мәдени деңгейін ... ... да ... ... қол ... ... басында қазақ өнерінің қалыптасуы қазақ тарихында елеулі орын ... ... ... ... ... Мәдени-ағарту мекемелері мен бұқаралық кітапханалар,клуб мекемелері желісі кеңейе түсті.Қазақ халқы өзінің өнерін бүкіл әлемге паш етті.
Пайдаланылған ... ... ... А.1994 ... ... 3 том ... ... Қ.Аманжолов 2 кітап А.2004
4.Қазақстан тарихы Ч.Мусин А.2000
5.Ұмытылмас ... ... ... Т.Ж., ... Ж., Құлсариева А.. Мәдениеттану.-Алматы,2004
7.Құлсариева А..Мәдениеттану сөздігі .-Алматы, 2001.
8.ҚР мәдени және тарихи ескерткіштер ... ... ... ... 2005.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстандағы кеңестік мәдениет ошақтарының қалыптасуы78 бет
Драмадағы тарихилық. Қазіргі қазақ комедиясы7 бет
Жөкей ақын10 бет
Инфляция деңгейін бағалау22 бет
Экономиканыц нақты секторына инвестициялар, жаңа технологияларды игеру және құрылымдау36 бет
Қазақ сахнасында ән-аспаптық эстрадалық ансамбль өнерінің даму мәдениеті51 бет
Қазақтың шешендік сөздері5 бет
1917-1920 ж.ж Кеңес мемлекетіндегі мәдени құрылыс48 бет
1920-1930 жж. Қазақстандағы мәдениеттің дамуы17 бет
1922 – 1924 жж. Ақша реформалары6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь