Аффект сипаты, оның негіздері

ЖОСПАР

КІРІСПЕ

1. ТАРАУ ПСИХОЛОГИЯДАҒЫ АФФЕКТІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1. Аффект сипаты, оның негіздері
1.2. Психоаналитикалық концепциядағы аффект мәселесіне шолу
1.3. Аффектінің адам өміріндегі алатын орны
1.4. Жас ерекшеліктеріне қарай аффектiнiң көрiнiс беру ерекшеліктері
1.5. Аффектінің психоаналитикалық концепциясын психологиялық дамыту

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
1. тарау Психологиядағы аффектінің теориялық негіздері
1.1. Аффект ... оның ... ... ... ... ... ... Аффектінің адам өміріндегі алатын орны
1.4. Жас ерекшеліктеріне қарай аффектiнiң көрiнiс беру ерекшеліктері
1.5. Аффектінің психоаналитикалық ... ... ... ... өзектілігі: Эмоциялар мен сезімдер ... ... ... ... олар ... ... және жағдайына,
сондай-ақ ішкі органдарының жұмыстарына да ықпал жасайды. Абыржу кезінде
біз жүректі қатты соққанын, қан ... ... ... ... ... дем ... ... қол-аяғымыз дірілдей басатйды,
кейде адамның ыстығы да ... ... ... де ... мүмкін,
маңдайдан суық тер шығады, қалшылдай бастайды, көзінен жас сорғалайды.
Сезім кісінің бет әлпетінен де, ... да ... ... ... ... жүзі ... ... деп босқа айтылмаған.
Эмоцияны басқаларынан гөрі толықтай беретін біздің сөзіміз. Сөз тек ойды
білдіріп қана қоймай, ... ... ... жек ... үрейленуден бастап жеңіс қуаныштарына дейінгі әр алн ... ... ... ... білдіретін поэтикалық сөздер. Сөз ырғағы
да үлкен роль атқарады. Бір сөздің ... ... не ... не ... де ... ... шетел тілін тыңдай отырып, оны сөйлеп тұрған
адамның қандай ... ... ... ... да қиын ... білдіруде өнердің әсіресе музыканың үлкен мүмкіншіліктері де бар.
Сөзге қарағанда музыка тыңдаушылардың көңілдері мен ... ... ... өте қиын ... ... ... алады. Сезім сырттай көрінуі
арқасында басқаларға оңай көшеді. Шындығында да ... ... ... ... оның ... ... білмесекте біз де мұңайып қаламыз.
Керісінше ... шат ... ... ... де ... күйіміз көтеріледі.
Хайуанаттарда эмоция бар, бірақ та олардың эмоциясы қарапайым келеді.
Хайуанаттар эмоциясының сыртқы көріністері дыбыс және ... ... ... Егер ... ... алдында оның иесімен бірге бөтен адам
тұрса, онда ит ... ... ... ... ал екіншісіне айбат шегіп
үреді. ... адам ... мен ... ... ... да байқауға
болады.
Чарлз Дарвин маймыл мен адам эмоциясының сырттай ... ... ... Ол ... кейбір эмоцияларымызды көрсететін
қимылдарымыз арғы бабаларымыз ... ... мен ... деп ... Расында кейде қатты ... ... ... ... ... ... үрейлену кезінде ол кірпідей жиырылып,
тығылып қалғысы келетіндей, не қаша жөнелердей басын бұғады.
Зерттеудің мақсаты: Адам ... ... ... ... міндеті:
- берілген тақырыпқа теориялық шолу;
- аффектінің адам өміріндегі сипатын ашу;
- аффектінің жас ерекшеліктеріне орай қалыптасуын негіздеу;
Зерттеу әдістері
- Ғылыми әдебиеттерге, ... ... ... ... ... ... бойынша ғыылми материалдарды жинақтау, жүйелеу.
Зерттеудің ғылыми жаңашылдығы мен теориялық ... ... ... ... ... ... жүзеге асырудағы
ғылыми зерттеулердің қорытындысын талдау, жүйелеу.
Зерттеудің тәжірибелік ... ... ... ... ... ... зерттеулерді жүйелеу, дамудағы ... ... ... диагностикалау, реабилитациялау,
түзетудегі коррекциялық-педагогикалық процесті ұйымдастыруда ... ... ... ... кіріспеден, бір тараудан, қорытындыдан,
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. тарау Психологиядағы аффектінің теориялық негіздері
1.1. Аффект сипаты, оның ... ... ... ... ... ... немқұрайлы
қарамайды. Заттардың адамдардың әрекеттер мен оқиғалардың біреулері бізді
қуантса, екінші бірі мұңайтады, ал ... ашу ... ... ... жағдайда тұрып біз қорқынышты сезінеміз, жауды мұқатып
жеңіске жету не қиын қыстау жағдайдан өту қуаныш пен ... ... ... мақсатқа жету жолында да әрбір адам өмір сүре еңбек ете ... ... және тағы да ... ... ... ... кешіреді.
Өзінің танып білгеніне және істеген ісіне адам қатынасының әсерлерін
сезім немесе эмоция деп атайды.
Сезім көзі ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктер, талаптар мен тілектер
болып табылады. Біздің ... ... (оқу, ... ... ... мен ... де ... туғызады.
Тұрмыстағы жай сөздерде «түйсіну, сезіну» деген ұғымдар араласып
жүреді. Біз ... «мен ... ... ... түйсіндім» дейміз, оны дұрысында «қорқынышты
сезіндім, ауырғанымды түйсіндім» ... ... ... арқылы заттар мен
құбылыстардың сапаларын танимыз, ал сезім болса адамның ішкі көңілі мен
күйі, оның сол ... мен ... ... көрсетеді.
Сезім барлық психикалық процестермен тығыз байланысты. ... сол ... ... ... да, ал сезім оларға өз тарапынан
ықпал ... ... ... бірі түйсік болады, ал түйсітің бірі ... ... жиі ... тұрады. Көңілі мен күйіне қарай адам
бір затты әртүрлі қабылдайды. Жыртқыш аңдар туралы ... ... жай ... да еш ... ... ... ... жерден, қараңғы
түссе шоғыр бұтаны қасқырға ұқсатуы да ... ... ... есімімен
тығыз байланысты. Біздің барлық алған әсерлеріміз яғни белгілі бір сезіммен
қабылдасақ, өзі бізде қандай да болсын бір сезім ... ... ... ... Сондықтан оның сезімдері әлеуметтік
сипатта болады. Сезімдер қоғам дамуына байланысты өзгеріп ... ... ... ... мен ... әр ... өмір сүрген адамдар әртүрлі
бағалайды.
Оқу мен тәрбие жұмыстарында сезімнің қаншалықты маңызды екендіктері
педагогтың есінде ... ... ... ... ... ... гөрі, оларда күшті жағымды эмоция туғызатын ... тез де ... ... үлгерімдері және тәртібі үшін мақтау алудан балада
әдетте жақсы сезім ... ... ол ... одан әрі ... ... ... ... ұрсу мен жазалаудан әдетте оқушыларда жағмсыз эмоциялық
жағдай туады, ... ... ... істі ... ... ... ... әдепті сақтай отырып ... ... да ... мен ... ... сырт ... жақсы байқалады: олар
адамның мінез-құлқына және ... ... ішкі ... да ... ... ... ... біз жүректі қатты соққанын,
қан тамыры соғуының жылдамдығын басымыздан өткіземіз, біздің дем ... ... ... ... ... адамның ыстығы да көтеріліп
кетеді, керісінше де ... ... ... суық тер шығады, қалшылдай
бастайды, көзінен жас сорғалайды. ... ... бет ... ... да ... ... ... сөздерінде: «Адам жүзі жанның
айнасы» деп босқа айтылмаған.
Эмоцияны басқаларынан гөрі толықтай беретін біздің сөзіміз. Сөз тек ... қана ... ... ... ... жек көрушілікке
дейінгі, үрейленуден бастап жеңіс ... ... әр алн ... ... әсіресе айқын білдіретін поэтикалық сөздер. Сөз ырғағы
да үлкен роль атқарады. Бір сөздің айтылуына қарай не ... не ... де ... Бейтаныс шетел тілін тыңдай отырып, оны сөйлеп тұрған
адамның қандай ... ... ... ... да қиын ... білдіруде өнердің әсіресе музыканың үлкен мүмкіншіліктері де бар.
Сөзге қарағанда музыка тыңдаушылардың көңілдері мен күйін ауызекі ... өте қиын ... ... ... ... ... сырттай көрінуі
арқасында басқаларға оңай көшеді. Шындығында да ... ... ... ... оның ... себебін білмесекте біз де мұңайып қаламыз.
Керісінше көңілді шат адамды көргенде біздің де көңіл күйіміз ... ... бар, ... та ... ... қарапайым келеді.
Хайуанаттар эмоциясының сыртқы көріністері дыбыс және қимыл, ... ... Егер ... ... алдында оның иесімен бірге бөтен адам
тұрса, онда ит біреуіне ... ... ... ал ... айбат шегіп
үреді. Маймылдың адам күлкісі мен ... ... ... да ... Дарвин маймыл мен адам эмоциясының сырттай көрінуінен көптеген
ұқсастықтар ... Ол ... ... ... көрсететін
қимылдарымыз арғы бабаларымыз жануарлардың шабуылдары мен қорғаныстарының
сарқыны деп ... ... ... ... ... кезде адамның
жұдырықтары еріксіз түйіле түседі, үрейлену кезінде ол кірпідей жиырылып,
тығылып қалғысы келетіндей, не қаша ... ... ... ... ... ... мен құлқын ерекше сезім сарынана
бөлеп азды-көпті ұзаққа созылатын, өте берік әсерлер туғызады. Кейде ... ... ... өте қарқынды өтеді, бірақ та біршама тез басылады. Осы
ұзаққа созылатын не қысқа әсерлерді психикалық не ... ... ... ... ... көңіл мен күй, аффект, құмарлық стрестік жағдайлар
жатады.
Көңіл-күй деп ... ... ... та әдетте әжептәуір ұзағырақ,
психикалық процестер мен ... ... ... мен ... ... ... ... айтады. Кім болмасын көңіл күйі нашар көрінетін
болса ешбір негізсіз, көңілі жабырқап, не ... ... ... ... Осы
кездерде оған барлығы да тамаша болып көрінеді. Басқа көңіл күйде болса
көңілін бөлмейтін нәрсеге ол ... ... ... ... ... табу қиын ... көрінеді.
Көңіл күйдің нашарлығы кездейсоқ кездесулерден не ... ... ... тууы да ... Егер ... жағдайда адамның дені
кәміл сау болса, өзен жағасына жазда келсе, суға шомылып ... ... ... ... да ... ада болады. Көңіл күйді сергітіп
көтеріңкі ұстау үшін күн ... ... дене ... ... ... көмектеседі.
1.2. Психоаналитикалық концепциядағы аффект мәселесіне шолу
Кейде адамдарда психикалық жағдайлардың ерекше түрлері пайда ... ... ... ... ... және өте қарқынды өтеді. Бұлар ... ... ... олар ашу шақыру не қаһар төгу сипатында болып, осындай
сезімдер билеген адамдар көбінесе өз ... ... ие ... ... ... ... өз ұлын өлітруі күштті аффектілік жағдайдың да ... бола ... Осы ... ... И. ... ... ... және
оның ұлы Иван» картинасында бейнелейді.
Аффектілік жағдайдың тууы ми қыртыстарында күшті қозу ... ... ... салдарынан тежелу процесі бәсеңдейді және ... ... ... ... ... жататын импульстер
тасқындарын бақылап, басып отыру мүмкіншіктерінен үлкен ми ... ... ... ми ... ... бөлімдерінің аралық
қажетті іс-әрекеттерінің тепе-теңдігі ... ... ... эмоциялық
қозулармен әрбір адам күресе алады. Мысалы, ашу қысқан сәтті сезе салып, ... ... ... бір ... бөліп жіберуге тырысу да өте қажет. Бұл
аффектіні ең басынан жойып, жаңа ... ... ... енді ... ... ... ... кетпеуіне бөгет салуға көмектеседі.
Аффекті жағдайында келген мұғалімнің табанда оқушыларға жаза ... ... дәл сол ... ... жазаны бір жақты әділетсіз шешуі
де мүмкін. Мұндай реттерде оқушыға «Бара бер, саған қандай жаза ... ... жөн ... ... ... ... соң ... ағаттық істі
толығынан объективтік жағдайда бағалайды, тіпті ... ... ... ... жоқ деп ... да ... Жазаны күтіп жүрген оқушыда,
ағаттықты неге істедім деген ойға қалады. Мүмкін, осындай жіберілген ... ... ... онда ... да ... жоқ болады ғой.
Кейде жаман баға алған оқушылар аффектілік жағдайға түседі. Мысалы, онда
бала өксіп жылай ... ... ... өксігін басар деп кейбір
мұғалімдер оған көңіл бөлмейді. Осындай ... ... ізет ... да оның ... ... ... ... болады. алайда көбіне
жақсы көретін мұғалімнің көрсеткін жылы ... ... ... ... ... ... ... уәдесі, баланы жұбатады, сөйтіп аффектілік
жағдайдан құтылады.
Психикалық жағдайдың ... түрі ... ... яғни ... да ... мүддемен, талаппен, іс-әрекетпен байланысты мықты болса да ... ... ... берік сезім. Мысалы, адам ғылымға, музыкаға,
спортқа құмар ... да ... ... ... және ... хал ... кеселін тигізетін құмарлық
та адамдарда болады. олардың ... ... ... ... ... ... егер адам ... билей алатын күш пен ... осы ... ... оның ... нашарлайды, тіпті өлімге
де жеткізуі мүмкін.
Кейбір құмарлықтар тұрақтылығы, ұзақтығы ерекше болып және ... ... ... ... ... ... сезімдер қатты
білініп, пайда болған адамның өте терең күйзелуге ... ... ... эмоциялық қалыпты психологияда стрестік жағдай деп ... ... өте ауыр ... ... Қауіп-қатер
төнгенде, іс-әрекеттің өте ауыр да жауапты кезеңдерінде әл мен қуатқа және
ақыл мен ойға ... ... ... ... ... адам ... алатын орны
Аффект латын сөзі, қазақшалағанда жан ... ... ... ... деп ... ... тез пайда болатын және адамды
билеп кететін, қысқа ... ... ... эмоциялық жағдайды айтамыз.
Мысалы, қуаныш, қорқыныш, қайғы және тағы да ... ... ... ... негізінен күшті ... ... ... ... ... ... жағдайларда болады.
аффаектілер көптеген жағдайда кенеттен болады, бірнеше минут ... ... тез ... ... ... ... адам елестету және ойлау қабілетін басқара алмай
қалуы да мүмкін. Сонымен ... ... ... қозу тез ... сөйлеуде, жиі қатты дауыс шығару түрінде байқалады.
Адамның іс-әрекеті аффект жағдайында кенеттен сезімнің булығып сыртқа
шығуы түрінде іске асады. Кей ... ... ... ... түрінде
және адам ағзасының әлсіреуі ретінде сипатталады. Мәселен, адам кездесоқ
қуанған жағдайда «не айтарын білмей, аузына сөз ... ... ... ... ... жағдай адамның кездейсоқ қуанышында, ашуы үстінде
жақсы аңғарылады. Кейбіреулер «ашуланғанда ... түк ... ... ... дейді, бұл дұрыс емес, адам ... да ... ... ... ... ... ... әлсіреген жағдайында пайда болады, өзін-өзі ұстай
алмаудың және өзін-өзі басқара алмаудың көрсеткіштері болып табылады. ... ... ... ... өзінің жеке басында кездесетін аффектіні алдын
ала болдырмауға, оның алғаш кезінен басып отыруға әрекеттенуі керек.
Тіпті аффектінің ең ... ... адам ... басқара білуі
қажет. Ол үшін ... ... ... ерік ... ... ... табандылықты қажет етеді. Бұл сапалар тәрбие және өзін-өзі
тәрбиелеу арқылы іске асады. ... Л. ... ... және
бейбітшілік» романындағы басты кейіпкерлерінің бірі Наташа Ростоваға ұрыс
даласында ... ... ... ... деп ... хабарлағанда,
Наташа Ростова ес-түсін білмей құлап қалады. Аффекті адамды тез ... ... ... күй ... Мысалы, ондай сезімдерге ашу сезімдері жатады.
Халқымыз «Ашу дұшпан, ақыл дос, ақылыңа ақыл қос», «Ашу ... ... ... ... ... қит етсе қызарақтап, қызыл кеңірдектікке
салынған көпке жеккөрінішті көрінеді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... жүйке жүйесі ауру адамдарда
байқалатын патологияның түрі болады. Бұл жерде аффектілік жағдайдың ... үшін оған ... ... ... Жас ... қарай аффектiнiң көрiнiс беру ерекшеліктері
Эмоцияның психологиялық теориясы физиологиялық және ... ... да ... зерттеулермен тығыз байланысты. Адам ағзасында болып жатқан
жағдайларды эмоциядан ... ... ... Кей ... эмоцияның
психологиялық және физиологиялық жақтары бір-бірімен қатарласа отырып, бір-
біріне түсініктеме бола алады.
Барлық эмоциялық жағдайлар адам ... ... ... ... ... ғылымындағы өзгерістерді эмоциямен
байланыстыра отырып, органикалық белгілер жиынтығы әр ... ... ... ... ... рет қолға алынды.
Эмоциялар әр түрлі болып көрінгенімен тұлғасыз пайда болмайды. Адамды
қуантатын, қызықтыратын, мазасыздандыратын, өкіндіретін жағдайлар ... ... ... ... ... эмоциясы оның мұқтаждығымен тығыз байланысты. Осы мұқтаждық
прцесі, оның орындалуы ... ... Адам ... қарай отырып оны
сол кезде қандай жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... бір-бірінен өзгеше болады: эмоциялық
желігу, эмоциялық мазасызданудың уақыты, тұрақтылығы, жағымды және ... ... ... әр ... ... ... оның сол ... қажеттілігінің орындалуына
байланысты болады. Оның эмоциясына қарай ... сол ... оны ... ... ... ... ... эмоционалдық тұлға ретінде бір-бірінен ерекше болады:
эмоциональдық мазасызданудың ... және ... ... уақыты, тұрақтылығы әр түрлі болады. Дамыған тұлғаның
эмоциялық ... ... ... және ... байланысты айрықша
болады.
«Алаң да алаң, алаң жұрт...» деген осы болды-ау, қазіргі ... ... ... күнделікті күйбең тірлігі тұнып тұрған стресс.
Ал, тележәшікте де, жұмыста да, дүкенде де, автобуста да ... ... ... жақ ... қақсап, сарнай берсе, әлгі стресс
дегенің ұлы дүрбелеңге ұласып, ... ... ... ... жүдеушілігіне соқтырып, адам психикасының басқа да бұзылуларына
тап қылары анық. ... ... ... елдерінде мұндай жағдайларға жолыққан
жаны ... ... ... ... яғни ... психо-аналитиктерге, психиатрларға барып кеңес ... Ал, ... ... психологтардың айтуынша, бұдан жиырма жыл бұрын, яғни Кеңес Одағы
уақытында көптеген отандастарымыз стресстің емін «ащы ... ... ... түрі түр жарым ғаламдық дағдарыс аулаңда асыр сап жүргенде өз
проблемаларын рөмкенің түбіне ... ... дәт ... ... Біріншіден, жұмысыздық етек жайып, еңбек нарығында ... ... ... ... тұманына сүңгіп, ғайып болатын
уақыт емес бұл. Екіншіден, Қазақстанның белсенді ... ... ... ... бағытталған бетбұрыс байқалғалы біраз болып қалды...
Қысқасы, көңіліңдегі көлеңкелі кірбің сезіммен ... ... ... ... ... қол ... Ал, ... тұсында түрлі жан тыншытып,
жүрек басатын, жүйке орнықтыратын дәрілік препараттардың айдарынан жел есіп
тұрғанға ұқсайды.
Дейтұрғанмен, жан ... ... ... ... басу ... жұту жолымен жеңу аса тиімді амал емес. Тап осы тұста ... ... ... алматылық (Ақтаудан психологиялық кеңес беретін жеке
орталық табудың сәті түспеді.-М. Ә.) ... ... ... Қазақстандағы психоанализді дамыту Қорының ... ... ... ... тиек ... Бұл ... ол - отандастарымыздың жан сырқаттарын ушықтырып
жібергендей, күн санап психологтарға жүгінушілер ... ... ... ... ... ... қалған, сосын депрессияға ұшырап, ішкілікке
бой ұрған, тіпті, отбасында ұрыс-төбелес шығаруға шейін барған жәбірленуші
әйелдер кейінгі ... ... ... ... Тәңір атқыр несие-
қарыздарын төлеу мүмкіндігі сарқылғандықтан жан күйзелісіне ... ... ... ... ... бір ... атына күйеуі қатарынан
үш несие толтырыпты да, артынан оларды өтеу ... ... ... ... ... Байғұс әйел қайтерін білмейді, басын тауға да, ... ... ... ... тозады, уайым-қайғыға көміледі, сөйтіп, ... ... ... ... ... мұң ... ... артқандығының дәл статистикасы әлі белгісіз, ... 20-25 ... ... анық ... ... ... көнуге адамның жүйке-жүрегі шыдас
бермейді. Әуелгіде беймәлім үрей-үркініш пайда болады ... ... ... сосын ұйқыңның ұйқы-тұйқысы шығады, қан қысымы жоғары ... ... ... жолығып, кеуде тұсыңда түсініксіз бір ауру бас
көтереді... Міне, осы ауруды көпшілігіміз жүрекке телиміз», дейді маман.
Егер адам ... ... ... ... ... оның ... адырайған ауру анықталмас та еді. Дәлірек айтқанда,
кез келген жаннан осы күнгі кең ... ... ... ... табылуы
мүмкін, ал әлгіндей симптомдармен сипатталатын нақтылы ауруды таба ... ... оның ... былай – аталмыш проблема органикалық сипатта
емес, ол неғұрлым ... ... ... ... ... ... бұл
ретте адамның жанын емдеу керек. Қысқасы, ондай депрессияға бой ... ... ... миды ... томографиядан өткізудің немесе
толық кардиологиялық зерттелудің қажеті жоқ, оған ең ...... ... ... жылы ... ... білікті
психологиялық-терапиялық жәрдем.  
Балалар өте сезімтал және аурушаң болып ... ... ... себептерге қажиды. Бұл әсіресе қиналған жағдайлар МДМ-ге ( ... ... ) ... ... жүреді. Сондықтан баланы МДМ-ге ерекше
дайындау қажет.
Үлкен серпімділік ( тез дамудың темпін қамтамасыз етеді ).
Баланы ерте ... ... ... ... тыс ... болмайды, бұл
баланың нервтік жүйесіне әсерін тигізеді. Бала белгілі бір уақытта білімді
игере алмайды немесе білімді ... ... ... баланың даму қабілетіне сай болу қажет:
- Өсу
- Қабылдау
- Есту және көру ... ... ... Айқындау және т.б.
Физикалық және нервтік-психикалық дамудың өзара байланысы.
Жоғары бағытталған реакция ( білімпаз, білуге ынталану ) ... ... ... бұл ... ... әсер етеді ( тек
қана көру емес, сонымен қатар ұстап көру және оның не, не ... неге ... ... ... жастағы кезеңде ерекше орынды ЭМОЦИЯ иемденеді.
- Олар тек қана ... болу ... ... ... рөлі ... Бала эмоциясының ерте қалыптасуы: ата-анасымен, ... ... ... ... қарым-қатынасы;
- Баланың эмоциялық ортасының ... ... ... ... ... Бала ерте ... тез сенгіш, еш мүлткісіз айтқандарға сенеді,
үкендердің көңіл-күйін жеңіл сезінеді және дауыс ырғағына әсер ... ... ... ... эмоцияның арасында, жақсы көңіл-күйде, жақсы физикалық дамуда
және жеке ... ... ... қатынас жүйесіндегі орны мен әлеуметтік ортаның
ықпалының өзі, адамның жас ерекшелігіне орай қолданылады. Бұл, өскелең жеке
тұлғаны мақсатты ... ... ... ... қажет етуін
анықтайды. Адамның тұлға ретінде қалыптасуында жеткіншектік кезең ... ... Бұл жас ... ... ... ... қалыптасуындағы ерекше
маңыздылығы, 10-16 жастағы баланың дамуындағы ... ... Бұл ... ... жаңа ... тәжірибесін меңгеріп, жаңа
қоғамдық қатынасқа және ... түсе ... ... ... орны ... ... жаңа аспектілерінің дамуына
байланысты. Әрекеттің бұл жаңа аспектілері, осы жас кезеңінің ... жаңа ... ... ...... жүйесін тудырады.
Дегенмен, психикалық дамудың әр кезеңіндегі, жеткіншек үшін маңызды болып
әрекеттің негізгі типі саналады. Жеткіншектің тұлғалық ... ... ... әрекетпен ғана шектелмеген, сол негізгі әрекет оның ... ... ... ... ... ... бейнесін
анықтайды.
Баршамызға мәлім адамзат биологиялық жан иесі болғандықтан бала дүниеге
келгенде әлеуметтік нормаға сай ... яғни ... ... ... ... ... дамуының өркениетті әрқашан бала жасының есеюіне
байланысты соматикалық, сенсомоторлық, эмоциналдық және ... ... ... ... ... кезеңінен біліне бастайды. Оның себептері түрлі
факторларға байланысты, ең ... ... ... жағдай, экология,
ақпараттық, экономикалық, демографиялық, гигиеналық және ішкі биологиялық
ортаның ... Бала ана ... ... осы ... ереже бойынша бала дизонтогенеза яғни қалыс қалып дүниеге
келуіне бірден бір себебін тигізеді. Баланың іште ... даму ... ... нерв ... сезу органдарының, тірек қимылдарының,
зат алмасудың, инфекциялық, эндокриндік және ... бар ... ... ... патогендік ішкі және сыртқы факторлар өз ... ... ... және ... нерв ... ... алып
келеді.
Осыған орай баланың әрбір сатыдағы ... ... яғни ... одан ... ... ... организм қоршаған ортаның жағымсыз факторларына
берілгіш келеді. Осы кезеңде ауытқуда іштен қалыптасып ... ... ... білінеді. Баршаға мәлім, 30 пайыздан 60 пайызға дейінгі
эмбриондар әрі қаарй өмір сүре ... ... ... ... түсіп
қалады.
Туылу процесінде бала қатысты тәуелсіздік қабылдайды, баланың нервтік
жүйесі таң қаларлық икемділігімен айрықшаланады, ... ... ... егер ... ... орта ... қалыптасқан жағдайда.
Оның ауытқуы бірден білінбейді. Осындай жақсы ортаны ұйымдастыру ... ... ... диагностикана ертелету, дер кезіндегі абилитация
немесе реабилитация, балаларға дәрігерлік-педагогикалық және ... ... ... ... ... беру мен ... сондай-ақ өз-өзіне
деген сенімділікті мүмкіндігінше дамытады.
Баланың ... ... жылы ... ортаға бейімдеу болып
табылады. Баланың ммүкінідктері қоршаған ортаны ... және ... өмір ... ... ... ... ең басты дамуы сенсорлық және
моторлық функциялары, психикалық процестің қалыптасу базасы. Сенсомоторлық
даму ... ... ... ... ... ... ... білуге үйретеді.
Баланың өмірі жаңа жағдайда туа біткен механимзді қамтамасыз етеді.
Ол нерв жүйесінің белгілі бір ... яғни ... ... ... етіп ... ... Дүниеге келгеннен кейін ағзаның негізіг
жүйесінің жұмыстарын қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... мына ... ... болады қорғану, айну, ұмтылу
бағдарлау, сору т.б. Аталған рефлекстер мен ұйымдастырылған ... ... ... ... ... ... туа ... рефлекстері
болмағандықтан, бас миы мен омыртқа миы өз жұмысын атқара алмайды, алайда
осы рефлекстерге жауап беретін ... [2. ... ... ... ... ... жетілуі кезеңінде дұрыс дамуына
қажетті жағдай жасалуы керек-сезіну мүшелерінің тұрақты ... ... ... белгілерді қабылдауы үшін.
3-4 аптаның бірінші айында бір затқа ... ... ... ... есту қабілеті дамиды бір затқа тоқталып қарау ... яғни ... ... емес ... ... да дыбысына белгі беру.
1 айдан 3 айға дейінгі кезеңде балада көру және есту анализаторы
дамиды. Бір ... ... ... ... өз ... ... бұру
басталады, белгісіз бір кеңістікте дыбыстарды іздейді. Көру ... ... ... біле ... және ... мен ... қатынасқа
бейімеледі.
Келесі айларда баланың түрлі қимылдары анық реттеледі ... ... ... ... Бала өз ... қимылдауды меңгереді.
1.5. Аффектінің психоаналитикалық концепциясын психологиялық дамыту
2-3 жаста баланың психологиялық ... ... ... өз
бетімен жүру қалыптасады. Бұл кезең ... ... ... қиын
қалыптасуыдың негізгі себебі қоршаған әлеммен қарым-қатынас және әртүрлі
жағымсыз жағдайларды ... ... ... ... күнбе күнгі бір сарынды жағдай, баланың дұрыс ... ... ... ... кешіктіреді.
3-5 жасқа дейін коммуникативтік спектр функциялары дамиды сөйлеуге
бейімделеді. Үлкендермен тез тіл табыса алады.
6-10 жас ... ... өсу ... ... ... ... даму тез ... 7-8 жаста денедегі бұлшық еттер тез қарқын
алады, он ... ... ... ... және ... қимылдары
ересек адамның процестерімен теңеледі. Нервтік жүйе осы өзгерістерді қатты
білдіртеді. 10 жаста бас сүйегі өз ... ... [3. ... ... ... ... балалардың отбасында тәрбиеленуінің
маңызы зор екендігін байқайды. Отбасы мен білім ордасының ...... ... олардың қоғамдық пайдалы қызметке тез бейімделуін
және мамандық таңдауға септігін тигізетінін ... Оның ... ... ... ... ... ... қоғалған. Мүмкіндігі
шектеулі балалардың тәрбиесі бір – біріне ...... екі ... ... бір түрі – ... янғи ата – ... баланы жан –
жақты, материалдық жағынан толық қамтамасыз етеді. Ал, оның ішкі ... ... ... терең бойлай бермейді. Тіпті кейде, баланы
жазалайды. Мұндай отбасындағы ... ... ... ... Ата –
аналарының сүйіспеншілігіне, махаббатына қақымыз жоқ деп ойлайды. Олардың
көңіл – күйі ... ... ... ... Осыдан келіп балалардың тіл
дамуында, тәрбиесінде депрессияға тән көрінәістер ... ... ... ... интеллектуалдылығына кері әсерін тигізеді,
білім деңгейін тежейді. Екінші бір жағдай – баланы шектен тыс ... Ата – ... бала ... ... ... оны тым бос ұстап
еркелетеді, кез – келген өтінішін орындауға тырысады. ... ... бала ... ... Өз - ... ... ... болып өседі. Мұндай
балалар әлеуметтік даму жағынан түрлі қиындықтарға тап болады.
Баланың өсіп - өнуіне отбасындағы қалыпты жағдайдың әсері мол. ... ... ... достарымен араласуының пайдасы да шаш етектен. Ата – аналар
тағдырының осынау бақытсыз сыйына қарап, құр қол ... ... ... ... ... да мүгедек балаға қол ұшын беруге дайын болулары қажет.
Отандық және ... ... ... мүгедек балалардың тәрбиесі
ата – аналар мен мамандардың бірлесе байланыста болып тәрбиеленуі ... ... ... ... ... ... қалыптасуына, алғашқы қадам
жасауына жәрдемдесуі тиіс. Оның ер жетуіне жан – ... ... ... топ ... ... баланың өсіп - өнуіне, жетіле ... ... ... ... Сондықтан, мүмкіндігі шектеулі бала
дүниеге келе қалған жағдацда оның тәрбиесіне отбасының әр бір ... ... ... ... ... ... ... өзімен
бірге ала келеді. Алғаш рет ата – ана қорқынышты диагнозды естігенде ... ... Одан ... ... ... санау басталады. Ауру ... ... ұрыс – ... ауыр қабылдап, іштей күйзеліске түседі.
Баланы өз қатарластарынан кейін ... ... тыс ... оған
аяушылықпен қарау әлеуметтік жағынан бейімделуіне кедергі туғызып, ол көп
жағдайда патологиялық дерттердің бастауына жол ашады. [11.16-17]
Балалардың ақыл – ой ... ... ... ... дамудың
тоқтап қалуы» деп аталатын терминмен сипатталады. Бұл ... ... бала ... ... ... ... ... немесе іштен туа
біткен, туылы кезінде және өмірінің бастапқы ... ... ... ... Сонымен қатар, дамудың тоқтап қалуы жоғарғы жүйке жүйесінің
ауруларымен, созылмалы соматикалық жағдайлармен, бас мидың жарақаттануымен,
эндокриндік жүйенің бұзылуымен байланысты ... ... ... ...... ... қарастыра келе,
оқушыларды екі қатарға бөледі:
Бірінші қатарға адамгершілік дамуында және мінез – ... ... өте ... емес ... бар ... ... олар ... жалқау, қыңыр, дөрекі, өтірікші балалар. Тәртіптілік өзіне ... ... ... талап қоюшылық, киіміндегі тазалық және жинақылық
сияқты және т.б. көрсеткіштерден айқындалады. Тәртіпті емес мінез – құлықты
осыған қарама – ... ... ... ... ... ... ... орындамау, адал еместік, өзінің жеке қызығушылықтарын
достарының арасында жүзеге асыруға тырысу, үнемі ... ... ... ... ... жеке ... және мінез – құлқында қиындығы бар
балаларды жатқызады.
Үйлесімдік типтегі балалар барлық жеке ... ... ... ... және ... – қатерлік сияқты ... іс ... ... ... Олар ... ... ... ие
болады, көпшіл, өзіне сенімді, орындалатын жұмысқа адал ниетпен кіріседі,
өзінің мінез – ... ... баға ... – болжамды типіне жататын балалар ... тип ... ... ... ие ... ... оларда жағдайда байланысты
өте күшті тәуелділік, өзін қоршаған ортамен сәйкестендіруге тырысушылық,
дұрыс мінез – ... ... ... іс - ... ... ... ... типіндегі балалардың айрықша ерекшелігі дербестік, тәуелсіздік,
өзін - өзі ... ... Олар ... өте сенімді, тәуекел
жасауға бейім тұрады және әлеуметтік батылдыққа ие болады.
Қауіп – қатерлі ... ... ... ... ... тым
мазасыздану, қауіп – қатерлік төменгі стрестік, тұрақтылық тән.
Әсерленгіш типтегі балаларға жасқаншақтық пен ұялшақтық тән. Бұл типтегі
балалар үшін өрескелдік, ... ... ... ... ...
травмды жағдай болып табылады.
Интровертивті типтегі оқушылардың тұйық, жанасымы кем ... ... ... түсу ... тудырады.
Инфантивті типтегі балалардың эмоционалды – еріктік ... ... ... ... ... ... ... көп жағдайда өзін дұрыс ұстамайды, ол оның ... ... ... ... ақылының қалыс қалуынан, қараусыз қалу,
қоршаған ... ... ... ... ... әлеуметтік –
психологиялық дезадаптациясының дамуынан, т.б. көрінеді. Балаға мұғалімнің,
ата – аналарының немқұрайлығының ... ...... ... ... ... дұрыс болмауы қоғамда қиын баланың көбеюіне әкеліп соғуда.
Отандық психологияда адамды тұлға деп – қоғамның ... ... ... – қатынасқа түсу жүйесін сипаттайды [12. 10].
Қиын балалардың психологиялық ерекшеліктері теориялық ... Бұл ... ары ... ... үлес ... ... да біршама.
Бастауыш мектеп кезеңі баланың жеке басының әрі қарай қалыптасуы үшін аса
маңызды рөл атқарады. Оның өмірінде ... ... ... ... ... өзгерістер пайда болады, бала үшін жетекші орын ... ... ... жеке ... ... ... ... жетілуі үшін
педагогтік ұжымдардың кәсіптік білгірлігі, ата – аналардың саналы көзқарасы
және осы принциптерге негізделген мектеп пен ... ... ... ... ... қажет.
А.Д.Савченко өзінің еңбектерінде,жағымсыз қылықтар өзінен -өзі
туындамайды,олар арам ... ... оның ... ... ... ... атап көрсетті.
Жағымсыз қылықтар,соған сәйкес ... ... ... ... ... ... оқып тануға Е.Д.Белова өз еңбегінде етеп көрсетті. Оның
зерттеу жұмысының мақсаты – ... ... ...... талдау жасай отырып, жағымсыз мінез – құлықтарды жою жолдарын
көрсету. Зерттеу барысында жинаған материалдары автоды ... ... ... талап қоюдың жүйелілігі мен дәйектілігінің қалыс қалуы.
- ата-ана тарапынан бақылаудың болмауы.
-шамадан тыс еркелету.
Л.Ф.Островская өз ... ... жас ... ... ... ... дұрыс тәрбиелеуге байланысты деп
тұжырымдайды.
В.Д.Шадриков негативті мінез-құлық ерекшеліктері ... ... ... ... мүмкін.Олай болса эмоционалдық қызбалы ... ... ... ... мен ... туа ... жеке ... байланысты болады.
Р.В.Овчарова және басқа ғалымдардын зерттеулерімен келісе ... ... ... ... ... ... ... қараусыз қалу,бала өзінің ... өзін ... ... ... психикалық ауытқушылығы бар
отбасыларда қарым-қатынасының ... ... ... жасын әртүрлі кезеңдерге бөлуде олардың іс-әрекетінің түрлі
сатылардан ... ... және ... ... ... ажыратпай, бәрін бірге алып қарастыру қажет.
Қазақ педагогикасы мен психологиясында оқу-тәрбие жұмыстарының ... ... мына ... ... белгілеуге болады. Алғашқы балалық
шақ, яғни ... ... ... ... 3 ... дейін), мектеп
жасына дейінгі балалар (3-тен 7 жасқа дейін), кіші мектеп жасындағылар (7-
ден 11 жасқа дейін), орталау ... ... ... ... 14 жасқа
дейін), орта мектеп жасындағы оқушылар (14-тен 18 жасқа ... ... ... балалардың өздеріне лайықты ... ... және ... ... ... ... нәрестенің өмірлік мұқтаждықтары үлкнедер арқылы ғана
қанағаттандырылып отырылады. Баланың әрекеттерінде ... тән ... ... болмаған. Дәл мағынада онда әлі де ... ... те жоқ. ... ... жаңа ... келіп, онымен алғашқы қарым-қатынас жасаумен
байланысты пайда болған, еріксіз ... ... ... ... ... ... ... балалық жасында баланың тіке тұрып жүре
бастауы мен тілі шығуының нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... айналасындағы дүниені өзінің тәжірибесі
арқылы тани бастауы оның бұрынғы қарым-қатынастарын кеңейте түседі. ... ... ... оның психикалық әрекеттері де белсенді түрде дами
бастайды. Ол өзінің ... ... және ... ... ... ... ұйымдастыра алып, өз әрекетіне ... ... ... ... қимылдарын байқауды ... ... ... ... нәтижесінде баланың психикалық
әрекеттері дифференциалданып, олардың ой-өрістері кеңейеді. ... ... өзі ... ... ұға ... соң, онда ... өз қоршауында жоқ заттар жөнінде ... ... ... ... ... ... өз ... басқаларға түсіндіруге де
мүмкіншілік туғызады.
Дені сау ... ... ... ауруға шалдыққан адамдардың
аффекттерін ажырату қажет. Мұндай ... ми ... мен ... ... ... бұзылғандықтан, екінші ... ... ролі ... болады. Аффекттерді тәрбиелеу адамның жеке
басын тәрбиелеумен тығыз байланысты мәселе.
Аффектің бір түрі-стресс қазіргі күндері өте жиі ... ... ... ... жағдайларда өте көп қабылдаған кезде өте күшті және ... ... ... көрсеткіші ретінде стресс пайда болады. Егер
стресс өте жиі және ұзақ ... ол ... ... да денсаулығына
да зиян келтіреді. Жүрек, қан-тамыр және ас қорыту ... ... ... ... - ... ойы мен ... ... бағытына із қалдыратын
күшті, терең, тұрақты эмоция. Құмарлық өзінің қоғамдық мәнімен бағаланады.
Егер ғылым мен ... ... ... ... ... ... құмарлық, бақ
құмарлық, ойын құмарлықты ұнамсыз құмарлық деуге ... ... ... ... ... ... міндет борышты етеді, бұлар еңбекке
жүктейді, еңбек ғылым мен өнерге ашылған жол»-деп Абай ... ... ... ... ... ... А.С. ... «Сараң
сері» драмасында Альберттің образы арқылы құлқынын ақша тескен ... ... ... ... ғана тән өте күрделі сапасы жағынан өзіндік
ереекшелігі көп эмоциялық жағдай. Құштарлық белгілі бір ... ... ... ... Құштарлық обьектісі адам болуы ... С. ... ... құштарлық дегеніміз- адамның бүкіл ой сезімінің
күшінің бір мақсатқа бағытталуы.
Сезімдердің ерекшелігі-олардың ... және ... ... ... ... күш ... ... ұмтылдыратын көтеріңкі сезімдер мен
эмоцияларды ... ал ... баяу ... түрлерін астеникалық деп
атайды. Біріншісіне: жауапкершілік, ... ... ... ... ... ... ... енжарлық, көңілсіздік тағы басқа
сезімдер жатады. Бұл ... ... бір ... есте болсын. Түрлі нақтылы
жағдайлардың ретіне қарай адамдарда бір сезімнің өзі ... ... ... ... көрінуі мүмкін. Мәселен, қорқыныш сезімі кейде бір адамның
буынын боастып. Пәрменсіз етсе, енді ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Адам көңіл күйінің ерекше ... ... және ... ... ... сөзі ... ... аударғанда-зорлану, қысым жасау
деген мағынан білдіреді. Стрестік күй соңғы 30-35 жыл ішінде ... ... өнер мен ... ... ... орай және ... ... байланысты адамда пайда болған эмоция мен
сезімдердің ... дене ... мен ... ... ... атқарылатын
іс-әрекеттің шиеленісті әрі қауіпті жағдайында өте шапшаң және жауапты
шешім ... ... ... ... ... Адам ... ... психологиялық ерекшеліктерін біліп, оған бейімделуі қажет. Бұл күй
ғарышкер, ұшқыш, түрлі ... жылу ... ... ... мен автокөлік жүргізушілердің қимыл -әретктетерінде ғана емес,
ұжым ... ... ... қабылдаушы ұстаздардың да
күнделікті қызметінде жиі ... ... ... ... ... ... ... ілімі мен Канада ғалымы Г.Сельннің ... ... ... өздігінен икемделіп қорғану жөніндегі ... ... ... ... да ... әсер ... қалыпты
жағдайларға ауытқуға ұшыратады, ол бей-берекет қимыл-қозғалыстар жасайды.
Адамның психикалық ... мен ес, ... ... тыс қателіктер
жібереді. Адам ашушаң, қызба болады. Мұндай жағымсыз көріністер дистресс
деп аталады. Дистрестік күй ... күш ... ... ... ... ... ... Стрестік күйді жеңу үшін адам өзінің бойындағы ерік-
жігерін шыңдап, табандылық пен ... өмір ... ... ... шығарушы адам өлтірудің бұл түрін кенеттен басталған ... ... ... ... ... ретінде айкындайды. Кінәлінің
психикалық ... ... және ... ... ... ... көңіл-күймен айқындалады. Көбінесе адам
өлтірудің бұл түрі үшін ... ... және ... ... тән ... (жан күйзелісі) жай-күйі негізінен аз уакытқа, ... ... ... жан толқуы тікелей сыртқы әсердің салдарынан кенеттен ... ... ... адам ... ... ... фактор әсер еткеннен
кейін тікелей сол бойда жасалады. Мұнда уақыт ара-үзіліс ... ... емес ... ... ... жағдайдың мәнін бірден түсінбегенде).
Аффект жағдайының басталуына негіз ретінде ... ... ... ... ... бұл зорлык, басыну немесе кемсіту не
жәбірленушінің өзге де ... ... ... жат ... (әрекетсіздігі),
эірленушінің үнемі қайталанып отыратын заңға ... ... ... ... ... ... психианы зақымдайтын ұзаққа созылған
жағдайлардың болуы тән. Зорлық күш көрсетумен (мысалы ... ... ... ... ... ... рйып ... және т.б.
қорқыту) болуы мүмкін. Басынушылық қадір-қасиетін кемсітумен, жеке басын
қорлау арқылы жасалуы ... Өте ауыр ... ... ... ... ... ... дөрекі түрде кемсітумен көрінеді. Заң әдебиетінде
мынадай пікір айтылады, өте ауыр ағаттау ... ... ... ... ... болуы мүмкін емес. Ол ... ... ... белгілеріне сәйкес келуі де немесе сәйкес келмеуі де
мүмкін. Ал ... пен ... ... ... ... ... ... мүнда объективтік факторларды, сол сияқты
субьективтік факторларды да ... ... ... ... сезі ... және соғысқа қатысушыға, ол үшін қасиетті болып саналмайтын жас
буын өкіліне түрліше реакция туғызуы мүмкін.
1997 жылғы ... ... ... үшін негіз ... ... аясы ... ... Егер 1959 ж. ... кодекс
жәбірленушінің зорлық көрсетуі мен өте ауыр ... ... егер ... ... ... оның ... ауыр ... келтірген
немесе зардап келтіру -мүмкін ... ... өзге де ... ... ... ... болса, ал 1997 ж. Қылмыстык ... ... үшін ... ... және ... ... ... қарапайым
әрекеттердің (әрекетсіздіктің) болуы жеткілікті. Моральға жатпайтын әрекет
түсінігіне келетін болсак, біздің еліміз бастан кешірген бірқатар ... ... ... ... ... мазмұнын түсінуде де
белгілі бір қиындықтардың пайда болуы мүмкін. Оның үстіне біздің қоғамымыз
жікке бөлінуге ... ... отыр және ... ... түрлі
әлеуметтік топтар түрліше кабылдайды. Оған қоса біз ... ... ... ... ... ... ... келетіндігіне
сілтеме жасай алмаймыз. Сонда да қай уакытқа ... ... ... ... ... болып саналатын моральдық құндылықтар,
жақсылық пен жамандық, ар, намыс және ... ... пен ... пен ... ... ... ... бодды. Міне, осылар баға беру
негізіне алынуы тиіс.
Психиканың өсіп дамуына эволюциялық ... ... ... ... жай ғана көбею немесе азаюды қайталаумен ғана пара-пар. Ең әдепкі
пайда болған сараптар, ... ... ... ... көбейіп, ұлғайып,
не болмаса азайып, кішірейіп отырады. Ол ... ... ... ... шалықпай, сол күйінде құрып ... ... ... ... ... ... пайда болады. Даму сапалық даму емес, жалғыз
ғана сапалық даму.
Психика ешбір негізсіз өздігенен пайда болмайды. Психиканың ... ... ең ... ... ... ... қажет, атап айтқанда
анатомиялық-физиологиялық негіздер болу ... ... ... болу үшін ... ... бірі ... жүйке саласының болуы, яғни материалдық
негіздің болуы, оның дұрыс дамып, ... етіп ... ... ... ... ... ... оның миы әрекет ете бастайды.
Сонымен қатар баланың жүйке саласы бір қалыпты тұрмайды, оның өне ... ... ... ... ... ... ... әрекеттері
де дамып, күрделенеді. Үлкен жарты шарлар дамыған сайын, оның әрекеті мидың
төменгі бөлімдерінің әрекетінен басым ... ... ... бағындырып
отырады. Алғашқы кезде жарты шарлар ... ... ... етіп, бара-бара
дамыған сайын, олардың функциясы дифференциаланады. Мидың түрлі салалары да
әрекет ете ... қозу мен ... ... ... ... ... ... де дамиды. Мысалы, баланың алғашқы өмірінде оның
қылықтары шартсыз ... мен ... ... ... ... ... болмайды. Балада сана пайда болып, саналы әрекеттері дамыған
сайын рефлекстер мен инстинктердің баланың ... ... орны мен ... ... ... ... ... бала психикасы да өне бойы дамып,
өзгеріп бір кезеңнен ... ... ... ... өтіп ... ... жаңа туған баланың психикалық әрекеттері ... дами ... жаңа ... ... болуына әзірлік
жасалады. Баланың онтогенетикалық дамуы тек оқу-тәрбие арқылы ғана ... ғана ... оның ... ... ... адамдар қоршауы ғана
ерекше әсер етеді. Бала ... ... ... бір ... ... емес, ол ішкі заңды даму. Бірақ даму ... ... үшін ... ... ... жағдайлардың, тәрбиенің, оқудың дұрыс ұйымдастырылуы және
баланың белсенді түрде әрекет етуі шарт. Бала қылығының түрлі ... ... ... ... ... ... оның ... айналасындағы дүниені танудың бара-бара дамып, жаңа ... ... ... ... А., ... С. ... Алматы, 1966
2. Жарықбаев Қ. Психология Алматы, 1993
3. Гоноболин Ф.Н. ... ... ... ... Ә ... ... ... 1996
5. Глуханюк Н.С, Семенова С.Л. Обшая психология Москва 2005
6. В.А. Крутецкий ... ... ... ... Л.А. ... В.С. ... ... Москва “Просвещение” 1988.
8. Лекции профессора МГПИ Т.Н. Джумагуловой.
9. Богословский В Жалпы психология Алматы ... ... Л ... ... ... ... Маклаков А Общая психология Москва, 1999
12. А.А.Люлинская. “Детская психология” Москва, 1971
13. О.А. Шаграева “Детская психология” ... ... ... “Общая психология” Москва 2001
15. Р.С. Немов “Психология” Ітом. Москва “Посвещение” 1995
16. Р.С. Немов “Психология” ІІтом. ... ... ... Р.С. ... ... ... ... “Владос” 2002
18. Л.ФОбухова “Возрастная психология” Москва, 2001
19. Л.А.Венгер, В.С.Мухина “ Возрастная психология” Фенникс 2000
20. А.Д.Стаоляренко “Педагогическая психология” ... ... ... “Жалпы психология” Алматы 1993
22. Сәбет Бап-Баба “Жалпы психология” Алматы Дарын 2003
23. Лебитов “Детская и педагогическая ... ... ... Кондратьев М.Ю. «Подросток в замкнутан круге общения» Москва, ... ... Е.А. ... ... с ... М. ... ... А.Е. «Особенности саморазрушающего поведения при различных
типах акцентуации характера у подростков» Л. ... ... О.Б. ... психология» Москва, 2005
28. Немов Р.С. «психология» Учебник М. 2001 ... ... Кон И.С. ... ... ... ... В.Ф., Седых К.В. «Неформальные подростковые группы» Полтава
1995

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аффект26 бет
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының құрамы және тергеу63 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
«дағдарыстық күйлер және посттравмалық бұзылыстар »7 бет
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау жайлы4 бет
Ахмет байтұрсынұлы- білікті психолог7 бет
Баланың дамуына ересектердің тиімді ықпал жасауы32 бет
Буржуазиялық дәуірдегі психологиялық ілімнің дамуы5 бет
Жеке адамның денсаулығына қарсы қылмыстардың түсінігі және жіктелуі55 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь