Жеткіншектердің құрбы - құрдастарымен қарым - қатынас мәселелерінің психологиялық аспектілері

Мазмұны.
Кіріспе.
I. Жеткіншектердің құрдастарымен қарым . қатынасы мәселелерінің теориялық аспектілері.
I.1. Жеткіншектердің құрдастарымен қарым . қатынасының мінездемесі.
I.2. Жеткіншектердің ересектермен өзара әрекеті.


II. Қарым . қатынаста қиындық көретін жеткіншектердің психологиялық ерекшіліктерінің эксперементалды . психологиялық зерттемелері.
2. 1. Қарым . қатынаста қиындық көретін жеткіншектерді
эксперименталды. психологиялық зерттеулерді ұйымдастыру.
2.2. Эксперименталды. психологиялық зерттеулер
әдістемелерінің баяндауы.
2.3. Эксперименталды. психологиялық зерттеулердің қорытындысы
мен талдауы.

Нәтижесі.
Қолданылған әдебиеттер
Қосымша.
        
        Мазмұны.
Кіріспе.
I. Жеткіншектердің құрдастарымен ...... ... ... ... құрдастарымен қарым – қатынасының
мінездемесі.
2. ... ... ... әрекеті.
II. Қарым – қатынаста қиындық ... ... ... ... ... зерттемелері.
2. 1. Қарым – ... ... ... ... ... зерттеулерді ұйымдастыру.
2.2. Эксперименталды- психологиялық ... ... ... ... зерттеулердің қорытындысы
мен талдауы.
Нәтижесі.
Қолданылған әдебиеттер
Қосымша.
Кіріспе.
Өзектілігі. Әлеуметтік қоғамда негізгі мәселе ретінде жеткіншек шақтағы
тұлға аралық қарым- ... ... ... ... ... ... ... өмірдегі адамдар арасындағы қарым- қатынас. Ең алдымен,
тұлға аралық қарым- қатынас адамның тұлға ретінде қалыптасуына ... Адам өмір ... және ... ... моральді түсініктер,
қылықтарды бағалауға үйреніп, дағдыланады.Соңғы уақытта адам тәртібі мен
оның өмір сүру мәні туралы сұрақтарға ... ... ... ... ... ... ... мінездемесі
өзгеше.
Әрбір жеткіншек өзін ... ... орын ... ... ... жаса алмайды. Соңғы кездері жеткіншектердің құрбыларымен
қарым- қатынасының ... ашық ... ... ... ... ... білу,
жеткіншектердің өзін- өзі бағалауын дағдылау, ... ... ... жағдайларын анализдеуін үйренуін дамыту, сонымен бірге
адамдармен ... ... ... ... ... ... ... негізгі мақсаты жеткіншектердің қарым- қатынасын
зерттеу. Жеткіншектердің қарым- қатынасы мәселелері туралы ... ... оған ... ... ... Жеткіншек шаққа тән
қасиеттерге: жеткіншектің өз мүмкіншіліктерін сезіну, қоршаған ортада өз
орнын табуға талпыныс, өз ... ... ... ... ... ... алдына жаңа қарым- қатынасқа түсу, сонымен
қатар өмірлік ... ... ... осы шақтыңактуалдылығы болып
табылады. Олардың қалай қиындықтармен кездесетіндігі жеткіншектердің
түрлі ... ... ... ... ... жеткіншектердің
қиыншылықтарының психологиялық мәселелері өзекті болып табылады.
Ғылыми жаңалықтағы негізі, бұл дипломдық ... ... 39 орта ... жеткіншектердің құрдастармен қарым- қатынасқа
түсуіндегі ... ... ... ... ... - ... жұмыстағы қорытындылар,
практикалық психологтің қызыметінде қолдануға болады.
Мақсаты - жеткіншектердің құрдастармен қарым- қатынасындағы
қиындықтардың ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттердегі жеткіншектердің құрдастарымен қарым –
қатынас мәселелердің теориялық анализі.
2. Жеткіншектердің құрдастарымен қарым–қатынасының ерекшеліктерін ашу.
3. Қарым – қатынаста қиындық көретін ... ... ... ... ... ... қиындық көретін жетіншектер
коммуникативті және ұйымдастыру қабілеттілігі төмен, ал ... ... ... ... ... ... ие. Бұл жеткіншектің
социометрикалық мәртебесіне әсер ... ... пәні ... ... ... ... қарастыру.
Дипломдық жұмыс обьектісі ретінде 14-15 жастағы жеткіншектер алынды.
Дипломдық ... ... ... ... Д. ... зерттеуге арналған тест, «Спилберг ... және ... ... ... әдісі «КОС-1»
жатады.
Дипломдыұ жұмыс құрылымы: ... ... ... екі ... ... әдебиеттерден, қосымшадан тұрады.
I. Жеткіншектердің ... ...... ... ... Жеткіншектердің құрдастарымен қарым – қатынасының
мінездемесі.
Жеке адам дамуының негізгі және ... ... ... ... ... ... өсіп ... адам әлеуметтенуі сонымен бірге жеке
адам ретінде қалыптасуы жүреді. /1. 103б/ ... ... ... ... ата-
аналары мен мұғалімдерімен, жалпы ... ... ... ... ... ... әрбір жеткіншекте әртүрлі жүреді.
Біреуінде жылдам, ал ... ... ... ... өрісінде де әрқилы
байқалады. Ересек адамдар мен құрдастарының беделі де ... /2. 128 ... ... мен Д.Б. Эльконин әлеуметтік қарым-қатынасының нормаларын
емдеуден ... ... 1-2 ... ... ... ... ... өз орнын табуға ұмтылатын жеткіншек
өз ісінің дұрыстығын дәлелдеп беруге ... ... ... жеке адам ... ... ... қарым-қатынаста екнін
көруге болады. /3. 317б./
Құрдастарымен қарым-қатынас ... ... ерте ... өсе ... ... А.В. ... ... бойынша мектепке дейінгі шақта,
құрдастары мен қарым-қатынасы баланың коммуникативті қабілеті мен өзіндік
санасына әсер ... ... ... ... топтық болып табылады.
Біріншіден: құрдастармен қарым-қатынас мәліметтердің ерекше өзегі, ... ... ... ... себептермен ала алмаған
мәліметтерді ала ... ... ... ... түрі. Топтық ойындар мен
түрлі бірлескен іс-әрекеттер әлеуметтік қарым-қатынасқа дағдылануына негіз
болады. Бұл ... ... ... ... өз құқығын қорғауға,
үйренуге мүмкіндік береді. Құрдастарынан тыс ... ... тән ... қасиеттерді ұстана алмайды.
Үшіншіден бұл эмоционалды қатынастың өзекті түрі. Топқа енуі, жолдастық
өзара көмек жеткіншекке ... ... ... ғана әсер ... ... эмоционалды тұрақтылық пен сәттілікті қамтамсыз етеді.
Ф. Райх атап ... ... ... ... жолдастарды емденуге
мұқтаждық аса байқалады. Жеткіншек шақта жастық ерекшелікке көп ... ... ... ... ... ... бірдей
болуына байланысты болып келеді. Олар сенімді жоғалтуы немесе қайта ... ал ... ... ... орын ... ... ... қарым-қатынасқа түсінуінде қанағаттанбауы мүмкін. Бала
қанағаттануды ... ... ... бала ... ... ... одан ... ол жолдастары мен өзге ересектер көмегімен
эмоционалды қжеттілікті толтырады. Ал жеткіншек ... ... ... Жаңа ... ... ... ... тәуелсіз болуға, бостандық
емденуге тырысад. Жеткіншектер өз құрдастарына талпынады. / 5. 339 б/
Д.И. Фельштейн ... ... ... мен ... ... ... ... процесінде алатын орны туралы
айтылған. Бұл жерде жеке-даралық стихиялы топтық, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... аударады.
Өйткені оларсыз әлеуметтік бейімделудегі қарым-қатынастың ... ... ... ... ... қарым-қатынас өзге адамдарға
пайда әкелуге, қоғамаға жақсылық жасау қажеттілігін дамытуды болжайды. Өсіп
келе жатқан адамның ... ... ... ... да негізгі қажеттілігі,
қоғамда өз орнын анықтау./1. 31б./
В.С. Мухинаның ойынша ... ... ... ... қарым-қатынас
өзге мәнде болады. Жеткіншектер әлеуметтік қарым-қатынастың «мектебінен»
өтіп, ... ... ... ... Бір ... ... ... өзіне және құрдастарына бағытталған рефлексияға
үйренеді. Жеткіншек үшін өзара ... ... ... ... өзіндік
бағаны қалыптастырады. Қарым-қатынасқа деген құштарлық соншалық, балалар
сабақтарын, ... ... ... Балалық шақтағы ата-анамен болған
эмоционалды байланыс, сатысыз байланысқа ... Өз ... ... ... ... емденген жолдасына сенеді. Жолдастары мен
достарына тіл тигізбейді. Жеке досының ... ... ... болсын
жақтарын талқыға салғызбайды, өйткені ол таңдау құқығына қастандық ретінде
қабылданады.
Құрдастарымен қарым-қатынасында ... ... ... ... дамуын
жүзеге асыруға тырысады. Бұл үшін ... ... ... ... бар ... ... ... өзінің бостандығын қорғайды. Осы сәтте
жеткіншек ... ... ... ... ... даму
деңгейлеріне байланысты өзіндік ар-намыс кодекстері дамиды. Әрине, ... ... ... ... Бірақ, әркім қалайша өзінің ар-намысын
қорғайды, бостандығын қалай сақтайды ... мән ... ... ... ... ... ... ал өз сөзіне тұрмау, опасыздық
жазаланады.
Қарым-қатынастағы бейімделушілік, ... ... ... ... құрдастардың қылығын бағалау максималды және эмоционалды жүреді.
Қоршаған орта ... ... ... ... ... ... бұндай бейімделушілікке әсер ететін құрдастарға деген
қажеттілік пен жалғыздықтан ... ... Бұл ... ... ... ... ... сезімі туындайды. Ал егер құрдастарымен қарым-
қатынас сәттә болса, жеткіншек өзін ... ... /6. ... оқушыға деген тигізетін әсері , ең алдымен ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастың
таңдауы өседі. /3.360 б,/ Бұл ... ... ... даралауына
әкеледі, өсе келе сыныптағы сәтсіз орныққан оқушылар саны өсе ... ./ ... ... ... ... үшін ... зардабын тигізеді;
мазасыздық, агрессивтілік, оқушының невротизациясына ... ... ... ... анықтау ғылыми-практикалық міндет болып
табылады. Топтағы оқушының орны ұнау ... ... ... ... ... бұл ... статуспен баяндалады. /8. 64 б./
Түрлі авторлармен сныптағы ... ... ие ... ... ... Қайшылықтардың негізгі себептері ... ... ... ... ... ... аудара авторлар, бірігу
іс-әрекетінің ерекшелігін, құндылықтар мен ... ... ... ... ... ең алдымен, топтың даму деңгейіне
байланысты./9.256 б/
Сонымен, қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас мәліметтердің ерекше өзегі. Осынвң
көмегі арқылы ата-анадан ала алмаған мәліметтерді ала алады.
Екіншіден, тұлғааралық қарым-қатынастың өзекті түрі. ... ... ... ... ... дағдылануды, ұжымдық тәртібіне
бағынуға, үйренуге мүмкіндік береді.
Үшіншіден, бұл ... ... ... түрі. Топқа енетін сезіну,
жеткіншектің сәтті және тұрақтылықты сезінуге мүмкіндік береді.
Жеткіншектердің қарама-қарсы жыныспен ... ... ... арналған жұмыстарға көшейік.
2. Жеткіншектердің қарама- қарсы жыныспен қарым – қатынасының
психологиялық ерекшеліктері.
Жеткіншектің есею ... өзін ... деп ... ... ... жаңа жағын игеруге соқтырады. Бұған итермелейтін В.С Мухина
бойынша ... ... ... ересекпен ұқсастығы болып табылады.
Айтылған факторлар ер бала мен қыз баланың арасындағы қарым-қатынасының
өзгеруіне әкеледі. Осыған юбайланысты жеткіншек үшін ... ... орын ... Ең ... сырт ... бет ... жыныстық
идентификация тән. жеке тартымдылығы маңызды орын алады. Бұл құрдастар
арасында да ... ... ... ... мен қыз ... арасындағы ерекшелік түрлі қиналыстар
туғызады. Қыз балалар физикалық ... да алда ... олар ... ... ... мүмкін. /6.375 б/
Кон И.С. бойынша, жеткіншек шақтағы ... ... ... ... ... болу ... ... байланысты. Қыз балалар өзінің
еліктеуін ... Бұл ішкі ... ... ... ер ... қыз ... ... ортадағы алатын орнына байланысты. Әрине, қыз
балалар мен ер балалар арасындағы психологиялық ... ... ... ... ... ... өз ... зерттеуден басталады, бұл
қиналыстармен байланысты. Қыз балалаар ер ... ... ... әрі ... ... Осы сәтте қыз балалармен ер
балалар арасындағы достық болуы мүмкін. /2.228 ... С. ... ... ... жеткіншектің қарама-қарсы жынысқа деген
қызығушылығы түрлі болады. Мысалы ... ер ... ... ... ... бұзақылық жасайды. Ал қыз балалар мән бермеуге тырысады, ер балаларға
ренжімейді.
Кейіннен қарым-қатынаста ... ... ... ... ... тікейлік жоғалады. Көбіне қарама-қарсы жынысқа деген
толғаусыздық ... ... ... ... білдіреді. Бұл
кезде қарама-қарсы жынысқа деген сүйіспеншілік сезімі туындайды.
Қарама-қарсы жынысқа деген қызығушылық күшейе түседі, ... ер ... қыз ... арасында үлкен жекелеушілік пайда болады. Бұл сәтте қарым-
қатынас өзіне ұнайтын адамға бағытталады. Қыз балаларда бұндай ... ... ... өзіне ұнайтын ер бала туралы тек өз жақын досына
ғана айтады. Бір ... ... ... ... ... ... да, ... сезімін білдірмейді, өйткені, құрдастарының жағынан мазақ болады деп
ойлайды. Жеткіншектердің ересектеуі арасындағы қарым-қатынас ашық ... ... ... ... ... ... болады, оған үлкен
көңіл бөлінеді. Егер де ... ... ... эмоционалды
жағымсыздықтың дамуына себеп болады.
Жеткіншектің қарама-қарсы жыныс құрдастарына құштарлығы, өзге адамдардың
қылықтары мен ... ... ... ... мен
рефлексияның дамуына мүмкіндік береді. өзге ... ... ... ... ... ... негіз болады. Бірте-бірте
өзгелердің қасиетін анықтау арқылы, өзін бағалауға ... ... ... тікелей түсінуге себепші болатын, қарама-қарсы ... ... ... ... ... орнығуы Краковский А.П. бойынша, бірге
өткізген уақытқа байланысты: музей, театр, ... ... ... ... ... ... ... ұқсауға талпынады. Біреулерін
бұл ұялтады, ал біреулері бұны мақтан тұтады. Көзқарас негізгі ... ... «Мен оған ... Ол ... қарады!» бір-біріне деген күлімдеу бір-
біріне міндетті етеді. Егер өзіне жауап ала ... ... ... ... ... Қыз балаларда «қиналыс көз жасымен аяқталады»:
«ол мені сүймейді!»
Жанасу үлкен мәнді емденеді. Романтикалық қарым-қатынас ... ... ... ... мен фантазияларды тудырады, бұл жерде үміт ақталады.
Армандар мен фантазиялар ... мен ... ... ... әрекеттенуге үйренеді. Әрине, сүйіспеншілік, шынайы махаббат
болуы мүмкін. Бұл ... ... ... жеткіншектер сезімін ашық және айқын көрсетпейді. әрине, оларда
әсемдікті ... ... ... көрсетпей өз сүйгенін сыртынан
бақылайды. Бұндай жеткіншектердің сүйіспеншілігі уақытша болады. Көбінесе,
жеткіншек өзінің арманына ... ... ... ... ... ... да
көптеген адамдар еске алады, өйткені, олар жас жанға күшті әсер қалдырады.
/11.270-72 ... ... ... ... даму жүріп, жеткіншек өзін ... ... ... ер баламен қыз балаларда бір-біріне қызығушылық пайда
болуына әкеледі. Оның нәтижесінде жеткіншектер ... ... ... Бұл адамдарды қабылдауға мүмкіншілік береді.
3. Жеткіншектердің ересектермен өзара іс-әрекеті.
Жеткіншектердің қарама- ... ... ...... ... ... ... И:С. Кон бойынша, ересектермен қарым-
қатнасының згеруі. «Біз ересектерміз» - ... ... ... ... ... ... ... шақта да кездеседі. Бірақ ... ... ... ...... мен балалар дүниесін, сонымен ... ... тең емес ... ... Ал ... мен осы ... ортасында орналасқан, дәл орналасу жеткіншектің психологиясын, өзіндік
танымын қалыптастырады.
Отандық ... Л.С ... ... ... ... ... ... сенімнің қалыптасуы деп санайды. Алайда, ересектік құндылықтарға
назар аударады, жеткіншектің «баламын» деп сезінуіне әкеледі. ... ... өзін ... ... Осы ... ... ... өзін ересек деп есептейді, бірақ ересектен даму деңгейі төмен
екенін біледі. /2.128 б/
Өтпелі ... ... ... ... ... ... ... мұғалімнен бақылауынан шығу.
Әлеуметтіктің негізгі әсері болып жеткіншектің, ата-аналарнының қарым-
қатынасы болып табылады. ... ... ... өмірлік жолын анықтайды.
Балаға тек саналы әсер ету ғана емес, жанұядағы атмосфера да әсер етеді.
Бұл әсер ету бала ... ... ... ... Барлық әлеуметтік
психологиялық тәртіптің аспектілерінің негізін ... ... ... ... қарым-қатынас жеткіншектің дамуына
әсер етеді. Жанұядағы жағымсыз жағдайлар, қиын ... ... ... жеткіншекке әсер етудің бірнеше механизмі бар:
1. Нығайту – баланы қолдау немесе құқық орнату.
2. Идентификация – бала ата-анасына ұқсауға талпынады.
3. ...... жан ... ... оның өзіндік сансын
дамытады.
Сонымен қатар, эмоционалды тонмен бірге ... ... ... ... ... Бұл ... күрделі. Әрине тәуелсіздік баланың ата-анамен арасында
орныққан қарым-қатынасына ... ... ... ... ... ... ... сенімі, жанұяда қалыптасқан құндылықтарға олардың қаншалықты
нақты болғанына байланысты. Баланың эмоционалды құштарлығы, оның ... ... ... ... көбіне ана әкеге қарағанда
жақынырақ болады. Жеткіншек өскен сайын ... ... ... ... махаббатының аздығы жағымсыз әсер қалдырады, алайда, жағымды
эмоцияның аса көптігі де ... зиян ... Ішкі ... билеуге
кедергі етеді. Аса қатты өз баласын сүйетін ана, баланың жеке ... ... ... ер бала өсе келе ... ... ... әрі ... болуы мүмкін. Кейде жеткіншек өзін ... жоқ деп ... ... ... үшін оның ... қарым-қатынасының функциясының өзгеруіне көңіл аударған жөн.
Бала үшін ата-ана ... ... ... ... ... пен қолдаудың бастамасы;
- билік, игілік, жазалау, мадақтау көзі;
- ұқсаудың үлгісі, ... ... іске ... ... дос және ... функциялар мен психологиялық маңызы өсе келе өзгереді. Жеткіншек шақ –
ата-анадан тәуелсіз болу периоды. ... ... ... мүмкін.
Яғни,жақын, әрі жылы қарым-қатынас (ата-ананың ... ... ... ... алыс, тіпті дұшпандылыққа жеткізуі мүмкін.
Алғашқы жағдайда негізгі тәсілдер ретінде назар мен мадақтау болса,
екінші ... ... пен ... қолданылады. Ата-ананың нәтижесінде
бала ... ... ... өзге адамдарға достық қарым-қатынасқа
дайын болады, сонымен бірге жағымды, әрә тұрақты «мен» образын ... пен ... ... ... ... орнығуы, ата-ананың
баламен қарым-қатынасы негізінде қандай стиль таңдайды соған байланысты. Ең
қолайлы – демократиялық стиль тәрбиесі. Бұл ... ... өз ... ... ... ... ... стиль – балада ата-анадан бөлектенуге итермелейді, ... ... ... ... ... өсу ... билік етудің өсу барысында төменгі деңгейде
болады. Жоғары ... ... ... ... болады. Олар өзіне жолдас
таңдай алады, өз бос уақытын ... ... ... ... ... ... ... нашар болған жағдайда жеткіншек өз
құрдастарына тәуелді болады, ... ... ... асады. /12.150-
155 б./
Сонымен, И.С.Кон жеткіншектердің шақтық ... ...... ... ... әсер ... жанұядағы тәртіп.
Ф. Райс айтуынша, құрдастармен қарым-қатынас нәтижесінде ... ... ... ... өз ... ... тырысады. Бұл қарым-қатынас жеткіншектің өзіндік ... ... ... ... ер ... қыз ... ерте жеткіншек шақта
өздерінің құрдастарына ... ... Егер ... ... ... ... ... депрессияға ұшырайды. Ере жеткіншек шақта
баланың ... ... ... өте ... ... шақта негізгі
мәселесі – жалғыздық. Олар өзінің күйін «бостықпен», ... Жас ... ... мән ... алмаған жағдайда, өзін
сенімсіз санайды – осыны олар ... деп ... ... п.б. ... себептеріне: қоршаған ортада өзін ұстай ... ... - өзін ... әрі ... ... ... ... қиынықтар негізі, Т.В. Драгунованың айтуынша
жанұядағы диструктивті қарым-қатынасы тәртіптің ... ... ... ...... өзгерістер.
Крнфликтті тәртіптің пайда болуы ... ... ... және ... көңіл аудармауынан басталады. /14.61б./
Жеткіншектің конфликтті жағдайға енуіні бірден бір себебі ... өзі ... ... көмегімен өзін таныту. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... өзін ... санайды, өзі туралы айтылған сынды ауыр ... ... ... қысылыс күйге түспес ... ... ... жеңе ... жеткіншектерге қарым-қатынасқа түсу қиын.
Кейбіреуі ешкімге сенім білдірмейді сондықтан ... ... ... ... ... ... алшақ болады. Ата-анасынан
қолдау көрмеген балаларме қарым-қатынасқа түсу қиынға соғады.
Жеткіншектер жалғыздықтан алшақ болу ... ... ... ... ... ... ... қойып, соған жетпеуге тырысады.
Әрекетке ... олар өз ... ... ... ... алады. Ал тәуелділері болса қарым-қатынасқа түсуге,
достары арасында болуға ... Ерте ... ... қарым-қатынас
моционалды, ал кейде конфликтілерге әкеледі, бұл қажеттілік қарым-қатынаста
қанағаттанбаған жағдайда болады. Жеткіншектер жолдас табу кезінде қателесуі
мүмкін. Егер ... дос ... ... ... ... бұл ... ... удырады. Егер әлеуметтік жағдайда тұрақсыз ... ... ... эмоция шығып отырады, қарым-қатынас
тоқталады.
Орташа жеткіншек шақтағы балалардың негізгі ...... ... ... ... ... бұл сәтте жеткіншектер сезімтал, әрі
сынды сезіммен қабылдайды. Олар үшін ... ... ... көп ... өйткені, олардың өзіндір бағасы қоршаған ортаның пікіріне
байланысты.
Кіші ... ... ... ... ... білдіреді. Осы шақта
жеткіншектерін өздерін терең түсінуге тырысады, ... ... ... ... қызығушылық анықталып, қандай да бір топтың мүшесі болуға
талпынады.өздерін ... ... ... ... назар аудармауға
тырысады. Ұялшақтықтың пайда болу себебі:
Қоршаған ... ... ... ... ... ... ... қоқады.
Ұялшақтық білдіретін жеткіншектер наркотиктерді қабылдауға бейім келеді,
осының көмегімен олар ... ... ... ... тырысады.
Ұмытшақтықтың негізгі себебінің бірі жеке адамның кемістігі ... ... ... ... ... ... олар қарым-
қатынасқа түсуден бас тартады. /15.351 б/
К. Левиннің жеке адам ... ... ... теориялық және
эксперименталды зерттеулері көрсеткендей конфликтілердің пайда болу себебі:
адам қажеттілігінің, және сыртқы амалсыз жағдайлардың сәйкес келмеуі. ... адам күш ... ... ... болса, бала осынай жағдайға түседі.
Қажеттілік қанағаттанбаған жағдайда конфликт өсе ... ... ... ... ...... ... сүру. К. Левин ойынша қазіргі қоғам екіге бөлінеді: ... тобы ... ... Ал жеткіншектердің орналасқан жері «маргинальді» ... ... өзін бала ... ... ... ал ... тобы
оны қабылдамайды.
Балалық пен ересектің ортасында орналасқан жеткіншек ішкі және ... ... ... ... ... индивидуалды ересек мәселесі
қарстырылады: ... ... ... ... жоқ. ... тек ... ... арқылы белгіленеді, олар тек
жеткіншекті қоршаған ортаға ғана ... ... ... ... ... ... «жеткіншектік комплекс», «пубертатты дағдары»
деген ... ... ... ...... ... ... екіншісінде – тәртібіндегі
өзгерістерін ... ... ... ... ... ... ... етуге талпынысы. /17.45б./
Жеткіншектік шақ М.М. Рыбакованың айтуынша ересектер мен балалар қарым-
қатынасының шиеленісуінің қатайуы, бұл ... ... ... ... ... ... жүреді.
Жеткіншектер арасындағы конфликттерінің орнығуы лидерлікті емденуге
талпынысы нәтижесінде ... ... ... ... статус,
өзіндік баға, талаптану деңгейі. /18.11б./
Құрдастармен қарым-қатынастарында «мәжбүрлі, сыпайылы» деп аталатын
балалар тобы бар. ... ... ... ... ... ... ... артық санайтын балаларға қызғанышпен қарайды. ... ... ... ... ... бола ... өзгенің жеңісімен
жеңілісіне адекватты түрде қарайтын балалар тобы бар.
«Мәжбүрлі сыпайылы» ... ... ... ... ... топпен жақсы қабылданатын балалармен құрылады. Ал оның досы
болса, оның ... ... ... де. ... бұл ... ... деп те аталады. Мұнда негативті балалау басымырақ
болады. /21.121б./
10-15 жастағы ... тән ... өзін ... орын ... ... ... өз құқығын, мүмкіншілігін дәлелдеуге тырысу. Алғашқы
кезеде ... ... ... ... ... Кіші ... тек қана
ересектер алдында бірдей құқылы болуға ... ( ... «мен ... ... ... Ал ... жаңа мүмкіншіліктерді иемденуге
тырысады. Ал үшіншілері ересектермен бірге ... ... ... ... ... ... ... болуы, оның тәуелсіз болуын,
өзбеттілігін анықтайды. Егер құқықтық мүмкіншілігі жете ... ... ... ... ... болады.
Жеткіншектің құрдастарына қарым-қатынасқа түсу ... ... ... ... болады. Жеткіншектің эмоционалды сәттілігі
ұжымдағы алатын орнымен, құрдастарына деген көзқараспен ... ... ... тенденциясы анықталады, жеткіншек лидердің артынан жүруге
дайын болады.
Ар-намыс, принцип түсініктері интенсивті дамуда болады. Жеткіншектерде тек
өзіне тән ... мен ... ... ... бұл ... мен
сұранымдар ересек адамдардың нормалық жүйелеріне ұқсас ... ... ... ... ... ... сана мен өзіндік бағаның жетіле ... ... ... ... жеке ... қасиеттері, өздерін
өзгелерменсалыстыру мазасыздықтарын түсіну құрылымдары жүзеге асады.
Өзіндік бағалау, өзге адамдарды бағалап, соларменсалыстырудан ... ... ... ... ... байланысты болады.
Кіші жеткіншек шақта негізгі өзіндік бағалау өзгелердің сонымен жүзеге
асса, кейіннен тек өзінің ... ... ... ... Өзіндік бағалауда
ар-намыстың анықталуы, қоршаған ортаға деген көзқарас, өз ... білу ... орын ... ... ... ... шиеленесе
түсп, жеткіншектің өз қасиеттерін бағалау негізгі мақсатқа айналады. ... келе өзін тани ... адам ... ... ... назар аудару
олармен салыстыру, өзін танып, білудің ... ... ... ... ... ... өзіндік бағалаудың жағымды жақтары,
бұл жеке адамның дамуының қарапайым дамуы. Негізгі өзіндік ... ... ... ... ... көшу ... ... жеткіншектің өзіндік бағасымен қажеттіліктері сәйкес келмеген
жағдайда ... ... ... ... ... емес
реакцияларға, сонымен бірге агрессивтілікке, сенімділікке сенімсіздікке,
қырсықтыққа әкеледі. 12-17 жас аралығында қарым-қатынасқа ... ... ... қарым-қатынасқа деген қызығушылық өседі, адамдармен қарым-
қатынас оңай жүзеге асады. Бұл шақта ... ... ... ... ... ... ... болғанмен,
кейбір психикалық ауытқуларға әкелу мүмкін. Әрине, жеткіншек шақтың
қиындықтары барлық ... ... тән ... ... ... кризисі оңай
өтеді, егер жеткіншектің тұлғалық қызығушылықтары анықталып тәртіптік
мотиві тұрақты ... Егер ... ... қызығушылықтары
қанағаттанған болса, олар тұрақтала түседі. Оларға мысалы: танымдық,
эстетикалық, ... ... ... ... ... ... қанағаттануы, мақсаттардың құрылымына байланысты.
Жеткіншектің жеке ... ... ... оның мақсаты
болуына әсер етеді.
Жеткіншектің қиын ... ... ... ... анықталады.
Жеткіншекті шақтан ерте ересектік шаққа көшу ... ішкі ... ... ... мәселесі – мамандық таңдау өмірлік жолын құру
маңызды орын алады./26. 228-229/.
Балалардың қарым-қатынасының интенсивті ... ... ... ... ... ... Жеткіншектің балалық қызығушылық орбитасынан
шығуы, қоршаған ортамен түсуге итермелейді. Ол өзіне кішкентай бала ... ... ... Ол ересектерден өзінің ересектік құқықтарын
мойындатуға тырысады. Ересектердің түсініспеушілігіне ... ... бұны ... ... ... бұл ... конфликтісіз шешілуі мүмкін.
Егер ол жүзеге аспаса, бұл ішкі, әрі сыртқы ... ... шақ ... кезде біз жеткіншекті де, ересекті де қарастырамыз.
Егер конфликттік ... ... ... ... адам ... қарым-
қатынасқа түсу барысында стилін өзгертуі ... ... бұл ... еркіндік беру деп саналады. Әрине, жеткіншектің бойындағы
балалық қасиеттер, қарым-қатынас кезінде ... пен ... ... ... Қарым-қатынас кезінде, алайда, жеткіншек қарсылық
білдіріп тұрады.
Бұндай қарсылық ... ... ... ... ... сонымен
бірге тұрақты тұлғалық конфликттің пайда болуына әкелуі мүмкін. Жеткіншекте
оқшалану, қоршаған ортаға апатия күйінің пайда болуына әкеледі.
Конфликтілік ... шешу үшін ... ... ... ... ... керек. Бұл үшін жеткіншікке ... ... ... ... шаққа қарым-қатынастың психикалық даму
жүйесінде 2 көзқарас қалыптасады.
1. ересектермен қарым-қатынас.
2. ... ... ... де орта ... да дами ... ... ... әлеуметтік
рольді орындайды, екі жүйеде бір-біріне мақсатымен мазмұны ... ... ... ... ... ... достық бірдей құқықта болуы
мүмкін немесе ата-анамен қарым-қатынас сияқты ... емес ... ... ... қарым-қатынас мұқтаждықтарды қанағаттандыруға
бағытталғандықтан, жеткіншек мектеппен жанұядан алшақтай түседі.
Жеткіншек шақтағы ... топ ... ... құқықтар бойынша өмір
сүре бастайды. Жеткіншектердің қызығушылықтары мен ... ... олар ашық ... ... ... шеше алады, сондықтан
жеткіншек құрдастарына жақын болады.
Жеткіншектің қарым-қатынасқа түсу барысында сол шаққа тән ... түрі ... ... ерте ... ... шақтың басын
қамтиды)
2. достық ( жеткіншек шақтың соңын қамтиды. Жеткіншектік шақтың ... ... ... 3 түрі кездеседі.)
▪ сыртқы, эпизодикалық «іскерлік» нақ сол ... ... ... ... ... ... ... деңгейдегі қарым-қатынас дағдылар мен біліммен
ауыстыру мақсатындағы қарым-қатынас.
▪ Достық қарым-қатынас эмоционалды- ... ... ... ... 2 жартысында қарым-қатынас іс-әрекет
түрінде қабылданады, өмірдің негізгі дамуының ролі ... ... көп ... ... ... ... топ ... қызығушылық
білдіріп, үйде отырғысы келмейді. Бұл мінездеме нақты жеткіншек шаққа тән.
жеке қарым-қатынастағы сәтсіздік жеткіншек үшін ... ... ... Осы ... ... жеке ... ... тұлғалық драма
ретінде қабылданды. Құрдастарының ... ... үшін ... ... Ол үшін ол ашық ... ... ... бұзуға, ересектерге
қарсы шығуға дейін барады.
Жеткіншек үшін ең бірінші орында жолдастыңқ қарым-қатынас тұрады. Бұндай
қарым-қатынаста «жолдастық ... ... ... өзге ... ... көмекке баруға дайын болу, теңдік маңызды орын алады. Бұндай
топтарда сөз ... ... ... ... жолдасты сатып кету,
мақтаншақтық, ... ... ... ойын тыңдамау мәнге алынады.
Бұндай қателік жіберген жеткіншекке өзіндік шаралар қолданады. Оны ... ... ... ... ... ... ... лидерлік қарым-қатынас орындалады. Жеткіншек үшін
лидердің назары маңызды. Лидермен қарым-қатынасы үшін ат ... ... ... үшін ... ... аса ... көрінеді.
Достық қарым-қатынаста маңызды мәселе-қызығушылықтағы ұқсастық. Кейде
жолдасына деген симпатия жеткіншекті ... ... ... ... ... ... жаңа танымдық қызығушылықтар
пайда болуы мүмкін. Жеткіншек үшін ... ... ... ... ... ... тырысып, білім мен тұлғалық қасиетін емденуге
тырысады.
Жолдастық жеткіншектің қарым-қатынасын белсендіре түседі. Бір-бірімен
түрлі ... ... ... ... ... көп ... өткізеді.
Кейіннен жеткіншектік шақтың соңына қарай жақын дос емденуге ... ... ... ар-намыстық талаптар қойылады. Ар-намыстық
нормаларды емдену жеткіншек шақтағы негізгі емденген жүйе болып табылады.
Жеткіншектік шақтың ... ... ... жынысқа қызығушылық
туындайды, өз келбетіне деген аса жоғары назар ... Ер ... ... ... ... тырысады, кейін бұл әрекет ауысады. ... 5-6 ... ... тән. қасиет болып келеді.
7-8 сыныпта қыз балалар мен ер балалар ... ... ... ... олар ... хат ... көшелерде серуендеп, киноға
барады. Қарым-қатынас негізінде жеткіншекте ... ... ... ... ... ... өзін тәрбиелеумен айналысады /27.257б./
Осының нәтижесінде жеткіншек жолдасымен теңеседі. Бұл ... ... ... ... ... ...... Бұл
жеткіншектің назарсыз қалудан, өзінің сенімсіздігінің пайда болуына
әкеледі. Т.В. ... ... бұл ... ... ... ... деп ... Қарым – қатынаста қиындық көретін жеткіншектердің
психологиялық ерекшіліктерінің эксперименталды-психологиялық
зерттеулері.
1. ...... ... ... ...... ... ұйымдастыру.
Қарым – қатынаста қиындық көретін жеткіншектердің эксперементалды –
психологиялық зерттемелерді ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... көретін жеткіншектер
коммуникативті және ұйымдастыру қабілеттілігі төмен, ал ситуативті және
жеке адамдық мазасыздығы ... ... ие. Бұл ... мәртебесіне әсер тигізеді.
Жұмыс мақсаты: ... ... ...... ... ... зерттеу.
Зерттемеге келесі міндеттер қойылды.
1. Психологиялық әдебиеттердегі жеткіншектердің құрдастарымен қарым –
қатынас мәселелерінің теориялық анализі.
2. ... ... ...... ... ... Қарым – қатынас қиындық көретін ... ... ... ... алдында эксперементті өткізу деңгейі өңделді.
1. диагностикалық кезең.
2. коррекциялық кезең.
3. тексеру кезеңі.
Диагностикалық кезең міндеті:
1. 9 сыныпта оқитын ... ... ... анықтау.
2. зерттелуші сыныптағы лидерлердің психологиялық ерекшелігін зерттеу.
Коррекциялық кезең ... ... ... ... ... бір- бірін бағалауға үйрету, ... ... ... ... ... ... ... дағдылануын дамыту.
2. қарым- қатынасқа қажет установка (құрлымды) дамытудағы ... өзге ... ... әсер тигізу қбілеттілігін дамыту.
4. жеке адам қарым- қатынасының жүйесін дамыту және коррекция.
Тексеру ... ... ... ... ... ... ... міндеті:
1. қарым- қатынаста қиындық көретін жеткіншектердің социометрикалық
статусын анықтау.
2. ... ... ... ... ... ... ... келесі әдістер қолданылады:
1. Д.Ж. Мореноның тұлға аралық және топ ... ... ... ... ... және ұйымдастыру қабілетін бағалап, анықтау «КОС– 1»
әдісі.
3. спилбергтің, тұлғалық және ... ... ... әдісі.
Тұлғалық кезеңде жеткіншектерге әлеуметтік- психологиялық тренингтер
өткізілді.
10 жаттығулар пайдаланды:
1. « Қайырлы таң» жаттығуы.
2. « Мен ... ... ... « ... ... « ... ... « Атамдар» жаттығуы.
6. « Жануарлар» жаттығуы.
7. « Жылан» жаттығуы.
8. « Қара, ақ» жаттығуы.
9. « ... ... « ... ... ... ... ... көретін жеткіншектердің психологиялық
ерекшеліктерінің ... ... ... ... ... ... № 39 орта мектебінің оқушылары алынды. Зерттеуге
достық қарым- қатынасты орнатқан 14-15 жас аралыындағы ... 9 ... ... 20 бала ... ... - ... ... әдістемелердің
баяндауы.
Д.Ж.Мореноның тұлға аралық және топаралық қарым- қатынасты өзгертумен
жетілдіру мақсатында қолданылады.
« Социометрия» термині әлеуметтік өлшем ... ... ... ... ... Д.Ж. ... Социометриялық
көмегімен топтық іс- әрекет жағдайындағы адам тәртәбінің ... оқып ... ... ... топтағы мүшелердің әлеуметтік-
психологиялық сәйкестігін білуге ... ... ... ... ... мен ... ... Бұл жерде
социометрия ашық жүреді.
Эксперементтердің талабы, ұнамды және ... ... үшін ... ... Социометрияның критерий мен сұрақтары
таңдалғаннан кейін ол арнайы карточкада немесе ауызша түрде беріледі.
Әрбір топ мүшесі ... ... ... сенімді немесе сенімсіздік
білдретін топ мүшесін ... ... ... әдіс 2 ... ... Алғашқы вариант- параметрикалық емес ... ... ... ... таңдау жасау арқылы жауап
беру.
Бұл тәсілдің тұрақсыздығы таңдаудың кездейсоқтығы. Көбіне зерттушілер «
бәрін таңдаймын» деп жазады. Бұндай жауап екі ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаға деген аморфты
қарым- қатынас қалыптасқан болуы мүмкін. Бұндай жадайдың ... ... ... өзгертуге талпындырды. Сөйтіп екінші
вариант қалыптасты таңдау мүмкіндігіазайды. ... тек ... ... ... ... бұл ... ... социметриялық
шек қою» деп аталады.Көптеген зерттелінушілердің ойынша, бұндай ... ... ... арттыра түседі.Психологиялық көзқарас
бойынша, социаметриялық шек қою, зерттелінушінің таңдаукезінде зейінді
болуға әсерін ... ... ... нақты лидерді немесе
жолдасты анықтауға ... ... ... ... ... ұйымдасу немесе басы бірікпеушіліктің деңгейін өлшеу;
b) «Социометриялық позицианы» ... топ ... ... ... ... белгілеп « лидер» мен « ... ... ... ішкі ... ... ... ... емес лидерді табу;
Социометриялық карточкамен анкета программаны құрудың соңғы ... ... ... топ ... өзгелерге деген қатысын белгілеу керек.
Зерттеуші анкетада белгілеу керек.
1. Оқушының аты-жөні
2. сынып
3. тестілеу күні.
Соңынан нұсқау беріледі: « ... ... ... ... беріңіз.
Шынайы жауап беруге тырысыңыз. Біз өзіңіздің көзқарасыңызды білгіміз
келеді . Шынайының сізге қатер тигізбейтініне сөз ... Әр ... сол ... ... ... Әр фамилия жазатын орын қалдырыңыз.
Фамилияларды орнықсыз жаза беріңіз, өйткені, жоқадамды ... ... ... қараңыз, онда барлық фамилиялар жазылған». Ең басында
қарапайым социаматрицаны құрыңыз. Социоматрицаның әр критериін ... ... ... ... береді. Социометриялық
әдіс көп уақытты қамтымайды (15 минутқа дейін). Әдіс ... ... ... ... ... ... ... қатынасты зерттеуде « КОС-1» коммуникативті және
ұйымдастыру қабілетін бағалап, анықтау.
« КОС-1» ... ... ... ... ... негізделеді. Қарастырылған ... жеке ... ... ... ... ... ... реальді тәртібінегізінде жүзеге асырылады.
Осы принципке сәйкес адамның ... және ... ... ... ... сұранамаөңделді. Проективті әдіс
ерекшілігі зерттелуші жағдайдағы өз ... ... ... ... және ... ... ... мүмкіндігіне сай
топтық сұрақтар құрастырылған. Бұл сұрақтар, сұрақтар парағында
берілген. Бұл ... ... ... және ұйымдастыру қабілеттілігін анықтауға мүмкіндік
береді.зерттеушілердің ... ... ... ... осы ... ... мүмкіндігі қарастырылған.
Коммуникативті бағыттылықты зерттеу программасы ... ... ... ... ... ... түсуге талпынады ма, достары көп пе?
b) Достары арасында ... ... ма, әлде ... ... ... Жаңа ұжым мен ... тез ... ме?
d) Достармен таныстарының сұранысына, тез елпінпат білдіре ме?
e) Битаныс адамдармен қарым- ... тез ... ... ... сөз ... ме, ... жұмыстарды ұнатады ма?
g) Тыңдаушы аудитория алдына шыға ала ма?
Осыған ... 20 ... ... ... ... анықтау программасы келесі мазмұнды сұрақтарды
енгізді.
a) Қиын жағдайлардағы тез бағыттылығы.
b) Талаптылығы, ... ... ... іс- ... ... ... ... өзбеттілігі.
e) Байсалдылығы.
Қоғамдық жұмысқа деген қатынасы, көпшілдік.
Осы негізде 20 арнайы сұрақтар құрылды.
әрбір зерттелушіге арнайы үш сұраққа жауап беру ұсынылады.
1. ... ... ... ... ... « ұрақ сіз үшін ... қасиетіңізге сай деп
ойласаңыз «+» қойыңыз( егер кері ... ... «-» ... Сұрақ қысқа
болғандықтан,толық мазмұнды ендірмейтінін ескеріңіз. ... ... ... Тез ... беріңіз. Жауап беруде сәтті
әсер қалдыруға тырыспаңыз. өз пікіріңізді бос ... ... ... ... жоқ».
Содан соң зерттелінушіге « Спилберг» сұранамасы берілді.
Берілген « ... ... жеке ... және жағдайлық
мазасыздануды бағалауға арналған.
Мазасыздық деп ... ... ... ... ... ... мазасыздық адамдармен қарым- қатынасқа түсуге, іс-
әрекет жасауға қиындық туғызады. Мазасыздық- адамның ... ... ол ... ... ... екі түрі ... жеке ... жағдайлық.жеке адамдық мазасыздыққа жеке адам ның даралық қасиетін,
« Мендік» қасиетін жоқтау,(өзіндік ... ... ... ... ... болуы мүмкін сәттерде ... Жеке ... ... ... ... тән ... ... мазасыздану - белгілі уақытқа ғана тән, өмірлік жағдайда
кездесетін мазасыздық күй. Бұл күй - ... ... ... ... ... Мысалы: үнтұтқамен әңгіме, емтихандық сынақ, қарама -
қарсы жыныстағы танымайтын адаммен қарым- қатынас.
әдістеме екі кестеден, ... 20 ... ... Бірінші кесте –
жағдайлы мазасыздану ... ... ... - жеке ... ... ... « әрбір сөйлемді оқып, өзіңіз сондай жағдайда
қалай сезінуіңіз мүмкін, соған байланысты керекті ... ... ... көп ... ... жоқ, ... дұрыс немесе бұрыс жауап
жоқ».
2.3.эксперементалды психологиялық ... ... ... ... ... ДЖ. ... ... жүргізілді. Социометриялық зерттеудің нәтижесі, келесі
көрсетімділерді анықтады.
Проценттік таңдау:
1. лидерлер-20% (4 адам)
2. оңашаланған-15%(3 адам)
3. ... ... 20 ... ... ... ... оңашаланған, ұнамды 13
адам.
Оңашаланған жеткіншектер қарым- қатынаста ... ... бұл ... ... ... болуы мүмкін, немесе әлеуметтік қатынас дағдысының
жоқтығы. Сонымен бірге онашалық өзіндік бағалық ... ... ... ... ... сыйлау жағымды ассоциациялармен байланысты, ал
төмен өзіндік сыйлау жағымсыз ... ... ... ... ... ... ол ... деген сенім. Төмен өзіндік сыйлау, ... ... ... ... сыйлауы төмен жеткіншек, ренжігіш
келеді. Күлкіге, сынға, ауыр түсінікте болады. Оларды ... ... ... ... ... Бұл ... ұялшақ болуына,
психологиялық бөлектенуіне, армандауына әкеледі. ... ... ... ол ... ... ... ... Адамдармен қарым-
қатынаста бұндай балалар, өздерін төмен санайды. өзіндік сыйлауытөмен
балалар, сыныптағы ... ... ... ... ... жеткіншектер басқарудан алшақ болады. Тіпті мақсат қойса да,
оған жетемін деп ойламайды.
Өз тобындағы лидерлер өзіндік бағалауы жоғары ... ... ... ... Олар өз ... өздеріне жағымды білгендіктен, өзгелерді де сол күйде
қабылдайды.
Ал өздеріне ... ... ... ... өзгелерге де сол
күйде қарайды. Бұндай балалар ... ... да оңай жол ... Лидер
мен оңашаланғандардың каммуникативті және ұйымдасу қабілеттілігін зерттеу
мақсатында «КОС-1» әдісі қолданылды. Нәтижені өңдеуде келесі ... ... ... ... ... қабілеттілігі төмен
деңгейді көрсетті(0, ... -0,45 ... және ... төмен деңгейін көрсетті(0,20 дан 0,55балл).
Жеткіншек арасындағы лидерлер нәтиженің жоғары деңгейін ... ... ... ... ... коммуникативті және ұйымдастырушылық
қабілетінің төмен деңгейін көрсетті. Олар қарым- қатынасқа ... ... ... сенімсіз сезінеді, таныстары аз, аудитория алдына
шығуға қиыншылық көреді, өз көзқарастарын ... ... ... ... ... шешімге келуден бас тартады.
Жоғары нәтижеге ... ... ... ... ... ... көрсеткішін емденген. Бұндай
жеткіншектер ... ... ... білдіредіғ, қоғамға
жаңа ортаға тез бейімделеді. Жағымсыз жағдайдан шапшаң шыға ... ... ... ... ... жақсы көреді. Танымайтын ортаға
келгенде, өзгеріс ендіре алады. Олар ... ... ... ... ... ... ... бұл
әдіс адамның жеке коммуникативті және ұйымдастырушылық қабілетінің деңгейін
көрсететінін ұмытпау керек.
Егерде зерттелушіде коммуникативті және ұйымдастырушы ... ... ... ол алдыңғы іс-әрекеттер процесінде өзгермейтінін
көрсетеді. Егер ... ... мен ... бағыттылық шарты өсетін болса,
қабілеттіліктер дамуы мүмкін.
Оңашаланғандар мен лидерлердің мазасыздығын ... ... ... ... Нәтижелер көрсеткендей оқшаланған жеткіншектердің
жеке адамдық және жағдайлық мазасыздығы жоғары деңгейді ... ... ие ... ... ... деңгейін көрсетті.
Алғашқы диагностикалық кезеңде анықталғандай қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ДЖ. ... ... бірде-бір таңдау алғаны жоқ. «КОС-1» әдісі коммуникативті және
ұйымдасушылық қабілетінің ... ... ... ... ... ... ... мазасыздықтың бар екенін нәтижелердің
өңдеулері көрсетті. Бұл оқшаланған ... ... ... ... ... ... мазасыздық білдіретіні анықталды.
Коррекциялық кезеңде әлеуметтік – психологиялық тренингтер қолданылды. Бұл
үшін арнайы 10 ... ... ... ... дағдысын
дамытуға, мазасыздықты төмендетуге, қарым- қатынас деңгейін арттыруға
бағытталған.
Алғашқы жаттығуға «Қайырлы таң» жаттығуы қолданылды.
Нұсқау: « ... ... бір- ... ... айтудан бастайық. Алғашқы
қатысушы тұрып, бір(өзіңе таңдаған) қатысушыен амандасып, тілек ... ... ... ... амандасып, өз тілегін ... ... ... ... ... жалғаса береді.
Жаттықтырушы топтағы зерттелуші ... ... ... көретінін
бақылауы керек.
Қарым- қатынаста қиындық көретін жеткіншектерге сұрақ қоюдан ... ... ... ... ... ... болды?» бұндай
сұрақтар екі функцияны анықтайды: бір жағынан, жағымсыз эмоцияны жеткіншек
шығара алады, екінші жағынан ... ... ... өз ... ... және өзге ... ... қиындықтарды шеше алады. Тәжрибені
саналы түрде қабылдау, ... ... ... ... ... ... ... жаттығу «Мен көріп тұрмын...» жаттығу жұппен жүргізіледі, топтағы
ара-қатынасты қысқартуға мүмкіндік бередң. Топта аз қарым-қатынасқа түсетін
адамды таңдаңыз.
Нұсқау: « ... ... ... ... ... тапсырма белгілі
уақыттты қамтиды. Мен орындауға тиіс тапсырманы айтамын, уақыт біткен сәтте
сіз тапсырманы аяқтауыңыз ... ... 4 ... ... бір-біріңіздің көзіне қарайсыз.
2 тапсырма. 4 минут ішінде қарама-қарсы тұрған ... ... адам ... ... керек, содан соң « мен алдымда ...» деп, ... ... ... Мысалы: жылы көз, біріншісі 4 мин. сөйлейді,
екіншісі тыңдайды, содан соң олар ... ... сәті ... ... ... ... ... 5 минуттан беріледі, ол өзінің ... ... ... ... суреттеуі керек. Суреттеу барысында тек кел-бетін
ғана емес, оның мінезінің ерекшелігін сипаттауға ... ... ... ... ... ... ... сай болғанын, 1 минут
ішінде айтуы керек. Солайша олар рольдерін ... ... ... ... 5 ... ... ... серігі туралы
көзқарасын білдіруі керек. «Менің серігім қандай адам?» деген сұраққа жауап
болатындай суреттеуіңіз керек.
Тапсырмаларды орындап болған соң, ... ... ... бір ... ... 5 күн ... ... серігі ретінде суреттеуі керек.
Тәжірибенің рефлексиясын тапсырманы орындау процесінде емденген дағдылардан
білуге болады:
1) қарым-қатынаста ... ... ... ... қиындық
3) өзіне тән бағыттылықты, өзгеге бағыттау.
«Саусақтар» жаттығуы, өзге адамдармен іс-әрекетке ... ... ... ... үйретеді. Жаттығу барысында өзіне ... ... ... ... ... отырады.
Нұсқау: « мен сіздерге саусақтарды көрсетемін. Кейбір де бір қолдағы
саусақтарды, кейбір екі қол ... ... Мен қол ... ... ... ... көтеремін, сонша бала тұруы керек. Мысалы: мен 4
саусақты көтерсем, 4 бала ... ... ... ... ... ... ... рұқсат беріледі.»
Жаттықтырушы оларға сөйлеуге рұқсат бермейді. Ол ... ... ... мақсатты орындаудағы қиындықтар бар?» т.с.с.
«Шынжыр» жаттығуы. Дөңгелектеніп тұра қалады.
Нұсқау: « Бір-біріңізге жақын тұрайық, ... ... қақ ... ... ... бойынша бір-біріңіздің қолымыздан ұстап қалуымыз
керек. Қол ұстаған кезде қасымдағы адамның ... ... ... ... бір, ... ... бірікеннін тексеруі керек. Топ қатысушылары түйінді
шешуі керек. ... да ... ... ... ... ат салыспайды.
Егер топ мүшелері шешілмейтіндігін айтса, жаттықтырушы әрбір істің шешімі
бар екенін айтуы керек. Жаттығу келесідей ... ... ... бір ... шығуы мүмкін (олар бір-біріне қарам-қарсы
тұруы да мүмкін).
2) Топ қатысушылары бірнеше орта құруы мүмкін.
3) Топ ... ... ... ... ... құруы мүмкін.
Жаттығуға жіберілетін уақыт 3-5 минуттан 1 сағатқа дейін ... ... ... ... ... не ... берді?» дегшен сұрақ
қоюға болады. әңгіме барысында мақсатқа жету, бірге іс-әрекет жасау арқылы
ғана жүзеге асқанын ескереді. Жағдайда ... ... бір ... ... ... ... роль ... Бұл жаттығу топтың
біркелкілігін арттыру мақсатында қолданылады.
Бесінші жаттығу « атомдар». Барлық қатысушылар ортаға тұрады.
Нұсқау: « ... ... деп ... ... әр ... қозғалыста
болады, біріге молекулалар құрайды. Молекуладағы атомдар саны түрлі ... ол мен ... ... ... болады. Қазір осы бөлмеде жүреміз,
мен сан айтқан сәтте, бірігіп молекула құруымыз ... ... үш ... ... ... ... « ... Қатысушылар ортаға отырады.
Нұсқау: «Мен сіздерге жануарлар аты жазылған карточка ұсынамын. «Піл»
жануары келсе, топта тағы ... ... ... ... ... ... ... «егер топта тақ ... ... да ... ... ... ... атын оқып алыңыз да, топтан өзіңіздің
жұбыңызды табуға тырысыңыз. ... атын ... ... ... айтпай
табуыңыз керек. Сіз жұбыңызды тапсаңыз, қасына тұрыңыз, бірақ сөйлемеңіз.
Барлық жұптар қосылған бойда мен ... ... ... деп ... жаттығу әдетте қызықты өтеді. Қатысушылардың босансынуына көмек береді.
Өздерінің зейінін дамытуға әсерін тигізеді. Өзгелерді түсінікті ... ... ... ... береді.
Жаттығудан соң қатысушылар жаттығу туралы ойын білдіре алады.
Жетінші жаттығу «Жылан!. Қатысушылар тұрады. Жаттықтырушы 1 ... ... ... « бәріміз шынжыр болатындай тұрайық. Бұл шынжыр ... ... ... ... басы мен ... Жылан сақиналар түзеді
емес пе, біз де сақиналар түзейік. Шатасу ... бас пен ... ... ... ... ... шығып кеткен қатысушыны шақырады. Жыланды шешуге
ұсынады. Ең ... ... ... ... мен ... бар ... ... Шешу барысында түрлі қиындықтар туындауы мүмкін, жүргізуші ... ... бар ... ... ... орнықтыру барысында,
қатысушылар бірге орындалған әрекет оңай мақсатты шешуге мүмкіндік береді.
«Ақ Қара стул» жаттығуы ... ойы ... ... ... Ортаға стул қойылады, қатысушы стулға отырады. әрбір топ мүшесі,
сол қатысушы туралы 2 жағымды және ... ... ... ... ... болуы керек:
1. Ұстамсыз, жалқау.
2. Қызық серік, әрдайым көмектесуге дайын.
Тоғызыншы жаттығу « Карусель». Топ 2 бөлінеді. Тапсырмалар ойша ... ... ... ... ... ... ... тұрады, біреуі
өлең жаттаса, келесі оған мүмкіншілік бермейді. Ол оны күлдіруі керек.
Қол шапалақтан кейін қатысушылар орын алмастырады. Бірнеше ... ... ... ... ... зейінді аударуға, тұрақтылықты дамытуға мүмкіндік береді.
Қатысушылар бір-біріне ... Топ ... ... ... ... жаттығу «Таңдау». Қатысушылар ортаға ... да, ... ... ... Мысалы: бөтен ойында жұп ... ... ... ... ... – топ ... таңдаумен бір-бірін өздеріне ... ... ... ... ... бір-бірін
жақсы тани алады. Коррекциялық жұмысты лидермен де, оқшауланғандармен де
жүргізіледі. Ал бұл жеткіншектер бір-бірімен қарым-қатынасқа аз ... таң» ... ... оңай ... ... ... ... көрді. Алғашқысында оңашаланғандар жаттығуға қатысудан
бас ... ... ... ... ... көріп тұрмын! Жаттығуында ... ... ... ... ... ... жүргізу қиынға соқты. өйткені олар ... бере ... ... ... сезіне бастады. Атмосфера сезімді,
қызықты болды.
«Шынжыр» жаттығуында ... ... ... ... ... ... ... Топ жеткіншетері өз қателерін түсінді.
«Атомдар» жаттығуында баллар сенімділік білдірді. ... ... ... өзгерістер байқалды.
Бір-біріне деген қызығушылық байқалды. Балалар өздерін бос ұстана ... мен « ... ... балаларда қиындықтар туындап,
конфликттер болды. Бірақ блалр бірге шешуге тырысты.
«Ақ қара стул» жаттығуында да ... ... ... пен ... байқалды. Бір-біріне өзгеше қарауға, қылықтарына мән беруге
мүмкіндік берді.
«Карусель» жаттығуында негізгі міндет дұрыс шешілді. Жеткіншектер ... ... ... ... ... жүргізілді. Бұл топтағы өзгерістерді
байқауға мүмкіндік берді. Нәтиже жағымды ... ... ... ... анықтауын тоқтатып, жақсы қарым-қатынас орнатылды.
әлеуметтік-психологиялық тренингтің нәтижесінің ... ... ... түсінуге, іс-әрекетті бірге орындауға мүмкіндік алды.
Топтық атмосфера жақсарды, біргу ... ... ... жетуге
талаптана бастады. Бір-біріне деген сенімділік, жағдайды шешуге ... ... ... ... олар ... ... анық көрінді.
Оқшауланған жеткіншектердің ... ... ... олар ... ... ... ... кейін «қайталама» әдістер орындалды:
1. Дж. Морено «социометриясы»
2. КОС-1 коммуникативті және ұйымдастыру қабілеттілігін ... ... ... зерттеу «Спилберг» әдісі.
Психикалық процестің динамикасын бақылау үшін, таңдамалы ортаны ... ... ... ... үшін ... ... қолданды.
/X1 -X2/
t =
√ m1² + m2²
X1 – мәліметтерді бір рет таңдау мәнінің ... ...... ... ... ... ... m2² - таңдаманы салыстыру мәнінің және ауытқушылығының интегралды
көрсеткіші.
m1²; m2² келесі формуламен анықталады:
S²1
m1² =
n1
S²2
M2² =
n2
S²1 – ... ... ... ... ... « 1-ші таңдама
бойынша)
S²2 - екінші өзгертім бойынша, таңдама дисперссиясы ( 2-ші таңдама ...... ... және ... сан ... - екінші таңдамадағы және кездесетін сан мәні
1. «КОС-1» әдісі ... ... ... бақылау, алғашқы мәліметтермен
салыстырылды. Бұған диагностика кезеңіндегі алғашқы және қайталама
мәліметтер, коррекциялық жұмыс ... ... ... ... ... ... ... нәтижелері алынды:
|№ |х |ү |х |ү |х² |ү² ... |5 |5 |2 |1 |4 |1 ... |4 |4 |1 |0 |1 |0 ... |1 |2 |-2 |-2 |4 |4 ... |4 |5 |1 |1 |1 |1 ... |2 |3 |-1 |-1 |1 |1 ... |1 |4 |-2 |0 |4 |0 ... |4 |5 |1 |1 |1 |1 ... |Мх=3 |Мү=4 |Ех=0 |Еү=0 ... ... ... ... саны nх+ nү -2 = 7+7-2 =12
Жіберуге мүмкін ықтималдылық тең 0.05, ... сан ... ... ... қате мәні t, 2.18 кем ... ... Сонда таңдаманың
орташа статистикалық мәні 3 және 4 бір-бірінен ... ... Бұл ... ... мәні зор ... ... Мазасыздықты зерттеу Спилберг әдісі бойынша ... ... ... ... ... ... ... алғашқы және қайталама мәліметтер жатады.
Коррекциялық жұмыстың келесі нәтижелері алынды:
|№ |х |ү |х |ү |х² |ү² ... |1.5 |1.5 |-0.9 |0 |0.81 |0 ... |1.4 |0 |-1 |-1.5 |1 |2.25 ... |3.5 |2 |-1.1 |0.5 |1.21 |0.25 ... |1.5 |1.5 |-0.9 |0 |0.81 |0 ... |3 |2 |0.6 |0.5 |0.36 |0.25 ... |4 |2 |1.6 |0.5 |0.36 |0.25 ... |1.9 |1.5 |-1.5 |0 |0.25 |0 |
| ... |Мү=1.5 |Ех=0 |Еү=0 |Ех²=4.8|Еү²=3 |
Еркіндік деңгейінің саны (nх+ nү –2) = (7+7-2( ... ... ... тең 0.05, берілген сан еркіндік деңгейінің
жіберілуі мүмкін қате мәні t, 2.18 кем ... ... ... ... тең, яғни кестедегіден үлкен. Сонда таңдаманың орташа статистикалық
мәні 2.4 және 1.5 ... ... ... ... Бұл
корреляциялық жұмыстың мәні зор екенін көрсетті.
Соңғы деңгейде Д.Мореноның «социометрия» әдісі жүргізілді. Диагностикалық
кезеңдегі мәліметтер ... мен ... ... ... және ... алғашқы мәліметтер көрсеткіші салыстырылды.
«Социометриялық» әдістің келесі көрсеткіштері көрсетілді.
20 адамның үшеуі – оқшауланған, 4 адам – ... 13 адам ... ... ... ... ... |% ... ... |15 ... |20 ... |65 ... ... бойынша алғашқы кезеңдегі оқшауланған жеткіншектер
бір де бір таңдама алғаны жоқ. Коррекциялық ... ... ... ... ... ... ... социометриялық нәтиже бойынша оқшауланған
балалар таңдамасы аз ... ... ... коррекциялық жұмыс жағымды
нәтиже бергенін айтуға болады. өйткені оқшауланған жеткіншектер ... ... ... коррекциялық жұмысының жағымды нәтиже бергенін
көруге болады.
Ал бұл жұмыстың гипотезасының дәлелденгенін көрсетеді. Құрдастарымен қарым-
қатынаста ... ... ... ... және ұйыьдастыру
қабілеттілігі төмен, ал ситуативті және жеке ... ... ... ие. Бұл ... ... ... ... Коррекциялық кезеңнің жүргізуі арқылы, жеткіншекте қарым-
қатынаста қиындықтарын жеңуге болатынын көрсетті.
Қорытынды.
Жеткіншек ... ... ... ... Жас есейе берген сайын
балада қарым-қатынасқа мұқтаждықта өсе береді. ... ... ала ... мәліметті жеткіншек ала алады. әлеуметтік қарым
қатынас дағдысын үйренеді. Топқа ... ... оған ... үшін ... ... тудырады.
Жеткіншек шақта дене бітімінің дамуы жүреді. Жеткіншекте қарама-қарсы
жынысқа қызығушылығы туындайды. ... ... ... ... қылығын
бағалай бастайды, өзгелерді де бағалайды. Бұндай ... ... ... ... ... бірге жеткіншек шақтың мәнді
ерекшелігі айқындайды, бұл ересектермен қарым-қатынас. ... ... ... ... өз ... ... Бұл қарым-
қатынас жеткіншектің жанды қиналысына әкеледі де, сыныптармен ... ... ... ... ... ... ... коммуникативті және
ұйымдастыру қабілеттілігі ... және жеке ... ... ... ие ме ... айқындау мүмкіндігі қарастырылады. Қазір ... сай ... ... ... зерттеу
ерекшелігін актуалды етеді. ... ... ... ... ... қиындық көру мәселесі жеткіншек шақ ... ... ... ... ... ... ... мектеп психологтарына кепілдеме берілді.
1. Тұлға аралық және коммунмкативті ... ... үшін ... ... ... Д. ... «КОС-1» (коммуникативті және ұйымдастырушылық
қабілетін зерттеу әдісі).Мазасыздықты зерттеу «спилберг» әдісі.
2. Коррекциялық жұмыс үшін келесі әлеуметтік-психологиялық ... ... ... ... «Мен ... ... ... «Шынжыр»
5) «Атомдар»
6) «Жануарлар»
7) «Жылан»
8) «Қара,ақ стул»
9) «Карусель»
10) «Таңдау»
Тексеру зерттемелері, коррекциялық жұмыстың «оқшауланған» жеткіншектер үшін
әлеуметтік қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... ... жағдайға жағымды әсер етуге болатынын
көрсетті.
Қолданылған ... ... Д.И. ... Психология современного подростка.
–М.:Педагогика,1987
2. И.С.Кон. Психология ранней юности-М.:Просвещение,1989
3. Т.В. Драгунова, Д.Б. Эльконин. Возрастные и индивидуальные особенности
младших подростков-М.:Просвещение,1967
4. А.В. ... ... как ... ... ... ... Ф. Райс. Психология подросткового и юношеского возраста-С-П.:Питер,
2000
6. Мухина В.С. Хрестоматия по возрастной психологии-М.2000
7. ... ... ... ... Ю.Е. ... ... подростков в школьном коллективе//Вопросы
психологии№3, 1988
9. Петровский А.В. Личность, деятельность, коллектив-М.:Просвещение, 1983
10. Кон.И.С., ... О.И. ... как этап ... и ... характеристики переходного возраста.
11. Краковский А.А. О подростках-М.:1970
12. Коломинский Я.Л. ... ... ... А.М. ... Н.Н. Толстых. Подросток в учебнике и в жизни-М.:
Знание, ... ... Т.В. ... ... А.Г. ... Мир ... ... Просвещение, 1982
16. Кондратьев М.Ю. Подросток в замкнутом круге общения-М.:1997
17. Личко А.Е. Типы акцентуации характера и ... у ... ... ... М.М. ... и взаимодействия в педагогическом процессе-
М.: Просвещение, 1991
19. Шумилин А.П. ... в ... ... – М.: МГУ,1986
20. Синицкая В.Д. Формирование коллективических отношений подростков в
процессе их совместной деятельности – ... ... А.В. ... и дети. Парадоксы общения-М.,1988
22. Драгунова.Т.В. О некоторых ... ... ... ... ... Л.Ф. Возрастная психология-МС., 1987
24. Кон И.С. Психология юношеской дружбы.
25. Выготский Л.С. Педагогика подростка –М., 1982
26. Уманский Л.И. Психология организаторской деятельности ... ... ... А.В. ... влияния – С-П.,2001
28. Гришин В.В. Методика психодиагностики в учебно-воспитательном процессе-
М.,1990
29. Гуревич К.М. Что такое ... ... ... Е.В. ... ... ... 1995
31. Сидоренко Е.В.Личностное влияние и противостояние чуждому влиянию-С-
П.,1997
32. Немов Р.С. Психология Кн.3-М.,2001
33. Дружинина В.Н. Структура и логика психологического ... ... Р. ... ... ... ... ... А.А. Психология – М., 2001
Қосымша
Қосымша №1
Дж. Мореноның «Социометрия» әдісі.
Бұл әдіс ... ... ... ... жүйесіндегі жеткіншек орнын
анықтауға мүмкіндік береді. Топты зерттеуде бұл әдістің қолдану құрамына 10
адам кіргенде ғана ... ... ... ... топ бір ... ... сыныпта жиналады да,
оған шамамен мынадай нұсқау беріледі: « ... топ, ... көп ... ... ... түсу ... ... бір-біріңіздің тұлғалық
және іскерлік, сенімділік, жағымды және ... ... ... ... ... бәрі міндетті түрде тыйанақты болуы мүмкін емес.
Бәіреумен қарым-қатынасқа түсі ... ... ... ... ... түседі. Енді топ жаңадан ... деп ... де, ... ... ... ... беріңіз.
Алдымен аты-жөніңізді жазып кетіңіз.
1. Топ мүшелерінің қайсысын сіз жаңа сынып құрамына кіргізер ... ... ... ... ... 1 ... ... Топ мүшелерінің қайсысын сіз жаңа сынып құрамына ендіргіңіз келмейді?
Оларды 2 номерде тізіңіз.
3. Сенің ойыңша топ мүшесінің қайсысы сені жаңа ... ... алды ... Кімнің қағазына қарағың келеді?
Жауап қағазы өңделеді де, социометрияның матрица кестесіне белгілейді.
Сол жақ ... ... ... ал сол жақ ... сол
фамилиялардың номері жазылады. Жолдың ... жағы ... ... ... ... Бұл ... сандық көрсеткіші. Көк
сандарды санау арқылы социометриялық матрицаға сәйкес ... ... ... ... ... үшін көк сандарды қосу керек, социометриялық
матрицаның төменгі жағына есептеп жазу ... ... ... ... алынған сандардың жалпы таңдауын анықтау қажет. Сол ... ... да ... ... Төменгі жағын социометриялық
матрицаны қарау арқылы лидерді анықтауға болады. ... ... ... ... қабылдайтын адамды анықтауға болады.
Қосымша №2
«КОС-1» ӘДІСІ.
Зерттеу барысында зерттелінушіге «сұрақ ... ... ... жүргізу
үшін, нұсқау беріледі. «Сұрақ номерімен тор көз номері сәйкес ... ... ... ... ... ... сұрақтың қысқа екенін, ол көп мағлұмат
бермейтінін ескеріңіз. Жағдайды елестетіп, тез ... ... ... ... ... ... ... тұратын, достарыңыз көп пе?
2. Жолдастарыңызды шешіміңізбен келістіре аласыз ба?
3. Жолдасыңызға деген реніж сезімі ұзаққа созылады ... ... ... ... ... қиындық тудырады ма?
5. Әртүрлі адамдарға қарым-қатынас орнатуға деген бағыттылғыңыз бар ма?
6. Қоғамдық жұмыстармен айналысуға сізге ұнайма ?
7. ... ... ... ... ... оқуға қызығырақ, бұл
рас па?
8. Қиындық болса, сіз өз ... қол ... ... ... ... ... қарым-қатынасқа түсе аласыз ба?
10. Жолдастарыңызбен ойындар ұйымдастыруды және ... ... ұнай ... Жаңа ... ену сізге қиын ба?
12. Битаныс адаммен қарым-қатынас орнату оңай ... ... ... ... ... оңай ма?
14. Жолдастарыңыз сіздің көзқарасыңызбен әрекеттенгенді ұнатасыз ба?
15. Жаңа ұжымда қарым-қатынасты ... ... ... Жолдастарыңызды өз сөзінде тұрмағаны үшін ... ... Жаңа ... қарым-қатынасқа түсуге ұмтыласыз ба?
18. Шешімге келуде өзіңіз ынта білдіресіз бе
19. Сізді қоршаған адамдар ашуландыра ма, жалғыз болғыңыз келе ... Өзге ... сіз ... алмайтыныңыз рас па?
21. Адамдар арасында үнемі болған ұнай ма?
22. Бастапқы әрекетті бастап аяқтай алмасаңыз сіз ... ... Жаңа ... ... сіз ұялшақтық білдіресіз бе, қиындық көресіз
бе?
24. Жолдастарыңызбен қарым-қатынас кезіндесіз шаршайсыз ба?
25. ... ... ... ұнай ... ... ... байланысты жағдайды шешуге ынта білдіресіз бе?
27. Битаныс ... ... сіз ... сенімсіз сезінетіңіз, рас па?
28. Өзіңіздің рас екніңіз, дәлелдемейтін ... бола ... Жаңа ... ... ... ... рас ... Мектепте қоғамдық жұмыстарға қатысасыз ба?
31. Белгілі топ таныс адамдармен ... ... ... ... ... қолдау көрсетпесе, сіз өз көзқарасыңыздан бас тартасыз
ба?
33. Битаныс ұжымда, өзіңізді бос ұстайсыз ба?
34. Жолдастарыңыз үшін ... ... ... ... ... Жаңа ... сөйлеуге келгенде, өзіңізді бос, әрі сенімді ұстайсыз ба?
36. Іскерлік кездесулерге қалып ... ... бола ... ... көп ... ... ... аудара аласыз ба?
39. Битаныс адаммен қарым-қатынасқа түсуде абыржисыз ба?
40. Көп адам ... ... ... ... рас па?
Қосымша №3
Спилбергтің мазасыздықты зерттеу тесті.
Нұсқау: « Төмендегі пікірлерді оқып, өзіңізге тән ... ... ... оң жақ ... ... ... ... пікірлерге көп
ойланбаңыз, өйткені дұрыс немесе бұрыс жауап ... ... ... ... шкаласы ... |
| | |Жоқ ... ... |Мүлде |
| | ... ... | ... |
| | ... | | ... |
|1 |Мен ... |1 |2 |3 |4 |
|2 ... ... ... ... |1 |2 |3 |4 |
|3 |Мен ... ... |1 |2 |3 |4 |
|4 |Мен ... ... |1 |2 |3 |4 |
|5 |Мен ... ... ... |1 |2 |3 |4 |
|6 |Мен ... |1 |2 |3 |4 |
|7 |Мен ... ... ... |1 |2 |3 |4 |
|8 |Мен ... ... сезінемін |1 |2 |3 |4 |
|9 |Мен ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен ішкі ... |1 |2 |3 |4 |
| ... | | | | ... |Мен ... сенімдімін |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... орын таба ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен күштенуді сезінбеймін |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... қозудамын |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен жоғары көңіл күйде боламын |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... ... |1 |2 |3 |4 ... ... ... ... жеңіл бұзылады |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... жолы ... |1 |2 |3 |4 |
| ... ... | | | | ... |Мен ... ... көпке дейін|1 |2 |3 |4 |
| ... ... ұзақ ... | | | | ... |Мен ... жасауға деген күшті |1 |2 |3 |4 |
| ... | | | | ... |Мен ... ... |1 |2 |3 |4 ... ... болуы мүмкін қиындықтар |1 |2 |3 |4 |
| ... | | | | ... ... ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен бәрін жүрегіме жақын аламын |1 |2 |3 |4 ... ... ... сенімділік жетпейді |1 |2 |3 |4 ... ... ... ... |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... ... ... |1 |2 |3 |4 |
| ... ... | | | | ... |Менде көңілсіздік болады |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... ... ... |1 |2 |3 |4 ... ... ... ... |1 |2 |3 |4 |
| ... | | | | ... ... өзімді бақытсыз сезінемін |1 |2 |3 |4 ... |Мен ... ... |1 |2 |3 |4 ... |өзімнің жұмысымды ойлағанда |1 |2 |3 |4 |
| ... ... ... | | | | ... ... ... |5 ... |3 ... |2 ... |3 ... |4 ... |4 ... |3 ... |3 ... |5 ... |5 ... |3 ... |4 ... |3 ... |4 ... |3 ... |2 ... |4 ... |2 ... |3 ... |5 ... ... тесті(1)
|Хамит |1.5 ... |2 ... |2.9 ... |1.9 ... |1.4 ... |3 ... |1.5 ... |3 ... |1.9 ... |2.9 ... |2.5 ... |4 ... |1.8 ... |3.4 ... |2.7 ... |1.3 ... |3.1 ... |3.5 ... |2.5 ... |1.5 ... ... ... |1.5 ... |2 ... |2.9 ... |1.9 ... |0 ... |3 ... |1.5 ... |2 ... |1.5 ... |2.9 ... |2.5 ... |2 ... |1.8 ... |3.4 ... |2.7 ... |1.3 ... |3.1 ... |2 ... |2.5 ... |1.5 ... ... 1
1234567891011121314151617181920Хамит+++Бегалиев++++Утенова++++Оразов++++Кузбакова++++Тажибаев++++Балгазин++++Другалиева+++++Абрахманов++Калиев+++++Паизов+++Кайрмагамбетов++++Балманов++++Сералин++++Карабанова++++Имухамбетов++++Кенжегалиев++++Мұқанов++++Қазиев++++Қазбаева++++Барлық таңдама8342944-835-42432-59
-----------------------
|Хамит |5 ... |3 ... |2 ... |3 ... |4 ... |4 ... |3 ... |3 ... |5 ... |5 ... |3 ... |4 ... |3 ... |4 ... |3 ... |2 ... |4 ... |2 ... |3 ... |5 |

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Агрессия мәселесіндегі жеткіншектің мінез-құлық ауытқушылығы, яғни девианттық мінез-құлықтың пайда болуы.7 бет
Болашақ педагогты жеткіншектердің көркемдік мәдениетін қалыптастыруға даярлау82 бет
ЖеткIншектердIң даму ерекшелIктерIнIң кейбIр мәселелерI48 бет
Жеткіншек шақтағы агрессивті тәртіптің мәселелері жөніндегі теориялық анализ54 бет
Жеткіншекке психологиялық көмек көрсету8 бет
Жеткіншектерді тәрбиелеудегі мектеп пен ата-ананың ынтымақтастығының теориялық мәселелері23 бет
Жеткіншектердің девиантты мінез- құлқындағы гендерлік айырмашылықтарды зерттеудің теориялық негіздері36 бет
Жеткіншектердің девиантты мінез-құлық ерекшіліктерінің көрініс беру мәселелері44 бет
Орта мектеп химиясы бойынша сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру, сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары31 бет
Отбасындағы ата ана мен бала қарым -қатынасының психологиялық ерекшеліктері72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь