Ересек шақтың жалпы психологиялық ерекшеліктері

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
I Тарау.Ересек шақтың жалпы психологиялық ерекшеліктері туралы ғалымдардың теориялық көзқарастары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Ересек шақтың психологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Ересек шақтың қалыптасу құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.3. Ересек шақтағы психологиялық құрылымның қалыптасуы ... ... ... ... ..13
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢБІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университеті
Теориялық және қолданбалы психология кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: ... ... ... ... ерекшеліктері
Орындаған:
5B050300 психология мамандығының студенті__________ Кубашева С.
Ғылыми жетекшісі:
психология магистрі______________________________Қуанжанова ... ... ... ... ... ... туралы ғалымдардың
теориялық
көзқарастары......................................................5
1.1. Ересек ... ... ... ... ... ... ... психологиялық құрылымның қалыптасуы..................13
Қорытынды...................................................................
...................................18
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
........20
Қосымша.....................................................................
......................................21
Кіріспе
Зерттеудің өзектілігі: Ересек (25-61) адамның психика процестерінің
шапшаңдығы жастық шаққа қарағанда бірсыдырғы баяулау ... ол ... ... жоғары тұрады. Бұл жаста адам өзін-өзі ұстай ... ... пен ... та ... бола ... ... тәжірибе
жинап, оны пайдалана біледі. Ересек шақтың да 3 кезеңі бар: бастапқы ... орта — ... және ...... ... ... ... лабильді болса , ал үшіншісінде ол статистика жағына
ауытқиды. Ересектіктің бастапқы ... (25-37) ... ... динамизмі пластикалы түрде жүреді. Бұл үшінші мүшел.
Басқаша айтқанда, мұндай психика суперпластикалы. ... ... ... ... ... бір ... өте тез машықтанып кетуіне
мүмкіндігі үлкен. Шығармашылық тұрғыда бұл ... ... ... ... ... ... ... интеллектуалдық мүмкіндіктерінің шыңына
дәл осы кезеңде шыққандарын біз тарихтан жақсы ... ...... сөз, ...... суретшілер — қылқалам туындыларын, ал
ғалымдар ... ой ... ... ... 37 жас ... ... меже ... танылады.
Адамның өмірде қалыптасатын күрделі психикалық ... ... мен ... ... ... ... ... қозу мен
тежелеу процестерінің арақатынасымен ерекшеліктері) ажырата білу ... ... ... ... да ... ... қоса осынау
қарапайым функцияларды да қамтиды. ... ... ... ... ... дыбыс айырғыштығының, математикалық ойлауы мен кеңістік анализі
және синтезі функциялары арасындағы ... ... ... ... деп
аталатын қарапайым, табиғи қасиеттер адамның сыртқы жағдайлар әсерімен
қалыптасатын күрделірек ... ... ... бір ... ... функциялар жөнді жетілмеген немесе
бұзылған кезде өздерінен жоғары орналасқан неғұрлым күрделі психикалық ... да ... ... Мысалы, ми қабығының желке-самай бөлігіне
зақым келгенде қарапайым ... ... да ... өзі ... ... зиянын тигізеді. Қалыпты даму жағдайында белгілі бір
нышандар осы ... ... ... ... ... тікелей
тәуелді емес психикалық іс-әрекет дамуы шарттарының бірі ғана ... ... ... ... өзі де ... ... ... дамитындығы дәлелденіп отыр. Мәселен, психологтар жоғары
естігіштікті қалыптастыру жолдарын тапты. Күрделі психикалық іс-әрекет пен
қарапайым функциялар ... ... ... ... ... шектелген белімдеріне зақым келген ... ... ... ... ... ... мен оның ... зерттеулері (күрделі психикалық іс-
әрекет ... ... ... қайта кұрудың өте бай
тәжірибесін дәлелдейді.
Ми қызметінің тұқым қуалау берілетін ерекшеліктерінің бірі - ... ... типі деп ... Ол нерв процестерінің күшін
қимылын, және тепе-теңдігін сипаттайды. Алайда, дамудың психологиялық және
физиологиялық ерекшеліктерінің бұл ... да бір ... ... ... жеке ... құрылымы мен оның даму процесінің күрделі жүйесіне
еніп және көбінесе солармен анықталып отырады. Мысалы, нерв ... ... бір ... тез ... ... ... ... мүмкіндігінің ішінара негізі болса, екінші жағдайларда алавдаушылық
пен ырықсыздыққа да ... ... ... ... ... ... функциялар
психикалық даму процесінің кейбір жақтарына әсер етуі мүмкін. Бірақ ... ... ... болып саналмайды. Даму процесінің негізгі мазмұны мен
механизмдері көптеген жағдайлардың жиынтығымен ... ... ... ... ... ... мен ... жағдайлары есептеледі.
Зерттеудің мақсаты: психология ғылымындағы ересек адам психологиясының
ерекшеліктерін аша отырып оны ғылыми тұрғыдан негіздеу.
Зерттеудің міндеттері:
- берілген тақырыпқа жүйелік түрде ... ... ... ... адам психологиясының негіздерін айқындау;
- ересек адамдардың жеке тұлғалық қасиеттерін дамыту;
Зерттеудің методологиялық маңызы: Өзінің өмір жолында адам ... мен ... ... Осы ... мен ... мен табиғаты әртүрлі.Олардың кейбіреуі өмірлік айналымдағы тұлға
дамуының байланысты және де олар әрбір адамның өмірінде ... ... ... ... ... ... олар ... бір кезеңін екіншісінен
айырып тұрады.
Зерттеудің практикалық ... ... ... ... ... ... мен ситуацияларды түрліше қабылдайды. Ол тұлға
дамуында үлкен маңызға ие, себебі біреулері дағдарыстың шешімін тауып, әрі
қарай дамыса, енді бірі оған ... ... өзін ... Бұл ... ... ... шешу мүмкіндігіне байланысты.
Зерттеудің болжамы: Өзін сыйлаудың төмендеуі статистикалық тұрғыдан
қарағанда жасөспірімдегі девиантты ... ... ... ... әділетсіздік, бұзақылар тобына тәуелділік, заңбұзушылық,
наша қолдану, маскүнемдік, агрессивтілік, суицидті ... және ... ... ... ересек адам психологиясы
Курстық жұмыстың әдістемелік негізі болып ... Г. С., ... ... Г., ... Б. Г., ... Л.Н. ... мен қөзқарастары табылады.
Курстық жұмыстың құрылымы: жұмыс кіріспеден, ІІ ... ... ... мен ... ... тізімінен тұрады.
I Тарау.Ересек шақтың жалпы психологиялық ерекшеліктері туралы ғалымдардың
теориялық көзқарастары
1.1. Ересек шақтың психологиялық ерекшеліктері
Ересектіктің орта кезеңі (37-49) ... де ... осы ... Бұл ... ... барынша пластикалы.Ол — әр адам ... ... ... осы ... ... ... білімділік пен
кәсіптік машықтану деңгейі ең жоғары сатыға көтеріледі. Осы жаста адамның
өзіндік әлеуметтік ... ... ... ... ... (49-61) мінез-құлық пластикалы болғанымен,
психодинамика процесінің қарқыны едәуір бәсеңдеп ... ... ... ... — субпластикалы. Бұл кезде мінездің астарына сақтық ... Ол енді ... ... ... бәсендетеді де, сыпайылыққа
көшеді. Сырт көзге ... адам ... ... ... ... ... «екінші жастық» деп те атайды. Өйткені, бұл кезеңде адам алғаш
рет ... ... ойлы да сын ... қарай бастайды. Жүріс-тұрысымен, мінез-
құлқымен, тіпті киген киімімен кейде жастарға еліктеп те ... ... осы ... ... ... ... да ойластырған…Әрине, олар іштей
қарттыққа дайындалуды да ойлайды. Кәртең кезеңде (61-73) психика ... ... ... ... ... ... ағалары басқаларға
ақыл айтуды көбейтеді, кейде тым ақылгөйлікке де салынып кетеді. Тіпті бұл
«кемеңгерлерден» өз ... да ... ... ... ... ... ықылас білдіреді. Екінші жағынан, бұл жастағылар көпті
көріп, ... ... ... ... Дегенмен де, олар кей кезде
маңайындағылардың мазасын алып, ығыр қылады. ... ... ... пен ... ... мезгілінің терезені қаққандығы: «Қартайдық, қайғы
ойладық, ұйқы сергек. Ашуың — ашыған у, ойың ... деп. ... ... ... қалған бұл зейнеткер топ тордағы арыстан секілді бірден
тыныштыққа үйренісіп кете алмай, көпшілігі отбасымен қоғамға әлі де ... ... ... шарқ ... Кәрілік кезеңде (73-85) психика
инерттілігімен ерекшеленеді. Жалпы, бұл уақытта ... аса ... ... Адам аз ... көп ... ... ... өзінен
өзі келеді. Жас кездегі психика динамикасы ... ... ... ... тау өзеніндей екпінді болса, енді олар
дала дариясындай сабасына түседі. Ақылгөйлік біртіндеп көсемдікке ... ... ...... ... ... жасы. Ахуал сызат бергенде
ақиық Ақан серіні қамықтырған өміркүз: «Әудемжер жүре ... ... екі ... ... «Сайраған орта жүздің бұлбұлы едім, кәрілік
келіп қалды қай ... ... ... ... ... ... «жеті
рет өлшеп, бір кес!» Көпті көргендер: Саади 85 жасқа келген, Г.Потанин
(85).
Қарт ... ... ... сегізінші мүшелде мінез-құлқы
сенситивті-сезімтал типке жатады. Салыстырып ... бұл тип ... ... ... ... ... мінез, қызбалық пен нерв жүйесінің
қайраттылығы сөне келе кібіртіктелінеді, ал ... ... ... ... ... шақтағы ауыспалы эмоция кәріліктің ... ... ... ...... балалық» деп тегін
айтпаған. Балалық 13 жас шамасында тәмамдалады. Ол ... ... ... Оның ... өлшемі — жыныс жүйесінің жетілуі. Қазақта: «Он
үште — отау иесі» деген аталы сөз бар. Бұл — көп ғасырлық ... ... өз ... ... таяқ жас бала ... бала ... аянбайды» дегендей. Адам баласы 25-ке келген соң жастық шақпен
қоштасуға мәжбүр. Біздің халық ...... ... бес қайта айналып
келмес саған!» деп, өмірдің осынау бір асыл ... ... ... ... ... Себебі, ол жәй ғана ширек ғасыр емес, бұл бұдан бір ... ... ... ... ... ... ... адамзат ұшін
бұл кезеңнің мағынасы басқада жатыр. Осы жастан бастап ... ... ... ... ... адам ... ... өз тағдырын өз қолына
алатын дәрежеге жетеді, өйткені оның миы мен нерв жүйесі ... ... ... ... ... ... адамның бұдан ары есеюіне 36
жыл, басқаша айтқанда — үш мүшел ... Бұл ... ... кеңістігі»
деп атаған жөн шығар. Әлбетте, осы жылдар аралығында біз жар құшамыз,
отбасылы ... ... ... бала ... ... ... ... қызмет етеміз. Қашсаң да құтыла алмайтын кәріліктің де 3
кезеңі бар: кәртәңдік, кәрілік және қарттық. ... ... ... Қадыр:
«Жылама азамат, жігіттік қашар деп, жыла сен қарттыққа дайындық нашар деп!»
бекер айтпаған. Біз зейнеткерлікке шыққан адамның бәріне ... ... ... ... айта ... Бұл ... көзқарас. Көптеген халық кәрілікті
бөледі. Мысалы, орыс халқы: пожилой, старый, престарелый дейді. Бұл — ... ... ... қайраты сай батыр бабамызды ... ... ... ... ... ... ... деген жоқ. Қанжығалы қарт
Бөгенбай атаған. Осы бір ұғымда үлкен ... ... Қарт ... ... ... кәрілік емес, ол -кәріліктің жоғары сатысы.
Рухани дүниесі бай қажеттері мен қызығулары, талғамы мен ой-өрісі ... ... ... адам ... «Адамның басына қонған бақыттың тұрақты
болуы жақсы мінез-құлыққа байланысты» (Әл-Фараби). Мінез сапаларының бірі-
оның бірқалыптылығы. Мұндай адам ... ... ... оның
қастерлейтіні ылғи да сөз бен істің бірлігі. Кімнің мінезі толық болса,
соның мінезі бірқалыпты да ... ... Бұл ... ... егіз ... ... ... ажырамайтын қасиеттері. Мінездің тұрақтылығы
адамның саяси моральдық ұғымынан, түсініктерінен ... Бұл ... өмір ... ... ... мазмұнын белгілейтін
мінездің сапасы.
Бірқалыпты тұрақты мінезі бар адам басқалардың ... ... ... ... көзқарасы, принципі, өзіндік мінез-құлқы ... ... бой ... ... ... ... ... біледі.
Инициатива мен белсенділік, достық пен жолдастық, адалдық пен шыншылдық
осындай мінезді адамға тән ... Ал ... ... ... жету
жолында алда тұрған кедергілерді жеңе білуде көрінетін адам ... ... ... сапа ... да, мінез өз мәнінде болмайды. «Бойда
қайрат, ойда сөз, болмаған соң айтпа сөз» деп Абай ... ... ... ... тән ... ... оның байсалдылығы жатады. Мінез адамның
дүниеге көзқарасы мен сеніміне байланысып жатса ғана онда ... ... қоры ... Тек ... ... бар адам ғана ... айқын мақсат
қоя алады. Соңғысы берік сенімнен туады. Мұнсыз тиянақты әрекет ету ... адам ... ... ... де адам ... ... болсын,
жақсы болсын, әйетуір адамда бір мінез бітісі болады. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... адамдар жиі кездесе
бермейді. Біреуде оң жағы, біреуде бұл жағы жетпей ... Адам ... ... ... ... ... де мүмкін. Осыған қарап оның мінезі
тұрақсыз екен деп бағалай ... ... ... ол әншейінде батыл,
жігерлі болмағанымен, бірде осындай қасиететрімен көзге түсуі мүмкін. Мінез
үшін тұрақты қасиеттердің мәні өте зор. ... ... ... де ... сақтай алатын болса, тек сонда ғана тәртіптілікті сол кісінің мінез
бітісі деп санауға болады.
Адам ... ... ... ... ... ... ... мекемелері, оқу өндіріс коллективі, қоғамдық ... ... Осы ... ... ... үшін ... роль ... ешбір бала туысынан «еңбек сүйгіш не жалқау, тәртіпті не ұстамсыз
болып тумайды. Оның мінезі, ұзақ жылғы өмір сүру ... ... ... ... ... тәрбие процесінің ықпалымен қалыптасып отырады. Адамның
сыртқы ... ... ... ... ... «Сөз ... емес, мінез-құлықты іс жүзінде жүзеге асыруға болады» дейді Әл Фараби.
Сондықтан да оны қоршаған ортасы ғана өзгертпей, өзі де ... ... ... ... ... ... нақтылы іс-әрекеті де мінез
бітістерінің қалыптасуында шешуші роль атқарады.
Әрбір адам ... ... ... ... ... Бұл ... адамдар мінез ерекшеліктеріне орай ажыратылады.
«Мінез» деген психологиялық қасиеттің төркіні ... ... ... ... ... із қалдыру. Психологияда-бұл дербестік мағынасы бар
адамға байланысты ... ... ... ... ... ғылым тарихында тұңғыш рет
сипаттап жазған-ертедегі грек философы Теофраст болды. Бірақ, ол мінезді
адамның ... ... ... ... ... мінездері» деген еңбегінде мінезді осы мағынада қолданған.
Алғашқы кезде ... ... ... ... Бұл-әрине, темпераментке кері анықтама. Өйткені, темперамент-
адамда туа ... ... ... ... ... Осы ... ... адамның туа пайда болатын фенотипті ерекшелігі.
ХІХ ғасырда француз ғалымы А. Бен ... тек ... дара ... ... мен сезімінің және ерік ерекшеліктерінің
қасиеті деп ... ... ... ... мен ерік ерекшелігі деп таныса, ал
орыс медигі әрі педагог П.Ф.Лесгафт ерік қасиеті деді.
И.Кант мінезді темпераментпен салыстыра ... оны ... жүре ... ... деп ... ... ол ... даралық қасиеттеріндегі
туа пайда болатын ерекшеліктер мен жүре ... ... ... ... ... ... адамда туа пайда болатын икемделу десе, ал
Малапер, Фулье тағы басқалар мінездің туа ... ... ... жүре ... ерекшеліктері де бар дейді. Полан мінездің барлық сипаттары адамның
тіршілік жағдайымен байланысты деген пікір айтады. ... ... ... екі ... ... қазірге дейін өзара талас-тартыс туғызып келеді.
И.П.Павлов адамның мінез бітістерін жоғары нерв қызметінің ... мен өмір сүру ... ... ... нерв ... ... деп түсіндірді. Бұл жөнінде ол былай деп ... ... ... нерв ... туа біткен қасиеттеріне ғана
байланысты болып қоймайды, сонымен бірге организмнің жеке өмір ... ... ... да ... демек, кең мағынасында
айтқанда, үнемі тәрбиелеу немесе үйрету жұмыстарына да ... ... ... шақтың қалыптасу құрылымы
Ересектік өмірдің машықтану кезеңін де 3 топқа бөлуге болады. Бүйтіп
«ұсақтаудың» өзіндік сыры бар. Бұл — ... ... ... дүниедегі ең
жемісті заман. Өкінішке орай, талай тарландар ... ... ... жүр. ... бұл кезде сыра сімірсе, екіншісі «Құдайдың күні
тарыдан да көп» деп құр ... Ал, ... ... ... сауық
құрады. Шын машықтанған азамат қара басына да, халқына да ... ... еді. ... философтар «таяқтың екі басы, сосын ортасы бар» деп
сонау көне ... ... ... ... үш субкезеңді бөлшегі:
аңғырт, албырт, алғырт шақ. ... ... 25-29 ...... 29-33 ...... машықтану, 33-37 жаста — алғырт машықтану.
Сөз төркінін түсінгенге бұл жерде машықтану эволюциясын ... ... ... 18 — кәмелет жасы, 25 – «күш атасын танымайтын» кез. 18
жыл тағы бір ... ... қақ ... — 43 ... ... «Қалауын
тапса, қар жанады» дегендей, осы бір жансыз сандарда қаншама ашылмаған сыр
жатыр! Егер назар аударсақ, осы ... ... ... ... цифрлар)
тым жиі кездеседі. Олар: 3, 7, 9, 13, 17, 21, 25, 33, 37 т.б. ... Ал, ... 7 ... ... ... ... сандар. Басқалары да
көзге таныс, құлаққа жағымды ... ... ... діни ... ... әдебиет пен ғылым салаларында кеңінен тараған. Тек 43
саны жасырын түрде тұр. Ол — ... ең ... ... ... есеюдің шырқау биігі. Бұл сан қанша ... да табу ... 37+6 ... 49- 6 = 43. ... ... 60-тан сәл ғана аса, 61 жаста
толастайды. Зейнеткер жасымен шамалас. Бұл ... ... ... оның бірінші сатысы — қартаю басталады. 75-ке сәл жетіңкіремей, ... ... ... келіп жетеді. Жалпы, нөлмен бітетін дөңгелек даталардан
аталмыш кезеңдердің ара қашықтықтары онша жырақ емес: бар ... 1- 2 ... ... ... 63-ке ... ... ... басқа, өмірдің көпшілік
мойындаған кезеңдері жоқ. ... ... ... ... жол ... ата-аналар, педагогтар және жалпы қоғам өздеріне қойылатын талап
деңгейін төмендетіп жібереді. «Сен бәленбай ... ... сен енді ... — деген сөздер қанша көп айтылғанымен берекелі әсер ... ... ... ... ... өмір ... стандартын
жасамай, бұл проблема бүгін-ертең шешіле қоймайды. ... қай ... ... оқу оқып, еңбек етіп жүргендерін білгендері абзал. Бұл адамның
қоғамда өз рөлі мен ... ... ... ... ... ... жалпы ақыл - ой қабілеті 15-16 жасқа қарай детте қалыптасып
болады, сондықтан оның бала ... ... өсуі ... ... әрі жетіле береді. Күрделі интелектілік операцияларды ... ... ... баюы жас жігіттер мен қыздардың ақыл - ой қызметін
неғұрлым орнықты әрі ... ... оны бұл ... ... ... ... ... арнайы қабілеттер шапшаң дамиды. Мүлделердіқ
бағытталуының барған сайын саралана түсуімен қосылып, мұның өзі ... - ой ... ... кіші ... қарағанда неғұрлым күрделі
де дара сипат береді. Қазіргі бар деректерге ... ақыл - ... ... ... гөрі ер ... ... ... айқын көрінеді. Қабілеттер мен мүлделердің мамандануы нәтижесінде
басқа да көптеген ... ... ... ... және ... ... ... Осыны, сондай - ақ жоғары класс оқушысының
мамандық таңдауға ... ... ... жоғары кластарда оқытудың
даярлығын арттыру қажет, оқушылардың дербестік дәрежесін ... ... ... ... ... шеңберінде біраз мамандануға мүмкіндік жасау
керек ... ... ... ... ... ... ... қабілеттердің қалыптасуының өзі оқытудың
сипаты мен бағытына орасан зор дәрежеде байланысты ... есте ... ... ... - жеке ... толысуы мен қалыптасуының аяқталған
кезеңі. Жыныстық толысуға байланысты өз организмі мен сырт ... ... ( енді бала ... ... те емес ), ... іс ... күрделенуі, жеке адамның өз мінез - құлқын үйлестіруге тиісті
адамдар тобының ұлғаюы - ... бірі ... ... жас ... ... - ... іс - ... күрт аттырады. Әңгіме өз
қасиеттерін тану, жаңа білімдерді меңгеру ... ... да, жас адам ... өте ... ден қоя ... өзінің мінез -құлқын саналы түрде
жасалған немесе меңгерілген критерийлер мен нормалар ... ... Бұл ең ... ... ... ... ... Өзіндік сана -
күрделі психологиялық кұрылым, ол ... ... ... ... В. С.
Мерлиннің осылай деп санайтындай, біріншіден, өзінің теңдестігІн ұғынуды,
екіншіден, белсенді, іс - ... ... ... өз ... ұғынуды,
үшіншіден, өзінің психикалық касиеттері мен ... ... өзін - өзі ... - ... ... ... бір
жүйесін қамтиды. Бұл ... брі ... ... және
генетикалық тұрғыдан байланысты. Бірақ олар бір мезгілде қалыптаспайды.
Тендестігін ұғынудың бастамалары сырқы заттардан болған және өз ... ... ... ... кезден бастап нәрестенің өзінде - ... « ... » ... бала ... өсімдіктерін дұрыс қолдана бастаған,
шамамен үш жастан басталады. Өзінін психикалық қасиеттерін ұғыну өзін - өзі
бағалау жеткіншектік және жас ... ... ... көп ... алады.
Бірақ бұл компоненттердің бәрі өзара байланысты болғандықтан, оның
біреуінің баюы ... ... ... ... ... ... тұлғасын зер сала зерттейтін жас өспірім жігіттер мен
қыздар бұған барынша алаңдайды. Олардың бірі ... өз ... ... еді. Олар үшін ... ... ... ... жас өспірімдердің көбі тапал, толық болғанына, бетіне безеу шығуына
т.б. ... ... кеш ... ер ... қатты уайымдайды;
екінші жыныстық белгілердің шықпай кешігуі құрдастарының алдындағы беделін
төмендетіп қана ... өзін ... кем ... ... ... ... ешкімге білдірмейді. Өз денесінің бейнесін жас
өспірімдердің өзін -өзі ... ... ... ... ... ... Қалыпты өсудің барлық қатнастары мен ... жас ... үшін ... « ... ... » айналады.
1.3. Ересек шақтағы психологиялық құрылымның қалыптасуы
Тұлға қалыптасуына әсер ететін ... үш ... бар. Олар ... және ... ... тек үшінші сферасын
қарастырайық. Бұл адамның тұлғалық өзін тануы, оның ... ... ... адамның бүкіл өмір бойына ... ... ... ... ... ... кең ... үш компоненті
белгілі: танымдық (өзін білу), эмоционалды (өзін ... ... ... ... ... осы үш ... ... тұрады.
Жастар мәселесі ерте заманнан келе жатқан мәселе. Ал ... ... ... ... ... ... ... білімі мен материалдық
жағдайының артуы біздің өсіп келе ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыру деңгейі мен мүмкіндіктерін де
арттырды, бірақ дұрыс тілектер мен ұмтылыстардың қалыптасуын ... ... ... ... ... ... әлемді қабылдау мен тану аймағы кеңей түсті. Қазіргі ақпараттар
арқылы жастардың қандай да бір ... ... ... ... қиындай түсті,
сондықтан олар қызық қуып, интеллектіні қажет етпейтінді қабылдайтын болды.
Ондай жастар күні бойы ... ... ... әуен ... ... ... ... өткізу тәсілдері өзін ұйымдастыру мен өзін
басқару қабілеттері мен ... қиын ... шешу ... ... ... ... аз жолмен жүріп, аз уақыттық сезімдерден
қанағат алып, болашағын ойламайды.
Адамның өмірлік әрекеті табиғат әлемімен бір ... ... ... және ... бар қоғамыдық ақпарат құралдары арқылы жүзеге
асады. Қоғамдық ... ... ... ... ... үнемі өз қолдарымен оның аймағын кеңетуге деген ... ... ... ... топ, ... ... ... т.б.). Қоғамдық
ақпарат құралдарының соңғы кезде тез қарқынмен дамып келе ... ... ... ... түрлі бағыттағы интеграцияланған
ақпараттардан басқа, деформацияланған, ескірген ... да ... ... ... ... мен әлем ... біздің біліміміздің
аздығына, оларды тудырған адамдардың субьективтілігіне байланысты. Және ... ... ... ... ... ... ... қалыптасып келе
жатқан жасөспірім тұлғасы үшін ақпарат құралдарын дұрыс пайдаланбау бала
жанына ауыртпалық түсіру деген ... ... ... қауіпсіздігін жалпы
ақпараттық және ... ... ... жеке ... ... ... Оның ... жалпы ақпараттық қоғамға көшуге байланысты ақпарат ағымдары
күрделеніп, көлемдері арта ... және ... ... әсер етуі ... ... ... адамның тұлға ретінде тіршілік ету механизмдерінің
жаңаларын қалыптастыру ... ... оның ... ... ... субьектіге айналуын талап етіп отыр.
Екіншіден, ақпараттың негізгі және орталық әсер ету көзі жас адам ... ... әлі ... ... ... ... мазмұны дегеніміз балалар жанына қауіптің ... ... ... ... ... ... ... сөз. Қауіптіліктің өзі
олардың әсер ету ... мен ... даму ... мен ... ... ... Олардың ішінде Шығыстағы, Оңтүстік Азия,
Африка және Америкадағы балалар ... ... ... орны
ерекше. Олардың жасөспірімдер санасына толықтай әсер етуі жастардфың теріс
жолға ... алып ... Бұл ... ... ... ... ... Л.В.Матвеева, Ю.О.Курдюков,
Э.В.Лидская, М.О.Мдиквани, Г.М.Зараковский, т.б. психологтар атап көрсетті.
Мәдениетке тән ассоциативті ... ... ... ... таралған балалар жезөкшелігітуралы мәліметтерді жасөспірімдер оңай
жатталатын ... ... ... қабылдайды, жыныстық қатынастың
экзотикалық формалары қоздырып, сыйқырлап, ... ... ... қатар
жасөспірімдерде жыныстық қатынас туралы тұрақтанған көріністері әлі
қалыптаспаған, ... ... мен ... әлі ... ... әсерлерден оларда эмоционалдық жоспарда да, өмірлік тәжірибеде де еш
қорғаныстары жоқ.
Психология ғылымында осы құбылыстар туралы ... және ... ... тән ... құбылыстар болып табылады. Екіншіден,
психологиялық білімнің күнделкті және ... ... ... ... ... ... ... терминдерін және ұғымдарын
кеңінен пайдаланады. Бұл ұғымдардың шекарасы айқын көрсетілмегендіктен,
әртүрлі ... бір ... мен ... әртүрлі мағынада қолданады.
Ғылыми ұғымдар ... ... ... ... ... ... ... табиғат әлемімен бір мезгілдегі өзіндік даму
механизмдері және функциясы бар қоғамыдық ақпарат құралдары арқылы жүзеге
асады. ... ... ... ... ... ... ... өз қолдарымен оның аймағын кеңетуге деген ұмтылысы ... ... ... топ, ... ... ... т.б.). Қоғамдық
ақпарат құралдарының соңғы кезде тез қарқынмен дамып келе жатқандығы
байқалып ... ... ... түрлі бағыттағы ... ... ... ескірген ақпараттарды да таратады.
Бұл таным процесінің күрделілігі мен әлем ... ... ... оларды тудырған адамдардың субьективтілігіне байланысты. Және біз
осы ақпарат ... ... ... тигіземіз. Жаңадан қалыптасып келе
жатқан жасөспірім тұлғасы үшін ақпарат құралдарын дұрыс пайдаланбау бала
жанына ауыртпалық түсіру ... ... ... ... ... жалпы
ақпараттық және технологиялық қауіпсіздіктен бөлек жеке бағыт ретінде
қарастыру керек. Оның себептері:
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... көлемдері арта түсті және адамзат ... әсер етуі ... ... ... ... ... ... тіршілік ету механизмдерінің
жаңаларын қалыптастыру қажеттіліктерін тудырып, оның қазіргі ... ... ... ... ... етіп отыр.
Екіншіден, ақпараттың негізгі және орталық әсер ету көзі жас адам ... ... әлі ... ... ... ... ... дегеніміз балалар жанына қауіптің мүлдем болмауы
немесе оларды сақтау көздерінің сенімділігі ... сөз. ... ... әсер ету көздері мен ... даму ... мен ... ... ... ... ішінде Шығыстағы, Оңтүстік Азия,
Африка және Америкадағы балалар жезөкшелігі ... ... ... ... ... санасына толықтай әсер етуі жастардфың теріс
жолға түсулеріне алып ... Бұл ... ... ... ... Н.А.Оцепков, Л.В.Матвеева, Ю.О.Курдюков,
Э.В.Лидская, М.О.Мдиквани, Г.М.Зараковский, т.б. психологтар атап ... тән ... ... ... ескермеген БАҚ
арқылы таралған балалар жезөкшелігітуралы мәліметтерді жасөспірімдер оңай
жатталатын жыныстық қатынас ретінде ... ... ... ... қоздырып, сыйқырлап, еліктіре түседі. Сонымени қатар
жасөспірімдерде ... ... ... тұрақтанған көріністері әлі
қалыптаспаған, ... ... мен ... әлі ... ... ... оларда эмоционалдық жоспарда да, өмірлік тәжірибеде де еш
қорғаныстары жоқ.
Психология ғылымында осы құбылыстар туралы жинақталған және ... ... тән ... құбылыстар болып табылады. Екіншіден,
психологиялық білімнің күнделкті және ғылыми мағынасының сәйкес келмеуімен
сипатталады. ... ... ... ... және ... ... Бұл ұғымдардың шекарасы айқын көрсетілмегендіктен,
әртүрлі ... бір ... мен ... ... мағынада қолданады.
Ғылыми ұғымдар белгілі мағынада, мазмұнда бірдей ... ... ... ерекшеліктері адамның дүниетанымын,
көзқарастарын қалыптастыру өзін-өзі тану мен ... үшін ... ... ... ... ... ... байланысты
қалыптасудың әртүрлі сатысында тұрған ғылыми пәндердің тармақталған жүйесін
құрайды.
Психологияның осындай көптеген салаларын ... ... ... мүмкіндіктерінің бірі іс-әрекеттегі психика дамуының жоғарыда
тұжырымдалған қағидаларында айтылған. Осыны ескере ... ... ... ... ... ... басын ашады.
Қазіргі кезде психология ғылымы көптеген салалар мен ... ... ... отырған өрісі кең ғылыми пән. Бұл ... ... ... мен ... жағынан аадмның түрлі тәжірибелік іс-
әрекеттерін ... ... ... тұр. Оларды топтастырып, жік-жікке
ажырату жіктеу деп ... Енді осы ... ... ... ... Біз
психиканың дамуын жіктегенде, осы пәнін ... ... ... ... ... ... етіп отыру.
Тәлім – тәрбие психологиясы. Бұл пәннің зерттейтіні адамды оқыту ... ... ... ... Ол ... ақыл-ойы мен
ойлау жүйесін, дағдыларын қалыптастырудың, оларыдң тиісті оқу материалдарын
меңгеруі мен ұстаз ... ... ... ... ... мәселелерін қарастырады.
Қорытынды
Түрткімен жұмыс істеу бірінші мінез-құлық кеңесін берудің ... ... ... ... ... зерттелушінің неліктен
көмек сұрады - оның осы ... ... ... ... ... Көптеген девианттар психологтардан көмек сұрау арқылы өздерінің
дезадаптациялық ... ... ... ... ... тыңдаған сыңай танытпақшы болады. Бұл кезеңде тікелей қойылған
сұрақтар маңызды: «Сіз біздің әріптестерімізден не ... ... не ... Мен ... қалай көмектесе аламын?» Сонымен қатар,
оның ішкі ойын ашу үшін ... ... ... «Сіз ... үшін ... ... сұрадыңыз ба?» деуге де болады.
Терапияның келісім қорытындысында зерттелушінің конфронтация әдістемесі
кеңінен қолданылады. Осы кезде зерттелуші маманды «шынымен де ... ... және мен ... ... деп ... келеді. Мына сұрақтар
көмегімен тигізуі мүмкін: «Сенің мінез-құлқынның несі ... Сіз ... зиян ... ... және қандай зиян келтірдіңіз? Сіз одан
құтылу үшін қанша төлер едіңіз? Сізге не үшін ... ... ... «әлсіз қарсылық көрсету», біз оның өз
мінез-құлқына деген жеке жауапкершілігін стимулдап, өзін ... ... ... негативті нәтижесін бағалауды қабылдауда кең
таралған. Осы ... ... ... ... ... оның өз мінез-
құлқынан қаншалықты зиян шеккендігі, ... және өзге ... ... ... ашық айту сұралады. Зерттелушінің қорғаныс механизміне
көре ... оның ... ... ... мен ... зиян
келтіргенін білуге болады.Кеңес беруші ... ... ... ұялу, ауырсыну, жирену, ызалану, әлсіздікті сезіну және ... ... ... ... ... девиантты мінез-құлық одан арылған жағдайдағы болашақты болжау
әдістемесі де эффективті болып есептеледі. Мыс, ... ... ... ... ... болатының, қойса қалай болатынын айтады. ... ... ... ғана ... ... қатар қайғыруға да көмектесу
керек. Өзіне және өз ... ... ... да ... Егер ... емес
өмірі жағымды эмоция тудырса, онда қалай жету ... ... ... ... ... жағдайда терапиялық келісімнің ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасын
реттеп, барлық біріккен жұмыс әрекетінде өзгеруге түрткіні қалыптастыратын
негізгі әдіс болып ... Ол ... ... ... ... ... ... өзара міндеттерін көрсететін хат немесе ауызша келісім ... ... ... ... барлығы орындау керек. Екі жақты
келісімді бұзған жағдайдағы өз әрекеттерін де келіседі.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Абрамова Г. С. Введения в ... ... М., 1995 ... ... В. ... ... и подростков. СПб., 1998 г.
3. Адлер Г. Лекции по аналитической психологии.М.,1996.
4. Ананьев Б. Г. Социальные ... ... ... и ее ... М.,
1987 г.
5. Анисимов Л.Н. Профилактика пьянства,алкоголизма и наркомании
6. ... ... ... Г.Г. ... и ... о
психологии подростка . М., 1990 г.
7. Асеев В. Мотивация поведения и формирование личности.М.,1984.
8. Бабанский Ю.К. ... Г.А. ... ... к воспитанию
школьников. М.,1980.
9. Бондаренко А.Ф. Психологическая помощь: теория и ... К., ... ... Л. И. Проблемы формирования личности. М., 1995 г.
11. Внешняя среда и психическое развитие ребенка. / под ред. ... ... Д.И. и др. М., 1984 ... ... Л.С. ... ... том) ... Гелинский Я.И.,Афанасьев В.С. Социология девиантного
14. поведения.СПб.,1993
15. Гиппенрейтер Ю.Б. Введение в общую психологию. Курс
16. лекций.М.1989
17. Девиантное поведение детей и ... и пути ... ... М.,1993
18. Демьянов Ю.Г. Основы психопрофилактики и психотерапии развития.
СПб.,2002.
19. Дерманова И.Б. Диагностика эмоционально-нравственного развития.
СПб., 2002
20. Досқалиев Н. Жасөспірімдер жағдайы алаңдатуда. Орал ... ... ... А. В. Структурно- динамическая модель самооценки //
Вопросы психологии №1. 1989.
Қосымша
|Жас ... |Жас ... ... ... туған сәби |1-10күн ... шақ |10 күн -1 жас ... шақ ... балалық) |1-3 жас ... ... шақ |4-7 жас ... балалық шақ |8-12 жастағы ұл балалар, 8-11 |
| ... қыз ... ... ... |13-16 ... ұл ... 12-15 ... шақ ... қыз ... ... ... шақ |6-20 ... бойжеткендер, 7-21 |
| ... ... ... келу немесе ересектік|21-35 жастағы әйелдер,  22-35 ерлер |
|мерзімнің 1-ші жартысы | ... ... 2-ші | 36-55 ... ... 36-60 ... ... ... ... жас | 55-74 ... ... 60-74 |
| ... ... ... немесе кәрілік | 75-90 жастағы әйелдер мен  ерлер ... өмір ... | 90 жас және одан ... |

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары сынып оқушысының танымдық қызығулары мен кәсіби анықталуы7 бет
Б. адамбаев - фольклортанушы4 бет
Балалардың жас мөлшері мен дербес ерекшеліктерін оқу – тәрбие процесінде ескерілуі30 бет
Жедел лейкоздар9 бет
Жеке тұлға және қарым – қатынас29 бет
Жеткіншек шақ6 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстылығының жағдайы және оның соңғы жылдардағы динамикасы94 бет
Марк Цукерберг - Facebook авторы8 бет
Мектеп жасына дейінгі баланың мінез-құлық мотивтерінің қалыптасуы5 бет
Мектепке дейінгі ұйымдарда білім беру мазмұнының жаңартудың өзекті мәселелері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь