Жеткіншектердің бойында көрініс беретін девиантты мінез–құлықты түзету және оның алдын алу ерекшеліктері
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Жеткіншектердің бойында көрініс беретін девиантты
мінез - құлықты түзету және оның алдын алу ерекшеліктері.
Зерттеудің өзектілігі: Қоғамдық жаңарту кезеңінде Қазақстандағы әлеуметтік саяси, экономикалық қатынастардың сипатының өзгеруі өз кезегінде қоғамдық білім, тәрбие институттарының да жұмыс бағыты мен мазмұнына жаңа талаптар қойып отыр. Бұл дегеніміз - қоғамдағы, мектеп, отбасы орны, оның басты міндеті - девиантты мінезбен күресудің ұсыныстарының ретін жасау, оның себебін анықтау және де болдырмаудың жолдарын анықтау.
Тұңғыш президентіміз Н.Ә.Назарбаев өз жолдауында: Жаңа жағдайға сай біздің бәрімізді алаңдататын мәселе - білімді, кәсіби даярлығы бар адам тәрбиелеу ғана емес, қоғамдық өмірдің барлық саласында ұлттық және дүниежүзілік құндылықтарды қабылдауға қабілетті рухани және әлеуметтік адамгершілік мүмкіндігі мол тұлғаны қалыптастыру болып табылады-деп атап көрсетті.
Ең алғаш бұл мәселе бойынша зерттеу жүргізген П.П.Блонский болды, ол өз зерттеулерінде девиантты деп мінез-құлқы шамасынан ауытқыған, кәмелетке толмаған балаларды қарастырды. Жасөспірімдердің девиантты мінез-құлықты мәселесін қазақстандық педагог-психологтар мен әлеуметтанушылар да қарастырып жүр (А.Жұмабаев, Л.К.Керімов, Э.И.Шыныбекова, Г.А.Уманов, Ш.Е.Жаманбалаева, Д.Қазымбетова, Т.М.Шалғымбаев, А.М.Қарабаева). Бұл зерттеушілердің пікірінше девиантты сияқты жағымсыз қасиеттің қалыптасуына әлеуметтік-педагогикалық факторлардың әсер ететінін зерттеген. Жасөспірімдердің девиантты мінез-құлықтарын спорт, өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру, мектепке деген ықпалды күшейту, бойындағы белсенділікті арттыру, ұжымдағы әрекеттерге араластыру арқылы жеңудің әртүрлі жолдарын көрсетіп берген.Девиантты мінез-құлық мәселесі психологиялық тұрғыдан Л.С.Выготскийдің еңбектерінде қарастырылады, сонымен қатар А.С.Макаренконың тәжірибелерінен де үлкен орын алады.
Девиантты мінез-құлық ( лат. deviatio - ауытқу) - жалпыға ортақ ережелерден ауытқитын әлеуметтік іс-әрекет, осы ережелерді бұзатын адамдар мен әлеуметтік топтардың қылықтары; қабылданған құқықтық немесе моральдық нормаларды бұзған адамның мінез-кұлқы. Девиантты мінез-құлықты балалармен тәрбиелік жұмыстарын жүргізуде римдік философ Сенеканың: ...әрбір адам өмірінің тек кейбір жақтарын ойлап талдайды, бірақ ешкім жалпы өмір туралы ойланбайды -деген ой-пікіріне сүйене отырып, девиацияға коррекция жасаушы әрбір маман ұстаз, баланың тек кейбір мінездік кемшіліктерін түзетіп қана қоймай, оларды, қоғамдық өмірдің талаптарымен ұштасқан дұрыс қарым-қатынас жолына қайтып әкеліп, ары қарай қалыптаса дамуына, әлеуметтенуіне көмектесуі қажет. Бұл педагогикалық іс-әрекеттер мазмұны, қоғам өмірінде бекіген адамгершілік қадір-қасиеттер мәнімен, талаптарымен тікелей байланыстыра, адамдар арасындағы қарым-қатынастар нормаларымен ұштастырыла жүзеге асырылғанда, балалар бойында девиантты мінез-құлықтың өріс алмауына және оларды мектеп қабырғасынан бастап әлеуметтендіруге мүмкідік жасалады
Девианттылық - бұл адам мінез-құлық бейнесі және оны түпкілікті түрде жойып жіберу бірде бір қоғамда болмаған. Бірақ оның деңгейін төмендету қажет. Сондықтан біз оның пайда болу себептерін анықтап, оның ең төменгі деңгейінің мүмкіндіктерін білуіміз керек. Әсіресе, жастар арасындағы дамып келе жатқан девиантты мінез - құлықпен бастауыш сыныптардан бастап аса көңіл бөлу қажет.
Зерттеу объектісі : Мектептін педагогикалық процессі.
Зерттеу пәні: Жеткіншектердің бойындағы девиантты мінез-құлықтың ерекшеліктері.
Зерттеудің мақсаты: Жеткіншектердің бойында көрініс беретін девиантты мінез- құлықты түзету ,алдын алу жолдарын қарастыру
Зерттеудің міндеті:
- Жеткіншектердің бойындағы девиантты мінез-құлық мәселесін зертеген отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектерін талдау;
- Жеткіншектерде девиантты мінез-құлық пен оның пайда болу себептерін айқындау;
- Жеткіншектердің бойында көрініс беретін девиантты мінез-құлықты падагогикалык эксперимент арқылы тексеру;
- жеткіншертер арасында кездесетін девиантты мінез- құлықты түзету мен алдын-алуға ұсыныстар беру.
Курстық жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс кіріспеден, негізгі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Девиантты мінез-құлық-бұл белгілі бір қауымдастықтарда олардың дамуының белгілі бір кезеңінде жалпы қабылданған, неғұрлым кең таралған және қалыптасқан нормалардан ерекшеленетін. Мұндай мінез-құлықтың тән белгілері: мораль нормаларын, қоғамдық орындарда өзін-өзі ұстау ережелерін бұзу, маскүнемдік, есірткі пайдалану, агрессивтілік, вандализм, сондай-ақ қылмыстық жазаланатын әрекеттер болып табылады.
Мектептегі өмірлік оқиғаларды жарақаттайтын қиындықтар (жақындарын жоғалту, отбасылық жанжалдар, ата-аналардың ажырасуы, ақыл-ойдың төмен деңгейі) сияқты факторлар жасөспірімдерде стресстік бұзылуларды тудырады және олардың девиантты мінез-құлқының дамуына әсер етеді. Төмен өзін - өзі бағалау-бұл назар аудару маңызды жеке ерекшелік. Өзін-өзі құрметтеудің төмен деңгейі бар адамдар, әдетте, оны басқалардың, әсіресе маңызды адамдардың оң бағасы есебінен көтеруге тырысады. Бұл жерде жасөспірімдер жасы кезінде жасөспірім үшін ата-аналар емес, құрдастары маңызды болатынын ескеру қажет. Осыған байланысты, өзін-өзі бағалауы төмен жасөспірімдер қоғамда да, отбасында да қабылданбаған өзін-өзі бекіту тәсілдеріне сүйене отырып, ол үшін маңызды топта құрметтеуге ұмтылады.
Жеткіншектердің девиантты мінез-құлқын баланың өмірлік қиындықтарға деген қорғаныштық реакциясы ретінде қарастыруға болады. Бұл тек құрдастарымен ғана емес, отбасында да, жасөспірімнің киімнің стилін, сыртқы келбетін, ниетін анықтау мүмкін еместігі. Нәтижесінде жеткіншекте девиантты мінез-құлықтың белгілері: тұйықтылық, агрессия, жарқын макияж, лақтыру киімі, өзіне назар аудару әрекеттері көрінеді. Әрине, бұл психопатиямен немесе мінездің екпінімен байланысты болуы мүмкін.Басында, девиантты әрекеттер беймәлім, құрдастарының құрметі мен беделіне ие болу ниетінен жасалады. Қоғамға қарсы іс-әрекеттер жасай отырып, жасөспірім өзіне көп көңіл бөледі, осылайша кейбір көтермелеу алады. Мұндай мінез-құлықтың үлгісі уақыт өте келе саналы нормаға айналады.
Жеткіншектік жаста балаға оның ата-аналарының сөзсіз қабылдауы мен құрметтеуі әлі де маңызды. Сондықтан, мінез-құлықтың девиантты формаларының көрінуін болдырмау үшін жақын адамдар өзін-өзі құрметтеу мен дербестікке деген қажеттілікті қанағаттандыруы және көтермелеуі, сондай-ақ біртіндеп оған жауапкершілік сезімін қалыптастыруы маңызды. Сынып жетекшісі, сондай-ақ жеткіншектермен жұмыс істейтін мұғалімдер ата-аналармен бірлескен жұмыста қоғамда қабылданбаған мінез-құлық мәселесін шешуге және шешуге ұмтылуы тиіс.
Девиантты мінез-құлықтың көрсеткіштеріне: агрессия, демонстрация, оқудан, еңбектен бет бұру, үйден кету, алкоголизм, наркомания, қоғамға жат қылықтар, жыныстық жат мінез-құлық, суицид т.б. жатады.Девиантты мінез-құлықты кең және тар мағыналарында қарастырады. Кең мағынадағы девианттық мінез-құлық деп - қоғамдағы қабылданған ... жалғасы
мінез - құлықты түзету және оның алдын алу ерекшеліктері.
Зерттеудің өзектілігі: Қоғамдық жаңарту кезеңінде Қазақстандағы әлеуметтік саяси, экономикалық қатынастардың сипатының өзгеруі өз кезегінде қоғамдық білім, тәрбие институттарының да жұмыс бағыты мен мазмұнына жаңа талаптар қойып отыр. Бұл дегеніміз - қоғамдағы, мектеп, отбасы орны, оның басты міндеті - девиантты мінезбен күресудің ұсыныстарының ретін жасау, оның себебін анықтау және де болдырмаудың жолдарын анықтау.
Тұңғыш президентіміз Н.Ә.Назарбаев өз жолдауында: Жаңа жағдайға сай біздің бәрімізді алаңдататын мәселе - білімді, кәсіби даярлығы бар адам тәрбиелеу ғана емес, қоғамдық өмірдің барлық саласында ұлттық және дүниежүзілік құндылықтарды қабылдауға қабілетті рухани және әлеуметтік адамгершілік мүмкіндігі мол тұлғаны қалыптастыру болып табылады-деп атап көрсетті.
Ең алғаш бұл мәселе бойынша зерттеу жүргізген П.П.Блонский болды, ол өз зерттеулерінде девиантты деп мінез-құлқы шамасынан ауытқыған, кәмелетке толмаған балаларды қарастырды. Жасөспірімдердің девиантты мінез-құлықты мәселесін қазақстандық педагог-психологтар мен әлеуметтанушылар да қарастырып жүр (А.Жұмабаев, Л.К.Керімов, Э.И.Шыныбекова, Г.А.Уманов, Ш.Е.Жаманбалаева, Д.Қазымбетова, Т.М.Шалғымбаев, А.М.Қарабаева). Бұл зерттеушілердің пікірінше девиантты сияқты жағымсыз қасиеттің қалыптасуына әлеуметтік-педагогикалық факторлардың әсер ететінін зерттеген. Жасөспірімдердің девиантты мінез-құлықтарын спорт, өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру, мектепке деген ықпалды күшейту, бойындағы белсенділікті арттыру, ұжымдағы әрекеттерге араластыру арқылы жеңудің әртүрлі жолдарын көрсетіп берген.Девиантты мінез-құлық мәселесі психологиялық тұрғыдан Л.С.Выготскийдің еңбектерінде қарастырылады, сонымен қатар А.С.Макаренконың тәжірибелерінен де үлкен орын алады.
Девиантты мінез-құлық ( лат. deviatio - ауытқу) - жалпыға ортақ ережелерден ауытқитын әлеуметтік іс-әрекет, осы ережелерді бұзатын адамдар мен әлеуметтік топтардың қылықтары; қабылданған құқықтық немесе моральдық нормаларды бұзған адамның мінез-кұлқы. Девиантты мінез-құлықты балалармен тәрбиелік жұмыстарын жүргізуде римдік философ Сенеканың: ...әрбір адам өмірінің тек кейбір жақтарын ойлап талдайды, бірақ ешкім жалпы өмір туралы ойланбайды -деген ой-пікіріне сүйене отырып, девиацияға коррекция жасаушы әрбір маман ұстаз, баланың тек кейбір мінездік кемшіліктерін түзетіп қана қоймай, оларды, қоғамдық өмірдің талаптарымен ұштасқан дұрыс қарым-қатынас жолына қайтып әкеліп, ары қарай қалыптаса дамуына, әлеуметтенуіне көмектесуі қажет. Бұл педагогикалық іс-әрекеттер мазмұны, қоғам өмірінде бекіген адамгершілік қадір-қасиеттер мәнімен, талаптарымен тікелей байланыстыра, адамдар арасындағы қарым-қатынастар нормаларымен ұштастырыла жүзеге асырылғанда, балалар бойында девиантты мінез-құлықтың өріс алмауына және оларды мектеп қабырғасынан бастап әлеуметтендіруге мүмкідік жасалады
Девианттылық - бұл адам мінез-құлық бейнесі және оны түпкілікті түрде жойып жіберу бірде бір қоғамда болмаған. Бірақ оның деңгейін төмендету қажет. Сондықтан біз оның пайда болу себептерін анықтап, оның ең төменгі деңгейінің мүмкіндіктерін білуіміз керек. Әсіресе, жастар арасындағы дамып келе жатқан девиантты мінез - құлықпен бастауыш сыныптардан бастап аса көңіл бөлу қажет.
Зерттеу объектісі : Мектептін педагогикалық процессі.
Зерттеу пәні: Жеткіншектердің бойындағы девиантты мінез-құлықтың ерекшеліктері.
Зерттеудің мақсаты: Жеткіншектердің бойында көрініс беретін девиантты мінез- құлықты түзету ,алдын алу жолдарын қарастыру
Зерттеудің міндеті:
- Жеткіншектердің бойындағы девиантты мінез-құлық мәселесін зертеген отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектерін талдау;
- Жеткіншектерде девиантты мінез-құлық пен оның пайда болу себептерін айқындау;
- Жеткіншектердің бойында көрініс беретін девиантты мінез-құлықты падагогикалык эксперимент арқылы тексеру;
- жеткіншертер арасында кездесетін девиантты мінез- құлықты түзету мен алдын-алуға ұсыныстар беру.
Курстық жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс кіріспеден, негізгі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Девиантты мінез-құлық-бұл белгілі бір қауымдастықтарда олардың дамуының белгілі бір кезеңінде жалпы қабылданған, неғұрлым кең таралған және қалыптасқан нормалардан ерекшеленетін. Мұндай мінез-құлықтың тән белгілері: мораль нормаларын, қоғамдық орындарда өзін-өзі ұстау ережелерін бұзу, маскүнемдік, есірткі пайдалану, агрессивтілік, вандализм, сондай-ақ қылмыстық жазаланатын әрекеттер болып табылады.
Мектептегі өмірлік оқиғаларды жарақаттайтын қиындықтар (жақындарын жоғалту, отбасылық жанжалдар, ата-аналардың ажырасуы, ақыл-ойдың төмен деңгейі) сияқты факторлар жасөспірімдерде стресстік бұзылуларды тудырады және олардың девиантты мінез-құлқының дамуына әсер етеді. Төмен өзін - өзі бағалау-бұл назар аудару маңызды жеке ерекшелік. Өзін-өзі құрметтеудің төмен деңгейі бар адамдар, әдетте, оны басқалардың, әсіресе маңызды адамдардың оң бағасы есебінен көтеруге тырысады. Бұл жерде жасөспірімдер жасы кезінде жасөспірім үшін ата-аналар емес, құрдастары маңызды болатынын ескеру қажет. Осыған байланысты, өзін-өзі бағалауы төмен жасөспірімдер қоғамда да, отбасында да қабылданбаған өзін-өзі бекіту тәсілдеріне сүйене отырып, ол үшін маңызды топта құрметтеуге ұмтылады.
Жеткіншектердің девиантты мінез-құлқын баланың өмірлік қиындықтарға деген қорғаныштық реакциясы ретінде қарастыруға болады. Бұл тек құрдастарымен ғана емес, отбасында да, жасөспірімнің киімнің стилін, сыртқы келбетін, ниетін анықтау мүмкін еместігі. Нәтижесінде жеткіншекте девиантты мінез-құлықтың белгілері: тұйықтылық, агрессия, жарқын макияж, лақтыру киімі, өзіне назар аудару әрекеттері көрінеді. Әрине, бұл психопатиямен немесе мінездің екпінімен байланысты болуы мүмкін.Басында, девиантты әрекеттер беймәлім, құрдастарының құрметі мен беделіне ие болу ниетінен жасалады. Қоғамға қарсы іс-әрекеттер жасай отырып, жасөспірім өзіне көп көңіл бөледі, осылайша кейбір көтермелеу алады. Мұндай мінез-құлықтың үлгісі уақыт өте келе саналы нормаға айналады.
Жеткіншектік жаста балаға оның ата-аналарының сөзсіз қабылдауы мен құрметтеуі әлі де маңызды. Сондықтан, мінез-құлықтың девиантты формаларының көрінуін болдырмау үшін жақын адамдар өзін-өзі құрметтеу мен дербестікке деген қажеттілікті қанағаттандыруы және көтермелеуі, сондай-ақ біртіндеп оған жауапкершілік сезімін қалыптастыруы маңызды. Сынып жетекшісі, сондай-ақ жеткіншектермен жұмыс істейтін мұғалімдер ата-аналармен бірлескен жұмыста қоғамда қабылданбаған мінез-құлық мәселесін шешуге және шешуге ұмтылуы тиіс.
Девиантты мінез-құлықтың көрсеткіштеріне: агрессия, демонстрация, оқудан, еңбектен бет бұру, үйден кету, алкоголизм, наркомания, қоғамға жат қылықтар, жыныстық жат мінез-құлық, суицид т.б. жатады.Девиантты мінез-құлықты кең және тар мағыналарында қарастырады. Кең мағынадағы девианттық мінез-құлық деп - қоғамдағы қабылданған ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz