Жеке тұлғаның іс-әрекетте дамуы.

Мазмұны.


Кіріспе. 3
I.Бөлім. Жеке тұлғаның іс.әрекетте дамуы.
1.1. Ойын . кіші мектеп жасындағы оқушының басты іс.әрекеті.
1.2. Баланың психикалық дамуындағы ойынның іс.әрекет ретінде қалыптасуы.
1.3. Ойын әрекеті . баланың қоршаған әлемі меңгерудегі негізгі формаларының бірі.
1.4. Ойын және оқыту.
ІІ. Бөлім.
Кіші мектеп жасындағы оқушылардың ойын әрекетінің ерекшеліктерін анықтау бойынша тәжірибелік әксперименттік жұмыс. 25

Қорытынды.
Ұсыныстар.
Қосымшалар.
Әдебиеттер тізімі
        
        Мазмұны.
Кіріспе. 3
I.Бөлім. Жеке тұлғаның іс-әрекетте дамуы.
1.1. Ойын – кіші мектеп жасындағы оқушының басты іс-әрекеті.
1.2. Баланың психикалық дамуындағы ойынның ... ... Ойын ...... ... ... меңгерудегі негізгі
формаларының бірі.
1.4. Ойын және оқыту.
ІІ. Бөлім.
Кіші мектеп жасындағы оқушылардың ойын әрекетінің
ерекшеліктерін анықтау ... ... ... ... ... Ойын бала ... оның ... дамуының
көрсеткіші болып табылады. Бала неғұрлым сау болса,
соғұрлым ол ықыласымен, әртүрліше көп ойнайды.
Ойын көбіне балалық шаққа тән (мектепке ... ... ... ... ... ... оны баланың монополиясы
ретінде қарастыру қате болар еді.
Жастар да, ересектер де ... ... ... ... ... ... ... ойнайды. Олар үшін басты іс-әрекет –
еңбек болып табылады. ... ... ... ... да түрлері секілді қоғам тарихымен анықталады.
Ойынның қоғамдық-тарихи сипаты шығу тегімен ғана емес,
оны жүзеге асыру тәсілімен де анықталады. Басқаша айтқанда,
ойындардың формасы мен ... ... ... мен ... ... ... арқылы анықталады.
Зерттеу обьектісі – ойынның бастауыш сынып оқушыларының оқу
іс-әрекетіне әсер ету ... пәні – ... ... ... оқу ... және ... ... ойынның психикаға
әсерінің диагностикасы.
Зерттеу мақсаты – ойынның мектепке дейінгі балаларға ... ... әсер ету ... : ...... ... ... Ойынға
сүйену – балалардың оқу процессіне енуінің маңызды жолы.
Бұл тәрбиелеудегі эмоционалды қамтамасыз ету әдісі және өмір
іс-әрекетінің нормалық жағдайы.»
Құрылымы – ... ... 2 ... ... ... ...
1-3 класс оқушыларының ойын процессін зерттеуінің теориялық
зерттелінуі, ... ... – ойын ... ... бөлімі.
Методологиясы – берілген дипломдық жұмыста біз отандық
рсихологтардың жұмысына сүйендік: Амонашвили Ш.А.,
Выготский Л.С., Газман О.С., Леонтьев А.н., ... ... Д., ... және де ... ... ... ... И. Борди-Кляйн, В. Зингер.
Қорытындысында зерттеудің нәтижесі, ұсыныстар, қосымша мен
қолданылған әдебиеттер.
І. Бөлім. Жеке тұлғаның іс-әрекетте дамуы.
1.1. Ойын – кіші ... ... ... ... ... ... ... сол не басқа итермелеуші күштерге
немесе түрткілерге негізделегн және белгілі бір мақсатқа
бағытталған бірқатар актілер-әрекеттерден ... ... ... ... сәйкес бұл мақсатқа әртүрлі
тәсілдермен («операциялармен») немесе (жолдармен
(«әдістермен») жететіндіктен, әрекет ... ... ... ... ... ... ... Субьектінің бір нәрседе мұқтаждығы
ретінде көріне отырып, қажеттілік, іс-әрекеттің
икемділігі, яғни оның өзінен тәуелсіз обьектілер
қасиеттеріне ... ... ... шақырады. Осы обьектіге бағынушылық,
оған сәйкестенуде негшізінде адам іс-әрекетінің сыртқы ... ... ... ... ... ... ... белгілермен сипатталады.
1. Бұл осы формада басқа жаңа іс-әрекет түрлері
дифференцацияланатын ... Бұл ... ... ... ... ... Бұл ... белгілі бір жастағы бала тұлғасындағы
бақыланатыннегізгі өзгірістер тәуелді болатын
іс-әрекет.
Осыған қоса, балалық психологиясының әрбір жастық кезеңінде
жеке тұлғаның ... үшін ... бір ... ... ... ... көрсететіндей тәжірибелік дәлелдемелері жоқ.
Жеке тұлға дамуының анықтаушысы ретінде өзара
қарм-қатынастың әрекеттік жанам түрі болып
табылады. Мұнда жеке тұлға ... 2 ... ... ... дәл-психологиялық, даму үстіндегі жеке тұлғадағы бар нәрсені
және дамудың нақты әлеуметтік ситуациясында дамитын нәрсені
белгілеуші;
б) дәл-педагогикалық, ... ... ... ... ... ... да және қалай қалыптасу керектігін белгілеуші. Бұл
бағыттың шегінде іс-әрекет әрқашан жеке тұлға дамуының басты
әрекеті ретінде көрінеді. Алайда, бұл ... жас ... бір ... түрі ... Жеке ... ... әрбір жастық кезеңде тек қана бір
«іс-әрекеттің басты түрімен» анықталмайды.
Ойын – бұл кіші ... ... ... психикасының барлық
жақтарының дамуына маңызды әсерін тигізетін басты
іс-әрекет. Ойында мінез-құлық еріктілігі, «маған керек»
деген емес, «солай қажет» деген талапқа бағынушылық
қалыптасады, бала ... ... мен ... да ... бар екенін ескере бастағанда таным
эгоцентризмі азаяды. Ойында таным процесстері де өзгереді.
Осылайша, бір затты басқасымен орын толтыру мүмкіндігі ретінде
сананың символикалық ... ... бір ... ... ретінде қолданылуы дамиды, орнын толтыру сол орынды
толтырушы мен орынбасардың ... ... жеке ... өзін ... ... ... одан ... және жан-жақты болатындай іс-әрекетте ғана
жүзеге асырады.
Жеке тұлға даму процессінің педагогикалық басқару кезінде
іс-әрекеттің сол не басқа түрлерінің мүмкіндіктерінің
көріп, ... жеке ... ... ... үшін ... Жеке ... жан-жақты дамуы іс-әрекеттің көп
жоспарлығы сипатында ғана мүмкін, ал көп жоспарлылық тек
қана іс-әрекет мазмұнындағы әртүрлілікті ғана ... ... ... ... да ... ... ... түрлері арасындағы шекаралар анық
емес. Балалық және жасөспірімдік шақта іс-әрекеттің ... ... ... ... ... оқу ... болып келеді және іс-әрекеттің басқа түрлерінің
қалыптасуына әсерін тигізеді. Осылайша, дене шынықтыру
еңбектеріне, қоғамдық-саяси өмірге ... бос ... ... ... ... өмірін маңызды
түрде анықтайтын негізгі іс-әрекет ретіндегі оқу
процессімен тығыз өзара байланысты дамиды.
Іс-әрекет деп әлемді өзгертуге, материалды не рухани
мәдениеттің нақты обьективті өнімін ... ... ... ... белсенділігін айтады. Адам
іс-әрекеті әуел баста практикалық, материалдық іс-әрекет
ретінде көрінеді. Кейін одан теориялық ... ... ... ... тұрғыда 2 түрде қосылатынын атап айту
керек:
Ол өзінің атқаратын әлеуметтік функциялары мен әрекеттерін
басынан ... ... ... үй салу ... сол ойыннан қуаныш сезімін сезінеді.
Ойынды эмоционалды жағынан елегізу (уайымдау), ойын
ситуациясында балалар ойыннан тыс қол ... ... ие ... жағдай жасайды.
Көп нәрсені балалар одан да ұзақ және жіктелу түрде естерінде
сақтайды. Олар өзара байланысты анықтау үшін,(мысалы,
каузальды немесе ... ... ... ... ... проблеманың шешімін
табу үшін маңызды күш жұмсайды. Ойын кезінде олар ұзақ
жүгіріп немесе сондай ұзақ бір орында тұра алады.
Ойын бала үшін ... ... ... ол ... ... ... қоса өмірдің өзі болып
саналады.ойнау арқылы, бала шынайы әлемде өмір сүруді
үйреніп, қарым-қтынаста тәжірибеге иеленеді.
Ойын мектепке дейінгі және кіші ... ... ... ... маңыздылыққа ие. Ойын алдымен өмірдің
өзіндік белгіленуі. Ойын баланы өмірден, шынайылықтан алып
кетпейді. ... ойын – ... ... ... және ... оқуға және еңбекке дайындылығының
әдісі. Белсенді ойын формасында бала өмір ... ... ... ... ету ... таниды.
Балалық ойындар, іс-әрекеттің басқа түрлері секілді қоғам
тарихымен анықталады.
Барлық балалық іс-әрекет синкретті, яғни белгілі дңгейде
біріккен, ... Және бұл ... ... процессі жүретін, елестеуші шартты
ситуация арқасында пайда болды. Ойын ... ... ... ... ... Кіші ... оқушының ие болған кез-келген жаңа білімі мен
іскерлігі оны әрекет етуге итермелейді. Ол әрекеттің сипаты
ойындық болып табылады.
Балалармен жұмыс жасауда қолданылатын көптеген ... ... ... және ... ... ... ойын ... деп
бөлінеді.
өмірлік немесе көркем әсерлер негізінде балалардың өз бетінше
немесе ересектер көмегімен әлеуметтік ... ... ... ... ... қайта
жаңғырту ойындарын сюжеттік-рольдік деп атаймыз.
Әсіресе, олар адамгершілік тәрбиесінде, фантазия, қиял
және сөйлеу дамуында үлкен маңыздылыққа ие.
Ойындар-драматизациялар балалардың қандай да бір ... ... ... тек ... үшін ... қызмет етеді. Ойындар-драмотизациялар көрермендерсіз
орындалуы мүмкін, сонымен қатар концерттік орындау мінездеме
де болуы мүмкін. Егер олар классикалық театралдық формада
ойналса (сахна, перде, костюмдер, ... ... ... ... ... орындалса, онда оларды
театризациялар деп атайды.
Танымдық үстемесі, интелектуалдық даму функциясы ретінде
дидактикалық ойындардың артықшылығы бар. Бұл ойындар
оқыту-тәрбиелеу мақсатында педагогикамен арнайы
құрастырылады. ... ... ... ... ойындар: заттың – негізінде бұл
дидактикалық ойыншықтар және материалдар, столға қоятын
және логикалық ойындар «күрделі ... ... ... ... тапсырмалар, болжамдар,
ойын-саяхаттар және т.б. деп бөлінеді.
Қозғалмалы ойындар – физикалық тәрбиелеудің қажетті тәсілі.
Олар белгіленген мақсатқа жетуге бағытталған белсенді
қозғалыс әрекеттерін ... ... Кіші ... ... ... ... ... жарасу, шығармашылық, ұжымдық сипатының болуы.
Ойынның қажетті функциясы ... ... ... ... ... танысдық
іс-әрекетке оңай қосылып кетуге көмектеседі. Қоңырау немесе
сабақтан тыс уақытты ұйымдастырудың ойындық формасы жеке
тұлғаның көп жақты ашылуына, оның қабілеттіліктерінің
дамуына мүмкіндік ... ... ниет пен ... ... ... етеді. Ойынның педагогқа баланы
жүйелі оқу іс-әрекетіне дайындауда қалай көмектесетінін ... ... ... ... ретінде не түсініледі?»деген
сұраққа жауап беру керек. Психологтардың көпшілігі оған: оқуға
ықыластың болуын, оқи ... ... ... ие ... ... ... қоғамдық міндетін
түсінуін, ұжымда өмір сүріп, жолдастарымен бірге
белсенді жұмыс жасауға дайындығын ... ... ... ... және ... ... ... өзін басқа балалардың көзқарасымен көруге,
өз әрекеттерін ұжым қызығушылықтарымен сәйкестендіруге,
жолдастарымен тілектестік негізінде қарым-қатынас жасауға
көмектесетін қасиеттердің болуын ... ... ... ойын әрекетінің әртүрлілігі осы
аталған түрлерімен шектелмейді. Мұғалімнің шеберлігі
балаларға әрбір ситуация үшін сәйкес келетін ойын
тәсілдері арқылы қарым-қатынастықамтамасыз ете
білуінен ... ... Г.Г. ... және ... ойынды алты жасар балалардың мектепке психологиялық
дайындығын жоғарылатуда басты әдіс ретінде есептей отырып,
тіпті педагог іс-әрекетінің ... ... ... ... да бір ... ... ... немесе олардан
бір нәрсе талап етер алдында, оны қалай ... ... ... ... ... ойын іс-әрекетінің елемеуі балалар
ортасында адамгершілік атмосферасының бұзылуына әкеледі,
өйткені нормаларды және мінез-құлық ... ... ... Ал бұл өз ... мектеп өміріне адаптация
процесін кідіртеді. Біріккен ойындар кезінде балалар
жақсы жағынан да жаман ... да анық ... ... ... ... процесінде тәрбиешіге балаларды ұжымдық
іс-әрект нормаларын және оларды орындау қажеттілігін
түсінуге жеткізуі үшін мүмкіндік береді.(10,11б) Бірақ
бастапқы ... кіші ... ... ... ... тәрбиелеу міндеттерінің арасында,
алдымен ең бастысы – мектеп ... ... кіру үшін ... ... қалыптастыру. Баланың мектепте
өткізген алғашқы минуттарындағы сол күйі, эмоционалдық
көңілі, жағдайы үлкен ... ие, олар ... оның ... ... ... өзі үшін жаңа ... позициясына деген
қатынасынанықтайды. Балаларды қамқорлықты ойындық
қарым-қатынасты назарын алғашқы кездесуден бастап
көрсетіп, білдіру керек.
1.2. Ойынның баланың психикалық дамуында ... ... бала ... оның ... ... көрсеткіші болып
табылады.Бала неғұрлым сау болса, соғұрлым ол ... ... көп ... қозғалыстарды қайталай еретін монотонды ойын аладатуы
керек. Ауырып қалған балалар әлсіз, ынтасыз, ... ... ... ... ... және
керемет ойыншықты қуана қабылдап, ал кейін оны тастап,
бала қарапайым ойыншықтармен ойнайды. Бала ойыншықты
ересектерге қарағанда ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігімен
қызықтырып, ал кейін балалар фантазиясын қыспаққа алып, ойын
сипатын алдын ала өте ... ... ... ... ... ... қалтыратын, балалық ойларын
білдіруге кедергі етпейтін ойыншықтарға көңіл бөледі.
Ойыншықтардың молшылығы психика дамуын әр кезде желдете
бермейді, жиі пассивтілікке жағдай жасап, өнертапқыштыққа
кедергі ... ... ... ... ... ... ауыстырып тұрса, және сол ауысу
баланың өсу мүмкіндіктеріне сәйкес келіп тұрған жағдайда.
Балалар темпераменті ... ... ...... бір орында отырамайды, ал кейбіреулері – жай,
асықпайтын, баяу, ... ... ... кінәлап ұрысу пайдасыз
және зиян: олардың ерекшеліктері солай болып келген. Алайда бұл
ерекшелікті керек бағытта әсер ету ұмтылысы ... ... ... ... деп ... жылдамдықты, ептілікті талап ететін қозғалмалы ойындарға
еліктеу керек. Қозғалмалы балаларды керісінше зейін шығаруын
төмен ететін ойындарға ... ... Бұл ... аулашы»
ойыны болуы мүмкін., мұнда жіптегі ілгекпен қозғалыссыз
тұрған балыққа тию ... ... ... ... ... ... ... қоятын ойындар, тек
соқыр кездейсоқтық жағдайға тәуелді болатын – балалық
бильярд, кубиктерді лақтыру секілді ойланбайтын ойындар
емес. Ойын сипаты бала дамуын бейнелейді. Ойын ... ... ол ... манипуляциялаудан құрылса,
екінші деңгейде әрекеттер реттілігі ойналады. Мысалы:
қуыршақты тамақтандыру ас даярлауға болады. Тамақтан
соң еруендеуге және ұйқыға ... Ойын ... ... ... ... әрекеттесуі, өзара ойын
әрекеттесуді бөлісу пайда болады. Тіпті, нәресте
ұйқыдан және тамақтан бос ... ... бос ... керек, өйткені ол толық дұрыс дамуы үшін.
1-3 жас шамасында ойыншықтар қозғалыс координацияларының дамуына
жағдай жасау керек. Ол үшін доп, ... ... жас ... ойыншықтар балаларға жануар әлемі туралы ой
елестер береді.
2-4 жастарда балалар бірге емес, бір-бірінің қасында, жаныныды
ойнағанды ... ... ... олар енді бірігіп ойнай алады. Ойын кезінде баланың
мінезі қалыптасып ... ... ... өнер ... ... бала ... де сондай болады.
Тек егерол өзін қызықтыратын , ынталандыратын,, қызықты ... ... Ойын ... ... қатыссыз бала,
көбіне өмірінде сондай болады. Егер бала жолдастарымен
күнделікті ұрысып, рольді бөлісе алмаса, жанұясында
кез-келген ұжымда да сондай конфликтілі болады. Егер
бала ойын ... епт, ... емес ... ... ... ... бұл қасиеттер қайдан шыққан?
Тыңдаңыз: балаларыңыз ойыншықтармен қалай сөйлеседі, олармен
қалай ойнайды, нақтылап қарап көріңіз. Егер ... ... оны ... ... мейірімді болса, онда
бұл жақсы. Ал егер дөрекі сөйлеп, оған айқайлап, тартқылап,
ұрса, жазаласа, онда қызыңызға сүйіспеншілікпен қарауға
асықпаңыз. Ойлап қараңыз, ... ... ... ... па, сізің қызыңызға деген қатынасыңыз дұрыс па?
Ойын бала үшін ... ... ... ол ... талқылауларын.
Қуаныш-қайғысын қоса алғандағы өмірдің өзі болып табылады.
Ойнау кезінде бала реалды әлемде өмір сүруді үйренеді,
қарым-қатынас жасау тәжірибесіне иеленеді.
Баланың педагогпен және мектеппен ... ... ... ... оның оқу ... ... ... күйі тәуелді болады.
Сондықтан мұғалім соған тәуелді нәрселердің ба\рлығы туралы
ештеңе ... ... ... ... ... ... ... ұқсайтынын жаман. Мектепке түсетін баламен
және оның ата-анасымен әңгімелесуді жарық, әдемі көңілді
ойыншықтар мен суреттерібар бөлмеде жүргізу қажет.
Мұғалімге ... ... ... ... ... ... ... қажет: ол байланысқа оңай түседі ме, сұрақтар қоя ... ... өзі ... бір ... айтады ма. Ұялшақ және
тұйық баларға алдымен заттары бар тапсырмалар берген жөн:
ашық кубиктер, суреттер, қуыршақтар, машиналар ... ... ... ... ойын ... ... кейіпкерлерін бейнелейтін
қуыршақтар болса, онда балаға ойыншықтарды
парталардың алдына отырғызуы ұсынып және кейін сол
не басқа қуыршақтарды неліктен ... ... ... ... ... болады. Қуыршақтардың орнына
ертегі кейіпкерлері бейнеленген карточкаларды пайдалануға
болады.
Ата-аналарға балаларын мектепке даярлауда ... ... ... міндетті емес. Мұның барлығын бала
бірінші сыныпта меңгереді. Психологтар А.Венгер және
Н.Виноградованың ойлары бойынша мектепте оқуға ... ... ... ... ... ... міндеті
басқа – балалардың ой-өрісін кеңейтіп, олардың байланысқан
сөйлеуін, ойлауын, жадысын дамыту керек.(10, 12б)
әрбір мұғалім ... ойын ... ... жасауда өз әдіс –
тәсілдерін іздестіреді. Бұл әдістер жастық ерекшеліктерін
есепке алу принциптерін материализациялайды. Ш.А.
Амонашвили практикасында өте ... ... ... ... танымал болды: олар
хормен жауап беру, «дыбысты қағып ал», шартты белгілер
бойынша әрекет, ... ... ... ... ... әрекеті зейін, ес, ойлау, қиял, барлық таныпм процесстерін
дамуына әсер етеді. Ойын баладан өз құлақтарына қосылуды талап
етеді: ол құрдастарымен бірлесіп ойнау ... ... ... болу ... ол қай тас ... ... ж.т.б.)нені білдіретінін есінде сақтау керек,
ол аяқ асты пайда болған ситуацияда қалай не, не істеу
керектігін шапшаң, тез ... ... Ол жоқ ... не
қиялындағы ситуацияны елестетіп, ойынның қалған ситуациялары
оны түсінетіндей және оның ойлап тапқанына (тапқырлығына)
қанағатты болатындай әрекет етуі керек. ... ... бала ... ... ере ... ... ... әшейінде есте сақтауды ұсыну кезінде жағдайдан гөрі
ойын жағдайында өте жақсы зейін шоғырландырып, жақсы есте
сақтайды.
Саналы мақсат ... ... есте ... еске ... үшін әсіресе бәрінен де оңай ойын кезінде бөлініп
көрінеді. Ойын шарттарының өзі баладан ойын ... ... ойын ... ... ... ... Егер бала ойын ситуацияларына талап тетініне
зейінді бола алмаса немесе болғысы келмесе. Егер ойын
шарттарымен есептеспесе, онда құрдастары оны қуып
жібереді. ... ... ... ... ... ... ... сезіну
баланы мақсатты түрде бағытталған шоғырландыру мен есте
сақтауға мәжбүр етеді. Мақсатты түрде ... ... ... ... ... үшін қажетті қасиет.
Ойын мақсатсыз ермек емес. Жіп арқылы секіру, доппен қозғалу,
кластарға ... ... ... ... ... жиі ... жаттығулары өзінің позитивті
нәтижелерін береді. Ойнау кезінде балалар нақты режелерге ере
отырып, әрқашан да дәл сол ... ... ... ... ... Ойын кезінде бала өз еркімен
өз-өзіне қаншама күш жұмсайды. Ойын ... ... ... ... ... ... әсер
етеді. Ол со л жерде шешімді дұрыс талап ететін кез-келген аяқ
асты ситуацияларға дайын болу ... Ол ойын ... ... ... ... ... басушы затпен) әрекет ете білуі
керек.
Зат – орынбасар ойлау үшін тірек болып табылады: сол ... ... бала ... зат ... ... ... дамуы, баланың затпен тікелей
көрнекі-қабылданушы ситуацияда әрекет етуін ірте-бірте
қойып, сол ... ... ойын ... ... әрекет етуді
үйренуден тұрады. Осылайша ойын баланы ой елестер жағдайында
ойлауға даярлайды. Қиялдауға қабілеттіліктің дамуы, балаға
басқа адамның не айтып тұрғаны туралы және ... ... ... не ... ... ... ... береді.
Қиял балаға тыңдауға және естігенін елестетуге көмектеседі.
1.3. Ойын әрекеті – баланың қоршаған әлемді меңгерудегі ... ... ... ... шаққа тән. (мектепке дейінгі балаға ол –
іс-әрекеттің негізгі түрі), бірақ оны баланың монополиясы
ретінде қарастыру қате болады. ... да, ... ... әрине ойынды өзгеше мазмұнға толықтырып, басқаша
түрде ойнайды.
Олар үшін басты іс-әрекет еңбек болып табылады, ал ойын көңіл
көтеру, демалыс болып табылады. Балалық ... ... ... да ... ... ... ... қоғамдық-тарихи сипаты шығу тегімен ғана емес, оны
жүзеге асыру тәсілімен де анықталады. Басқаша айтқанда,
ойындардың формасы мен ... ... ... және
балалар өмірінің нақты жағдайлары арқылы анықталады.
Балалардың ойнайтын заттарының өзі адамзат ... ал ойын ... мен ... ... ... ... ... болып табылады, (жанұя, балабақша,
мектеп, өндіріс, саяси оқиғалар ...) Ересектер балалар ойынына,
оны тапсыра отырып немесе оған қатысу арқылы тікелей ... Ойын ... оның ... формалары: рольдік
ойындар, ережелер бойынша ойнау) баланың психикалық ... ... ... ... бір ... алғышарттар құрылуы
керек.
Өте маңыздылары ретінде: заттармен әрекет ете білу; бір
заттарды ... ... ... өз ... ... ... білу болып табылады.
Ойын балалардың өз бетіндікке, ересектер өміріне өте белсенді
қатысуға ұмтылысы мен шектеулі жас ерекшеліктері арасындағы
қарама-қарсылықты өнімді түрде шешеді.
өздерінің даму ... ... олар ... ... ... әлі шамасы келмегеніктен, балалар
оны ойын түрінде жүзеге асырады, яғни ... ... ... ... ... ... балалар
заттық практикалық әрекеттермен байланыстырады, ойында
қолданылатын заттар ересектердің әрекет ететін
обьектілерінің ұқсастығы болып итабылады. Сонымен
бірге ойында балалардың әлеуметтік өзара әрекеттесуә жүреді.
Д.Б. Эльконин ... ... ... қатысты сәйкес
рольдердің тасушысы ретінде шығады. Олар өзара рольдерді
бөлік, бір-бірімен қажетті әрекеттер мен қатынастар
білімдерімен белмсенді, таңдалған ойын ... ... ... ... ... мәні бойынша еліктеуші болып
табылады, алайда оригиналды және шығармашылық болып
келеді. Ересектердің сәйкес әрекеттерімен салыстырғанда
олар өте кең ауқымды және тек жиі реалды ... ... ... ... ... қажетті шарттардың жоқтығы кезінде де, оларды
орындай алады. Бұдан басқа бұл процестер уақыты бойынша
қысулы түрде ... ... және ... ... ... оныңеліктейтін адамдары арасында әлеуметтік
қатынастар және функциялар қойылады, яғни бала сәйкес
әректтердің дұрыс орындауын ... ... ... ... ... ойын ... ... қатынастарды тілдік белгілер арқылы қайта
жаңғырту қабілеттілігішешуші болып табылады. Ағаш ... ... ... өйткені ол солайша белгіленеді.
«Дәрігер қабылдауында» жүзеге асырылады, өйткені тілдік түрде
де солай сипатталады(«енді саған егу ... ... ... ... ... ... ... ересектермен өзара қатынасу сипатынан ған
емес, құрдастараның әсерінен де тәуелді. Басқа балаға ... ... ... қарым-қатынас жасау қажеттілігі
ауысады.
Құрдастармен қарым-қатынас жасау қажеттілігі алдымен балалардың
ойындағы бірлескен әрекетінің негізінде ... ... әсер ... ... ... ... басқа адамдарға қатысты меңгерген
мінез-құлық нормаларын қолдану қажеттілігімен сонымен
бірге сол нормалар мен ережелерді әртүрлі нақты
ситуацияларда пайдалану қажеттілігі кездеседі.
Балалардың бірлескен іс-әректінде ... ... ... білдіруін, ортақ мақсатқа жету үшін жеке
тілектерін бас тарта білуін талап ететін ситуациялар үздіксіз
пайда болады.
Ойынға қатысты қатынастар мен ойындағы қатынастар шындығында
әлеуметтік ... ... ... ... Дәл ... бала адам ... үйренеді.(17,77.)
Ойында бала басқа балалардан тәуелді болу қатынасына түседі.
Ойынды реалдық қатынастар мектебі ретінде бекер атамайды.
Ойын баланы толығымен жаулап, оны ... ... ... керек сезімдерін
- симпатия, аяушылық, силастық және т.б. терең ... ... Бала ойын ... ... ... ... қамқоршылықпен
қарайды; өзімен тең келетіндерге сыпайылық білдіруге
тырысады.
Ойындық қатынастар – ережелер ішіндегі қатаң қатынастар. Тек
таза, және жақсы бала басқаларды ... ол ... ... және ... қабылданады.
Ойындық серіктестік қатынасында ересек балалардың құрдастарын
қабылдамау себептерін ... ... ... ... ... ... бар әлсіз бала басқаларда лас немесе
жаңадан келген бала секілді ұнамаушылық тудырады,
сондықтван, көп ... ... ... ... ойынға қабылдамау тілегін тудырады.
Мұғалім үшін балалардың тұлғааралық қатынастарының мазмұнында
көптеген мәселелер жасырылуда. Тәрбиешінің жаны мен
талантынан балалардың жомарттылыққа, аяушылыққа
қабілеті болу-болмауы тәуелді ... ... ... ... болатын ұнамаушылық тұлғаның шыдамсыздығы,
негативті мінез белгісіне айналады.
Егер балада басқалармен қабылдану қажеттілігі ... ... ... ... ... ... жетті. Бірақ
сол қажеттілікті реализациялауға басқа біреудің жетістігінен,
сәттілігінен туындайтын ызалы өкініш сезімі – қызғаныш,
өшпенділік, жағымсыз көңіл ...... ... ... ... мүмкін. Бұл жағдайда
бала жаман нәрселер айтып, «тимейсің,тимейсің!», «жанымнан
өтті, жанымнан өтті!» деген ... қол ... ... ... да ... ... ... адал күресте біреу жеңімпаз атанып, ал жеңілген
адам оны жетістігімен құттықтап екеуі бір-бірінің қолын
алысатын кездегі жарыс барысында жоғары қатынастарға
үйрету ... Ойын және ... орыс ... К.Д. ... ... ... ... әрекетке, өмірге дайындайтын ойынның үлкен тәрбиелік
маңызын атап айтты. Оның айтуынша, бала ойын кезінде тек
рахаттану, қанағат сезімін ғана ... ... ... ... міндеттерді де іздейді: ойын – бұл баланың тек
қана ... ... ... ... ... қажеттіліктерін де
қанағаттандыратын практикалық іс-әрекет әлемі.
Ойын – тәрбиелеу тәсілі. Ойын ... ... ... ... уайымдар балаларды біріктіреді. Ойын арқылы
жолдастық сезімі, өзара қолдау көрсету тәрбиеленеді (13, с 154)
Н.К. Крупская және А.С. Макаренко ойынның тәрбиелеу тәсілі
ретінде, жеке ... жана ... даму ... ретіндегі
маңызын атап айтқан.
Бала ерте балалық шақтан бастап ойнай бастайды. Оын бірте-бірте
дамиды, оның формалары бір- бірін ретімен ауыстырып отырады.
Әуелде – бұл ... ... ... ал ... ... ойын ... ... мысалы: бала
топырақтан үй салады, кубиктерден мұнара жасайды. Мектепке
дейінгі жастың алдыңғы кезеңіндегі сюжеттік ойындарды
байқауға болады - балалар ойын ... сол не ... ... ... ... ... жаңғыртады. Егер бұл кезде бала өзіне ересектердің
нақты әрекеттеріне сәйкес келетін сол немесе басқа рольді
өзі ... оны ... ... ... ролі, мұғалім,
ата-ана рольдерін орындаса), онда мұндай сюжетті ойын
рольдік ойын деп ... ... - ... ... қатынастарды қалыптастыратын
ережелері бар ұжымдық ойындар.
Мектепке келіп жаңа оқу әрекетіне қосыла отырып, бала ойынды
тастамайды (тоқтатпайды). Дұрыс ... ойын әлі ... оң ... ... ... әсер етеді,
ұжымының ұйымдасуына, оның ынтымастығына жағдай жасап,
достық және жолдастық сезімдерін тәрбиелейді. (22, ... ойын ... және және оның ... өзгереді.
Балалар ойынының дамуы тұрмыстық ойындардан өндірістік
мазмұнға ие ойындарға дейін және ... ... ... оқиғаларды бейнелейтін ойындарға дейін келеді.
Осылайша, балалар ойындарының дамитын сюжеттері баланың
ой-өрісін, оның өмірлік тәжірибесін бейнелейді.
Зеректі, тапқырлықты дамытатын интелектуалды ойындар (шашка,
әртүрлі ... ... ... маңызды орын алады.
Бала неғұрлым ересектеу болса, соғұрлым үлкен мәнге ие болады.
Жағымды жақсы ойындармен қатар бала теріс, ... ... ... ... ... ... ойнау секілді ойындарға қызығуы мүмкін.
Мұндай ойындарға балалар әдетте айналасындағы ересек
адамдардың ... ... ... ... ... ... ... – сондай ойындарды ойнауға
әшейін тыйым салу ғана емес (тікелей тыйым нәтиже
бнрмейді), әдепті түрде түсіндіріп, оқушыны басқа
пайдалы, ақылды ойынмен қызықтыру. ... ... ... ... ... ... ауысады (футбол,
баскетбол, волейбол).
Спорттық ойындарда ережелер өте қатаң. Бұдан басқа ондағы жарыс
моменті үлкен мәнге ие. ... ... ... ... ... ... ... береді.
Ойынның өзгермелі шарттары ойыншылардан зеректілікті,
ептілікті, өз әрекеттерінің жолдастарының әрекеттерінің
келісуін талап етеді. Ұжымға бағына білу, ұжымда әрекет ету,
ұжым ... үшін ... білу ... ... ... ... ... ренжегіштік
басылады.
Ойын әрекетінің оқу әрекетіне ауысуы реалды түрде оңай, бірден
жүрмейді. Бала мектепке барды, партасына отырады, оған ... ... ... ... ... мұғалім тапсырмаларын
орындайды. Алайда, ол психологиялық тұрғыдан әлі де санасыз
түрде ойынды қабылдайтын бала болып қалды. (17, 83б)
Ойынның негізгі ... ... ... меңгергенін
қайта жаңғырту, әзіл-ермектер. Ойын ситуациясында бала
жарысу және ептілікте, шыдамдылықта, тапқырлықта өзін-өзі
тұрақтандыру қатынастарына ... ... ол ... ... мен ... ... моральды жеңуді үйренеді. Мұнда ол күш салынуда
босаңсуға ауыса білуді үйренеді.
Ойын-оқуға ену тәсілі ретінде. Кез-келген іс-әрекетте адамның
іштей сол іс-әрекетті жүзеге ... ... ... ... ... адам ... іс-әрекетке толық
енуін ұйымдастыратын компененттер көп. Бұған адамның белгілі
жағдайда қоршаған шынайылық құбылыстарына жауап қайтару
құрылымы жатады.
Мысалы: мектепке дейінгі жастағы балаларға үлкен ... ... ... ... туралы құрылым
береді. Қалыпты даму үстіндегі бала мектепке ... ...... ... ... ... әлеуметтік
құрылымының нәтижесі.
Ойын арқасында оқу әрекетіне ену оңай жүреді. Ойын барысында
сол іс-әрекеттің табысты орындалуын қамтамасыз ететін барлық
психофизиологиялық функциялардың бағытталуы ... ... ... ... ... ... есте сақтауды, эмоционалды
ұстамдылықты талап етеді. өйткені дамыған ойын – ержелі
болады және бала ойын заңы бойынша ... ... ... ... ... міндетті, сонымен қатар
корректілі және эмоционалды түрде ұстамды болу ... оқу ... ... ... тек алғашқы
кезде қолдануға болады. өйткені, ол әркезде ойынау арқылы
оқылмайды.
Оқуды үйрену «Ойынсыз оқиық! ... ... ... секілді оқуға
кірісейік!-міне, осылай тікелей балаларға айтып, ойын моменттер
болмайтын тапсырмалар ... ... Тек ... ... не
айтып тұрғанымызды түсінбей қалуынан қорықпау керек. Балалар
бәрін түсінеді: олар ... өте ... ... қай ... ... ал қай кезде күлдіре
алатынын біледі, олдар көп ... ... ... ... ... ... көп ойнадық. Енді ойынсыз оқып
үйренейік. Тек оқып көрейік. Бұл идеяның өзі бала ... ... ... ол қоса ... Оқу ... оқу ... өзін өзгертеді- өйткені ол белгілі
әрекет ету тәсілдерін меңгереді: оқу, жазу, ... ... ... ... ... ... қайта жаңғырту қабілеттілігі, сонымен бірге
меңгерген ойлау әрекеттерін қолдану қабілеттілігі
(анализ, ... ... ... ... және оқуға деген құрылымды (установка)
– сол әрекетке сабақ уақытына басқа тілектеріне ... болу ... ... ... Кіші ... ... оқушылардың ойын әрекетінің
ерекшеліктерін анықтау бойынша тәжірибелік әксперименттік
жұмыстар.
Біздің зерттеу жұмысымыздың екінші бөлігінде кіші мектеп
жасындағы оқушылардың ойын әрекетінің ерекшеліктерін
анықтау бойынша тәжірибелік-эксперименттік жұмыстардың ... мен ... ... ... ... 2 кезеңде өтті. Бірінші кезең
ойын әрекетінің, ойын кіші мектеп жасындағы оқушылардың
психологиялық дамуына, оқу әрекетіне, ... ... әсер ... ... мәселелерін зерттеуге
арналған.
Екінші кезең тікелей практикалық тексеруге арналған.
Зерттеу жұмыстары Қобда ауданының № 1 орта ... 1-3 ... ... ... және ... ... ... зерттелінушілер деп атады.
Психолого-педагогикалық бақылау әдісімен ойынның оқу әрекетіне
әсер ету процесі зерттелген. Келесі әдістемелер:
«Дүниеде жоқ жануар», «Жанұя суреті», «Ойындық қалауларын»
зерттеу, сонымен ... ... ... ... ... «Құс ... ... және күрік тауық» қолданылды.
Қобда ауданының №1 орта мектебінің 1-3 сынып оқушыларының 31
адам көлеміндегі зерттеу нәтижелері.
Келесі әдістемелер бойынша 31 адам ... ... жоқ ... ... ... ... ... зерттеу»
4. «Сюжетті-рольдік ойындар ерекшеліктерін зерттеу»
5. Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... «Совушка»
 «Құс аулағыш»
 «Коршун және күрік тауық»
Зерттеу нәтижелері:
Зерттеулер көрсетуі бойынша зерттелінушілердің 38% өзін өзі
бағалаудың жоғары көрсеткішіне ие, ал 51% ... өзін ... ие. ... өзін өзі ... ... Бұл ... жоқ ... арқылы анықталды.
!жанұя суреті! әдістемесі бойынша – зерттелінушілердің 74%
жанұясында жағымды атмосфераға ие ... 26% ... ... ... ... қиыншылықтарға ие,
бұл баланың психикалық дамуына кері әсері.
«Ойындық қалауларын зерттеу» әдістемесі – зерттелінушілердің
77% қозғалмалы ұжымдық ... ... ... 23% ... ... ... ойындарда зерттелінушілердің 75% белсенді қатысты, яғни
рахаттанып ойланады, ал 20% тек оларды сұрағандықтан қатысқан,
қалған 5%ойыннан мүлдем бас ... ... ... оқушылар үшін «аюмен қарағайлы орманда»,
«совушка», «коршун и наседка» және т.б. секілді, рольдерді бар
ұжымдық ойындар қызықты болды.
Сәйкес ойындарда ... ... ... ... ... енеді. Ол кезде олар өздерін серіктесінің қылықтарына
сәйкес ұстап, қиялдағы ... аяқ асты ... ... ... ролін өздеріне алдымен педагог немесе ересек балалар
алғаны қажет, ал кейін ... ... ... соң ол ... ... немесе санағыш көмегімен анықталуы мүмкін.
Бірақ алғашқы ойындар үшін жүргізуші өте беделді, белсенді ... ... ... бала ... ... ... алмайды, ал осыдан ойынға деген
қызығушылық төмендейді.
Мұғалім бірлескен ойындарда, балардың бірлестік, өзара көмек
беру, жолдастрымен бірге уайымдау сияқты қатынастарға ... ... ... Ойын ... біз 3 ... ... құрастырдық, ол ережелерге ойын кезінде
немесе оқу процесі кезінде сүйенуге ... ... ... егер бір ... ... алсаң, оған да үйрет.
Егер жолдасыңмен қайғылы оқиға болса, оған бар көмегіңді
көрсет.
жолдастарыңменбөліс: егер сенде қызықты ойыншықтар, кітаптар
болсабасқакімде жоқ, сол балалармен ... егер ол ... ... ... ... Егер бір ... айтпаса, онда ол туралы оған айт.
жолдастарыңмен ұрыспа,олармен достыққа, жақсы ойнап, жұмыс
жасауға тырыс, болмашы нәрселерге бола таласпа,
жолдастарыңа қызғанда-олардың жетістіктеріне қуану
керек.
басқа ... ... ... ескертулер ала біл.
Ойын ережелері.
ойын ережелерін сақта, өтірік жолмен ұтуға ... ... ... ... ... ... және жеңімпазға ашуланба.
Сыпайылық ережелері.
сыпайы бол. Сыпайылық – бұл басқаларға сенім жэақсы болу ... ... ... ... түзу ... сәлемдес, көмек пен
қамқорлық үшін алғыс айт, кетіп барарда қоштасуды ұмытпа.
ешқашан және еш ... ... ... уайымдарға мәжбүр етпе. Үйден кетсең – қайда
баратыныңды және қашан келетініңді айтып кет және
кешікпе.
еркелеме. Сенің ... ... ... ... ойынды бұзу мүмкін.
Балалармен ойнайтын осы оындарды талдай ... ... ойын ... ... болып табылатын оқу
әрекетінен қалмайды. Ойын баланың психикалық дамуына және
оқу процесінің қалыптасуына жағымды әсер етеді.
Қорытынды.
өткізілген зерттеу жұмысы ... ... – кіші ... ... ойын ... ... ... бағытталған. Зерттеу жұмысының мақсатын жүзеге
асыру үшін ойын әрекеті туралы, оның оқу әрекетіне әсер ... ... ... ... ... қажет
болды.
Бұл жұмыста енді бастап оқитын балалар үшін өте қиын кезең
туралы айтылады. Кешегі мектепке дейінгі ... ... жаңа ... жаңа ... ... ... оқу ... үйренісуі керек. Ол мектепке күрделі, көп
адамдық және көп іс-әрекеттік әлемге енгендей болады. Бұл
әлемге, әрине, мұғалімнің зейіні, ... оның ... ... ... ... ... ... Алайда бала үшін өте жақсы көмекші – ... ... ... ... ... ... ... өткен соң
балалардың жинақы, ұйымшыл, зейінді болғанын, интелектуалды
жұмыстарға оңай қосыла алатынын және т.б. ... ... ... ... ... ма? Жоқ. ... ... барлық кезеңі дидактикалық, қозғалмалы ойындарды
театрализацияны, яғни бала өмірінің эмоционалды тонусын
көтеретін, оның білуге құмарлығының дамуына ... ... жол ... ... ... ... ... балалардың демалуы мен көңілі көтеруі
тәсілдері ретінде табысты қолдана алады.
Сонымен бірге ойын пайдалы оқып-үйрену тәсілі де бола алады.
Бұлкезде баланың физикалық, ... және ... ... үшін ... бар, ... ... орындар алуы керек.
Халық ойындарын қайта тудыру арқасында, мұғалім балаларды
тәрбиелеу мен оларға әсер етудің қажетті тәсіліне ие
болады.
Ойын баланы тек ... және ... қана ... Ойын ... емдейді. Ойын кез-келген ойын жұмсаған іс-әрекеттен соң
баланың психикалық критериін қалпына келтіру үшін қарапайым
көңіл көтеру ... ... ие. ... ... ... суға не қандай да бір нысанаға
лақтыру, көңілді күрестер өмірге ерекше мән береді. Мұндай ойын
... өзін ... ... ... ... ақыл-ой күштерінен соң тынышталудың халықтық тәсілі.
Медицина мен психологияда релаксацияның арнайы тәсілдері
өңделген.
Дегенмен, сабақта бала партада дұрыс отыру ... ... ... ... үшін, зейінді бөліп,
мақсатты түрде қарауға, тыңдауға тапсырмалар орындауға
бағытталуы үшін көңілді секірулер немесе әуенге ... ... ... ... сол ... ... ... іштей
даярланатын алғашқы кезең бар. Мұнда адам психикасын
іс-әрекетке толық кірісуі үшін ұйымдастыратын
компоненттер көп. Бұған – адамдардың қоршаған шынайылық
құбылыстарына ... ... ... ... ... балаларға
өскенде ересектер секілді мектепке баратын туралы құрылым
береді.(17,84б)
Ойын арқасында әрекетке ауысу, ену, оңай ... Ойын ... ... ... ... ... ... барлық
психофизиологиялық функциялардың бағытталуы жүзеге асады.
Ойын балаадан ерікті зейінді, ерікті есте сақтау,
эмоционалды ұстамдылықты талап етеді. ... ойын ... ... ойын ережелеріне бағдарлана
білуге міндетті, сонымен қатар корректілі және эмоционалды
түрде ... болу ... Бала өзін ойын ... ... тырысады. Ойын ситуациясына кіре білу зейінді болуға өз
еркін ойын міндеттеріне ... ... ... және ... ... ... айналадағы
адамдардың мүмкін болар реакцияларын ескеруге даярлығын
қамтамасыз етеді. Ойындық түрткілер жоғарғы маңыздылыққа
ие болған соң, ерікті әрекеттер механизмдері іске қосылады, ... бала ... ... ... ойын ситуациясына, ойын
ережелеріне сәйкес келуіне және ойында тапсырылған шарттарды
дұрыс орындай алуына өзін өзі ұйымдастырады. ... ... ... мобилизациялау
қондырғысы баланың ойын ережелеріне тез қосылуын
анықтайды.
Ойынды оқу іс-әрекетінің көмекшісі ретінде тек алғашқы кезде
қолдануға болады. өйткені, ол әр ... ойын ... ... ... ... ала ... ... арқылы
оқымайды. Оқу, ойынды қоса отырып, басқа да шарттарды,
әсіресе жиі ол ойын түрткілері болмайтын ауыр күш ... ... ...... оқу – жеке ... қабілеттіктерін
өзгертуге сонымен қатар өзінің жеке тұлғалық
қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған ерекше
іс-әрекер екенін көрсету. Мұнда балаға өзін ... ... ... ... ... зерттеу» әдістемесі бойынша қорытындылау.
Жоғарыда берілген сұрақтар бойынша 1-3 сыныптар оқушыларымен
әңгімелесу барысында бұл жастағы балалар ... ... ... ... 1-2 ... ... ... Балалардың негізгі көлемі (54%)
қозғалмалы ойындарды қалайды екен. Рольдік ойындарда
балалардың көбісі жүргізуші ролін қалайды. Жиі балар
ересектердің, яғни ... ... және ... құрайтын ойындарды ойнайды екен. Ойынның
орталық элементі баланың өзіне алған ролі болып табылады.
Зерттелінушілердің көбісі ... ... ... яғни ... ойындарды (81%! Қалайды. Ойын
барысында балалрады бақылау нәтижелері олардың оқу материалын
ойыннан кейін оңай меңгеретінін көрсетті.
Балалар дамуының зерттеуі көрсетуі бойынша іс-әрекеттің басқа
түрлеріне ... ... ... ... ... ... ... өздерімен мұғалім немесе
ересек балалар ойнағанда рахат алады екен.мұғалім өзінің
жұмысында балалардың эмоционалды тонусын ... үшін ... ... үшін ... ... тәсілдер: дауыстың ойындық
эмитациясын, пантамимиканы, ертегі кейіпкерлері атынана
сөйлеуді пайдалану керек. ... ... ... жұқтыра отырып, ол оларға ойындық импульс
береді.
Сабақ уақытында бақылау нәтижелері мұғалімнің әрбір күндік оқу
процесінде балалармен өлеңнің көмегімен қарым-қатынас
жасайтынын ... ... ... ... 4 ... ... ... оқиды « много пыли на дороге, много
грязи на ... және олар ... ... чище ... ... чем сюда ... яғни, мұндай
қатынас балаларға ұқыпты, жинақты болуға көмектеседі. Егер
ойын оқумен ... ... ... онда ... оқу
материалын оңай қабылдайды. Сабақ уақытында, ойын
түрінде үзіліс жасау керек. Мысалы, қол саусақтары ... ... ... жаттығу жасау керек: «мы писали, мы
писали, наши пальчики устали. Мы сейчач их разомнем и ... ... ... ойын түрі ... оқу ... ... ... сыныптарда оқудың барлық кезеңі дидактикалық,
қозғалмалы ойындарды театрализацияны, яғни бала
өмірінің эмоционалды тонусын көтеретін, оның білуге
құмарлығының дамуына көмектесетін, энергияның шығуына жол
беретін нәрселерді ... ... ... ... келтірілген бірнеше кеңестерді педагогтарға беру
пайдалы болады.
Балаладың сүйікті ойындарын ерекше құндылық ретінде жинаңыз.
Олар көптеген жылдар бойы бірге болуы мүмкін. 1 ... ... ... да ойын ойнауға дайын ықыласшыларды таба аласыз.
Мереке де, туған күн де жорықтар да сүйікті ойындарсыз
өтпейді.
Сізге пайдалы болып көрінетін ойынды ... ... ... өз еркімен өтетін іс. Балалар, ойын ұнамағанда одан бас
тартып, басқа ойын таңдауға мүмкіндігі болу керек.
Ойын сабақ емес. Бұл сабақта ... ... ... ... жаңа тақырыпқа қосатын ойын тәсілі, жарыс
элементі, жұмбақ, ертегіге саяхат және ... ... ... ... ... ... ... бірге балалардың
сабақтағы жалпы, ортақ, әсерге толы жұмысы.
Ойын – диагностикалау әдісі. Бала ойынды ... ... ... ... емес ... ... Сол көрінулерді
бақылаңыз, ол туралы ойланыңыз, бірақ алған мәліметті
балаға зиян келтіруде қолданбаңыз.
Қосымша 1
«Дүниеде жоқ жануар» әдістемесі.
Нұсқау: «Дүниеде жоқ ... ... ... оған ... ... ... ... суреттің орналасуы. Нормада сурет стандарты
вертикалды бетте орташа сызықта орналасуы керек.
a) Суреттің бетте ... ... ... жақын – өзін
жоғары бағалауы, социумда алатын орнына наразылық
білдіру, айналадағылар жағынан жеткіліксіз мойындау,
өзін-өзі осы ... ... ... ... ... ... төменгі бөлікте орналасуы - өзіне-өзі сенбеушілік,
өзін төмен бағалау, шешім қабылдай алмаушылық, ынтасыздық,
өзінөзі өмірде бекітуде тенденция жоқтығы:
II. ... ... ... бөлігі (бас немесе оны
ауыстырушы бөлшегі).
a) Бас өлшемін фигураға қатысты үлкейту рационалды бастаманы,
өзіңдегі және айналадағылардың эрудициясын бағалайды.
b) Басы оңға ... ...... ... ... немесе жоспарлағанының барлығы жүзеге асады. Адам
өз тенденцияларын реализациялауға белсенді кіріседі.
c) Басы солға қарай бұрылған – ... ... ... ... ... ... тек маңызды емес бөлігі ғана
реализацияланады. Жиі қорқыныш белсенді әрекеттерден қорқу
сезімі болады.
d) Басы салып жатқан адамға ...... ... ... және сезім мүшелеріне сәйкес бөлшектер.
Көздер-оларға үлкен мән береді. Бұл адамға қорқыныш ... ол көз ... ... ... ... – олардың бар-жоғына назар аударыңыз. Эйелдер үшін
олардың бар болуы – мінез-құлықтың истеройдты-демонстративті
манералары, ал ерлер үшін – мінездің әйелдік белгілері.
Құлақтар – ... ... ... мәліметтеріне тікелей
қызығушылық білдіру.
Кішкене ашық тілмен қоса ауыздың суреті ерінсіз – үлкен сөйлеу
белсенділігі.
Ерінмен бірікккен ауыз – ... ... ... ... ашық ауыз – ... болуының оңайлығы
күдіктену және сезімдік.
Тісті ауыз – вербалды агрессия, көп ... ... ... ауыз – ... мен жеткіншектер үшін – қорқу,
мазасыздық.
IV. Басында орналасқан қосымша бөлшектер.
a) Мүйіздер – қорғаныс – агрессия (агрессияның басқа
белгілерімен ... ... ... ... - бұл ... ... спонтанды немесе қорғаныс –
жауапты.
b) Қауырсындар - өзін ... өзін ... ... Жая, ... түк (жүн) – ... өз ... ... ал
кейде өз әлеуметтік роліне бағдарланушылық.
V. Тірек бөлімі.
a) Аяқтың түгелімен ... ... ... ерекше білінетін
пайымдаушылық, қорытынды жасаудың негізсіздігі.
b) Аяқтарды корпуспен біріктіру сипаты дәл, мұқият, әлсіз,
ұқыпсыз біріктірілген бе немесе тіпті ... ... ... аударыңыз - өз пайымдауларын, қорытындыларын,
шешімдерін қатаң бақылау, аяқтардың немесе тіректердің
кез-келген элементтер түрлерінің бір типтілігі, бір
бағыттылығы, ... ... ...... ... Аяқ ... немесе тірек бөлімінің кез-келген
элементтерінің орналасуындағы әртүрлілік – пайымдау
ерекшелігі, өз бетімділік, кейде шығармашылық бастаманың
(нормада) немесе өзгеше көзқарастың (паталогияда) болуы.
VI. ... ... ... ... ... ... ... бантиктер, гүлдер) – энергия, адамзат
білімінің әртүрлі аймақтарын қамту, өзіне ... ... ... ... ... «өзіне күн астынан
орын», жаулап алу, батылдық.
VII. Құйрықтар бірнеше, әсіресе, үлкен, тармақталған, ұзын
құйрықтарға ... ... ... бұл жеке ... ... ... ... аса көрнекті
қатынасы.
a) Құйрықтың жоғары бағытталуы - өзінің әрекетіне, істеріне,
шешімдеріне ... оң, ... ... ... ... бағытталуы - өзіне наразы болу, жасаған
ісіне өкіну, ... ... және ... ... оңға ... - өз әрекеттеріне, мінез-құлқына
наразы болу.
d) Құйрық солға бағытталса - өз ойларына, ... ... ... алмаушылығына наразы
болу.
VIII. Фигура котуры.
a) Томпақтықтардың болуы немесе жоқтығы (шабақтардың,
қабыршақтардың, ... ... ... ... ... ... қорғаныс егер
де ол үшкірленіп салынса.
b) Орнатылған қылқандар, ... ... ... ... – күдіктеніп қоғану.
c) Жануардың жоғарғы контуры – жоғарыдағыларға және тиім
салушыларға қатынасы.
d) Төменгі котурі – төменде тұрғандарға қатынасы,
құрдастарының, бағынушылары ... ... ... ... ... қорғану
талабы.
e) Жан-жағындағы қорғаныс заттары – қалыпты сезіну, кез-келген
ситуацияда қорғануға даяр болу. Қорғану элементтері дене
ішінде оң жақта орналасқан – іс-әрекет ... ... Сол ... ... - өз ... ... ... Фигураның жалпы энергиясы. Бөлшектер көлемі мен және
конструкциялар күрделілігімен бағаланады.
a) ... ...... ... ... ... – созылмалы, соматикалық аурулармен,
кері эмоциялардың басым болуымен байланысты энергия
үнемділігі.
Сызық әлсіз, өрмекші ...... ... ... ... ... – мазасыздық.
Сызықтар сипатын бағалау. Біріктірудегі ұқыптылыққа, фигура
бөліктерін сызып тастауына, суреттің аяқталмауына,
үздіктелуіне, ластауына ... ... Аса ... ... ...... түрі.
Не қорқытушы, не бейтарап – субьектінің өз «меніне» қатынасы,
өзін ... не ... ... ... ... ... ... сәйкестендіруі (тік жүру, адам киіміне
киіндіруі, тұмсықтың адам кескініне ұқсастығы) –
эмоционалды тұрғыда жетілмегендік белгісі, ойлау
инфантилизмі – бұл адамның мінезімен ... ... ... байланысты.
XIII. Үшкір детальдар, суреттегі бұрыштар – субьектінің
агрессивтілік деңгейі (тістер, тұяқтар, азу тістер).
XIV. Желін, кеуде, жыныстық мүшелер – ... ... ... ... ... ... мәселеларді фиксациялау.
XV. Ештеңемен толықтырылмаған шеңберді бейнелеу – тұйықтық
белгісі, жабылуға ... ... яғни адам ... Тірі ... орнатылған механикалық бөліктер (постаментке
қою, сымдар, антена, бұранда клавиштар – психикалық ауру
белгісі. Көбіне шизойдты типте ... ... ... ... ... ... көлемімен көрінеді.
a) Оригиналдық қанша бөлек элементтер күрделі схема
біріктірілгеніне тәуелді.
b) Шығармашылық бастаманың жоқтығы – қарапайымдылық,
жанұялардың дайын жануар формасында көрінуі ... ... ... ... рационалды біріктіру (мысалы ұшатын
қоян,), ойлардың логикалық түрінің басым болуы.
Кітап атауы, білімнің, өз ақыл эрудициясының абстрактілі
демонстративтілігі.
Үстірт-дыбыстық – айналасына жеңіл қатысының ... ...... ... ұзын атау – ... ... ... 1
«Жанұя суреті» әдістемесі.
Мақсаты: жанұя ішілік қатынастарды анықтау.
Нұсқау: өз жанұяның әдеттегі әдеттегі іспен айналысу кезіндегі
немесе оны өзінің ... ... ... салып бер.
әдістеме балаларға қолданылады.
Сурет салу процесінде назар аудару ... салу ... сек. ... ... қарым-қатынастағы қиындықтарды
білдіреді.
Детальдарды өшіру – импульсивтілік, сенімсіздік, күдіктену.
Баланың спонтанды пікірлеріне, түсіндірмелеріне.
Эмоционалды реакцияларына және олардың бейнемен байланысына.
Сурет салу кезінде ... ... ... қойған жөн. Мысалы:
Мұнда кім бейнеленген? Немен айналысып жатыр?
Оларға көңілді ме? ... ... ... кім ... ... ... қоймаған жөн, сонымен бірге қайта-қайта қоя
беруге болмайды. ... ... ... соң ... ... ... ... Жарыста кім ұтар еді, сен бе, әлде апаң ба? Мамаң
өзімен бірге баруға кімді шақырар еді? Егер адам емес, ит
салынған ьолса, ... ол кім ... ... ... және 3 ... ... ... циркке 2 билет бар және сен қасыңа кімді алып баратыныңды
елестет.
Сенің жанұяң қонаққа барайын деп жатыр, бірақ сіздерден біреу
ауырып қалды, үйде қалу ... ... Кім ... еді?
Сен конструктордан үй салудасың және саған көмек керек. Жанұя
мүшелерінен кімді шақырар едің?
Сенде киноға баруға 3 ... бар, ал ... 4 адам ... Үйде кім ... адам ... ... түскеніңді елестетіп көр. Сен кіммен
болғың келеді?
Сен сыйлыққа қызықты лотоға ие болдың. Барлық ... ... ал ... 1 адам артық. Кім ойнамайды? Неліктен?
Назар аударыңыз:
Баланың жасына, жанұясының реалды құрамына, баланы жақсы түсіну
үшін ол туралы ... ... ие ... ... ... ... ... санына (реалды және
суреттелген) ығыстыру – кері (теріс) сезім.
Фигура өлшемдері: фигура неғұрлым үлен болса, соғұрлым бала
үшін маңызды. Егер бала өзін суреттемесе онда өзін ... ... ... ... арақашықтық бір-біріне неғұрлым жақын
болса, соғұрлым контакт күшті болғаны.Фигуралар арасына
заттардың болуы – жанұя мүшелері арасындағы кедергілер.
Егер жануарлар болса, онда оларға ... ... және ... ... ... компенсациялайды (орын босады,
толтырылды).
Бейненің түрі:
Ірі бас – көп біледі.
Үлкен құлақтар – мәлімет алуға ұмтылу. Қатып тұрған ... ... ... ... пейзажды ескеруі - өзінің жи болатын орнына
қызығушылығы.
Жанұя мүшелерінен біреуді суреттемесе, - үкен не кішірейтіп
салса – баланың сол адамға ... ... ... ... ... ... ... онда соғұрлым балада
бар ситуацияға қанағаттанбаушылығы көп болады.
Қосымша 3
«Ойындық қалауларды зерттеу» әдістемесі.
Нұсқау: Төменде келтірілген ... ... ... ... 1-3 ... ... ойындық қалауларын зерттеу.
ойнағанды жақсы көресің бе? Қай жерде ойнағанды ұнатасың: үйде
ме, ... ме, әлде ... ... ... Қандай ойындарды ойнауғанды жақсы
көресің? Неліктен?
Ойында сен не істейсің? Ойында сен ... де не ... ... ... сен жиі кем ... ... ойыншықтар бар? Олардың қайсысы сүйіктісі?
Неліктен?
жиі кіммен ойнайсың? Достарыңмен бе, сыныптастырыңмен бе,
апаларың бе, ағаларың ба? Неліктен?
Саған көбіне не ұнайды, ... ... ... ... оқыған?
Сендер мектепте әртүрлі ойындар ойнайсыңдар ма? Қандай?
Сен көбіне қандай ойындарды қалайсың: қозғалмалы (қуыспақ,
тығылыспақ т.б.) немесе тыныш (қуыршақ, шашка, ... т.б.)? ... өзің ... ... ... ... ... Балалар жауаптарын бала ойныны бақылаумен салыстырады.
Болжамдағы және реалды түрде қалайтын рольдер, ... ... ету ... қорытынды жасайды.
Әдебиеттер тізімі:
Амонашвили Ш.А. «Здраствутйте, дети». М., Просвещение 1989.
Амонашвили Ш.А. «В школу с 6 лет». М, Педагогика ... ... ... ... А.И. ... О.С.
Багдановой, - М., 1979.
Берн Э. «Игры, которые играет люди» .М., 1995.
Былеева Л.В., Яковлев В.Г. «Подвижные игры». М, ... Л.С. ... и ее роль в ... ... ......... Л.П. «Азбука вежливости». М, Педагогика
1988.
Геллер Е.М. «Игра на переменах для школьников 1-3 классов». М,
физкультура и ... ... В.А, ... Л.И. «Проведение праздников в
начапльных классах». Просвещение 1990.
Газман О.С, ... Н.Е. «В ... с ... М, ... и игровые упражнения с детьми 6 летнего возраста. Киев,
Радянска школа, 1987.
Крутецкий В.А. «Психология». М, 1980.
Коссаковски А. «Психологические основы формирования ... ... ... М, ... Г.Г, Кравцова Е.Е «6 летний ребенок. Психологическая
готовност к школе».М, 1987.
Люблинская А.А. «Учителю о ... ... ... М, ... ... А.Н. ... развития психики ребенка». – М, 1986.
Мухина В.С. «6 летний ребенок в школе».- М, 1990.
Методические рекомендации по ... и ... игр ... 4-7 ... – М, ... ... Е.М. ... и развлечения в группе продленного дня». М,
Просвещение 1991.
Минскин Е.М. «От игры к знаниям» .- М, 1991
Михайленко Н.Я, ... Н.А. «Как ... с ... М,
Просвещение 1993.
Никитин. Б.П. «Развивающие игры» М, Просвещение 1990.
«Особенности психического развития детей 6-7 летнего возраста».
/ Под. Ред. Д.Б. ... А.Л. ... – М, ... 1989.
«Поиграем-помечтаем». –М, 1994.
«Развите психики школьников в процессе учебной работы».
Под.ред. В.В. ... -М, ... В.Н, ... Г.Я. ... и дети в ... мире» М,
Просвещение 1991.
Урунтаева Г.А, Афонькина Ю.А. «Практикум по детской
психологии»М, 1995.
«удовольствие в игре» Сост. И. Борде-Кляйн, М. Арндт, В.
Зингер. М, ... ... Л.Ф, ... Э.Ю. «Психологический справочник учителя»
- М, Просвещение 1991.
Хрестоматия по психологии». Под. Ред. Д.Б. эльконина, М, ... ... для ... М, Физкультура и спорт,1992.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұлғаның қалыптасуы10 бет
Жеке тұлғаның дамуы, тәрбиесі және қалыптасуында іс - әрекеттің және қарым қатынастың алатын орны38 бет
Танымдық іс-әрекет жеке тұлғаның дамуындағы қарым- қатынас рөлі22 бет
Азаматтық құқық субъектілері50 бет
Банкроттық және оның құқықтық аспектілері82 бет
Болашақ мамандарды дайындаудың әдістемесі45 бет
Есі дұрыстық қылмыстық жауапкершіліктің шарты ретінде80 бет
Жеке және заңды тұлға16 бет
Жеке тұлға туралы ақпарат14 бет
Жеке тұлғаның даралық ерекшеліктері32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь