Кәсіпорында еңбекақы жүйесі

Бұл жұмыстың өзектілігі Қазақстан Республикамызда өткізіліп жатқан нарықтық реформалар, тек экономикалық дамыту үшін ғана емес, бүкіл қоғамдық өмір үшін орасан зор маңызы бар екендігін Республикамыздың тәуелсіздігінің 15 жыл ішінде атқарылған жұмыстары көз жеткізе дәлелдейді. Реформа қалыптасқан экономикалық қатынастарға елеулі өзгерістер енгізді және сайып келгенде әрбір еңбекшінің мүддесін қамтиды.
Қазақстан экономикасының дамуын бақылау барысында көптеген өзгерістерді көруге болады: жекешелендіруге, бәсекелестікті қолдауға бағытталған реформалар жүргізілді, республикамыздың стратегиясын анықтайтын заңдар мен қаулылар қабылданды, көптеген басқару функциялары тікелей кәсіпорындармен ұйымдарға берілді. Еңбекақыны ұйымдастыруға қатысты саясатта осындай сипатта болады.
Президентіміздің Қазақстан халқына 2005 жылғы жолдауында әлеуметтік саладағы бірінші кезекте мәселе етіп еңбекақыны төлеудің жаңа жүйесін құру мәселесін қойды. Оның негізінде еңбекақының ең төменгі шегі емес, кедейшілік пен күн көріс минимумы жатуы қажет. Бұл өзгерістердің барлығы еңбенкақының төменгі деңгейі арқылы қалыптасатын еңбекақының ұдайы өндірістік рөлі қазіргі жағдайда тұрғылықты халықтың өмірлік қажетттілігін қанағаттандыру және төлем қабілеті сұранымын реттеу құралы ретіндегі негізгі функцияларының бірін көрсете алмады, бұл нарық қатынастарының негізін түзеді.
Осының негізінде еңбекақыны реформалау жүргізілген болатын. Реформалауда жұмыс беруші мен жалданушының құқықтары, жұмысшының бюджеті, оған мамандық, еңбек саны мен сапасы деңгейіне байланысты қажет өмір сапасын қамтмасыз ету қажеттілігі ескеріледі.
Біріңғай тарифтік сеткаға сапалық коэффиценттерді пайдалану қандай да бір дәрежеде еңбекақыны дифференциалауға әсерін тигізді. Нарықтық қатыныаста еңбекақыны көп жағдайда өндірістің ресурстары бағасына қарағанда, экономикадағы шағын деңгейіне байланысты әсер етеді.
        
        Кіріспе
Бұл жұмыстың өзектілігі Қазақстан Республикамызда өткізіліп ... ... тек ... ... үшін ғана ... ... қоғамдық
өмір үшін орасан зор маңызы бар екендігін Республикамыздың тәуелсіздігінің
15 жыл ... ... ... көз ... дәлелдейді. Реформа
қалыптасқан экономикалық қатынастарға елеулі өзгерістер енгізді және сайып
келгенде әрбір еңбекшінің ... ... ... ... ... барысында көптеген өзгерістерді
көруге болады: жекешелендіруге, ... ... ... ... ... ... ... заңдар мен
қаулылар қабылданды, көптеген басқару функциялары тікелей кәсіпорындармен
ұйымдарға берілді. ... ... ... саясатта осындай
сипатта болады.
Президентіміздің Қазақстан халқына 2005 жылғы жолдауында әлеуметтік
саладағы бірінші кезекте ... етіп ... ... жаңа ... ... ... Оның негізінде еңбекақының ең төменгі шегі ... пен күн ... ... ... ... Бұл ... барлығы
еңбенкақының төменгі деңгейі арқылы қалыптасатын ... ... рөлі ... ... ... халықтың өмірлік қажетттілігін
қанағаттандыру және ... ... ... ... құралы ретіндегі
негізгі функцияларының бірін көрсете алмады, бұл ... ... ... ... ... ... жүргізілген болатын. Реформалауда
жұмыс беруші мен жалданушының құқықтары, жұмысшының бюджеті, оған мамандық,
еңбек саны мен ... ... ... ... өмір ... ... ... ескеріледі.
Біріңғай тарифтік сеткаға сапалық коэффиценттерді пайдалану қандай да ... ... ... ... ... ... қатыныаста
еңбекақыны көп жағдайда өндірістің ... ... ... шағын деңгейіне байланысты әсер етеді. Еңбекақыны ұйымдастыру
экономикалық жақтарды ғана қамтимайды, сонымен қатар елдегі әлеуметтік
жағдайларды да ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті қолдау, еңбекақыны
ұйымдастырудың тиімділігін ... ... ... ... бірі ... ... жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Жазылып отырған жұмыстың мақсаты
кәсіпорындағы еңбекақының ұйымдастырылуын ... Бұл ... жету ... ... ... ... еңбектің саны мен сапасына байланысты еңбекақыны жүзеге асыру;
- кәсіпорынның салалақ және аймақтық қажеттіліктеріне байланысты еңбек
жағдайына, қызметкердің біліктілігіне байланысты ... ... ... ... ұйымдастыруды жүйелі талдау.
Курстық жұмыстың 1-ші бөлімінде жалпы еңбекақы туралы түсініктер мен оның
кәсіпорындағы қолданылуы ... ... ... ... ... мен заң ... жылы ... жоба сонымен қатар, еңбекақы туралы мамандардың жазған
ойы ... ... Ал 2-ші ... ... ... алған «Тас-құм»
акционерлік қоғамындағы еңбекақының ұйымдастырылуын, технико-экономикалық
көрсеткіштері, еңбекақы төлеудің ең тиімді шаралары жайлы жазылған. ... ... ... ... ... мен ... жүйесі туралы қарастырылған.
1.КӘСІПОРЫНДА ЕҢБЕКАҚЫ ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ОНЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ
1. Кәсіпорында еңбекақыны ұйымдастырудың экономикалық мәні мен маңызы
Еңбекақы жөніндегі саясат кәсіпкерлік ... ... ... ... ... және оның ... тиімділігі оған елеулі ықпал
етеді.Себебі, еңбекақы жұмыс күшін ... ... ... ... ... да, мұны еш ... естен шығаруға
болмайды.
Еңбекақы – бұл жұмыскерге оның еңбегі үшін ... ... және ... өнім ... ... берілетін төлем. Қалыпты жағдайда еңбекақы
қажетті өнімнің құнына тең және оның ... түрі ... ... ... ... ... төлеудің шекті өнімділігімен
шектелінетін, өндіріс факторы ретіндегі ... құны ... ... ... ... ... ... ақыны орнын толтыратын өнім
өндіруге міндетті, олай болса еңбекақы қызметкердің еңбек ... ... ... бойынша еңбекақының маңызын
қызметкерлер мен жұмыс берушілер үшін қарастыру қажет.
Қызметкер үшін ... оның жеке ... ... және ... ... табылады, сонымен қатар еңбекақы қызметкердің және оның жанұя
мүшесіндегі ... әл- ... ... ... құрал болып
саналады. Осыдан еңбекақынын ынталандырушы ролі алынатын сыйақының көлемін
көбейту үшін еңбек нәтижесін ... ... ... үшін еңбекақы өндіріс шығындары болып табылады. Жұмыс беруші,
әсіресе, бұйымның бірлігіне кететін шығындарды азайтуға тырысады.Еңбекақы
кәсіпорын ... үшін ... ынта және ... төлемінің нысаны болып
табылғандықтан ұдайы өндірістік және уәждемелік қызмет атқарады.
Еңбекақы төлеудің ақшалай және ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін барынша тиімді пайдалануға
мүмкіндік беретін ақшалай форма, ... ... ең ... ... ... саналады. Еңбекақының заттай нысаны сирек пайдаланылады. Еңбек
төлейдін мұндай нысан ақша ... ... ... ... ... және ... жағдайларында кең қолданамыз.
Кәсіпорында еңбекақыны ұйымдастырудың тетігі жұмыс ... ... ... ... ... ... ... қазіргі нарықтық
жағдайларға қаншалықты сәйкес келетіндігі, ... ... ... байланысты. Еңбекақыны ұйымдастыру арқылы нарықтық экономиканың
екі ... ... ... ... әріптестік қатынастардың дамуына
мүмкіндік беретін, жұмыс беруші мен ... ... ... жасалынады.
Еңбекақының көлеміне қызметкердің иемденетін ақшасының мөлшері ғана
емес, сонымен ... оның ол ... не ... ... да ... ақшаның сатып алу қабілеттілігі нақты еңбекақы мен ... ... ... анықталады. Кәсіпорын қызметкерді еңбекақыны
мемлекеттің бекіткен ең төменгі деңгейінен жоғары төлеуге міндетті.
Жалпы жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелінетін еңбекақы: негізгі ... ... ... бөлінеді:
Негізгі еңбекақы- жұмысшылар мен қызметкерлердің нақтылы жұмыста болған
уақытына,яғни олардың істеген жұмысына, атқарған қызметіне төленеді.
Негізгі еңбекақыға мынандай төлемдер жатады:
- мерзімдік, ... және ... ... ... ... ... ... мен мөлшері үшін, пайдаланылған уақыт үшін төлемдер;
- еңбектің қалыпты жағдайынан ... ... ... ... тыс ... ... түнгі уақыттарға, мереке күндерге және
тағы басқа күндерге жұмыс жасағаны үшін төлемдер;
- қызметкердің кесірінсіз ... ... ... ... ... ... және ... еңбекақыға - еңбек ету заңдарына сәйкес шарттарда атқарылып
белгіленген, ... мен ... ... ... болмаған
уақытына төленетін төлемдер жатқызылады. Мұндай төлемдер қатарына:
- жұмысшалар мен қызметкерлердің еңбек ... үшін ... ... ... мен ... ... және ... жұмыстарды
атқарғаны үшін төленетін төлемдер;
- кішкентай балалары бар аналарға жұмыстағы үзілістері үшін ақы төлеу;
- жас өспірімдердің қысқартылған жұмыс ... ... ... ... мен ... ... ... тоқтап қалған
уақытына төленетін төлемдер;
- жоғары немесе арнаулы оқу орындарына және ... да ... ... ... ... байланысты жұмысшылар мен қызметкетлерге
төленетін төлемдер.
Өнеркәсіптік кәсіпорындарда тарифтік жүйені қолдану. ... ... ... ... ... және өнеркәсіптің әрбір саласын
құрастырылған тарифтік- біліктілік анықтамасының негізінде ... және оның ... ... ... ... Үкіметі
бекітеді.
Тарифтік жүйе- ол еңбекке ақы төлеу шамасын ... ... мен ... ... күрделілігін, мәні және жағдайын ескере
отырып саралау үшін пайдаланылады.
Тарифтік мөлшерлеме (жалақы)- бұл ... ... ... ... ай, күн) біліктіліктің айқын күрделілігінде еңбек нормасын (еңбек
міндеттерін) орындаған қызметкердің ... ... ... ... ... және оған меншіктелінген ... ... ... ... ... разрядтардың саны
және тарифтік коэффиценттер арасындағы алшақтықтар арасындағы әр түрлі және
олар өнеркәсіптің әр түрлі саласында орын иемденген ... ... ... дәрежесімен анықталған.
Өнеркәсіптің көпшілік ... ... ... тәуелді
саналатын, 6 разрядты тарифтік торды қолдану ұсынылған.
Жұмысшыларды қайта тарифтендіру және ... ... ... ... Бірыңғай тарифтік торда 21 тарифтік разряд бар. 21
тарифтік разряд халық шаруашылығында жұмыс ... ... ... ... ... ... жүргізу нысанына ... ... ... ... ... ... 1-8 разрядтар бойынша – жұмысшыларға төлемдер;
• 6-15 разрядтар ... ... ... 4-11 ... ... – орта ... ... 7-15 разрядтар бойынша – жоғары білімді мамандар;
• 10-20 ... ...... ... бөлімдердің,
функционалдық қызметтердің басшылары;
• 9-21 разрядтар бойынша – ғылыми қызметкерлер;
ҚР–ның бюджеттік ... ... ... ... ... тор ... ... міндетін, разрядтар санын
(21) және разрядтарға ... ... ... ... ... топтардағы қызметкерлердің еңбекақысындағы арақатынастары мәтінін
көрсетеді.
|Еңбекақыны |Тарифтік ... ... ... ... ... |коэффиценттері |
|разрядтары | ... | |
|1 |1,0 |12 |2,20 |
|2 |1,07 |13 |2,37 |
|3 |1,15 |14 |2,55 |
|4 |1,24 |15 |2,74 |
|5 |1,33 |16 |2,95 |
|6 |1,43 |17 |3,17 |
|7 |1,54 |18 |3,43 |
|8 |1,66 |19 |3,67 |
|9 |1,78 |20 |3,94 ... |1,91 |21 |4,24 ... |2,05 | | ... қызметшілерге және басшыларға еңбекақы төлеу кезінде лауазымды
жалақының жүйесі қолданылады. Лауазымда жалақы ... ... ұйым ... ... ... ... қызметтеріне байланысты бекітілген еңбекақының абсалюттік
мөлшері.
Кәсіпорында ... ... ... 3 ... ... және ... ... анықталады:
- тарифтік жүйе;
- еңбекті нормалау;
- еңбекақы төлеудің нысаны.
Тарифтік жүйе әр ... ... және ... ... ... сипаттамасына тәуелді, олардың еңбекақыларын саралауды
және реттеуді жүзеге асыра алу мүмкіндігі қамтамасыз ... ... ... ... ... ... күніне еңбекақы мөлшерін анықтайтын тарифтік жүйе,
- еңбекақы төлеудегі жұмыстың және ... ... әр ... ... ... ... тарифтік тор;
- тарифтік жүйемен сәйкес ... және ... ... ... ... біліктілік анықтамалар кіреді.
Жұмысты тарифтеу – бұл ... ... ... тәуелді еңбек
түрлерін біліктілік категориясына немесе ... ... ... разряд- қызметкердің біліктілігін және еңбек күрделілігін
қамтып көрсететін шама және тарифтік разряд әр ... ... ... ... ... ...... кәсіптілігін
дайындаудағы деңгейін қамтып көрсететін шама.еңбекті тарифтеу ... ... ... ... ... ... ұсынылған талаптарымен көрсетілген.
Еңбекақыны ұйымдастыру
1-сызба.Еңбекақыны ұйымдастырудың құрылымы
Еңбекақы жүйелерінде қайта құру еңбек министрлігімен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Бірыңғай тарифтік торды жаңарту;
2. Жалақыны мемлекеттік реттеу;
3.Жұмыс берушілердің еңбекақыны уақтылы ... ... ... қаржысына және пайдасына ұжымның қатысуы;
5. Әлеуметтік серіктестердің дамуы.
Таяу уақытқа дейін жалақы деп – ... ... ... бойынша
бөлінетін қоғамдық өнімнің үлесі танылып келеді.
Бүгінде жалақы бұл – құнның ауыспалы формасы, жұмысшы күшінің бағасы. ...... ... ... ... жұмысшының өмірлік қорлараның
негізгі бөлігі. Қазақстанда ... ... ... ... ... ... жағдайлар жасалған жоқ.
Жұмысшының табысының мәні жалақы заңында көрсетіледі, жалақы жұмысшы
күшінің құнымен ... ... ... ... ... заңы бұл ... ... заң, өйткені табыс деңгейі үнемі
құбылып отырады, жұмысшылардың өмірінің жағдайына сәйкес өзгеріп отырады.
Мейлінше ... ... ... деп – ... оңың еңбегін
пайдаланғаны үшін ... ... ... түсінуге болады. Оның
негізінде жұмысы күшінің бағасы жатыр. Бұл категорияның мәнін қазіргі шет
елдің зерттеушілері ... ... ... ... ... ... мен жүйелері
Еңбекақының жүйелері және нысандары өз алдына еңбектің нәтижесін ... ... және ... көрсеткіштер жиынтығының көмегімен жұмсалған,
еңбектің санына және сапасына тәуелді еңбекақы ... ... ... ұйымдастыру тікелей келесі негізгі элементтерден тұрады.
1. Еңбекақы қорын қалыптастыру;
2. Еңбекті норммалау;
3. Тарифтік жүйені қалыптастыру;
4. ... ... және ... ... ... ... ... болып еңбек өлшемі мен ... ... ... арақатынасты қамтамасыз ету, сонымен қатар тиімді еңбекте
жұмысшылардың мүдделерін көтеру болып ... ... ... ... мен ... ... және есептеу үшін мерзімді және кесімді нысандары қолданылады.
Мерзімдік еңбекақыға – жұмыс істеген уақытта сағаттық ... ... ... ... өнім өндіргені немесе өндірілгеніне қарамастан
жұмыста ... ... ... ... ... мен ... жұмысын
мөлшерлеуге болмайтын, яғни атқарған жұмысының көлемі мен санын анықтау
мүмкін емес ... мен ... ... ... төленеді.
Мысалы: автаматтандырылған өндірісте машина жөндейтін жұмысшылар мен
қызметкерлерге, ... ... ... ... және ... ... және ... еңбекақының төмендегідей жүйелері бар:
1.жай мерзімді.
2. мерзімді сыйлықты.
Жай мерзімді ... ... ... мен ... еңбекақы жұмыс
істеген уақытына тарифте ... ... ... ... бойынша
төленеді.
Мерзімдік сыйлықты- жұмысшылар мен қызметкерлерге олардың тарифте ... ... ... ... ... ... ... өнімдердің
көлеміне, санына, сапасына және т.б ... ... ... ... ... табылады.мерзімдік ақы төлеу кезінде ... ... ... уақыт болып табылады, ал табыс ... ... ... жалақысына немесе қызметкердің тарифтік мөлшерлемесіне байланысты
есептелінеді.
Еңбекақы мына формула бойынша есептелінеді:
ЕА=ТС+ПУ, (1)
Мұндағы:
ЕА- еңбекақы;
ТС- біліктілік разрядындағы жұмысшының меншіктенген тарифтік ... ... ... ... еңбекақы – жұмысшы-қызметкерлердің еңбек өнімділігін өсіруге кеткен
еңбек уақытын қысқартуға ынталандыру ... ... ... және төлеудің кесімді нысанын қолданғанда жұмысшы қызметкерлерге
тиісті еңбекақы, олардың өндірген өнім көлемін немесе санын тариф ... ... ... ... яғни белгіленегн кесімді бағаға
көбейту арқылы табылады.
Кесімді баға белгіленген жұмыс уақытында өндірілуге тиісті өнім көлемі мен
сапасына негізделіп ... ... ... бір ... орындауға керек,
яғни қажет болатын, адам/сағат, адам/күн өлшемінде көрсетілген уақыт болып
табылады. Өнім өндіру ... ... мен ... ... ... ... ... шығарылатын, өндірілетін өнімнің саны мен ... ақы ... ... ... өлшемі жұмысшының өндірген өнімі
болып табылатын және белгіленген (тиімді) кесімді бағалауды қоспағанда, тап
осы ... ... ... ... ... және сапасына тәуелді. Табыс
мына формула бойынша ... ... ... өнім ... ... ... дайындалған өнімнің мөлшері.
Еңбекақы төлеудің кесімді немесе мерзімді ... ... ... ... ... ... ... технологиялық процесті ерекшелігіне;
- еңбекті және өндірісті ұйымдастыруға;
- материалдық және ... ... ... өнім ... қойылатын талаптарына байланысты.
Қазіргі кезде еңбекақының мерзімдік ... және жай ... түрі ... еңбекақының мынандай жүйелері бар:
- тікелей кесімді;
- кесімді-сыйлықты;
- үдемелі кесімді;
- жанама кесімді;
- аккордтық.
Жұмысшылар мен ... ... ... ... кесімді жүйесі
бойынша – бір жұмысшыныңнемесе бір бригаданың ... ... ... бәрі тек қана ... бағасымен есептеледі. Бұл жүйе бойынша
еңбекақы мөлшері – бұл ... ... ... өнімнің санын сол
өнімнің бір данасына қарастырылған, яғни белгіленген еңбек бағасына көбейту
арқылы табылады.
Шаруашылық субъектісінде жұмысшылар мен ... ... ... өнім ... саны мен ... жағынан артығымен орындағаны, өнім
өндіру барысында шикізаттар мен ... ... мен ... үнемді
де ұтымды пайдаланғаны үшін ... ... ... ... ... ... ... Шаруашылық субъектілерінде ... ... ... мен қызметкерлерге сыйақы төлеу және сыйақының
қандай жағдайда берілуі керектігі жайлы ереже болуы ... ... ... мен ... ... еңбекақыны
есептеудің үдемелі кесімді жүйесі бойынша төлем- өнім өндіруге белгілі бір
мөлшерде артық ... ... ... үшін ... ... ... Бұл жүйе көп ... қиын да күрделі, ауыр болып саналатын
операциялар мен жұмыстарды орындағандары үшін және ... ... бір ... ... ... ... ... қолданылады. Сонымен
бірге үдемелі кесімді еңбекақы төлеу жүйесі ... ... ... кесімді бағаламалар бойынша төлемдерді қамтиды, нормадан тыс
өндірулер кезінде жоғары бағалама ... ... ... ... бұл жүйе
кез келген шаруашылық субъектісінде қолданыла бермейді, ... ... ... ... ... ... уақытша қолданылады.
Кесімді еңбекқының акордтық ...... ... мен ... еңбекақы төлеуде қолданылады. Акордтық
кесімді жүйе жұмыстың барлық ... ... ... қамтиды. Сондай-ақ,
кесімді еңбекақының бұл ... ... ... ... өнімнің және
орындаған жұмыстың санына, көлеміне қарай алдын ала кесімді баға ... ... ... бұл жүйе ... ... ... үшін алдын ала
атқарылатын жұмыстың көлемі мен сапасы анықталуы тиіс. Кесімді еңбекақының
акордтық жүйесі бойынша ... мен ... ... ... ... ... шаруашылық субъектілерінде, жөндеу жұмысымен
айналысатын субъектілерде және ... тиеп ... ... ... ... Бұл жүйе бойынша еңбекақы ... ... мен ... санын қысқартып, еңбека
өнімділігін арттыруға мүмкіншілік береді.
Халық шаруашылық ... ... ... ... ... ... еңбекақы есептеудің тағы бір жүйесі жанама
кесімді жүйе ... ... Бұл жүйе ... ... ... негізгі жұмысшылары қызметткерлеріне емес, оларға қызмет
ететін көмекші өндірістің ... ... ... бұл жүйе ... ... субъектісіндегі станоктардың, жабдықтардың, тағы басқа
да құралдардың тоқтамай жұмыс істеп, белгіленген ... ... ... үшін слесарьларға, операторларға, жөндейтін және ... ... ... да жұмысшыларға төленеді.
Еңбекақы төлеудің кесімді түрі ... ... ... ... ... жеке ... болады. Бірақ еңбекақы төлеудің мердігерлік
нышаны көп ... Бұл ... ... ... ... ... Яғни
келісім бойынша бір жақ қызметкерлері нақты бір жұмысты ... ... ал ... жақ қызметкерлері жұмыстың қорытындысын
күтеді.
Әрбір кәсіпорында ... ... үшін ... қоры ... ... және әлеуметтік төлемдердітөлеуге арналған қаражаттардың
қайнар көзі.
Кесте 1 - Жалақыға қойылатын талап
|Нарық кезеңінде шаруашылық ... ... ... ... жаңа ... | |
|1 |2 ... ... түрлерінің дамуы |Жеке меншік жарнамасына байланыссыз |
| ... ... ... ету ... ... ... ... арасында негізгі |
| ... ... ... |
| ... ... өз ... шаруашылық |Еңбекақыны ұйымдастыру құқығын ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруда кәсіпорын |
|тиімділігін көтеру,ұйымдастырудағы |басшылары кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... қызығушылықтың есебінен|
|жұмылдыру қажеттігі ... ... ... |
| |ету ... ... ... ... еңбек нарығындағы жұмыс |
| ... ... мен ... ... ... ... қорғаудың белгісі ұлғаяды|Тікелей реттеумен бірге экоомикалық |
| ... ... әсер ету ... |
| ... ... ... ... ... ... ... және ... ... төлеудің
негізгі артықшылықтарын қамтиды және еңбекақы мөлшерінің жеке ... ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде тарифсіз жүйе жатады.
Еңбекақы төлеудің тарифсіз жүйесінде ... ... ... соңғы нәтижелеріне толықтай тәуелді. Тарифсіз жүйе ... ... ... ... табысындағы өзінің үлесін көрсетеді. Мұндай
жүйеде тарифтік ... ... ... ... белгіленбейді, ол ереже
бойынша мұндай ... ... ... ... ... ... ... арқылы анықтаймыз. Мұндай жүйені ұжымның әрбір мүшесінің
жалпы жауапкершілігі және мүддесі ... ... ... нәтижесін
бағалауға мүмкіншілік бар кезде қолданылғпн орынды.
Еңбекақы төлеудің тарифсіз жүйесін қолданушы ... ... жиі ... ... ... ... ... (мысалы, тоқтап
қалу уақытының ақысы, ... ... ... ... және ... ... ... төлеудің тарифтік және ... ... ... ... ... ... министрлігінің хабарлауы » бойынша еңбекке ақы төлеу және
әлеуметтік қамсыздандыру Департаментінің директор ... ... ... ... көлемін 2005 жылдың 1 шілдесінен бастап көтеру»
мақаласында көрсетілген ... ... ... түйіндеме:
Қазақстан Республикасының «2005 жылғы Республикалық бюджет » туралы заңына
сәйкес 2005 ж.1 ... ... ... ... ... 7000 тенге көлемінде
болуы тиіс, еңбекақыны минималды сомадан төмен төлемеу туралы заң шығарушы
органдардың пікіріне қарай ҚР 2005 ... ... №88 ... ... ... енгізілген.2005ж.18 ақпанындағы
Еліміздің Президентінің «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... ... сай 2005 ж. 1 ... ... бюджет
саласында жұмыс істейтін – мұғалімдерге, дәрігерлерге, мәдени ... ... ... ... ... орта есеппен 32%
жалақыны көтеру көзделген. Сонымен қатар, бюджеттен ... ... ... көтеру 2005 жылға еңбекақыға 53,2 млрд.тг.,ал
жергілікті бюджетке 31,5 млрд.тг.бөлінген. Ең ... ... 9200 ... ... бұл ... мемлекеттік қана емес жеке секторда да
ескерілуі керек деп ... Осы ... ... ... ... ... және әлеуметтік әл – ауқаты ... ... ... ... ... АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНДА ЕҢБЕКАҚЫНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫН ТАЛДАУ
2.1 Кәсіпорынның қысқаша сипаттамасы және оның ... ... ... қоғамы- құрылыс материалдарының кейбір түрлерін
барлаумен, өңдеумен және жеткізіп ... ... ... ... ... – құм, ... ... тротуарлық плиткалар,
гравий және кірпіштер өндіреді.
«Тас-құм» - Қазақстанда бәріне бұрыннан белгілі Алматылық рудалық емес
материалдар комбинатының жаңа ... жылы 31 ... ... ... ... жарлығымен Тастақ ДСФ
негізінде Алматы қаласын және ... ... ... (құм ... тас) ... қамтамасыз ету мақсатында Алматылық рудалық емес
материалдар комбинаты құрылған болатын.
Бірінші кезеңде ... құм ... және ... ... бірақ ол жердің қорларының таусылуына байланысты Қапшағай (табиғи
құм) және Николаевка (шайылған құм) карьерлері игеріле басталды. 1964 ... ... де ... ... ... Осы ... ... карьерін (қиыршық
тас) игеру басталды.
Материалдардың тұтыну көлемінің ұлғаюына байланысты 1967 ... ДСФ ... ... оның ... ... 1969 жылы ... Сол ... Қотыр-бұлақ кен орны ... ... ... қиыршық тас зауыты салынды. Ол зауыт жылына 400000 м ... ... ... 1972 жылы ... ... ... 4 ... Алматы рудалық емес материалдар комбинаты
жалдамалы- колективтік «Алматыруд» кәсіпорнына айналған болатын.
1994 жылы ЖАҚ ... ал 2000 ... ... ААҚ «Тас-құм» болды. ... ... ... ... ... шығаратын цех, ... ... цех және ... ... ... цехтар кіреді.
Өзінің тіршілік ету барысында «Тас-құм» АҚ 30млн. м қиыршық тас, 35 млн. ... ... ... ... пайдаланумен «Қазақстан» қонақ үйі, ... ... ... ... ... үйі, ... ... орталығы, Алматы қаласы аэрапортының ұшу сызығы және тағы басқа да
ірі-ірі объектілер салынды.
«Тас-құм» АҚ өзінің ... ... ... ... белгілі кәсіпорындар: «Темір-бетон», ... ... ... ... және тағы ... бар. ... ... көлемін ұлғайту үшін кәсіпорын германдық ... ... ... ... ... ТД-40 ... ... конустық ұсақтаушы «HYDRACONE H-4800» сияқты құрылғылар сатып
алынды.
«Тас-құм» АҚ ГОСТ нормативтерінен де жоғары параметрлермен ... ... ... ... ... ... табылады.
Кәсіпорында ИСО-9001 сапа жүйесін өткізуге байланысты кәсіпорынның өнімі
халықаралық стандартқа сай деп ... ... ... тас куб ... ... ... жылы 7 ... «Тас-құм» АҚ сапа жүйесін басқару сертификаты берілді.
Бұл - кәсіпорынның тұтынушылар шеңберін одан әрі кеңейтуге ... ... ... ... АҚ келесідей бөлімшелерден тұрады: ... ... шаю ... ... ... ... ... шығаратын
цех, үлкен механикалық цех және ірі шаруашылық.
Бұл ... 1997 ... бері ... ... ... ... ... жұмыскерлердің және қызметкерлердің жалпы саны -281 адам, соның
ішінде:
- барлық деңгейдегі басқарушылар саны – 10 ... ... ... 26- ... ... 245- ... ... қоғамының ұйымдастырушылық құрылымы 2- сызбадан
көруге болады.
|Акционерлердің жалпы жиналысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... президенті әр аптада жұмысшыларды тыңдау арқылы қорытынды
жасайды. Әрбір нақты жеке ... ... ... қадағалауымен
бақылаудың орындалуы жүзеге асырылады.
Ішкі жоспарлауды бақылау нақты адамдарға ... олар ... ... ... айналысады
Барлық қызметкерлер негізгі профессионалдық ... ие ... ... және жұмыстық дайындығы болады.
Кесте 2- «Тас-құм» ... ... ... ... ... ... ... бірлігі|2003 ж. |2004 ж. |Ауытқу |
| | | | | |+;-; |
|1 ... ... ... |18022,6 |25564,5 |7541,9 |
| ... | | | | |
|2 ... ... ... |20685,5 |23449,6 |2764,4 |
| ... құны | | | | |
|3 ... табыс ... |-2662,9 |2114,8 |4777,7 |
|4 ... ... |мың/тг |10197,3 |11368,9 |1171,6 |
|5 ... ... ... |-7534,4 |-9254,1 ... |
| ... табыс | | | | |
|6 ... емес ... |2824 |356721 |743,1 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | |
|7 ... ... ... ... |-5687 |-4349,2 |
|8 ... қоры |мың/тг |7609,3 |8831,7 |1221,7 |
|9 ... ... ... ... ... ... |
| ... жылдық құны | | | | ... ... ... адам |адам |321 |281 |-40 |
| ... | | | | ... |1 ... |тг. |1975,4 |2619,1 |643,7 |
| ... ... | | | | |
| ... көлемі | | | | ... ... ... ... |1,7 |1,4 |-0,3 |
| |1.тг ... шығыны | | | | ... |Қор ... |тг. |2,78 |1,45 |-1,33 ... |Қор ... |тг. |0,35 |0,69 |0,34 ... ... ... |мың тг. |156,2 |131,8 |-24,4 ... ... ... – бұл ... ... жөнінде
жүйелі көрсеткіштер жүйесі. Кәсіпорынның қаржы –шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... түскен табыс;негізі қызметтен түскен табыс;
негізгі емес ... ... ... ... төлегенге дейін ... ... ... ... ... ... –экономикалық көрсеткіштер кәсіпорынның өзін-өзі қаржыландыру
қажетті қаржылық базаның ... ... ... ... ... технико –
экономикалық көрсеткіштер арқылы кәсіпорын банктердің , ... ... жеке ... ... өзінің міндеттемелерін орындайды.
Бұл кестеден өткізілген өнімнен ... ... 2004 жылы ... ... ... салдарынан еңбек өнімділігі мен еңбекақы қоры ... ... - ... ... өзіндік құны базалық жылда 20685,2 ... ... ал ... жылы бұл сома 23449,6 мың ... дейін
төмендеді. Ауытқу 2764,1 мың тг. құрайды. Өзіндік құнның өсуі ... ... ... және 2004 жылы жаңа ... енгізбеуден
болған, яғни дайын өнімге кеткен шығын мөлшері өсуінен болған. Үшінші
көрсеткіш – ... ... ... жылы -2662,9 мың тг. ... Сөйтіп, жалпы
табыс 2004 жылы 4777,7 мың тг. көбейді. Жалпы табыстың бұлай ... ... ... бұл ... ... құнының жоғарылауы. Төртінші көрсеткіш –
кезең шығындарының өскенін кестеден көруге болады. Бұл ... ... ... ... жылы жалпы және әкімшілік шығындарды, өткізу
шығындарын, проценттер ... ... ... ... ... ...... қызметтен түскен табыс.2004 жылы
бұл көрсеткіш 743,1 мың ... Оның ... ... ... табыс
болмағандықтан кәсіпорын өзінің мүлкі мен жерін жалға беру ... ... ... көрсеткіш- таза табыс. Бұл көрсеткіш табыстар мен
шығыстардың арасындағы ... ... ... ... ... екі жылда да шығыстардың табыстардан көп ... ... ...... ... ... жылда 7609,3 мың
тг. құрады, ал есепті жылда бұл сома 8831,7 мың тг. ... ... Яғни ... ... және жұмыскер санының азаюынан болып отыр.Тоғызыншы
көрсеткіш - өндірістік негізгі қорлардың орташа жылдық құны. 2004 жылы ... 13096,3 мың ... ... ауытқудың басты себебі есепті жылы іске жарамай ... ... ... ... ... Яғни жарамай қалған, ескітген техника
өндірістен ... ... ... көсеткіш – қор қайтарымдылығы. Кестеден
бұл көрсеткіштің өскендігін көруге ... 0,33 ке тең. ... ... өнімнен түскен табыс пен негізгі қорлардың орташа
құны әсер ... ... қор ... ... да бірі ... ... кемиді. Қормен қорлану 2004 жылы
24,4 мың тг. төмендеген. Мұның себебі 2004 жылы ... ... ... ... байланысты.
2.2 Кәсіпорындағы еңбекақы төлеу жүйесін талдау.
Кез-келген кәсіпорында қаражаттардың пайдалануына талдау жасау өте маңызды
болып келеді. Талдау ... ... ... ... ... ... ... және өнімнің еңбек сиымдылығын ... ... ... есебінен қаржыландыруды үнмдеу мүмкіндігін анықтау
керек.
Статистикалық органдардың әдістемелік құжаттарына сейкес ... ... ... шығындарға жатқызылатын еңбекті төлеу қоры ғана емес, сонымен
қатар таза табыс пен әлеуметтік сақтандыру қорына жіберілетін төлемдер ... 3- ... ... ... ... қорлардың қолданылуы.
|№ |Көрсеткіштер ... |2003 ж. |2004 ж. ... |
| | ... | | | |
|1 ... қоры –барлығы:|мың тг. |7609,3 |8831,7 |1222,4 |
|2 ... ... |мың тг. |7202,4 |8265,7 |1063,3 |
| ... ... | | | | |
| ... баға ... | | | | |
| ... сома | | | | |
|3 ... ... |мың тг. |7560,1 |8585,2 |1025,1 |
| ... қоры | | | | |
|4 ... ... уақыт |мың тг. |357,7 |319,5 |-38,2 |
| ... ... ... | | | |
|5 ... ... және |- |- |- |- |
| ... ... | | | | |
| ... орын толтыру| | | | |
| ... ... | | | | |
|6 ... формадағы |мың тг. |49,2 |246,5 |197,3 |
| ... қоры | | | | |
|7 ... |мың тг. |1700,8 |1901,6 |200,8 |
| ... ... | | | |
| |мен ... ... | | | | ... ... ... ... ең көп ... өнімнің өзіндік
құнына кіретін еңбекақыны төлеу болып табылады.
Өнімнің өзіндік құнына жатқызылатын ... ... ... ... ... ең бірінші оның жоспарлы көлемі мен нақты көлемінің
арасындағы салыстырмалы және ... ... ... ... ... ... ... (∆ ФЗПабс) есптік жылдағы еңбекақыны ... ... мен ... ... еңбекақыны төлеу қорымен
салыстыру арқылы анықтаймыз:
∆ ФЗП абс= ФЗП есеп. ж.-ФЗП баз.ж.=8831,7-7609,3=1222,4 мың тг.(3)
Бірақ абсалюттік ... ... ... ... ... ... Өйткені бұл көрсеткіш өнімді ... ... ... ... ... ауытқу есептік жылдағы еңбекақы қорының айырмасы ... ... бұл ... ... ... жоспарының орындалу
коэффиценті арқылы түзету енгізіледі. Олар – ... және ... ... ... Мұндай сыйақылар ФЗП-ның айнымалы бөлігі
болып табылады. Ал тұрақты бөлігі өндірілген өнім ... ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
тарифтік мөлшерлеме және жалақы бойынша тұрмыс – коммуналдық ... ... ... ... істейтін қызметкетлер мен жұмысшылардың
жалақысы.
∆ ФЗП ауытқу=ФЗП есеп.ж.-ФЗП тк=
ФЗП ... ... б. тұр) ... еңбекақы қоры бойынша салыстырмалы ауытқу;
ФЗП есеп.ж- есептік жылдағы еңбекақы қоры;
ФЗПтк- өндірілген ... ... ... ... ... ... ... жылдағы еңбекақы қоры;
ФЗПб.өзг – базалық жылдағы еңбекақы қорының өзгермелі ... - ... ... жоспарының орындалу коэффиценті.
Кесте 4- «Тас-құм»АҚ еңбек ресурстары мен еңбек өнімділігін талдау.
|№ ... ... |2003 ж. |2004 ж. ... | ... | | | |
|1 ... ... жұмыскерлер |адам |321 |281 |-40 |
| ... | | | | |
| ... ... саны | | | | |
| | ... |298 |259 |-39 |
|2 ... қоры |мың тг. |7609,3 |8831,7 |1222,4 |
|3 ... ... түскен |мың тг. |18022,6 |25564,5 |7541,9 |
| ... | | | | |
|4 |1 ... ... өнім |мың тг. |56,1 |91 |34,9 |
| ... | | | | |
|5 |1 ... ... өнім |мың тг. |60,5 |98,7 |38,2 |
| ... өнімділігі | | | | |
|6 |1 ... ... өнім |мың тг. |0,22 |0,37 |0,15 |
| ... | | | | |
|7 |1 ... ... өнім |мың тг. |0,24 |0,4 |0,16 |
| ... | | | | |
|8 |1 ... ... ... тг. |0,03 |0,05 |0,02 |
| ... | | | | |
|9 |1 ... сағаттық еңбек |мың тг. |0,03 |0,05 |0,02 |
| ... | | | | ... ... ... ... |0,02 |0,01 |-0,01 ... |Еңбекақы қорының өзіндік құн|% |36,8 |37,7 |0,9 |
| ... үлес ... | | | | ... ... ... ... ... аралығында өзгеруі индекспен
(I ө.н ) анықталады. Ол есептік жылдағы ... ... ... тең.
I ө.н =ОЕ е.ж./ОЕб.ж= 2619,1/1975,4=1,3
Жасалынған талдау негізінде еңбекақы төлеу тиімділі ... ... қоры 2003 жылы 2004 ... ... еңбекақы қоры өскен,
мұның нәтижасінде өніділікте артқан.
Еңбек өнімділігі - өндітіс ... ... ... ... ... табылады. Оны бағалау кезінде натуралдық, бағалық және
нормативтік әдістер қолданылады.
Кесте 6- ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... | | ... |
|1 ... ... сан: ... |321 |281 |-40 |
| ... |адам |23 |22 |-1 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| | ... |298 |259 |-39 |
|2 ... ... |% |80 |82 |2 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | |
|3 |1 ... ... жұмыс |күн |240 |230 |-10 |
| ... ... | | | | |
|4 ... ... ... |сағ. |8 |7,8 |-0,2 |
| ... | | | | |
|5 |1 ... ... ... |1794 |-126 |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... ... бойынша берілген көрсеткіштер көп
жағдайда фактпен сәйкес келмейді. Сондықтан да лардың арасында ... ... ... Бұл ... ... жеке ... ... алып келеді.
Менің мысалға келтіріп отырған кәсіпорынымда қосымша және ... ... ... ... ... еңбекақы жүйесі арқылы жүзеге асады.
Бұл жүйе ... ... ... барысында еңбекақы көлемі бригада мен
цехтің жұмыстарының нәтижесімен анықталады. «Тас-құм» АҚ-да ... екі ... ... цех ... «Орындалған жұмыс ведомствасын » (ФТУ№10) , бір
данада ғана толтырылады. Онда өндірген өнім көлемі жазылады. Бұл ... ... ... ... ... аты-жөндері, разрядтары
жазылады. Толтырылған ведомстваны бригадир ... және ... ... ... бір ай ... ... ... жалпы көлемі есептелінеді.
Бригаданың бір ай ішіндегі өнімнің бір түрі бойынша өндірілген өнім көлемін
бағаламаға көбейту арақылы ... ... ... анықталады.
Жұмысшылардың әр түрі бойынша нормаланған уақытты ... үшін ... ... өнім ... сомасына көбейтеміз.Әр жұмыс түрі
бойынша уақыт нормаларын қосу арқылы бригаданың жалпы ... ... ... ... ... бригада мүшелерінің рарсында олардың
мамандану деңгейіне байланысты пропорционалды болады. Мұнда ... ... Ол ... бір разрядтың ставкасына қатынасы
ретінде болады.
Бір сағатқа шаққандағы ... ... ... үшін ... ... ... ... уақытқа бөледі.
«Тас-құм» АҚ-ғы жұмысшылар кесімді еңбекақы сомасымен қатар белгілі бір
сандық және сапалық ... сай ... ... ... ... мыналар жатады: құрылғылардың технологиялық режимін сақтау,
өнім сапасын ... ... ... ... және ... және тағы ... АҚ-да уақытқа байланысты еңбекақыны төлеу жүйесі мына ... ... ... ... ... цехтің жұмысшылары
және тағы басқалар. Оларға еңбекақы ... ... ... яғни сағаттық,
күндік және айлық тарифтер мен жалақылар бойынша. ... ... ... ... ... ... ... көбейтісінің
нәтижесінде анықталады. Жұмысшылардың құрамы мен әр ... ... ... ... ... ... ... сияқты, кадрлар
бөлімі бухгалтерия бөлімін жұмысшылардың саны ... ... ... де, ... ... өз ... әр ... бойынша
жалақының есебін жүргізеді.
2.3 «Тас-құм» АҚ-да еңбекақы төлеу жүйесін жетілдіру шаралары
Негізгі нңбекақы персоналға нақты істелген уақытқа, ... ... мен ... ... өндірілген өнімнің көлеміне бекітілген мөлшерде
немесе жалақыға сәйкес төленеді.
Қосымша – ол ... ... ... істелмеген уақыт үшін төленетін,
еңбек заңнамасына сәйкес тәртіпке төленетін еңбекақы ... Оған ... ... ... ... ... мен ... үстіне қосулар және жұмысшылардың қызметтік ... ... ... ... ... ... материалдық
ынталандылулар ескерілген.
Бір мезгілді сыйақылар еңбекақы қорының құрамында.
Еңбекақы қорының құрамына бір мезгілді сыйақылардың келесі ... ... ... ... ... бір жолғы сыйақылар;
- жыл соңы нәтижесіне байланысты төленетін сыйақылар, жұмыс істеу
уақытына байланысты ... ... ... ... барлығына немесе бөлігіне төленетін материалдық көмек;
- жылдық демалысқа байланысты төленетін қосымша ... ... ... ... ... ... ... демалыстар үшін өтемақылар (компенсациалар);
- жұмысшыларға ынталандыру ақылары ... ... ... мен
акциаларды алуға берілетін жеңілдіктердің құны.
Біздің кәсіпорында қосымша төлемдердің (сыныптылығына ... ... ...... ... ... ... арттыру,
кадрлардың ағымдығын қысқарту.Қосымша төлемақылар арқылы жұмыстың жоғары
интенсивтілігі, ... ... ... ... күндері
орындалуы, түнгі және қосымша ... ... ... іске ... ... қоғамында мейрам күндердегі жұмыс кесімді еңбекақымен
төленеді – екі ... ... кем ... ... тыс артық орындалуының бастапқы екі сағатыбір жарым
есе төленеді, ал ... ... екі ... ... төленеді.
Дегенмен, нормадан артық жұмыс сменалық график бойынша жоспардан тыс жұмыс
деп ... және ... ... ... ... ... ... жұмыс жоғарылатылған мөлшердетөленеді.Түнгі
уақыт деп 22 сағаттан бастап сағат 6-ға дейінгі уақыт (жергіліктіуақыт
бойынша) уақыт ... ... Егер осы ... кіретін болса, онда
қосымша төлемақылар бүкіл смена үшін төленеді.
Мамандықтарды қосарлату үшін төленетін ... ... ... мен ... ... ... мен ... байланысты. «Тас-
құм» АҚ-да бірнеше мамандықтарды бірге атқаратын жұмысшыларға тарифтік
мөлшерлеменің немесе ... ... ... тәжірибелерін жұмысына
байланысты төленеді.Қосымша төлемақылар тарифтік мөлшерлемеге сәйкес ... ... ... ... бір жыодан бес жылға дейінгі тәжірибелік
деңгейіне 5%, бес жылдан жиырма жыға ... ... 10% ... есептеген кезде ... теіп ... ... аудандық
коэффиценттер,яғни қолайсыз климаттық жағдайларда ... ... ... ... ... ескеріледі. «Тас-құм» АҚ-ның жұмысшылары ... ... ... ... 15% ... Демалыс алу ... ... ... күннен бастап он бір ай үздіксіз жұмыс істеген соң
иеленеді.Бухгалтерианың есептік тобы еңбекақыдан ... ... он ... айды ... ... қосымша төлемақылар түрлері «Тас-құм» акционерлік
қоғамында еңбекақыны ныталандыру әдісі ретінде ... сол ... ... ... ... пен ... ... тудырады.
Өндірістің тиімділігін арттыру, табысты ұлғайту және ... ... ... ... ... ... ... АҚ-да іске асырылып отырған жұмысшыларды сыйақылау жүйсін қайта
қарастыру кеңесі ... ... ... ... істеп отырған
ережеде жеткізілсе және асырылса қосымша сыйақылар ... ... ... және сыйақының мөлшері орындалмаса,сыйақы төленбейтін
міндетті ... ... ... ... ... ... ... нақтылану керек, жұмыс барысында жіберілетін
қателіктер үшін жұмысшы сыйақыдан толық немесе бөлшекті босатылуы керек.
3.КӘСІПОРЫНДА ЕҢБЕКАҚЫНЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫ ... ... ... еңбекақыны ұйымдастыру тәжірибелері (Жапония мен Франция)
Қазақстан Республикасында еңбек ету қызметін жүзеге ... ... ... ... ... сияқты міндеттемесі мен құқықтары
бар, бірақ олар жекелеген ... ... ... ... ... қызмет түрімен шұғылдануа болмайды, мысалға олар мемлекеттік
қызметке қабылданбайды немесе сот, нотариус, ... ... ... ... алмайды.Жұмыс орнына және ваканттық қызметке
қабылданған кезде республиканың ... ... ... беріледі,
дегенменде жұмыс беруші ҚР-ның азаматына да, шетелдіктерге де бірдей жағжай
жасайды.
Сонымен ... енді осы ... ... ... тәжірибелеріне
тоқталатын болсақ, мысалға Жапония.
Жапония- бұл елдің экономикасы үкімет пен жекменшік секторының экономикалық
әрекеттері едәуір ... ... мен ... ... бар ... Жалпы экономикалық дамудың стратегиясы-ең әуелі
аз ресурстар жұмсалатын және өте ... ... ... ... ... жетістіктеріне негізделген өнімдер өндіруге бағытталған. Осыған
байланысты жапондықтар мансапқа жетуге,материялдық жағдайын ... ... яғни ... ... ... бастапқы қадам болып саналатын
объективті қажеттілік–білімнің (жоғары) ... ... ... ... еңбекақыны» ұйымдастыруына тоқталатын болсақ,
Жапониядағы еңбекақының негізгі тенденциялары мен пригциптері - өмір бойы
жалдану жүйесі қызығушылық тудырып ... жүйе үш ... ... ... айлық жалақы, жылына екі ... ... және ... ... ... бір ... ... Айлық жалақының тұрақты бөлігі – 88% құрайды,ал айнымалы
бөлігі -12%.
Кесте 7– Жеке ... ... ... ... ... жылы ... |бойынша| ... ... | |
| |мың иен| |
| | |18 |
| | ... ... ... ұжымдық ... ... ... ... ... өндірістік |
|бағалау. ... үшін ... |
| ... ... ... ... экономикалы мемлекеттердің көбісінде еңбекақыны реттеудің
екі ... ... ... ... ... ... ... еңбекақы қорларын реттеуге,
жоспарлауға және құрылуына жанама ... әсер ... ... ... негізінде еңбекақының минимум шегін
анықтау;
2. Орташа еңбекақы өсімін шектеу. Бұл әдіс ... ... ... ... ұстап қалу мақсатында
қолданылады;
3. Еңбекақының орташа өсіміне прогрессивті ... ... ... ... экономикалық әдістермен өсуін шекиейді.Салық
шкаласы негұрлым орташа еңбекақы өскен сайын, ... өсіп ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылмайды.Әрбір
кәсіпорын өзінің есептік ... саны ... ... ... есептей отырып ішкі еңбекақы жоспарын құрады. Бұл ... ... мен ... өзгерістері ескеріледі.
Реттеудің орталықтандырылмаған жүйесі ... ... ... ... ... ... кәсіпкер заңмен
қабылданған минимумнан кем емес өзінің еңбекақы қорын және ... ... ... ... ... ... ... мысалында біз
еңбекақыны ұйымдастырудың жаңа жағдайлардағы мүмкіндіктерін көрсеттік.
Еңбекақының деңгейін ... және ... ... ... дегеніміз еңбекақыны төлеудің жаңа нысандарын енгізу, енгілген жаңа
жүйлер меншік нысандарының және шаруашылық салаға ... ... ... төлеу екі жақты шешімге байланысты: ... оның ... ... ... ... нарығындағы еңбек күшіне
деген бағаларға сәйкес жалақы төлеу және кәсіпорынға ... ... өтеп ... алу ... ... ... және жұмыс ... ... ... ... ... ұйымдастырудың басты
талабы әрбір жұмысшының тиімділігінің артуын кепілдендіру мен өнім ... ... мен ... ... азайту және кәсіпорынның жұмыс
істеуін жалпы тиімділігін арттыру.
Көлденең кезекте ... ... ... ... ... ... байланысты сұрақтар кәсіпорынның өз бақылауында.
Заңды статусқа ие, ... ... ... ... ... ... ұжымдық келісімінде мыналар көрсетіледі: жалақыны
оның дифференциясын – еңбектің қиындығы, мамандығы, жағдайлары, еңбектің
маңыздылығы, ... ... және ... ... және ... қамтитын надтарифтік элементтер қамтылады.
Ұжымды келісімдерді қалыптастыружүйсі еңбекақыны реттеудің жалақыны
төлеудің жағдайларын жоғары ... ... ... деңгейлерге
міндетті ьолып табылатын жүйелерді таңдайды.
«Тас-құм» акционерлік қоғамында ... есеп ... онда «1С ... ... ... ... ... 15 компьютер қызмет етеді.Бухгалтерияның барлық
жұмысшылары барлығы ... ... ... ... ... ... бастапқы құжаттары жалақы мен
еңбекақыны төлеудің басқа да ... ... ... ... ... Заңмен қарастырылған барлық қосымша төлемдер төленіп,
мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы қорына керекті аударымдар ... жеке ... ... ... ұсталады. Жұмысшылардың жалақысы
«Казкоммерцбанктің» ... ... ... ... төленеді.
Қорыта келгенде айтарым, нарықтық экономика жағдайында экономикалық
қызметтің негізгі ... күші – бұл ... Яғни осы ... ... ... ... соншалықты олардың экономикасының дамуы
арқылы нәтижесінде еңбекақының дұрыс жолға қойылуына тікелей ... ... ... ... жұмысшылардың еңбек өнімділігінің
өсуі-ол еңбекақыны ұлғайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, шаруашылық
етудің әкімшілік ... ... өту ... ... өндіріс
субьектлері арасында реформаны координациялауда жүргізу қажеттілігімен
түсінідіріледі.
Президентіміздің Қазақстан халқына 2005 ... ... ... бірінші кезекте мәселе етіп еңбекақыны төлеудің жаңа ... ... ... Оның ... ... ең ... шегі ... пен күн көріс минимумы жатуы қажет.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. ҚР-ның «Қазақстан Республикадағы еңбек туралы заңы» ... ... ... ... ... ... предприятия», под редакцией Г.В.
Савицкая, 2000 ж.
3. «Анализ финансово-хозяйственной деятельности предприятия», Дюсембаев
К.Ш, 2001 ж.
4. Экономика предприятия ... ... ... ... ... ... хозяйственной деятельности», Г.В
Савицкая, -М.,2001ж
6. Экономика предпрития./ Под. ред. Волкова О.И .-М.,1999 ж/
7. Экономика предпрития.Грузнов В.П.-М.,2000 ж
8. Оплата ... в ... ... ... указания
Министерства труда и социональной защиты населения.-Алматы.,2002ж/
9. «Оплата труда на промышленных предпритиях» Кенжалина Ж.Ш.
–Алматы.,2002 ж
10. «Экономика труда» Адамчук В.В, ... Ю.П ... ... ... ... платы в РК», Берешев С.Х.-Алматы.,2001
12. «Современная экономика труда », Эренберг Р.Дж, Смит Р.С. МГУ,М.,1996
ж
13. ҚР еңбек ... ... ... ... ... Г.-Алматы 2005 ж
15. «Труд в Казахстане» № 5,8,1-2005 ж
16. «Человек и труд» № 7,9-2005 ... ... ... ... В.А., ... ... 2004 ж
18.«Экономика предприятия» Под.ред. Бла Ф.К., М Швайтцера перевод ... ... ... ... ... ... (лауазымды жалақылар)
Тарифтік тор
Тарифтік біліктілік анықтама
Уақыт нормасы
Өндіріс нормасы
Қызмет ету ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорында еңбекақы жүйесі және оны ұйымдастыру7 бет
Кәсіпорында еңбекақы төлеуді жетілдіру жолдары42 бет
Кәсіпорында еңбекақы төлеуді ұйымдастыру ерекшеліктері75 бет
Кәсіпорындағы еңбекақы26 бет
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорында еңбекақыны ұйымдастыру31 бет
Өзгермелі экономика жағдайындағы еңбекақының өсу шарттары мен маңызы. ТОО “ПРОМСВЯЗЬ” кәсіпорындағы еңбекті нормалау мен еңбекақы төлеудің нысандары мен жүйесі73 бет
«TASTOBE RESOURCES» ЖШС42 бет
Басқару кадрларын мотивациялау68 бет
Еңбек ақы бойынша диплом алды іс – тәжірибе35 бет
Еңбекақы есебін ұйымдастыру54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь