Педагогикалық технологияның құрылымы
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Экибастузский колледж Инновационного Евразийского университета ЖШС
0101000 Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту
мамандығы бойынша
Педагогика пәніне арналған
курстық жұмысқа әдістемелік нұсқау
Құрастырған:
оқытушы ______ Ташимова Т.М.
2020-2021 оқу жылы
Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 бөлім. ҚАЗІРГІ БІЛІМ БЕРУ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4-8
1. Педагогикалық технология тұжырымдамасын түсіндіру ... ... ... ... ... ... .. ... 4-5
2. Педагогикалық технологияның құрылымы. Оқыту технологияларының жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6-8
2 бөлім. ҚАЗАҚ ТІЛІ САБАҒЫНЫҢ ЗАМАНАУИ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9-23
1. Қазақ тілі сабағында педагогикалық технологияларды қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9- 16
2. Қазақ тілін оқытуда инновациялық технологияларды ұтымды пайдалану ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17-23
Қорытындылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... . ... ...25
Кіріспе
Педагогика тәрбие туралы ғылым болғандықтан, тәрбие процесі, тәрбие жүйесі ұғымдары педагогикалық процесс, педагогикалық жүйе ұғымдарымен сәйкестендіріледі. Педагогикалық процесс жүзеге асырылатын педагогикалық жүйе ұғымының мәнін анықтайық. Неғұрлым жалпы түрде педагогикалық жүйе тәрбиені жүзеге асырудың белгіленген тәртібін анықтайтын құрамдас бөліктердің бірлігі болып табылады.
Үшін педагогикалық жүйе құрылғанпедагогикалық процесті жүзеге асыру. Процесс пен жүйе бір-бірінен ажырамайды: жүйе процесс үшін құрылады, процесс жүйеде жүзеге асырылады. Оқу-тәрбие процесінің мәні бұл үшін барлық қажетті құралдармен білім беру мақсаттарын іс жүзінде жүзеге асыру болып табылады. Педагогикалық процесс - берілген мақсатқа жетуге бағытталған және жағдайдың алдын ала жоспарланған өзгеруіне, тәрбиешілердің қасиеттері мен сапаларының өзгеруіне әкелетін тәрбиешілер мен тәрбиешілер арасындағы дамып келе жатқан өзара әрекеттестік деп аталады. Басқаша айтқанда, педагогикалық процесс - мұғалімдердің әлеуметтік тәжірибесі мен білімінің оқушының қасиеттеріне айналу процесі.
Оқыту процесі ұғымы педагогика ғылымында бастапқыға жатады, оның анықтамасы күрделі және қарама-қайшы. Ұзақ жылдар бойы педагогикада ол екі жақты процесс - оқыту мен оқу үдерісі ретінде айқындалды. Сонымен, осы курстық жұмыстың объектісін, пәнін және мақсатын қарастырыңыз.
Объектісі - қазіргі Казахстан мектебіндегі педагогикалық процесс.
Пән - орта мектепте педагогикалық процесті жүзеге асырудың психологиялық-педагогикалық және әдістемелік ерекшеліктері.
Мақсаты - жалпы білім беретін мектептегі педагогикалық процестің негізгі ерекшеліктерін сипаттау.
Бұл жұмыста орта мектептегі педагогикалық процестің ерекшеліктері мен орта мектептегі білім беру процесінің ерекшеліктері қарастырылады.
1 бөлім. ҚАЗІРГІ БІЛІМ БЕРУ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Педагогикалық технология тұжырымдамасын түсіндіру
Технология сөзі гректің techne - өнер, шеберлік және logos - оқыту сөздерінен шыққан. Сондықтан "педагогикалық технология" термині сөзбе-сөз аударғанда педагогикалық өнерге, шеберлікке үйретуді білдіреді.
"Педагогикалық технология" ұғымының әртүрлі анықтамалары бұл қазіргі педагогиканың дамуындағы сапалы жаңа кезең екенін көрсетеді.
"Педагогикалық технология" ұғымы көбінесе келесідей түсіндіріледі:
1. Педагогикалық технология-педагогикалық мақсаттарға жету үшін пайдаланылатын барлық жеке, аспаптық және әдістемелік құралдардың жүйелік жиынтығы және жұмыс істеу тәртібі [8].
2. Педагогикалық технология-студенттер мен оқытушылар үшін қолайлы жағдайларды сөзсіз қамтамасыз ете отырып, білім беру процесін жобалау, ұйымдастыру және жүргізу кезіндегі бірлескен педагогикалық қызметтің ойластырылған моделі [2].
3. Педагогикалық технология-оқыту формаларының, әдістерінің, әдістерінің, әдістерінің, оқыту құралдарының ерекше жиынтығы мен орналасуын анықтайтын психологиялық-педагогикалық көзқарастардың жиынтығы; бұл педагогикалық процестің ұйымдастырушылық-әдістемелік құралы [14].
4. "Педагогикалық технология" - оқу процесін жүзеге асырудың мағыналы әдісі [1].
6. "Педагогикалық технология" - оқытудың жоспарланған нәтижелеріне қол жеткізу процесінің сипаттамасы [3].
Қазіргі қоғам мұғалімдердің алдына білім беруді ғана емес, оқушылардың жеке маңызды қасиеттерін дамыту міндетін қояды. Пән мұғалімінің басты құзыреті оның жаңартылған рөлі-Білім берушінің рөлі, оқушыларға шексіз ақпарат теңізінде жүруге көмектесетін навигатор. Осыған байланысты ақпараттық технологияларды меңгерген, білім мен білім мәдениеті бар мектептегі оқыту практикасындағы жаңа идеялар мен бағыттарды жобалауды, модельдеуді білетін сөздік мұғалімдерге қажеттілік артып келеді. Модернизацияның осы кезеңінде қазақ тілі мен әдебиетін оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану сәнге құрмет емес, қажеттілік болып табылады, өйткені олар практикалық дағдылар мен дағдыларды жетілдіруге ықпал етеді; өзіндік жұмысты тиімді ұйымдастыруға және оқу процесін даралауға мүмкіндік береді; сабаққа қызығушылықты арттырады; оқушылардың танымдық белсенділігін белсендіреді, оқушылардың зияткерлік шығармашылық қабілеттерін, олардың дағдыларын дамытады жаңа білім алу, әртүрлі ақпарат көздерімен жұмыс істеу.
Қазіргі заманғы оқытудың басты міндеті-кең білім беру ғана емес, сонымен бірге өсіп келе жатқан адамның жеке басын білімді өз бетінше игеруге, таным саласына тереңірек үңілуге, ілімнің тұрақты танымдық мотивтерін қалыптастыруға орналастыру. Қазақ тілін оқытудың заманауи әдістемесінде бірқатар факторлар, соның ішінде инновациялық технологияларды іздеу үлкен маңызға ие. Мұғалімнің міндеті-мұғалімдер мен оқушыларды бір шығармашылық ұжымға біріктіретін, өзіндік жұмыстың рөлін арттыратын, сабақ кезінде де, сабақтан тыс уақытта да оқушылардың белсенділігін арттыратын осындай әдістемелер мен жұмыс түрлерін табу және дамыту. Өйткені, оқушы қосымша алған білімдерін сабақта шебер қолдануы керек.
Сабақ - мұғалім мен оқушының шығармашылығы. Сабақ барысында оқушылардың рухани-адамгершілік қасиеттері қалыптасады. Мектеп оқулықтарының мазмұны қазақ тілімен, ұлттық өнермен, тарихпен, әдебиетпен байланысын қадағалайтын материалды қамтитыны өте қуанышты және мұның бәрі оқушыларды бей-жай қалдырмайды, олардың ойларын жандандырады мұндай сабақтар оқушылардың шығармашылық ойларын оятады, оқушылардың өз пікірлерін білдіруге, өз көзқарастарын қорғауға деген ұмтылысын оятады. Ешкім шетте қалмауы керек. Қазіргі уақытта мұғалім заманауи инновациялық технологиялардың кең спектрін басшылыққа алуы керек. Білім беру технологияларының барлық кең арсеналын зерттемей-ақ білікті маман бола алмайсыз.
2.Педагогикалық технологияның құрылымы. Оқыту технологияларының жіктелуі.
Әрбір педагогикалық технологияның өзіндік құрылымы бар. Педагогикалық технологияның құрылымы [20] кестеде көрсетілген.
Педагогикалық технологияның құрылымы
Педагогикалық технологияның құрылымдық бөліктері
Педагогикалық технологияның әрбір құрылымдық бөлігінің мазмұн
Тұжырымдамалық негіз
Іс-әрекеттің дамуы мен оны ұйымдастыру формаларының негізінде жатқан философиялық және әдіснамалық негізді негіздейді
Мазмұнды бөлігі оқыту
Жалпы және нақты оқыту мақсаттарын тұжырымдау; оқу материалының мазмұны
Процессуалдық бөлігі-технологиялық процесс
Дәйекті түрде ашады және сипаттайды: - оқу процесін ұйымдастыру; - білім алушылардың оқу іс-әрекетінің әдістері мен формалары -- - педагог жұмысының әдістері мен формалары; - мұғалімнің материалды игеру процесін басқару жөніндегі қызметі; - оқу процесінің диагностикасы
Кестенің мазмұнын талдай отырып, педагогикалық технологияны жоспарланған педагогикалық мақсаттарға қол жеткізуді қамтамасыз ететін бағдарламалық (алгоритмдік) педагогикалық процесс ретінде анықтауға болады деген қорытынды жасауға болады.
Қазіргі дидактикадағы оқыту технологияларының жіктелуі әртүрлі критерийлер бойынша ұсынылған [12]:
Философиялық негізде (материалистік және идеалистік, диалектикалық және метафизикалық, гуманистік және адамгершілікке жатпайтын, ақысыз білім беру және мәжбүрлеу және т.б.).
Қолдану деңгейі бойынша (жалпы педагогикалық, пәндік, модульдік (жергілікті)).
Тәжірибені игерудің ғылыми тұжырымдамасына сәйкес (дамыту, ассоциативті-рефлекторлық, мінез-құлық, гештальт технологиялары, интериоризация, дамыту).
Жеке құрылымдарға бағдарлану бойынша (ақпараттық - білімді, дағдылар мен дағдыларды қалыптастыру; жедел - ойлау әрекеттерінің тәсілдерін қалыптастыру; эвристикалық - шығармашылық қабілеттерін дамыту; қолданбалы - тиімді және практикалық саланы қалыптастыру).
Мазмұны мен құрылымы бойынша (оқу-педагогикалық, зайырлы-діни, жалпы білім беру және кәсіптік-бағдарланған, гуманитарлық-технократиялық, әртүрлі бейінді; монотехнология; кешенді (политехнология)).
Дәстүрлі білім беру жүйесін жаңғырту сипаты бойынша (оқу материалын дидактикалық қайта құруға негізделген технологиялар; педагог пен білім алушылар арасындағы қатынастарды ізгілендіруге және демократияландыруға негізделген технологиялар; білім алушылардың қызметін жандандыру және жандандыру технологиялары).
Білім берудегі әдеттегі педагогикалық технологиялардың ішінде [5]:
Психологиялық құрылымдарға байланысты мынадай технологиялар бөлінеді және жіктеледі: Ақпараттық технологиялар (ЗУН қалыптастыру); жедел (ақыл-ой әрекеттерінің тәсілдерін қалыптастыру); эмоционалды, адамгершілік (эстетикалық және адамгершілік қатынастар саласын қалыптастыру); өзін-өзі дамыту (тұлғаның өзін-өзі дамыту тетіктерін қалыптастыру); эвристикалық (білім алушының шығармашылық қабілеттерін дамыту);
Білім беру мазмұнының сипаты бойынша технологиялар: оқу-тәрбие, зайырлы және діни, жалпы білім беру және кәсіптік, сондай-ақ кәсіптік бағдарланған, гуманитарлық және технократиялық болып табылады;
Педагогикалық технологияларды студенттердің танымдық қызметін ұйымдастыру және басқару типі бойынша жіктеу: ашық (білім алушының бақыланбайтын, түзетілмейтін белсенділігі); циклдік (бақылаумен, өзара бақылаумен, өзін-өзі бақылаумен); шашыраңқы (фронтальды) немесе бағытталған (жеке); қолмен немесе автоматты (оқытудың автоматтандырылған құралдарын пайдалана отырып);
Басқару стилі бойынша мынадай педагогикалық технологияларды бөліп көрсетуге болады: авторитарлық (қатаң ұйымдастыру, білім алушылардың бастамасы мен дербестігін басу); дидактоцентристік (білім беруден оқытудың басымдығы); тұлғаға бағдарланған (оқыту орталығы-білім алушының жеке басы). Ең перспективалы тұлғаға бағытталған технологиялар шеңберінде ынтымақтастық технологиялары (демократияға, теңдікке, серіктестікке, субъективті-субъективті қатынастарға ұмтылады); еркін білім беру технологиялары (олар білім алушыға таңдау еркіндігін, оның қызметіндегі дербестікті беруге бағытталған) ерекшеленеді.
Осылайша, педагогикалық технология - бұл қазіргі білім беру жағдайында көптеген мәселелерді шешу қабілетін шоғырландыратын педагогикалық құбылыс [17]. "Педагогикалық технология" ұғымын қарастыруды қорытындылай келе, педагогикалық технологияның ерекшелігі оның негізінде құрылған педагогикалық процесс алға қойылған мақсаттар мен нәтижелерге қол жеткізуді "қамтамасыз етуі" (қамтамасыз етуі) керек екенін атап өткен жөн. Технологияның екінші ерекшелігі-педагог пен білім алушылардың өзара әрекеттесу процесін құрылымдау (Алгоритмдеу).
2 бөлім. ҚАЗАҚ ТІЛІ САБАҒЫНЫҢ ЗАМАНАУИ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ.
1.Қазақ тілі сабағында педагогикалық технологияларды қолдану
Қазіргі сабақ - жарқын, ақпараттық, көрнекі. Бұл сабақтардың негізгі мақсаты-өз елінің өміріне тиімді қатысуға дайын бәсекеге қабілетті тұлғаны дайындау.
Бұл үшін не қажет?
Оқушы білім алуға ұмтылып, болашақта оны өмірде сәтті қолдануы үшін осындай оқу жағдайларын жасау қажет.
Қазақ тілі сабақтарында заманауи технология қалай қолданылады?
Әр мұғалім өз сабағын жетілдіреді, уақытпен қатар жүреді, заманауи әдістер мен стратегияларды, компьютерлік технологиялар саласындағы әзірлемелерді қолданады.
Қазақ тілін оқытуда мультимедиялық интерактивті технологияларды қолдану сабақ материалын беру сапасын және оқушылардың осы материалды меңгеру тиімділігін арттырады. Тәжірибе көрсеткендей, заманауи технологияларды, мультимедиялық жабдықтарды қолдану және енгізу білім беру процесінің мазмұнын байытады, оқушылар тарапынан қазақ тілін үйренуге деген ынтаны арттырады және мұғалім мен оқушылар арасында тығыз ынтымақтастық байқалады.
Оқушылардың танымдық белсенділігі мен сабаққа деген қызығушылығын ояту үшін өзімнің қазақ тілі сабақтарымда оқытудың түрлі әдістері мен тәсілдерін (проблемалық жағдай, кластерлер, диаграммалар құру , кестелер құрастыру, презентациялар дайындау, корреляцияға тапсырмалар, ойын элементтері, тірі сұрақтар), оқыту құралдарын (интерактивті тақта, планшет, смартфон) қолданамын.
Мен интерактивті тақтаны жиі қолданамын, ол мәтіндермен жұмыс істеуде, тестілеуде, суреттерді, бейнематериалдарды көрсетуде, өз бетінше жұмыс жасау туралы білімді қайталауда және бақылауда көмекші болып табылады. Сабақтың материалы интерактивті тақта экранында айқын көрінеді және әр баланы белсенді жемісті іс-әрекетке бағыттайды. Қазақ тіліндегі алдын ала дайындалған тақырыптық мәтіндер, оқыту және тексеру жаттығулары, түрлі сипаттағы түрлі-түсті суреттер, мультимедиялық, энциклопедиялық, электрондық оқулықтар, аудио -, бейнематериалдар сабақ материалын енгізу немесе белсендіру, лексикалық бірліктерді қайталау, бекіту , тілдің грамматикалық құрылымы, білімді бақылау және өзін-өзі бақылау үшін қызмет етеді.
Интерактивті тақтаның арқасында студенттер қозғалатын үлкен түсті кескіндер мен диаграммаларды көре алады. Сондай-ақ, оқушылар сөздерді, сөйлемдерді жазады, өшіргішті пайдаланады, суреттерді, әріптерді жылжытады. Интерактивті тақта пернетақтаны, тінтуірді және компьютер мониторын пайдаланбай жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Оқушылар маркерді пайдаланып экранда жазады. Бұл жаңа оқу материалын игеру сапасына оң әсер етеді.
Интерактивті тақта арқылы оқыту әдеттегі оқыту әдістерінен айтарлықтай ерекшеленеді, дегенмен сабақты сәтті өткізудің негіздері бірдей. Ең алдымен, кез-келген кәсіп, оның ішінде интерактивті технологияларды қолдана отырып, нақты жоспар мен құрылымға ие болуы керек, белгілі бір мақсаттар мен нәтижелерге қол жеткізуі керек. Мұның бәрі оқушыларға материалды жақсы меңгеруге және оны бұрыннан білетін нәрселермен байланыстыруға көмектеседі. Мұғалім мен оқушының интерактивті шығармашылығы шексіз. Мысалы, Менің сүйімдік қалам тақырыбы бойынша сабақты дайындау барысында оқушылар тақырып бойынша материал жинайды, мәтіндерді таңдайды, оларды қазақ тіліне аударады және презентациялармен сөз сөйлейді. Мұндай қойылымдар кезінде дикция, қазақ дыбыстарының дұрыс айтылуы, шығармашылық қабілеттері, сынып алдында сөз сөйлеу қабілеті пысықталады.
Оқушыларға сабақта сөздерді сүйреп апару әдісін қолдану, сөйлем схемаларын салу, интерактивті кесте ұяшықтарын ашу, пердені, жүгіру жолын пайдалану өте ұнайды. Сабақтарда мен әртүрлі құралдарды жиі қолданамын: ескертпелер, көрсеткіштер, сағаттар. Интерактивті тақтаны пайдалану сабақтың әр кезеңінде міндетті емес. Мұғалім тақырыпқа, сабақ түріне, қойылған мақсаттарға байланысты интерактивті тақтаның мүмкіндіктеріне осындай жұмыстың тиімділігі мен орындылығы айқын және нәтиже кезде ғана жүгіне алады.
Интерактивті тақтаның артықшылықтары :
1. Тақта сабаққа арналған материалдардың жеке коллекцияларын жасауға және жетілдіруге мүмкіндік береді.
2. Сабақтың әр кезеңінде уақытты айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік береді.
3. Интерактивті тақта дайындалған материалды бірнеше рет қолдануға мүмкіндік береді: жаңа материалды түсіндіру кезінде, үй тапсырмасын тексеру және тақырыптық қайталау кезінде.
4. Білімді, іскерлікті және дағдыларды жедел бақылау.
5. Интерактивті тақтаны пайдалану оқушылардың сабақтағы белсенділігін ынталандырады, есте сақтау және қайталау процесін күшейтеді.
6. Мұғалімді шығармашылық және әлеуетті өсуге ықпал ететін оқытудың жаңа тәсілдерін іздеуге шақырады.
7. Мұндай сабақтарда оқушылар өздерін мұқият, тәртіпті ұстайды.
Интерактивті технологияларды қолданудың әсері көбінесе мұғалімнің өзіне, тақтаның белгілі бір мүмкіндіктерін қалай қолданатынына байланысты екенін түсіну маңызды.
Практикалық бөлім
Бүгінгі таңда кез келген мектеп пәнінің мұғалімі АКТ-ны пайдалана отырып, сабақты дайындап, өткізуі қажет, бұл сабақты жанды әрі қызықты етеді. Балаларға қазақ тілі мен әдебиетін үйрете отырып, оқушылардың ой-өрісін кеңейту, мәдени білімін жетілдіру, тіл, байланыстырып сөйлеу дағдылары мен дағдыларын дамыту мақсатында сабақ дайындап, өткізуге тырысамын. Қазақ тілі сабағында АКТ-ны қолдану оқушылардың жұмыс түрлерін, іс-әрекеттерін жан-жақты дамытуға, зейінін белсендіруге, жеке тұлғаның шығармашылық мүмкіндіктерін арттыруға мүмкіндік береді. Шынайы білім мен дағды оқу материалын белсенді меңгеру процесінде игеріледі. Ол үшін сабақта соңғы үлгідегі ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың мүмкіндіктерін пайдаланамын. Менің алғашқы тәжірибемнің бірі Power Point бағдарламасымен жұмыс істеу болды. Презентацияны сабақта проблема қоюда, тақырыпты қозғағанда, оның мәнін тереңірек ашуда, қорытынды кезеңде оқушыларды өз бетінше қорытынды жасауға және ой елегінен өткізуге жетелеуде, алған білімдерін түзетуде пайдалануға болады. Презентацияда тақырыптың ең ұтымды сәттері, тиімді эксперименттер мен түрлендірулер, таңдаулы электронды карталар, портреттер, дәйексөздер көрсетілуі мүмкін. Экранда да анықтамалар пайда болуы мүмкін, оны балалар дәптерге жазады, ал мұғалім қайталауға уақытты жоғалтпай, көбірек айтып береді. Презентациядағы ең бастысы - тезис (сөйлеуші үшін) және көрнекілік (тыңдаушы үшін). Мұғалім презентацияны оқушыларды оқу әрекетіне тартудың қызықты тәсіліне айналдыра алады. Сонымен қатар, презентация сабақ жоспарының бір түріне, оның логикалық құрылымына айналуы мүмкін. Презентация мұғалімге шығармашылықты, даралықты көрсетуге, сабақты өткізуге формальды көзқарастан аулақ болуға мүмкіндік береді. Ол мұғалімге мүмкіндік береді:
Ақпараттық қолдау;
иллюстрациялар;
әр түрлі жаттығуларды қолдану;
уақыт пен ақшаны үнемдеу;
сабақтың білім беру кеңістігін кеңейту.
Презентацияны қолдану арқылы оқушылар мынаны байқайды:
зейіннің шоғырлануы; :: есте сақтаудың барлық түрлерін қосу: көру, есту, қозғалыс, ассоциативті;
пәнді оқуға деген қызығушылықтың артуы;
оқуға деген ынтасын арттыру.
Оқушылар компьютердің көмегімен ережелерді оңай қабылдайды. Динамикалық диаграммалар жаңа материалды түсіндіруді айтарлықтай әртараптандырады, кестелер үйренгенді бекітуге көмектеседі, ал тест бағдарламалары оқушылардың білімін объективті бағалауға мүмкіндік береді. Презентациядағы диаграммаларды, кестелерді құрастыру уақытты үнемдеуге, материалды эстетикалық тұрғыдан реттеуге мүмкіндік береді. Кейіннен тексерілетін тапсырмалар оқушылардың зейінін белсендіреді, орфографиялық қырағылықты қалыптастырады. Сөзжұмбақтарды, иллюстрацияларды, сызбаларды, түрлі ойын-сауық тапсырмаларын, тесттерді қолдану, сабаққа деген қызығушылығын ояту; сабақты жарқын етіңіз. Бала көріп қана қоймайды, эмоцияларды бастан кешіреді.
Компьютердің мүмкіндіктері зор, бірақ кез келген оқу құралдарының өз алдына емес, сабақтың мазмұнын меңгеруге көмектесетін құралы ретінде маңызды екенін есте ұстаған жөн.
Сабақта дәстүрлі кестелермен қатар жеке жұмысқа арналған көп деңгейлі карталар, презентация қолданылды.
Презентацияға диаграммаларды, кестелерді, практикалық тапсырмаларды қосқан жөн. Мұндай презентация біртұтас емес, жеке слайдтар жиынтығы болуы мүмкін, өйткені ол сабаққа оның әртүрлі кезеңдерінде уақытша үзіліспен енгізіледі.
Отбасы тақырыбында қазақ тілі сабағы
Бірінші слайд - бір үйде тұратын адамдарды бір сөзбен Отбасы ата.Оқушылар отбасы мүшелерін атайды. Балалар отбасы мүшелеріне қысқаша сипаттама береді.
Екінші слайд - сөздік жұмысы Балалар қайталайтын сөздерді бірнеше рет оқыдым. Балалар дәптерлеріне жаңа сөздерді жазып болған соң слайдтың екінші бөлімі шығады. Ұжымдық тексеру жүргізіледі (тізбек бойынша).
Үшінші слайд - Жаңа сөздермен диалог ұсынамын.
Келесі слайд - сөзжұмбақ оқушылар сөздерді аударады. Бірігіп сабақтың тақырыбы бойынша қорытынды жасалады.
Суреттердің орнына бесінші слайд , балалар дұрыс сөздерді қойып, сөйлемдерді дәптерге, тақтаға жазып алады.
Алтыншы слайд - Артқа түрлі-түсті сурет. Қорытынды Балалар өз отбасы туралы айтады Менің отбасым үлкен Менің атам және әжем бар.
Компьютерлік технологиялар тілді оқытудың дәстүрлі әдістері мен тәсілдерін ығыстырмай, мұғалімнің де, оқушының да шығармашылық әлеуетін ашуға ықпал етіп, дәстүрлі әдістемені қазіргі өмір талабына жақындатып, негізгі түйінді құзыреттердің қалыптасуына ықпал етеді.
Әдебиет сабақтарында АКТ-ны қолдану әртүрлі иллюстрациялық және ақпараттық материалдарды пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, материалды оқушылардың өздері интернеттен табады, презентация жасайды, осылайша АКТ оқушылардың дербестігін, сабаққа қажетті материалды табу, таңдау және реттеу қабілеттерін дамытады. Компьютерлік сыныптағы сабақтар оқушылардың компьютермен жұмыс істеу, оқу міндеттерін өз бетінше шешу қабілетін дамытады. Тесттерді қолдану мұғалімнің уақытын үнемдеуге ғана емес, сонымен қатар студенттерге өз білімін және мүмкіндіктерін өздері бағалауға мүмкіндік береді. Мультимедиялық жобаны пайдалана отырып, Microsoft Power Point бағдарламасында жасалған слайдтарды көрсетемін. Бұл технологияны пайдалану мүмкіндік береді:
1) сабақта уақытты айтарлықтай үнемдеу;
2) жаттығу кезінде көріну деңгейін арттыру;
3) ойын-сауық элементтерін енгізу, оқу процесін жандандыру.
Классиктердің ғажайып портреттері, олардың шығармаларына арналған иллюстрациялар, үзінділер, сөзжұмбақ, тест тапсырмалары - мұның бәрі сабақты түрлендіруге мүмкіндік береді. Сонымен, А.Құнанбаевтың Ғылым таппай мақтанба өлеңін оқу барысында оқушылар аудиожазбаны ықыласпен тыңдайды.
Бейнематериалдар жазушының өмірі мен шығармашылығына байланысты жерлерге сырттай экскурсия жүргізуге көмектеседі. Тарихи және күнделікті сөздік үлкен көмекші болып табылады, онда сіз бейтаныс сөздердің мағынасын тауып қана қоймай, сонымен қатар олар белгілейтін объектіні де көре аласыз, мысалы, курс, армяк, кичка, лорнетте .
Әдебиетке құмар оқушыларға жалпылау және қайталау сабақтарында сөзжұмбақ, криптограмма, фольклор мәтіндері, Абай Құнанбаев, Ыбырай Алтынсарин, Байтұрсынов шығармалары ұсынылады.
АКТ-ны қолданатын сабақтар оқушылардың әсемдік сезімін оятады, ой-өрісін кеңейтеді және кең әдеби материал беруге шектеулі уақыт береді.
Сабақта оқушылар белгілі бір материалды не үшін оқып жатқанын нақты түсініп, сабақтағы жұмысының маңыздылығы мен нәтижелерін нақты түсінуі керек. Мүмкіндігінше жетекші сұрақтардың көмегімен арнайы тапсырмаларды орындау арқылы мен оларды сабақтың мақсаттары мен міндеттерін өз бетінше тұжырымдауға шақырамын. Мәселен, мысалы, сабақ тақырыбын жариялағаннан кейін Мен сұраймын:
- Тақырып неге осылай естіледі деп ойлайсыз?
- Бүгінгі сабақта біз не туралы сөйлесеміз?
- Сіз өзіңізге қандай міндеттер қоясыз?
- Бүгінгі сабақта алған білім бізге қай жерде пайдалы болуы мүмкін?
Сұрақтар сабақтың тақырыбына, түріне және түріне байланысты әр түрлі болуы мүмкін, бірақ нәтиже өзгермейді: зерттелген материалдың маңыздылығын түсініп, студенттер оған ерекше қызығушылық танытып, ойластырылған және мұқият жұмыс істей бастайды.
Бірге оқу, балалардың белгілі бір мәселелерге деген қызығушылығын ояту, оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру, онда әр оқушы оқу материалын әр түрлі деңгейде игере алады, бірақ оның қабілеттері мен жеке ерекшеліктеріне байланысты негізгіден төмен емес - бұл менің жұмысымдағы басты мақсаттарым. Мен қолданатын әдістер: командада оқу, бірге оқу, бір сөзбен айтқанда-жұмыс
Оқушылар жұпта, топта. 6-сыныпта "Қазақ ұлттық киімі"тақырыбында жұмыс жүргізілді. Оқушылардың 1-тобы қазақтардың муж ұлттық киімдерін зерттеді, 2-топ қазақ халқының әйелдер киімінің ерекшеліктерін талдады, 3-топ қазіргі қазақ халық костюмінің өз нұсқасын ұсынды. Қорытынды сабақта командалар жобаларды қорғады
Бұл жағдайда топтық және жұптық жұмыс оқушылардың қырағылығын, олардың тілдік бірліктерді сөйлеуде шебер қолдануға назар аударуын дамытады, өз көзқарасын білдіруге мүмкіндік береді, басқа біреудің жұмысына, басқа біреудің көзқарасына құрметпен қарауға тәрбиелейді.
Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі ретіндегі жұмысымның басты бағыты оқытудың сапасы мен нәтижелілігін арттыру болып табылады.
3 жыл ішінде қазақ тілі бойынша білім сапасының мониторингі:
2017-2018- 22%. 2019-2020- 35%. 2021-2022- 43%.
Білім беру сапасын арттырудың маңызды факторы-оқу процесіне жаңа технологияларды енгізу. Айта кету керек, олардың көпшілігі қазақ тілін оқыту процесінде бұрыннан қолданылып келеді және қазіргі уақытта жетілдіру, кеңейту және жаңғырту кезеңінен өтуде.
Білім беру үдерісінде мен оқытудың озық технологияларын: проблемалық оқыту, жобалар әдісі, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар, модульдік оқыту технологиясы, озық және сараланған оқыту, сондай - ақ тәжірибеге бағдарланған және қызметтік тәсілді пайдалануға сүйенуге тырысамын. Балалардың шығармашылық қабілеттерін дамыту бойынша жұмыс істеймін. Дәл осы технологиялар менің кәсіби қызметімнің жоғары нәтижесін қамтамасыз етеді.
Қазақ тілін оқытуда менің шығармашылық дербес жұмысым үлкен орын алады. Шығармашылық сипаттағы жұмыс балалардың оқуға деген қызығушылығын арттырады, байқағыштығын дамытады, қойылған мақсаттарды өз бетінше шешуге үйретеді. Шығармашылық жазбаша жұмыстарда оқушылардың жеке қасиеттері мен олардың тілінің ерекшеліктері көрінетіні де маңызды. Мен тірек сөздермен жұмысты, сурет бойынша эссе-миниатюраларды, берілген тақырыптағы эсселерді, оқушылардың бақылауларын, досыма немесе досыма хат жазуды, басында эссе жазуды кеңінен қолданамын.
Мектеп жасындағы баланың ерекшелігі-қабылдаудың тазалығы мен жеделдігі. Балалардың қиялы, қиялы, ойлап табу және жазу қажеттілігі ерекше және бай. Бастауыш сынып оқушылары өз ойларын қазақ тілінде ойнауды үйренеді, өйткені ойын-бұл бастауыш сынып оқушысының ... жалғасы
Экибастузский колледж Инновационного Евразийского университета ЖШС
0101000 Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту
мамандығы бойынша
Педагогика пәніне арналған
курстық жұмысқа әдістемелік нұсқау
Құрастырған:
оқытушы ______ Ташимова Т.М.
2020-2021 оқу жылы
Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 бөлім. ҚАЗІРГІ БІЛІМ БЕРУ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4-8
1. Педагогикалық технология тұжырымдамасын түсіндіру ... ... ... ... ... ... .. ... 4-5
2. Педагогикалық технологияның құрылымы. Оқыту технологияларының жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6-8
2 бөлім. ҚАЗАҚ ТІЛІ САБАҒЫНЫҢ ЗАМАНАУИ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9-23
1. Қазақ тілі сабағында педагогикалық технологияларды қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9- 16
2. Қазақ тілін оқытуда инновациялық технологияларды ұтымды пайдалану ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17-23
Қорытындылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... . ... ...25
Кіріспе
Педагогика тәрбие туралы ғылым болғандықтан, тәрбие процесі, тәрбие жүйесі ұғымдары педагогикалық процесс, педагогикалық жүйе ұғымдарымен сәйкестендіріледі. Педагогикалық процесс жүзеге асырылатын педагогикалық жүйе ұғымының мәнін анықтайық. Неғұрлым жалпы түрде педагогикалық жүйе тәрбиені жүзеге асырудың белгіленген тәртібін анықтайтын құрамдас бөліктердің бірлігі болып табылады.
Үшін педагогикалық жүйе құрылғанпедагогикалық процесті жүзеге асыру. Процесс пен жүйе бір-бірінен ажырамайды: жүйе процесс үшін құрылады, процесс жүйеде жүзеге асырылады. Оқу-тәрбие процесінің мәні бұл үшін барлық қажетті құралдармен білім беру мақсаттарын іс жүзінде жүзеге асыру болып табылады. Педагогикалық процесс - берілген мақсатқа жетуге бағытталған және жағдайдың алдын ала жоспарланған өзгеруіне, тәрбиешілердің қасиеттері мен сапаларының өзгеруіне әкелетін тәрбиешілер мен тәрбиешілер арасындағы дамып келе жатқан өзара әрекеттестік деп аталады. Басқаша айтқанда, педагогикалық процесс - мұғалімдердің әлеуметтік тәжірибесі мен білімінің оқушының қасиеттеріне айналу процесі.
Оқыту процесі ұғымы педагогика ғылымында бастапқыға жатады, оның анықтамасы күрделі және қарама-қайшы. Ұзақ жылдар бойы педагогикада ол екі жақты процесс - оқыту мен оқу үдерісі ретінде айқындалды. Сонымен, осы курстық жұмыстың объектісін, пәнін және мақсатын қарастырыңыз.
Объектісі - қазіргі Казахстан мектебіндегі педагогикалық процесс.
Пән - орта мектепте педагогикалық процесті жүзеге асырудың психологиялық-педагогикалық және әдістемелік ерекшеліктері.
Мақсаты - жалпы білім беретін мектептегі педагогикалық процестің негізгі ерекшеліктерін сипаттау.
Бұл жұмыста орта мектептегі педагогикалық процестің ерекшеліктері мен орта мектептегі білім беру процесінің ерекшеліктері қарастырылады.
1 бөлім. ҚАЗІРГІ БІЛІМ БЕРУ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Педагогикалық технология тұжырымдамасын түсіндіру
Технология сөзі гректің techne - өнер, шеберлік және logos - оқыту сөздерінен шыққан. Сондықтан "педагогикалық технология" термині сөзбе-сөз аударғанда педагогикалық өнерге, шеберлікке үйретуді білдіреді.
"Педагогикалық технология" ұғымының әртүрлі анықтамалары бұл қазіргі педагогиканың дамуындағы сапалы жаңа кезең екенін көрсетеді.
"Педагогикалық технология" ұғымы көбінесе келесідей түсіндіріледі:
1. Педагогикалық технология-педагогикалық мақсаттарға жету үшін пайдаланылатын барлық жеке, аспаптық және әдістемелік құралдардың жүйелік жиынтығы және жұмыс істеу тәртібі [8].
2. Педагогикалық технология-студенттер мен оқытушылар үшін қолайлы жағдайларды сөзсіз қамтамасыз ете отырып, білім беру процесін жобалау, ұйымдастыру және жүргізу кезіндегі бірлескен педагогикалық қызметтің ойластырылған моделі [2].
3. Педагогикалық технология-оқыту формаларының, әдістерінің, әдістерінің, әдістерінің, оқыту құралдарының ерекше жиынтығы мен орналасуын анықтайтын психологиялық-педагогикалық көзқарастардың жиынтығы; бұл педагогикалық процестің ұйымдастырушылық-әдістемелік құралы [14].
4. "Педагогикалық технология" - оқу процесін жүзеге асырудың мағыналы әдісі [1].
6. "Педагогикалық технология" - оқытудың жоспарланған нәтижелеріне қол жеткізу процесінің сипаттамасы [3].
Қазіргі қоғам мұғалімдердің алдына білім беруді ғана емес, оқушылардың жеке маңызды қасиеттерін дамыту міндетін қояды. Пән мұғалімінің басты құзыреті оның жаңартылған рөлі-Білім берушінің рөлі, оқушыларға шексіз ақпарат теңізінде жүруге көмектесетін навигатор. Осыған байланысты ақпараттық технологияларды меңгерген, білім мен білім мәдениеті бар мектептегі оқыту практикасындағы жаңа идеялар мен бағыттарды жобалауды, модельдеуді білетін сөздік мұғалімдерге қажеттілік артып келеді. Модернизацияның осы кезеңінде қазақ тілі мен әдебиетін оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану сәнге құрмет емес, қажеттілік болып табылады, өйткені олар практикалық дағдылар мен дағдыларды жетілдіруге ықпал етеді; өзіндік жұмысты тиімді ұйымдастыруға және оқу процесін даралауға мүмкіндік береді; сабаққа қызығушылықты арттырады; оқушылардың танымдық белсенділігін белсендіреді, оқушылардың зияткерлік шығармашылық қабілеттерін, олардың дағдыларын дамытады жаңа білім алу, әртүрлі ақпарат көздерімен жұмыс істеу.
Қазіргі заманғы оқытудың басты міндеті-кең білім беру ғана емес, сонымен бірге өсіп келе жатқан адамның жеке басын білімді өз бетінше игеруге, таным саласына тереңірек үңілуге, ілімнің тұрақты танымдық мотивтерін қалыптастыруға орналастыру. Қазақ тілін оқытудың заманауи әдістемесінде бірқатар факторлар, соның ішінде инновациялық технологияларды іздеу үлкен маңызға ие. Мұғалімнің міндеті-мұғалімдер мен оқушыларды бір шығармашылық ұжымға біріктіретін, өзіндік жұмыстың рөлін арттыратын, сабақ кезінде де, сабақтан тыс уақытта да оқушылардың белсенділігін арттыратын осындай әдістемелер мен жұмыс түрлерін табу және дамыту. Өйткені, оқушы қосымша алған білімдерін сабақта шебер қолдануы керек.
Сабақ - мұғалім мен оқушының шығармашылығы. Сабақ барысында оқушылардың рухани-адамгершілік қасиеттері қалыптасады. Мектеп оқулықтарының мазмұны қазақ тілімен, ұлттық өнермен, тарихпен, әдебиетпен байланысын қадағалайтын материалды қамтитыны өте қуанышты және мұның бәрі оқушыларды бей-жай қалдырмайды, олардың ойларын жандандырады мұндай сабақтар оқушылардың шығармашылық ойларын оятады, оқушылардың өз пікірлерін білдіруге, өз көзқарастарын қорғауға деген ұмтылысын оятады. Ешкім шетте қалмауы керек. Қазіргі уақытта мұғалім заманауи инновациялық технологиялардың кең спектрін басшылыққа алуы керек. Білім беру технологияларының барлық кең арсеналын зерттемей-ақ білікті маман бола алмайсыз.
2.Педагогикалық технологияның құрылымы. Оқыту технологияларының жіктелуі.
Әрбір педагогикалық технологияның өзіндік құрылымы бар. Педагогикалық технологияның құрылымы [20] кестеде көрсетілген.
Педагогикалық технологияның құрылымы
Педагогикалық технологияның құрылымдық бөліктері
Педагогикалық технологияның әрбір құрылымдық бөлігінің мазмұн
Тұжырымдамалық негіз
Іс-әрекеттің дамуы мен оны ұйымдастыру формаларының негізінде жатқан философиялық және әдіснамалық негізді негіздейді
Мазмұнды бөлігі оқыту
Жалпы және нақты оқыту мақсаттарын тұжырымдау; оқу материалының мазмұны
Процессуалдық бөлігі-технологиялық процесс
Дәйекті түрде ашады және сипаттайды: - оқу процесін ұйымдастыру; - білім алушылардың оқу іс-әрекетінің әдістері мен формалары -- - педагог жұмысының әдістері мен формалары; - мұғалімнің материалды игеру процесін басқару жөніндегі қызметі; - оқу процесінің диагностикасы
Кестенің мазмұнын талдай отырып, педагогикалық технологияны жоспарланған педагогикалық мақсаттарға қол жеткізуді қамтамасыз ететін бағдарламалық (алгоритмдік) педагогикалық процесс ретінде анықтауға болады деген қорытынды жасауға болады.
Қазіргі дидактикадағы оқыту технологияларының жіктелуі әртүрлі критерийлер бойынша ұсынылған [12]:
Философиялық негізде (материалистік және идеалистік, диалектикалық және метафизикалық, гуманистік және адамгершілікке жатпайтын, ақысыз білім беру және мәжбүрлеу және т.б.).
Қолдану деңгейі бойынша (жалпы педагогикалық, пәндік, модульдік (жергілікті)).
Тәжірибені игерудің ғылыми тұжырымдамасына сәйкес (дамыту, ассоциативті-рефлекторлық, мінез-құлық, гештальт технологиялары, интериоризация, дамыту).
Жеке құрылымдарға бағдарлану бойынша (ақпараттық - білімді, дағдылар мен дағдыларды қалыптастыру; жедел - ойлау әрекеттерінің тәсілдерін қалыптастыру; эвристикалық - шығармашылық қабілеттерін дамыту; қолданбалы - тиімді және практикалық саланы қалыптастыру).
Мазмұны мен құрылымы бойынша (оқу-педагогикалық, зайырлы-діни, жалпы білім беру және кәсіптік-бағдарланған, гуманитарлық-технократиялық, әртүрлі бейінді; монотехнология; кешенді (политехнология)).
Дәстүрлі білім беру жүйесін жаңғырту сипаты бойынша (оқу материалын дидактикалық қайта құруға негізделген технологиялар; педагог пен білім алушылар арасындағы қатынастарды ізгілендіруге және демократияландыруға негізделген технологиялар; білім алушылардың қызметін жандандыру және жандандыру технологиялары).
Білім берудегі әдеттегі педагогикалық технологиялардың ішінде [5]:
Психологиялық құрылымдарға байланысты мынадай технологиялар бөлінеді және жіктеледі: Ақпараттық технологиялар (ЗУН қалыптастыру); жедел (ақыл-ой әрекеттерінің тәсілдерін қалыптастыру); эмоционалды, адамгершілік (эстетикалық және адамгершілік қатынастар саласын қалыптастыру); өзін-өзі дамыту (тұлғаның өзін-өзі дамыту тетіктерін қалыптастыру); эвристикалық (білім алушының шығармашылық қабілеттерін дамыту);
Білім беру мазмұнының сипаты бойынша технологиялар: оқу-тәрбие, зайырлы және діни, жалпы білім беру және кәсіптік, сондай-ақ кәсіптік бағдарланған, гуманитарлық және технократиялық болып табылады;
Педагогикалық технологияларды студенттердің танымдық қызметін ұйымдастыру және басқару типі бойынша жіктеу: ашық (білім алушының бақыланбайтын, түзетілмейтін белсенділігі); циклдік (бақылаумен, өзара бақылаумен, өзін-өзі бақылаумен); шашыраңқы (фронтальды) немесе бағытталған (жеке); қолмен немесе автоматты (оқытудың автоматтандырылған құралдарын пайдалана отырып);
Басқару стилі бойынша мынадай педагогикалық технологияларды бөліп көрсетуге болады: авторитарлық (қатаң ұйымдастыру, білім алушылардың бастамасы мен дербестігін басу); дидактоцентристік (білім беруден оқытудың басымдығы); тұлғаға бағдарланған (оқыту орталығы-білім алушының жеке басы). Ең перспективалы тұлғаға бағытталған технологиялар шеңберінде ынтымақтастық технологиялары (демократияға, теңдікке, серіктестікке, субъективті-субъективті қатынастарға ұмтылады); еркін білім беру технологиялары (олар білім алушыға таңдау еркіндігін, оның қызметіндегі дербестікті беруге бағытталған) ерекшеленеді.
Осылайша, педагогикалық технология - бұл қазіргі білім беру жағдайында көптеген мәселелерді шешу қабілетін шоғырландыратын педагогикалық құбылыс [17]. "Педагогикалық технология" ұғымын қарастыруды қорытындылай келе, педагогикалық технологияның ерекшелігі оның негізінде құрылған педагогикалық процесс алға қойылған мақсаттар мен нәтижелерге қол жеткізуді "қамтамасыз етуі" (қамтамасыз етуі) керек екенін атап өткен жөн. Технологияның екінші ерекшелігі-педагог пен білім алушылардың өзара әрекеттесу процесін құрылымдау (Алгоритмдеу).
2 бөлім. ҚАЗАҚ ТІЛІ САБАҒЫНЫҢ ЗАМАНАУИ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ.
1.Қазақ тілі сабағында педагогикалық технологияларды қолдану
Қазіргі сабақ - жарқын, ақпараттық, көрнекі. Бұл сабақтардың негізгі мақсаты-өз елінің өміріне тиімді қатысуға дайын бәсекеге қабілетті тұлғаны дайындау.
Бұл үшін не қажет?
Оқушы білім алуға ұмтылып, болашақта оны өмірде сәтті қолдануы үшін осындай оқу жағдайларын жасау қажет.
Қазақ тілі сабақтарында заманауи технология қалай қолданылады?
Әр мұғалім өз сабағын жетілдіреді, уақытпен қатар жүреді, заманауи әдістер мен стратегияларды, компьютерлік технологиялар саласындағы әзірлемелерді қолданады.
Қазақ тілін оқытуда мультимедиялық интерактивті технологияларды қолдану сабақ материалын беру сапасын және оқушылардың осы материалды меңгеру тиімділігін арттырады. Тәжірибе көрсеткендей, заманауи технологияларды, мультимедиялық жабдықтарды қолдану және енгізу білім беру процесінің мазмұнын байытады, оқушылар тарапынан қазақ тілін үйренуге деген ынтаны арттырады және мұғалім мен оқушылар арасында тығыз ынтымақтастық байқалады.
Оқушылардың танымдық белсенділігі мен сабаққа деген қызығушылығын ояту үшін өзімнің қазақ тілі сабақтарымда оқытудың түрлі әдістері мен тәсілдерін (проблемалық жағдай, кластерлер, диаграммалар құру , кестелер құрастыру, презентациялар дайындау, корреляцияға тапсырмалар, ойын элементтері, тірі сұрақтар), оқыту құралдарын (интерактивті тақта, планшет, смартфон) қолданамын.
Мен интерактивті тақтаны жиі қолданамын, ол мәтіндермен жұмыс істеуде, тестілеуде, суреттерді, бейнематериалдарды көрсетуде, өз бетінше жұмыс жасау туралы білімді қайталауда және бақылауда көмекші болып табылады. Сабақтың материалы интерактивті тақта экранында айқын көрінеді және әр баланы белсенді жемісті іс-әрекетке бағыттайды. Қазақ тіліндегі алдын ала дайындалған тақырыптық мәтіндер, оқыту және тексеру жаттығулары, түрлі сипаттағы түрлі-түсті суреттер, мультимедиялық, энциклопедиялық, электрондық оқулықтар, аудио -, бейнематериалдар сабақ материалын енгізу немесе белсендіру, лексикалық бірліктерді қайталау, бекіту , тілдің грамматикалық құрылымы, білімді бақылау және өзін-өзі бақылау үшін қызмет етеді.
Интерактивті тақтаның арқасында студенттер қозғалатын үлкен түсті кескіндер мен диаграммаларды көре алады. Сондай-ақ, оқушылар сөздерді, сөйлемдерді жазады, өшіргішті пайдаланады, суреттерді, әріптерді жылжытады. Интерактивті тақта пернетақтаны, тінтуірді және компьютер мониторын пайдаланбай жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Оқушылар маркерді пайдаланып экранда жазады. Бұл жаңа оқу материалын игеру сапасына оң әсер етеді.
Интерактивті тақта арқылы оқыту әдеттегі оқыту әдістерінен айтарлықтай ерекшеленеді, дегенмен сабақты сәтті өткізудің негіздері бірдей. Ең алдымен, кез-келген кәсіп, оның ішінде интерактивті технологияларды қолдана отырып, нақты жоспар мен құрылымға ие болуы керек, белгілі бір мақсаттар мен нәтижелерге қол жеткізуі керек. Мұның бәрі оқушыларға материалды жақсы меңгеруге және оны бұрыннан білетін нәрселермен байланыстыруға көмектеседі. Мұғалім мен оқушының интерактивті шығармашылығы шексіз. Мысалы, Менің сүйімдік қалам тақырыбы бойынша сабақты дайындау барысында оқушылар тақырып бойынша материал жинайды, мәтіндерді таңдайды, оларды қазақ тіліне аударады және презентациялармен сөз сөйлейді. Мұндай қойылымдар кезінде дикция, қазақ дыбыстарының дұрыс айтылуы, шығармашылық қабілеттері, сынып алдында сөз сөйлеу қабілеті пысықталады.
Оқушыларға сабақта сөздерді сүйреп апару әдісін қолдану, сөйлем схемаларын салу, интерактивті кесте ұяшықтарын ашу, пердені, жүгіру жолын пайдалану өте ұнайды. Сабақтарда мен әртүрлі құралдарды жиі қолданамын: ескертпелер, көрсеткіштер, сағаттар. Интерактивті тақтаны пайдалану сабақтың әр кезеңінде міндетті емес. Мұғалім тақырыпқа, сабақ түріне, қойылған мақсаттарға байланысты интерактивті тақтаның мүмкіндіктеріне осындай жұмыстың тиімділігі мен орындылығы айқын және нәтиже кезде ғана жүгіне алады.
Интерактивті тақтаның артықшылықтары :
1. Тақта сабаққа арналған материалдардың жеке коллекцияларын жасауға және жетілдіруге мүмкіндік береді.
2. Сабақтың әр кезеңінде уақытты айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік береді.
3. Интерактивті тақта дайындалған материалды бірнеше рет қолдануға мүмкіндік береді: жаңа материалды түсіндіру кезінде, үй тапсырмасын тексеру және тақырыптық қайталау кезінде.
4. Білімді, іскерлікті және дағдыларды жедел бақылау.
5. Интерактивті тақтаны пайдалану оқушылардың сабақтағы белсенділігін ынталандырады, есте сақтау және қайталау процесін күшейтеді.
6. Мұғалімді шығармашылық және әлеуетті өсуге ықпал ететін оқытудың жаңа тәсілдерін іздеуге шақырады.
7. Мұндай сабақтарда оқушылар өздерін мұқият, тәртіпті ұстайды.
Интерактивті технологияларды қолданудың әсері көбінесе мұғалімнің өзіне, тақтаның белгілі бір мүмкіндіктерін қалай қолданатынына байланысты екенін түсіну маңызды.
Практикалық бөлім
Бүгінгі таңда кез келген мектеп пәнінің мұғалімі АКТ-ны пайдалана отырып, сабақты дайындап, өткізуі қажет, бұл сабақты жанды әрі қызықты етеді. Балаларға қазақ тілі мен әдебиетін үйрете отырып, оқушылардың ой-өрісін кеңейту, мәдени білімін жетілдіру, тіл, байланыстырып сөйлеу дағдылары мен дағдыларын дамыту мақсатында сабақ дайындап, өткізуге тырысамын. Қазақ тілі сабағында АКТ-ны қолдану оқушылардың жұмыс түрлерін, іс-әрекеттерін жан-жақты дамытуға, зейінін белсендіруге, жеке тұлғаның шығармашылық мүмкіндіктерін арттыруға мүмкіндік береді. Шынайы білім мен дағды оқу материалын белсенді меңгеру процесінде игеріледі. Ол үшін сабақта соңғы үлгідегі ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың мүмкіндіктерін пайдаланамын. Менің алғашқы тәжірибемнің бірі Power Point бағдарламасымен жұмыс істеу болды. Презентацияны сабақта проблема қоюда, тақырыпты қозғағанда, оның мәнін тереңірек ашуда, қорытынды кезеңде оқушыларды өз бетінше қорытынды жасауға және ой елегінен өткізуге жетелеуде, алған білімдерін түзетуде пайдалануға болады. Презентацияда тақырыптың ең ұтымды сәттері, тиімді эксперименттер мен түрлендірулер, таңдаулы электронды карталар, портреттер, дәйексөздер көрсетілуі мүмкін. Экранда да анықтамалар пайда болуы мүмкін, оны балалар дәптерге жазады, ал мұғалім қайталауға уақытты жоғалтпай, көбірек айтып береді. Презентациядағы ең бастысы - тезис (сөйлеуші үшін) және көрнекілік (тыңдаушы үшін). Мұғалім презентацияны оқушыларды оқу әрекетіне тартудың қызықты тәсіліне айналдыра алады. Сонымен қатар, презентация сабақ жоспарының бір түріне, оның логикалық құрылымына айналуы мүмкін. Презентация мұғалімге шығармашылықты, даралықты көрсетуге, сабақты өткізуге формальды көзқарастан аулақ болуға мүмкіндік береді. Ол мұғалімге мүмкіндік береді:
Ақпараттық қолдау;
иллюстрациялар;
әр түрлі жаттығуларды қолдану;
уақыт пен ақшаны үнемдеу;
сабақтың білім беру кеңістігін кеңейту.
Презентацияны қолдану арқылы оқушылар мынаны байқайды:
зейіннің шоғырлануы; :: есте сақтаудың барлық түрлерін қосу: көру, есту, қозғалыс, ассоциативті;
пәнді оқуға деген қызығушылықтың артуы;
оқуға деген ынтасын арттыру.
Оқушылар компьютердің көмегімен ережелерді оңай қабылдайды. Динамикалық диаграммалар жаңа материалды түсіндіруді айтарлықтай әртараптандырады, кестелер үйренгенді бекітуге көмектеседі, ал тест бағдарламалары оқушылардың білімін объективті бағалауға мүмкіндік береді. Презентациядағы диаграммаларды, кестелерді құрастыру уақытты үнемдеуге, материалды эстетикалық тұрғыдан реттеуге мүмкіндік береді. Кейіннен тексерілетін тапсырмалар оқушылардың зейінін белсендіреді, орфографиялық қырағылықты қалыптастырады. Сөзжұмбақтарды, иллюстрацияларды, сызбаларды, түрлі ойын-сауық тапсырмаларын, тесттерді қолдану, сабаққа деген қызығушылығын ояту; сабақты жарқын етіңіз. Бала көріп қана қоймайды, эмоцияларды бастан кешіреді.
Компьютердің мүмкіндіктері зор, бірақ кез келген оқу құралдарының өз алдына емес, сабақтың мазмұнын меңгеруге көмектесетін құралы ретінде маңызды екенін есте ұстаған жөн.
Сабақта дәстүрлі кестелермен қатар жеке жұмысқа арналған көп деңгейлі карталар, презентация қолданылды.
Презентацияға диаграммаларды, кестелерді, практикалық тапсырмаларды қосқан жөн. Мұндай презентация біртұтас емес, жеке слайдтар жиынтығы болуы мүмкін, өйткені ол сабаққа оның әртүрлі кезеңдерінде уақытша үзіліспен енгізіледі.
Отбасы тақырыбында қазақ тілі сабағы
Бірінші слайд - бір үйде тұратын адамдарды бір сөзбен Отбасы ата.Оқушылар отбасы мүшелерін атайды. Балалар отбасы мүшелеріне қысқаша сипаттама береді.
Екінші слайд - сөздік жұмысы Балалар қайталайтын сөздерді бірнеше рет оқыдым. Балалар дәптерлеріне жаңа сөздерді жазып болған соң слайдтың екінші бөлімі шығады. Ұжымдық тексеру жүргізіледі (тізбек бойынша).
Үшінші слайд - Жаңа сөздермен диалог ұсынамын.
Келесі слайд - сөзжұмбақ оқушылар сөздерді аударады. Бірігіп сабақтың тақырыбы бойынша қорытынды жасалады.
Суреттердің орнына бесінші слайд , балалар дұрыс сөздерді қойып, сөйлемдерді дәптерге, тақтаға жазып алады.
Алтыншы слайд - Артқа түрлі-түсті сурет. Қорытынды Балалар өз отбасы туралы айтады Менің отбасым үлкен Менің атам және әжем бар.
Компьютерлік технологиялар тілді оқытудың дәстүрлі әдістері мен тәсілдерін ығыстырмай, мұғалімнің де, оқушының да шығармашылық әлеуетін ашуға ықпал етіп, дәстүрлі әдістемені қазіргі өмір талабына жақындатып, негізгі түйінді құзыреттердің қалыптасуына ықпал етеді.
Әдебиет сабақтарында АКТ-ны қолдану әртүрлі иллюстрациялық және ақпараттық материалдарды пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, материалды оқушылардың өздері интернеттен табады, презентация жасайды, осылайша АКТ оқушылардың дербестігін, сабаққа қажетті материалды табу, таңдау және реттеу қабілеттерін дамытады. Компьютерлік сыныптағы сабақтар оқушылардың компьютермен жұмыс істеу, оқу міндеттерін өз бетінше шешу қабілетін дамытады. Тесттерді қолдану мұғалімнің уақытын үнемдеуге ғана емес, сонымен қатар студенттерге өз білімін және мүмкіндіктерін өздері бағалауға мүмкіндік береді. Мультимедиялық жобаны пайдалана отырып, Microsoft Power Point бағдарламасында жасалған слайдтарды көрсетемін. Бұл технологияны пайдалану мүмкіндік береді:
1) сабақта уақытты айтарлықтай үнемдеу;
2) жаттығу кезінде көріну деңгейін арттыру;
3) ойын-сауық элементтерін енгізу, оқу процесін жандандыру.
Классиктердің ғажайып портреттері, олардың шығармаларына арналған иллюстрациялар, үзінділер, сөзжұмбақ, тест тапсырмалары - мұның бәрі сабақты түрлендіруге мүмкіндік береді. Сонымен, А.Құнанбаевтың Ғылым таппай мақтанба өлеңін оқу барысында оқушылар аудиожазбаны ықыласпен тыңдайды.
Бейнематериалдар жазушының өмірі мен шығармашылығына байланысты жерлерге сырттай экскурсия жүргізуге көмектеседі. Тарихи және күнделікті сөздік үлкен көмекші болып табылады, онда сіз бейтаныс сөздердің мағынасын тауып қана қоймай, сонымен қатар олар белгілейтін объектіні де көре аласыз, мысалы, курс, армяк, кичка, лорнетте .
Әдебиетке құмар оқушыларға жалпылау және қайталау сабақтарында сөзжұмбақ, криптограмма, фольклор мәтіндері, Абай Құнанбаев, Ыбырай Алтынсарин, Байтұрсынов шығармалары ұсынылады.
АКТ-ны қолданатын сабақтар оқушылардың әсемдік сезімін оятады, ой-өрісін кеңейтеді және кең әдеби материал беруге шектеулі уақыт береді.
Сабақта оқушылар белгілі бір материалды не үшін оқып жатқанын нақты түсініп, сабақтағы жұмысының маңыздылығы мен нәтижелерін нақты түсінуі керек. Мүмкіндігінше жетекші сұрақтардың көмегімен арнайы тапсырмаларды орындау арқылы мен оларды сабақтың мақсаттары мен міндеттерін өз бетінше тұжырымдауға шақырамын. Мәселен, мысалы, сабақ тақырыбын жариялағаннан кейін Мен сұраймын:
- Тақырып неге осылай естіледі деп ойлайсыз?
- Бүгінгі сабақта біз не туралы сөйлесеміз?
- Сіз өзіңізге қандай міндеттер қоясыз?
- Бүгінгі сабақта алған білім бізге қай жерде пайдалы болуы мүмкін?
Сұрақтар сабақтың тақырыбына, түріне және түріне байланысты әр түрлі болуы мүмкін, бірақ нәтиже өзгермейді: зерттелген материалдың маңыздылығын түсініп, студенттер оған ерекше қызығушылық танытып, ойластырылған және мұқият жұмыс істей бастайды.
Бірге оқу, балалардың белгілі бір мәселелерге деген қызығушылығын ояту, оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру, онда әр оқушы оқу материалын әр түрлі деңгейде игере алады, бірақ оның қабілеттері мен жеке ерекшеліктеріне байланысты негізгіден төмен емес - бұл менің жұмысымдағы басты мақсаттарым. Мен қолданатын әдістер: командада оқу, бірге оқу, бір сөзбен айтқанда-жұмыс
Оқушылар жұпта, топта. 6-сыныпта "Қазақ ұлттық киімі"тақырыбында жұмыс жүргізілді. Оқушылардың 1-тобы қазақтардың муж ұлттық киімдерін зерттеді, 2-топ қазақ халқының әйелдер киімінің ерекшеліктерін талдады, 3-топ қазіргі қазақ халық костюмінің өз нұсқасын ұсынды. Қорытынды сабақта командалар жобаларды қорғады
Бұл жағдайда топтық және жұптық жұмыс оқушылардың қырағылығын, олардың тілдік бірліктерді сөйлеуде шебер қолдануға назар аударуын дамытады, өз көзқарасын білдіруге мүмкіндік береді, басқа біреудің жұмысына, басқа біреудің көзқарасына құрметпен қарауға тәрбиелейді.
Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі ретіндегі жұмысымның басты бағыты оқытудың сапасы мен нәтижелілігін арттыру болып табылады.
3 жыл ішінде қазақ тілі бойынша білім сапасының мониторингі:
2017-2018- 22%. 2019-2020- 35%. 2021-2022- 43%.
Білім беру сапасын арттырудың маңызды факторы-оқу процесіне жаңа технологияларды енгізу. Айта кету керек, олардың көпшілігі қазақ тілін оқыту процесінде бұрыннан қолданылып келеді және қазіргі уақытта жетілдіру, кеңейту және жаңғырту кезеңінен өтуде.
Білім беру үдерісінде мен оқытудың озық технологияларын: проблемалық оқыту, жобалар әдісі, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар, модульдік оқыту технологиясы, озық және сараланған оқыту, сондай - ақ тәжірибеге бағдарланған және қызметтік тәсілді пайдалануға сүйенуге тырысамын. Балалардың шығармашылық қабілеттерін дамыту бойынша жұмыс істеймін. Дәл осы технологиялар менің кәсіби қызметімнің жоғары нәтижесін қамтамасыз етеді.
Қазақ тілін оқытуда менің шығармашылық дербес жұмысым үлкен орын алады. Шығармашылық сипаттағы жұмыс балалардың оқуға деген қызығушылығын арттырады, байқағыштығын дамытады, қойылған мақсаттарды өз бетінше шешуге үйретеді. Шығармашылық жазбаша жұмыстарда оқушылардың жеке қасиеттері мен олардың тілінің ерекшеліктері көрінетіні де маңызды. Мен тірек сөздермен жұмысты, сурет бойынша эссе-миниатюраларды, берілген тақырыптағы эсселерді, оқушылардың бақылауларын, досыма немесе досыма хат жазуды, басында эссе жазуды кеңінен қолданамын.
Мектеп жасындағы баланың ерекшелігі-қабылдаудың тазалығы мен жеделдігі. Балалардың қиялы, қиялы, ойлап табу және жазу қажеттілігі ерекше және бай. Бастауыш сынып оқушылары өз ойларын қазақ тілінде ойнауды үйренеді, өйткені ойын-бұл бастауыш сынып оқушысының ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz