Зейнетакы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3
1. ЗЕЙНЕТАҚЫ РЕФОРМАЛАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ...
5
1.1 Зейнетақы жүйесін реформалау алғышарттары мен ерекшеліктері
5
1.2 Зейнетақы жүйесінің негізгі түрлері мен әлемдік тәжірибесі ... ... ...
8

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІНІҢ
ҚЫЗМЕТ ЕТУ МЕХАНИЗМІ ... ... ... ... ... ... ... ..

17
2.1 Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің қызметі АҚ «МЖЗҚ» мысалында
33
2.2 АҚ «МЖЗҚ» Зейнетақы жүйесінің қазіргі жағдайын талдау
қорларының бірі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
33

3. ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІН РЕФОРМАЛАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДЕГІ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ ... ... ... ... ... .
46

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
59
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62
        
        КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының нарықты экономикаға өтудегі ... ... ... ... мәселе еңбеккерлерді
әлеуметтік тұрғыдан қамсыздандыру – бұл ... ... ... ... ... ... реттеудің қажетті объективті факторларын
қарастырғанда әлеуметтік сфераға ерекше көңіл аударылады. ... ... ... ... қатынастар жағдайында өздігінен шешілуі
мүмкін емес. Сондықтан Қазақстан Республикасының конституциясына ... ... ... ... ... ... халықты әлеуметтік қамсыздандыру реформасын жүзеге асырған
ТМД елдерінің ... ... ел ... ... Халықты әлеуметтік
қамсыздандыру жүйесінің өзгерісі ҚР Үкіметінің 1997 жылғы 12 мамыр № 819
үкімімен ... ... ... зейнетақылық
қамсыздандыру жүйесін ... ... ... ... ... ... қамтудың кең ауқымды тәжірибесін қарастырып және
қорытындылап, еліміздің мемлекеттік ... бұл ... өз ... Бұл оң әсерлі экономикалық жағдай, яғни мемлекеттің халықтың әл-
ауқатын өсіруге талпынуы өмірдегі әлеуметтік ... жаңа ... ... ... ... таңда зейнетақы реформасы біздің Республикамызда ... ... асты ... ... ... ... ретінде жоғары сандық
және сапалық көрсеткіштерді айтуға болады: келісілген міндетті зейнетақылық
салым көрсеткіші, халық ... ... ... ... өсуі ... ... төмендеуі. Бірақ іс жүзінде белгілі бір кемшіліктер
де кездесті, олар: ... ... ... жүйесіне
қатысушыларды топтастыруда, қаржылық құралдарды таңдауда, ... ... ... ... және ... кепілдемелерін
ұсынуда болды. Мұның бәрі ... ... ... етеді. Сонымен қатар
халыққа реформаның ... мен ... ... туралы мерзімінде
хабарлап тұру керек.
Елімізде көптеген жинақтаушы зейнетақы қоры, оның ішінде ... және ... емес ... ... ... қызмет
етеді. Қорладың көп болуы олардың арасындағы бәсекені күшейтіп, қорлардың
еркінсуіне мүмкіндік бермейді және салымшыларды тарту мен ... тұру ... ... ... ... ... көп іздендіреді. Зейнетақы
қорының дамуы оларға салымшылардан ... ... ... ... ... ... үлесіне байланысты.
Жұмыстың мақсаты зейнетақы қорының қызметіне талдау жасап, ... ... ... ... ... негізгі мақсаттарына келесілер жатады:
- зейнетақы жүйесінің әлеуметтік-экономикалық мәнін және оның
ғылыми-теориялық негіздерін ... ... ... ... ... ... ... таңдау;
- Қазақстан Республикасы зейнетақы қорларының қызметін жетілдіру
бағыттарын ұсыну;
Қойылған мақсаттарға жет үшін ... ... шешу ... ... ... ... зейнетақы қорларының құрылуы мен
қызметтерінің теориялық негізін ... ... ... ... ... ... ... республикадағы зейнетақы қорларының қызмет тиімділігін артырудың
маңыздылығын ... ... ... ... ... ... жылдары қол
жеткізген жетістіктерінің кең көлемде, жан-жақты зерттелуі және талдау
нәтижелерін ... ... ... ... ... қолдануға
болатындығы.
|ЗЕЙНЕТАҚЫ РЕФОРМАЛАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ | ... ... ... ... ... мен ерекшеліктері
Елімізді тұрақты дамытудың және қоғамдағы тұрақтылықтың ... ... ... ... ішкі және сыртқы көптеген нюанстарын жетік
меңгеру ... ... ... ... ... ... ... толқулардан мемлекеттік қорғау қажеттілігін
тәжірибеден көріп жүрміз. Әсіресе қарт ... ... ... ... ... келе қарт адамдарда көптеген проблемалар туындап, олардың
әлсіреу деңгейі артады. Көп ... ... ... ... ... ... мәжбүр болады. Сондықтан қарт адамдардың
лайықты өмірін (қоғам өміріне өз ... ... ... ... ету және дамыту құқықтарын қамтамасыз ету еліміздің әлеуметтік
саясатының ажырамас бөлігі болып табылады.
Біздің елімізге де келіп ... ... ... ... ... ете ... халықтың мойнына түсетін жүктемені азайту, жұмыс
істейтіндердің де, зейнеткерлердің де өмір ... ... ... ... ... ... қолдауы қажет.
Республикамызда зейнеткерлікті қамтамасыз ету мәселесі
орталықтандырылған ... ... ... ... жүйесіне
ілескен нарықтық экономикаға өту өтпелі кезеңінде айқын көрініс тапты.
Бюджеттік өткір дефицит зейнетақылық ... ету ... ... үлесін төмендетті, зейнетақы мен жәрдемақы қарызының өсуіне
алып келді. Осы жағдайларға байланысты үкімет бірыңғай дұрыс ... ... ... ... ... ... азаматтарды зейнеткерлікпен қамтамасыз
етудің жаңа модулін құрды. Оның ... ... ... ... ету үлгісі алынды. Ол жеке ... ... ... ... жеке ақша ... ... қорда жинақтап, кейіннен
ол зейнетақы төлемдерінің көзі болуды көздейді.
Зейнетақы қорларындағы жекелендірілген шоттар ... ... ... ... ... және оған байланысты қисынсыз
инвестициялаулардан қорғайды.
Әрбір зейнетақыны тағайындау жүйесінде белгілі бір ... ... ... ең ... ... ... жалақы көлемінен (олардың
арасындағы қатынас ... ... деп ... ... ... ... ... Негізінен, зейнетақының көлемі мемлекеттің экономикалық
мүмкіншіліктеріне ... ... ... ... ... және ... ... қызметі уақытына сәйкес қалыпты өмір сүру ... етуі ... ЕКМ ... сәйкес зейнетақы деңгейі 2 жолмен:
жалақысына ... ... ... ... және біріңғай ставка бойынша
анықталады. Жалақы негізінде есептелінетін жәрдемақыны тағайындау ... ... ... ... ... жалақысына көңіл аудару
қажет. Екінші жол, яғни күнкөріс минимумы негізінде ... ... ... ... ... ЕКМ біліктілігі жоқ қарапайым қызметкердің
жалақысының көлеміне назар аударуды ұсынады. ... ... ... ... ... бір ... табыс деңгейінің мөлшеріне шектеу
қоймайды. Елде зейнетақы ... ... ... ... анықталған:
- зейнетақы жасы (58/63 жас, жеңілдіктерді пайдаланушылардан басқа);
- қажетті стаж (20/20 жыл);
- зейнетақы тағайындау үшін ... ... ... ... ... қарай
жұмыстағы үзілісіне қарамастан қатарынан әрбір 3 жыл жұмысына 1995 жылдың
1 – ші қаңтарынан (15 айлық есеп айырысу ... ... ... ... орташа айлық есебінен 60 % болуы қажет. Ол үшін
зейнетақының ... ... ... ... ... ... ... 1 % -
ға жоғарылайды, бірақ зейнетақыны есептеуге арналған ... 75% ... Жыл ... ең төменгі зейнетақы заңды түрде бекітіліп отырады. 2004
жылдың 1 – ші ... ... ... 5 800 ... ... – 8 592 ... және жоғарғы зейнетақы – 10 340 теңгені
құрайды. 2005 жылы бойынша ... ... және ... зейнетақы көлемі
тиісінше 6 200, 9 252, және 10 857 теңгені құрайды.
Алайда, өткен онжылдықтағы қабылданған және ... ... ... ... ... ... және ... қарамастан еңбек зейнетақысын жіктеудің азаюына және олардың
теңгерілуіне алып ... ... ... ... жіктеу, олардың
төмен деңгейі және табыстардың орын басу коэффициенті еліміздің ... ... ... аталған халық бөлігінің төлем қабілеттілігі
сұранысының өсуіне кедергі келтіретін басты факторы болып табылады.
Осы проблемаларды шешу үшін Президенттің тапсырмасы ... ... ... ... дифференциалды ұлғайтуды жүзеге асырды
(зейнеткердің еңбек жинағына ... және 2008 ... 1-ші ... мың ... ... ... ... ең аз көлемде зейнетақы
алатын зейнеткерлердің саны ... ал 450 ... ... адам ең ... ... алатын болды.
Алайда осындай көзге көрінетін зейнетақыны жіктеп көтеру ... ... ... Ең ...... ... ... деңгейде қалып отыр. Сондықтан үкімет зейнетақы реформасын ары қарай
терең зерттеуді жалғастыруда. Ары ... ... ... ... жаңашыл талаптарын ескеруі тиіс.
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің жеке зейнетақы жинақтары мен ... жеке ... ... ... ... ... үкімет өзіне реттеуші функцияларды: адекватты нормативтік
құқықтық базаны құру, стратегиялық ... ... және ... етудің міндетті және ерікті схемасын дамытуды ... ... және ... ... кезде тиісті төлемдерге кепілдік беруді
қалдырып отыр.
Үкімет жинақтаушы зейнетақы жүйесінің субъектілерінің: ... ... және ... басқаруды жүзеге
асыратын мекемелердің қызметін, ... ... ... ... лицензияланады: активтерді пайдалану бойынша өкілеттіктерін
шектеу, жариялау талаптары, жүйенің субъектілерінің ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорларының
арасындағы бәсекелестікті дамыту ... ... ... ету және ... ... үшін, зейнетақы жинақтарының ... ... ... ... активтер тізімі заңды түрде ... ... ... ... ... ... еңбек қызметі кезеңіндегі жинақтаған қорларын алу ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай жұмыс 2003 -
2008 жылдары жүргізілді. 2002 жылы 29-шы ... ...... Республикасындағы зейнетақылық қамтамасыз ету туралы» Заңға
өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы ... және ... ... актілермен жинақтаушы зейнетақы жүйесіне ... ... ... жинақтаушы зейнетақылық қордың (МЖЗҚ) кепілі Үкімет
болғандығына байланысты, Үкімет олардың алдына ... ... ... ... ... ... ... сенімін арттыру және мемлекеттік емес
жинақтаушы зейнетақы қорларына ... ... ... қамтамасыз
етті, ондай қорлар айрықша мәртебеге және өкілеттіктерге ие болмады.
Қазіргі ... ... ... ... тең ... жұмыс істеуде;
2) жүйенің тұрақтылығын жоғарылату мақсатында, салымшылар ... ... мен заң ... ... жол бермеу шарттары
мен талаптарын реттеу және құру мақсатында:
- бірыңғай тәуелсіз реттеу органы – қаржы нарығын және ... ... және ... ... Қазақстан Республикасының Агенттігі
құрылды, оның құзырына жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ұйымдарды реттеу және қадағалау кіреді;
- құнсыздану деңгейін есепке ала отырып, нақты енгізілген жарнасы ... ... ... ... ... қорын мемлекеттік
кепілдеме сақтау енгізілді;
- қордың немесе зейнетақы активтерін басқару жөніндегі мекеменің ... ... ... ... ... ... ... механизмі енгізілді;
- жинақтаушы зейнетақы қорларының салымшыларының және ... ... ... ... жарналарын ұстау және аудару, сонымен
қатар жинақтаушы зейнетақы қорларының зейнетақыны ... ... және ... ... ... ... анықталып, санкция көлемдері
белгіленді. 3) Аса қауіпті еңбек шарттары бар өндірісте жұмыс істейтін
қызметкерлерге ... ... ... зейнетақылық қамтамасыз ету
енгізілді (ерікті кәсіби жарналар енгізілетін кәсіптер тізімі 33 ... пен 2 мың ... ... мен ... ... ... зейнетақы жарналары қызметкердің пайдасына ... ... ... ... ... салу кезінде шығарылып
тасталынады;
4) 2006 жылдың ... ... ... ... кесте
бойынша алушының жасына және жеке зейнетақы шотындағы жинағының көлеміне
қарай ... ... ... жаңа ... ... ... ... зейнетақы қорларынан зейнетақы жинақтарын зейнетақы
аннуиттер жүйесін енгізу болжамын есепке ала ... ... ... ... Егер ... ... жинақтары ең болмағанда ең төменгі
зейнетақыны алуға жеткілікті ... ... ... ... ... жетпей, яғни 55 жаста шығу мүмкіндігін қарастыруға болады; мерзімінен
бұрын мүгедектігі белгіленген 1 және 2 ... ... ... мерзімінен бұрын алуларына болады.
2008 жылдың 1-ші ... ... ... ... саны 673 659 ... ... оның ішінде 29 507 салымшы
ерікті түрде және 1 359 – ... ... ... жарналары бойынша.
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің жалпы жинақталған капиталы 436 млрд теңгені
(өткен жылдың тек қана ... ... ... ... ... теңгеге өсті) құрады. Жекеменшік ... ... ... ... 120,1 ... ... түсті. Барлық қызмет көрсету
жылдарында жинақтаушы ... ... ... және ... төлемдер
жалпы көлемі 24,1 млрд. көлемінде төленді.
Осыған қарамастан ... ... ... ... ... ... ... бар. Оларға мыналар жатады:
- тұрғындарды жинақтаушы зейнетақы қорларының қызметімен ... ... ... ... үлес ... ... зейнетақы жинақтарын инвестициялаудың барынша тиімсіздігі;
- қарттық келіп жеткенде зейнетақы төлемдерінің лайықты өмір сүру үшін
жеткіліксіздігі.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін ауыл адамлары мен жұмысшылары аз қамтылған.
Кіші және орта ... ... ... де ... ... түспейді. Бұл кәрілік келіп жеткенде өзін-өзі
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... уақытта ауыл халқымен жұмыс істеуге көңіл қоймайды, себебі ауыл
салымшысына қызмет көрсету ... та, ал ... ... ... ... ... көрсетуге қарағанда әлдеқайда төмен. Негізінен
қорлар ауыл салымшыларын үстемелеп отыруға мәжбүр. ... ... ... ... қалғылары келеді, себебі салық та,
әлеуметтік жарналарды да төлегілері келмейді [22,29].
Үкіметті зейнетақы ... ... ... ... ... ... өсу ... жоғары болмауы (әсіресе әйелдерде),
жинақтаушы зейнетақы қорларының табыс деңгейінің ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы жүйесінің
қатысушылары үшін ... ... ... ең ... ... ... болуына алып келуі мүмкін.
Халықаралық тәжірибе зейнетақы жүйесінің қаржылық тұрақтылығына ... ... ... кезінде тек қана ... ... ... ... қол ... ... ... кезде әлеуметтік қамтамасыз ету проблемасын жемісті шешу
мемлекет, жұмыс беруші және ... ... ... бөле ... көп ... әлеуметтік қорғауды қарастырады.
Қарттықты әлеуметтік қорғауға базалық конституциялық кепілдерді
сақтау талаптары ... ... ... көшу (2007 ... ... жеткенде міндетті және ерікті зейнетақы жинақтарының есебінен
жинақтаушы зейнетақы қорларынан төлемдер ұсынылатын ... ... ету ... ... алып ... 1998 жылға дейін қажетті еңбек өтелі бар ... ... ... толық көшкенге дейін бұрынғы жалақыларына
қарай ынтымақты зейнетақы ... ... ... ... ... ... және ... заңға сәйкес төлемдер бойынша шектеулерді есепке
ала отырып, зейнетақыны төлеу жөніндегі Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қайта құруларды
жүргізу біздің ойымызша тиімсіз.
Мемлекет 1998 жылғы 1 ... ... ... шыққан азаматтарды
зейнетақы төлемдерiнiң белгiленген мөлшерiн сақтай отырып, 1999 1 ... ... ... кепiлдiк бередi, одан кейінгі кезеңдерде
зейнетақы төлемдері елдеги казирги кезендеги колданстагы ... ... ... ... ... ... төлемi:
1) 1998 жылғы 1 қаңтарға дейiн зейнетақы алып ... осы ... ... ... ... ... жеткен Қазақстан
Республикасының азаматтарына;
3) әскери қызметшілерге, iшкi iстер органдарының, қылмыстық-атқару
жүйесі органдарының (мекемелерінің), ... ... және ... қарсы
қызмет органдарының арнайы атақтар берiлген және ішкi ... ... ... ... үшiн ... ... алуға құқығы бар
қызметкерлерi үшін ... ... ... ... ... ... төленедi.
Мемлекеттік базалық зейнетақы төлемi Орталықтан және ... ... ... ... төлемін, сондай-ақ мүгедектігі
бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы алуына ... ... ... ... ... ... ең ... күнкөрiс
деңгейіне кезең-кезеңімен жақындатыла отырып, тиiстi қаржы жылына арналған
республикалық бюджет туралы заңмен жыл ... ... ... ... ... ... ... Республикасының
Үкіметі айқындайтын тәртiппен бюджет қаражаты есебiнен жүзеге асырылады.
Зейнеткерлiк жасқа жеткен кезде асыраушысынан айырылу жағдайына ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы заңнамасында белгiленген тәртiппен
мемлекеттiк базалық зейнетақы ... ... ... ... ... ... мөлшерін арттыру Қазақстан
Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен жыл сайын жүргізіледі.
Мемлекет еңбек сiңiрген жылдары бойынша зейнетақы ... ... ... осы ... зейнетақы тағайындайтын немесе оны төлеудi жүзеге ... 1998 ... 1 ... ... ... ... ... кепiлдiк бередi, бұл жағдайда оларға қызметтен кеткеннен
кейiн төлене бастайтын зейнетақы белгiленедi. 
Орталықтан зейнетақы төлемдерiн алуға құқығы бар ... ... ... ... ... ... ... санаттарына:
а) 1998 жылғы 1 қаңтарға дейiн зейнетақы алатындарына;
б) зейнеткерлiк жасына жеткен және 1998 ... 1 ... ... ... алты ай ... ... бар адамдарға;
в) еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдерін алуға құқығы бар,
арнайы атақтар ... және ... ... ... ... органдары қызметкерлері үшін белгіленген тәртіп қолданылатын әскери
қызметшілерге, ішкі ... ... ... ... Әділет
министрлігінің Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің, қаржы полициясы мен
мемлекеттік өртке ... ... ... ... ... стажына
бара-бар мөлшерде төленеді.
Орталықтан зейнетақы ... ... ... ішінде мемлекеттік
базалық зейнетақы алушы қайтыс болған жағдайда оның отбасына не ... ... ... ... ... ... ... он бес
еселенген айлық есептiк көрсеткiш мөлшерiнде төленедi.
Ұлы Отан соғысының ... ... ... ... Орталықтан
зейнетақы төлемдерін алушы қайтыс болған жағдайда оның ... не ... ... асырған жеке немесе заңды тұлғаға Орталықтан отыз бес ... ... ... ... ... ... төлем төленеді.
Орталықтан зейнетақы төлемдерiн тағайындау.
1998 жылғы 1 қаңтардан бастап - еркектерге 61 ... ... 56 ... ... ... 1 ... ... - еркектерге 61,5 жасқа толғанда,
әйелдерге 56,5 жасқа толғанда;
1999 ... 1 ... ... - ... 62 ... ... ... жасқа толғанда;
2000 жылғы 1 шiлдеден бастап - еркектерге 62,5 ... ... 57,5 ... ... ... 1 ... ... - еркектерге 63 жасқа толғанда, әйелдерге
58 жасқа толғанда тағайындалады.
2) ... және ... ... қатерлi өңiрлерде 1949 жылғы 29
тамыздан 1963 жылғы 5 ... ... ... 10 жыл ... ... "Семей
ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап ... ... ... ... Қазақстан Республикасы занына сейкес:
еркектер - жалпы жұмыс стажы 25 жылдан кем болмаған жағдайда 50 ... ... - ... стажы 20 жылдан кем болмаған жағдайда 45 ... ... ... ... және одан да көп бала ... оларды сегіз жасқа дейін тәрбиелеген
әйелдер 50 жасқа толғанда ... ... ... көлемде зейнетақы алуға
құқылы, аталған зейнетақы жасы 1998 жылғы 1 шілдеден бастап жыл ... ... өсіп ... бірақ тұтас алғанда 3 жылдан аспауға тиіс.
Орталықтан төленетiн зейнетақы төлемдерiнiң мөлшерiн ... ... ... ... ... кез келген 3 жыл жұмыс үшiн орташа
айлық табыс негiзге алына отырып, 1995 ... 1 ... ... ... ... 1 ... ... кезең үшiн орташа айлық табыстың
мөлшерi жинақтаушы зейнетақы ... ... ... жарналары жүзеге
асырылған табысқа сәйкес халықты әлеуметтік ... ... ... орган анықтайтын тәртіппен белгiленедi.
1998 жылғы 1 қаңтарға дейiн қажеттi ... ... тыс ... ... ... жыл үшiн ... төлемдерiнiң мөлшерi 1 процентке өсiрiледi,
бiрақ ол зейнетақыны есептеу үшiн ескерiлетiн табыстың 75 ... ... Отан ... ... мен мүгедектерінің, әскери
қызметшілердің, Қазақстан Республикасының ішкі ... ... ... ... ... ... қызметкерлерінің және
зейнетақы 1998 жылдың 1 қаңтарына дейін, Қазақстан Республикасының Үкіметі
бекіткен, өндірістердің, жұмыстардың, ... ... ... № 1 ... бойынша және жұмыс орындарын аттестаттау
нәтижелері бойынша жеңілдікті ... ... ... ... ... ... 1998 жылғы 1 қаңтарға дейін тағайындалған
зейнетақы төлемдерінің ең ... ... ... ... ... ... туралы заңмен белгіленген 25 еселенген айлық есептік
көрсеткіштің 75 процентінен аса алмайды.
Зейнетақы төлемдерiн есептеу үшiн 3 ... ... ... табыс
қатарынан 36 күнтiзбелiк айдағы жұмыс iшiндегi табыстың жалпы сомасын ... бөлу ... ... ҚР ... № 9-ІV ... ... (2008 ... 1 қаңтарда қолданысқа енді) (бұр.ред.қара)Орталықтан
төленетiн зейнетақы төлемдерiн есептеуге арналған табыс тиiстi ... ... ... туралы заңда белгiленетiн ... ... ... ... ... аспауға тиiс.
Орталықтан зейнетақы төлемдерiн тағайындау туралы арыз ... ... үшiн ... ... мен ... ... ... азаматтың тұрғылықты жерi бойынша Орталыққа берiледi. Орталықтан
зейнетақы төлемдерiн тағайындауды зейнетақы ... ... ... ... ... ... тәртiппен жүргiзедi. Зейнетақы
төлемдерін тағайындаушы орган зейнетақы тағайындау мәселелері бойынша
түсiндiрме беруге және азаматтардың ... ... ... ... ... зейнетақы төлемдерiн тағайындауға арналған құжаттарды
қарауды халықты әлеуметтiк қорғау ... ... ... ... ... он жұмыс күні ішінде жүзеге асырады. Арыз бен қажеттi ... бiр ... ... күн ... ... ... өтiнiш берген күн болып есептеледi.
Қолданыстағы жинақтаушы зейнетақы жүйесін ... ... ... ... ... ... ... қорларының қызметтерімен қамту аясын
кеңейту. Жинақтаушы зейнетақы жүйесіне ... ... ауыл ... өз ... жұмыс істейтіндерді,
төмен және орташа бизнес уәкілдерінің қатысуларын ырықсыздандыру
бойынша экономикалық, ... және ... ... ... ... Кәсіпорындардың міндетті зейнетақы жарнасын толық
және уақытылы аударуларын қадағалауды ... ... ... ... ... ... ... салық органдары жағынан қарастырылатын шараларды қатаңдандыру
қажет. Бұл жағынан қарастырылып жатқан іс - шаралардың нәтижелілігін
тәжірибе дәлелдеді.
3) зейнетақы ... ... үшін ... ... ... ... айналымға ұлттық нақыштағы қағаздарды шығару, ішкі
рынокта айналымға 10 жыл және одан ары ... ... ... бойынша индекстелінген облигация шығару, мемлекеттің
кепілдемесі ... ... ... құнды қағаздарын шығару ұзақ
мерзімді мемлекеттік сабақтастырылған саясатын құру және іске асыру.
4) жинақтаушы зейнетақы қорларынан ... ... ... жетілдіру.
Зейнетақы аннуитет кезеңдерін дамыту.
5) зейнетақы табысына пара-пар жұмысшыларды олардың міндетті және ... ... ... ... ... есебінен қамтамасыз
ету.
Бұған қатысты мемлекеттік бюджетте міндетті зейнетақы ... ... ... және жоспарлау жүйесін құру ұсынылады, ерікті жинақтаушы
зейнетақы сызбаны енгізу бойынша қосымша шаралар ... ... және ... бір жасқа дейінгі балаға қарауға байланысты
демалыста отырған ... ... ... ... ... ... субсидиялау мүмкіндігі зерттелуде. Зейнетақы
жүйесіндегі реформаларды ары ... ... ... ... конституциялық кепілдіктерін жүзеге асырып, лайықты қарттықты
қамтамасыз етеді ... ... ... ... ... мен ... тәжірибесі
Халықты әлеуметтік қорғау – мемлекеттің халықаралық және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі
аса маңызды міндеті. Неғұрлым тар мағынада – ... ... ... ... ету. Демократиялық қоғамның заңнамасында жұмыспен
қамтылу және еңбек үшін ... алу, ... ... ... ... ... ... асыраушысынан айрылғанда әлеуметтік
қамсыздандырылу, балаларды тәрбиелеу, білім алу, денсаулығын сақтау, мәдени
қатысу құқықтары, тұрғын үйге ... ... ... ... ... ... ... жарамсыз бөлігінің қажеттіліктерін қанағаттындыруға және тұрмыс
деңгейін қолдауға ... ... ... ... ... ... жасы ұлғайған (қарттық ғұмыр) азаматтар;
- еңбекке жарамды жаста ауырған азаматтар;
- соның ішінде: еңбек ету ... ... ... ... және көп ... ... балалары, мүгедек балалар,
жетімдер;
- күнелтуге қажетті ең аз мөлшердегі ... жоқ ... ... табиғат және әлеуметтік апаттардан ... ... ... т.б.
саналады.
Жалпы әлеуметтік қамсыздандыру бірнеше блоктарға ... ... ... ... ... ... және ... көмек
(әлеуметтік қолдау, жәрдем). Әлеуметтік қамсыздандырудың ақшалай төлемдер
(зейнетақы, жәрдемақы, ... ... ... ... тегін
жеңілдікті қызметтер көрсету, тағы басқа да секілді нормлары болады.
Бұл әлеуметтік қамсыздандыру мәселелерінің ... өте ... ... да ... бірі ... әңгіме қозғағанда олардың
арасын бөле-жара қарастыру тіпті де мүмкін емес. Әлеуметтік қорғау ... ... ... ... - ... қорғау елестейді. Сондықтан да
зейнетақы мәселелері туралы сөз ... ... ... ортақ
негізін бір қарап шығу артық болмас [15].
″Зейнетақы″ сөзі ... төл сөзі ... ... ... бұл ... дәл ... күні осы ұғыммен тікелей кездесіп отыратын қолданушы
қоғам арасында ″пенсия″ сөзі қолданылатын рас. ... сөзі ... - ... ... ... ... ... сөзінен шыққан. ″Қазақстан
Республикасының Зейнетақымен қамсыздандыру ... ... ... төмендегіше түсінік беріпті: Зейнетақы – орталықтан, жинақтаушы
зейнетақы қорларынан, ал әскери қызметшілер, ... ... ... органдары мен Мемлекеттік тергеу комитетінің қызметкерлері үшін
тиісті ... ... ... ... ... ... зейне
тақы төлемдерінің жиынтығы.
Бұл осы ұғымға заңдық термин ретінде берілген анықтама, енді өзімізше
экономикалық ... ... ... ...... ... емес ... бір бөлігіне:
азаматтардың қартайғанда ... ... ... ... ... ... ... жартылай айырылу жағдайында, асыраушысынан
айырылу жағдайында және ... ... ... бір ... белгіленген
жұмыс өтілі жеткілікті болған жағдайда ... ... ... ... ... ... ... ай сайынғы) ақшалай төлем.
Зейнетақымен қамсыздандыруға жұмсалатын ресурстардың мөлшері екі
тобымен ажыратылады, олар:
- демографиялық факторлар тобы ... ... ... ұзақтығы және
сонымен байланысты адамдардың қартаю процесі);
- экономикалық факторлар тобы ... ... мен ... олардың ең төменгі деңгейі, еңбектің ерекше жағдайы үшін
қосымша төлем, т.б.).
Зейнетақы мынадай түрлерге бөлінеді:
1) ... ...... ... ... ... жағдайында, және еңбек сіңірген жылдары үшін
төленетін зейнетақы.
2) Еңбек зейнетақысын алуға құқығы жоқ еңбек ... ... ... ... әлеуметтік зейнетақы.
3) Халықтың аз қамтылған бөлігін қолдау мақсатында, ... ... ... ... т.б. ... ... төлемдерге (мемлекеттің, кәсіпорынның) үстеме ретінде
төленетін басқа да ... ... ... (әдетте
зейнетақының бұл түрі алғашқы екеуіне қосымша үстеме ретінде
төленетін төлемдер, бұл ... ... ... ... ... – жасы ... ... үлкен бөлігінің табысының негізгі
көздерінің бірі болып табылады. Халықтың ақшалай табыстарының ... өмір сүру ... ... әлеуметтік индикаторы саналады.
мемлекеттік емес болып бөлінді ... ... ... табыстарының дифференциясы мен формаланған
құрылымын төменде сурет түрінде бейнеленген.
Ақшалай ... ... көзі ... ... ... ... орын ... жалпы табыстар көлемінің 66%-н құрайды; жәрдемақының салыстырмалы
салмағы ... ... ... ... және тұрғындық көмектер -1,2%,
степендиялар – 0,1%-ды құраған. Қазақстан Республикасы 1998 жылдың 1-
қаңтарынан бастап ТМД елдерінің ішіндегі жинақтаушы зейнетақы ... ... ... бірі ... Осы ... көшкеннен бері әрбір
жеке тұлға еңбек ақысының 10% жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... - ... – Табыс түрлері []
1сурет – зейнетақылық алымдар алынатын табыс түрлері
Жинақтаушы зейнетақы қоры – ақшалай жинақтарды салым түрінде тартатын,
салымшылардың ұзақ ... ... - шарт ... ... ... ... ... 1997 жылдың 20 маусымында ... ... ... ... ... ... туралы" заңына
сәйкес жинақтаушы зейнетақы қорлары мемлекеттік және жинақтаушы зейнетақы
қорлары «Еңбек және ... ... ... министрлігі» мен «ЖЗҚ
қызметін ... ... ... лицензияланып, зейнетақы салымдарын
жинақтауға, ... ... ... өз ... ... сыйақылар алуға, зейнетақы төлеуге, ... ... ... ... да қызметтерін жүзеге асыруға құқылы болып
табылады. ... ... ... ... 15 ... зейнетақы қорлары жұмыс істейді. Осы 15 қордың ... ал 14 қор ... ... ... 2003 ... ... бастап, "Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру
туралы" заңының 33-ші бабында көрсетілгендей ... ... ... және корпоративті болып бөлінеді. Зейнетақы (латын тілінің pension ... ... ... ... ... ... және басқа да қайнар
көздерінің белгілі категория тұлғаларына берілетін үздіксіз ақшалай төлем.
Зейнетақымен қамсыздандырудың негізі ... ... ... ... Біздің елде халықты әлеуметтік қорғау негізінен мемлекетпен
жүзеге асырылатын болғандықтан, әр жұмыскер өзінің ... ... ... ... ... сәйкес жыл сайынғы зейнетақының алты айға өсуі
қаралады; ... ... ... жасы 63 ... ... -58
жас, 60 және 50 жасқа сәйкес құрайды.
Қазақстанда ... ... жас ... және ... елдерінен
әлде қайда төмен. Мысалы: Германия, АҚШ, Англияи, Австрия, Польшадағы
жұмыскерлердің зейнеткерлік жасы 65 ... ... мен ... 67 ... үш ... категориясы бар: жұмыс орны бойынша зейнетақы,
әскери қызметкерлер ... және ... ... Өз ... орны ... ... жасына, еңбек стажына, мүгедектігіне және
асыраушысынан айырылуына байланысты бөлінеді. ... ... жасы ... ... ... мен мүгедектігіне байланыссыз
төленеді. Ол зейнетақы түрі жасы ... ... ... ... төленеді. Бұл жастайынан мүгедектер, асыраушысынан айырылу
жағдайындағы балалар, ... ... ... жоқ ... байланысты мүгедектер
және т.б.
Жинақтаушы зейнетақы қорының бизнес –жоспары лицензия алу үшін қажетті
құжаттардың бірі. Бизнес ... ... Қор ... ... ... ... ... және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... мен ... зейнетақы жинағына
салымдарды қорғауды қамтамасыз етуі керек [21].
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІНІҢ
ҚЫЗМЕТ ЕТУ МЕХАНИЗМІ
2.1 Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің ... АҚ ... ... ... АҚ – ... ... көрсету ұжымындағы сөзсіз
көшбасшыларының бірі болып табылады. Бұл қор осыдан 10 жыл ... ... № 0000001 ... лицензиясына ие, Қазақстандағы ... ... қоры ... табылады. Бүгінгі таңда «МЖЗҚ» қоры –
зейнетақы жинақтары бойынша республикадағы зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... нарығындағы ірі
жинақтаушы зейнетақы қорларының бірі, оған 2010 ж. 1 ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы активтерінің көлемі – 257,4 млрд. теңге
«МЖЗҚ» салымшылар саны – 1 млн. ... ... АҚ ... ... ... ... үлесі 13,12%
- ды құрайды. Әрбір 7 – ші жұмыс ... ... осы ... ... ... ... жарналары бойынша Қорда 5,6 мың шоттың болуы,
салымшылардың Қорға деген сенімінің дәлелі болып ... ... - ... ... ... ... кәсіптік
зейнетақы жарналары бойынша салымшылар жинақтарының 99,7% - ын ... қор. ... ... – 4 ... 840 млн. ... ... ... салалар, валюталар және елдер бойынша
әртараптандырылған. Ай сайын тоқсан сайын ... ... ... жағдайына сараптама жасау арқылы оған көз жеткізуге
болады. Бүгінгі күні «ГНПФ» қоры – ЖЗҚ – ның ... ... мен ... ғана емес, сонымен бірге эмитенттер бойынша, ... ... ... құнын және рейтингін ашып, өзінің инвестициялық қаржының
толық көрсеткен бірден – бір қор. ... ... ... ... басынан 2010 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша 80,9 миллиард
теңге болды.
Қор ... ... ... күн ... ... ... Қызметін бастаған кезеңнен бері Қордан ... ... ... ...... 22 ... ... астам қаржы
төленді. Қазақстанның зейнетақы нарығында бірінші рет 2009 жылы комиссиялық
сыйақының ... ... ... Егер ... ... болса, «МЖЗҚ»
басқа қорларға қарағанда, комиссиялық сыйақы алмайды:
8-кесте
2010 жылға Қор комиссиялық сыйақының келесі ... ... ... активтерін |Инвестициялық ... ... ЖЗҚ» ... ... ... |– ның ... ... %) | ... - ға ... |0% ... - 8% |10% ... - дан ... |15% ... АҚ – ның артықшылықтары:
Қор еңбек шығынын азайтуға және Уақыт пен Қаражатты ... осы ... және ... ... қызметтерді бірінші болып
енгізді:
Ол үшін алдын – ала қордың жақын филиалында ... пен ... ... – Қордың мамандары әзірлеген «ЭКОномим Время и ... пен ... ... ... ... ... орнату.
«ЭКОВИД+» - бұл, зейнетақы жарналарының ... ... ... мен ... ... қалыптастыруды, төлем тапсырыстарының архивін және басқа
да істерді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жаңа бірегей бағдарлама.
Үшіншіден – ... МНҰ ЖШС – нен, HSBC ... ЕБ АҚ – ... ... ЕБ АҚ – нан, «Альянс - Полис» СК – нан, ... - ... – нан, «БТА ... СК – нан, ... -Полис» СК – нан, «Сентрас
Иншуранс» СК – нан, «Коммеск Өмір» СК – нан бірегей ... ... осы ... ... ... мен ... жеңілдіктер
түрінде артықшылықтарға ие.
Еліміздің барлық аймақтарында Зейнетақы қорының өкілдіктері бар және
аймақтық ерекшеліктер мен ... ... ... филиалдар
желісін ары қарай дамыту мен нығайтуда жұмыс атқарылып отыр.
Бүгінде қор ... ... ... ... қауыпсіздік пен
жоғары технологияны қамтамасыз ету, аппараттық ... және ... ... жалдау үшін жеткілікті ресурстарға ие. Басқаша айтқанда қор
саннан сапаға көшті. ... ... ... ... ... салымшыларға жоғары класты сервис ұйымдастырды. Стандандартты
қызмет ... ... ... ... ... ... аумағы бойынша
бірдей сапалы қызметті қамтамассыз етуде.
“ МЖЗҚ”қаржы тобымен бірге қор бірегей бағдарлама жасауда,оның ... ... ... жақсарту. Сол бағдарлама бойынша ... ... ... ... ... көрсету спекторы одан әрі кеңейе
түседі. Қор өзінің жұмыс істеген бірінші күнінен бастап-ақ ... ... ... ... және қайырымдылық көмектерін жасап келеді. Бұл
дегеніміз қор қоғам мүшелерімен толық ... ... ... ... ... АҚ ... Зейнетақы жүйесінің қазіргі жағдайын талдау
Бұл тарауда Қазақстан Республикасында әрекет етуші ... ... ... ... жасалып, жинақтаушы зейнетақы жүйесінің
өзекті мәселелері талқыланады, Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... беріледі.
Жинақтаушы зейнетақы қорларының зейнетақы активтері кастодиандық есеп
режимінде кастодиандық келісімге сәйкес ... ... ... ... ... ... ете ... Зейнетақы қоры,
банк–кастодиан мен ЗАИБАҰ арасында үш жақты ... ... Үш ... ... зейнетақы қорлары өздерінің серіктестерін ауыстырғандығы
туралы деректер тіркелген. Қабылданған ... ... ... ... әр ... ... ... алынған
инвестициялық табыс есебінен есептеп аударуды жүргізеді. ... ... ... яғни әр ... қаржы құралдарына (екінші
деңгейлі банктердің депозиттері, мемлекеттік бағалы қағаздары, акционерлік
қоғамдардың А және Б ... ... ... ақшалай құралдардың
сомасын бағыттауды ЗАИБАҰ жүргізеді (ал (((3 ... ...... бар ... ... зейнетақы қорлары(. ЗАИБАҰ қаржы нарығының
маркетингтік зерттеуін жүргізеді, инвестициялар бойынша ... ... және ... банк–кастодиан мен жинақтаушы зейнетақы
қорларының қарауына шығарады. Зейнетақы ... ... ... шаралар жиынтығымен қамтамасыз етіледі:
– зейнетақы жарналарын тарту және зейнетақы ... ... ... ... ... ... лицензиялау;
– зейнетақы активтерін басқару мен ... ... ... ... ... ... лицензиялау;
– екінші деңгейлі банктердің және басқаларының кастодианды қызметін
лицензиялау [17].
Зейнетақы қорларының табыстары еңбек ... мен ... ... ... ... ... ... қорларының
қызметін реттеу бойынша Комитетпен бекітілген шекті ... ... ... өз ... үшін ... сыйақылар есебінен қалыптасады. Комитет
жинақтаушы зейнетақы қорларын бақылау мен реттеу үшін ... ... ... орган болып табылады. Зейнетақы қорларының комиссиялық
сыйақылар мөлшері зейнетақы жарналарының 1%–ын және инвестициялық ... ... [27]. Осы ... ... ... ... зейнетақы
активтерін басқару бойынша ... ... ... ... қорының жеке қаражаттарын инвестициялаудан түскен табысы толықтай
қордың өзіне ғана тиісілі.
Бүгінгі таңда республикада зейнетақылық қызмет ету ... 14 ... ... ... ... ашық типті жинақтаушы зейнетақы қорлары
–11, корпоративті жинақтаушы ... ... – 2 мен ашық ... емес ... ... ... – (1 ... жылдардағы (мерзім соңында) ЗАИБАҰ, банк – кастодиандар мен
мемлекеттік емес зейнетақы қорларының саны
| ... |
| |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 |2009 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 ... |8 |8 |8 |8 |9 |10 |10 |11 |11 ... |11 |12 |11 |10 |10 |10 |11 |11 ... | | | | | | | | | ... |12 |16 |15 |15 |16 |16 |16 |14 |14 ... көзі -Ұлттық банктің статистикалық бюллетені
Жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ірі өндірістік және қаржылық құрылымдары болғандықтан,
олардың мүдделері қорлардың ... ... ... ... мен ... ресурстарының шоғырлануын ескере ... ... ... мен ... ... қажеттілігі
көрініс табады. Өткен мерзім бойынша жинақтаушы жүйенің толықтай дамуы оның
қызмет етуі жылдарындағы ... ... ... ... дамуының тұрақты тенденциясымен сипатталады. Берілген
кестеден ... ... ... ... жүйесіне халықтың
сенімінің артуы және салымшылар мен қызметшілер санының өсуімен байланысты
зейнетақы жүйесіндегі зейнетақы жинақтары ... ... ... ... жүйесін енгізу зейнетақы жасының біртіндеп өсуімен ... ... 1 ... ... ... шығу жасы ... 2004 жылдың
1шілдесінде зейнетақыға шығу жасы ер адамдарда 63 жас, ал әйел ... ... 2000 ... 1 ... ... ... ... қалған барлық
зейнетақылық жеңілдіктер алынып тасталды.
Бүгінде зейнетақы жүйесінде 7(% –дан жоғары жұмыспен қамтылған ... ... ... ... ... ... салымшылар
көлемінің өсуінде де көрініс табады. Салымшылар көлемінің өсуі зейнетақы
жарналары мен ... ... ... ... ... ... ... қарай жинақтаушы зейнетақы жүйесіне 6 млн.–ға
жуық адам тартылды, ... бір ... 500 ... ... адам ... саны ... ірі МЕЗҚ болып салымшылар көлемі 2 млн. ... МЖЗҚ ... ол ... ... ... ... барлық
көлемінің 31%–ын құрайды.
Еркін зейнетақы салымдарын 26200 адам ... ол ... ... ... ... ... ... АО " ГНПФ"
шоғырланған. Бұл қорға еркін салымдардың 24%–ына жуығы тиісілі.
Жалпы 2007 жылдың 1 қаңтарына республика ... 72 ... мен ... бар, республикалық 16 жинақтаушы зейнетақы қоры қызмет етті.
Ал 2009 жылдың 1 қыркүйегіне республикада 14 ... ... ... ... Олар ... ... 77 ... мен 77
елшіліктеріне ие. Зейнетақы активтерін инвестициялық басқару лицензиясына
12 заңды тұлға ие, оның ... ... ... ... 5 қор ие: ... АҚ, ... БТА ЖЗҚ» АҚ, ... ЖЗҚ» АҚ, «Қазақмыс ЖЗҚ» АҚ. Жеке
зейнетақы есеп шоттарының ... саны 2009 жылы 8209653 ... ... жарналары бойынша 5 қор ең көп салымшыларға ие болды.
Соның бірі - ... - 15,27 ... ... ... ... ең көп ... шоттарының санына
ие қорлар ретінде, «Ұлар-Үміт» 18,24 % құрайды. Ерікті ... ... ... ... көп ... ие қорлар – «ГНПФ» ... ... ... 2009 жылы ол ... ... саны 3698 ... жеке зейнетақы шоттарында 27,2 млн. теңге жинақталды. Келесі ... ... ... ... өсім ... ... ... тек елдің көлемінен ғана емес, сондай–ақ
олардың қызмет етуінің ұзақтығына да байланысты. Ұзақ ... ... ... жинақталады.
Ең ескі зейнетақы жүйелері ... ... мен ... ... ... ... ... зейнетақы қорлары. Европалық комиссия
мәліметтері ... ... ... ... мен ... ... жинақтары 2008 жылдың аяғында ЖІӨ мөлшерін ұлғайтып, жүздеген
миллиард доллар құрады.
2009 жылы 8 ай ... ... ... 67,717 ... ... немесе жарты
млрд. долларға өскен. Жыл басынан зейнетақы ... ... ... ... ... ... активтері шамамен 92–93 млрд. теңгеге
жоғарылауда. Зейнетақы жинақтарының анағұрлым көп ... ... ... " ... АО ... ... ... емес 2008 жылда 500 млн.
доллардан астам ... ... ... зейнетақы қызмет нарығының 65%–ын
құрайды. Ал нарықтың ... 10 ... ЖЗҚ (ABN ... ... ... ... ... Халықтық зейнетақы қор,
Отан, Қорғау) алады, ал ... ... ... ... ұсақ
разрядтарға жататының атап көрсетуге болады. ... ... ... ... ең озық ... бірі ретінде танылады. Мұны
халықаралық эксперттер де мойындайды. Еліміздің ... ... ... ... ... ... ие.
10-кесте
2008-2009 жылдарда Қазақстанда зейнетақы қорлары салымшылары шоттар санының
өсімі
|Салымшылар шоттары |2008 ... |2009 ... ... |
| ... ... |теңге |қарқыны, |
| | | | |% ... ... ... |7299393 |8209653 |910260 |12,47 ... | | | | |
| ... зейнетақы жарналары |31580 |32983 |1403 |4,44 ... | | | | ... ... ... |3202 |3698 |496 |15,49 ... ... | | | | ... зейнетақы жүйесін реформалау тарихи 1997 жылы «Қазақстан
Республикасындағы зейнетақымен қамсыздандыру туралы» ҚР Заңы қабылданған
кезден басталады.
2008 ... 1 ... ... ... ... 14 ... қоры қызмет етеді, олардың республика аймақтарында 76 филиалы мен
75 ... бар ... ... ... зейнетақы активтерін инвестициялық
басқаруды 10 ұйым жүзеге асырады, олардың ішінде 2 ... ... ... ... өз ... ... ... бар. Олар:
«Қазақстан халық банкі ЖЗҚ» АҚ және «Қазақстан ТАБ ЖЗҚ» АҚ атап ... ... ... ... ... ... жылдан басқа зейнетақы жинақтау қорларына қосылуы ... ... ... ... ... ... және зейнетақы төлемдерін
жүзеге асыру бойынша қызметін іске асыру жніндегі 2 ... ... ... ... Қазақстан ҚЖЗҚ» АҚ, «Құрмет» ТҚЖЗҚ» АҚ).
Салымшылардың (алушылардың) жеке ... ... саны 2009 ... қаңтарында міндетті зейнетақы жарналары бойынша 7 613369-ды құрады. ... ... ... зейнетақы жарналарын аударып отырған салымшылардың
(алушылардың) шоттарының саны 638 932-ге (9,2%) ... ... ... ... салымшылардың (алушылардың) саны өткен жылы ... өсті және 2009 ... 1 ... 479,9 млн ... зейнетақы
жинақтарының жалпы сомасымен 32 336-ны құрады.
Ерікті кәсіби зейнетақы жарналары ... ... ... 2007 жылы 533-ке өсті және 2008 ... 1 ... ... ... млн теңге жалпы зейнетақы жинақтарымен 3 297-ні құрады. [7].
2009 жылдың 14 ... ... ... ... зейнетақы
жинақтары 648,6 млрд. теңгені құрады немесе 2008 ... 1 ... 34,0% -ға ... 2008 жыл ... ... ... ... өсімі 164,6 млрд. теңгені құрады. Бұл ... ... ... ... ... жылы 132,4 млрд теңгеге немесе
34,8% -ға ұлғайды және 2009 жылдың 1 ... ... 512,4 млрд ... ... ... жеке ... ... үлестірілген
зейнетақы активтерін (комиссиялық ... алып ... ... таза инвестициялық таза табыстың сомасы 2008 жылдың
ішінде 40,4 млрд теңгеге өсті (35,3%) және 2009 жылдың 1 ... ... млрд ... ... ... ... ... жалпы сомасында таза инвестициялық табыстың үлесі 23,91% -ға
немесе өткен жылдың ... 0,22 ... ... ... ... 2009 ... 1 ... қараған жағдайы
бойынша зейнетақы төлемдері 35,8 млрд ... ... бұл 2008 ... ... 35,8% -ға ... 2009 жылы ... ... жүргізілген зейнетақы төлемдері 9,4 млрд теңгені құрады.
Салымшылардың (алушылардың) бір қордан ... ... ... ... 2009 жылы 96,4 млрд ... ... және ... зейнетақы аннуитеттің келісім-шартына ... ... ... 13,0 млн ... ... ... зейнетақы активтері, 2009 жылдың 1 қаңтарына
қарай 650 млрд теңгені, 01.01.07. кезіндегі ұқсас көрсеткішке қатысты өсім
34,2% -ды құрады. Инвестициялық ... ... ... ҚР ... қатысты өсімі 2008 жылы 8,74% -дан 9,59% -ға дейін ұлғайды. 2009 ... ... ... ... ... зейнетақы жинақтау қорларының зейнетақы
активтерінің номиналдық табысының 2008 ... мен 2009 ... ... ... коэффиценті 18,92% -ды, жинақталған құнсыздану
деңгейі аталған мерзімде 22,62% -ды құрады.
Деректерден көрінетіндей, 2009 жылғы ... ... ... ... ... ... өтті.
Дамуындағы анық алға басуға және қорларға, жалпы алып қарағанда, 2007-
2009 жылдардағы кризистен сәтті өтуіне ... ... ... ... ... ... ... жалпы жүйе бойынша
табыстылығы да айтарлықтай төмен ... ... ... бұл нарықта
табыстылығы барабар қаржылық құралдардың жетіспеушілігіне байланысты болды.
Бір жағынан заңдардың қатты құрсауымен, ал ... ... ... ... ... және ... жөніндегі моральдік міндеттемелерін
шектелген зейнетақы қорлары жаңа даму жолдарын іздестіруге мәжбүр болады.
Нарықтың тербелістеріне дер кезінде жауап ... ... ... ... ... ала ... ... шешімдерді қабылдаудағы икемділік барлық алға
қойылатын міндеттердің сәтті шешімін қамтамасыз ететін негізгі ... ... ... ... мәселелерді шешу үшін мемлекет тарапынан бірқатар
аса маңызды заңнамалық актілер қабылданды. Бірінші кезекте бұл Қазақстан
Республикасы ... 2004 ... 24 ... ... Зейнетақыны жинақтау жүйесін 2006-2008 жж. дамыту бағдарламасы
болды, және оның ... ... ... ... ... ... одан әрі дамыту, салымшылар мен тұтынушылардың құқықтарын қорғау,
ұзақ мерзімді ішкі ... көзі ... ... ... ... ... ... Осы бағдарлманы іске асыру мақсатымен
өткен жылы ЖЗҚ қызметін бірқатар заңнамалық актілері қабылданды:
- ... ... ... ... ... ... зейнетақыны жинақтау қорының зейнетақы активтері ... ... ... ... ... табыстылығының көрсеткіші
белгіленген барынша төмен табыстылық мәнінен аз ... ... ... ... ... орнын толтыру тәртібін белгілеуге
бағытталған түзетулер енгізілді, ... осы ... ... ... кезінде зейнетақыны жинақтау қорының есеп-шотына ЗАИБАҰ
аударуы тиіс ақша сомасын аудару мерзімін және ... ... ... 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді.
- ЖЗҚ-ның ай сайынғы инвестициялық табыстары ... ай ... және ... ... ... туралы жыл сайынғы міндетті
мәліметінің форматын кеңейтуге бағытталған «Міндетті, ерікті және
ерікті-кәсіптік зейнетақы жарналарының есебінен ... ... ... ... келісімдерді бекіту және зейнетақыны қамтамасыз
ету жөніндегі типтік келісімдерді бекіту және зейнетақы активтерінің
инветсициялық басқаруын жүзеге ... ... ... қорының
акционерлері жөніндегі ақпарат көлемін анықтау туралы» ... ... ... ... шарттарын және тәртібін белгілеу мақсатындағы
зейнетақы жарналарын тарту және зейнетақы төлемдерін жүзеге ... ... ... ... зейнетақы жинақтау
қорларының автоматтандырылған ... ... ... және ... ... ... етуге қойылатын талаптардың,
тәуекелдіктерді басқару жүйесін ... ... ... ... ... ... өз ... басқаратын ЗАИБАҰ және ЖЗҚ-ларды
ынталандыру, ұзақ ... ... ... 2008 ... ... алу ... қаржылық құралдарды есептеу әдісінің ... ЖЗҚ ... ... ... ... ... қарастыратын зейнетақы жинақтау қорларының инвестициялық
қоржындарында орналасқан қаржылық құралдарды бағалау Ережелерін бекіту
туралы қаулы ... ... ... 2008 ... ... ... ... басқару бойынша қызметті жүзеге асыру ... ... ... ... ... активтерін инвестициялауды жүзеге асыру рұқсат
етілген қаржылық құралдар бойынша сақтандыру (хеджирлеу) операцияларының
жүзеге асырылуы өтетін ... ... ... ... ... және ... пайдалану шегін қарастырады. Сондай-ақ бұл
Ережелерде зейнетақы активтерін ... ... ... ... ... жағы ... МБҚ ... бағалы
қағаздар) бойынша лимиттер төмендетілген. Сонымен қатар, ... тыс ... ... ... ... ... зейнетақы
активтерінің есебінен эмитенттері рейтингке ие акциялары ... ... ... жағдай қарастырылған. Инвестициялық қорлардың пайдаларын
рейтингтік бағалаулар жөнінде Standard (Poor,s ... ... ... ... ... ... ... мәндері
белгіленген («ВВВ т»-нан, немесе «ВВВ ... ... ... оң ... ішінде зейнетақы жүйесі елеулі өзгерістерди бастан
кешті: қатысушылар құрамы кеңейе ... ... ... ірі ... ... ... рыноктың барлық мүшелерінің арасындағы
бәсекелестік күшейе түсті. Бүгінде қаржылық ... ... әр ... ... қызмет көрсетулер ұсынады және осы өнімді
(қызмет көрсетулерді) таңдау мүмкіндігі салымшылардың ... ... Әр ... ... институттары арасындағы жалпы бәсеке де қаржы
нарығының дамыған инфрақұрылымын құруға ықпал етеді.
Зейнетақыны ... ... ... ... ... өзгерістер күтіледі, заңдардың ... ... және ... орын алуы ... және де бір жағынан, зейнетақы
нарығы ойыншыларының санын азайтуға бағытталған ... ... ... ... ... Сонымен қатар, бұл процестерде
инвестициялау құралдарының мәселесі де, пайыздық мөлшерлемелердің құлдырауы
да, ... ... әрі ... ... да ... ... ... болады.
Болашақта зейнетақы активтерінің өсу динамикасы өседі, бұл ... ... және ... жүйесі салымшылар санының жоғарылауымен
анықталады. Сондай–ақ мұндай жағдай зейнетақы ... ... ... ... бұл оның ... ... ... алғанда жинақтаушы зейнетақы жүйесі бойынша 4 жыл 3 ... ... ... сомасы барлығы 42,1мың теңге ... ... 10 ... ... ... аз ... ... негізгі себебі жалдамалы
жұмысшылар жалақысының төмен деңгейі, ... ... ... ... млрд. теңге көлеміндегі кәсіпорындардың берешегі. ... ... 10% ... ... ... ... ... түрде ұстап
қалып, сәйкес зейнетақы қорларына аудармай, өз мақсаттарында қолданатын
кәсіпорындар бар [7,8].
Одан басқа, ... ... ... ... ... зейнетақы
аударымдарын төмендету үшін жалақы деңгейін төмендетіп көрсетеді. ... ... ... жиі ... ... зейнетақы қорларына
қаражаттарды мерзімінде аударуды бақылау механизмінің және қандай да бір
шаралардың жоқтығын көрсетеді; ал ... ... ... ... екендігін, не мәліметтердің кең қоғамға жетпегендігін дәлелдейді.
Салымшыларды жеке зейнетақы есепшоты жағдайын ... ... ... Алайда салымшының сұратуы бойынша қор
барлық қажетті мәліметтерді беруі тиіс, жылына 2 рет – ... ... ... төлем бойынша. Кейбір зейнетақы ... ғана жыл ... ... зейнетақы жинақтарының жағдайы туралы ақпаратты өз
бетінше жібереді. Аннуитеттегі жинақтарды айырбастау мен төлемдерді ... ... ... ... ... аудартады. Зейнетақы
келісімдері қордың қаржы ... ... яғни ... ... ... ол ... ... немесе жалақының неше
пайызын алатынын білмейді, ерекшелігі тек "зейнетақы мөлшері жинақталған
сома көлеміне байланысты" екенін ... ... ... ... ... мен ... ... инвестициялық табысты дербес
есептеуді ұйымдастыруға топтастырылған.
Осымен байланысты, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... мен олардың көлемін есептеу
әдістерінің жаңа ережелері бекітілген. Қазақстан Республикасының еңбек және
әлеуметтік ... ... ... мәлімдегендей, жаңа ережелер
міндетті зейнетақы аударымдарына да, еркін ... ... ... Енді ... жасына жеткен азаматтар зейнетақы төлемдерін ай
сайын не бір мезгілде түгел ала алады. ... ... ... ... ... сомасы 100 мың теңгеден не он екі минималды зейнетақы
мөлшерінен төмен көлемдегі зейнеткерлер мемлекетпен ... ... ... ... ... ала ... 2003 жылдың 1 маусымына дейін
минималды зейнетақы мөлшері (МЗМ) 5 мың ... ... ... бұл ... ... жетті. Яғни ағымдық жылдың бастапқы бес айының төлемдері 5
мыңнан, кейін 7,5 мыңнан ... ... ... жеткен кезде 8 ... ... ... ... мен 240 мың ... ... кезінде алушы ЖЗҚ–на барып, бірден 100 мың ала ... ... ... ... әсер ... ... ... (МЗМ) төмен зейнетақы алатын тұлғаларға
да шарттар қойылады. Мысалы, 3,5 мың теңге зейнетақы мен ЖЗҚ–да жинақтары
сомасы 500 мың ... ай ... ... ... ... 34270 теңгені құрайды. 3,5 мың теңге мөлшеріндегі айлық төлемдер
өзгеріссіз қалады.
Зейнетақы төлемдерінің жылдық мөлшерін есептеу жыл ... ... ... сәйкес каленьдарлық жыл 1қаңтардан ... ... ... ... соманы азаматтар осы период ішінде кез–келген
уақытта ала ... ... ... ... ... ... (ай сайын, квартал сайын, жыл сайын) алушының өзі ... ... ... ... барлық шарттарын қарастыруға,
ЖЗҚ жаңа заңы бойынша, жылдық соманы алуға алушы қажетті барлық ... ... 15 ... ... беріледі.
Ал ерікті зейнетақы жинақтары бойынша жылдық сома ЖЗҚ мен ... ... ... ... 14,9 млн. ... 1,6 млн. адамы
зейнеткерлер. Жұмыс істеуші жинақтаушы зейнетақы жүйесіне ... ... ... 3 ... ... Республикасының еңбек және ... ... ... ... ... жаңа зейнетақы
жүйесін ... мен ... ... ... нұсқаларын жасау
болжалануда.
Қазақстанның ағымдық заңнаммасына сәйкес өз зейнетақы жинақтарын
алудың негізі зейнетақы ... ... ... ... ... ... шетелге кетуі. Жүйеге ... ... ... ... ... мен ... ... жоғарғы деңгейдегі
жемқорлығы көптеген азаматтар өздерінің басқа елге тұрғылықты тұрғын орнына
шетелге кетуі туралы жалған ... ... өз ... ... ... жаңа ... барлығын "таза беттен" бастайды. Зейнетақы ... ... ... ... ... қорлары мен зейнетақы
активтерін басқару бойынша компания ... ... ... ... инфрақұрылымының дамуымен қатар жүреді. Соңғы екі жыл ... ... ... ... пен қорлар жұмысының тұрақтылығы артуы мақсатында
екі еселенді.
Өткен жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкін Басқару қаулысымен
жарғылық ... ... ... ашық жинақтаушы зейнетақы қоры үшін
250млн. теңге, корпоративтік жинақтаушы ... қоры үшін 100 млн. ... ... ... ... ... ... активтерін
инвестициялық басқару бойынша қызметін жүргізуге лицензия алу ... ... ... ашық жинақтаушы зейнетақы қоры үшін 500
млн. теңгеге дейін, ал корпоративтік жинақтаушы зейнетақы қоры үшін ... ... ... ... ... ... ... ұлғайту зейнетақы
қорларының материалды–техникалық базасын жетілдіру үшін ... ... ... ... қорлары жарғылық капиталына ... ... ... ... ... ... ... мүмкін: кейбір зейнетақы қорлары өз активтерін өзіндік ... ... ұсақ ... ... ... ЗАБК саны өз ... не
зейнетақы қорларымен қосылуы есебінен қысқаруы.
Жарғылық капиталдың жетіспеушілігі ... ұсақ және орта ... ... ... ... ... ... Қазір
зейнетақы қызмет нарығы консолидацияланған дегенмен, зейнетақы қызметінің
70%–нан астамын үш ірі ... ... ... АО
3) "Қазақстан Халық банкі ЖЗҚ " алады.
Орташа ЖЗҚ үлесіне тиістісі ... ... ... ... ... ... ... не ұсақ ЖЗҚ, мына жағдайда "Капитал" мен "Отан".
Зейнетақы активтері мөлшері байланысты ЖЗҚ ... ... ... ... ... 20 ... ... жоғары ЖЗҚ. Оларға жататындар:
"ГНПФ" ЖЗҚ, МЖЗҚ, Қазақстан Халық банкі ЖЗҚ ", "ABN ... ... бұл тобы ... ... зейнетақы қызмет нарығының
74%–ын құрайды. Келесі топқа активтері 5–20 ... ... ... ... мына ЖЗҚ ... ... "Құрмет", "ҚазақМыс",
"Қазақстан", "МұнайГаз–Дем", "Халықтық зейнетақы қоры". Қалғандары 5 млрд.
теңгеден төмен активтерді иеленуші, зейнетақы ... тек ... ... ұсақ ... ... ... активтері көлемі бойынша нарықта ... ... ... ... ... ... қорының қызмет етуінің барлық
мерзімі ішінде "по умолчанию" қоры ... ... ... ... болуы өз жинақтарының зейнетақы төлемі ... мен ... ... сенімділік тудырды; үшіншіден, МЖЗҚ
техникалық себептерге байланысты алыс ... ... ... ... ... Абсолютті мәнде МЖЗҚ зейнетақы активтері шамамен
1 млрд.теңгеге өсуде, бұл оның ... ... ... салымшыға жинақтың орташа сомасы 53 мың теңгені құрайды. "Филип
Моррис ... ЖЗҚ ... ... ... ... ... ерекшелік тудыртады. Таза зейнетақы активтері сомасы, яғни
зейнетақы төлемдері ... ... ... ... ... ... ЖЗҚ ... есептегендегі зейнетақы активтері
сомасы 2008 жылдың 1 сәуірінде зейнетақы жүйесі бойынша 305,3 млрд. теңгені
құрады, ол 2,224 млрд. ... не ... ... ... ... бұл ... ЖЗҚ түсетін зейнетақы жарналарын инвестициялаудың
үлкен потенциалы барын ... ... ... жүйесі дамуының позитивті ... ... ... ... ... ... ... номиналды жалақының өсімімен анықталатынын ескеру ... ... ... реформасының қажеттілігі нарықтық экономика мен ... ... ... ... ... ... талаптарымен
келісілген еді. Реформаның ... ... ... ... ... ... өз ... минимизациялауға
ұмтылуы. Қазақ реформасының ерекшелігі жинақтаушы жүйенің қосымша ретінде
емес, жаңа ... ... ... ... элементі
ретінде болуы [27].
Қорыта келгенде, Қазақстан жинақтаушы зейнетақы ... ... ... келесідей:
-жұмыс істеуші зейнетақы заңнамасындағы жетіспеушіліктер (мысалы,
келешек төлемдердің механизмінің белгісіздігі, ... ... ... ... ... ... қор ... дамуы, яғни экономиканың нақты секторына
зейнетақы активтерін салу мүмкіндігінің жоқтығы;
-тұрғылықты тұрғын орнына ... ... ... ... мәселесі;
-жұмысшы халықтың жеткіліксіз көлемі,
-жұмыс істеуші жинақтаушы зейнетақы жүйесінің ... ... ... ... мен ... активтер табыстылығының төмен деңгейі [4,8].
Сонымен қорыта айтқанда, өткен мерзім бойынша жинақтаушы жүйенің жалпы
жинақтаушы жүйеге сенімділігінің ... ... ... ... ... жасының біртіндеп өсуіне байланысты. Сонымен қатар, даму кезінде
белгілі бір ... ... ... әр ... ... деңгейі, заңнамалық базаның жетілмегендігі, табыстарды жасыру
тәжірибесінің ... ... ... ерікті аударымдардың
дамымағандығы, қорлар бәсекелестіктің проблемасы, жұмысшы халықтың, әсіресе
аймақтардағы, ... ... және ... ... ... РЕФОРМАЛАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДЕГІ | |
|ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ | ... ... ... ... ... нарығында өзін-өзі реттеу
механизмінде тыс қалдырмайды. Керісінше экономикада мемлекеттік баланс
қарастырылуына ... ... ... іс ... құруға шақырады. Бұл жоспарда да Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... алғашқы еркін зейнетақы ... ... 1995 ... ... Бұл ... зейнетақы қорының Ассоциациясы заңдамалық
негізі болмағанына қарамастан, зейнетақы жүйесінің іске асуы ... ... ... ... ... ... ... болып, еркін зейнетақы қорының, зейнетақы концепциясының
реформаларын, қайта қарастыру заңына қатысып БАҚ ... ... ... ... Ассоциацияның қолдауы мен еркін зейнетақы ... үшін ... ... ... ... биржалары жұмыс атқарды. Орталық
депозиттері, заңнамалық негізде дайындалған жаңа қаржылық ... ... ... нарыққа қатысушылардың іс-әрекеттерінің толығымен жұмыстардың
атқарылмағандықтан, ... ... ... ... бұл ... тек қана ... ... қатысушы мен басқа да
қаржылық ұйымдарды біріктіреді. 1999 жылы ... ... ... І ... ... ... Қазақстандық
қаржыгерлер ассоциациясы құрылды (ҚҚА). Оның жүргізушісі ретінде бес ... және оның ... ... ... ... ... ... осылардың қатарына 145 тен астам ... ... ... ... ... ... басқарма ұйым, құнды
қағаздар нарығындағы мамандардың қатысушылар, лизингтік, ипотекалық,
аудиторлық, ... ... ... т.б) ... ҚҚА ... ҰБ пен ... шартқа қол қойылған. ҚР қаржылық ... ... ... реттеу мен қарамағын ҚР қаржы министірлігімен
халықаралық банктер мен ... ... ... құру жұмыстарын
жүргізуде. Сонымен қатар 1999 жылы тағы 2 ... ұйым ... ҚР ... ... қатысушыларды және активті басқаратын
Ассоциациялар, осыдан келе қиындықты шешу мен ... ... ... ... ... ... туындайды.
Жинақталған зейнетақы қор салымшыларының өз мүдделерін ... 2004ж ... ... ... қор ... құрылды. Онда ұжымдық, зерттеу іс әрекеттері жоспарланған.
2004 ж маңызды оқиға Алматыда 24-25 ... ІІІ ... ... ... ... ... бағыттары»
бойынша өтілді. Қатысушылардың негізгі тақырыбына ... ... ... ... мен ... ... ... байланысты. Конференцияның соңында резаляция қабылданды,
зейнетақы нарығындағы ... ... үшін ... ... ... ... үкімет мемлекеттің қаржылық нарық приоритеттерін анықтау
жұмыстарын күшейтуде. Жұмыс барысында ... ... мен ... кең ... жиналыс өткізді, онда банктік, сақтандыру,
зейнетақы, қаржылық секторы мен ... ... ... ... ... ... бөлім 20 дан астам ұсыныстарды 3 ... ... ... ... ... ... құрылғылардың өзгеруі мен жоғарғы ... ... ... ... мен міндеттері.
Қаржыгерлер Ассоциациясы мен оның мүшелері жинақталған ... ... ... ... ... ... дамуындағы
бағдарламаларға қатысқан. Осы ... ҚҚА ... ... көруге болады. ... ... ... ... ... ... маңызды орын ... ... ... үкімет пен парламенттердің сұрақтарды шешуші мен
бірігіп жұмыс атқаруы ... ... ... мен
байланыста.
ЖЗҚ мен ЗАИБЖАҰ-ның зейнеткерлік ... ... ... мен жинақталған зейнетақы жүйесіндегі қаржылық
тұрақтылығын күшеюін ұстауы ... ... ... ... ... ... механизмінің жаңа
құрылғылары
1) Қазіргі жағдайы: Теңге курсының тұрақтылығына байланысты ЗАИБЖАҰ
инвестицияны ... ... ... ... мүмкіндігі
жоқ.
Ұсыныс: ЗАИБЖАҰ өндірушілік қаржылық құрылғыларды инвестицияны
тәуекелдік пен ... ... ... ... ... ... жоғалтулардың тұрақты инвестициялары.
ҚР «ҚР зейнетақыны қамтамасыздандыру» ... ... ... ... құралдарын рұқсат ету бөліміне өзгерістер енгізу
қажет.
2) Қазіргі жағдайы: Теңге курсының тұрақтылығына байланысты ... ... ... ... ... ... ЗАИБЖАҰ 10% шетелдік банктердегі,ұзақ ... ... және ... ... рейтинг салымдарына 1 жыл рұқсат берілуі
(standart& «,poors», « fitch» « boo2») ... ... ... ... ... дұрыстықтарына өзгерістер енгізу.
3) Қазіргі жағдайы: Зейнетақы активтерін инвестициялау үшін ... ... ... Тұрғылықты немесе шетелдік қорлардың 30% суммадан зейнетақы
активтерінің пай инвестициялары максималды қордың 1 пайға 5% ... ... ... ... ҚР «ҚР ... ... туралы
заңының ЖЗҚ инвестициялаудың қаржылық ... ... ету ... ... ... Қазіргі жағдайы: Қазіргі кезде муниципалдық құнды қағаздарды
шығаруға ... ... ... ... ... кезіндегі зейнет ақы
активтерін қолдануға стимулировать етуге мүмкіндік береді. ... ... ... керек .
Зейнетақы активтерін қолдануға мүмкіндік беретін қаржылық болжау
механизімі.
Келесілерді қолдана отырып қаржылық ... ... ... жасау
қажет: Қазақстан Республикасы үкіметі көмегімен арнайы мемлекеттік құнды
қағаздарды шығару ... ... ... ... мемлекет немесе
қазақстан даму банкін , ... ... ... қаржыландыру үшін жүзеге
асыру керек. Мұнда аса ірі және ... ... ... ... тау-жыныстық
салалардағы жобалар сонымен қатар Қазақстан Республикасының 2015 ... ... ... даму бағдарламасының жүзеге асырылуы
шегіндегі жоғары ... ... ... ... ... ... ... мемлекетке маңыздылығымен көрінген , жобаны қаржыландыру
үшін құнды ... ... ... эмитенттерге мемлекеттік кепілдіктің
берілуі мүмкіндігін қарастырады. Мұнда қаржылық даму ... ... ... ... эксперттік контроллинг және баға эксперттерінде
тартылуы мүмкін. ... даму ... үшін және ... да ... ... ... эмитенттер үшін ішкі нарықта облигатция бөлігінің теңгемен
орналасуын бақылау үшін, ұлттық ваютада ... ... үлес ... ... орнатуды ұсынамыз.
Қазақстан Республикасыдағы зейнеақылық қамтамасыз ету туралы ҚР-ң
заңына ... ЖЗҚ үшін ... ... ... ... ... да заңды актілерге ҚР заңдарға өзгеріс енгізілуі ... ... ... ... қаржылық құралдар тізімінің
шектеулігін.
Қозғалмайтын мүлік басқа да жобаларға ... ... ... және ... ... ... ... өз
функцияларын делдал ретінде емес, атқарған кезде 2-ші деңгейлі банктермен
қаржыландыруы механизімі қолданылуы мүмкін ... ... ... ... ... едәуір көтеріледі. Қазақстан
Республикасындағы зейнетақылық қамтамасыз ету ... ҚР ... ... қажет.
Зейнетақы активтерін инвесторлау үшін қаржы құрылғыларының шектеулері.
Зейнетақы активтерін құнды қағаздарға лайықты инвесторлау үшін ... мен ... ... ... ... ... ... керек. Зейнетақыны қамтамасыз ету мен ... ... ... ... керек. ЗАИБЖАҰ -ның ЖЗҚ-ның валюталық
тәуекелдері. Валюталық, қаржылық құрылғылардың мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы қордың жарты активтерін арнайы сенімді
басқармаларға, институттарға, ... ... ... еді. ... «ҚР ... ... ету» және ЖЗҚ мен ЗАИБЖАҰ
-дағы ... ... ... ... ... активтерін
инвесторлау үшін қаржы құрылғыларының шектеулері.
Коммерциялық элементтердің құнды қағаздар шығару жобасын реализовать
ету, зейнетақы ... 5% ... ... ... қарастыру.
Қазақстан Республикасының «ҚР зейнетақыны қамтамасыздандыру» туралы заңының
ЖЗҚ инвестициялаудың қаржылық құралдарын ... ету ... ... ... ... инвесторлау үшін қаржылық құралдар тізімінің
шектеулігі. Ұсыныс: ... ... ... заңына өңдеуді тездету
және SPV құнды қағаздарына зейнетақы активтерін орнату үшін ... ... ... дәлелдеу: Секритизациялау туралы заңдылықты
өңдеу ... ... ... ... нарықта өзіміздің эмитенттерді орналастыру
жағдайлар кездеседі. Сыртқы нарыққа ... ... ... үшін ... ... ... ұйымдастыру тізімі арқылы ресми түрде өту
міндеттейді. Ішкі немесе сыртқы ... ... ... ... ... ... нармативтерді орнату. Бұл
өлшем жергілікті нарыққа тартуды және Қазақстан кәсіпорындарының шетел
инвесторларына ... ... ... ... ... ... өзгеріс енгізу қажет
Бүгінгі күнде сауда ұйымдастырушының ... ... ... ... қағаздар жоқ. Резиденті емес ... ... қор ... ... ... ... елдерде қолданылатн заңдылықтар нормасымен құнды қағаздар нарығы
туралы ұлттық заңдылықтар нормасын
Зейнетақ қорлар ... үшін ... ... тізімінің
шектеулілігі. Инвесторлардың қолданылу үшін мамандандырылған индекс
жүйесін құру. ... ... ... ... ... өзгеріс енгізу керек.
Әртүрлі секторлардағы ликвитілік тің тепетеңестірілген деңгейі. Бір
секторлардағы өнімдердің көбейіп 2-гі ... шешу үшін ... ... активтердің инвестициялаудың жаңа мүмкіндіктерін
үйрену.
Екінші блок. Зейнетақы активтерін инвестициалау нормаларын лимиттерін,
механизмдерін, құралдарын жүзеге ... және ... ... ... ... Екінші деңгейлі банктерді салымдарға инвистициялау
лимиті 10%тең. Бүгінгі таңда банктік жүйе бірқалыпты қызмет етуде. Депозит
бойынша сыйақы мөлшері ... бір ... ... ... ... ... актілері БВУ депазитеріне 1жылдан көп уақытқа салынса, берілген
өлшем банке ақша ағымын жоспарлауға және ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Екінші деңгейлі банктердегі салымдарға ... ... ... көбейту. ЗАИБЖАҰ инвестициялау ережесіне өзгерістер енгізу қажет.
Зейнетақы қорлары БВУ салымдарында орналасу мерзімі 3 айдан аспауы
тиіс. ... ... БВУ ... 3 ... ... ... мерзімін
көбейту.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тәуелсіз Қазақстанның экономикалық өзгерістерінде жинақтаушы зейнетақы
жүйесі асыл ... ... ... ... айта ... Жаңа жүйенің
енгізілуі халықтың әлеуметтік проблемаларын шешуге мемлекеттің ... және ... ... ... сенімділігімізді бекітті.
Республиадағы азаматтардың зейнетақылық жинақтарының арқасында елімізде
қаржы нарығын дамытуға үлесін ... ... ... ... ... ... нарығының, қаржы құралдары және т.б. дамуына жағдайлар
жасалынды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы жүйесін басқарудың
субъекті мен объекті анықталды. Субъектіде жинақтаушы зейнетақы қорлары,
зейнетақы ... ... ... және ... ... ... ... Республикасының азаматтарының зейнетақы
жинақтары жатады. Басқарудың ... рет ... және жеке ... Объективті жеке заңдылықтарына: ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінің заңдылығы, басқару
объектісінің трансформациялық заңдылығы жатады.
Информациялық және ... ағым ... ... ... мен ... ... ... жасауға мүмкіндік береді.
Бірақ осы зейнетақы қорын ... ... ... ... ... ... ... асыру үшін зейнетақы ... ... ... ... ... ... қарастырылмағаны
және де кез келген зейнетақы жүйесінің негізгі факторы болып ... ... ... ... ... Бұл басқару жүйесінің
тиімділік критериінің ... ... ... ... жинақтау жүйесінің дамуы маңызды
мәселелердің бірі ... ... ... ... ... үшін
керек қаржылық құрал проблемасы қиындығы жағынан алда тұр. Осы уақытта
елдің экономикасы «ұзақ» ресурстарды ... ... ... ... ағымды
жылда қаржылық құралдар тапшылығын шешуге арналған бір бірімен байланысты
екі бағдарлама жасалды. Олар: жинақтаушы зейнетақы ... қор ... ... даму.
Зерттеу барысында зейнетақы жүйесінің нарық жағдайындағы ... яғни әр жеке ... ... шағын өзі қаматамасыз етеді,
жалақысының 10 пайызын өзі ... ... ... қорына аударып
отырады.
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің ... мен ... ... ... оның ... Чили және ... Қазақстанмен
салыстырылып, олардың дамуының жалпы тенденциялары және ... мен ... ... ... шарттарының ұқсастықтары мен ерекшеліктері
көрсетілді. Әр елде жинақтаушы зейнетақы жүйесі ... ... ... оларды белгілі бір уақыт аралығынмен салыстыру мүмкін емес.
Сондай-ақ ... ... ... ... үш ... ... ... аралас;
- жеке.
Зейнетақы активтерін инвестициялық басқару нәтижесі ... ... ... ... ... ... ... қағаздар орын алған, ал мемлекеттік емес қорлар портфелі
үшін тек еврооблигация күрделі үлес ... ... ғана ... ... Ұлттық банк, корпоративті облигациялар, шетел эмитенттерінің құнды
қағаздары және ... ... ... ... ... ... қор ... болса, соғұрлым оның инвестициялық мүмкіндігі кең
және алынатын инвестициялық кірісі жоғары ... ... ... дамуын зерттеу барысында олардың
салымшыларының ... ... ... және жыл ... ... ... ... сонымен қатар, мемлекеттік емес ... ... ашық және ... ... ... ... өз ... дұрыс есептеп, тиімді қорды таңдау үшін
келесілерге көңіл аудару керек:
- қор акционерлеріне
- жарғылық капитал ... ... ... ... ... ... зейнетақы активтерінің қызмет түрлеріне
- көрсетілетін қызмет түрлеріне.
Жинақтаушы зейнетақы қорлар ... ... ... ... ... ... жүргізілген талдаудың нәтижесінің
құндылығын және мәнін төмендетеді. Сондықтан, жинақтаушы ... ... ... ... ... жасалынған. Республикамыздың
зейнетақы жүйесі халықаралық деңгейде функциялануы үшін зейнетақы жүйесіне
сақтандыру ... ... ... Бұл ... ... рөлі зор. Зейнетақы салымдарын сақтандыру – зейнетақы
жүйесін жетілдірудің бірден-бір жолы. ... ... ... ... ... ... ... қорғанысын орнату.
Осы мақсатпен зейнетақыны қосымша сақтандыру тиімді болар еді.
Жинақтаушы ... қоры – ... ... ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының
заңдарында белгіленген тәртіппен зейнетақы активтерін ... ... ... ... ... ... ... Жинақтаушы зейнетақы
жүйесінің басты міндеті қоғамның әр ... ... ... ... зейнетақыларын қаржыландыруға тарту және мемлекеттің ішкі ... ... ... ... зейнетақы жүйесінің даму тенденциясы дамудың жаңа ... ... ... ... ... Ол ... белгілермен сипатталады:
- зейнетақымен қамсыздандыру сферасының демонополизациясы;
- жинақтаушы зейнетақы қорларының бірігуі мен күрделенуі, салымшы санынның
көбеюі;
- барлық қорларда ... ... ... ... жақсаруы;
- салышыларды тартуда қорлар арасындағы бәсекенің күшеюі;
- салымшылар шотындағы зейнетақы жинағының өсуі;
- ЖЗҚ кірісінің ... ... ... ... ... ... ... шығын резервтерінің өсуі
- Салымшы санының зейнетақы жинақтарымен қатар өсуі
- Ерікті зейнетақы салымдарының ... ... ... бұл тенденциялар жаңа әдістері мен ... ... ... ... және информациялық технологияны
біріктіре қолдана отырып негізделеді. Жаңа ұйымдастыру ... ... ... ... ... көрсетеді. Бұл салымшыларға қызмет
көрсету сапасын жоғарылатуға, салымшылардың басқа ... өтіп ... жаңа ... ... және осыған байланысты ... ... ... мүмкіндік береді.
Зерттеу барысында бірінші этапта біз негізінен қор жинадық – олар
жүйеге жиналды . Осы ... қор ... 10-15 ... ... ... әлі
одан шықпаған. Сәйкесінше олар 5-10 жылдан соң шыға бастайды. Осы уақытқа
дейін зейнетақы қоры ... ... ... ... ... ... ... үшін
дайындалып қою керек. Бұл әдістемелік және түсіндірмелі қатаң ... ... ... ... ... жиналған ақшаларды бірден
алғысы келеді. Бірақ бұл жағдайда ... 25 жыл ескі ... ... ... ... ... ... бар. 6 жыл жаңа жүйеде жұмыс істеген ақшаны
жаңа жүйеден ... ... ... бөлігі - ескі жүйе ... ... ... 10 жылдан кейін шығатын адам ескі ... 10 ... ... ескі жүйе ... зейнетақының жартысын алады, ал бұл ... Егер ... жаңа жүйе ... ... ... ... бере
салсақ, ол ақшаның бәрін жаратып, ертеңгі күніне ол өзін қамтамасыз ететін
қаржы таба алмайды. ... ... ... ... жетілген деп
бүгінгі таңдағы салымшылардың біраз ... ... ... зейнетақы төлемдері бойынша өз міндеттемесін тұрақты орындаған
жағдайда айтуға болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Назарбаев Н.А. ... ... ... и ... всех казахстанцев. Послание Президента страны ... ... М.М. , ... ... ... ... на
современном этапе // Каз НУ им. Аль-Фараби.- Алматы, 2006.- N2.
2. Э. ... ... ... А.Дж. Принципы инвестиций. –Москва,
2002. - С.26.
3. Массе П. Критерии и методы оптимального определения
капиталовложений. ... 2005.- С. ... ... по ... ... накопительных пенсионных
фондов Министерства труда и социальной ... ... ... ... ... Алматы, -Т.2.- 144 с.
5. Закон РК "Об инвестициях" от 08 января 2003.- N ... ... Дж. М. ... ... ... ... и денег. Пер. с анг.
Москва, 2002.-С.117.
7. ... Н.К. ... и ... ... в ... ... и механизм.-Алматы: Гылым, 2003. -С.27.
8. ЌР Президенті Н.Назарбаевтың ... ... ... // ... 2006, 04 ... ... К. ... опыт пенсионного обеспечения // Банки
Казахстана. 2006.- N12.- ... ... М.Б. ... ... ... ... ... основы построения и реализации). –Алматы:ИЭ
МОН РК, 2003 -Т.1. –400 ... ... Г. Д. ... ... в ... ... опыт
реформирования // Экономист.-2003.- N11.-С.99-103.
12. Берешов С.и др. Совершенствование методики анализа уровня жизни
населения и расчета ПМ, ... на ... ... и ... ... и ... / ... отчет НИИ труда.- Алматы, 2007. – 65 с.
13. ... ... ... в ... и ... ... бумаг Казахстана, 2001.- N8.- С. 24.
14. Конысбаев А.Т. Зарубежный опыт пенсионного обеспечения. Алматы:
Национальная ... ... ... ... ... РК, ... ... А. Накопительная пенсионная система Казахстана: итоги,
проблемы, перспективы // Рынок ценных бумаг Казахстана, 2001.- N8.
16. ... А. ... опыт ... пенсионных систем
17. Рынок ценных бумаг Казахстана, 2003.- N8.-С.22-24.
18. Социальное обеспечение в ... ... (США, ... ... ... ... ... Ерошенков С. Мировой опыт реформирования пенсионных систем//
Общество и экономика, 2001.- N10.- С. ... ... Л. ... ... в ... ... //
Адвокат,
2002.- N 5.-С.77.
21. Тулепбаев К.М. ... ... ... // ... 8. 02.- ... ... Правления НБ РК от 29.07.03.- N264 "Об утверждении
Правил ... ... по ... управлению
пенсионными активами" (с изменениями, внесенными постановлением
Правления НБ РК от ... N488) от 26 ... 2003г. ... Четыркин Е.,Кабалкин С. ... опыт ... ... уроки для России // Вопросы экономики-2000.- N8. - С.154.
24. Аналитичекая записка «О ... ... ... в ... 2008 ... ... табыс
а/ш өнімдерін сатудан табыс
Меншік табысы
Зейнетақы
Мекендік әлеуметтік және тұрғындық көмек
Жәрдемақы
Степендиялар
Алименттер
Туысқандар мен таныстардан материалдық көмек

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Центр Кредит банктың жинақтаушы зейнетақы қорының» ақпараттық жүйесі39 бет
«Қосымша зейнетақыны» сақтандыру мен ерекшіліктері17 бет
Аз қамтамасыз етілген азаматтарға әлеуметтік жәрдемақы,зейнетақы тағайындау бөлімі туралы21 бет
Аманат жинақтаушы зейнетақы қорлары54 бет
Аннуитеттік сақтандыру жинақтаушы зейнетақы қоры ретінде22 бет
Атамекен» зейнетақы қоры үшін азаматтарды тіркейтін автоматтандырылған ақпараттық жүйе жасау72 бет
Дамыған және дамушы елдердің зейнетақы нарықтары6 бет
Жинақталған зейнетақы қорының мәні ,мазмұны, атқаратын қызметі және оның шетелдік тәжірибесі72 бет
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің теориялық негіздері23 бет
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің түсінігі және оның кызмет ету механизімі30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь