Әзірбайжан Республикасы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
І тарау. Табиғат жағдайлары мен ресурстары, халқы
1.1. Табиғат жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Табиғат ресурстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.3. Халқы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

ІІ Тарау.Шаруашылығына жалпы сипаттама.
2.1. Өнеркәсібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
2.2. Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.3. Экономикалық ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14

ІІІ Тарау. Транспорт және экономикалық аймақтары.
3.1. Транспорты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
3.2. Экономикалық ауданы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
3.3. Сыртқы экономикалық байланыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Кіріспе
Әзербайжан - Кавказ сыртының Оңтүстік – Шығыс бөлігін алып жатқан тәуелсіз мемлекет. Ол Кавказ елдері арасында жерінің ауданы мен халқы саны жөнінен жетекші орында.Солтүстігінде Ресей Федеративімен батысында Грузия мен, оңтүстік – батысында Армениямен және Туркиямен, ал, оңтүстігінде Иранмен шектеседі. Елдің әкімшілік шекаралары табиға шектерге (үлкен кавказ және кіші Кавказ таулары), сәйкес келеді. Әзербайжан жері шығысында Каспий теңізі суларымен шайылып жатыр, сол себепті Түркіменстан мен және Қазақстан мен теңіздік шекаралары бар. Осы аталғандар негізінде елдің географиялық орнын экономикалық және геосаяси тұрғыдан қолайлы болып бағалануда.
Мемлекеттің ресми аталуы - Әзірбайжан Республикасы. Территориясы – 86,6 мың км2. Тұрғындары – 8,14 млн. адам. Астанасы – Баку қаласы (1,8 млн. тұрғын).
Мемлекеттік құрылысы. Әзірбайжан – унитарлық демократиялық мемлекет, президенттік республика. Мемлекет басшысы – президент. Заң шығарушы органы – парламент (мини мәжіліс – ұлттық шақырылым), ол палатадан тұрады, онда 125 тағайындалушы бес жылға депутаттыққа сайланады. Орындаушы билікті ел президенті сайлайтын және мини мәжіліспен бектілетін билікпен жүзеге асырылады «министрлер Кабинеті). Билік басшысы – премьер-министр.
Ірі саяси партиялары – жаңа Әзірбайжан, Әзірбайжанның халықтық фронты, Мусоват, Әзірбайжанның ұлттық тәуелсіздігінің партиясы. Әзірбайжанның территориясы 65 ауданға бөлінген.
Мемлекеттік белгісі – 18 қазан - Тәуелсіздік күні.
Мемлкеттік тілі - Әзірбайжан тілі.
Ұлттық валютасы – манат.
БҰҰ-на мүшелігі – 1992ж. наурыз айынан БҰҰ мүшесі.
Ресеймен дипломатиялық қарым-қатынастар орнатуы – 1992ж. сәуір.
Әзірбайжан Закавказьенің батыс бөлігінде орналасқан. Ол Иранмен, Грузиямен , Армениямен, Турциямен, Ресеймен шектеседі. Оның жағалауын Каспий теңізі шаяды. Әзірбайжан шектесетін елдердің әрбіреуімен күрделі және көпғасырлық байланыстар мен қарым-қатынастарға ие.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.......................................................3
І тарау. Табиғат жағдайлары мен ресурстары, халқы
1.1. ... ... ... ... сипаттама.
2.1.
Өнеркәсібі..................................................................
...........................................12
2.2. ... ... ... ... және экономикалық аймақтары.
3.1.
Транспорты..................................................................
.......................................21
3.2. ... ... ... - Кавказ сыртының Оңтүстік – Шығыс бөлігін алып ... ... Ол ... ... ... ... ауданы мен
халқы саны жөнінен жетекші орында.Солтүстігінде ... ... ... мен, ... – батысында Армениямен және Туркиямен,
ал, оңтүстігінде Иранмен ... ... ... ... ... ... ... және кіші Кавказ таулары), сәйкес келеді.
Әзербайжан жері шығысында Каспий теңізі суларымен шайылып ... ... ... мен және ... мен теңіздік шекаралары бар.
Осы аталғандар ... ... ... ... ... ... тұрғыдан қолайлы болып бағалануда.
Мемлекеттің ресми аталуы - Әзірбайжан Республикасы. Территориясы ... мың км2. ... – 8,14 млн. ... ... – Баку ... (1,8
млн. тұрғын).
Мемлекеттік құрылысы. Әзірбайжан – ... ... ... ... ... ...... Заң
шығарушы органы – парламент (мини ...... ... ... ... онда 125 ... бес жылға депутаттыққа
сайланады. Орындаушы ... ел ... ... және мини
мәжіліспен ... ... ... ... «министрлер
Кабинеті). Билік басшысы – премьер-министр.
Ірі саяси ... – жаңа ... ... ... ... Әзірбайжанның ұлттық ... ... ... 65 ... бөлінген.
Мемлекеттік белгісі – 18 қазан - Тәуелсіздік күні.
Мемлкеттік тілі - ... ... ...... ... – 1992ж. ... ... БҰҰ мүшесі.
Ресеймен дипломатиялық қарым-қатынастар орнатуы – 1992ж. сәуір.
Әзірбайжан Закавказьенің батыс бөлігінде ... Ол ... , ... ... ... ... Оның ... теңізі шаяды. Әзірбайжан шектесетін ... ... және ... ... мен ... ... Табиғат жағдайлары, мен ресурстары, халқы
1.1. Табиғи жағдайлары.
Мемлекеттің ресми аталуы - Әзірбайжан Республикасы. ... ... мың км2. ... – 8,14 млн. ... ... – Баку ... ... тұрғын).
Мемлекеттік құрылысы. Әзірбайжан – ... ... ... ... ... ...... Заң
шығарушы органы – парламент (мини мәжіліс – ұлттық шақырылым), ... ... онда 125 ... бес ... ... ... ... ел президенті сайлайтын және мини
мәжіліспен ... ... ... ... ... Билік басшысы – премьер-министр.
Ірі саяси партиялары – жаңа Әзірбайжан, Әзірбайжанның ... ... ... ... ... ... территориясы 65 ауданға бөлінген.
Мемлекеттік белгісі – 18 қазан - ... ... тілі - ... тілі.
Ұлттық валютасы – манат.
БҰҰ-на мүшелігі – 1992ж. наурыз айынан БҰҰ ... ... ... ... – 1992ж. сәуір.
Әзірбайжан Закавказьенің батыс бөлігінде орналасқан. Ол ... , ... ... ... ... Оның ... ... шаяды. Әзірбайжан шектесетін елдердің ... және ... ... мен қарым-қатынастарға ие.
Әзербайжанның жер көлемі 86,6 мың км² халқы 7,8мың адам. ... ... тілі - ... ... ... ... өте ... Әзербайжан Республикасының географиялық орны – бүкіл
Түрік әлемін байланыстыратын тоғыз ... ... ... ... Ресей жеріндегі Еділ ... ... ... ... т.б.)
Шығысында Каспий жағалауындағы Түрік елдерімен, оңтүстігінде Иран
Түріктермен экономикалық, достық, қарым – қатнас ... өте ... ... алуан түрлі жердің жартысына ... ... және ... ... алып ...... және басқа өзендердің бой тарапында тоғайлы
ормандармен жыңғыл шіліктері өседі. Талыш ... ... ... ойптында реликт өсімдіктері өседі. Ылғалдың көптігі мен
жылудың ... ... ... үшін өте қолайлы. Сонымен
Әзербайжанның шығысында цитрус ... ... мен шай ... Кіші ... тау ... ... алмұрт, алма ағаштары мен
жабайы жеміс ағаштары ... ... ... ... ... ... және кейбір
түсті металлдарды өндірумен бейнеленген. Алюминни й өнеркәсібін
басқару мақсатында «Азералюминиум» атты мемлекеттік ... ... ... ... ... ... құқығындағы жаңа
шетелдік компанияларда қолдан қолға өте берді, ... ... ... ... ... ... келтіру үшін қаражат ... ... ... және ... ... ... ... одан кейіннен біріншілік алюминний ... жылы ... ... ... ... ... ... құрады. Қазіргі таңда бұл елде осы саладағы ең ... Fondel Metal Part cipation атты ... ... ... ... Бұл ... ... бойынша 500
млн.долларға дейін инвестицияны ... ... ... бес ... алюминний өндірісі 300 мың теңгеге дейін, ... – 400 мың ... ... артуы мүмкін. Бұл үшін алюминний
зауытының, барлық цехтарында ... ... ... келтіру, Сумнаш
пен Генджида 150-200 мың ... ... ие жаңа ... ... ... ... ... алюминний өндірісіне ресейлік компаниялар да, ең
бірінші кезекте «Сібірлік ... ... да ... – Генджи мен Бакуде – ... ... ... және олардан
машина жасау саласында пайдаланылатын латундық, мыстық, алюминнийлік
прокат ... ... екі ... ... бар. Елдің көптеген машина
жасау зауыттарында түсті металлдардан құйма ... ... ... ... таңда елдің бүкіл түсті металлургиясы, ... ... ... жұмыс жасайды, және сыртқы инвесторлардың келуін
күтеді, олар ... және ... ... ... ... біткен
қарыздарын төлеп, өндірісті қалпына келтіруі және ескірген
құрылғыларды реконструкциялауы тиіс.
Жеңіл өнеркәсіп.
Әзірбайжандағы ... ... ... ... ... ... ... табиғи жібек маталар өндірісі және кілем тоқу. Бұл
кәсіпорындар шағын қалаларда ... ... ... ... ... және ... ... Генджа, Сабирабар, Али-Байрамлы
қалаларында орын тепкен. Елде жақсы жылдарда 500 мың тоннадан ... ... ... ... ... ... Генджи және
Минчечаур қалаларында бар, алайда олар бүгінгі таңда тек ең ... ... ... ... ғасырлардан бері ақмамық (жібек) өсіреді және
табиғи жібек маталар өндіреді. Аса ірі ... тоқу ... ... және Халкенди қалаларында тұрғызылған.
Кілем тоқу - ... ең ескі ... ... Жүнді кілемдерді
қолмен және машинамен тоқу елде бұрыннан ... Баку ... ... бар, онда ... мен Иран ... ... ... сан қилы үлгілері көрсетілген.
Тамақ өнеркәсібі.
Елдің ... ... ... заманғы күйінің басты ерекшелігі
тамақ өнімдерінің өндірісінің негізгі бөлігінің тұрғындардың ... ... ... мен ... ... ... деп ... болады. Тамақ өнеркәсібінде дәстүрлік өндіріспен
қатар жеміс-жидектер мен жүзім өңдеу және ... ... ... ... ... ... жасайтын темекі фабрикалары Баку, Евлах,
Балакен қалаларында орын ... – көк ... ... ... ол ... ... мен ... елдеріне экспортталады.
1.3. Халқы.
Әзірбайжан – көп ұлтты мемлекет. Республикасының негізгі халқы -
әзірбайжандар. ... ұлт ... ... грузиндер, украиндар,
татарлар, аварлар, лезгиндер және т.б. Табиғи өсу көрсеткші жоғары.
Әрбір 1000 ... 26,9 ... ... ... ... ... км2-қа 80 адамнан келеді. Халықтың ең тығыз орналасқан жері ... ... Кіші ... тау ... Леникарань мен Кура-Аракс
ойпаты. Бұл аймақта халықтың тығыздығы 1 км2-қа 100 адамнан келеді.
Республика ... ... (16-60 ... ... ... етілген.
Әзірбайжан ұлтының Әзірбайжан республикасынан басқа ең көп
орналсқан жері – Иран (22 млн.адам), ... (3 ... ... 152 ... ... тілі ... ... оңтүстік-батыс тобына жатады.
Мемлекеттік әрі басқа ұлтаралық қатынас тілі болып ... ... бай ауыз ... бар. Түркі тілдес елдерге
ортақ «Қорқыт ата кітабы» XV ... ... XVI ... ... ... ... дарында ұлы Мұқамедд Физули
шығармаларында жарияланған әлеуметтік мәселелер ... ... ... ... жоқ. Әзірбайжан халқы талантты – ұл-қызға өте
бай ел.
Әзірбайжанда ... ... ... ... 10 ... ... (1990 жылы – 20,2%, 2000 жылы 15%), көршілес Грузия
мен Арменияға қарағанда ... ... ... өсуі 2000 жылы ... ... ... ... осы қарқыны сақталатын болса, ел халқының
2 еселенуі үшін бар болғаны 77 жыл ғана ... ... ... бұл үшін 161 жыл ... – көп ұлтты ел. Бірақ соңғы онжылдықта орын алған ұлт
араздығы ... ... емес ұлт ... ел ... ... мәжбүр болған. Сонымен қатар таулы Қарабах мәселесіне
байланысты ... ... ... жылдары көптеген
әзірбайжандықтар тарихи отанына қайтты. Сол себепті қазіргі кезде ел
халқының ұлттық ... ... ... ... ... ... 82%-ін, орыстар 6%-н астамын құрайды. Елде кавказ ... ... ... ... мен ... курд, татар, украин тәрізді
ұлттардың өкілдері де тұрады. Негізінен әзірбайжан (мемлекеттік тілі)
орысша мен ... ... ... таралған. Дінге сенушілер арасында
мұсылмандар ... ... ... дінінің православие тармағының
өкілдері де біршама.
Әзірбайжан аумағында, халықтың ... ... ... ... ... артуда. Таулы Карабах мәселесіне байланысты
Армениямен 1988 жылы басталып, күні бүгінге ... ... ... ... ... ... Мұның бәрі әлеуметтік салада едәуір
мәселелер туындатады.
Әзірбайжан ... ... ... ... ... бойы Ресей жетекші орын алып келетін ... ... бері ... ... күрт ... Түркменстан мен Украйнамен
сыртқы сауда көлемі де ... ... ... ... (65%) ... орын ... ал экспортында энергетикалық шикізат
басым. Жалпы алғанда, импорт көлемі (1007 млн АҚШ доллар). ... млн АҚШ ... асып ... 2004 жылы ... ... ... саудасының жалпы көлемі 303 млн АҚШ ... ... ... ... бірлескен 34 кәсіпорын
жұмыс істкйді. Екі ел арасындағы сауда ... ... ... ... мен ... ... халықаралық жобалар
негізінде даму болашағы зор.
2тарау Шаруашылығына жалпы сипаттама
2.1. Өнерксәсібі.
Әзірбайжанның химиялық және ... ... ... тобынан құралады.
Олардың біріншісі – көмірсутекті ... ... ... ... ... ... ... көмірсутекті
шикізаттың кең гамнасында төмен октанды ... мен ... ... ... Бұл ... өз өнімінің бір бөлігін шина
зауытына жеткізетін, синтетикалық ... ... ... зауытын
дивинилмен қамтамасыз етті. Бұл саланың кәсіпорны екі аса ... ... ... ... ... Сумгантте орталықтанған.
Екінші топты хлор мен ... ... ... ... ... келетін шикізат ... ... ... ... ... ... ... ірі мүйізді
жануарларға арналған бағалы азықтық фосфор ... жуу ... және ... ... ... қоса ... мен гердицидтер) көптеген заттар ... ... ... ... еріткіштер және басқалардың
өндірісі ... ... ие. Бұл ... ... ... және ... ... жеткізу бойынша тығыз
байланысқан, олардың ... ... және олар ... қалыптастырған. Бұл кәсіпорындардың ... тігі ... ... ... жатқызылады. Сол себепті, олар толық
қуаттылықта жұмыс жасаған кезде, ... ... ... ... ... ... айналған.
2.2. Ауыл шаруашылығы
Республика жерінің 47% ауыл ... ... ... ... бидай, күріш, және мақта өсітіледі. Тау ... ... бау – ... ... ... ... ... Ленкорань аймақтарында шай және цитрус ағаштары өсіріледі.
Ауыл шаруашылағынаң неізгі ... мал ... ... қой
өсіру және ірі қара өсіру жақсы ... ... ... ... үлкен және Кіші Кавказ ... ... ... ... ... ... Үй жануарларынан мүйізді ірі
қара, бибул зебу, ал, оңтүстік аудандарында ... ... ... ауыл ... суармалы алқаптарды игерумен
байланысты ... ... ... ... астамы ірі
бөгендерден таралған каналдар жүйесі арқылы ... ... ... ... мал азықтық және ... ... ... ... ... мен бау-бақшалар орналасқан. Кура
– Аракс ... ... ... қой ... ... дәстүрлі салалар қатарына балық ... мен ... да ... болады. Әзірбайжан Республикасы ауыл
шаруашылығын ... ... ... ауыл ... егіншілікті
және ірі қара мал аруашылығы бойынша да ... ... ... ... ... көршілес елге шығарады. Оған ... ... елге ... ... және ... ... өндіріп экспортқа
шығарады.
Әзірбайжан Республикасында жалпы айтқанда 65,8 млн га ... ... ... ... ... көбіне жеміс – жидекпен
айналысады.
2.3. Экономикалық ерекшелігі.
Әзірбайжан ... ... ... ... ... ... ... тура келеді, олар салмақты
аргументтер ретінде ... ең ірі ... ... ... деген қызығушылығын және олардың гео саяси амбицияларын
қолдану ... ... ... ең көне мұнай өндіруші елдердің бірі ... ... ... байлығы мұнай болып табылады.
Мұнайды ұзақ ... бойы ... оның ... әкеп ... ... ... соң, мұнайдың нақтыланған қорлары ... 930 млн. ... ... ... ... ... ... мұнайдың құрлықта 53
орны және шельфте – 17 қайнар көзі бар. ... ... ... ... ... ... ... күйреген. Көптеген
мұнайдың қайнар көздерінен ... алу ... енді ... ... ... үшін ... құралдары
қажет.
Елдің мұнайлық өнеркәсібінің болашағы – Каспий ... ... Айта ... бір ... ... мұнайдың жобалық запастары
болу ... ... жж. ... ... ... ... алты барлау скважинасы 6000 м ... ... ... ... газдың нақтыланған қорлары 225 млрд.м 3
Шамаға бағаланады. Бұл ... ... ... аса ... да ... ... өзі ел ... үшін едәуір және ұзақ ... ие ... ... Табиғи газдың жобалық қорлары 1,5-7,0
трлн.м3 бағаланады. Мұнай – Дашлары ... ... және ... ... скважиналарды қайта қалпына келтіру бойынша ... бұл елді ... ... ... ... етеді
деп жоспарланады. Әзірбайжан мемлекеті үшін бұл ... ... ... оның ... отын ретінде елде қоры ... ... ... ... ... ... ... тұрғызылған. Болашақта
отын ретінде жолай мұнай газын пайдалануда үлкен мәнге ие ... ... ... 246 млн т-ға темір рудасының жалпы қорына ие, ... ... ... 43% ... оксидінің орташа құрамы кезінде
233 млн. т ... Ең ... ... ... ... ол бұрынғы
Әзірбайжандық Гокпен өндірілді және ... ... ... ... ... ... ... сапалы алюминий шикізаты – нефелин ... ... ол ... ... ... ... ... Генджилік
балшық зауытына келіп түседі. Балшық шығарудың 100 мың т. ... бұл ... ... бірі ... ... ... ... импорттық бокситтерде жұмыс жасайды.
Елдегі мыстың жалпы қоры ... ... 0,1% ... 640 мың т. ... Ең ...... шығу ... 1952 жылдан бері өндіреді. Бұл ... ...... және 2,1% мыс ... ... қоры да бар, олар ... 1,54% орташа
құрамында шамамен 1,66 млн.т-ға бағаланады. Әзірбайжанда Үлкен Кавказ
аумағында ... ... ... ... көздері
белгілі – Филизчай, Котех, Каждаг, Қызыл-дере. Ең ... ... ... ... Кавказ шектерінде – Агятақтық және
Левчайлық орындарда белгілі. Оларға металдың аз ... мен ... ... ... (0,5 мың т. ... байланысты, Әзірбайжан қара және түсті металдардың
рудасына бай ... ... ... ... ... минералды емдік
сулар, табиғи газдың кеңінен тараған қорларымен ерекшеленеді.
Әзірбайжан КСРО-да ХХғ. 50 ... ең ірі ... ... ... бірінен орын алып келген.
Әзірбайжан территоиясында ... ... ... ... және ... ... ... қуатты және бірегей кешендері
құрылып, олар КСРО-ң бүкіл аумағында ... ... ... жоғары деңгейде дамыған экономикасы КСРО
құлдырауы мен ... ... ... ... Ол ... бастады,
өндіріс деңгейі түсе бастады және 1995 жылы ... ... ... ... ... ... қайта қалпына келуі
бастау алды, бұл ... ... ... ... ... ... таңда елде жекелік приватизация процесі белеу алған.
Негізін қызмет ... ... ... ... ... ... привотизацияланған. Бүкіл күрделі өнеркәсіптер,
электроэнергетика, ... ... ... ... Қаржылық-банктік сфера, сақтандыру ісі және нарықтық
экономиканың басқа да институттары баяу ... ... ... ... ... тапшылықты бастан кешірді.
Шетелдік каптал негізінен ... ... ... және ... ... ... алуда белсенділік таныта бастады.
Ең ... ... ... ... аз ... ... ... экономикасында жұмысбастылықтың біртіндеп өсуін ... ... ... ... ... ... анық
және жасырын жұмыссыздық белең алған, оның проблемалары өзге ... ең ... ... ... бір ... ... ... біртіндеп шешілуде.
Елге өз экономикалық потенциалын қайта ... ... ... үшін ... ... мен ... ... тура
келеді. 1997 жылдың аяғына қарай ... ... ... ... ... 70%-ға жетті. Ішкі жинақтар есебінен
инвестициялар ... ... ... ... ... өзге де ... ... экономикасының секторлары бойынша жұмысбасты ... анық ... ... ... ... жағдайларда
ауылшаруашылығында, сауда-саттық, білім беру және мемлекеттік басқаруда
жұмысбастылық белең алған. Жекеменшік ... ... ... Сол себепті мемлекеттік жекелендіру объектілерінде
жұмысбастылар үлесі ... – 43%, ... ... – 5%-дан
кішкене жоғары. Жекеменшіктеу формалары елде трансформация мөлшері
бойынша экономика ... ... ... орын ... ... құрылу жүзжылдық тарихында әлемде ең
кеңінен ... ... ... газ ... кешен қалыптасты. Оның
құрамына салмақты ғылыми және оқу-ғылыми базасы, мұнай мен ... ... ... ... және ... ... шикізатқа айналдыру,
мұнай-химиялық өнеркәсіп кірді, өнеркәсіптің ... ... ... қара және ... металлургия, құрылыс материалдарының өндірісі)
осы кешеннің талаптарын едәуір деңгейде ... ... ... ... ... үш ... оператор
жұмыс істеуде - Әзірбайжанның мемлекеттік мұнай компаниясы (ГНКАР),
Әзірбайжандық халықаралық эксплуатациялық ... ... ... ... 7 ... ... халықаралық операция
компаниясы. Сонымен қатар, елде мұнайды ... ... ... ... ... құрылған, мәселен КМНКО.
ГНКАР мемлекет тарапынан барлық халықаралық келіссөздер
жүргізеді және ... ... ... және ... ... ... ... қатысады. Ол мұнай мен табиғи
газды жеке өндіруді, мұнай ... ... мен ... өнімдерін
экспорттауды жүзеге асырады. Бұл ... ... ... ... ... және ... қайнар көзі болып табылады.
Оның кірісінің басқа да ... ... көзі – ... ... ... алу ... және ... мен газ орындарын меңгеру, және
АМЭК және АМОК ... ... ... ... ... жылы 2-3 млрд.доллар жобадағы инвестициялау ... ... ... кен ... меңгеру бойынша келісім-шартқа қол
қойылды. Бұл келісім-шартты жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... Бұл жобаның инвесторлары «Лукаиджик»
(Ресей, Италия), «Пенсоил Касниен дивелапмент ... ... ... ... ... (Әзірбайжан), «Аджил Азербайджан» (Италия)
болып табылады.
1996 жылы Шах-Дениз теңіз кен орын ... қол ... ... ... көлемі – 4 млрд.доллар. ГНКР компаниясымен
қатар, бұл ... қол ... ... келесі фирмалар кірді:
«Бритиш Петролеум» (Ұлыбритания), «Статойл» ... ... ... «Эль-Акитэн» (Франция), Ирандық холдингтік компания,
ТПАО (Турция) Әзірбайжан республикасының сыртқы эконолмикалық
байланыстарында ұзақ жылдар бойы ... ... орын алып ... ... ... онда ... осы жобаны іске асыруда
кірістерге ие ... ... ... боашағы мұнай өндірудің
алдағы ... ... ... ... Мұнайды экспорттаудан
түсетін кіріс өнеркәсіптік потенциалды қалпына келтіруді ... ... ... ... мүмкіндік береді. Әзірбайжан
үшін мұнай тек экспорттық өнім ғана ... ... және өзге ... ... ... шешу ... сондай-ақ елдің өз ішіндегі
ішкі саяси жағдайды ... ... ... ... тарау Транспорт және экономикалық аймақтары
3.1. Транспорт
Әзірбайжан Республикасында көліктің ... түрі ... Жүк және ... ... ... жол ... ... атғқарады. Автомобиль көлігі ... ... ... ... ... 24 000 км –ден астам сыртқа ... ... ... ... пароны арқылы (Баку –Түркіменбасшы, Баку
–Ақтау ) жүзеге асырылады.
Әуе транспорты. Халықарлық және ішкі ... ... ... мен газ ... байланысты құбыр транспорты жақсы ... ... ... ... ... елдегі темір жолдың жалпы
ұзындығы 1800км ал, 1000км² ... ... ... 24,5 км
құрайды. Әзірбайжан аумағы арқылы Ресейді Иранмен жалғастыратын
халықаралық темір жол ... Жүк ... ... 2-ші орынды теңіз
көлігі алады. Баку – ... ... ... арқылы Орта Азия
мемлекетімен қарым – қатнас ... ... Жүк пен ... тас ... да ... айтарлықтай. Елде 1000 км² аумаққа
шаққандағы тас ... ... 264 км , бұл ... ... ТМД ... ... ... мен Молдавадан кейінгі 3-ші
орынды ... ... ... де ... артап келеді.
Әзірбайжан Республикасында транспорт жолы өте ... ... ... жолы ... ... Ресей, иран, және
Туркияға өтеді. Әзірбайжан Республикасындағы ... ... ... км, ал, ... жолы 1.2мың км. Темір жолы мына елдермен
тығыз қарым-қатнаста ... Ол ... ... Грузия, Иран, Армения.
Автомобиль жолына келетін болсақ Әзірбайжанның автомобиль ... 25000 км. ... жолы ... яғн 20% ауыр жүк ... 70% жай ... ... болып табылады. 2001 жылы барлық
автомобиль жолы ... ... 2-3 рет және ... 4-рет ... аралық автобустар қатнастарын реттеді.
Негізінен ең бірінші мемлекеттік автотранспорттан - ... ... ... ... ... ... ... арқылы Баку, Акстафу,
және Зачаталы, ... ... жол ... ... ... ... Ресей мен бүгінгі күнге дейін азық - түлік және ... ... ... 3.2. ... ... ... әкімшілік жағынан 61 ауданға бөлінеді,
сонымен қатар құрамына Нахичевань автономиялық республикасы ... ... ... ... ... ... ... жоқ, ол Армения мен Иран аралығында орналасқан. Әзірбайжан
республикасының ... ... ... ...... ... Карабах орталығы – Степанакерт автономиялық облысы бар.
Кеңес дәуірінде елдің құрамында ... ... ... автономиялық
облысы бірнеше жылға созылған ұлт араздығы негізінде ... ... ... ресми түрде таратылды. Қазіргі кезде таулы
Карабахтың басшылары өз аумағын тәуелсіз ... деп ... жылы ... ... 8,3 млн адам ... қала ... 52%-ды құрайды. Халықтың орташа тығыздығы 95,4 адам, әсіресе
табиғат жағдайлары қолайлы ... ... мен ... ... ... ... Биік таулы аудандар мен Кура жазығының
шөлейтті бөліктерінде халықтың ... ... ... ... ... ... республикасының сыртқы эконолмикалық ... ... бойы ... ... орын алып келетін болатын. 1995
жылдан бері Иранның үлесі күрт артты. Түркменстан мен ... ... ... де ... ... ... ... (65%) басты орын алады, ал ... ... ... ... ... импорт көлемі (1007 млн АҚШ доллар). Экспорттан
(606 млн АҚШ ... асып ... 2004 жылы ... ... сыртқы саудасының жалпы көлемі 303 млн АҚШ ... ... ... ... ... 34 кәсіпорын
жұмыс істкйді. Екі ел арасындағы сауда экономикалық байланыстарының
Каспий ... ... мен ... ... халықаралық жобалар
негізінде даму болашағы зор. 3.3. Экономикалық байлықтары.
Қазіргі таңда ... ... ... бес ... ... ... теңіздік жүзбелі бұрғылау платформалары ... онда ... мен ... ... ... ... іс-
шаралары жүргізуде.
Мұнай өндірудің жобадағы дамуымен Әзірбайжанның мұнай
өнеркәсібінде тағы бір ... бар, ол ... ... ... ... тасымалдаудың тарссаларын таңдау. Әзірбайжанның ... бұл ... де ... рең ... Орын ... жағдай
мен елдің транспорттық-географиялық күйінен шыға отырып, Әзірбайжан
мұнайын ... ... ... төрт ... әртүрлі
маршруттарын құруға жол ашылды:
1) Ресей территориясы арқылы ... және одан әрі ... бұл ... ... ... территориясы арқылы Батумиге – Супсу және одан әрі
қайтадан ... ... ... территориясы арқылы Турцияға, Джейхан портына;
4) Иран мемлекетінің территориясы арқылы ... ... АҚШ ... ... ... сол ... ол ... Иранның Каспий шельфін бөлісу бойынша күрделенген қарым-
қатынастарын ескерумен ... ... ... ... ... жатыр. Солтүстік Кавказ арқылы ескі мұнай желісінің (Баку-
Новоросийск) ... ... ... ... ... қосылған..
Сонымен бір мезгілде АҚШ пен ... ... ... 10 ... ... ... келген доТуапсе-супсы мұнай
құбырын реконструкциялау және қайта ... ... ... ... ... ... екі ... құбарлары 25 млн. т мұнайды
1 жылда өткізуге ... ... ... ... осы екі ... ... жүктеу үшін мұнайдың жеткілікті мөлшеріне жете ... ... ... тағы бір ... құбырының құрылыс жобасын
жасау бойынша үлкен саяси жұмыс жасауда, - ол ... 2,4 ... ... ... қабілеттілігі 50 млн.т мұнайды Турция
территориясы арқылы ... ... ... Бұл ... мақсаты
қазіргі кезде Ресей арқылы өтетін мұнай ағынын қоршау және ... ... ... Бұл жоба ... ... ... бағалау мәліметтері бойынша, елде мұнай өндіру 2004 жылы
20 млн. т ... ал ... ... қарай 60-70 млн.т дейін
артады деп ... ... ... ... ... ... ... өндірілетін мұнай бөлігін теңіздік теміржолдық ... ... ... осы вариант іске асырылып жатқан Тенгиз-
Новорросийск мұнай құбыры ... ... ... ... ... ... болса, онда Әзірбайжан осы жобаны іске
асыруда кірістерге ие болуы мүмкін.
Елдің ... ... ... ... ... ... ... тығыз
байланысты. Мұнайды экспорттаудан түсетін кіріс ... ... ... ... тұрғындардың әлеуметті
мәселелерін шешуге мүмкіндік береді.
Әзірбайжан үшін ... тек ... өнім ғана ... Қарабах
және өзге де сыртқы мәселелерді саяси шешу ... ... ... ... ішкі саяси жағдайды тұрақтандырудың негізі ... ... ... ... ... ... кеңінен
дамыған бөлігі болып келеді. Бұл ... ... ... бар жеңіл
және күкіртсіз ... ... ... ... ашық және ... өнімдерін және майларды өндіреді. Бұрын ... ... ... дефициттік авиациялық жанармайларды және метллургияға
арналған технологиялық ... ... ... газ ... 2001 жылы 5,5млрд. м3 шаманы
құрады, оны ... ... ... көлемі деңгейінде – 8-9 млерд.м3.
Әзірбайжан ... өз ... ... қамтамасыз ету және Грузияға,
Турция және мүмкін ... ... ... ... ... табиғи газ өндіруді қалпына келтіру жөнінде алдына
мақсат қойған. Нефть-Дашлары және ... ... ескі ... ... ... ... ... атқарылуда.
Әзірбайжанда көмір қоры жоқ, оны энергетикалық ... ... ... ... ... ... жергілікті
табиға газды, отындық мазутты және гидроэнергетиканы пайдалануға
ориентацияланған. Әзірбайжанда құрамына күрделі ЖЭС, КЭС және ... ... аса ... ... база ... Уақыт жылжи
келе электростанциялардағы жабдықтар тозған, олардың көбісі ... ... ... ... ... Электроэнергетика
ең білікті мамандарының едәуір бөлігінен айырылып қалған, ... ... ... ... ... ... ал ... мемлкеттік электроэнергетикаға жұмсалмайды.
Елдегі электроэнергия өндірісі 2001 жылы 18,9 млр. Кв ... (1991ж – 23,5 ... ... Әзірбайжан солтүстік аудандарын
қамтамасыз ету үшін Ресейден электроэнергияның ... ... ... ... аз ... ... ... Грузияға
электроэнергияны жеткізу соңғысының толық төлемдік қабілетсіздігі
салдарынан біршама ... ... екі ... электростанция құрайды, олар
Али-Байраммендік және Әзірбайжандық электростанциялар ... орын ... ... ... 1962-1968ж. іске қосылды,
1050 квт. ... ... ... ... ... ... турбинаны іске қосу 1980 жылы болып ... 2460 квт ... ... ... Бұл ... ең ... ... табылады.
Әзірбайжандағы гидроэлектростанцияның жалпы орнатылған қуаты
шамамен 788 мың квт ... Елде ... ... орын ... олардың ең маңыздысы рманды, шығыс және иберии
еменімен қатар, үйеңкі ... ... ... шеген өседі. Тау ормандары
республика ... 11% алып ... ... м ... ... одан ... ... өседі. Жаз кезінде мал жайылымына
пайдаланады. Биік тау басы құзды ... ... қар ... ... ... жерінде жабайы аңдар мен ... түрі ... тау ... ... бай. ... қайталанбас
әсем ландшафтын қорғау үшін ... ... ... ткрманчай, гей-гель,
баситча және кобустан қорықтары мен қорықшалары ... ... ... мен жылу ... ... ағаш тұқымдары – темір
ағаш, каштан ... ... ... ... және т.б. ... ... жағалауында ұйымдасқан қызыл ағаш қорығында қыстауға
келген 200 түрлі, әсіресе жойылып кету ... бар ... ... қаз, үйрек т.б. құстар қорғалады.
Қорытынды
Қорыта келе Әзербайжан Республикасының ... ... жан ... ... бұл аймақтың табиғи жағдайын, жер бедерін, халқын,
табиғи ресурсын, жалпы ... ... ... ... экономикалық ауданын, сыртқы экономикалық байланстарына
тоқталып өттік.
Мұнда негізінен ... - ... ... ... ... ... Яғни ... Республикасы экономикалық жағынан
дамушы ... ... ... СЭС, МАЭС ... ... ... ... мұндағы химия өнеркәсібі мұнай өндірумен
өңдеуге байланысты дамығанын ... ... ... ... ... ... ... талшықпен синтетикалық каучук шығарады.
Сонымен қатар хлорлы калий күкірт қышқылын ... ... Бұл ... ... негізгі орталықтары – Сунгайт, Таку,
Солян, Мигечаур, Нефтечала, Әжербайжанның ірі қалаларында орналасқан.
Мұндағы машина ... ... ... мен газ өнеркәсібіне
қажетті құрал – жабдықтар мұнай кен ... ... ... ... ... насос, электротехникалық құрал – жабдықтарын
шығарады. Бұл саланың негізгі ... Баку және ... ... ... тағы айтатын жайт мұндағы тамақ
өнеркәсібі жоғары дәрежеде ... атап ... ... ... жеміс –
жидек, шай, жүзім, цитрус жемістерін өңдейді. Мұндағы балық ... ... ... ... ... ... ... содай-
ақ жеңіл өнеркәсібі мақта-мата, жүн - мата, тоқыма тігін аяқ киім
кілем тоқу ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы Республика жерінің 47%-ын ауыл
шаруашылығына жарамды еткенін ... ... ... ... және мақта өсірумен айналысады. Тау бөктеріндегі шаруашылық
жүзім, бау-бақша, жібек құрты, ... ... ... ... ... ауыл ... саласы мал
шаруашылығының ішінде қой өсіру жақсы дамыған. Әзірбайжан
Республикасында көліктің барлық түрі ... Жүк және ... ... жол ... ... рөл ... байқадық.
Автомобиль көлігі мемлекет ішіндегі тасмалдауды атқарады. ... ... ... бұл сала ... ... және ... қызмет көрсететінін байқадық. Мұнай мен газ тасмалдауда
құбыр транспорты жоғары дәрежеде ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әзірбайжан Республикасының сыртқы саясаты12 бет
Әзірбайжан халқы туралы мәлімет7 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Арал теңізі туралы6 бет
Бүкіл дүниежүзілік сауда ұйымына кіру21 бет
Дауысты дыбыстар жүйесі12 бет
Еңбекшілердің майдан вахтасындағы ерен еңбегі12 бет
Ислам банкілері қызметінің жаңа тенденциялары (аравиялық монархиялар үлгісінде)28 бет
Каспий теңiзiн бөлiктерге бөлу туралы теория25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь