17 ғасырдың музыкалық мәдениеті

17 ғасыр операсы.
Музыкалық мәдениет тарихында 17 ғасырды шекара ретінде қарастыруға болады: онда алдағы ғасырлардағы өнер шоғырланды, және бұдан былай жаңа музыкалық жанрлар мен түрлер бас алады. 17 ғасырда шіркеу және сарай музыкасының ұзаққа созылған бөлінісі, салалануы аяқталып, опера жанрының тууы осымен тығыз байланысты.
Опера – синтетикалық өнер түрі – театр, поэзия, би, музыканы біріктірген. Опера ықпалы 17 – 18 ғғ. музыкалық шығармашылығына тарады. Оның ішінде аспаптық музыканың жаңа жанрлары пайда болды : увертюра, оркестрлік және балеттік сюита; симфонияда операға драматургия және бейнелер мінезімен ұқсас боп қалыптасты. Тіпті діни музыкаға – оратория мен кантатаға – опералық формалар, вокалдық стильдің концерттігі мен композиция принциптері енді. Опера әрқашанда қауымдық талғамдар, көңіл, керектіктерге сергек елеулеп отырған. Тарихтағы сыну кезеңдерінде, ескі ойлар мен жаңа бағыттардың күрестері саяси - әлеуметтік сипатқа ие болғанда опералық сұрақтар аса актуалды болған.

Итальяндық опера
Ренессанс өнерінің жайқалып гүлденуінен көп жеміс көрген Италия операның туған жеріне айналды.
Операның қалыптасуына 16 ғасырдың нитенсивті музыкалық мәдениеті ықпал етті: сарайлық музыка орындау дамыған формалары, музыкалық – театрлық жанрдың, яғни пасторальдың дамығаны, әнге деген құштарлық. Өзінің аса бай көркем мәдениетімен әйгілі Флоренция опералық өнерінің алғаш бесігіне айналды.

Флоренция мектебі. Тарихқа меценат Джовани Барди және оның досы Якопо Корси басқарған ақындар,музыканттар, ғалымдар және өнер сүйерлер
        
        17 ғасырдың музыкалық мәдениеті.
17 ғасыр операсы.
Музыкалық мәдениет тарихында 17 ғасырды шекара ретінде қарастыруға
болады: онда алдағы ... өнер ... және ... былай жаңа
музыкалық жанрлар мен түрлер бас ... 17 ... ... және ... ... созылған бөлінісі, салалануы аяқталып, опера жанрының
тууы осымен тығыз байланысты.
Опера – ... өнер түрі – ... ... би, ... Опера ықпалы 17 – 18 ғғ. музыкалық шығармашылығына тарады.
Оның ... ... ... жаңа ... пайда болды : увертюра,
оркестрлік және балеттік ... ... ... ... ... ... ұқсас боп қалыптасты. Тіпті діни музыкаға – оратория мен
кантатаға – опералық формалар, вокалдық стильдің ... мен ... ... Опера әрқашанда қауымдық талғамдар, көңіл, керектіктерге
сергек елеулеп отырған. ... сыну ... ескі ... мен ... күрестері саяси - әлеуметтік сипатқа ие болғанда опералық
сұрақтар аса ... ... ... ... ... гүлденуінен көп жеміс көрген Италия ... ... ... ... 16 ғасырдың нитенсивті музыкалық ... ... ... ... ... ... формалары, музыкалық – театрлық
жанрдың, яғни пасторальдың дамығаны, әнге деген құштарлық. Өзінің аса бай
көркем ... ... ... опералық өнерінің алғаш бесігіне
айналды.
Флоренция мектебі. Тарихқа ... ... ... және оның досы ... ... ... ғалымдар және өнер ... ... ... Камерата қатысушыларын сол кездің художниктері мен
ақындарын толғандырған антиканы қайта өркендету идеясы ... ... ... ... ... ... ...
Оттавио Ринуччини (Тассо оқушысы, 1562 - 1621), ... ... ... - 1633) және Джулио Каччини (1548 - 1618).
Алғашқы опера «Дафна» Ринуччини текстімен және Пери ... ... ... 1594 жылы ... оның партитурасы
сақталмаған.
Бізге жеткен опералардың біріншісі - Орфей ... ... ... «Эвридика» операсы. Оның авторлары – ақын Оттавио Ринуччини,
Якопо Пери композиторы болып табылады. Флоренциялық ... ән ... ... ... ... ... жоқ.Трубалық фанфарлар
назар аудартып ... ... ... Хор ... Құдайлардың
жазғанын жеткізуші ғана емес музыкалық –драматикалық әрекеттің қатысушысы
ретінде саналған.
Джулио ... 1600 жылы осы ... ... ... жаңа ... ... ... виртуоздық пен түрлілікті талап етті.
Римдік мектеп. Ерте итальяндық операның басқа ... ... Рим ... ... театрын қалыптастыру жұмыстарын Барберини жанұясы атқарған,
олар сегізінші папа Урбанмен туыс болған. Римдік опералардың ... ... ... орын ... ... мектептің гүлдену кезі 1620
– 1640 жж. Флоренциялықтардың жетістіктерін қорытындылап римдіктер операны
жаңа деңгейге жеткізді, композицияның ... ... ... хорлар мен
ансамбльдерді сололық ән айтудық жаңа формаларымен алмастыра отырды –
ариозо мен ... ал ... ... ... ... ... опералық мектепке Стефано Ланди шығармашылығы сай. 1632 жылы
Барберини театрында қойылған оның «Св. ... ... шулы ... ... ... - ... ... пен тақуа болуға үндеу. Бұл
шығарманың драматургиясында жмаңызды жаңалық – ... ... Бұл ... ... ... ... және ... әуендерінің енуіне жол
ашты. «Св. Алексей» операсында ... ... ... әр акт ... ... ... ... ең көрнектісі боп Лоретто
Витторидің (1588 -1670) ... ... ... Монтеверди. 17 ғасырдың музыкалық мәдениетінде аса көрнекті ... ... ... Клаудио Монтевердиге беріледі. Мотевердидің
алғашқы ... ... ... ... «Орфей» 1607 жылы, «Ариадна» 1608
жылы. Флоренциялық композиторларға қарағанда, вокалдық полифония ... ...... ... ... ... ... жаңашыл, Монтеверди музыкалық драманың алғашқы жаратушысы.
Оның көптеген ... ... аз ... ғана ... Ерте
мантуандық кезеңнің «Орфей» операсы тұтас ... ... ... ... ... ғана ... кезеңнен екі соңғы операсы сақталды: ... ... және ... Поппеи» (1642). Монтевердидің Торквато ... ... ... негізделген «Поединок Танкреда и
Клоринды» деген ... ... 1638 жылы ... өзі ... ... драматургия принциптері. Монтеверди флоренциялықтар
сияқты музыканың сөзбен тығыз байланысын түсінген. Бірақ флоренциялықтар
сөйлеуге жақын ... ... ... ... ... ... әсем әуендер шығарды. Оның музыкасы поэтикалық ... аша ... жолы ... ... мифологиялық
сюжеттерінен тарихи драма реализміне қарай жатыр. Оларда қазіргі замандағы
венециялық мінездер мен өмір ... ... ... ... ... ... ... шығарма күшті, айқын қарама – қайшылықтарға негізделген. Драматургия,
мінездер шындығы мен күші ... ұлы ...... ... көп ... енгізді: ерте шақтағы операларында
Монтеверди оркестрге қырықтан астам аспап ... ... ... ... ... топты клавесинмен қосу (чембало) жаңаша
оркестрлеудің ... ... ... ... Монтеверди оркестрді қысқартып,
оның мәнерлеу қабілетін арттыру үшін tremolo, ... ... жеке ән салу ... ... ... мен ашық
эмоционалдықты енгізді. Мысалы, әйгілі «Плач ... ... ... ... – lamento – 17 ғасырдың опералары мен ораторияларына тез еніп
кетті. Монтевердидің ... ... ... принциптері кейінгі
шығармаларда қалыптасты («Коронация Поппеи» ) , оларды кейін ... ... ... композиторлар ұстанған болатын.
Венециялық мектеп. 17 ғасырдың ортасына қарай опералық ... ... мен ... Венецияға көшті.
Шулы порттық қаланың өмір салты мәдениетке әсер ... ... ... ... ... Флоренциядағы және Римдегі бай меценаттардың,
патрицийлердің сүйген операсы Венецияда аристократтардың залдарынан бәрінің
қолдары ... ... ... ... жылы Сан – ... ... қауымдық опералық театр ашылған
болған. Оның ... ... ... ... ... ... ... Ал опералар болса қарапайым халыққа ... ... ... ... сахналары, ұйысқан махаббат хикаялары, құдайларға
үндеулер арнайы эффекттермен әшкереленіп қолданылған.
Байыпты ... ... ... ... ... ... айналды. Бұдан кейін опера buffa деп аталатын жаңа демократиялық
музыкалық – театрлық жанр өсетін болды.
Халық ... ... ... композиторлардың
музыкалық тілін демократизациялай түседі, олар ... ... ән ... ... ... өнерінің венециялық кезеңі драматикалық ән
салудың гүлденуі де, және ... ... ... ... ... басы.
Кавалли. Чести. Көптеген венециялық ... ... ... (1602 – 1676) және ... Антонио Чести (1623 - 1669)
ерекшеленеді.
Кавалли жеке ән салудың түрлі ... ... ... ... мен ... ... Монтевердидің өзінен қалмайды.
Опералық өнерді демократизациялау үстінде ... ... ... биік ... ... ... кең тараған парадты
сарай операсын шығарған ... ... ... қызметкері, Марко Антонио
Чести басқа ұмтылыстарымен әйгілі. Ол драматикалық жүрісті ... ... тыс ... ... бітеу арияларды ойлап шығарды.
Вендік императорлық сахна үшін ол Парис және Елена жайлы өзінің ... ... ...... ... ... жаңа бағыт белгісі, яғни музыкалық драманың
«опера - концертке», «виртуоздарға ... ... ... ... ... 17 ... екінші жартысында итальяндық
музыкалық театрдың тарихында ... рөл ... ... ... композиторлар ойлап шығарған опералық драматургия принциптері
универсалды болды да олрды жалпы ұлттық ... seria ... ... – ақ ... ... ... боп саналған.
Ондағы консерваторияларда итальяндық музыка шеберлері ... ... ... ... ... Франческо Дуранте және т. б.
Консерваторияның түлектері, әлемге бұл – бұл құстар ... ... ... және «тамаша ән салуды» (bel canto) әйгілі
еткен.
Неаполитандық ... ... ... ... ... (1627 - 1704) және ... Скарлатти аттарымен байланысты.
Алессандро Скарлатти. Алессандро Скарлатти (1660 - 1725) ... ... сол ... ең ... композиторы. Ол – жүзден
астам операның, бірнеше жүз ... ... ... ... ... ... көптеген пьессалардың авторы.
Бірақ оның бай мұрасының ішінде операның көркемдік мазмұны және тарихи құны
маңызды боп ... ... ... ... ... қарап
үйренген. Оның шығармашылығында Венеция операсында көрінген ерекшеліктер
өңделе түскен. ... ... ... ... жағынан басым тұрады және
музыкалық – драматикалық қозғалысқа қарағанда бітеу жеке ән салу формалары
ерекше ... ... Ария мен ... бөлу ... ... : ... ... арияда ішкі дүние ашылады. Скарлатти операларында da
capo ария типі қалаптасты. Ол ... ... ... көп ... негізгі формаға айналды.
Венециялықтардан кейін Скарлаттиден бастап неаполитандықтар операға
үйреншікті ... ... ... Олардың шығармашылықтарында
сицилиананың орындалуы жиіленді.
Неаполитандық композиторлардың және ... ... ары ... дами ... Екі түр ... ... біріншісі secco
(«құрғақ») деп аталды, ритмдік және темптік ... ол бос ... ... ғана сүйемелденеді; ал екінші түрі accompagnato
(«сүйемелденген»), толық дыбысты оркестрмен бірге орындалады, әуені дамыған
және ритмдік пен ... ... ... бар. Драматикалық жанрларда
екі түрі де кең қолданылды.
Скарлатти – ... ... ... ... ... берген сирек кездесетін сазгер. Ол оркестрлік кіріспе ... ... ... ... симфонияға ықпал еткен ... ... ... ... ... ... кейінгі итальяндық опера. Жүзжылдықтың соңына қарай
seria операсы Италия шекарасынан шығып Европа елдеріне таралды.
Музыканың драмаға қарағанды ... ... ... диктатурасына
әкеп соқты. Ариядан басқа опералық формалар қолданудан қалды, ал ... ... ... бейнелеу үшін емес өһз алдына өзі мақсатқа айналды.
Музыка мен драматикалық әрекеттің бұзылуы операдағы ... мен ... ... ... ... ... Seria – ның жаңа ... («паштет», «аралас») , пайда болып таралды. Онда ... ... ... ... ... ... ... мүмкін болды.
Осының барлығы операның аристократтардың мерекелерде көңіл көтере алатын
парадты опера – концертіне айналуына ... ... – ның ... формаларына қарама – ... ... ... ... ... пайда бола бастады.
Франциялық опера.
17 ғасырдың екінші жартысы – франциялық ... ... ... ... ... Қайта өрлеу заманының гуманисттік идеялары
Франция мәдениетін нәрлендіреді, музыканың, әдебиеттің, ... ... жылы ... ... мен поэзия академиясының» ашылуымен
белгілі. Оның ...... ...... мәдениет классицизмнің да
ұраны болды.
Людовик 14 хандығы кезінде оның әмірін арттыру аса ... еді, ... ... ... сай қасиет болса да Людовик 14 патшаны тіпті
құдай деп санаған. Мемлекеттің түкпіролеінен ......... таланттар жиналды, бұл астана мәртебесін арттыру үшін
де жасалды. Сонымен Париж ... ... ... мен ... ... ... ... операның дамуының бастапқы кезеңі.17 ғасырдвғы
Европадағы мемлекеттер арасында Франция ғана ... ... ... ... ... қоя ... ... опера өнерін тапты. Ұлттық
операсын қалыптастыру жолында қалыптасып дамыған ... ... ... сүйене алды.Француз сарай маңы мен қалалық қауымның
итальяндық музыкамен танысуы ... ... ... басталды. Ол
итальяндық комедиялық музыканы сүйді. Парижде ... ... ... франция операсын шығаруға бірнеше ... ... – Пьер ... ... ... Камбер музыканты. Камбер
«Неблагодарная немая» деген музыкалық – сахналық шығарма жазды; ол ... ... ал 1659 ... ... ... ... Сәттілік
кездестірген «Пастораль» авторлары Людовик 14 – ге ... ... ... ашу ... ... берді. 1669 жылы Камбер мен Перрен
«Патшалық музыка академиясын» ашуға патент ... ... ... ... ... ... ... алғашқы театры ашылды (Grand opera ... ... ... ... ... ... ол ... орындау
шеберлігін Европада болып көрмеген деңгейге дейін көтерді.
Жан Батист Люлли.
Алғашқы операсы («Празднества ... и ... ... 1672 ... ... операсы («Ацис и Галатея») жазылған және өмірден өткен
жылына дейін Люлли 12 ... ... және ... әрқайсысы француз музыкалық
классикасының маржандары боп саналады.
Люллидің ... ... ... ...... ... ... үлгілерге баулу емес, керісінше француздық көркем мәдениетіне
жақындау, оның ... ... ... ... байқау ұлттық
француздық операсының зәулім ғимаратын салуға негіз болды.
Француздық операның ... ... ... ұлттық қасиеттердің пайда болуына ... ... ... трагедия үлкен әсер етті. Оннан Люлли прологы бар, көрнекті
бесактты ... ... ... ... ... ... жорамалды системасын ... ... ... ... ... бар.
Люлли ұлттық театралды өнердің ерекшклігін, трагедиялық
декламацияны өзінің операларының ... ... үлгі ... ... ... ... ... көзінде итальяндық және франциялық ... ... ... ... ариялар арасындағы байланыстырушы
буын емес, ал декламацияға дейін ритмі мен әуені жағынан ... ... ... негізі боп табылады. Люлли операларында балет маңызды
орын алады. Мұнда ол ұлттық талғамға және ... биге ... ... жол ... ... ... және өзі де жақсы биші сондықтан ол бұл
жанрды байыппен дамытты. Жеке ... ... ол ... ... бас ... операдағы балеттерге көңіл бөлген. Балет
француз операсына көркем айқындық пен көз қызықтыратын байлық ... ... ... ... ... ... етеді. Себебі,
хореографияда музыка сөздің орнын толықтырып ... ... ... ... ... рөлі би мен ... ғана байланысты дамып қоймай,
Люллидің тапқан опералық увертюра да қызықты. Оны ... ... Ал ... ... ... ... ... көпшілікке
тарап, әйгілі болуына себеп болды.
Жалпы Люлли опералары драматургия жағынан біртұтас композициялар
болып келеді.Олардық формаларының ... мен ... ... ... ... эпизодтардың міндетті түрдегі қатысуы ықпал
етті. Осының барлығы Люлли операларында қаһармандық тақырыптар мен ... ... ... және сананың арасындағы күрес пен бірге жүріп ... ... ... ... ... ... қасиеттерін
біріктіріп көп уақыт бойы ұлттық опера үлгісі болды.
Неміс операсы.
17 және 18 ғғ. Европалық мемлекеттер ... ... және ... тұрғыдағы ең арттағы, дамымаған ел болды. Көптеген
соғыстардан ... ... ... ... ... ... қабылдады. Ал ол мемлекеттің бөлек – бөлек бөлінетінін заңдады.
Мемлекеттің қауымдық атмосферасы ортағасырлық діни жалғандық
пен шіркеу ... ... ... ... ... ... ... қауымын көптеген абсолютты касталарға бөліп тұра, ұлттық ой
мен, мәдениеттің дамуына жол бермейді. Көркем шығармашылық ... ... ... қызмет етумен шектелген. Ал кәсіби ақсүйектік музыка княздік
мейірімділіктің арқасында өмір сүрді.
Княздік капеллаларда, опералық және ... ... ... ... ... ... ... итальяндық,
француздық өнерге қарсы тұра ... ... ... ... ... 1627 жылы ... ... композиторы Генрих Шютцтың
алғашқы операсы «Дафна» салды.
Генрих Шютц (1585 – 1672) – венециялық ... ... ...... ... итальяндық речитативті бірінші боп
әкелді. Содан бастап Дрезден – саксондық курфюрсттың астанасы – итальяндық
операның ылғи ... ... ... ... екі түрлі ықпал алды – итальяндық ... ... ... оркестры француз музыканттарынан тұрса,
капельмейсиерді италиядан шақырған, ... ... ... мен Гамбург. Германияда тек Гамбургте ... ... ... ... ... ... да, ... болса да итало –
франциялық әсерге қарсы тұру мүмкін болды. Гамбургты ... ... ... Ол ... көптеген қалаларға қарағанда өмір деңгейінің
биіктігімен ерекшеленді. 1678 жылы ... ... ... ... өз қызметі жағынан алғашқы топ - ... Muzicum - ... ие ... Діни бағытталған опералар бір жағынан Гамбургтегі
қазіргі уақыттағы, ақсүйектер мәдениетіне ұмтылған ... ... ... ... ... ... қызметкерлер биік үлгілерді іздеп,
этикалық өнерге ұмтылып Ежелгі ... ... ... ... ... ... ... тек қызықты махаббат
хикаяларын сценалық жағдайларды құру үшін керек еді. Гамбургтық ... ... болу ... – ақ бірнеше арналардың ... ... діни – ... ... мен ... мифологиясының этикасын,
және тұрмыстық сюжеттерді натуралистті тұрғыдан ... ... ... ... ... ұмтылыс.
Гамбургтық опера өзінің талантты музыка қызметкерлерінің , солардың
ішінде ең көрнекті орын ... ... ... қажет, ұзаққа созылмаса да
гүлдену шағын көре алды.
Рейнхард Кайзер. Рейнхард Кайзер (1674 - 1739) ... ... ... Св. Фома ... ... оқыды. Ол үлкен музыкалық
мәдениет иесі еді, ... ... ... ... ... ... Кайзердің мелодикасының негізі неміс халық әндерінде жатыр. ... оның ... ... ... композиторларының жоғалтып алған
ұлттық сипатты хабарлайды.
Кайзер қалдырған мұра өте бай. Бірақ ... ... ... аз ғана ... ... ... 18 ғ. ... онжылдығынды Гамбург
операсының дамуы шарықтау шегіне жетті. Кайзер әлі жас Гендельмен жарысып
«Октавия» (1705), «Нерон» (1706) операларын ... және ... оның нң ... боп ... ... ... ... Гамбургте неміс операсы өз
бағасын жоғалтып шетелдік шығармаларға құрмет ... ... ... оның ... тән ... өзгешелік қасиеті
жоғала бастады. Арияларды итальян тілінде , ал речитативті сюжеттік даму
жүрісі түсінікті болу үшін ... ... айту ... ... ... ... ... жағдайларында неміс композиторлары өз еңбегін іске
асырып, талантын ашу мүмкіндігін итальян операсын, шіркеулук шығарма ... ... ... ... ... композиторы ретінде негізделген
Гендельдің, немесе итальяндық операға өзінің орасан талантын толығымен
арнаған Гассенің ... ... ... ... ... үшін ... шығармашылық қарым – қатынас
үшін орнының, және эстрада рөлін шіркеу атқарған.
Германиядағы қауымдық жағдай сол кезеңнің ... ... ... ... ... ғана ... ... етті.
Ағылшын операсы.
Англиядағы опера өмірі Германияда сияқты қысқа болды. Англия
Европа ... ... ... ... ... жақтардан ең
дамыған ел болғандықтан бұл жағдайлар таң қалдырырлық.
Ағылшын ... сол ... үшін ... жас және прогрессивті
буржуазияны және өндірістік күштер қорын іске асыруға жол ашты.
Британияда 9, 10, 12 ғғ. ежелгі ... ... ... ... жайлы мәлімдейді. Континентке таралған көп дауысты музыка
Англияның халықтық ... ... ... полифонисттерінің шығармашылығы,15 ғ. бірінші жартысының
көрнекті композиторы Данстейблдың үлкен кәсіби музыканы көрсете алды.
16 ғ. Англия ... ...... ... еді.
Ұлттың таланты аса нақышты көрінген тағы бір сала, ол – ... ... ... ... ... бөлінбес үлесі ретінде
қарастырылды.
Англияда ежелден бері арнаулы «маска» деген атауы бар, ...... жанр бар. ... ... ... ағылшын
ұлттық операсының ежелгі үлгісі деп санайды. «Маскаларға» музыка жазумен
көптеген талантты композиторлар айналысты.
Ағылшын ... ... ... әрі ... ... ... Перселл. Генри Перселл (1658 - 1695) итальяндық музыканы
зерттеп шықты, одан көп дәріс ала ... ... ... ... ... ... оны ... аса сезімталдықпен қабылдады.
Перселл шығармашылығы бүкіл жақтарынан қызық та, бай. ... ... ... ... ... Ол ондаған музыкалық –
драматикалық еңбектердің авторы, бірақ олардың ... тек бір ... ... и ... «Дидона и Эней» әрекет басынан аяғына дейін музыкаға
тапсырылған, әңгімелік ... мен ... ... ағылшын
операсының жалғыз үлгісі деп те айтуға болады.
Перселл өз талантына зиян ... - ақ ... ... операларының тәжірибесін қолдана білді. Мысалы, итальяндық ... ән ... ... ... ... мен ... композиторларының
қолданған әдістер мен формаларын қабылддағандығында байқалады.
Люлли ықпалы хор ... ... мен ... ... ... ... бұл ... фольклор мен ұлттық
дәстүрге жақындық бар. ... и ... 17ғ. ... ... ... және
музыкалық театрлық мәдениетіндегі ең үздік ескерткіші. Мұнда Перселлдің ... ең ... ... ... ... ... өткір, ұстамды, шыншыл
лиризм, ағылшын халық әндерінің жаңалығы, конструкциялардың кіршіксіздігі.
Перселлдің опералық ... ... мен ... оның ... және ... ... ... еңбектерінен аса
ерекшеленеді. Дидонаның соңғы ариясы - мұңды чакона - және оны жоқтаған ... ... ... тән емес ...... ... құрайды.
Перселлдің өмірден мезгілсіз өмірден өтуі ағылшын опрасының соңы
болды.
Патшалық тектің, ақсүйектердің, меценаттардың ... ... ... ... ... көп келе бастады.
17ғ. аспаптық музыкасы.
Шығармашылықтың жеке саласы ретінде аспаптық музыка өз ... ала ... жоқ. Ол ... ... ғана арналып, аспаптық
музыкалық әдебиеттің барлығы осы ... ... ... ... аудармалары болды. Тұрмыстық және концерттік орындаушылық
формаларында ... ... 17 ғ. ... Бұл ... полифониялық және гомофондық музыканың параллельді дамуы
секілді ... ... ... діни ... көп ... ән мен биде ... ие болғандықтан, тұрмыстыұ музыкаға тән жіне
одан ақсуйектік музыка туып шығады. Бір жол – фуга ... ...... симфонияға бағыт алды. Шыныдығында абсолюттті дифференцияциялауға
болмайды, себебі, ... ... ... ... керісінше
гомофонияда полифониялық элементтер ұшырасып жатады.
Полифония мен органдық музыка.
Полифония (көп дауыстылық деген ұғымды білдіреді) ... ... ... ... білдіреді. Полифониялық музыкада басты және
қосалқы, әуендік және сүйемелдеуші дауыстар болмайды; әрқайсысы маңызды әрі
өз жолының ... ... ... ... ... ... негізгі
әуенді орындайды, қалғандары қосалқы маңызды. Бұл сүйемелдеуші дауыстар.
Өзінің пайда болғандығымен халық ... ... ... ... ең ... ескерткіштері 10 – 11 ғғ. жатады.
14 – 15 ғғ. полифония биік өнерге дейін ... Осы ... ... контрапункт деп аталды.«Контрапункт» - ол әуенді жүргізудің нақты
системасы, бірнеше әуендерді біркелкі дыбысталуы өнері.
Полифонияның негізгі ... бірі – ... Бұл бір ... ... соң бірі ... дауыстардың бір әуенді қайталап отырып
орындайтын әдіс. Полифонияда бүкіл даустардың бірақ ... ... ... ... ... ... бойы ... музыка дамуы тек вокалды – хорлық
шығармашылықта ғана дамыды деуге болады, ... өнер ... ... - ... ... ... кешіп отырғандықтан одан
формаларды, даму әдістерін, мәнерлеу тәсілдерін қамтыды.
Органдық ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты болды. Бір кездері орган қазіргі
күйсандық сияқты ... ... ... кең таралды. 16 ғ. соңында
техникалық өзгерістері оны сол кезде ... ... ... ең дамығаны
етті. Сол уақыттан органның «Аспаптар ... ... ... ... ... ... ... ғана рөл берілсе, енді оған
шіркеу қызметі кезінде музыкалық әшкерлеудегі ... орын ... ... ... басшысы Римдегі киелі Петр соборының
органшысы Джироламо Фрескобальдиді (1583 - 1643) ... Бах» ... ... ... ... басшылық әуендік мәнерлілеу,
портативтілеу, иілгіш скрипкаға көшті.
Францияда 17ғ. ақсүйектік музыка мәдениетінің интенсивті ... ... ... ... ... органдық мектепті артқа
шығара бастады.
Германиядағы органдық музыка. Органдық музыканың нығайып, бұрын -
соңды болмаған күш пен жарқындыққа ие болған мемлекет Германия ... ... ... ... ... бақылау
тапсырылды: хорды басқару, общинаның ән салуын органмен сүйемелдеу,
аспаптық пьесаларды орындау. Алғаншқы неміс органдық ... ... және ... Габриелилердің шәкірттері еді.
Италияда білім алған немесе шеберлігін арттыруға барып келген неміс
музыканттары итальяндық мәдениеттің таратушылары болып шыққан.
Неміс аспаптық музыкасының ... ... ... ... композитор Ян Питерс Свелинк (1562 - 1621) ықпал етті.
Неміс протестандық хорал неміс органдық өнердің негізі. 17ғ. Иоган
Себастьян Бахтың алдында ... ...... Бём, ...... ... бағытта дамытып өңдеумен айналысқан.
17ғ. негізгі жанрлардың бағыттары айқындалды : ... ... ... ... және ... ... ұсталатындар. Импровизациялық типке жататын ... ... ... ал ... ... фуга
бастауын алады. Бұл жанрлардың барлықтары Бах ... ... Ол ... және ... ... ... – бөлек
дамытты.
Импровизациялық құрылымдық және фуганың біркелкі ... ... және ... ... ... огандық музыкада полифониялық циклдің ... ... бұл ... клавирлік өнерге аударды, «Жақсы темперацияланған
клавир» 48 прелюдия мен фугада оның ... ... С. ... прелюдиялары мен фугалары.
Оның көптеген прелюдияларына кейбір ортақ қасиеттер тән. Олар - әрекеттің
моторлы сипаты, ... мен ... ... ... прелюдияларда,
фугаларға қарағанда, тақырыпты анықтап табу қиын.
Қалыптасқан сыртқы формаларды сақтағандай боп Бах ... ... ... жаңа деңгейге көтерді.
Әуендік және гармониялық дамытудың ... ... - ... музыканың ең күрделі және биік формасы.
Бахтың ... ... ... биік ... ... ... ... Оның әр фугасы – органдық, клавирлік және хорлық ... ... ... ерекшеленеді.
Фуга көпдауысты шығарма. Оның негізінде бір ... екі – ... ... ... ... – үш бөлімдік: экспозиция, өңдеу
бөлімі, реприза.
Клавирлік музыка. ...... ... ... ... ... 14 – 15ғғ. жатады. 16 ғ. клавирдің екі түрі анықталып ... ... ... ... Бұлар – клавесин мен клавткорд, және олар
әртүрлі атауларға ие ... ... ... ... харпсихорд,
верджинел.
16ғ басталған клавишалық – ішектік ... ... ... ұлттық мектептердің пайда болуына, кейінгі кейінгі буындардың
композиторлары сүйенген дәстүрлердің қалыптасуына ... ... ...... және ... ... мен Чехияда
– клавирш – музыканттар клавирлік музыканың таралуына және ... ... ... ... ... ықпал етті.
Клавирге арналған сюита мен вариацияның қалыптасуы. Таза
музыкалық дамуға талапты, ... ... ... биге ... ... ... ... чакона, пассакалия.
Бах пен Гендельдің монументалды шығармашылықтарында бұл ежелгі
жанрлардың тарихы аяқталады.
16 – 17ғғ. ... ... ... орны ... мен ... ... 16 ғ. және 17ғ. басындағы музыкалық
жинақтарында кең таралған халықтық – тұрмыстық ән ... және ... ... ... ... ... болды. Француз клавесиндік
мектебінің негізін қалаушы боп Шамбоньер ретінде ... Жақ ... ж ... – 1670 /72). ... ... француздық клавесиншылар
мектебінің көрнекті өкілі Франсуа Куперен арқасында ... ... ... ... ... вариациларды клавирлік музыкаға
енгізсе, француз клавесиншілерінің шығармашылығы клавирлік сюитаның пайда
болып дамуымен ... ... ... ... “suite”, “partie” деген, «тізбек»
ұғымын білдіретін сөздерден ... Оның ... ... жағынан контрастты
билер құрайды.
Ежелгі сюитаның өзегі – төрт би – ... ... ...... ... ...... әрекетті би. Көбінесе
полифониялық түрде жазылады.
Куранта – үш үлесті көлемдегі шапшаңдау би.
Сарабанда – діни – дәстүрлік ... пайа ... ... оны
траурлық церемониялар кезінде орындаған. Бұл баяу әрекетті, үш ... ... ... ... ... – ең тез ... би. Ол финалды би функциясына ие болған.
Материал полифониялық, фугалық та жазу жиі кездеседі.
Аталған төрт биден ... ... ... ... билер енгізілген:
гавот, менуэт, бурре, паспье, полонез.
Француз клавесиндік мектебі. Француздық клавесиншылар ... ... ... ... морденттердің, группеттолардың,
форшлагтардың 18ғ. Жалпы француз мәдениетіне тән әшекейлйлікпен туыстастығы
көрінген. Осы ... ... бұл ... ... ... деп ... Франсуа» деген атаққа ие болған Франсуа Куперен (1668 –
1733) шығармашылығы француз ... ... шыңы ... ... Оның
сюиталары ұлан көлемдерге дейін өсіп, оның ішіне бағдарламалық миниатюралар
да енген: «Застенчивая», «Сумрачная», «Будильник» т. ... ... ... мен ізбасарлар болғанмен (Жан
Франсуа Дандриё, Клод Дакен т. б. ), әйгілі Рамо мен ... да да ... ... ... ... ары ... дамыта алмады.
Куперен шығармашылығы – француз ... ... ұзақ ... ... оның ... ... ... стилі де осы ғұламаның еңбектерінде қалыптасты.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай Құнанбаев туралы7 бет
Естияр тобы балаларының музыкалық мәдениетін қалыптастырудың теориялық негіздері19 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың музыкалық мәдениетін қалыптастыру25 бет
Мектептерде музыка пәні арқылы халықтың тәрбие берудің мән-мағынасы83 бет
Музыка өнері7 бет
Музыкалық білім беру педагогикасының маңызы және педагог - музыканттың әдіснамалық мәдениеті жайлы4 бет
Рухани мәдениет. Дін. Өнер. Қазақстанның XIII-XV ғасырлардағы рухани мәдениеті38 бет
Шоқан және музыка4 бет
Қазақ халық көне аспаптарының тарихи даму кезеңдері9 бет
Қобыз өнерінің тарихи бастауы және даму кезеңдері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь