Жаңа тұрпатты болашақ маман дайындаудың әлемдік тәжірибелеріне салыстырмалы талдау


Жаңа тұрпатты болашақ маман дайындаудың әлемдік тәжірибелеріне салыстырмалы талдау
Қазіргі кезеңдегі еліміздегі өзгерістер, экономиканы дамытудағы стратегиялық жаңа бағдар, жедел ақпараттану мен әлеуметтік даму қарқыны білім беру жүйесіне, мамандар даярлауға зор талап қояды.
Қоғам өзінің әлеуметтік-экономикалық және рухани дамуының мазмұны мен сипаттарының өзгеруіне және еңбек сапасына талаптың күшеюіне байланысты өз ісін жетік білетін және кәсіби біліктілігі биік мамандарды қажет етеді.
Дамыған елдерлің жоғары мектебі қоғам талабын қанағаттандырудың бірнеше үрдістерін қарастырады: жоғары білімді демократизациялау; ғылымды, білімді және өндірісті интеграциялау түрі ретінде ғылыми-оқу-өндірістік кешендер құру; оқытуды және студент еңбегін дараландыру, білім беруді ізгілендіру; жоғары білімді компьютерлендіру; оқытушылардың кәсіби даярлығына жоғары талап қою, жоғары оқу орнында оқытушы кадрларды даярлау мен олардың кәсіби деңгейін көтеруде педагогика мен психологияның ролін көтеру және т. с. с.
Мұндай процесс әртүрлі елдерде өздерінің ұлттық ерекшеліктеріне, экономикалық жағдайына, білім беру жүйесінің дәстүрлеріне қарай әртүрлі деңгейде көрініс тапқан. Біздің елімізді дамытудың қазіргі әлеуметтік-экономикалық, саяси жағдайлары және жоғары дамыған елдердің прогресшіл тәжірибесі білім берудің мазмұнын жаңарту және мамандар даярлаудың сапасын жетілдіру қажеттілігін тудырады. Бұл қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін жоғары оқу орнында және жоғары оқу орнынан кейін де білім беру саласында жоғары білікті мамандар даярлаудың жаңа тәсілдері ұсынылады. Жаңа тұрпатты мамандар даярлаудың үлгісі жүзеге асырылатын болады. Осы тұрғыдан келгенде заманауи білім берудің, яғни адамды жан-жақты дамытудың негізгі құраушылары оқыту, тәрбиелеу біртұтас болуы тиіс. Мұғалім өзінің кәсіби іс-әрекетінде бұл процестердің бөлінбейтіндігінің, олардың үйлесімді болуын қамтамасыз етудің кепілі болады және білім беру процесінің тиімділігін арттыруды көздейді. Ал білім берудің тиімділігі, табысты болуы, қоғам талаптарына сай нәтижелер алуы көбінесе оқытудың түрлерін, әдістерін және құралдарын жетілдіруге байланысты болады. Мұғалім өзінің пәнін ғана үйретіп қоймайды, ол өмірге бейімдейді, еңбекке, адамдарға қарым-қатнасқа үйретеді, адамның қоғамдағы өз орнын анықтауға - дүниеге көзқарасын тәрбиелейді.
Чехтың ірі педагог-демократы және 17 ғасырдың қоғам қайраткері, сол кездің педагогикасының негізін қалаушы демократиялық педагогиканың аса көрнекті өкілі Ян Амос Коменский болды. Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің мақсаттарын, принциптерін, әдістерін анықтауда мұғалім тұлғасына, оның оқу-тәрбие жұмысындағы роліне баса назар аударған. Ол мұғалім мен тәрбиешіге көп білу керек, оқыту мен тәрбиелеу ісінің шебері болуы, адал және еңбексүйгіш болуы қажет екендігін талап еткен [1] .
Нұрсұлтан Әбішұлы еліміздің экономикалық-әлеуметтік жағдайын жаңарту жолында ең басты өзекті мәселе - экономиканы цифрландыру керектігін мақсат етіп қойды. Цифрландыру - адам атқаратын жұмыстарды жасанды интеллектіге арту деген сөз. Қазіргі кезде дамыған батыс елдерінде, сондай-ақ Оңтүстік Корея, Жапония, Малайзияда жасанды интеллект құралдардың немесе қарапайым сөзбен айтсақ, өндірістегі роботтардың салмағы артып келе жатыр. Болашақта адам еңбегінің кейбір түрлерін, ауыр физикалық күшті немесе біртекті қимылды қажет ететін жұмыстарды роботтар алмастыруы мүмкін. Осылайша, адамның қоғамдағы ең басты монополиялық иелігі - еңбек монополиясының іргесі сөгіледі. Сондықтан болашақта жұмыссыздық мәселесінің күрделену қаупі де жоқ емес. Бұл - ғылыми-техникалық прогрестің дамуынан туындаған заңды көрініс.
Цифрландырылған экономикада тауардың немесе қызметтің өзіндік құнының арзандауына байланысты кіретін табыс та жоғары болады. Өнеркәсіп саласына жасанды интеллекті дендеп енген кезде босайтын жұмыс қолын адами капиталды дамытатын салаларға мамандандыру арқылы шешуге болады. Өйткені болашақта адами капиталды дамыту саласы өте өзекті бола түседі. Адами капиталдың артықшылығы қоғамның басты байлығына айналады. Бұл жерде адами капитал дегеніміз - білім, денсаулық, мәдени-рухани даму, саламатты өмір салты, экологиялық таза азық-түлік, ортақ, т. б. Цифрланған экономикаға сай жаңа мамандықтар, жаңа қызмет түрлері пайда болары анық.
Жолдаудың жетінші бағыты «Адами капитал - жаңғыру негізі» деп аталып, білім беру жүйесінің өзекті мәселелерін шешуді көздеген мәселелер көтерілген. Білім саласында жоғары оқу орнының осы бағытта атқарар ісі мен орны өте маңызды. Жолдауда «Барлық жастағы азаматтарды қамтитын білім беру ісінде өзіміздің озық жүйемізді құруды жеделдету қажет. Білім беру бағдарламаларының негізгі басымдығы өзгерістерге үнемі бейім болу және жаңа білімді меңгеру қабілетін дамыту болуға тиіс» деп атап өтілген. Жақсы білім бір құрал секілді. Құралы бар кісі жұмысты тез әрі сапалы істейді. Біздің жас өркен, жасөспірім жастарымыз бәсекеге қабілетті маман болуы үшін жаңа негіздегі білім беруіміз қажет. Ол білім өнеркәсіптік, әлеуметтік салалардың сұранысына жауап беруі тиіс. Еліміздің экономикасында шағын және орта бизнестің әлеуеті артып келеді. Жоғары оқу орындары кәсіпкерлік дағдыны меңгерген мамандарды дайындауы тиіс. Қазақстанның әлеуметтік болмысы қатты өзгеріс үстінде. Соны сезетін әлеуметтің талабына сай мамандар қатары қалыптасуы керек. Демек жоғары оқу орындары бұрынғы классикалық білімнен бәсекеге қабілетті, кәсіпкерлікке бейім мамандарды дайындауға түбегейлі бет бұруы - күттірмейтін мәселе.
Бүгінде ескі түсініктермен жұмыс істеп жатырмыз дегеннен аулақпын. Білім жүйесіне көп жаңалықтар еніп жатыр. Оған еш күмән жоқ. Бірақ біз әлі күнге дейін классикалық білім беру шеңберінен ауытқымай келеміз. Бұл білімге, дағдыға деген қоғам мен экономиканың талабы өзгерген уақытта аздық етеді. Кәсіпкерлік әлеуметтік құбылысқа айналды. Әлеуметтік мәселенің сан қыры бар екені әлімсақтан белгілі. Ал біз маман дайындауда мұны ескеріп отырған жоқпыз. Мысалы, жоғары оқу орындарында балаларды тәрбиелейміз деп әлі күнге тәрбие ісі жөніндегі проректор лауазымын белгілейміз. Кәмелетке толған, елдің азаматы атанған адамды қайта тәрбиелемекпіз бе? Керісінше жоғары оқу орны оқуға түскен жас азаматтың мәдени, рухани, азаматтық дамуына жол ашып, оларды бәсекелестікке қабілеттілік тұрғысынан дамытқан әлдеқайда тиімді емес пе? Біз бар мәселені коммунистік түсінікке тірейтін кеңестік идеологиядағыдай емес, тәрбиені адам баласының бәсекелестік қабілетімен байланыстыруымыз керек. Соның ішінде адамгершілік, рухани кемеңгерлік, рухани даму жөніндегі мәселе қалып қоймағаны жөн. Бәсекелестік дегенде «Адам адамға - қасқыр» деген түсінікті ұстанбауымыз қажет. «Адам адамға - дос, бауыр» деген ұстаным күн тәртібінен түспеуі керек. Білім саласындағы бәсекелестікті Президент үштілділік тұрғысынан дамытуды үнемі айтып келеді. Қазақстанның көптеген азаматтары екі тілді. Үшінші тіл - ағылшынды меңгеретін болсақ, онда біздің ақпараттық кеңістігіміз кеңейіп, білім саласында жасалатын жаңалықтар көбейері сөзсіз.
2016 жылдың маусым айының басында Назарбаев университетінің ұйымдастыруымен «Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындары басшыларын (топ-менеджерлерін) даярлау және біліктілігін арттыру» курсы бағдарламасына қатысу сәті түсті. Курс «Кәсіпкерлік университет» деп аталып, оның бағдарламасы 3 кезеңнен тұрды. Соның екінші кезеңі Оңтүстік Кореяда өтті. Оңтүстік Кореяның білім-ғылым саласындағы жетістіктері һәм тәжірибесімен танысу мақсатында Сеулде болғанымызда, шет тілін меңгерудегі сол елдің стратегиясы қызықтырды. Мектепте оқушы қай тілде білім аламын десе де мүмкіндік жасалған. Бірақ мектепті бітіріп, жоғары оқу орнына түсемін деген талапкердің алдынан ағылшын тілі күтіп тұрады. Себебі жоғары оқу орны бағдарламасының 40 пайызы ағылшын тілінде. Жоғары оқу орнында білім алғыңыз келе ме, осы талапқа көнесіз. Демек мектеп бітірген соң жоғары оқу орнында оқимын деген азамат алдында не күтіп тұрғанын біледі. Екіншіден, бакалавриат бітірген жас магистратураға, докторантураға түсетін болса да ағылшын тілін 100 пайыз меңгеруі керек.
Олар магистранттарды өз жерінде, ал докторантураны АҚШ пен Ұлыбританияда оқытқан. Сөйтіп шетелде білім алып, елге оралған PhD мамандары бакалавриат, магистранттарға дәріс беріп, оларды мамандыққа баулыған. Біз барған КAIST атты университет әрбір студентті, әсіресе магистратураға түскен студентті кәсіпкерлікке дайындайды. Магистратурада оқуға талпынған талапкер өзінің бизнес идеясын да ұсынады. Егер бизнес жобасы көңілге қонымды болса, жақсы баға алады. Магистратура оқу барысында сол жобаны жүзеге асырып, оқу бітірген соң өзінің бизнесін нарыққа қоса алатын маман болып шығады. Бүгінгі адам капиталы деп отырғанымыздың мәні осында. Еліміздегі ЖОО-да адамды бағалау, оны кәсіпкерлікке баулу жағы кемшін болғандықтан, бітіруші мамандар да кәсіпкерлікке бірден мойын бұра қоймайды. Жолдауға сүйенетін болсақ, біз студенттерді бакалавриат кезінен бастап кәсіпкерлікке баулуымыз керек.
Қазір білім бағдарламасы екі жыл сайын жаңаруда. Алдағы уақытта біздің төрт жылда берген біліміміз кәдеге аспауы әбден мүмкін. Сондықтан мамандықтың шеңберінде қалып қоймай, дүниетанымы кең, ойлау қабілеті креативті жастарды тәрбиелеуіміз керек. Әлі күнге идеологиялық мақсаттағы мәселелерді бір қалыппен кірпіш құйғандай, тар шеңбердің аясында ғана оқытамыз. Жастарға «неге кәсіпкер болмайды?» деп кінә да артамыз. Қазіргі заманда университеттердің миссиясы болашақ маманды нарық заңдылығына бейімделе алатын, тың идеялар тауып, тығырықтан шығатын, психологиялық, физикалық тұрғыдан дайын, саламатты азамат ретінде тәрбиелеуге көңіл бөлуі керек. ЖОО-дағы миссия дұрыс қойылмай, жаңа заманға бейімделген мамандар шықпайды.
Қазіргі таңдағы адамзаттың тіршілігінің негізгі тұғырнамасы - білім болып табылады. Жаңа заман жаңа көзқарас тудырып, іргелі жаңғыртулар жасау мен білімді дамытудың жаңа сапалық деңгейін қажет етіп отырған кезеңде Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың өз назарында ұстап отыруының орны ерекше. «Қазақстан-2050» стратегиясында Қазақстандағы білім беру туралы: « . . . Біріншіден, барлық дамыған елдердің өзіндік бірегей білім беру жүйелері бар. Біздің алдымызда ұлттық білім берудің барлық буындарын жетілдіру бойынша үлкен жұмыс күтіп тұр. 2020 жылға дейін Қазақстандағы 3-6 жас аралығындағы балалардың 100 пайызын мектепке дейінгі білім берумен қамтамасыз ету жоспарланып отыр. Демек, бұл балаларды заманауи білім беру әдістемелерімен және жоғары білікті мамандармен қамтамасыз ету аса маңызды болып табылады. Орта білім беруде жалпы білім беретін мектептердің деңгейін Назарбаев зияткерлік мектептеріндегі оқыту деңгейіне жеткізу қажет. Мектеп түлектері қазақ, орыс және ағылшын тілдерін меңгеріп шығуы тиіс. Оқытудың нәтижесінде оқушылар сыни тұрғысынан ойлау дағыдыларын, өзбетінше зерттеу жүргізу және ақпаратты терең талдау дағдыларын меңгеруі тиіс», - делінген [1] . Әрбір уақыт кезеңінде адамдардың ақыл-ойы мен көзқарасы өзгеріп отыратыны-заңды құбылыс. Қоғамдық қарым-қатынастардың өзгеруі, жаңа білімнің жинақталуы, өндірістің жетілдірілуі, әлеуметтік прогресс педагог қызметінің мазмұндық сипатына да тікелей байланысты. Кез келген елдің болашағы білім беру жүйесінің және зиялылар қауымының деңгейіне байланысты болғандықтан, Қазақстан халқына да әлемнің дамыған елдерімен тең дәрежеде білім беру қажеттігі күмән тудырмайды. Қазақстан Республикасында орта білім мазмұнына жаңартулар енгізілуде, білім беру бағдарламасына өзгерістер енгізу бұл бүкіл әлемде білім беру жүйелерінің келешек ұрпаққа қандай білім беретіні туралы мәселе қайта қаралуда. Сондықтан болашақ ұрпақ ХХІ ғасырда табысты болу үшін нені оқыту керек? және «Оқытудың тиімді әдістері қандай? деген сияқты негізгі сұрақтар туындайды. Табысты болу үшін оқушыларға білім қандай қажет болса, дағды да сондай қажет екендігі дәлелденіп отыр. Сондықтан дамыған, жүлдегер елдердің білім беру жүйесін қамтамасыз ететін мына факторларға көңіл бөлуіміз қажет [2] . − Өздерінің дәстүрлі мәдениетін, дәстүрлі құндылықтары мен бағдарын сақтауға бағытталған білім беру саясаты; − Шығармашыл, бірегей ойлайтын, үйлесімді дамыған және рухани бай жеке адамды тәрбиелеу әрі оқыту; − Мұғалімдердің кәсіби қызметі сапалылығына қол жеткізу: − мұғалім мамандығының жоғары әлеуметтік және құқықтық мәртебесі; − педагогикалық жоғары оқу орындарында даярлауға лайық талапкерлерді − іріктеу жүйесі; − жоғары оқу орындарында студенттерді даярлау сапасы; − мұғалім қызметіне жұмысқа алынатын кандидаттарды іріктеу жүйесі; − мұғалімдер біліктілігін көтерудің тиімді әрі алуан түрлі жүйесі; − мұғалімдердің педагогикалық қызмет сапасын бағалау; − мұғалім еңбегіне мемлекеттік қолдау көрсету және ынталандыру жүйесі. Бұл оқушылардың ақпаратты еске сақтап, алған білімдерін ұғынуын, түсінуін және әртүрлі салада қолдана білуін талап етеді. Пәндер бойынша алған білімдерін қолдану оқушыларға ХХІ ғасырдың дағдысы деп жиі айтылып жүрген кең ауқымды құзыреттілікті меңгеруге мүмкіндік береді. Жаңа тұрпатты мұғалім педагогикалық процестің бірізділігін және оқу мен тәрбиенің біртұтастығын сақтай отырып, оқыту моделін жобалай білуі қажет. Жаңартылған бағдарламамен жұмыс жасайтын мұғалімнің шығармашылық іс-әрекетің мазмұны зерттеушілік қызметтен, жеке ізденістерден, оқушымен, ата-анамен тығыз ынтымақтастықтан тұрады. Мұғалімнің кәсіптік зерттеушілік позициясы өз кәсібін шығармашылық деңгейде жетік меңгерген кезде ғана айқындала түседі. Ал жаңартылған бағдарлама аясында мұғалімнің кәсіптік жетілуі қалыпты жағдай. Өйткені, балалар ХХІ ғасырда табысты болу үшін, оларды осы табыстылыққа жаңа тұрпатты, өзін-өзі реттеген педагог қана жетелей алады. Жаңа тұрпатты педагог алдымен кәсіби деңгейі жоғары, интеллектуалдық, шығармашылық әлеуеті мол тұлға. Осындай болашақ бастауыш сынып мұғалімдерін даярлайтын М. Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық колледжі- облыстағы озық әдістемелік - педагогикалық үрдісі мен бай педагогикалық тәжірибесі бар оқу орны. Колледжде оқу-тәрбие процесін инновациялық тұрғыда ұйымдастыру, орта кәсіптік педагогикалық білім беруді халықаралық стандарт талаптарына сәйкестендіріп отыру жүйелі түрде жолға қойылған. Қазіргі уақытта орта білім мазмұнын жаңарту енгізу аясында орта кәсіптік педагогикалық білім берудің мазмұны мен оқу орнының бітірушілеріне қойылатын талаптар жүйесі де өзгереді. Өйткені, бүгінгі орта кәсіптік педагогикалық оқу орнын бітіруші түлек-еліміздің ертеңгі болашағын тәрбиелеуде өзіндік орны бар, жалпы орта білім беру қызметін атқарушы педагог-маман. Қазақстанның болашағы жастар дейтін болсақ, болашақта сол оқушыларды даярлайтын арнайы кәсіптік оқу орындарындағы болашақ кәсіби мамандарда қажетті дағдылар мен стратегиялар болуы қажет.
Педагогикалық білім берудің ең жоғарғы мақсаты - жаңа тұрпатты мұғалімнің жалпы және кәсіби дамуының үздіксіз жүргізілуі деп есептейміз. Бұл мақсатты жүзеге асыру кезінде маман-адам, азамат пен оның кәсіби білімі, іскерліктері мен дағдылары арасындағы үзіліп қалған байланыс қайта жалғасын табуы керек. Болашақ маманның жеке тұлғалық позициясын, оның кәсіби білімі мен іскерліктерін біріктіру жүзеге асуы жөн. Бұл біріктіру жалпы қосынды емес, сапалық жағынан жаңа құрылым болып, тұтастығы мен ішкі құрылымы жаңа типті мұғалім даярлау мен қалыптастыру мақсатын қоюға болады. Педагогикалық білім беру мақсаты, мұғалім тұлғасы мен кәсіби қызметінің инвариантты, идеалданған көрсеткіштері біліктілік сипаттамасының негізіне қойылатын профессиограммада ашылады. Біліктілік сипаттамасы типтік кәсіби педагогикалық міндеттер жүйесі түрінде құрылып, мұғалім тұлғасы мен кәсіби қүзыреттілігіне қойылатын жалпы талаптарды құрайды.
Шебер мұғалім, біріншіден, халқымызға тән жастарымыздың бойында бар адамгершілік сипаттағы дүниетанымына, өз мәдениетіне, әдет-ғұрып, салт-саналарына, қол өнері мен педагогикасына арқа сүйейтіндігіне және ашық-жарқындығы мен бауырмалдылығына, яғни қазақ ұлтының басқа халықтардың құндылықтарын сіңіре алушылық қабілетіне ерекше назар аударған жөн. Екіншіден, өзі оқытатын пәнді терең меңгеруге міндетті. Үшіншіден, өздігінен білім алуға ынталы болуы керек. Мұғалімнің жеке басының үлгісі - кәсібилікпен біте қайнасқан қасиет болуы керек. Себебі, кез келген ұжымдағы қарым-қатынас мұғалімнің жеке басының үлгісімен тығыз байланысты. [3]
Сонымен жаңа тұрпатты мұғалім ұғымы соңғы жылдары жарияланған шетелдік және қазақстандық педагогика оқулықтарында, ғылыми зерттеулерде «жаңа типті мұғалім», «мұғалім идеалы», «шебер мүғалім» түрінде берілсе, «жаңа тұрпатты мүғалім» термині терең қарастырылмаған. Жаңа тұрпатты мұғалім дегеніміз - кәсіби білім мазмұнын үздіксіз жетілдіріп отыратын, оқу үдерісін басқару қабілеті, сондай-ақ тұлғалық және кәсіби сапасы жоғары, озық технологияларды меңгерген, оны қалауынша пайдаланатын құзыретті тұлға.
Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың озық технологияларын меңгермейінше сауатты, жан-жақты маман болу мүмкін емес. Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да көптеген адами келбетінің қалыптасуына әсерін тигізеді, әрі өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбие үрдісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. Яғни жаңа технологияларды меңгеру жаңа тұрпатты мұғалімді қалыптастыруға қойылатын негізгі талап болып отыр. Білімді ақпараттандырудың негізгі мақсаты - «оқушыларды ақпараттық қоғам жағдайында тұрмыстық, қоғамдық және кәсіби салалардың іс-әрекетіне толық, тиімді араластыру» болып табылады.
Жоғары мектеп педагогикасы теориясында зерттеуді қажет ететін мәселелердің бірі - педагогикалық модельдеу мәселесі. Жоғары білім беруді модернизациялау ең алдымен оның мазмұнын терең жаңартумен байланысты. Тек қана информатика пәнінің мұғалімі ғана емес, сонымен бірге кез келген пән мұғалімінің ақпараттық технологияны меңгеруі - жаңа тұрпатты мұғалімге тән басты белгі деп айтуымызға болады.
Жаңа тұрпатты мұғалімнің ақпараттық технологияны меңгеруі жоғары оқу орнында қалыптасатын болғандықтан, оқытушылардың ақпараттық сауаттылығы, олардың кәсіби деңгейінің заманауи талаптарға лайық болуы, студенттердің ақпараттық құзіреттілігін қамтамасыз ету, олардың барлық оқу формалары бойынша іс-әрекетін тиімді ұйымдастыру қажеттігі туындайды.
Жаңа ғасырдың ақпараттық қоғамына қажетті жаңа тұрпатты мұғалім дайындау Қазақстан Республикасындағы жаңа тұрпатты мұғалім даярлаудың үздіксіз педагогикалық білім беру тұжырымдамасы, Қазақстан Республикасындағы жоғары педагогикалық білім беру тұжырымдамасында жаңа тұрпатты мұғалімге - рухани жетілген, шығармашылық қабілеті жоғары, өзіне сын көзбен қарай алатын, кәсіби дағдылары, педагогикалық дарыны бар, жаңашылдыққа ұмтылатын тұлға ретінде анықтама берілген. «Мұғалім идеалы - білімнің құндылығын айқын түсінетін, мәдениеті аса жоғары адам, өз пәнінің жетік шебері, педагогика мен психологияны терең меңгерген, жеке тұлғаға бағытталған педагогикалық әдістерді қолдана алатын, өзін жеке тұлға ретінде дамытып, рухани өсуге деген қажеттілігі мол болуы тиіс» делінеді.
Білім деңгейіне жету үшін оқу үдерісін соған сай ұйымдастыра білетін, мектеп оқушыларына білімді өз бетінше жаңа инновациялық технологиялар негізінде кәсіби құзыреттілігі қалыптасқан мұғалімдер даярлау міндеті тұр. Білім беру жүйесіндегі педагогтың кәсіби құзіреттілігінің теориялық негізін айқындап алу үшін, осы терминнің дербес анықтамасын келтірейік.
Педагогтың кәсіби құзыреттілігі - кәсіптік мамандануы, кәсіби іс-әрекетті орындаудағы теориялық және практикалық дайындықтарының бірлігі. Мұғалімнің кәсіби құзыреттілігі үшін психологиялық-педагогикалық және арнайы білімдерді меңгеруі керек, сонымен бірге, ол білімдерін нақты бір ситуацияларда қолдана алуы тиіс. Кәсіби құзыреттілік мұғалімнің өз ісіне қаншалықты шебер екенін анықтайды. Қазіргі кезде кәсіби құзыреттілікті қалыптастырудың теориялық және практикалық аспектілері көптеген ғалымдардың зерттеу нысаны болып отыр.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz