Химия курсын дәстүрлі оқыту технологиясы

Жоспар
1. Органикалық химия курсына экологиялық білім негіздерін кіріктіре оқытудың теориялық негіздерін саралау;
2. Органикалық химия курсы мен экология негіздерін кіріктіре оқыту мүмкіндігін ашу;
3. Органикалық химия курсы мен экология негіздерін кіріктіре оқытудың әдістемесін жасау;
4. Ұсынылған әдістеменің тиімділігін эксперимент жүзінде анықтау;
        
        Жоспар
* Органикалық химия курсына экологиялық білім негіздерін кіріктіре оқытудың теориялық негіздерін саралау;
* ... ... ... мен ... ... кіріктіре оқыту мүмкіндігін ашу;
* Органикалық химия курсы мен экология негіздерін кіріктіре оқытудың ... ... ... ... ... эксперимент жүзінде анықтау;
КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының көкейкестілігі. Бүгінгі таңда ғылымның жаңа салаларының, техниканың, өндірістің жоғары қарқынмен дамуы және адамдардың ... ... ... ортаға ықпалының артуы экологиялық дағдарыстарды туғызып ... да ... ... ... теріс ықпалының алдын алу ғылыми-техникалық, әлеуметтік-саяси және басқада мәселелерді соның ішінде ... ... ... ... ... ... ... экологиялық білім мен тәрбие берудің мемлекеттік және ... ... ... даму ... Экологиялық білім мен тәрбие беруді негіздейтін құжаттар мен ... ... ... ... ... ... беру концепциясы экологиялық білім берудің маңыздылығын көрсетіп, үздіксіз ... ... ... ... ... мен ... оларды жүзеге асыру жолдары мен құралдарын нақтылады. Экологиялық білім берудің ұлттық жүйесі негізінде республика ... ... ... ... ... дейінгі балабақша балаларына және бастауыш мектептегі оқушыларына ... ... ... білім негізін және табиғат құбылыстары мен заттарының өзара байланыстылығы жайлы түсініктер мен ұғымдарының қалыптасуының ғылыми-әдістемелік негізін педагогика ... ... ... табиғаттанудың мазмұны, құрлымы, оны оқытудың әдістемесі Ә.С.Бірмағанбетов, Қ.Ж.Жүнісова, сондай-ақ этнопедагогика ... ... ... ... ... тәрбиелеу мәселелеріне М.Н.Сарыбеков, Н.С.Сайлауова, Д.І. Жангельдина т.б. еңбектері арналған .
Мектеп жағдайында және жоғары оқу орындарында химиялық бағытта ... ... ... теориялық және әдіснамалық негіздерін талдауда педагогика ғылымдарының докторлары Ж.Ә.Шоқыбаев, И.Н.Нұғыманов,С.Ж.Жайлау,Н.Н.Нұрахметов,У. Маканов,Қ,О. Шайхеслямова т.б. еңбектерін атауға болады. ... ... С. ... ... Р.С.Абекова, А.Д.Болтаев, Ж.Қ.Қуанышева оқушыларда экологиялық білім беруді қалыптастырудың практикалық-әдістемелік ... ... ... ... ... сондай-ақ жекелеген тақырыптарда экологиялық білім негіздері кіріктірілген сабақтар,сыныптан және мектептен тыс жағдайда оқушыларға экологиялық білім мен тәрбие беру ... ... ... ... оң ... қол ... ... қатарлы ұстаздардың еңбектеріндегі іс-тәжірибелерінен көруге болады.
Жоғары оқу орындарында экологиялық бейінді мамандар даярлау, оның негізгі ... шешу ... ... ... пәндерді экологияландырылған аспектіде оқытуды әдістемелік тұрғыдан зерделеу, студенттерге экологиялық тәрбие беру ... мен оны ... ... көптеген ғылыми еңбектерге түрткі болған. Атап айтқанда, А. Г. ... ... ... ... оқу ... Т. К. Длимбетова химия ғылымын экологияландыру үрдісінің теориялық-әдістемелік негіздерін, радиоэкологиялық білімдердің дидактикалық жүйесін жасады. Ш.Ш.Хамзина, Қ. О. ... ... ... ... ... ... білім беруге даярлау мәселесімен айналысқан. Жоғары оқу орнында химияны пәнаралық ... ... ... ... ... ... ... әдістемесінің ерекшеліктерін С.К.Идрисова, Э. Ж. Әлімқұлова, Н. А. Чуйкова, З.С.Даутова зерттеді.Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... жүйелеу және ғылыми зерттеулерді үйлестіруде Ж.Жатқанбаев, А.К.Бродский, ... ... ... ... Г.Ә.Сайнова т.б. бірқатар авторлар экологияның негіздері: ұғымдарын, түсініктер ... ... ... ... ... жөніндегі идеясы негізінде зерделеп, экология оқулықтарын, түсіндірме сөздіктерін жазды. М.С.Панин Шығыс Қазақстан облысы өңірінің биогеохимиялық айналымын бағалау мәселесінде өзіндік мектебін ... ... ... ... оқу орындарына арналған оқу құралдарында көрсетті.
Аталған зерттеулер, еңбектер экологиялық білім мен ... ... ... ... ... ... базасы болып отырғанымен, зерделенген теориялық және әдістемелік ұсыныстар мектеп іс-тәжірибесіне өте баяу ... ... да ... ... беру ... ... ... оқу үрдісінде жүзеге асыруды күшейту қарастырылып отыр.
Оқушыларға экологиялық білім мен ... беру - ең ... ... ... Бұл оқу ... белгілі бір пәннің бағдарламалық талаптарын жан-жақты қарастыру арқылы жүзеге асырылады. Басты мәселе оқушылардың табиғатты ұлттық қоғамдық жетістік деп ... оны ... ... - еліміздің әр азаматының ісі деп ... ... ... ... ... экологиялық білім беру мектептегі оқу-тәрбие үрдістерін, ең алдымен жаратылыстану ғылымдарына енетін пәндерді көзделеді.
Оқушыларға экологиялық білім беру ... ... әлі де ... ... ... ... ... ететін мәселелердің бірі - жаратылыстану пәндерін экологияландыруды күшейту.
Қазақстан Республикасы білім беру жүйесінде экологиялық білім мен ... беру ... - деп ...
Органикалық химия курсы орта жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану - математикалық бағытындағы бағдарламасы бойынша
11-сыныпта оқыту көзделген. Бағдарламада органикалық ... ... ... ... ... ... қасиеттері өзгерісінің жалпы заңдылықтарын анықтау және политехникалық бағытын күшейту, ондай-ақ, қоршаған ортаны ластаудың негізгі көздері, ... ... ... туралы, экологиялық проблемаларды шешудегі химияның маңызын ашып көрсету ... Бұл ... ... ... ... бойынша жетілдіруге мол мүмкіндіктер бар. Атап айтқанда: органикалық химия бұл тірі ағзаны құрайтын заттардың құрамы, құрлысы туралы білімдер жүйесінен ... ... ... тірі ағза мен ... ... ... ... сипатына ерекше назар аударатын ғылым. Экожүйеге антропогендік әсер беретін факторлар химиялық өндіріс болса,бірде бір өндіріс органикалық заттарсыз, ... ... ... ... ... ... ... жоқ тұрмыстада, ауылшаруашылығы, өндіріс т.с.с оның әсері шекті мөлшерлі концентрациясы ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты. Органикалық заттардың синтезі мен ыдырауына сүйенген экожүйедегі биогенді элементттердің айналымы заттардың биотикалық ... ... ... және тірі ағза мен ... ... ... ... дүниенің бір тұтастығын көрсетеді. Осы биотикалық айналымға әсер ететін ... дені ... ... және ... мәселелерінің тууына себеп болып отырғаны олардың атмосферадағы өзгерістері. Аталған ... ... ... ... ... ... теориялық негіздерін, экологиялық мәселелерді органикалық химия тақырыптарының мазмұнымен ... ... ... және ... ... ... жинақтауға мүмкіндік беретіндей деңгейде құрастыру, оқытуды ғылыми-практикалық тұрғыдан ұйымдастыру арқылы ғана қол жеткізіледі. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... беру ... ... және оны зерттеу көзі ретінде қарастыруға орай ... ... ... отырғанына көз жеткіздік:
* Қазіргі заман талабының басты мәселесінің бірі -кез келген пәнді экологияландыру болғанымен, ол талаптың ... ... ... өз ... ... ... ;
* Органикалық химия курсында жүйелі экологиялық білім беруді ... ... ... ... және ... ... дайындығының жетіспейтіндігі;
* Органикалық химия пәні мен экологиядан берілетін білімнің теориялық мазмұнының ... ... ... ... экологиямен кіріктіре оқытудың ғылыми-әдістемелік нұсқауының болмауы;
* Органикалық химия мен экология негіздерін кіріктіре оқытуда берілетін деңгейлік тапсырмалары мен ... ... ... ...
* ... ... ... химия пәні бойынша экологиялық білім беру әдістемесінің ғылыми ... ... ... Органикалық химияны экологияландыруға байланысты таңдау курстары мен оқу құралдарының жинақталмауы.
Осындай қайшылықтар мектеп ... ... ... мен ... ... негіздерін кіріктіре оқытудың әдістемесінің ғылыми зерттеу көзіне айналуына түрткі болып, оның теориялық -әдістемелік мәселелерін зерттеу мақсатында жұмысымыздың тақырыбын деп ... ... ... ... ... ... білім негіздерімен кіріктіре оқытудың теориялық негізін саралап, әдістемесін жасау.
Зерттеу нысаны. Орта мектепте органикалық химия ... ... ... ... Орта ... ... органикалық химия курсын экологиялық білім негізімен кіріктіре оқыту үрдісі.
Зерттеудің ғылыми болжамы. Егер орта ... ... ... ... экологияландырудың теориялық негізі сараланып, оқыту әдістері мен құралдары жасалса; экология ғылымының теориялық ... ... ... органикалық химия тақырыптарының мазмұнымен қисынды түрде кіріктіріліп, экологиялық білімді тереңдетуге мүмкіндік беретіндей деңгейде құрастырылса, берілетін есептер, тест ... ... ... ... ... ... ... ақпараттар органикалық химия курсына кеңінен ендіріліп және оны интерактивті әдістер арқылы оқытса, ... ... ... ... ... ... ... міндеттері
* Органикалық химия курсына экологиялық білім негіздерін кіріктіре ... ... ... ... ... ... ... мен экология негіздерін кіріктіре оқыту мүмкіндігін ашу;
* Органикалық химия курсы мен экология негіздерін кіріктіре оқытудың әдістемесін ... ... ... ... ... жүзінде анықтау;
Бұл міндеттерді жүзеге асыру үшін мынандай зерттеу әдістері қолданылды.
Зерттеу әдістері. Ғылыми философиялық, экологиялық, психологиялық-педагогикалық, және әдістемелік әдебиеттерге ... ... ... жасау; органикалық химия пәні арқылы экологиялық білім беру мүмкіндіктерін анықтау үшін бағдарламаларды, ғылыми-әдістемелік әдебиеттерді, оқулықтарды, оқу ... ... ... ... ... мен біліктілігін анықтайтын диагностикалық сауалнамалар, бақылау, әңгімелесу, тест тапсырмаларын дайындау; сарамандық ... ... ... ... ... озық ... ... экологиялық мазмұндағы тапсырмалар жүйесін жасау; педагогикалық эксперимент жүргізу және сандық және сапалық ... ... оның ... ... ... қорыту.
Зерттеудің әдістемелік және теориялық негіздері
* ... ... және жеке ... қалыптасуы туралы теориялар, қоғам мен табиғаттың өзара ... ... ... ... экология мен адам экологиясы туралы ілім;
* ... мен ... ... ... осы ... ... ... экологиялық білім мен тәрбие беру жөніндегі тұжырымдамалар және экология саласындағы зерттеулер.
Сонымен бірге ресми құжаттар: Қазақстан Республикасының Конституциясы (1995ж.); Қазақстан ... ... ... ... (1997 ж.); Заң (1997 ж.); (1998 ж.); (1999 ж.);; ... Республикасының экологиялық кодексі (2007 ж.), зерттеу мәселесі бойынша жазылған ғылыми-педагогикалық еңбектер.
Жұмыстың ғылыми және теориялық маңыздылығы
* Мектептегі ... ... ... ... ... кіріктірудің теориялық және әдістемелік негізі сараланды;
* Органикалық ... ... ... ... ... ... берудің мүмкіндіктері айқындалды;
* Органикалық химия мен экология негіздерін кіріктіре оқыту үрдісінде оқушыларға ... ... беру ... ... ... ... ... байланысты ұйымдастырылған педагогикалық эксперименттің қорытындысы жасалды;
Сарамандылық маңыздылығы. Органикалық химияны оқыту үрдісінде оқушылардың оқу әрекеттеріне негізделген экологиялық білім берудің мүмкіндіктері және оны ... ... ... мен ... орта ... органикалық химияны оқытуда, жоғары оқу орнының іс -- ... ... ... ... ... және педагогикалық практика барысында кеңінен пайдалануға болады.
Қорғауға ұсынылатын қағидалар
* Орта мектепте органикалық ... ... ... білім негіздерімен кіріктіре оқытудың теориялық негізі ;
* Органикалық химия мен экологиялық білім ... ... ... ...
* ... ... мен ... білім негіздерін кіріктіре оқытудың әдістемесі ;
* Ұсынылған әдістемелік ... ... ... ... ... ... дәлелділігі мен негізділігі. Органикалық химия курсын экологиялық білім негіздерімен кіріктіре оқытудың әдістемесі ... ... ... қарастырылды, осы саладағы философия, педагогика, психология, химия т.б. ғылымдардың жетістіктерін, мәселеге сай ... ... ... ... ... ... кезеңділігімен, оның тиімді ұйымдастырылуымен, зерттеу жұмысының нәтижелерін тексеріп іс- ... ... ... ... құрылымы. Диссертация кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған ... ... ... тұрады.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Егеменді еліміздің 1997 жылы қабылданған халыққа білім беру жүйесінде экологиялық білім мен ... беру және ... ... ... ... басты назар аударылып, мектептерде пәндер арқылы оқушыларды ... ... ... жүзеге асыру қажеттілігі атап көрсетілген. Осы мәселені шешу ... ... 20 ... ... бөлігін құрайтын үш миллионға тарта оқушыны қамтып отырған орта мектептен бастау алуы аса маңызды іс.
Оқушыларға экологиялық білім мен ... беру ... ... ... ... өлі ... пен тірі табиғаттың бірлігі, тірі ағзалар мен қоршаған орта арасындағы өзара байланыстылық, қоғам мен табиғаттың біртұтастылық ұстанымына сүйенудің ... ... ... өз ... ... ғылым ретінде қалыптасу кезеңдеріне адам мен табиғат, адам мен техника, адам мен ғылым, адам мен ... ... ... ... ... зор. ... ... саласындағы ғылыми зерттеулерді үйлестіру және жинақталған білімдерді жүйелеу арқылы экологиялық білімнің теориялық базасы құрастырылды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Ч.Элтон, Н.Ф.Реймерс, В.Н.Сукачев, В.В.Докучаев т.б. еңбектерімен байланысты. Экология ғылымының дамуы экология ғылымындағы ойлар мен мәселелердің ғылымның ... ... ... ... экологияландыру (экологизация) түсінігін туғызды. Экологиялық білімнің ғылыми негізі экология ғылымы, сондай-ақ философиялық идеяларға сүйенудің, яғни, қоғам мен ... ... ... ... назарда ұстау сонымен қатар, педагогикалық оқыту және тәрбие теориясы оқушыларда экологиялық білім негіздерін қалыптастырудың іргетасы ... ... Бұл ... ... Н.М., ... ... В.А., ... және Н.Т.Суравегина, И.Д.Зверев, Салеева Л.П., Григорьева Ю.А., Сарыбеков Н., Фролов И.Т., Шкарбан Н.В Дерябо С.Д.,Ясвин В.А, ... В.Г., ... ... М. Н., ... ... Қ. О. т.б. еңбектерінің барлығы өз кезегінде экологиялық білім мәселесіне қатысты негізгі идеялар мен ұғымдардың мәнін нақтылауға, өзара байланысының әдіснамалық ... ... ... ... ... ... ... оқушыларда қалыптастырылатын экологиялық білім мен тәрбиенің педагогикалық және ғылыми-теориялық негіздері , , ... ... ... ... көрсетіп отыр. Сонымен, педагогтардың еңбектеріндегі ой-тұжырымдардан олардың экологиялық білім беруді әртүрлі тұрғыдан ... ... Атап ... ... ... ... табиғатты зерттеуі, бақылауы, оны жақсартудағы іс-әрекеті; табиғаттың және қоршаған ортаның үйлесімдігі мен ... ... ... оқу ... ... ұлттық және өлкетану мәселерін шешудің өзара байланысы ескеріледі. ... ... ... ... берудегі экологиялық сана, экологиялық мәдениет, экологиялық таным, интеллектуалды және эмоционалды-еріктің бірлігі, ... ... ... ... ... сезім, экологиялық қызығушылық, экологиялық көзқарас ұғымдарымен бірлікте қарастыруды талап етеді. Жалпы педагогикалық зерттеулерде экологиялық білім беру мен тәрбие мәселелері бір-бірімен ... ... жүйе ... ... ... ... ... нысандар, түсіндірмелік-ұғымдар, басты мақсаттар, басым бағыттары т.с.с.тұрғыдан оқытылуы, ... ... ... ... ... өз алдына жеке қарастырылуы қажет.
Экология ғылымының негіздерін оқу пәндерінің мазмұнына өңдеу- бұл білімді экологияландырудың ... ... ... - пәндерді оқытудың тиімді әдістемелік жүйесін жасау.
Пәндерді ... ... жаңа буын ... ... ... Жалпы білім беретін 11-сыныбына арналған оқулығында (авторлары: Ә.Темірболатова, Н.Нұрахметов, Р.Жұмаділова, ... ... ... ... ... ... беру ... авторлар бүгінгі таңдағы маңызды мәселелерді енгізуге тырысқан. Дегенмен, оқушылардың экологиялық білімін тереңдетіп, оны дамыту үшін ... ... ... аударуды керек етеді. Атап айтсақ, қазіргі жаһандану дәуірінде жаһандық мазмұндағы экологиялық мәселелер (қышқыл ... озон ... жылы жай ... өндіріс және автокөлік қалдықтары т.с.с) қарастырылса, оқушыларда экологиялық білімдерінің кеңейтілуіне мүмкіндік туар еді. ... ... ... бойынша ластаушылардың табиғат пен адамға ықпал етуiнiң биологиялық және медициналық аспектiлерiнің жүйелік желісі қамтылмағандығы ... ... ... ... тазартудағы қондырғылар технологиясы қарастырылмаған. Химиялық заттардың канцерогендi және ... ... ... улы заттардың әсерінің болатындығы, аз қалдықты және қалдықсыз өндiрiстердi, энергия мен ресурстарды сақтайтын технологияларды құру ... ... ... ... ... ... ... жасау, оны болдырмау жолдарын iздестiру және химиялық қауiпсiздiк мәселелері де, экологиялық ... ... ... және ... ... ... ... мен таралуы туралы ақпараттардың аздығы да байқалады.
Экологиялық ... ... ... мәселердің жүйелі көрсетілмеуі оқушының химиялық білімдерінің жалпы экологиялық дүние танымының қалыптасуына негіз бола ... ... ... ... ... экологиялық білім негіздерін кіріктіру - педагогика ғылымында психологиялық, дидактикалық және ... ... ... ... ... ... ... бірге, бұл мәселе педагогика ғылымындағы қазіргі заманғы ғылымдардың кіріктірілу жағдайында мектеп ... ... беру ... ... ... басты бағыттардың бірі. Органикалық химия курсына экологиялық білім негіздерін кіріктіруді жүзеге асыру оқу бағдарламалары және жоспарларын оқу - ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Өйткені, әр оқу пәні өзіне тән оқыту әдісімен табиғат құбылыстарын әр ... өз ... ... ... ... ... мәселесін күшейту бүгінгі таңда ғылымда және қоғам өмірінде өтіп жатқан кіріктіру үрдістерінің көрінісі болып отыр. Бұл бағытта білім берудің ... 2001 ... ... ... экологиялық білім мен тәрбие тұжырымдамасында -деп, аса мән ... ... ... мен ... ... ... ... мәселесі Н.С.Сарыбеков,А.Д.Болтаев, А.АИксанова.,Р.Н.Атраудаева,С.О.Орынбеков,Ж.Бұзаубакова, Ә.Ж.Әлімқұлова т.б.еңбектерінде өлкелік принцип негізінде, сабақтан тыс жұмыстар арқылы, студенттердің экологиялық білімін қалыптастыруда химия мен ... ... ... ... Мектептегі химия курсын экологияландыру мәселелері А.Е. Хрупало, Г.А. Ягодин, В.М. Назаренко т.б. Ресей ғалымдарының еңбектерінде қарастырылған. Бұл жұмыстарда орта ... ... ... ... авторлар бірлестігімен жасалған бағдарламасы, химиямен байланысты табиғатты қорғау ... ... ... беру ... құралдарын, соның ішінде химиялық экспериментті пайдалану әдістемесі іздестірілген.
Бұл еңбектерден пәндердің кіріктірілуі, яғни әр пәндердегі дүниетанымдық идеяларды, әлемнің ғылыми ... ... ... тек ... ... ... қол жеткізетіні көрінеді. Мектептегі химиядан экологиялық білім ... ... ... ... ... суреттен көруге болады. (сурет-1) Экология ғылымының жалпы ... ... ... ... ... бұл ... ... жүйелілігін қамтамасыз етуде аса маңызды. Өйткені, пәндерді кіріктіру олардың табиғатты ... ... ... ... ... ... ... экологиялық білім негіздерін кіріктіру, экология және ... ... ... ... тығыз байланысты.
Теория - бұл ... бір пән ... ... ... ... ... деректер, түсініктер, ұғымдар, заңдар байланысы сипатталады. Экология ғылымының теориялық мәселелерінің мазұнын саралау арқылы, ... ... ... мәселерін, сол арқылы органикалық химия курсына экологиялық ... ... ... жекелеген ұғымдар, теориялары мен заңдар, фактілері айқындалады.
Экология ғылымы
Химиялық экология
экология
экологияландыру
Бейорганикалық химия
Органикалық химия
Экологиялық білім
Пәнішілік ... ... ...
Жаратылыстану,гуманитарлық пәндер
Пәнаралық байланыс
Пәнаралық ... ... ... 1 - Мектепте химиядан экологиялық білім мазмұны жүйесін құрудағы пәндердің ... ... мен ... ... ... байланыс тарабы шартты түрде экология мен химиялық экология ... ... ... пәнаралық байланысқа сүйенеді. Экологиялық білімнің химиялық компоненті ... ... ... ... ... Г.Фелленберг, С.Б.Шустов, Л.В.Шустова, В.А.Исидоров, Ә.С.Бейсенова, Ж.Ш. Шілдебаев, Ж.Жатқанбаев, М.С.Панин, А.Г.Сармурзина, Г.С.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева , Ж.Ж.Жакбасова, Г.Ә.Саинова т.б. авторлардың оқулықтарындағы экологиялық білімдегі ... ... ... ... химия курсына кіріктірілетін теориялық материалдардың байланысы сараланды. Қарастырылған теориялық материалдар арқылы ортақ түсініктерге негізделген пәнаралық кіріктіру сипатын ... ... ... ... құрамыхимиялық элементтер және қосылыстарының сандық сапалық сипаты; биосферадағы үрдістерхимиялық қосылыстар өзгерісінің әсері,химизмі; биосферадағы табиғи ... ... және ... химиялық қосылыстардың табиғи пайдаланудағы және реттелуіне қатысы,ролі.
Химия мен экология негіздерін ... ... ... ... төмендегі суреттен көруге болады.(сурет-2)
Сурет 2 - Химияның экология негізімен теориялық байланысы
Мектепте химия курсы негізгі екі білім жүйесінен құрылады:бейорганикалық және ... ... ... ... XI сыныпта оқыту барысында экологиялық білімнің тереңдеуі, дамуы ... ... Оның ... ... табиғи процесстерден химия заңдарының көріну идеясын дамытуға, табиғи объектілердің қарапайымнан күрделенуі, заттардың біртұтастылығы, яғни өзара өзгерістердің мүмкінділігі ... ... ... ... ... ... білім органикалық химияның тақырыптары тұрғысында жаңғыртылып, қосымша мәліметтермен байытылады, химияның табиғи пайдаланудағы және ... ... ... ... циклділігі және үздіксіздігі, биосфера компонентін құраушылар арасындағы зат алмасу заңдылықтарын түсінуі дамиды. ... ... ... және жеке ... ... ... жалпыландыру мақсатында оқу пәндері арасындағы теориялық кіріктіру деректер, ... ... ... жан - ... ... ... ... бағдарламалық материалын деректік және теориялық кіріктіру негізінде олардың бірлігі мен тұтастығы туралы пәндегі деректер байланысы олар ... ... ... ... ашу үшін ... ... да оқушыларға деректер мен түсініктер байланысын көрсету және қарапайым жақын деректердің салыстырмалы сипатын ашу ... ... ... пәнаралық байланыстар циклішілік және цикларалық шекарада жүзеге асырылуы мүмкін. Бұл ... және ... ... ... ... білім негіздерін кіріктірудегі теориялық материалдардың қалыптасуына бағытталған. Ортақ ... ... ... ... курсы мен экология негіздерінің теориялық пәнаралық кіріктіру түрі төмендегі 1-кестеде көрсетілді.
Кесте 1 - Органикалық химия курсы мен ... ... ... байланысы

Экологиялық материалдар
Органикалық химия курсына кіріктірілетін материалдары
*
Экологиялық жүйелер. ... ... ... ... биогеохимиялық айналым.
Көмірсутектердің оттекті, азотты, органикалық заттардың ыдырауы-С,N,О-көздері.Фотосинтез ... ... ... ... ... ... айналымдарға қатысы және биосфераның ... ... ... ... ... газ, ... ... сланецтер, жер тезек-сарқылатын қорлар.
*
Орта факторлары және олардың ағзаға әсері.Экологиялық ... ... ... фактор.
Өсімдіктер мен жануарлар дүниесін табиғи пайдаланудағы антропогендік факторлардың әсері, ... ... ... ... мен ... ... ... қарым-қатынасындағы жалпы заңдылықтар.
Адам ағзасында ... ... оның ... ... табиғаттағы қоректік заттармен толтырылуы.
*
Қоршаған орта сапасын бағалайтын нормативтер.
Ауадағы, судағы, топырақтағы өсімдіктердегі ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктер, адам ағзасына қатысты мәні. Улы химикаттар туралы ... ... ... қорғау талаптарын сақтап, ауылшаруашылығында қолдану.
*
Атмосфераға антропогендік ... ... ... ... ... жолдары.
Қышқыл жауындар, озон тесігі, жылы жай эффектісі, ... және ... ... т.с.с ... ... ластаушыларыдың қатысы, атмосферадағы өзгерістерінің химизмі. Газдық-тозаңдық өндiрiстiк қалдықтарды тазарту әдістері мен аппараттары. Мұнай және мұнайды ... ... ... ... шығатын ластаушылардың атмосферадағы өзгерісі Киот хаттамасы-булану газдарының қалдықтарын қысқартуды жүзеге асыру;
-мұнаймен теңіздік ластанудың алдын алу ... ... ... қабатын бұзатын заттар туралы Монреаль хаттамасы;
*
Гидросфераға антропогендік әсердің ықпалы. Гидросфераны ластанудан ... ... ... ... ... ... ... ластаушылармен ластануы,ондағы тіршіліктің жойылуының себептері. Фенол, мұнай өнімдерімен судың ластануы ... ... ... ... жасауының мәні. Өндірістік ағынсыз суларды тазартудың ... және ... ... ... ...
* ... ... әсердің ықпалы. Литосфераны ластанудан қорғау ... ... ... ... ... ... ... өсімдік және жануар текті шірінді,оған топырақтың құнарлылығының байланыстылығы, ... ... ... ... ... ...
1 - кестенің жалғасы

Экологиялық ... ... ... курсына кіріктірілетін материалдары
*
Табиғатты ... ... ... ҚР . ... оларды іске жарату. Өндірістер,олардың экологиялық мәселері.
Қазақстандағы кальций карбиді өндірісі.
Қазақстандағы газ, мұнай көмірдің басты кең ... ... ... дамуы.Метанолдың өнеркәсіптік синтезі Қазақстандағы қант өндірісі. Қазақстандағы целлюлоза өндірісі. Қазақстандағы полиэтилен, пластмасса синтетикалық каучук және резинотехникалық бұйымдар өндірісі. Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... мәселері
*
Экологиялық мониторинг.Қоршаған ортаға тигізетін әсерді бағалау.
Химиялық мониторинг мәселелері.Қоршаған ортаның өте улы ... ... ... ... ... органикалық химия курсында қарастырылатын тақырыптарды , , тараулары ... ... ... ... ... ... ... оқушыларға берілетін мазмұн жүйелілігін төмендегідей қарастыруға болады:
* ... ... ... ... ... ... ... олардың өзгерісі;
* халық шаруашылығындағы маңызды, қазіргі техникаға қажетті жаңа
материалдар, медикаменттер, тұрмыстағы органикалық заттарды
пайдаланудың ... ... ... ...
* тірі ... ... кіретін, олардың денесін құрайтын, биохимиялық өзгерістерге қатысатын заттарға ластаушылар ... ... ... химия өндірістері, қалдықтарының экологиялық мәселелері, қоршаған ортаны қорғау жолдары.
Жалпы білім ... ... ... ... ... 11- ... ... мектептің бағдарламасы негізінен органикалық химияны оқытуға арналған. Оны оқытуға барлығы 102 сағат, ... 3 ... ... Осы бөлінген сағат саны мектеп мұғалімдерімен келісе ... және ... ... бөлінді. Ол бөлімдер мына төмендегідей 2-кестеде көрсетілген.
Кесте 2 - ... ... ... ... ... ... тарауларына бөлінген сағат мөлшері
Модуль
Тараулары
Сағат
мөлшері
М - 1
Көмірсутектер
6
М - 2
Оттекті органикалық қосылыстар
6
М - 3
Азотты органикалық ... ... ... ... ... ... химия тақырыптарына кіріктірілетін экологиялық мазмұны бағдарламаға енгізілді. Мұнда органикалық химияның қарастыратын тақырыптары, оған ... ... ... мен ... ... ... теориялық материалдар, меңгерілетін негізгі ұғымдар, зертханалық жұмыстар, оқу іс - әрекеті және қалыптастыратын дағдылардың мазмұны мен мөлшері айқындалып ... ... ... ... ... ... жеке ... тәрбиелеу мiндетi бүгiнгi мектептiң басты мақсаты екенi ... Осы ... iске ... ... ... өз ... ... шығармашылықпен жұмыс істей алатын оқу үрдісі қажет.Бұл бағытта модульдік оқыту технологиясына негізделген ... мен ... ... ала ... мәні зор. ... ... теориясы және практикасы, теориялық материалдарды ірілендіру арқылы блоктарға бөліп, оқу-тәрбие үрдісін ұйымдастыру мәселесі ... В.М. ... Ж. ... В.П. Беспалько, М.В. Кларин, М.Жанпейісова, Г.В.Васильева, В.М.Гареев, Л.Жуковская, Е.В.Сковин, Г.И.Шамова, Ж.У. Кобдикова, К.Өмірбаева, Г.Ж. Жадрина т.б. еңбектерінде зерделенген. Оқыту ... үш ... ... ... (модульге, тақырыпқа енгізу);сөйлесу бөлімі (оқушылардың өзара сөйлесуін ... ... ... ... ... ... сай ... алынған әдістер оқушылардың танымдық қызығушылықтары мен белсенділіктерін арттырып, сол арқылы оқушылардың химиялық-экологиялық ұғымдары негізінде ... ... іс ... пайдалана алу мүмкіндіктерін күшейтті. Оқу материалын меңгертуде ... ... ... ... , ... ойыны; білімділік, іскерлік дағдыны дамытуда , өзара оқыту сабақтары, , ... ... ... ... қалыптастыру сабақтарында зертханалық жұмыстар, экологиялық мазмұнды есептер шығару тиімді қолданылды. Бұрынғы дәстүрлі оқу ... ... ... ролі ... ал ... оқу ... ... белсенділік көрсетуі тиіс- оны оқытпайды, өздігінен оқу керек. Ал мұғалімнің негізгі көңіл аударатыны әрбір оқушының жеке қызығуы мен ... ашу ... ... жеке ... ... ... ... өз бетінше жұмыс істеу жауапкершілігі, өз еркімен ұсыныс жасауы жүзеге асты. Әр модульдің ... ... ... ... ... толықтырып, өзгертіп отыруға қолайлы болуы оқу материалын жылдам өзгертуге, сабақтың мақсатын жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Бұл ... әр ... ... ... ... нысанда қайталанады. Атап айтсақ: дәріс түрінде, зертханалық жұмыста, өздік жұмыс арқылы, үй тапсырмасы, реферат, ... ... ... ... ... мен ... ... кіріктіре оқытудың формалары мен әдістері айқындалғаннан кейін осы ... ... ... ... ... ... - 2006 - 2009 жылдар аралығында жүргізілді. Оған Семей қаласының №37 ... ... №16 ... орта ... беру ... 153 ... қатысты. Олардан эксперименттік және бақылау топтары ... ... ... ... ... педагогикалық эксперимент жұмысы үш кезеңмен жүргізілді: анықтау, қалыптастыру және бақылау.
Анықтау экспериментінің негізгі мақсаты:
- ... ... ... қызығушылығы, оның себебін, салдарын түсінуге ұмтылысы, химиялық-экологиялық және экологиялық ... ... ... ... және оны пайдаланудағы іс-әрекеттерінің нәтижесін бағалау;
- мектеп мұғалімдерінің зерттеліп отырған проблемаларға деген көзқарастарын ... ... ... ... жүргізуде кездестіретін қиыншылықтарды зерттеу;
- орта мектепте органикалық химия мен ... ... ... оқытып, ондағы теориялық мазмұнын кіріктірудің әдістемелік ерекшеліктерін зерттеу және талдау;
Эксперименттің бұл ... ... ... ... ... мен ... әдістері пайдаланылды .
Тест тапсырмаларын орындаудың нәтижесінде мына жағдайлар байқалды:
- оқушылардың басқа жаратылыстану пәндеріндегі ... ... ойда ... ... ... ластаушылардың химиялық әсерінің оның қасиеттерімен және табиғи ортадағы ... ... ...
- ... ... ... тұрғыдан талдай алмайтындығы;.
- халық шаруашылығындағы маңызды, қазіргі техникаға қажетті жаңа материалдар, медикаменттер, тұрмыстағы органикалық заттарды пайдаланудың талаптарын ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары барысында педагогикалық іс-тәжірибесіне байланысты химиялық - экологиялық және экологиялық ұғымдар негізінде ... ... ... ... тарапынан кездесетін кемшіліктер де анықталды. Бұл біріншіден, экологиялық білім қалыптастыруға байланысты мұғалімдерге арналған әдістемелік құралдың жоқтығы. Екіншіден, мұғалімдердің экологиялық ... ... ... ... ... ... белсенді әдістерді іріктеп сабақ барысында және сабақтан тыс жұмыстар барысында пайдалану шеберліктерінің жетіспеушілігі. Үшіншіден, органикалық химияға экология негіздерін ... ... ... ... ... Төртіншіден, сабақ барысында оқушылардың белсенділігін арттыруға аз көңіл бөлінетіндігі және ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі. Бесіншіден, практикалық жұмыстар орындатуда экологиялық бағытына аз көңіл бөлінетіндігі. Алтыншыдан, бақылауды ұйымдастырып, оның нәтижесін сабақта пайдалану тұстарының ... ... ... ... жағдайларды ескере отырып, жоғары сынып оқушыларыда органикалық химияның экология негіздерімен кіріктірілген білімдерін ... ... ... ...
* қалыптастыру экспериментін өз деңгейінде ұйымдастыру үшін органикалық химия мен экология негіздерін кіріктіріп, сабақтас, мазмұндас тақырыптарын іріктей, ... ... ... ... ... теориялық материалдарды оқытуды органикалық химия курсы ... ... ... ... ... ... ... материалдарды ұғындырудың әдіс-тәсілдері белгіленді ;
* оқушылардың экологиялық білімін шығармашылық деңгейге көтеретін өздік жұмыс ... есеп ... ... ... ... ... семинардың бағдарламасы жасалды;
* химиялық-экологиялық және экологиялық ұғымдарға, ... ... тест ... ... ... ... арналған көмекші құрал әзірленді.
Қалыптастыру экспериментінде органикалық химия мен экология негіздерін кіріктіре ... ... ... ... оны ... ... ... нәтижесінде меңгерілген білім-білік деңгейінің жоғарылауы, оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру ... ... шолу ... ... жоғары сынып оқушыларының химиялық-экологиялық және экологиялық ұғымдары арқылы білімді қалыптастыру мотивациялық, мазмұндық, іс-әрекеттік компоненттердің ... ... ... ... ... ... оқушыларының органикалық химия мен экология негіздерін кіріктірудегі білімге қызығушылығымен сипатталады. Мазмұндық компонент химиялық-экологиялық және экологиялық білімдердің көлемімен ... ... ... ... мәселелердің себеп-салдарын танып-білу бағытындағы құзыреттіліктер жиынтығын құрайды. Келтірілген компоненттердің ... ... мен ... ... ... жоғары сынып оқушыларында химиялық-экологиялық, экологиялық ұғымдар негізінде қалыптастырылатын білімнің өлшемдері мен көрсеткіштері анықталды.(10-кесте) ... ... ... ... және ... ұғымдар арқылы берілетін білімдердің көрсеткіштері мен өлшемдерін үш деңгейде қарастырдық (жоғары, орта, төмен).
Жоғары деңгей. ... және ... ... ... ... ... ... химиялық-экологиялық және экологиялық ұғымдар нәтижесінде ... ... ... ... экологиялық мазмұнды тапсырмаларды және есептерді мүлтіксіз дұрыс орындап, оны жергілікті жағдаймен байланыстыра алады, қоршаған ортада жүретін ... ... ... ... ... ... салдарын анықтауда өзіндік белсенділігі жоғары.
Кесте 10 - Органикалық ... ... ... негіздерін кіріктіре оқытуда оқушыларда экологиялық және химиялық экологиялық ұғымдары ... ... ... қалыптастырудың компоненттері, өлшемдері
Компоненттер
Өлшемдер
Көрсеткіштер
Мотивациялық
Жоғары сынып оқушыларының органикалық химия мен экология ... ... ... ... ... қорлардың адамның тұрмыс-тіршілігінің көзі екенін,табиғаттың материалды құндылығын, оның маңыздылығын бағалауы;
- өлкелік экологиялық ... ... ... ... ... қорғауға ынталануы, жақсылық жасау,жамандыққа күйіну сезімінің көрінуі;
- жүйесінде пайда болған экологиялық проблемалардың қарама-қарсылықтардың себебін табиғи және әлеуметтік заңдылықтардың өзара ... ... ... беру ... табиғатты тануға,адамның табиғатқа әсерінің салдары мен табиғат заңдылықтарын білуге ұмтылуы;
- ақуыздар, майлар, көмірсулар тақырыбында дұрыс ... ... адам ... ... ... және зиян ... тырысуы;
- табиғи қорды тиімді қолдану,табиғи қорды сақтау,тұщы су қорын сақтаут.б мәселелерде табиғат байлығын ... ... ... ... ... ... борышы деп ұғынуы;
-табиғи дүниелерден табиғаттың эстетикалық құндылығын ұғынып, ол ... ... күш алуы т.б. ... ... мен экология негіздерін кіріктірудегі білім
* жаһандық экологиялық мәселелердің тууына ... ... ... олардың өзгерісі;
* халық шаруашылығындағы маңызды, қазіргі техникаға қажетті жаңа ... ... ... ... заттарды пайдаланудың талаптарын сақтап ... ...
* тірі ... ... ... ... ... құрайтын, биохимиялық өзгерістерге қатысатын заттарға ластаушылар әсерінің сипаты;
* органикалық химия өндірістері, қалдықтарының ... ... ... мәселелердің себеп-салдарын танып - білудегі іс-әрекеттері
* экологиялық мәселелердің салдарын бағалай ... ... ... ... (су, ауа, ... т.б.) тәжірибе жасап,ластаушылардың әсерін жоя білуі;
* сызба-нұсқа,кестелермен жұмыс жасау, шартты белгілері ... оқи ... ... ... және экологиялық білімдерді меңгеруге қызығушылығы бар. Оқушының химиялық-экологиялық және экологиялық ... ... ... білімдері нақты емес берілген экологиялық мазмұнды тапсырмалар мен есептерді шығарғанымен оны, ... ... ... жеткілікті дәрежеде байланыстыра алмайды. Берген жауаптарын нақты дәлелдей алмайды. Экологиялық мәселелердің себеп- салдарын ... ... ... мен ... керек етеді.
Төменгі деңгей. Химиялық-экологиялық және экологиялық ұғымдары арқылы білімді меңгеруге қызығушылығы төмен. ... ... және ... ұғымдары арқылы берілетін білімдері төмен. Берілген есепті ... ... көп, ... ... ... ... ... төмен. Берген жауаптарын дәлелдей алмайды. Экологиялық мәселелердің себеп- салдарын түсіне алмайды. ... ... ... кезеңі бойынша жоғары сынып оқушыларының химиялық-экологиялық және экологиялық ұғымдар арқылы білімді меңгеру деңгейінің көрсеткіштері төмендегі ... ... және ... (11-кесте) берілді.
Сурет 5 - Жоғары сынып оқушыларының химиялық-экологиялық және экологиялық ұғымдар арқылы білімді меңгеру деңгейі көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... ... ... екендігін, яғни, 7 оқушының жоғары деңгей қатарына қосылғаны байқалады. Эксперименттік топта оқушылардың химиялық-экологиялық және ... ... ... ... ... ... көрсеткен.
Үш өлшем бойынша берілген мәліметтер эксперименттік топтардағы көрсеткіштердің біршама өзгергендігін көрсетеді. Бұның ... ... ... ... ... ... 9%, ал екінші өлшем бойынша 10%, ал үшінші өлшем бойынша 11% ... ... ... ... ... ... экологиялық білім деңгейін көрсеткен оқушылар саны көбейген.
Кесте 11 - Жоғары сынып оқушыларының химиялық-экологиялық және ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері
Өлшемдері
Бақылау тобы (76 оқушы)
Эксперименттік топ (77 ... ... ... ... ... және экологиялық білімге қызығушылығы
18
32
26
23
36
17
19
34
23
25
37
15
24%
42%
34%
30%
47%
23%
25%
46%
29%
32%
48%
20%
Химиялық-экологиялық және экологиялық білімнің болуы
19
34
23
22
35
19
21
36
20
27
38
12
25%
43%
32%
29%
46%
25%
27%
48%
25%
35%
49%
15%
Химиялық-экологиялық және экологиялық білімдерді қолданудағы іс-әрекеттері
16
37
23
18
34
25
20
43
14
28
44
5
21%
48%
31%
24%
46%
30%
26%
56%
18%
36%
57%
7%
Орташа көрсеткіш
23%
44%
33%
28%
46%
26%
26%
47%
24%
34%
51%
14%
Нәтижелерді талдау тәжірибелік-эскперименттік жұмыс барысында ... ... ... экологиялық білім беру деңгейінің эксперименттік топтарда жоғарылағанын көрсетеді. Экологиялық білім берудің жоғарғы деңгейі 26%-дан 34%-ға, яғни 6 ... ... ал ... ... 14%-ға ... Яғни 11 ... азайған. Бұл көрсеткіште экспериментке дейін төмен деңгей көрсеткен оқушыларды ... ... ... ... қол ... Ал бақылау тобында эксперименттік топқа қарағанда көп өзгерістер байқалмайды. ... ... ... ... нәтижесін бақылау жұмысы қалыптасатын экологиялық білімнің барлық көрсеткіштері бойынша қамтамасыз етілгендігін ... ... ... ... ... оқушыларына химиялық-экологиялық және экологиялық ұғымдар арқылы білімді ... ісі жаңа ... ... ... ... ... ... отырып, сабақта және сабақтан тыс жұмыстарды байланыстыра жүргізу нәтижесінде ұсынған әдістеме тәжірибелік эксперимент жағдайында ғылыми болжамның дұрыстығын дәлелдеді.
Қалыптастыру экспериментінде модульдік ... ... ... ... ... мен ... ... кіріктіре оқытудың әдістемелік жүйесін жасап, оны оқыту үрдісіне ... ... ... ... ... ... оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру көзделді. Сонымен қатар, эксперимент жұмысының қалыптастыру кезеңі органикалық химия мен экология негіздерін ... әр ... ... ... ... ... берудің қолайлы түрлері, әдіс-тәсілдерін іздестіруге арналды.
Қалыптастыру экспериментін қорытындылау үшін тексеру жүргізілді. Оның мақсаты - органикалық ... мен ... ... ... ... ... ... беру жүйесінің тиімділігін анықтау.
Сараптауға қойылған мәселе бойынша эксперименттік және бақылау ... әр ... ... ... ... ... ... химия пәнін экологияландырудың тиімділігін анықтау үшін математикалық статистикалық әдіс ... ... ... 68-75 ... ... қамтиды. Барлық таңдамалар үшін мәнділік деңгейі р=5% деп қабылданады, бұл 100 % жағдайда мүмкін болатын бес қатенің ... ... ... ... ... көрсетеді.
Қандай да болмасын фактордың, яғни біздің жағдайымызда химиялық білімді экологиялық компоненттермен байланыстыра оқып - үйренудің ... ... ... арифметикалық ортаның сенімділік интервалының мүмкін болатын шегін анықтау арқылы жүргізіледі. Ол үшін қажетті математикалық есептеулер жүргізілді. Алынған ... ... ... сәйкес әр тарауды оқытудағы білім деңгейлерінің ... ... ... ... ... ... ... мәндерді мәніне сәйкес Стьюденттің критерийінің tшекті- мәнімен салыстырылды.
графигінде t шекті =2,78 (р> сериясы. - 2010. - ... - ... ... ұғымдарды қалыптастырудың әдістемелік негіздері // Химия мектепте. - 2010. - ... - 2010. - ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автолиздің ерте мерзімдегі жылқы және қой еті өнімдерінің технологиясын дайындау62 бет
Ара шаруашылығы туралы39 бет
Білім беруді дамытудағы портфолио технологиясы59 бет
Сурик алу кезінде пайда болған газды тазалау жүйесін жобалау53 бет
Түсті металдарды және темірді өндірістік айнымалы токпен поляризациялау арқылы олардың бейорганикалық қосылыстарын синтездеу109 бет
Химияны оқытуда компьютерді қолдану51 бет
Шұбатқа ветеринариялық-санитариялық баға беру33 бет
3DS Max3 бет
Болашақ мұғалімдерге математикалық анализ курсын оқыту принциптері17 бет
Валюта нарықтарының ерекшеліктері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь