Үш жас дағдарысының ерекшеліктері

Мазмұны:

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I тарау: ҮШ ЖАСТАҒЫ БАЛАНЫҢ ДАМУЫ ТУРАЛЫ ҒАЛЫМДАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ КӨЗҚАРАСТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Үш жастың ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2Үш жас дағдарысының белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.3 Үш жастағы дағдарыстың кезеңінде жеке тұлға болуын анықтайтын
қарым.қатынастың дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
Әдебиеттер тізімі: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университеті
Теориялық және қолданбалы психология кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Үш жас ... ... ПКО 201 топ ... ... Диана
Ғылыми жетекшісі: психология магистрі
Қуанжанова Қ.Т.
Ақтөбе-2012ж.
Мазмұны:
КІРІСПЕ..........................................................................................................3
I тарау: ҮШ ЖАСТАҒЫ БАЛАНЫҢ ДАМУЫ ТУРАЛЫ ҒАЛЫМДАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ КӨЗҚАРАСТАРЫ..............................5
1.1 Үш ... ...
1.2 Үш жас ... ... Үш ... ... кезеңінде жеке тұлға болуын анықтайтын
қарым-қатынастың дамуы.................................................................................16
ҚОРЫТЫНДЫ..................................................................................................21
Әдебиеттер тізімі:..............................................................................................22
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі: Үш жас ... ... ес, ... елес және ... ... қасиеттерге ие бола бастайды. Бірақ ең бастысы осы ... бала ... ... ... және жеке тұлғалық дамуына әсер ету қабілеттілігіне ие бола болады. Мұндағы мәселе түсіну қабілеттігі және адамдармен ... ... ... ... ... ... ... сөйлесу арқылы қарым-қатынас жасаудың арқасында бала ерте балалық шақта өзінің мінез-құлықтық және ... ... ... ... ... - тұлғаға айналады. Танымдық процестердің дамуы және сөйлеу балаға жедел түрде ... ... ... мінез-құлықтың нормалары мен формаларын игеруге көмектеседі.
Дәл сол ерте жаста бала адам әлемінде барлығының өз атауы болатын тамаша айғақты өзі үшін ... рет ... Осы ... ... ... іс жүзінде игерген сөйлеу арқылы ол заттық және ... ... ... ... ... ... алады. Сезім мүшелерінің көмегіне қарағанда, ересектермен сөйлесу арқылы ол қоршаған әлемі туралы 10 есе көп мәлімет ... ... бала үшін ... ... ... ғана емес, сонымен қатар ойлаудың дамуында және мінез-құлқын өзіндік реттеуде ... ... ... Ерте ... ... ... ... адамдарға ғана емес, сонымен қатар өзіне бағытталған сөйлеу балаға жеке ... және жеке ... ... меңгеруге, оларды белгілі бір дәрежеде реттеуге мүмкіндік береді. Сөйлеусіз ... ... ... да, ... зейіні де, естің дамуы да, мүлтiксiз интеллектте мүмкін болмас еді. Сөйлеудің арқасында ... пен ... ... ... ... ... саналы және мақсатқа бағытталған үйрету мен тәрбие мүмкін болады. ... жас ... ... жиі ... ... қалдыратын, балалық шақтың бірде бір жарқын көрінісі. Сіздің сәбиіңіз кеше ғана сүйкімді де айтқанды тыңдайтын болатын, ал сіз ... ... ... демала бастап, аналық немесе әкелік қуанышыңызды енді ғана сезіне бергеніңізде сіздің алдыңызда жаңа белес - баланы ауыстырып ... ... ... Ол ... ... ... ... бұрын жай ғана сұрап немесе не істеу керектігін көрсету жеткілікті болған жағдайлармен келісу қиынға соғады.
Зерттеу жұмысының мақсаты: баланың онтогенетикалық ... үш жас ... ...
Зерттеу жұмысының міндеттері:
* Үш жастағы баланың жалпы дамуын: үш жас дағдарысының ... мен ... ... ... үш жас ... жеке ... жаңа ... зерттеу.
Зерттеу болжамы:
Зерттеу жұмысының пәні:
Зерттеу объектісі: 3 жастағы балалар.
Курстық жұмыстың әдістемелік негізі болып Л.С. Выготский, М. И.Лисина, Н. ... ... мен ... ... ... Зерттеу жұмысы 1 тараудан, қорытындыдан пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Тақырыптың теориялық негізінің мазмұнын ашуға бағытталған.
I ... ҮШ ... ... ДАМУЫ ТУРАЛЫ ҒАЛЫМДАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ КӨЗҚАРАСТАРЫ
+ Үш жастың ерекшеліктері
Сәбилік кезде басталған ... және ойын ... даму ... ерте ... ... ... өзіне елестету үшін, өмірлік іс-әрекет түрлері мәліметтерінің көмегімен сипатталатын түсінік ... ... ... Біз одан әрі ... шындықты өзінде өзгертуге және жаңартуға деген талпынысы бар баланың ... ... ... деп ... Мұндай іс-әрекет баланың тек қана қабылдау, еліктеу секілді шындықты қайталау рөлін орындаудан басқа барлық әрекетінің жиынтығын құрайды. ... ... біз ... деп ... ... ... оны өзгертуге және жаңартуға деген талпынысы жоқ, біздің сезім мүшелерімізбен берілген күйінде елестетуге талпынысы бар әрекетті атаймыз.
Үш жастарда бала, ... ... ... ... жеке өмірге бейімделмегеніне қарамастан, барлық қатынастарда алғашқы белгілі даралық белгілері бар адам болып келеді. Ол дамыған психикалық процестерге, қол және аяқ ... ... ... оның ... ... функцияларды атқаратын жеткілікті және алуантүрлі сөз қорына ие ... Бұл ... бала ... өзара қарым-қатынастың көптеген нормаларын меңгереді.
Кейбір зерттеушілердің мәліметтері бойынша, үш жас шамасында баладан ішкі эмоционалды өмірдің көріністерін, мінезінің белгілі бір ... ... ... ... ... ... қабілеттілікті, қарым-қатынастың әлеуметтік қажеттілігін, жетістіктерге, мақұлдауда, тәуелсіздікке, лидерлікке жету көріністерін байқауға болады.
Осындай жалпы танымдық, қозғалыстық, мотивациялы-еріктік, эмоционалды-реттеушілік және басқа ... ... бала үш ... ... ... Бірақ оның дамуындағы жетістіктері маңызды болып көрінеді, бірақ нағыз тұлға болмастан бұрын, балаға әлі де ... ... ... өту керек.
+ Үш жас дағдарысының белгілері
Үш жастағы дағдарысты қарастыруға себебін тигізетін үш түрлі көзқарас бар. Біріншіден, бұл дағдарыс баланың ... ... ... бала психологиясында бұл кезеңде жаңа-құрылымдар мен саналы ерекшеліктер ... ... Бала ... ... дағдарыстын пайда болуын оның жақын арадағы даму аймағына қатысты қасиеттерді өзгеру заңдылығымен ұштасты түрде ... ... ... жастағы дағдарысты тек теориялық схемамен қарастыруга болмайды. Біз іс жүзіндегі тиісті ... ... ... ... ... ... ... ұсынылған теорияға сүйену қажет. Үш жастағы дағдарыстын мән-жайын ашып ... үшін ... ... ... және ішкі ... ... ... Бұл мәселенің түйінді жері баланың үш жаста дағдарысқа ұшырау себептері нендей жағдайларға байланысты болады және оның ... ... ... әсер ... ... ... ... мәселенің мәнін айқындап көрсетуді талап етеді.
Қасарысу
Осы мәселенің мәнін ашып көрсетуде біріншіден, дағдарыс баланың бойындағы мұндай жағымсыз қылықтарын оның тіл ... ... ... білу қажет. Баланың жағымсыз қылықтары ересектердің қойған талаптары мен айтқандарының бәріне қарсы шығады. Алайда баланың бір нәрсені істеуге зауқы ... ... бәрі ... ... мен ... ... ... ол ойнап жүргеңде оған жатып ұйықта десе, ол бірден тесегіне ... ... ... ... ... ... ... деп санауға болмайды. Бала барынша өзінің ойындағысын істегісі келеді. ... оған ... ... Бұл жайттардың бәрін қисық-қынырлық қылық, жағымсыз мінез деуге болмайды. Осындай жағдайда баланың ересектер талабына қарсы ... оның өзі ... ... ... ... көрсетеді.
Баланың үлкендердің талабына қарсылық білдіріп, ондай ұсыныстарын орындамай қырсығуы оның өзіндік ойы мен тілегін іске асыруға ұмтылуын көрсетеді. Мұндай ... бала ... ... ... ... оның сапа ... жаңа ... көтерілгенін көрсетеді. Дағдарыстың көрінісі баланың ісіне, осындай қылықтарынан айқын байқалады. Егер баладан басқа бір нәрсені істеуді өтініп сұраса, оңда ол бұл ... ... ... ... ... ... орындайды.
Бір клиникада байқаған мынадай мінез-құлықты мысал етіп келтіруге ... Үш ... ... ... созылып кеткен 4 жасар қыз бала өзін балалар мәселесін талқылайтын конференцияға ... ... ... Қыз оған ... ... ... Мен қызды жүре ғой деп шақырдым. Бірақ оны мен шақырғандықтан, ол тіпті барғысы келмей калды. Ол ... ... ... , - деп ... оған да ... Оны ... өзін қалдырғанда, ол жылай бастады. Оны ертпегеніме өкпеледі. Бұл орайда оның қасарысып ... ... ... ... ... ... болды. Ол өзінің барғысы келгенімен, оған жүр деп ... сөз ... ... білдірді.
Баланың бойын ашу-ыза кернегенде әмірлі дауыспен айтқан сөз де оған әсер етпейтінін байқатты. ... ... ... ... көркемдеп жазды. Мысалы, ересек адам сәбиге келіп әмірлі ... ... ол ... көрсетіп, дейді. Қасарысу оған айтылған сөздердің мәніне ... ... ... ... ... ... көрінісі.
Жағымсыз әрекеттің тіл алмаудан екі түрлі айырмашылығы бар. Біріншіден, бұл жерде өзге адамдармен әлеуметтік қатынас жасау манызды орын алады. Бұл ... ... ... істеп, оны жақтыру орындалатын әрекет маңызына емес, өзге адамдармен ... ... ... ... ... мінез-құлық әлеуметтік сипаттағы әрекет, бұл орайда балаға қойылған талап мазмұны емес, оның мәні адамға бағытталған. Екінші ерекшелік - ... ... ... деген жаңаша қатынасы. Ол ашу-ыза әсерімен әрекет етпей, ... ... ... ... ... ұмтылады. Ашу-ызарға бой билету мен әрекеттену үш жастағы балаға тән мінез ерекшелігі. Көптеген зерттеу нәтижелері баланың сәбилік кезеңінде оның ашу-ызасы мен ... ... ... ... Мектепке дейінгі жаста басқа адамдарға қатысты әрекет те пайда болып, ол өзге жағдайларға қатысты ашу-ызадан туындайды. Егер баланың қарсылығы белгілі бір ... ... ... онда оны ... ... ... деп санауға болмайды. Мұндай ретте жағымсыздык әрекет дәл сол ... ... ... ... ... табады.
Қырсығу
Үш жастағы дағдарыстың екінші көрінісі - қырсығу. Жағымсыздық қырсығудан өзгеше қылық. Қырсығудың өзін қасарысудан ажырата білу керек. ... бала бір ... ... өзінше талап етіп қасарысып тұрып алады. Бұл қырсықтану емес, бұл үш жастағы дағдарысқа дейін де кездеседі. Мысалы, бала бір ... ... ... ... оны ... ала алмайды. Ол бұл заттың өзінікі болуына қасарысумен қол жеткізеді. Қырсықтану дегеніміз, сәбиге бір зат оған аса ... ... ... қалмайды, ол затты сұрағаны үшін ғана қасарысады. Ол өз талабының орындалуын тілейді. Айталык, сәбиді ауладан үйге шақырдық дейік, ол ... ... біз оның үйге кіру ... дәлелдеп, үгітгейміз, ол дәлелді түсінгенімен, бәрібір үйге кірмейді. Сәбидің ... ... ... ... шешіміне байланысты болады. Тек осы жағдай ғана қырсықтануға жатады. Қырсықтануды кәдімгі қасарысудан ерекшелейтін екі сәт бар. Оның бірі - ... ... ... оның себепке қатысы бар. Егер бала дәл қазір қажет етіп тұрған нәрсесін қасарысып сұраса, бұл қасарысу болмайды. Мысалы, ол ... ... ... сондықтан да күні бойы аулада жүргісі келеді.
Екінші сәт. Егер жағымсыздыққа әлеуметтік сипат тән ... яғни бала ... ... ... ... ... ... қасарысу сипаты болғаны. Баланың ызасы өзгермелі болады деп айтуға болмайды. Баланың дағдарысқа ұшырау кезеңіне дейін оның өзіне ... ... ... қалайша болатындығына көз жеткізуіміз керек.
Қыңырлық
Үшінші сәт - баланың қыңырлық кезеңі.
Бала мінезіндегі ерекшеліктің алғашқылардан айырмашылығы қандай? ... жеке ... ... ... Жағымсыз қылықтар баланың қандай да болсын ересектерге қарсы бағытталған әрекеттері. Ал ... бала ... ... ... өмір ... қарсы бағытталады, ол деген баланың өзіне тән риза болмауын білдіреді, сәби ... ... ... бәріне жауап береді. Бұл жерде қырсықтық белгі адамға қатысты емес, 3 жасқа ... ... ... өмір ... ... ... ол қызыққан ойыншықтарды ұсыну қалпына қатысты. Қырсықтықтын қасарысудан айырмашьшығы сол, ол қалайда өзіндік қажетін орындауға табандылық көрсетуі.
Буржуазиялық сипаттағы ... ... үш ... бала ... ... негізгі белгісі болып саналады, Өйткені бұрын әулетте еркелетіп өсірілген бала енді айналасындағы адамдармен қатынасы дөрекілене бастайды. ... ... енді ... ... пайда болып, оған бұрынғы жасалған әрекеттерге жасырын түрде қарсы шығып, өзінің риза еместігін білдіреді.
Енді төртінші ... - ... ерік ... ... ... деп ... Бұл баланың дербестік бағытын көрсетеді. Енді бала бәрін өзі ... ... ... ... отырған дағдарыс түрлерінін бұдан басқаша үш түрі бар деп жүр, бірақ олардың қосымша ғана маңызы бар. Оның біріншісі - ... ... ... ... ... көріністердің бәрі қарсыласу сипатында болады. Оның мінез-құлқы өзгелерге қарсыласу ерекшеліктермен көрініс беріп, өз ... ... ... ... ... ... ... көрінеді. Баланың ата-анасымен қақтығысы әдетке айналды. Осыған орай баланың өзі ... ... ... бұрын тату болған отбасыда бала өз анасына дейді. Біреулер осы тақырыпқа сәйкес отбасының ренішін суреттеп жазды.
Бала өз ойыншықтарын да ... ... ... ... келмейді, онын сөздерінде балағаттау мен кемсіту сөздері пайда болады. ... ... ... ... ... ... тағы да екі жақты ерекшелік болатынын атап айту керек. Үйдегі жалғыз бала ... оның ... бәрі ... ол нағыз өзінің өктемдігін жүргізуге тырысып бағады. Бұл көрініс әр түрлі отбасыда түрліше болып келетіні байқалады. Жалғыз ғана ... бар ... ... етуге ұмтылушылық кездеседі. Оңдай бала маңындағы адамдарға айтқанын істеп, айдауына ... ... ... ... шешесі үйден шықпауға тиіс, бала талабы бойынша шешесі бөлмеде болуға тиіс. Ол талап еткеннің бәрін оған алып беру ... Ол ... ... ... өзі ... ... ғана ішеді. Бала айналасындағы адамдарға билік жүргізу үшін неше ... ... ... Ол ... талаптары орындалған жағдайда өзгелердің, бәріне әмірші болғысы келеді. Ал кейбір отбасыда мұндай сипат қызғаншақтық деп те аталады. Өзінен жасы кіші не ... ... ... ... үш жастағы баланың бойында жиі кездесетін мінез нышандары осындай. Бұл ерекшелікгердің бәрі бала тәрбиесіне байланысты пайда болып отыратын қасиеттер. Бұл ... ... ... ... ... ... ... бала тәрбиесін қиын етіп көрсетеді. Бұрын тәрбиесі онша қиын болмаған бала енді ... үшін ... ... ... Бала ... ... арасында күрт өзгереді деген түсінікте боласың. Бұрын мәпелеп жүрген енді ... ... ... ... қызғаншақ әрі өзімшіл тіршілік иесіне айналады. Сөйтіп оның отбасыдағы бүкіл болмыс-бітімі күрт өзгереді.
Біз атап ... ... бала ... ... ... оған деген ата-аналары мен өзіне туыс адамдарының да қарым-қатынасында елеулі өзгерістер болатынын аңғарамыз. ... ... ең ... ... ... оның жеке дара ... ... Біздерде алуан түрлі мектепке дейінгі мекемелер бар. Ал жекелеген елдерде ... ... ... ... ... ... пана болу мекемелері де бар. Сайып келгенде баланы жас кезінен тәрбиелеудін кеңінен тараған түрі отбасылық жеке тәрбие болып табылады. Отбасылық ... ... ... - бала ... ... ... қалмай, саналы әрі әдепті болып өседі, - деп санаған.
Бала дамуының сәбилік кезеңінде елеусіз нәрсеге ашу шақырып, маңындағы адамдардың бәріне өз ... ... ... ... орай үш ... ... екі жақты құбылыс пайда болады. Бала қиқарлық көрсетіп, ашу-ызасын шешесіне, ойыншықтарына ұрсып кию арқылы ... ... ... ... ... ... ... оның өзімшілдік әрекеті мен дербестігін, белсенділігін көрсететін сияқты. Баланың бойында енді ... ... ... ... сол ... ығына қарай есу керек. Мұндай ерекшеліктер баланын өзіне деген қатынасынын өзгергенін көрсетеді.
Жалпы алғанда, баланың мінез-құлқы мен әрекеттерінде пайда ... ... ... бәрі оның өзіндік өскендігі мен айналасындағыларға тәуелсіз тіршілік етуге ұмтылуын білдіретін қасиетгер болып саналады. Мұндай ерекшеліктердің бәрін кейбір зерттеушілер бала ... тән ... деп ... Дарвиннін мынадай пікірі бойынша: бала дүниеге келген сәттен бастап анасынан дене мүшесі ғана ... ... ол ... ... да, ... да ... ... мұны сәбидін биологиялық тұрғыдан дербес өмір сүре алмайтындығы (қалталы жануарларда ... ... бар ... бар ... оған туғаннан кейін төлі орналасады) жайында айтып отыр. Дарвин пікірін жалғастыра ... сәби жас ... ... ... ... бірақ психологиялық жағынан өзін қоршаған адамдардан әлі де ... ... ... ... ... 3 жасар бала әлеуметтік жағынан маңындағы адамдардан бөліне алмайды және үш жастағы дағдарыс кезінде ол ... ... ... өздігінен тіршілік етуге бейімделу сатысына көтеріледі, - деп ойын тұжырымдайды.
Енді екінші белдеу дейтін мәселенің ерекшеліктеріне тоқталып ... Бұл ... екі ... бөлуге болады. Оның бірі - сәбидің дербестікке ... ... ... ... ... ... ... әр алуан қарым-қатынастарға іштей назаланады, ашу-кекті болып қиналады, ... ... ... ... қақтығыстарға ұшырайды. Осының бәрі баланың бойында ызакорлық ... ... ... ... ... салдарынан бала энурез немесе түнде қуығын ұстай алмай, зәрін төсегіне жіберіп кою ... ... ... Бұл үш ... ... кезінде кездесетін жайт. Ұқыптылықка үйретілген бала дағдарыс кезінде өзінің дамуындағы бұрынғы ... ... ... қайталауға мәжбүр болады. Түнгі қорқыныш, жайсыз ұйқы және басқа жүйкелік ... ... ... ... күрт өзгереді. Кекештік пен тұттықпалық пайда болады, қырсығып қасарысады, ішкі дертін сыртқа шығарып, жерге жата қалып аунайды. Мұның бәрі ішкі ... ... ... ... Іс жүзінде мұндай қылықтарының бәрі баланың жағымсыз қылығын онымен санаспағаңдыққа қарсылық көрсетіп, өзімшілдігін өзгелерге білдіру әрекетгері болып табылады.
Үш ... ... өте қиын ... дені сау сәби 4 ... қараған шағында (ол трамвай кондукторының ұлы еді) еліріп, өз ... ... ... ... ... Оның ... бәрі орыңдалуға тиіс еді. Мысалы, ол көшеде шешісімен келе жатып оған түкке қажеті жоқ болса да жерде жатқан қағазды анасына алып бер деп ... ... ... ... ... ... ... шағыммен алып келді. Оның сұраған затын бермесең ол еденге жата қалып шыңғырады, қол-аяғын сермеп жер ... ... бұл ... ... ... ... ... мінез-құлық түрінің дерекі көрінісі еді. Баланың бұл қылығын бақылаушы маман оның ... ... ... ... ... деп ... ... сәбиде бұл әрекеттер ашуға айналды, өйткені басқаша қарсыласып жанжал шығаруға оның шамасы жеттпейді. Бұл үш ... ... ... ... жатпайды. Мұндай көріністер отбасы тәрбиесінде баланың мінез-құлқының шиеленісіп, оның қиқарлығы мен өзімшілдік ерекшеліктерін ашу-ызамен ... ... ... ... ... баланын даму процесіңде нендей өзгерістер болатындығын және ондай ... ... ... ... ... ... ... жасап көрейік. Үш жастағы баланың дағдарыстық кезеңі оның мінезіндегі дөрекілік көрсету қылықтары арқылы көзге түседі. Мұндай дөрекі ... ... ... ... бақылау жүргізіліп, оның себеп-салдары зерттеледі. Мұндай зерттеушілердің мақсаты бір ... ... ... ... ала ... оны ... ... арналса, ал екінші тараптан сол дағдарыс ерекшеліктерін анықтауда объективті де сипат алуы ... Біз үш ... ... ... ... ... ... өзекті мәселе деп санадық. Үш жастағы балада пайда болатын жағымсыз әрекет тіл ... ... ... ... ... ... ... керек. Сондай-ақ бұл сипат баланың қайсарлығынан да өзгеше ... ... ... ... бойындағы жағымсыз әрекет оның ересектер талап еткен тілектерді орыңдамауынан басталады. Оның ... ... ... бас ... ... оған қойылған талаптың мазмұнында емес, баланың сол ересектерге көңіл-күйінің қатынасына байланысты.
2. Баланың жағымсыз қылығының көрініс беруі қойылған талаптан ... ... ... ... оның өзіндік қылығы, өз ойындағы мақсатка жету ниеттілігі.
Қасарыс та дәл сондай. Тіл алмайтын қиын балалары жайындағы аналардын шағымы олардың ... ... жиі ... ... ... пен ... екі түрлі нәрсе. Егер сәби бір мақсатқа ... ... ... ол ... көрсетеді. Бұл қасарысу қылығына ешқандай ұқсамайды. Қасарысу кезіңде бала өзіне қажетсіз нәрсені ... ... Бала өз ... ... үшін емес, сол кажетті қалайда талап етіп ... ... ... ... Бұл ... ... жағдайдың себебі орын алады.
Дағдарыстың сан қилы ерекшеліктері өзге адамдарға қатысты әлеуметтік себептермен ұштасты екенін білдіреді.
Егер үш ... ... ... іс ... ... ашып көрсеткіміз келсе, оның мәні әлеуметтік қатынастар дағдарысы деп аталады, солай деп ... да ... ... ... ... ... құрылатын психикалық өзгеріс не? Бұл бала маңындағы жақын адамдарына - әкесі мен ... және ... ... ... ... ... білдіреді. Сондай-ақ баланың деген өзіндік ерекшелігін танытқысы келіп, оның ... ... ... ... ... Ондай қылықтар ортадағы жағдайды өзгертеді. Бір сөзбен айтқанда, ... ... жеке ... мен оның ... ... ... ... қарым-қатынасын қайта құрып, оларды өзгертіп отыруға бағытталатын психикалық фактор деп ... ... Үш ... ... ... жеке ... болуын анықтайтын қарым-қатынастың дамуы.
Жоғарыда айтылғандай біздерге ұсынылған ұғым, яғни ... жеке ... ... қалыптасу шағында өзін қоршаған әлемді, өзгелерді және өзін былайша ... жеке ... ... бір деңгейін қалыптастыру сәтінде тұтастану. Ерте балалық шақтың соңында осы ... ... ... ... қандай болады екен?
Әдеби құндылықтар көзіне сүйінетін болсақ, баланың жас шағында заттар әлемінде өзіндік көзқарасы ... ... ... болады. Бұл құрылым негізінде баланың жеке заттық іс әрекеті қалыптасады, яғни қоғамның іс ... ... оның ... анықталады. Мұнымен бірге жақын қатынаста баланың ересектермен қарым қатынасы жатады. ... іс ... ... ... ... процессі баланың ересектермен қарым қатынасы кезінде өте көп мағынаға ие ... ... ... ... ... ... ... туындайды. Басқа сөзбен айтқанда, баланың жас шағында ересектердің мейірім және ... көзі ... ... ... үлгі ... адам ретінде қатынасы қалыптасады. Салыстырмалы түрде алатын болсақ, баланың жас шағында ... ... ... ... азырақ мәлім. Ереже ретінде, сөз сөйлеу рөлі белгілі болады: өзіне қатысты сөз ... ... ... ... ... ... танымының даму көрсеткіші ретінде бағаланады. Осы жастағы балалардың өзіне деген қатынастарының генезистары зерттелмеген. Мәселенің толық мәнін анықтай алмаушылық, біздерді осы ... ... ... ерекше назармен жұмыс жасауға итермеледі. Бұл бәріненде қажетті, жаңа сезім бұл жеке тұлға боп қалыптасу сәтінде ең ... ... ... ... ... баланың бір жасында өзіндік таным қатынасы айтарлықтай дамиды. Ол негізі ересектермен қарым қатынас барысында қалыптасады. Осыдан кейін баланың ... ... ... ... ... жақтарымен сезіну түйсіну, айналасындағыларға өзінің қаншалықты бағалы екендігін түсіну сезімі. Баланың өзіне мұндай қатынасын, авторлар жалпы өзіндік бағалау деп атайды. ... ... ... ... рөлі өзінің бейнесін дамытуда әлі айтарлықтай мәнге ие емес. Дегенмен нәресте өзінің іс әрекеті барысында уайымдайды, әрекеті қуантады немесе ... ... бұл ... ... ... емес. Бұған қарсы, мектеп жасына дейінгі шақтағы бала өз іс әрекетінің нәтижесіне өзіне қажетті түрде қайғыра біледі: жеткен жетістіктеріне ол ... ал жолы ... ... оны ... ... Өзіне деген қарым қатынасы, бейнесі өз әрекетінің тәжіриебесі ... одан да ... ... ... ал осы ... ... дейінгі шақтың соңғы сәттері өзіндік бағасы өзін өзі ұстай алу мотиві болып табылады.
Сәйкесінше, баланың мектеп жасына дейінгі кезеңде, біз ... жас ... ... ... ... жас шақтағы мінезі эмоционалды қатынасы, қойылатын талаптар санынан қиындай түспек. Мұндай тәжірибе, баланың өз бейнесіне ... өз ... оны ... Ерте ... балаларда өзінің шынайы жетістіктері негізінде, жалпы бағалаудың дифференциалдануы арқасында өзіне ... ... ... яғни ... ... ... негізінде туындайды.
Эксперимент мынадай түрде құрылған болатын, алғашқы және соңғы фазаларда экспериментатор балаға жақсы, жағымды және қызықты қатынасты ... ... ... бала мен ... ... ... ол ... бейнеленген заттардың, жануарлар мен өсімдіктердің аттарын сұрады. Егер бала дұрыс ... ... ол ... ... , ал егер ... ... . Әрбір бала экспериментатор мен екі жағдайда бірнеше рет кездесті. Біреуінде жақсы шыққан ... ... ... ал ... тек қана сәтсіз шыққандары, бұл үшін балақай нашар деген бағамен бағаланып отырды.
Тұрақтылық комплексі бойынша балалардың І және ІІ ... ... ... ... ... олардың ауысуларында балалардың өздеріне және нақты жалпы қарым қатынастарын біздер бағаладық. Тәжірибе барысында 30 бала 2 -- 3 жас ... ... ... ... ... двигательді, эмоционалды және сөйлеу компоненттері қадағаланып отырды.
2 -- 2,5 жас аралығындағы балалар экспериментатордың қойған бағасын өзінше қабылдап ... ... және ... ... ... және ... ... алғанда бір бағыттағы өзгерістер болып отырды, балалар өзгерістерге мән беріп отырды және, ең бастысы, жағымды ... ... ... ... ... бағалауға қарағанда жағымды баға алған сәті айқын көрініп отырды. Алынған мәліметтер анықтамасы бойынша, 2 -- 2,5 жас ... ... ... оның ... ... ... әлі де болса өзіндік болып бөлінбеген, есесіне олардың жалпы қарым қатынастар тобына жатқызылды.
2,5 -- 3 жас аралығында ... ... ... ... ... мінез көрсете бастады. Бұл ересектердің балаларды бағалауы барысында анықталынып отырды: егер кіші жастағыларды жағымсыз ... оның ... ... және ... ... ... ал ... бағалары керсінше, бірлесе жұмыс жасауға ынталандырды, баланың инициативасын оятты, жасы үлкен балалар жағымсыз бағаларға кедергілер қоя бастады, жалпы жағымды ... ... ... ... ... сақтап қалуға тырысты.
Осымен параллельді балалардың қайғыру мінездері де ... Олар ... ... ... ... ... ... дейінгі жеңіліс үлкен жастағы балаларда ұялуды туғызды, қолайсыздық сезімі, ол байқалмауы үшін, ондай ... ... ... ... бағаға деген қатынасы, ересектер мен арадағы қатынасқа ғана байланысты ... ... ... ... ... ... ... Балалар практикалық тұрғыда бірлесіп жұмыс жасауға қарсылық білдірмеді, одан айналып өтуге әрекеттенбеді. ... ... ... ... ... тек қана сәтсіздіктер кездескен кездерде, бірлесе жұмыс жасауға құлшыныстарын төмендетті. Тез арада сөз сөйлеуі қысқарды, олар тек қана ғана ... ... ... емес ... бірлесіп жұмыс жасауға қарсылық білдірілді немесе мұны эмоциональді қатынаспен көрсетіп жатты.
Балаларды бағалау ... яғни тек қана ... ... ғана алатын, баланың қателесуі сәтін қарастыратын, эмоционалды тұрғыдан оларға өте қиын болып келеді, алға қарай дамуы үшін тиімсіз. Бағалаудың ... ... ... ... тәжірибесімен қарама қайшылыққа түсіп, балаға жағымсыз жағдай туындатады. Баланың активтілігі осы сәтте туындаған жағымсыз жағдайдан шығу мақсатына ... ... ... жастағыларға осындай стратегиялардың әсер етуін бақылау жұмысы Гелустың үшінші жұмысында көрсетілген.
Енді келтірілген мәліметтер көрсетіп ... үш жас ... ... ... жеке ... боп ... бастайды, яғни жеткен жетістіктеріне мақтануы бейнесінде көріне бастайды. Ол ерте балалық шақтан бергі кезге дейінгі заттық қатынастарды болмыстарға интегралдайды. ... үлгі ... ... ... ... қатынасы, дәрижесін түсірген табысымен интегралдайды.
Нақты терминдерді іздестірудегі ... ... ... жеке ... ... ... береді, ерте шағында және мектепке дейінгі кезеңінде туындайтын, әлемді жаңа қырынан тануға және сонымен қатар өзінде, ... ... ... ... ... ...
Өзі туралы түсіндірмелер мыналардан тұрады: бала бірінші рет өзім деген материалды проекциясын ашады. Яғни бұл ... ғана ... ... ал оның ... ... ретінде оның жеткен жетістіктері болады. Сондықтан да қызметінің әрбір нәтижесі баланың ... ... үшін ... ... ... ... ... мәдени дәстүрлерге сүйене отырып, бала өзінің осы заттарға деген қарым қатынасын қалыптастырады. Бала табыстардың үлгісі және бағалаушысы ... ... ... тұр. ... ... бала ... ерекше құмарлықпен қарайды, одан өз табыстарын мойындауларын талап етеді және іздейді және осымен өзін бекітеді. Ересектердің мақұлдауы және мақтауы бала ... ... ... ... Өз ... ... ... нәтиженің жетістіктерін сезіне кезінде оның сезімдерін жаңартады: қуаныш пен қайғырудан бұл сезімдер жетістік-жетістік еместі уайымдауға ... ... әлем бала үшін тек ... іс ... әлемі, білім әлемі болып қана қоймай, сонымен қатар өзін өзі ұйымдастыру аймағы, өзінің күшін тексеретін аймағы болып келеді. ... ... ... ... ... дағдарыстық кезеңі оның жаңа жинақталған көзқарасымен және сезімдерінің асқынуымен байланысты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Үш жастағы дағдарыс баланың одан әрі ... ... ... ие. ... осы ... ... балаға түсіністік пен шыдамдылық танытуы өте маңызды. Ол үшін баламен мұқтаждықпен қарым-қатынас жасаудан аулақ болуға кеңес беріледі. ... ... ... ... ... ... өте маңызды. Баламен болып жатқан жағдайды көңілсіз қалдыруға болмайды, бірақ оған ата-анасы мен басқа да ... оған ... ... ... бар ... және де ... ... шешуде оның да көмегінің тиетінін түсіндіруге тырысу керек. Балаға өзінің басқарудағы еріктігін сезіну үшін тапсырманы жеке орындауға ... ... Оның ... ... ... ... ... қатар бала әрдайым өзіне маңызды ересектің қолдауы мен мақылдауын сезінуі керек. ... салу және ... ... - тәрбиелеудегі қолайсыз құрал болып келетінін есте сақтау керек, және оларды қолданбауға тырысу ... ... ... ... ... ... ортасын кеңейту, басқа ересектермен және құрдастарымен қарым-қатынас жасауымен қатысты жиі оған тапсырмалар беру маңызды. Сонымен қатар баланың ... ... ... ... ... ... Бірақ бала өзінің қылықтарымен және әрекетімен ересектерге еліктейтінін ұмытпау керек, және оған жақсы үлгі көрсетуге тырысу керек. Бірақ та ... ... ... ересекпен жақын эмоционалды қатынасы орнатылған болса ғана мүмкін.
Үш жастағы дағдарыс кезінде әлеуметтік қатынастың ... ... ішкі ... құрылу болады.
Қасарысуды жай ғана айтқанды тыңдамаудан, қырсықтықты жай қайсарлықтан ... білу ... ... бұл ... ... ... бірінші жағдайда - әлеуметтік, екіншіде - ... ... ... дағдарыс баланың әлеуметтік қатынастағы дағдарысы ретінде жүреді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* Авдеева Н. Н., Елагина М. Г., Мещерякова С. Ю. Формирование ... ... в ... ... // ... ... ... личности / Под ред. И. В. Дубровиной, Н. Н. Толстых. М., 1986.
* Божович Л. И. Личность и ее ... в ... ... - М., ... ... Л. И. ... ... личности в онтогенезе // Вопр. психол. 1978. № 4.
* Буянов М.И. Беседы о ... ... - М., ... Возрастная и педагогическая психология / Под ред. А.В.Петровского. -М., 1996.
* Выготский Л.С. Проблема возраста. Вопросы детской психологии. Санкт-Петербург, 1997.
* ... Л.С. ... трех лет. ... ... ... ... 1997.
* Выготский Л. С. Вопросы детской психологии; Изд. "Союз"; СПб 1997
* Гелус 3. О ... ... и ... ... в ... личности // Психолого-педагогические проблемы становления личности и индивидуальности, в детском возрасте. М., 1980.
* Что ... ... в 2-х ... том 2, Под общей ред. доктора психологических наук Г.Г. Аракелова, М.: >, 1992.
* Гуськова Т. В., ... М. Г. ... ... у ... в ... ... трех лет. 1999 г.
* Захаров А. И. Психотерапия детского возраста. - М., 1979.
* ... ... ... в общении // Психолого-педагогические проблемы становления личности и ... в ... ... М., 1980.
* ... М. И., Авдеева Н. Н. Развитие представлений о себе у ... ... года ... // ... по вопросам возрастной и педагогической психологии. М., 1980.
* Лисина М. И., ... А. И. ... ... ... ... 1983.
* ... Р.С. Психология. М., 2003 г.
* Обухова Л. Ф. Возрастная психология. Учебник; Изд. ''Роспедагенство''; Москва 1996
* Психология, ... ... 2-е, под ... ред. А.В. ... М.: ... ... ... 2002.
* Шабалина 3. П. Учебно-воспитательная работа в первом классе ... - ... ... - М., 1988. ... II ВИТАГЕННОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
* Эльконин Д. Б. Детская психология. М., 1960.
* ... Д. Б. ... о ... предметных действий в раннем возрасте // Вестник МГУ. Сер. 14. Психология. 1978. № 3.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауған дағдарысының сабақтары 5 бет
Әлемдік қаржы дағдарысының Қазақстанға әсері және оның тереңдігі20 бет
"Банктік қызметтер нарығының теориялық негіздері."67 бет
XІX-XX ғасырдағы Ресейдегі саяси және құқық тарихы9 бет
Бүкіл әлемдік қаржылық дағдарыс62 бет
Инвестициялар мәселесі және мемлекеттің инвестициялық саясаты35 бет
Коммерциялық банктердің несиелік қызметі: талдау және даму болашағы. «Каспий банк» АҚ негізінде75 бет
КСРО-ң сыртқы саясатындағы Ауғанстан ( ХХ ғ. 70-80 ж.ж.)55 бет
Мектеп жасына дейінгі баланың дағдарысы28 бет
Соғыстан кейінгі ирак жағдайы42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь